Indeks 
Teksty przyjęte
Środa, 9 września 2015 r. - StrasburgWersja ostateczna
Pytania wymagające odpowiedzi na piśmie (wykładnia art. 130 ust. 3 Regulaminu)
 Zawieszenie lub zamknięcie posiedzenia (wykładnia art. 191 Regulaminu)
 Zmiana nazwy delegacji międzyparlamentarnej
 Umowa o partnerstwie w sprawie połowów z Gwineą Bissau: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa (zgoda) ***
 Umowa o partnerstwie w sprawie połowów z Gwineą Bissau: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa (rezolucja)
 Umowa o partnerstwie w sprawie połowów z Republiką Zielonego Przylądka: uprawienia do połowów i rekompensata finansowa (zgoda) ***
 Umowa o partnerstwie w sprawie połowów z Republiką Zielonego Przylądka: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa (rezolucja)
 Umowa o partnerstwie w sprawie połowów z Madagaskarem: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa ***
 Protokół zmieniający Porozumienie z Marrakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu (zgoda) ***
 Protokół zmieniający Porozumienie z Marrakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu (rezolucja)
 Upoważnienie Austrii, Belgii i Polski do ratyfikowania budapeszteńskiej konwencji w sprawie umowy przewozu ładunków w żegludze śródlądowej (CMNI) lub przystąpienia do niej ***
 Tymczasowe środki w dziedzinie ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji *
 Miejski wymiar polityki UE
 Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w UE
 Ocena Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej 2012
 Wdrożenie białej księgi w dziedzinie transportu z 2011 r.
 Kobiety pracujące zawodowo w dziedzinie nauki i na uniwersytetach
 Wzmacnianie pozycji dziewcząt przez edukację w UE
 EOG-Szwajcaria: przeszkody w pełnej realizacji rynku wewnętrznego

Pytania wymagające odpowiedzi na piśmie (wykładnia art. 130 ust. 3 Regulaminu)
PDF 304kWORD 61k
Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie pytań wymagających odpowiedzi na piśmie (wykładnia art. 130 ust. 3 Regulaminu) (2015/2152(REG))
P8_TA(2015)0295

Parlament Europejski,

–  uwzględniając pismo przewodniczącej Komisji Spraw Konstytucyjnych z dnia 4 września 2015 r.,

–  uwzględniając art. 226 Regulaminu,

1.  przyjmuje następującą wykładnię art. 130 ust. 3 Regulaminu:

„Wyrażenie 'w wyjątkowych przypadkach' należy interpretować, jako oznaczające, że dodatkowe pytanie dotyczy sprawy pilnej i nie można czekać z jego złożeniem do następnego miesiąca. Ponadto, liczba pytań składanych na mocy art. 130 ust. 3 akapit drugi musi być mniejsza od dopuszczalnej liczby pięciu pytań miesięcznie.”

2.  zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji do wiadomości Radzie oraz Komisji.


Zawieszenie lub zamknięcie posiedzenia (wykładnia art. 191 Regulaminu)
PDF 305kWORD 63k
Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie zawieszenia lub zamknięcia posiedzenia (wykładnia art. 191 Regulaminu) (2015/2153(REG))
P8_TA(2015)0296

Parlament Europejski,

–  uwzględniając pismo przewodniczącej Komisji Spraw Konstytucyjnych z dnia 4 września 2015 r.,

–  uwzględniając art. 226 Regulaminu,

1.  przyjmuje następującą wykładnię art. 191 Regulaminu:" „W przypadku złożenia wniosku o zawieszenie lub zamknięcie posiedzenia procedurę głosowania nad tym wnioskiem należy wszcząć bez zbędnej zwłoki. Należy stosować zwyczajowe środki ogłaszania głosowań plenarnych i zgodnie z obecną praktyką należy zapewnić posłom dość czasu na dotarcie do sali obrad plenarnych.Analogicznie do art. 152 ust. 2 akapit drugi Regulaminu, w przypadku odrzucenia takiego wniosku podobny wniosek nie może zostać złożony ponownie w tym samym dniu. W myśl interpretacji art. 22 ust. 1 Regulaminu Przewodniczący jest uprawniony do wyeliminowania nadużywania wniosków składanych na podstawie niniejszego artykułu.”"

2.  zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji do wiadomości Radzie oraz Komisji.


Zmiana nazwy delegacji międzyparlamentarnej
PDF 306kWORD 61k
Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie nazwy delegacji międzyparlamentarnej (2015/2842(RSO))
P8_TA(2015)0297

Parlament Europejski,

–  uwzgledniając wniosek Konferencji Przewodniczących,

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 12 marca 2014 r. w sprawie liczby delegacji międzyparlamentarnych, delegacji do wspólnych komisji parlamentarnych, delegacji do komisji współpracy parlamentarnej oraz wielostronnych zgromadzeń parlamentarnych(1),

–  uwzględniając art. 212 Regulaminu,

1.  postanawia zmienić nazwę swojej Delegacji do spraw Stosunków z Palestyńską Radą Legislacyjną na „Delegację do spraw Stosunków z Palestyną”;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji do wiadomości Rady i Komisji.

(1) Teksty przyjęte w tym dniu, P7_TA(2014)0217.


Umowa o partnerstwie w sprawie połowów z Gwineą Bissau: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa (zgoda) ***
PDF 319kWORD 62k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów pomiędzy Wspólnotą Europejską a Republiką Gwinei Bissau (11667/2012 – C8-0278/2014 – 2012/0134(NLE))
P8_TA(2015)0298A8-0233/2015

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (11667/2012),

–  uwzględniając projekt Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów pomiędzy Wspólnotą Europejską a Republiką Gwinei Bissau (11671/2012),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 43 oraz art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) i art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8–0278/2014),

–  uwzględniając swoją rezolucję nieustawodawczą z dnia 9 września 2015 r.(1) w sprawie projektu decyzji Rady,

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci oraz art. 99 ust. 2, a także art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Rybołówstwa oraz Komisji Rozwoju i Komisji Budżetowej (A8-0233/2015),

1.  wyraża zgodę na zawarcie protokołu,

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Republiki Gwinei Bissau.

(1) Teksty przyjęte w tym dniu, P8_TA(2015)0299.


Umowa o partnerstwie w sprawie połowów z Gwineą Bissau: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa (rezolucja)
PDF 340kWORD 85k
Rezolucja nieustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów pomiędzy Wspólnotą Europejską a Republiką Gwinei Bissau (11667/2012 – C8-0278/2014 – 2012/0134(NLE)2015/2119(INI))
P8_TA(2015)0299A8-0236/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (11667/2012),

–  uwzględniając projekt Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Wspólnotą Europejską a Republiką Gwinei Bissau (11671/2012),

–  uwzględniając wniosek o udzielenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 43 oraz art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) i ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0278/2014),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2012 r. w sprawie sprawozdania UE za rok 2011 w sprawie spójności polityki na rzecz rozwoju(1),

–  uwzględniając sprawozdanie oceniające ex post Protokół w sprawie stosowania Umowy o partnerstwie w sprawie połowów między Unią Europejską a Gwineą Bissau (umowa ramowa FISH/2006/20, szczegółowa konwencja nr 27, wrzesień 2010),

–  uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 9 września 2015 r.(2) w sprawie projektu decyzji Rady,

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit drugi Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa oraz opinię Komisji Rozwoju (A8-0236/2015),

A.  mając na uwadze, że ogólnym celem Protokołu, leżącym w interesie obu stron, jest nasilenie współpracy między UE i Gwineą Bissau w dziedzinie połowów przez stworzenie ram partnerstwa, które pozwolą prowadzić zrównoważoną politykę rybołówstwa, a jednocześnie w odpowiedzialny i zrównoważony sposób eksploatować zasoby rybne w wyłącznej strefie ekonomicznej Gwinei Bissau, a także umożliwią uzyskiwanie odpowiedniej części nadwyżki dostępnych zasobów rybnych zgodnie z interesem flot Unii;

B.  mając na uwadze, że Unia Europejska powinna dołożyć wszelkich starań, aby porozumienia w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem zawarte z państwami trzecimi pozostawały we wspólnym interesie UE i objętych nimi państw trzecich, łącznie z ich ludnością lokalną i sektorem rybołówstwa;

C.  mając na uwadze, że pierwszą umowę w sprawie połowów zawarto między EWG i Gwineą Bissau w 1980 r. oraz mając na uwadze, że od tamtego czasu do 15 czerwca 2012 r. floty państw członkowskich EWG/UE korzystały z możliwości połowu na wodach Gwinei Bissau dzięki kolejnym obowiązującym protokołom w sprawie stosowania umowy;

D.  mając na uwadze, że możliwości połowowe przyznane flotom UE na mocy obowiązującego protokołu to: 3 700 BRT (pojemność rejestrowa brutto) dla trawlerów zamrażalni (krewetki) i 3 500 BRT dla trawlerów zamrażalni (ryby i głowonogi), 28 sejnerów-zamrażalni do połowu tuńczyka i taklowców oraz 12 kliprów tuńczykowych; mając na uwadze, że umowa między UE i Gwineą Bissau w sprawie połowów ma wielkie znaczenie, gdyż jest jedną z nielicznych umów w sprawie połowów zawartych przez UE, która umożliwia dostęp do połowów wielogatunkowych;

E.  mając na uwadze, że kwoty przekazane Gwinei Bissau na mocy tej umowy, zwłaszcza z tytułu rekompensaty za dostęp do zasobów, stanowią ważną pozycję w budżecie tego kraju; mając jednak na uwadze, że w przeszłości transfery dokonywane w ramach współpracy sektorowej były zawieszane z uwagi na pewne trudności z absorpcją pomocy w Gwinei Bissau;

F.  mając na uwadze występujące w Gwinei Bissau braki w dziedzinie rozwoju społeczno-gospodarczego ogólnie, a w sektorze rybołówstwa w szczególności, między innymi w tak istotnych dziedzinach jak szkolenie zawodowe, struktura sektora i uznanie roli kobiet w sektorze;

G.  mając na uwadze, że dotychczasowe wyniki w dziedzinie współpracy sektorowej nie są ogólnie zadowalające; mając jednak na uwadze, że odnotowano poprawę monitorowania, kontroli i nadzoru rybołówstwa, zdolności przeprowadzania kontroli sanitarnych oraz uczestnictwa Gwinei Bissau w regionalnych organizacjach ds. rybołówstwa; mając na uwadze, że nadal istnieją możliwości poprawy, jeśli chodzi o zapewnienie, aby umowa w większym stopniu przyczyniała się do promowania przejrzystości i odpowiedzialności we współpracy sektorowej oraz wspierała zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa w Gwinei Bissau, a także branż i działalności z nim powiązanych, tak aby większa część wartości dodanej powstałej w wyniku eksploatacji krajowych zasobów naturalnych pozostawała w Gwinei Bissau;

H.  mając na uwadze, że armatorzy przemysłowi przeładowują lub wyładowują połowy poza terytorium Gwinei Bissau (na przykład w Dakarze lub na Wyspach Kanaryjskich), co jest jedną z przyczyn tego, iż korzyści ekonomiczne z połowów na skalę przemysłową są niewielkie i ograniczone do tworzenia nielicznych miejsc pracy (148 osób lokalnej załogi na mocy poprzedniego protokołu); mając na uwadze, że w 2010 r. w Gwinei Bissau działał tylko jeden zakład przetwórstwa ryb;

I.  mając na uwadze, że mimo pewnych postępów w ostatnim okresie handel produktami rybołówstwa z UE jest utrudniony z powodu niemożności sprostania przez Gwineę Bissau wymogom sanitarnym UE;

J.  mając na uwadze, że połowy NNN (nielegalne, nieraportowane i nieuregulowane) na wodach Gwinei Bissau to problem utrzymujący się od wielu lat; mając na uwadze, że w 2008 i 2009 r. organy krajowe wykryły 58 jednostek pływających działających z naruszeniem przepisów, z których 11 dokonywało połowów bez licencji, a 7 łowiło w strefach zabronionych; mając na uwadze, że choć dokonano pewnych postępów, a Gwinea Bissau wyraźnie posiada pewne zdolności w zakresie kontroli działalności połowowej – w tym grupę obserwatorów i szybkie łodzie patrolowe – wciąż występują braki w systemie nadzoru i kontroli rybołówstwa na wodach terytorialnych Gwinei Bissau;

K.  mając na uwadze, że stwierdzone luki w wiedzy, zarówno jeśli chodzi o wpływ tej umowy na ekosystem morski, jak i zapewnienie, by dostęp był ograniczony do nadwyżek zasobów, których nie są w stanie złowić lokalne floty, a także luki spowodowane brakiem aktualnych danych biologicznych (zwłaszcza po zaprzestaniu połowów na wodach Gwinei Bissau przez floty UE w 2012 r.) powinny stanowić powód do niepokoju i należy im jak najszybciej zaradzić;

L.  mając na uwadze, że Parlament musi być niezwłocznie i w pełni informowany na wszystkich etapach procedur związanych z protokołem i jego odnowieniem;

1.  uważa, że umowa ta ma wielkie znaczenie zarówno dla Gwinei Bissau, jak i flot UE, które prowadzą połowy na wodach tego kraju; uważa w związku z tym rezultaty uzyskane do tej pory w dziedzinie współpracy sektorowej za niezadowalające i zwraca się do Komisji o podjęcie wszelkich niezbędnych działań – przez wdrożenie mechanizmów w celu poprawy przejrzystości, odpowiedzialności i udziału beneficjentów, zwłaszcza społeczności zajmujących się tradycyjnym łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym na małą skalę, oraz, w miarę potrzeby, przez zmianę i rozszerzenie elementów umowy dotyczących wsparcia sektorowego, a także znalezienie lepszych, innych sposobów na zwiększenie poziomu absorpcji tego wsparcia – aby odwrócić tendencję obserwowaną w ostatnich dekadach;

2.  stwierdza, że umowa ma wspierać rzeczywiście bardziej zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa w Gwinei Bissau, a także branż i działalności z nim powiązanych, zwłaszcza łodziowe rybołówstwo przybrzeżne, mające wielki wkład w zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i środków do życia lokalnej ludności, zwiększając wartość dodaną pozostającą w Gwinei Bissau w wyniku eksploatacji jej zasobów naturalnych; docenia pozytywne wyniki osiągnięte w ostatnich latach, ale uważa, że konieczne są zdecydowane i nieustające działania, aby osiągnąć zauważalne rezultaty; uważa, że obszary, którym należy udzielić wsparcia, zwłaszcza pomocy technicznej, mogą obejmować: budowę zdolności instytucjonalnych, szkolenie osób zatrudnionych w rybołówstwie, partnerstwa z osobami zajmującymi się tradycyjnym łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym i większy nacisk na politykę równouprawnienia płci, tak aby docenić i dowartościować rolę kobiet (dystrybucja i handel rybami, przechowywanie, pierwszy etap przetwórstwa itd.);

3.  uważa, że należy w pełni wykorzystać przewidziane przez protokół możliwości zatrudniania lokalnych marynarzy na pokładach statków UE;

4.  uważa, że należy wzmocnić środki zapobiegające nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom w wyłącznej strefie ekonomicznej Gwinei Bissau, w tym przez usprawnione monitorowanie, kontrolę i nadzór dzięki powszechnemu wykorzystaniu satelitarnego systemu monitorowania statków, dzienników połowowych, inspektorów oraz dzięki wprowadzeniu w życie decyzji przez regionalne organizacje ds. rybołówstwa;

5.  utrzymuje, że wsparcie sektorowe udzielane w ramach umowy w sprawie połowów musi być skuteczniej dostosowane do instrumentów finansowania współpracy na rzecz rozwoju, w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR);

6.  wzywa Komisję, aby mimo dotychczasowych wysiłków dalej pomagała władzom Gwinei Bissau w poprawie systemu nadzoru i kontroli połowów na wodach Gwinei Bissau z myślą o nasileniu środków służących zwalczaniu połowów NNN;

7.  podkreśla, że przedmiotowa umowa zawiera klauzulę o niedyskryminacji; stwierdza z zadowoleniem, że treść umów połowowych zawartych przez Gwineę Bissau z państwami trzecimi została opublikowana w trakcie negocjacji i jest dostępna do wglądu; zwraca się do Komisji o uważne śledzenie rozwoju tych umów i działalności połowowej na wodach Gwinei;

8.  uważa za pożądane zwiększenie ilości i dokładności danych na temat wszystkich połowów (docelowych i przyłowów) i – bardziej ogólnie – na temat stanu ochrony zasobów rybnych, aby móc lepiej ocenić wpływ umowy na ekosystem morski i na społeczności rybackie; jest także przekonany, że należy pomóc Gwinei Bissau w rozwoju własnych zdolności w zakresie pozyskiwania takich danych; wzywa Komisję do dopilnowania, aby organy nadzorujące stosowanie umowy, w tym wspólny komitet naukowy, działały na bardziej systematycznych i przejrzystych zasadach;

9.  wzywa Komisję do przekazania Parlamentowi protokołów i wniosków z posiedzeń wspólnego komitetu przewidzianego w art. 9 umowy, wieloletniego programu sektorowego, o którym mowa w art. 3 nowego protokołu, oraz ustaleń odnośnych ocen rocznych, jak również protokołów i wniosków z posiedzeń przewidzianych w art. 4 nowego protokołu; wzywa Komisję, aby umożliwiła przedstawicielom Parlamentu udział w posiedzeniach wspólnego komitetu w charakterze obserwatorów oraz by działała na rzecz uczestnictwa społeczności rybackich Gwinei Bissau; ponadto postuluje, aby w ostatnim roku stosowania protokołu oraz przed rozpoczęciem negocjacji w sprawie jego odnowienia Komisja przedłożyła Parlamentowi i Radzie pełne sprawozdanie z jego realizacji, bez zbędnego ograniczania dostępu do tego sprawozdania;

10.  uważa, że Komisja powinna dążyć do uwzględnienia w wieloletnim programie sektorowym przewidzianym w art. 3 protokołu celów prowadzących do faktycznego rozwoju lokalnego rybołówstwa, w szczególności tradycyjnego rybołówstwa przybrzeżnego oraz sektora przetwórstwa ryb, w tym przez zwiększenie liczby wyładunków w Gwinei Bissau, a także rozwoju innej działalności gospodarczej i partnerstw w sektorze rybołówstwa;

11.  uważa, że zważywszy na problem korupcji, wspólny komitet przewidziany w umowie o partnerstwie powinien zapewniać, aby prawidłowe działanie wszystkich mechanizmów przewidzianych w niniejszym protokole nie budziło żadnych zastrzeżeń;

12.  wzywa Komisję i Radę, aby w ramach przysługujących im kompetencji bezzwłocznie i w pełni informowały Parlament na wszystkich etapach procedur związanych z nowym protokołem i jego przedłużeniem zgodnie z art. 13 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 218 ust. 10 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

13.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Parlamentu Radzie, Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Republiki Gwinei Bissau.

(1) Dz.U. C 72 E z 11.3.2014, s. 21.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0298.


Umowa o partnerstwie w sprawie połowów z Republiką Zielonego Przylądka: uprawienia do połowów i rekompensata finansowa (zgoda) ***
PDF 318kWORD 63k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Protokołu między Unią Europejską a Republiką Zielonego Przylądka ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Wspólnotą Europejską a Republiką Zielonego Przylądka (15848/2014 – C8-0003/2015 – 2014/0329(NLE))
P8_TA(2015)0300A8-0201/2015

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (15848/2014),

–  uwzględniając projekt Protokołu między Unią Europejską a Republiką Zielonego Przylądka ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Wspólnotą Europejską a Republiką Zielonego Przylądka (15849/2014),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody złożony przez Radę na mocy art. 43, art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) i art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0003/2015),

–  uwzględniając swoją rezolucję nieustawodawczą z dnia 9 września 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady(1),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci, art. 99 ust. 2 oraz art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Rybołówstwa oraz opinie Komisji Rozwoju i Komisji Budżetowej (A8-0201/2015),

1.  wyraża zgodę na zawarcie protokołu;

2.  zobowiązuje swego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Republiki Zielonego Przylądka.

(1) Teksty przyjęte w tym dniu, P8_TA(2015)0301.


Umowa o partnerstwie w sprawie połowów z Republiką Zielonego Przylądka: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa (rezolucja)
PDF 406kWORD 73k
Rezolucja nieustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Protokołu między Unią Europejską a Republiką Zielonego Przylądka ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie partnerskiej w sprawie połowów między Wspólnotą Europejską a Republiką Zielonego Przylądka (15848/2014 – C8-0003/2015 – 2014/0329(NLE)2015/2100(INI))
P8_TA(2015)0301A8-0200/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (15848/2014),

–  uwzględniając projekt Protokołu między Unią Europejską a Republiką Zielonego Przylądka ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Wspólnotą Europejską a Republiką Zielonego Przylądka (15849/2014),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 43, art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) i art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0003/2015),

–  uwzględniając decyzję Rady 2014/948/UE z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie podpisania w imieniu Unii Europejskiej i tymczasowego stosowania Protokołu między Unią Europejską a Republiką Zielonego Przylądka ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Wspólnotą Europejską a Republiką Zielonego Przylądka(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 9 września 2015 r.(2) w sprawie projektu decyzji,

–  uwzględniając ocenę i analizę poprzedniego protokołu,

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit drugi Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A8-0200/2015),

A.  mając na uwadze, że celem ogólnym protokołu jest zacieśnienie współpracy między Unią Europejską a Republiką Zielonego Przylądka, a w konsekwencji ustanowienie – w interesie obu stron – ram partnerstwa na rzecz rozwoju zrównoważonej polityki rybołówstwa oraz odpowiedzialnej eksploatacji zasobów rybnych w obszarze połowowym Republiki Zielonego Przylądka;

B.  mając na uwadze, że w protokole strony uzgodniły wdrożenie mechanizmu ścisłego monitorowania, aby zapewnić zrównoważone wykorzystanie zasobów; mając na uwadze, że mechanizm ten ma się opierać w szczególności na cokwartalnej wymianie danych dotyczących połowów rekinów;

C.  mając na uwadze, że obie strony zobowiązały się do pełnego przestrzegania wszystkich zaleceń wydanych przez Międzynarodową Komisję ds. Ochrony Tuńczyka Atlantyckiego (ICCAT);

D.  mając na uwadze, że zarówno ICCAT, jak i Komitet Naukowo-Techniczny ds. Rybołówstwa (STECF) określiły gatunki rekinów jako zdrowe zasoby, co potwierdzono na posiedzeniu naukowym obu stron niniejszego protokołu;

E.  mając na uwadze, że nowy system monitorowania związany z pułapem 30% i 40% połowów rekina, który powoduje uruchomienie dodatkowych środków, jest w szczególności jednym z kroków we właściwym kierunku;

F.  mając na uwadze, że wdrożenie wsparcia sektorowego opóźnia się; mając na uwadze, że choć poziom realizacji jest zadowalający, trudno jest również określić wpływ europejskiego wsparcia sektorowego w porównaniu z innymi działaniami prowadzonymi w kontekście programów wsparcia uruchomionych przez innych partnerów działających na rzecz rozwoju;

G.  mając na uwadze potrzebę wprowadzenia logicznych ram interwencji, aby lepiej pokierować ocenami protokołu i zapewnić lepszą standaryzację; mając na uwadze, że należy tego dokonać, mając w szczególności na względzie wsparcie sektorowe;

1.  z zadowoleniem przyjmuje ten nowy protokół w sprawie połowów między Unią Europejską a Republiką Zielonego Przylądka, przyjęty zgodnie ze środkami na rzecz zrównoważonego rozwoju w ramach nowej wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb) zarówno ze środowiskowego, jak i społeczno-gospodarczego punktu widzenia;

2.  wzywa Komisję do przekazania Parlamentowi protokołów i wniosków z posiedzeń wspólnego komitetu, przewidzianego w art. 9 Umowy o partnerstwie w sprawie połowów, oraz wieloletniego programu sektorowego, przewidzianego w art. 3 nowego protokołu;

3.  wzywa Komisję, aby w ciągu ostatniego roku stosowania protokołu i przed rozpoczęciem negocjacji w sprawie jego odnowienia przekazała Parlamentowi i Radzie pełne sprawozdanie z wdrożenia protokołu;

4.  podkreśla swoje zaniepokojenie faktem, że w ostatnich latach obowiązywania poprzedniego protokołu nastąpił znaczny wzrost połowów gatunków rekina; apeluje do Komisji o informowanie Parlamentu o działaniach podejmowanych przez wspólny komitet w odpowiedzi na badanie naukowe, które ma być przeprowadzane zgodnie z art. 4 ust. 6 załącznika do protokołu, aby uzyskać gwarancję zrównoważonej i odpowiedzialnej eksploatacji tych zasobów rybnych; podkreśla, że Parlament powinien być także informowany o otrzymywanych danych dotyczących zasobów rekina;

5.  wzywa Komisję i Radę, aby – działając w granicach swoich odnośnych uprawnień – niezwłocznie i w pełni informowały Parlament na wszystkich etapach procedur związanych z protokołem i jego odnowieniem, na mocy art. 13 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 218 ust. 10 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

6.  zwraca się do Komisji, aby oceniała, czy statki prowadzące działania na podstawie przepisów niniejszego protokołu przestrzegają właściwych wymogów dotyczących sprawozdawczości;

7.  zwraca się do Komisji o coroczne informowanie Parlamentu o dodatkowych umowach międzynarodowych z Republiką Zielonego Przylądka, tak aby mógł on monitorować całą działalność połowową w regionie, w tym działalność, która może być niezgodna z europejską polityką rybołówstwa, jak na przykład obcinanie płetw rekinom;

8.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Republiki Zielonego Przylądka.

(1) Dz.U. L 369 z 24.12.2014, s. 1.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0300.


Umowa o partnerstwie w sprawie połowów z Madagaskarem: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa ***
PDF 316kWORD 60k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów pomiędzy Republiką Madagaskaru a Wspólnotą Europejską (15225/2014 – C8-0002/2015 – 2014/0319(NLE))
P8_TA(2015)0302A8-0196/2015

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (15225/2014),

–  uwzględniając projekt Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Republiką Madagaskaru a Wspólnotą Europejską (15226/2014),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 43, art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) i art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0002/2015),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 pierwszy i trzeci akapit, art. 99 ust. 2 oraz art.108 ust 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Rybołówstwa oraz opinie Komisji Rozwoju i Komisji Budżetowej (A8-0196/2015),

1.  wyraża zgodę na zawarcie protokołu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Republiki Madagaskaru.


Protokół zmieniający Porozumienie z Marrakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu (zgoda) ***
PDF 316kWORD 61k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Protokołu zmieniającego Porozumienie z Marrakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu (06040/2015 – C8-0077/2015 – 2015/0029(NLE))
P8_TA(2015)0303A8-0237/2015

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (06040/2015),

–  uwzględniając projekt Protokołu zmieniającego Porozumienie z Marrakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu (06041/2015),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę zgodnie z art. 207 ust. 4 oraz art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8–0077/2015),

–  uwzględniając swoją rezolucję nieustawodawczą z dnia 9 września 2015 r.(1) w sprawie projektu decyzji,

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci oraz art. 99 ust. 2, jak również art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Handlu Międzynarodowego oraz opinię Komisji Rozwoju (A8-0237/2015),

1.  wyraża zgodę na zawarcie Protokołu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Światowej Organizacji Handlu.

(1) Teksty przyjęte w tym dniu, P8_TA(2015)0304.


Protokół zmieniający Porozumienie z Marrakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu (rezolucja)
PDF 341kWORD 86k
Rezolucja nieustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Protokołu zmieniającego Porozumienie z Marrakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu (06040/2015 – C8-0077/2015 – 2015/0029(NLE)2015/2067(INI))
P8_TA(2015)0304A8-0238/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (06040/2015),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę zgodnie z art. 207 ust. 4 oraz art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0077/2015),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 listopada 2013 r. w sprawie stanu negocjacji dauhańskiej agendy rozwoju i przygotowań do dziewiątej konferencji ministerialnej WTO(1),

–  uwzględniając rezolucję Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE w sprawie integracji regionalnej oraz unowocześnienia systemów kontroli celnej na rzecz trwałego rozwoju w państwach AKP we współpracy z UE(2),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Globalne partnerstwo na rzecz eliminacji ubóstwa i zrównoważonego rozwoju po roku 2015”(3),

–  uwzględniając wyniki dziewiątej konferencji ministerialnej WTO, która odbyła się w Indonezji w grudniu 2013 r., oraz zawarte na niej Porozumienie o ułatwieniach w handlu(4),

–  uwzględniając oświadczenie Rady Generalnej Światowej Organizacji Handlu (WTO) z dnia 27 listopada 2014 r.(5),

–  uwzględniając sprawozdanie OECD z lutego 2014 r. zatytułowane „The WTO Trade Facilitation Agreement – Potential Impact on Trade Costs’ (Porozumienie WTO o ułatwieniach w handlu – ewentualny wpływ na koszty handlu),

–  uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 9 września 2015 r. (6) w sprawie projektu decyzji Rady,

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit drugi Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego oraz opinię Komisji Rozwoju (A8-0238/2015),

A.  mając na uwadze, że ułatwienia w handlu zależą przede wszystkim od władz krajowych, ale nie ma wątpliwości, że w wielu obszarach współpraca wielostronna może zwiększyć korzyści i ograniczyć koszty;

B.  mając na uwadze, że dwie trzecie członków WTO musi ratyfikować Porozumienie o ułatwieniach w handlu (Porozumienie), zanim będzie ono mogło wejść w życie; mając na uwadze, że w tym względzie wzywa wszystkich członków WTO do dopilnowania, by Porozumienie mogło wejść w życie jak najszybciej, a zwłaszcza przed dziesiątą konferencją ministerialną WTO (MC10), która odbędzie się w grudniu 2015 r. w Nairobi;

C.  mając na uwadze, że niektóre duże gospodarki wschodzące, jak Chiny, Brazylia i Indie, nie będą się starać o wsparcie techniczne; mając na uwadze, że fakt ten należy przyjąć z zadowoleniem, ponieważ dzięki temu dostępne wsparcie otrzymają rzeczywiście potrzebujący;

D.  mając na uwadze, że UE aktywnie pracuje nad zapewnieniem spójności między jej różnymi strategiami politycznymi (w dziedzinie handlu, współpracy, pomocy humanitarnej itp.); mając na uwadze, że te strategie polityczne powinny być międzysektorowe i oceniane w oparciu o badania skutków;

E.  mając na uwadze, że UE jest zobowiązana do promowania wolnego, sprawiedliwego i otwartego handlu, który jest wyważony i przynosi wszystkim wzajemne korzyści; mając na uwadze, że WTO stanowi naturalne ramy dalszego stosowania i potwierdzania tych zasad;

F.  mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie są największymi na świecie ofiarodawcami pomocy; mając na uwadze, że pomoc finansowa na wykonanie Porozumienia o ułatwieniach w handlu to środek w ramach inicjatywy „Pomoc na rzecz wymiany handlowej” i nie powinna mieć wpływu na część wieloletnich ram finansowych przeznaczoną dla oficjalnej pomocy rozwojowej;

1.  z zadowoleniem przyjmuje wyniki dziewiątej konferencji ministerialnej WTO z grudnia 2013 r., na której 160 członków WTO zakończyło negocjacje w sprawie Porozumienia o ułatwieniach w handlu; uważa Porozumienie o ułatwieniach w handlu za ważny krok naprzód, ponieważ jest to pierwsze wielostronne porozumienie od utworzenia WTO w 1995 r. i będzie stanowiło dla 161 członków WTO wzór dla unowocześnienia systemów celnych;

2.  podkreśla, że UE nadal opowiada się za tym, by wszyscy członkowie WTO w pełni i należycie wdrożyli pakiet decyzji z Bali, dzięki czemu można by poświęcić uwagę pomyślnemu zakończeniu negocjacji prowadzonych w ramach dauhańskiej agendy rozwoju;

3.  uznaje korzyści, jakie wdrożenie Porozumienia przyniesie krajom rozwijającym się, ponieważ przyczyni się do stworzenia bardziej sprzyjających warunków dla przedsiębiorczości, zwłaszcza dla MŚP; podkreśla w szczególności, że Porozumienie, jeśli zostanie w pełni wdrożone, powinno ograniczyć niepewność związaną z warunkami wejścia na rynek oraz koszty handlu o 12,5–17,5% (według szacunków OECD), co umożliwi konsumentom dostęp do szerszej i tańszej gamy produktów, a przedsiębiorcom zapewni dostęp do nowych rynków i poprawi ich konkurencyjność poprzez podniesienie efektywności oraz ograniczenie zbędnej biurokracji i powiązanych kosztów;

4.  podkreśla, że wdrożenie Porozumienia, w szczególności w krajach rozwijających się, doprowadzi do ujednolicenia i uproszczenia procedur związanych z wymianą handlową; wskazuje, że Porozumienie może otwierać nowe możliwości upowszechnienia stosowania innowacyjnych technologii i systemów elektronicznych, w tym systemów płatności elektronicznych, krajowych portali handlu i punktów kompleksowej obsługi;

5.  apeluje do wszystkich członków WTO, aby postarali się znaleźć niezwłocznie rozwiązanie pozwalające na wdrożenie pakietu z Bali we wszystkich jego aspektach, co obejmuje ograniczenie dotacji zakłócających handel, tak by można było zakończyć dauhańską agendę rozwoju przed dziesiątą konferencją ministerialną WTO;

6.  podkreśla, jak ważne jest to Porozumienie z perspektywy rozwoju, biorąc pod uwagę, że stosowane jest specjalne i zróżnicowane traktowanie, w ramach którego kraje rozwijające się i kraje najsłabiej rozwinięte mogą decydować, kiedy wdrożą poszczególne postanowienia i w odniesieniu do których postanowień będą wnioskować o wsparcie techniczne;

7.  podkreśla, że korzyści, jakie przyniesie Porozumienie, będą zależały od stopnia i czasu jego wdrożenia; uważa, że pełne i należyte wdrożenie, które odzwierciedla priorytety i obawy krajów rozwijających się w ramach dauhańskiej agendy rozwoju, przyniesie maksymalne korzyści wszystkim sygnatariuszom;

8.  podkreśla, że Porozumienie zawiera postanowienia wiążące i niewiążące wytyczne; wzywa wszystkich członków WTO do podjęcia wszelkich starań w celu wdrożenia postanowień wiążących i wytycznych, aby doprowadzić do jak największego obniżenia kosztów handlu;

9.  podkreśla, że wiele wymogów zawartych w Porozumieniu, zwłaszcza w odniesieniu do przejrzystości oraz automatycznego księgowania i pobierania należności celnych, może stanowić skuteczne narzędzie przeciwko korupcji na granicach; apeluje o zacieśnienie współpracy między organami celnymi oraz podkreśla, że większa przejrzystość zapewni wyższy poziom bezpieczeństwa i – oprócz tego, że zapewni skuteczniejsze kontrole celne – będzie stanowiła silną zachętę do intensyfikacji wymiany handlowej;

10.  w pełni popiera inicjatywę UE dotyczącą przeznaczenia w ciągu pięciu lat kwoty 400 mln EUR na wspieranie reform i projektów na rzecz ułatwień w handlu, jak usprawnienie systemów celnych w krajach rozwijających się i krajach najsłabiej rozwiniętych; przypomina, że finansowanie to, które przekazywane będzie głównie z przydziałów na regionalną integrację gospodarczą w ramach regionalnych programów orientacyjnych, jest częścią dużo szerszej inicjatywy UE „Pomoc na rzecz wymiany handlowej” (3,5 mld EUR dotacji unijnych w 2013 r.) oraz domaga się, by Parlament Europejski i państwa członkowskie regularnie dostawały informacje na ten temat;

11.  podkreśla jednak, że należy bardzo dobrze skoordynować to finansowanie z finansowaniem od innych międzynarodowych darczyńców, jak UNCTAD, WTO i Bank Światowy; zwraca uwagę, że należy oszczędzać krajom wnioskującym o wsparcie powielania i nadmiernej biurokracji, gdyż mogłoby to je odstraszać;

12.  wzywa również do ścisłej współpracy ze specjalistycznymi organizacjami, jak Światowa Organizacja Celna, które mogą zapewniać cenną praktyczną i techniczną wiedzę fachową w konkretnych przypadkach, sprzyjając rozwojowi i budowaniu zdolności w tym zakresie; podkreśla, że zwłaszcza kraje najsłabiej rozwinięte mogą w pełni wykorzystać możliwości handlowe oferowane przez Porozumienie o ułatwieniach w handlu;

13.  podkreśla kluczową rolę, jaką mogą odgrywać delegatury UE na całym świecie, które mogą współpracować z krajami rozwijającymi się i krajami najsłabiej rozwiniętymi na miejscu, a także apeluje o jak największe zaangażowanie tych delegatur w przekazywanie wsparcia technicznego;

14.  zwraca się do Komisji o dołożenie wszelkich starań, aby wesprzeć kraje rozwijające się i kraje najsłabiej rozwinięte w realizowaniu ich zobowiązań, z uwzględnieniem elastyczności potrzebnej przy realizowaniu obowiązków wynikających z Porozumienia; podkreśla, że o środki finansowe na budowanie zdolności powinni się ubiegać odbiorcy, a podstawą ich przyznania powinna być rzetelna ocena potrzeb;

15.  zaleca ścisłą współpracę organizacji międzynarodowych z partnerami krajów rozwijających się i krajów najsłabiej rozwiniętych przy realizacji postanowień kategorii C, aby wdrożyć je jak najszybciej;

16.  dostrzega, że wciąż występują znaczne różnice między procedurami granicznymi krajów rozwiniętych i rozwijających się oraz że słabo rozwinięta infrastruktura, niewydolne zarządzanie cłami, przypadki korupcji i rozbudowana biurokracja spowalniają handel; uznaje, że umowa o ułatwieniach w handlu i proces liberalizacji handlu mają ten sam cel, a mianowicie ograniczenie kosztów wymiany handlowej w celu ożywienia działalności gospodarczej;

17.  przypomina, że w przypadku wielu krajów rozwijających się ułatwienia w handlu będą głównym źródłem korzyści w ramach dauhańskiej agendy rozwoju; z zadowoleniem przyjmuje obszerne przepisy dotyczące specjalnego i zróżnicowanego traktowania krajów rozwijających się i najsłabiej rozwiniętych; proponuje, aby nowe podejście polegające na podejmowaniu zobowiązań i ich planowaniu w zależności od możliwości poszczególnych krajów stanowiło punkt odniesienia dla przyszłych porozumień;

18.  uznaje, że doświadczenie sektora prywatnego może odgrywać główną rolę w promowaniu środków ułatwiających handel oraz w pomaganiu krajom rozwijającym się w wykonywaniu Porozumienia i we wspieraniu ich w tym zakresie; odnotowuje planowaną inicjatywę USAID dotyczącą zawiązania w tym celu sojuszu publiczno-prywatnego; wzywa Komisję do zachęcania sektora prywatnego do zaangażowania się, a także do zbadania możliwości w zakresie partnerstwa z przemysłem europejskim na rzecz wsparcia wykonania Porozumienia;

19.  uznaje, że realizacja reform na rzecz ułatwień w handlu niesie ze sobą szersze korzyści dla rozwoju; zauważa w tym kontekście, że cła mogą odgrywać kluczową rolę w ułatwianiu sprawnej wysyłki artykułów pierwszej potrzeby; podkreśla, że pomoc humanitarna w sytuacjach kryzysowych powinna być objęta uproszczonymi procedurami celnymi, tak aby można było przyspieszyć jej niesienie, a ponadto pomoc ta powinna być zwolniona z ceł i podatków;

20.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Światowej Organizacji Handlu.

(1) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0511.
(2) Dz.U. C 345 z 2.10.2014, s. 28.
(3) Komunikat Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów z dnia 5 lutego 2015 r. (COM(2015)0044).
(4) Deklaracja ministerialna z Bali (WT/MIN(13)/DEC); decyzja ministerialna z Bali w sprawie Porozumienia o ułatwieniach w handlu (WT/MIN(13)/36 lub WT/L/911 z dnia 11 grudnia 2013 r.). https://www.wto.org/english/thewto_e/minist_e/mc9_e/balipackage_e.htm
(5) Protokół zmieniający Porozumienie z Marrakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu WT/L/940 z dnia 28 listopada 2014 r.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0303.


Upoważnienie Austrii, Belgii i Polski do ratyfikowania budapeszteńskiej konwencji w sprawie umowy przewozu ładunków w żegludze śródlądowej (CMNI) lub przystąpienia do niej ***
PDF 119kWORD 61k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady upoważniającej odpowiednio Królestwo Belgii i Rzeczpospolitą Polską do ratyfikowania, a Republikę Austrii do przystąpienia do budapeszteńskiej konwencji w sprawie umowy przewozu ładunków w żegludze śródlądowej (CMNI) (08223/2015 – C8-0173/2015 – 2014/0345(NLE))
P8_TA(2015)0305A8-0231/2015

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (08223/2015),

–  uwzględniając budapeszteńską konwencję w sprawie umowy przewozu ładunków w żegludze śródlądowej (08223/15/ADD1),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 81 ust. 2 oraz art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8‑0173/2015),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapity pierwszy i trzeci oraz art. 99 ust. 2 i art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Prawnej (A8-0231/2015),

1.  wyraża zgodę na projekt decyzji Rady upoważniającej odpowiednio Królestwo Belgii i Rzeczpospolitą Polską do ratyfikowania, a Republikę Austrii do przystąpienia do budapeszteńskiej konwencji w sprawie umowy przewozu ładunków w żegludze śródlądowej;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich.


Tymczasowe środki w dziedzinie ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji *
PDF 653kWORD 236k
Rezolucja
Załącznik
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady wprowadzającej środki przejściowe w dziedzinie ochrony międzynarodowej na korzyść Włoch i Grecji (COM(2015)0286 – C8-0156/2015 – 2015/0125(NLE))
P8_TA(2015)0306A8-0245/2015

(Konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2015)0286),

–  uwzględniając art. 78 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8–0156/2015),

–  uwzględniając pismo Rady z dnia 30 lipca 2015 r., w którym Rada poinformowała Parlament o swoim wspólnym podejściu,

–  uwzględniając pismo Komisji Budżetowej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A8-0245/2015),

1.  zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;

2.  zatwierdza swoje oświadczenie załączone do niniejszej rezolucji;

3.  zwraca się do Komisji o odpowiednią zmianę jej wniosku, zgodnie z art. 293 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

4.  zwraca się do Rady o poinformowanie go w przypadku uznania za stosowne odejścia od tekstu przyjętego przez Parlament;

5.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem w przypadku uznania za stosowne wprowadzenia znaczących zmian do wniosku Komisji;

6.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

Tekst proponowany przez Komisję   Poprawka
Poprawka 1
Wniosek dotyczący decyzji
Umocowanie 3 a (nowe)
uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej rozdział I oraz art. 18 i 19,
Poprawka 2
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 2 a (nowy)
(2a)  Zgodnie z art. 78 ust. 3 i art. 80 Traktatu środki solidarnościowe przewidziane w niniejszej decyzji mają charakter wiążący.
Poprawka 3
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 4 a (nowy)
(4a)  Tymczasowe środki związane z relokacją nadzwyczajną stanowią tylko jedną część całościowego podejścia do migracji, jak wynika z komunikatu Komisji z dnia 13 maja 2015 r. zatytułowanego „Europejski program w zakresie migracji” i z opracowywanego obecnie przez Parlament Europejski sprawozdania z własnej inicjatywy. Parlament Europejski podkreśla, że wszystkie wymiary całościowego podejścia są ważne i że należy je rozwijać równolegle. Na posiedzeniu w dniach 25 i 26 czerwca 2015 r. Rada Europejska zgodziła się przede wszystkim – z uwagi na obecną sytuację nadzwyczajną i zobowiązanie do większej solidarności i odpowiedzialności – na tymczasową i wyjątkową relokację z Włoch i Grecji do innych państw członkowskich w ciągu dwóch lat 40 tysięcy osób wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej. Państwa członkowskie powinny ustalić wiążący podział liczby takich osób.
Poprawka 4
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 5
(5)   W rezolucji z dnia 29 kwietnia 2015 r. Parlament Europejski powtórzył, że swoją odpowiedź na ostatnie tragiczne wydarzenia na Morzu Śródziemnym Unia musi oprzeć na solidarności i sprawiedliwym podziale odpowiedzialności oraz zwiększyć wysiłki w tym obszarze na rzecz państw członkowskich, do których przybywa największa liczba – w wartościach bezwzględnych albo proporcjonalnie – uchodźców i osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.
(5)   W rezolucji z dnia 29 kwietnia 2015 r. Parlament Europejski powtórzył, że Unia musi oprzeć swoją odpowiedź na ostatnie tragiczne wydarzenia na Morzu Śródziemnym na solidarności i sprawiedliwym podziale odpowiedzialności oraz zwiększyć wysiłki w tej dziedzinie na rzecz państw członkowskich, do których przybywa największa liczba – w wartościach bezwzględnych albo proporcjonalnie – uchodźców i osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, w oparciu o kryteria ustalania, które państwo członkowskie jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/20131a. Parlament Europejski wezwał do wprowadzenia wiążącego podziału liczby osób ubiegających się o azyl między wszystkie państwa członkowskie.
______________
1a Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 31).
Poprawka 5
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 7
(7)   Spośród państw członkowskich znajdujących się pod szczególną presją i w kontekście niedawnych tragicznych wypadków na Morzu Śródziemnym, Włochy i Grecja w szczególności doświadczyły niespotykanego dotąd napływu migrantów, w tym osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, które wyraźnie potrzebują ochrony międzynarodowej, przyjeżdżających na ich terytoria, powodując znaczne obciążenie dla ich systemów migracyjnych i azylowych.
(7)   Spośród państw członkowskich znajdujących się pod szczególną presją i w kontekście niedawnych tragicznych wypadków na Morzu Śródziemnym, Włochy i Grecja w szczególności doświadczyły niespotykanego dotąd napływu migrantów, w tym osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, które wyraźnie potrzebują ochrony międzynarodowej, przyjeżdżających na ich terytoria, powodując znaczne obciążenie dla ich systemów migracyjnych i azylowych, co wskazuje na negatywne skutki rozporządzenia (UE) nr 604/2013 dla gospodarki pierwszego kraju przybycia do Unii, a niestety nie doprowadziło jeszcze do uchylenia tego rozporządzenia lub przynajmniej usunięcia odniesienia do pierwszego kraju przybycia do Unii. Jednak inne państwa członkowskie Unii również przyjmują znacznie więcej osób ubiegających się o azyl.
Poprawka 6
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 7 a (nowy)
(7a)  Prognozy ekspertów wskazują na wzrost presji migracyjnej w perspektywie krótko- i średnioterminowej na zewnętrznych granicach morskich i lądowych Unii.
Poprawka 7
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 8
(8)   Według danych Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (Frontex), środkowa i wschodnia część regionu Morza Śródziemnego w 2014 r. była rzeczywiście była głównym obszarem nielegalnego przekraczania granic do UE. W 2014 r. do samych tylko Włoch przybyło w sposób nielegalny ponad 170 000 migrantów, co stanowi wzrost o 277 % w porównaniu z 2013 r. Również w Grecji odnotowano stały wzrost liczby nielegalnych imigrantów, liczba ta wyniosła 50 000, co stanowi wzrost o 153 % w porównaniu z 2013 r. Statystyki za pierwsze miesiące 2015 r. potwierdzają tę wyraźną tendencję w odniesieniu do Włoch. Ponadto w pierwszych miesiącach 2015 r. nastąpił w Grecji gwałtowny wzrost liczby nielegalnych przekroczeń granicy: liczba ta odpowiada ponad 50 % całkowitej liczby nielegalnych przekroczeń granicy w 2014 r. (niemal 28 000 w pierwszych czterech miesiącach 2015 r., w porównaniu z łączną liczbą w 2014 r. wynoszącą prawie 55 000). Znaczna część łącznej liczby nielegalnych migrantów wykrytych w tych dwóch regionach obejmowała migrantów narodowości, które – według danych Eurostatu – osiągają wysoki wskaźnik przyznawania azylu na poziomie Unii (w 2014 r. Syryjczycy i Erytrejczycy, dla których wskaźnik przyznawania azylu na poziomie Unii wynosi ponad 75 %, stanowili ponad 40 % nielegalnych migrantów we Włoszech i ponad 50 % w Grecji). Według danych Eurostatu w 2014 r. stwierdzono, że w Grecji przebywa nielegalnie 30 505 Syryjczyków , w porównaniu z 8 220 w 2013 r.
(8)   Według danych Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (Frontex), środkowa i wschodnia część regionu Morza Śródziemnego w 2014 r. była rzeczywiście była głównym obszarem nielegalnego przekraczania granic do UE. W 2014 r. do samych tylko Włoch przybyło w sposób nielegalny ponad 170 000 migrantów, co stanowi wzrost o 277% w porównaniu z 2013 r., w tym przeszło 26 100 dzieci, z których około 13 000 to nieletni pozbawieni opieki stanowiący 7,6% wszystkich migrantów. Również w Grecji odnotowano stały wzrost liczby nielegalnych imigrantów, liczba ta wyniosła 50 000, co stanowi wzrost o 153 % w porównaniu z 2013 r. Statystyki za pierwsze miesiące 2015 r. potwierdzają tę wyraźną tendencję w odniesieniu do Włoch. Od stycznia do czerwca 2015 r. Włochy odnotowały wzrost przypadków nielegalnego przekroczenia granicy o 5% w porównaniu z tym samym okresem w poprzednim roku. Ponadto w pierwszych miesiącach 2015 r. nastąpił w Grecji gwałtowny wzrost liczby nielegalnych przekroczeń granicy: liczba ta odpowiada przeszło sześciokrotnemu wzrostowi w porównaniu z tym samym okresem w poprzednim roku i wzrostowi o niemal 140% w porównaniu z całym poprzednim rokiem (według danych Fronteksu wystąpiło 76 293 przypadków od stycznia do 12 czerwca 2015 r. w porównaniu z łączną liczbą w 2014 r. wynoszącą prawie 55 000). Znaczna część łącznej liczby nielegalnych migrantów wykrytych w tych dwóch regionach obejmowała migrantów narodowości, które – według danych Eurostatu – osiągają wysoki wskaźnik przyznawania azylu na poziomie Unii (w 2014 r. Syryjczycy i Erytrejczycy, dla których wskaźnik przyznawania azylu na poziomie Unii wynosi ponad 75 %, stanowili ponad 40 % nielegalnych migrantów we Włoszech i ponad 50 % w Grecji; od stycznia do czerwca 2015 r. Syryjczycy i Erytrejczycy stanowili 30% osób przybywających do Włoch i niemal 60% przybywających do Grecji). Według danych Eurostatu w 2014 r. stwierdzono, że w Grecji przebywa nielegalnie 30 505 Syryjczyków, w porównaniu z 8 220 w 2013 r.
Poprawka 8
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 10
(10)   Według danych agencji Frontex, innym ważnym szlakiem migracyjnym do Unii w 2014 r. był szlak zachodnio-bałkański z 43 357 przypadkami nielegalnego przekraczania granic. Większość migrantów wykorzystujących szlak bałkański na pierwszy rzut oka nie potrzebuje jednak ochrony międzynarodowej, gdyż sami tylko Kosowianie stanowili 51 % przybywających.
(10)   Według danych agencji Frontex, innym ważnym szlakiem migracyjnym do Unii w 2014 r. był szlak zachodnio-bałkański z 43 357 przypadkami nielegalnego przekraczania granic. Liczba nielegalnych przekroczeń granicy zwiększyła się dramatycznie w 2015 r. Od stycznia do czerwca 2015 r. 67 444 migrantów i uchodźców wykorzystało szlak prowadzący przez granice Turcji z Grecją i Bułgarią oraz lądowe granice Węgier. Oznacza to wzrost o 962% w porównaniu z tym samym okresem poprzedniego roku. Szlak ten wykorzystują obecnie w coraz większym stopniu również osoby uciekające przed wojną i prześladowaniami. Od stycznia do czerwca 2015 r. drogą tą dostało się do Unii 17 955 uchodźców z Afganistanu, 13 225 uchodźców z Syrii, 3021 uchodźców z Iraku i 196 uchodźców z Erytrei.
Poprawka 9
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 13 a (nowy)
(13a)  Wszystkie uczestniczące państwa członkowskie powinny dokonać szybkiej i pełnej transpozycji oraz skutecznego wdrożenia wspólnego europejskiego systemu azylowego, co zapewni wspólne unijne standardy, w tym warunki przyjmowania osób ubiegających się o azyl, oraz poszanowanie praw podstawowych, jak przewiduje obowiązujące prawo unijne.
Poprawka 10
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 15
(15)   Jeżeli inne państwo członkowskie oprócz Włoch lub Grecji znalazłoby się w podobnej sytuacji nadzwyczajnej charakteryzującej się nagłym napływem obywateli państw trzecich, Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, może przyjąć środki tymczasowe na korzyść zainteresowanego państwa członkowskiego, zgodnie z art. 78 ust. 3 Traktatu. Środki takie mogą w stosownych przypadkach obejmować zawieszenie obowiązków tego państwa członkowskiego przewidzianych w niniejszej decyzji.
(15)   Mając na uwadze obecny brak stabilności i trwające konflikty w bezpośrednim sąsiedztwie Unii oraz zmieniający się charakter przepływów migracyjnych, jeżeli inne państwo członkowskie oprócz Włoch lub Grecji znalazłoby się w podobnej sytuacji nadzwyczajnej charakteryzującej się nagłym napływem obywateli państw trzecich, Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, może przyjąć środki tymczasowe na korzyść zainteresowanego państwa członkowskiego, zgodnie z art. 78 ust. 3 Traktatu. Środki takie mogą w stosownych przypadkach obejmować zawieszenie obowiązków tego państwa członkowskiego przewidzianych w niniejszej decyzji.
Poprawka 11
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 17
(17)   Środki przewidziane w niniejszej decyzji pociągają za sobą tymczasowe odstępstwo od kryterium ustanowionego w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 604/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady1 oraz od czynności proceduralnych, w tym terminów określonych w art. 21, 22 i 29 tego rozporządzenia.
(17)   Środki przewidziane w niniejszej decyzji pociągają za sobą tymczasowe odstępstwo od kryterium ustanowionego w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 604/2013 oraz od czynności proceduralnych, w tym terminów określonych w art. 21, 22 i 29 tego rozporządzenia. Środki relokacji nie powinny jednak uniemożliwiać państwom członkowskim pełnego korzystania z postanowień rozporządzenia (UE) nr 604/2013, w tym z aktywnego i skutecznego wykorzystywania wszystkich kryteriów takich jak łączenie rodzin, szczególna ochrona osób nieletnich pozbawionych opieki oraz klauzula dyskrecjonalna o względach humanitarnych.
____________________
____________________
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 31).
Poprawka 12
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 18
(18)  Należy dokonać wyboru kryteriów do wykorzystania w trakcie określania, którzy wnioskodawcy oraz jak wielu z nich mają być relokowani z Włoch i Grecji. Przewiduje się wprowadzenie jasnego i sprawnego systemu opartego na progu średniego wskaźnika decyzji o udzieleniu ochrony międzynarodowej w postępowaniach w pierwszej instancji na poziomie Unii, zgodnie z definicją Eurostatu, w stosunku do łącznej liczby decyzji podjętych w pierwszej instancji na poziomie Unii w sprawie wniosków o azyl dotyczących ochrony międzynarodowej, na podstawie najnowszych dostępnych danych statystycznych. Próg ten miałyby z jednej strony zapewnić w możliwie największym stopniu, że wszyscy wnioskodawcy, którzy najprawdopodobniej potrzebują ochrony międzynarodowej, będą mogli w pełni i szybko korzystać ze swoich praw związanych z ochroną w państwie członkowskim będącym celem relokacji. Z drugiej strony ma on zapobiec w możliwie największym stopniu relokowaniu do innego państwa członkowskiego wnioskodawców, których wniosek zostanie prawdopodobnie rozpatrzony negatywnie, a co za tym idzie nadmiernemu przedłużaniu ich pobytu w Unii. W niniejszej decyzji zastosowany ma być próg wynoszący 75 %, oparty na danych Eurostatu dotyczących decyzji wydanych w pierwszej instancji w 2014 r., który odnosi się w tym roku do decyzji w sprawie wniosków Syryjczyków i Erytrejczyków.
(18)  Należy dokonać wyboru kryteriów do wykorzystania w trakcie określania, którzy wnioskodawcy oraz jak wielu z nich mają być relokowani z Włoch i Grecji. Przewiduje się wprowadzenie jasnego i sprawnego systemu opartego na progu średniego wskaźnika decyzji o udzieleniu ochrony międzynarodowej w postępowaniach w pierwszej instancji na poziomie Unii, zgodnie z definicją Eurostatu, w stosunku do łącznej liczby decyzji podjętych w pierwszej instancji na poziomie Unii w sprawie wniosków o azyl dotyczących ochrony międzynarodowej, na podstawie najnowszych dostępnych danych statystycznych. Próg ten miałyby z jednej strony zapewnić w możliwie największym stopniu, że wszyscy wnioskodawcy, którzy najprawdopodobniej potrzebują ochrony międzynarodowej, będą mogli w pełni i szybko korzystać ze swoich praw związanych z ochroną w państwie członkowskim będącym celem relokacji. Z drugiej strony ma on zapobiec w możliwie największym stopniu relokowaniu do innego państwa członkowskiego wnioskodawców, których wniosek zostanie prawdopodobnie rozpatrzony negatywnie, a co za tym idzie nadmiernemu przedłużaniu ich pobytu w Unii. W niniejszej decyzji zastosowany ma być próg wynoszący 75 %, oparty na danych Eurostatu dotyczących decyzji wydanych w pierwszej instancji w 2014 r., który odnosi się w tym roku do decyzji w sprawie wniosków Syryjczyków i Erytrejczyków. Aby uwzględnić zmieniający się charakter przepływów migracyjnych, należy co kwartał przeprowadzać ocenę określonej grupy osób, które mają zostać poddane relokacji.
Poprawka 13
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 19
(19)   Celem środków tymczasowych jest zmniejszenie znacznej presji azylowej, pod jaką znajdują się Włochy i Grecja, w szczególności poprzez relokację znacznej liczby wnioskodawców wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej, którzy przybyli na terytorium Włoch i Grecji po dniu, w której zaczyna obowiązywać niniejsza decyzja. Uwzględniając całkowitą liczbę obywateli państw trzecich, którzy przybyli nielegalnie do Włoch i Grecji w 2014 r. oraz liczbę osób wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej, z Włoch i Grecji ma być relokowanych łącznie 40 000 wnioskodawców wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej. Liczba ta stanowi ok. 40 % ogólnej liczby obywateli państw trzecich wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej, którzy przybyli nielegalnie do Włoch i do Grecji w 2014 r. Proponowany w niniejszej decyzji środek dotyczący relokacji wprowadza sprawiedliwy podział obciążeń między Włochami i Grecją oraz pozostałymi państwami członkowskimi. W oparciu o te same dane ogólne dostępne za 2014 r. oraz pierwsze cztery miesiące 2015 r. we Włoszech i w Grecji, 60 % wspomnianych wnioskodawców powinno zostać relokowanych z Włoch i 40 % – z Grecji.
(19)   Celem tymczasowych środków nadzwyczajnych jest stworzenie uczciwego i sprawiedliwego mechanizmu relokacji, zmniejszenie znacznej presji azylowej, pod jaką znajdują się Włochy i Grecja, w szczególności poprzez relokację znacznej liczby wnioskodawców wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej, którzy przybyli na terytorium Włoch i Grecji po dniu, w którym zaczyna obowiązywać niniejsza decyzja. Uwzględniając całkowitą liczbę obywateli państw trzecich, którzy przybyli nielegalnie do Włoch i Grecji w 2014 r. oraz liczbę osób wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej, z Włoch i Grecji ma być relokowanych łącznie 40 000 wnioskodawców wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej. Liczba ta stanowi ok. 40 % ogólnej liczby obywateli państw trzecich wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej, którzy przybyli nielegalnie do Włoch i do Grecji w 2014 r. Proponowany w niniejszej decyzji środek dotyczący relokacji wprowadza zatem sprawiedliwy podział odpowiedzialności między Włochami i Grecją oraz pozostałymi państwami członkowskimi. W oparciu o te same dane ogólne dostępne za 2014 r. oraz pierwsze cztery miesiące 2015 r. we Włoszech i w Grecji, 60 % wspomnianych wnioskodawców powinno zostać relokowanych z Włoch i 40 % – z Grecji. W ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie niniejszej decyzji Komisja powinna ocenić, w oparciu o najnowsze dostępne dane, jaka część osób ma zostać relokowana z Włoch i Grecji, z myślą o dostosowaniu do zmieniających się przepływów uchodźców. Mechanizm relokacji nadzwyczajnej nie jest rozwiązaniem długofalowego wyzwania, jakie stanowi presja azylowa na zewnętrzne granice Unii, lecz raczej sprawdzianem w obliczu spodziewanego wkrótce wniosku ustawodawczego dotyczącego stałego systemu relokacji nadzwyczajnej w oparciu o art. 78 ust. 2 Traktatu i dlatego ogranicza się początkowo łącznie do 40 000 wnioskodawców. Jednak w razie potrzeby należy rozważyć dalsze zwiększenie liczby miejsc relokacji w celu dostosowania się do zmieniających się szybko przepływów uchodźców i związanych z tym tendencji w trakcie stosowania niniejszej decyzji. Każdy wniosek dotyczący stałego mechanizmu relokacji musi opierać się na większym wkładzie w solidarność i podział odpowiedzialności między państwami członkowskimi, w tym na znacznym wzroście liczby dostępnych miejsc relokacji w celu dostosowania się do zmieniających się szybko przepływów i tendencji migracyjnych. Taki system powinien opierać się na jednoznacznych kryteriach dotyczących m.in. nagłego napływu obywateli państw trzecich i wyjątkowej presji azylowej, przewidujących jego uruchomienie na podstawie przejrzystych i obiektywnych wskaźników.
Poprawka 14
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 20 a (nowy)
(20a)  Opracowując stały mechanizm relokacji zgodnie z art. 78 ust. 2 Traktatu, Komisja powinna uwzględnić terytorium danego państwa członkowskiego jako kryterium służące określeniu klucza podziału liczby migrantów.
Poprawka 15
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 21
(21)   Fundusz Azylu, Migracji i Integracji (AMIF) ustanowiony rozporządzeniem (UE) nr 516/2014 Parlamentu Europejskiego i Rady1 zapewnia wsparcie na rzecz działań uzgodnionych między państwami członkowskimi w zakresie podziału obciążeń oraz jest otwarty na nowe zmiany w zakresie polityki. Artykuł 7 ust. 2 rozporządzenie (UE) nr 516/2014 przewiduje możliwość wdrażania przez państwa członkowskie działań związanych z przekazywaniem osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w ramach programów krajowych, natomiast art. 18 rozporządzenia (UE) nr 516/2014 przewiduje możliwość otrzymania kwoty ryczałtowej wynoszącej 6 000 EUR z tytułu przekazania osób korzystających z ochrony międzynarodowej z innego państwa członkowskiego.
(21)   Fundusz Azylu, Migracji i Integracji (AMIF) ustanowiony rozporządzeniem (UE) nr 516/2014 Parlamentu Europejskiego i Rady1 zapewnia wsparcie na rzecz uzgodnionych między państwami członkowskimi działań służących sprawiedliwemu podziałowi odpowiedzialności oraz jest otwarty na nowe zmiany w zakresie polityki. Artykuł 7 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 516/2014 przewiduje możliwość wdrażania przez państwa członkowskie działań związanych z przekazywaniem osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w ramach programów krajowych, natomiast art. 18 rozporządzenia (UE) nr 516/2014 przewiduje możliwość otrzymania kwoty ryczałtowej wynoszącej 6 000 EUR z tytułu przekazania osób korzystających z ochrony międzynarodowej z innego państwa członkowskiego.
______________
___________________
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 516/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiające Fundusz Azylu, Migracji i Integracji, zmieniające decyzję Rady 2008/381/WE oraz uchylające decyzje Parlamentu Europejskiego i Rady nr 573/2007/WE i nr 575/2007/WE oraz decyzję Rady 2007/435/WE (Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 168).
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 516/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiające Fundusz Azylu, Migracji i Integracji, zmieniające decyzję Rady 2008/381/WE oraz uchylające decyzje Parlamentu Europejskiego i Rady nr 573/2007/WE i nr 575/2007/WE oraz decyzję Rady 2007/435/WE (Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 168).
Poprawka 16
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 21 a (nowy)
(21a)  Komisja powinna kontrolować wydawanie kwoty 6000 EUR przeznaczonej na relokację każdego wnioskodawcy.
Poprawka 17
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 25
(25)  Przy podejmowaniu decyzji, którzy wnioskodawcy wyraźnie potrzebujący ochrony międzynarodowej powinni zostać przeniesieni z Włoch i Grecji, pierwszeństwo należy przyznać wnioskodawcom szczególnej troski w rozumieniu art. 22 dyrektywy 2013/33/UE Parlamentu Europejskiego i Rady10. W związku z tym sprawą pierwszorzędnej wagi są szczególne potrzeby wnioskodawców, w tym stan ich zdrowia. Sprawą nadrzędną powinien być zawsze najlepiej pojęty interes dziecka.
(25)  Przy podejmowaniu decyzji, którzy wnioskodawcy wyraźnie potrzebujący ochrony międzynarodowej powinni zostać przeniesieni z Włoch i Grecji, pierwszeństwo należy przyznać wnioskodawcom szczególnej troski, a wśród nich nieletnim pozbawionym opieki, w rozumieniu art. 21 i 22 dyrektywy 2013/33/UE Parlamentu Europejskiego i Rady10. Aby uwzględnić szczególną sytuację osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, państwa członkowskie mają obowiązek – na mocy dyrektywy 2013/33/UE i dyrektywy 2013/32/UE Parlamentu Europejskiego i Rady1a – przeprowadzenia indywidualnej oceny poszczególnych aspektów trudnej sytuacji danej osoby pod kątem jej szczególnych potrzeb związanych z przyjęciem i potrzeb proceduralnych. Państwa członkowskie muszą więc podejmować aktywne działania, aby ocenić indywidualne potrzeby osób ubiegających się o azyl, i nie mogą polegać jedynie na ich samookreśleniu w celu skutecznego zagwarantowania ich praw na mocy prawa Unii. W związku z tym sprawą pierwszorzędnej wagi są szczególne potrzeby wnioskodawców, w tym stan ich zdrowia. Sprawą nadrzędną we wszystkich procedurach wprowadzanych po przyjęciu niniejszej decyzji powinien być zawsze najlepiej pojęty interes dziecka i nie wolno narażać na szwank głównych zasad ustanowionych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie C-648/111b.
______________
___________________
10 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (wersja przekształcona) (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 96).
10 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (wersja przekształcona) (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 96).
1a Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 60).
1b Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 czerwca 2013 r., C-648/11, ECLI:EU:C:2013:367.
Poprawka 18
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 26
(26)   Ponadto aby zdecydować, które państwo członkowskie powinno być celem relokacji, szczególną uwagę należy poświęcić szczególnym kwalifikacjom zainteresowanych wnioskodawców, co mogłoby ułatwić ich integrację w społeczeństwie państwa członkowskiego będącego celem relokacji, takich jak znajomość języków. W przypadku wnioskodawców szczególnej troski należy wziąć pod uwagę zdolność państwa członkowskiego będącego celu relokacji zapewnienia takim osobom odpowiedniego wsparcia.
(26)   Ponadto aby zdecydować, które państwo członkowskie powinno być celem relokacji, szczególną uwagę należy poświęcić preferencjom i szczególnym kwalifikacjom zainteresowanych wnioskodawców, co mogłoby ułatwić ich integrację w społeczeństwie państwa członkowskiego będącego celem relokacji, takim jak znajomość języków, więzi rodzinne wykraczające poza definicję członków rodziny zawartą w rozporządzeniu (UE) nr 604/2013, stosunki społeczne, więzi kulturowe, wcześniejszy pobyt w państwie członkowskim bądź wcześniejsze studia i doświadczenie zawodowe w przedsiębiorstwie lub organizacji z danego państwa członkowskiego, a także szczególnym kwalifikacjom, które mogłyby być istotne dla integracji wnioskodawców na rynku pracy państwa członkowskiego relokacji. Państwa członkowskie powinny zatem ułatwiać skuteczne uznawanie dyplomów, kwalifikacji i umiejętności wnioskodawców. Ponadto państwa członkowskie mogą informować wnioskodawców o dostępnych dla nich możliwościach na rynku pracy. W przypadku wnioskodawców szczególnej troski należy wziąć pod uwagę zdolność państwa członkowskiego będącego celu relokacji zapewnienia takim osobom odpowiedniego wsparcia. Chociaż wnioskodawcy nie mają prawa wyboru państwa członkowskiego będącego celem relokacji, w miarę możliwości należy uwzględniać ich potrzeby, preferencje i szczególne kwalifikacje.
Poprawka 19
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 26 a (nowy)
(26a)  Dzięki wnioskom wyciągniętym z pilotażowego projektu relokacji na Malcie (EUREMA) należy w miarę możliwości uwzględniać oczekiwania i preferencje. Na wstępie wnioskodawcy powinni mieć możliwość przedstawienia swoich preferencji. Powinni podać ranking państw członkowskich według własnych preferencji i uzasadnić to informacjami o np. więziach rodzinnych, społecznych i kulturowych takich jak znajomość języka, wcześniejszy pobyt, wcześniejsze studia czy doświadczenie zawodowe. Powinno to mieć miejsce podczas wstępnego rozpatrywania wniosku. W drugim kroku dane państwa członkowskie powinny zostać poinformowane o preferencjach wnioskodawców. Następnie państwa te będą mieć możliwość podania swoich preferencji w stosunku do wnioskodawców, którzy wskazali dane państwo jako preferowane. Państwa członkowskie powinny opierać swoje preferencje na takich kryteriach jak więzi rodzinne, społeczne i kulturowe. Oficerowie łącznikowi powołani przez państwa członkowskie mogą ułatwić tę procedurę przez przeprowadzanie rozmów z danymi wnioskodawcami. Wnioskodawcy powinni też mieć możliwość konsultacji z innymi podmiotami takimi jak organizacje pozarządowe, Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) i Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji. Na koniec Włochy i Grecja, z pomocą EASO, powinny podjąć decyzję co do relokacji każdego z wnioskodawców do danych państw członkowskich, uwzględniając w miarę możliwości preferencje. W kwestiach wzorcowych praktyk w dziedzinie przesiedlania, w tym zarządzania preferencjami i szczególnymi kwalifikacjami, należy konsultować się z UNHCR.
Poprawka 20
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 26 b (nowy)
(26b)  W trakcie całej procedury relokacji należy w pełni przestrzegać zasady niedyskryminacji określonej w art. 10 Traktatu. Dyskryminacja ze względu na płeć, wiek, narodowość, niepełnosprawność i religię stanowi wyraźne naruszenie Traktatu.
Poprawka 21
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 28
(28)   W odniesieniu do wnioskodawców objętych niniejszą decyzją w mocy pozostają gwarancje prawne i proceduralne określone w rozporządzeniu (UE) nr 604/2013. Wnioskodawców należy ponadto poinformować o procedurze relokacji określonej w niniejszej decyzji oraz powiadomić o decyzji dotyczącej relokacji. Zważywszy na fakt, że prawodawstwo UE nie daje wnioskodawcy prawa wyboru państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie jego wniosku, wnioskodawcy powinno zatem przysługiwać prawo do skutecznego środka zaskarżenia decyzji o relokacji zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 604/2013 jedynie w celu zapewnienia poszanowania jego praw podstawowych.
(28)   W odniesieniu do wnioskodawców objętych niniejszą decyzją w mocy pozostają gwarancje prawne i proceduralne określone w rozporządzeniu (UE) nr 604/2013. Wnioskodawców należy ponadto poinformować o procedurze relokacji określonej w niniejszej decyzji oraz powiadomić o decyzji dotyczącej relokacji. Wnioskodawcy powinno przysługiwać prawo do skutecznego środka zaskarżenia decyzji o relokacji zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 604/2013 i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
Poprawka 22
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 30
(30)   Należy podjąć środki w celu uniknięcia wtórnego przemieszczania się osób relokowanych z państwa członkowskiego będącego celem relokacji do innych państw członkowskich. Należy w szczególności poinformować wnioskodawcę o konsekwencjach wtórnego przemieszczania się w państwach członkowskich oraz o fakcie, że jeżeli państwo członkowskie będące celem relokacji przyznaje im ochronę międzynarodową, przysługuje im w tym państwie członkowskim jedynie prawa wynikające z ochrony międzynarodowej.
(30)   Należy podjąć środki w celu uniknięcia wtórnego przemieszczania się osób relokowanych z państwa członkowskiego będącego celem relokacji do innych państw członkowskich. Jak najpełniejsze uwzględnienie preferencji wnioskodawców, w tym tych wynikających z więzi rodzinnych wykraczających poza postanowienia dotyczące rodziny zawarte w rozporządzeniu (UE) nr 604/2013 oraz więzi społecznych i kulturowych, to prosty sposób na wytworzenie u wnioskodawców poczucia przynależności do państwa członkowskiego będącego celem relokacji. Wnioskodawcom należy dostarczyć wszelkich koniecznych informacji o ich miejscu docelowym w zrozumiałym dla nich języku lub w języku, który w uzasadniony sposób można uznać za zrozumiały dla nich, a jeśli ich preferencje nie mogą zostać w pełni uwzględnione – o powodach takiej decyzji. Aby zapobiec wtórnemu przemieszczaniu się, należy poinformować wnioskodawcę o konsekwencjach dalszego przemieszczania się w państwach członkowskich zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) nr 604/2013 oraz o fakcie, że jeżeli państwo członkowskie będące celem relokacji przyznaje im ochronę międzynarodową, zasadniczo prawa wynikające z ochrony międzynarodowej przysługują im jedynie w tym państwie członkowskim.
Poprawka 23
Wniosek dotyczący decyzji
Motyw 30 a (nowy)
(30a)  Zgoda wnioskodawców lub osób korzystających z ochrony międzynarodowej na relokację jest zasadą utrwaloną w prawie wtórnym Unii, zapisaną w art. 7 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 516/2014 oraz analogicznie w art. 5 rozporządzenia (UE) nr 439/2010 Parlamentu Europejskiego i Rady1a i w art. 17 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 604/2013, podczas gdy na podstawie art. 78 ust. 3 Traktatu na bardzo ograniczonych warunkach możliwe są odstępstwa od prawa unijnego. Należy zapewnić skuteczne wdrożenie mechanizmu relokacji nadzwyczajnej, przy czym zgoda ma szczególne znaczenie dla zapobiegnięcia wtórnemu przemieszczaniu się i dlatego powinna być zasadniczo wymagana przed relokacją. W przypadku braku zgody dana osoba nie powinna być zasadniczo relokowana, a szansę tę należy dać innej osobie.
_________
1a Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 439/2010 z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie utworzenia Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (Dz.U. L 132 z 29.5.2010, s. 11).
Poprawka 24
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 1
Niniejsza decyzja ustanawia tymczasowe środki w dziedzinie ochrony międzynarodowej na korzyść Włoch i Grecji, aby umożliwić im sprostanie sytuacji nadzwyczajnej charakteryzującej się nagłym napływem obywateli krajów trzecich do tych państw członkowskich.
Niniejsza decyzja ustanawia wiążące tymczasowe środki nadzwyczajne w dziedzinie ochrony międzynarodowej na korzyść Włoch i Grecji, aby umożliwić im sprostanie sytuacji nadzwyczajnej charakteryzującej się nagłym napływem obywateli krajów trzecich lub bezpaństwowców do tych państw członkowskich.
Poprawka 25
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 2 – akapit pierwszy – litera b
b)   „wnioskodawca” oznacza obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, który złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, w odniesieniu do którego nie została jeszcze podjęta ostateczna decyzja;
b)   „wnioskodawca” oznacza obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, który złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, w odniesieniu do którego nie została jeszcze podjęta ostateczna decyzja, o czym mowa w art. 2 lit. i) dyrektywy 2011/95/UE;
Poprawka 26
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 2 – akapit pierwszy – litera d
d)   „członkowie rodziny” oznacza członków rodziny zgodnie z definicją zawartą w art. 2 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 604/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady;
d)   „bliscy krewni” oznaczają małżonków, dzieci, rodziców, osoby sprawujące władzę rodzicielską, dziadków i wnuki;
(Jest to poprawka horyzontalna. Ma ona zastosowanie do całego tekstu wniosku Komisji.)
Poprawka 27
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 2 – akapit pierwszy – litera f a (nowa)
fa)  „preferencja” oznacza preferencję wyrażoną przez wnioskodawcę w odniesieniu do danego państwa członkowskiego lub preferencję wyrażoną przez dane państwo członkowskie w stosunku do danego wnioskodawcy uzasadnioną np. więziami rodzinnymi wykraczającymi poza definicję członków rodziny zawartą w art. 2 lit g) rozporządzenia (UE) nr 604/2013, więziami społecznymi, takimi jak związki ze społecznościami etnicznymi i kulturowymi, oraz więziami kulturowymi z preferowanym państwem członkowskim opartymi np. na znajomości języka, wcześniejszym pobycie lub wcześniejszych studiach w danym państwie członkowskim bądź zatrudnieniu w przedsiębiorstwach lub organizacjach z tego państwa członkowskiego.
Poprawka 28
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 3 – ustęp 2 a (nowy)
2a.  Aby uwzględnić zmieniający się charakter przepływów migracyjnych, należy co kwartał przeprowadzać ocenę określonej grupy osób, które mają zostać poddane relokacji.
Poprawka 47
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 4
-1. Aby zmniejszyć znaczną presję azylową, pod jaką znajdują się Włochy i Grecja, a także aby zaliczyć ważny sprawdzian w obliczu spodziewanego wkrótce wniosku ustawodawczego dotyczącego stałego systemu relokacji nadzwyczajnej w oparciu o art. 78 ust. 2 traktatu, początkowo z Włoch i Grecji zostanie przeniesionych łącznie 110 000 wnioskodawców. W razie potrzeby należy rozważyć dalsze zwiększenie tej liczby w celu dostosowania się do zmieniających się szybko przepływów uchodźców i związanych z tym tendencji w trakcie stosowania niniejszej decyzji.
1.   Z Włoch na terytorium innych państw członkowskich, zgodnie z załącznikiem I, relokowanych jest 24 000 wnioskodawców.
1.   Początkowo z Włoch na terytorium innych państw członkowskich relokuje się 40 000 wnioskodawców.
2.   Z Grecji na terytorium innych państw członkowskich, zgodnie z załącznikiem I, relokowanych jest 16 000 wnioskodawców.
2.   Początkowo z Grecji na terytorium innych państw członkowskich relokuje się 70 000 wnioskodawców.
2a.  Do dnia [sześć miesięcy od wejścia w życie niniejszej decyzji] Komisja ocenia, w oparciu o najnowsze dostępne dane Fronteksu, jaka część wszystkich osób ma zostać relokowana odpowiednio z Włoch i Grecji w celu dostosowania tej liczby do zmieniających się przepływów uchodźców.
Poprawka 30
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 4 a (nowy)
Artykuł 4a
Zgoda
Zasadniczo do relokacji powinna być wymagana zgoda zainteresowanej osoby.
Poprawka 31
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 5 – ustęp 2
2.   Włochy i Grecja, w regularnych odstępach czasu przez cały okres stosowania niniejszej decyzji, identyfikują z pomocą EASO oraz, w razie potrzeby, oficerów łącznikowych państw członkowskich, o których mowa w ust. 8, poszczególnych kandydatów, którzy mają zostać relokowani do innych państw członkowskich i przekazują do punktów kontaktowych państw członkowskich i do EASO liczbę wnioskodawców, którzy mogą zostać relokowani. Do tych celów pierwszeństwo mają wnioskodawcy szczególnej troski w rozumieniu art. 22 dyrektywy 2013/33/UE.
2.   Włochy i Grecja, w regularnych odstępach czasu przez cały okres stosowania niniejszej decyzji, ustalają z pomocą EASO i innych odnośnych agencji, którzy kandydaci mają zostać relokowani do innych państw członkowskich, i informują punkty kontaktowe tych państw członkowskich i EASO o liczbie wnioskodawców, którzy mogą zostać relokowani. W tym celu pierwszeństwo mają wnioskodawcy wymagający szczególnej troski w rozumieniu art. 21 i 22 dyrektywy 2013/33/UE, a szczególną uwagę należy poświęcić nieletnim pozbawionym opieki.
Poprawka 32
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 5 – ustęp 3
3.   Możliwie jak najszybciej po otrzymaniu informacji, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie podają liczbę wnioskodawców, którzy mogą zostać relokowani bezpośrednio na ich terytorium oraz wszelkie inne istotne informacje, w tym liczby określone odpowiednio w załączniku I i załączniku II.
3.   Możliwie jak najszybciej po otrzymaniu informacji, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie udzielają informacji o swoich aktualnych możliwościach w zakresie przyjęcia migrantów i podają liczbę wnioskodawców, którzy mogą zostać relokowani bezpośrednio na ich terytorium, oraz wszelkie inne istotne informacje, w tym liczby określone odpowiednio w załączniku I i załączniku II.
Poprawka 33
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 5 – ustęp 3 a (nowy)
3a.  Z pomocą EASO Włochy i Grecja przekazują wnioskodawcom informacje o państwach członkowskich uczestniczących w relokacji nadzwyczajnej w zrozumiałym dla nich języku lub w języku, który w uzasadniony sposób można uznać za zrozumiały dla nich. Wnioskodawcy muszą też mieć dostęp do informacji dostarczanych przez inne podmioty takie jak organizacje pozarządowe, UNHCR i IOM. Na początkowym etapie rozpatrywania wniosku wnioskodawca jest proszony o podanie kolejności państw członkowskich według swoich preferencji i o uzasadnienie tych preferencji.
Poprawki 34 i 48
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 5 – ustęp 5
5.   Wnioskodawcy, których odciski palców muszą być pobrane zgodnie z obowiązkami określonymi w art. 9 rozporządzenia (UE) nr 603/2013, mogą być relokowani dopiero po pobraniu odcisków ich palców.
5.   Wnioskodawcy, których odciski palców muszą być pobrane i przekazane zgodnie z obowiązkami określonymi w art. 9 rozporządzenia (UE) nr 603/2013, mogą być relokowani dopiero po pobraniu odcisków ich palców, przy pełnym poszanowaniu ich praw podstawowych, bez uciekania się do żadnych środków przymusu ani środków detencyjnych.
Poprawka 35
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 5 – ustęp 8
8.  Celem wdrożenia wszystkich elementów procedury relokacji opisanej w niniejszym artykule państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o oddelegowaniu do Włoch i Grecji oficerów łącznikowych.
skreślony
Poprawka 36
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 6 – ustęp 4
4.   Po podjęciu decyzji o relokacji wnioskodawcy, a przed faktyczną relokacją, Włochy i Grecja powiadamiają zainteresowaną osobę o decyzji o relokacji na piśmie. W decyzji należy wskazać państwo członkowskie będące celem relokacji.
4.   Po podjęciu decyzji o relokacji wnioskodawcy, a przed faktyczną relokacją, Włochy i Grecja, z pomocą EASO i innych podmiotów takich jak oficerowie łącznikowi, jeśli są dostępni, powiadamiają zainteresowaną osobę o tym, do którego państwa członkowskiego zostanie relokowana, w sposób wyczerpujący i w języku dla niej zrozumiałym lub co do którego można zasadnie przypuszczać, że jest dla niej zrozumiały, a jeśli jej preferencje nie zostały uwzględnione – o przyczynach takiej decyzji. Włochy i Grecja powiadamiają zainteresowaną osobę o decyzji dotyczącej relokacji również na piśmie. W decyzji należy wskazać państwo członkowskie będące celem relokacji.
Poprawka 37
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 7 – akapit pierwszy – litera b
b)   wstępnego przetwarzania wniosków;
b)   wstępnego rozpatrywania wniosków, w tym ustalenia poszczególnych aspektów trudnej sytuacji oraz preferencji w celu ustalenia, którzy wnioskodawcy mogą zostać relokowani, oraz monitorowania wnioskodawców, w tym jednoznacznego ustalenia ich tożsamości, pobrania odcisków palców i rejestracji wniosków o pomoc międzynarodową;
Poprawka 38
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 7 – akapit pierwszy – litera d
d)   realizacji przekazania wnioskodawców do państwa członkowskiego będącego celem relokacji.
d)   realizacji przekazania wnioskodawców do państwa członkowskiego będącego celem relokacji. Koszty przekazania wnioskodawcy do państwa członkowskiego relokacji nie powinny stanowić dodatkowego obciążenia Grecji i Włoch.
Poprawka 39
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 8 – ustęp 2
2.   Jeżeli Włochy lub Grecja nie zastosują się do obowiązku, o którym mowa w ust. 1, Komisja może zadecydować o zawieszeniu niniejszej decyzji w odniesieniu do danego państwa członkowskiego na okres do trzech miesięcy. Komisja może jednorazowo przedłużyć wspomniane zawieszenie na kolejny okres do trzech miesięcy.
2.   Jeżeli Włochy lub Grecja nie wywiążą się z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, Komisja może podjąć decyzję – o ile najpierw umożliwi zainteresowanemu państwu przedstawienie jego opinii – o zawieszeniu stosowania niniejszej decyzji w odniesieniu do tego państwa członkowskiego na okres do trzech miesięcy. Komisja może jednorazowo przedłużyć wspomniane zawieszenie na kolejny okres do trzech miesięcy.
Poprawka 40
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 9
W przypadku wystąpienia w państwie członkowskim będącym celem relokacji sytuacji nadzwyczajnej charakteryzującej się nagłym napływem obywateli państw trzecich, Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, może przyjąć środki tymczasowe na korzyść zainteresowanego państwa członkowskiego, zgodnie z art. 78 ust. 3 Traktatu. Środki takie mogą w stosownych przypadkach obejmować zawieszenie obowiązków tego państwa członkowskiego przewidzianych w niniejszej decyzji.
W przypadku wystąpienia w państwie członkowskim będącym celem relokacji sytuacji nadzwyczajnej charakteryzującej się nagłym napływem obywateli państw trzecich, Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, może przyjąć środki tymczasowe na korzyść zainteresowanego państwa członkowskiego, zgodnie z art. 78 ust. 3 Traktatu. Ponadto środki takie mogą w stosownych przypadkach obejmować zawieszenie obowiązków tego państwa członkowskiego przewidzianych w niniejszej decyzji.
Poprawka 41
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 11
Co trzy miesiące Włochy i Grecja przedstawiają Radzie i Komisji sprawozdanie z wykonania niniejszej decyzji, w tym planów działania, o których mowa w art. 8.
Co trzy miesiące Włochy i Grecja przedstawiają Radzie i Komisji sprawozdanie z wykonania niniejszej decyzji i właściwego wykorzystania otrzymanych na jej mocy funduszy, w tym z wykonania planów działania, o których mowa w art. 8.
Poprawka 42
Wniosek dotyczący decyzji
Artykuł 11 a (nowy)
Artykuł 11a
Ocena
Do lipca 2016 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie przegląd śródokresowy stosowania niniejszej decyzji i w razie potrzeby proponuje niezbędne zalecenia dotyczące stałego mechanizmu relokacji, w tym w perspektywie zapowiadanej kontroli sprawności systemu dublińskiego.
Do dnia ...* Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie końcowe sprawozdanie oceniające stosowanie niniejszej decyzji.
Państwa członkowskie przekazują Komisji w stosownym terminie wszelkie stosowne informacje potrzebne do przygotowania tego sprawozdania.
____________
* Dz.U.: proszę wstawić datę: 30 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej decyzji.
Poprawka 43
Wniosek dotyczący decyzji
Załącznik II a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Załącznik IIa

Procedura relokacji

Procedura przewidziana we wniosku Komisji; podkreśleniem oznaczono kroki proceduralne dodane przez Parlament Europejski

1 – Wstępne rozpatrywanie wniosków osób ubiegających się o ochronę międzynarodową

–  Identyfikacja osób, za które inne państwo członkowskie jest (lub powinno być) odpowiedzialne na mocy rozporządzenia Dublin II

→ przeniesienia w ramach procedury dublińskiej

– Identyfikacja wnioskodawców wymagających szczególnej troski

– Identyfikacja bliskich krewnych na potrzeby wspólnej relokacji

–  Ustalenie preferencji wnioskodawców dotyczących konkretnych państw członkowskich

2 – Wybór wnioskodawców na potrzeby relokacji

–  Włochy/Grecja określają, którzy wnioskodawcy powinni podlegać relokacji.

–  Informują państwa członkowskie o liczbie potrzebnych miejsc i o preferencjach wnioskodawców

3 – Udział państw członkowskich

– Państwa członkowskie informują Włochy/Grecję o liczbie dostępnych miejsc na potrzeby relokacji

–  Oficerowie łącznikowi mogą przeprowadzać rozmowy z wnioskodawcami, którzy wskazali dane państwo członkowskie jako preferowane

–  Państwa członkowskie podają swoje preferencje dotyczące wnioskodawców

4 – Decyzja dotycząca relokacji

–  Włochy/Grecja decydują, który wnioskodawca zostanie relokowany do którego państwa członkowskiego z uwzględnieniem preferencji wnioskodawców i państw członkowskich

5 – Powiadomienie i zgoda

–  Wnioskodawcy są wyczerpująco informowani o państwie członkowskim będącym celem ich relokacji

–  Zasadniczo wnioskodawcy wyrażają zgodę na relokację do tego państwa członkowskiego

6 – Przeniesienie

Przeniesienie wnioskodawców do państwa członkowskiego będącego celem relokacji następuje w ciągu jednego miesiąca

ZAŁĄCZNIK

OŚWIADCZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Parlament Europejski, w świetle konieczności przyjęcia natychmiastowych środków na rzecz państw członkowskich, które znalazły się w nadzwyczajnej sytuacji w związku z nagłym napływem obywateli państw trzecich, uzgodnił podstawę prawną w postaci art. 78 ust. 3 TFUE zgodnie z wnioskiem Komisji w sprawie decyzji Rady o środkach przejściowych w dziedzinie ochrony międzynarodowej na korzyść Włoch i Grecji. Parlament Europejski może jednak przyjąć art. 78 ust. 3 TFUE jako podstawę prawną jedynie na zasadzie środka tymczasowego, czego następstwem powinien być właściwy wniosek ustawodawczy mający na celu ustanowienie strukturalnych rozwiązań na wypadek przyszłych nagłych sytuacji. Podkreśla, że właściwą podstawę prawną stanowią art. 78 ust. 2 TFUE wymagający zwykłej procedury ustawodawczej w odniesieniu do środków określania, które państwo członkowskie odpowiada za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, razem z art. 80 zdanie drugie TFUE, którego postanowienia stanowią zastosowanie zasady solidarności wyrażonej w art. 80 zdanie pierwsze. Ponadto Parlament Europejski zaznacza, że przyjęcie niniejszej decyzji odbywa się ściśle bez uszczerbku dla szeregu podstaw prawnych dostępnych współustawodawcy w przyszłości, w szczególności w związku z art. 78 razem z art. 80 TFUE. Parlament Europejski apeluje do Komisji o przedłożenie wniosku ustawodawczego dotyczącego stałego systemu relokacji na podstawie art. 78 ust. 2 i art. 80 TFUE do końca 2015 r., zgodnie z zapowiedzią Komisji zawartą w europejskim programie w zakresie migracji. Parlament Europejski zastrzega sobie prawo do przedstawienia sprawozdania z własnej inicjatywy w kwestiach ustawodawczych, jeśli Komisja nie wystąpi z takim wnioskiem ustawodawczym w stosownym terminie.


Miejski wymiar polityki UE
PDF 527kWORD 130k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie miejskiego wymiaru polityki UE (2014/2213(INI))
P8_TA(2015)0307A8-0218/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a w szczególności jego tytuł XVIII,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących realizacji celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1080/2006(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1299/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”(3),

–  uwzględniając rezolucję z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie europejskiej agendy miejskiej i jej przyszłości w polityce spójności(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie dalszych działań dotyczących agendy terytorialnej i karty lipskiej – europejski program działania na rzecz rozwoju przestrzennego i spójności terytorialnej(5),

–  uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z dnia 18 lipca 2014 r. pt. „Miejski wymiar polityki UE — kluczowe elementy agendy miejskiej UE” (COM(2014)0490),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 czerwca 2014 r. pt. „Program sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT): aktualna sytuacja i perspektywa” (COM(2014)0368),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. pt. „Europa 2020: Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 lipca 2012 r. pt. „Inteligentne miasta i społeczności – europejskie partnerstwo innowacyjne” (C(2012)4701),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 28 października 1998 r. pt. „Zrównoważona urbanizacja w Unii Europejskiej: ramy działania” (COM(1998)0605),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 maja 1997 r. pt. „W kierunku programu rozwoju miast w Unii Europejskiej” (COM(1997)0197),

–  uwzględniając szósty raport Komisji na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej: „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia – promowanie rozwoju i dobrego zarządzania w regionach UE i miastach” z lipca 2014 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji pt. „Miasta Przyszłości: Inwestowanie w Europę”, Bruksela, 17–18 lutego 2014 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji pt. Przyszłość cyfrowa — perspektywa 2050 r. — wizje i wyzwania polityczne, miasta, wsie i społeczności” z 2014 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji pt. „Miasta Przyszłości: Wyzwania, wizje, perspektywy”, Bruksela, październik 2011 r.,

–  uwzględniając deklarację ministrów „W kierunku unijnego programu rozwoju miast” przyjętą podczas nieformalnego posiedzenia ministrów ds. spójności terytorialnej i spraw miejskich w dniu 10 czerwca 2015 r. w Rydze,

–  uwzględniając konkluzje Rady przyjęte w Brukseli dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie szóstego sprawozdania na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej: „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia”,

–  uwzględniając konkluzje Prezydencji przyjęte na nieformalnym posiedzeniu Rady z udziałem ministrów odpowiedzialnych za politykę spójności w dniach 24–25 kwietnia 2014 r. w Atenach,

–  uwzględniając konkluzje prezydencji polskiej w sprawie terytorialnego wymiaru polityki UE i przyszłej polityki spójności, przyjęte na nieformalnym posiedzeniu Rady z udziałem ministrów odpowiedzialnych za unijną politykę spójności, rozwój terytorialny oraz miejski w dniach 24–25 listopada 2011 r. w Poznaniu,

–  uwzględniając agendę terytorialną UE 2020, uzgodnioną dnia 19 maja 2011 r. w Gödöllő na nieformalnym posiedzeniu Rady z udziałem ministrów odpowiedzialnych za planowanie przestrzenne i rozwój terytorialny,

–  uwzględniając deklarację z Toledo przyjętą podczas nieformalnego posiedzenia Rady z udziałem ministrów odpowiedzialnych za urbanizację, które odbyło się w Toledo w dniu 22 czerwca 2010 r.,

–  uwzględniając Kartę lipską na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich, przyjętą podczas nieformalnego posiedzenia Rady z udziałem ministrów odpowiedzialnych za rozwój obszarów miejskich, które odbyło się w Lipsku w dniach 24–25 maja 2007 r.,

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 25 czerwca 2014 r. pt. „W kierunku zintegrowanego programu rozwoju miast w Unii Europejskiej”,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie komunikatu Komisji Europejskiej pt. „Miejski wymiar polityki UE — kluczowe elementy agendy miejskiej UE” (COM(2014)0490),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego oraz opinię Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8-0218/2015),

A.  mając na uwadze, że w 2014 r. połowa ludności na świecie(6) i 72% ludności w Europie zamieszkiwała obszary miejskie(7), a w 2050 r. niemal 80% ludności na świecie będzie mieszkać w miastach(8);

B.  mając na uwadze, że „miejskie obszary funkcjonalne” w UE obejmują unikatową policentryczną strukturę osadniczą wokół dużych, średnich i małych miast oraz przedmieścia, a więc wykraczają poza tradycyjne, administracyjne granice miasta i obejmują różnorakie obszary, połączone wspólnymi wyzwaniami gospodarczymi, społecznymi, środowiskowymi i demograficznymi;

C.  mając na uwadze, że miasta, miasteczka i miejskie obszary funkcjonalne, takie jak metropolie, są nie tylko istotne dla demokracji uczestniczącej, ale są również głównymi filarami gospodarczymi i siłą napędową tworzenia nowych miejsc pracy w UE, biorąc pod uwagę fakt, że innowacje i nowa działalność gospodarcza często mają swój początek w miastach; mając na uwadze, że są one zasadniczym atutem UE w jej stosunkach z pozostałymi częściami świata, a jednocześnie są to kluczowe obszary, w których konieczne jest przezwyciężenie przeszkód dla wzrostu i zatrudnienia oraz stawienie czoła problemowi wykluczenia społecznego (np. słabo wykształceni młodzi ludzie na rynku pracy), braku dostępności i degradacji środowiska;

D.  mając na uwadze, że miasta, miasteczka i miejskie obszary funkcjonalne są odpowiedzialne za największy poziom zużycia energii i emisji gazów cieplarnianych w UE; mając na uwadze, że z drugiej strony mają one zasadnicze znaczenie dla wzmocnienia wydajności i samowystarczalności energetycznej, jak również dla rozwoju nowych inicjatyw (takich jak nowe formy działalności gospodarczej) w dążeniu do zwiększenia mobilności w miastach oraz konkurencyjnych systemów transportowych przyjaznych dla środowiska, a w konsekwencji wspierania wzrostu, zatrudnienia, spójności społecznej i terytorialnej, zdrowia i bezpieczeństwa;

E.  mając na uwadze, że w niektórych miastach obserwuje się starzenie się społeczeństwa i spadek liczby ludności oraz problemy wynikające ze skali dostępnej infrastruktury i świadczonych przez miasta usług publicznych, zaś inne miasta mają coraz większą liczbę mieszkańców, co zwiększa obciążenie istniejącej infrastruktury i usług publicznych (np. w zakresie edukacji) i zaostrza inne problemy, takie jak bezrobocie (wśród młodzieży), wykluczenie społeczne, natężenie ruchu drogowego, niekontrolowane rozrastanie się miast i zanieczyszczenie, co powoduje znaczne wydłużenie czasu spędzanego w środkach transportu i pogarsza jakość życia wielu Europejczyków;

F.  mając na uwadze, że niektórym głównym wyzwaniom, przed którymi stoją miasta, związanym z rozwojem gospodarczym i społecznym, zmianą klimatu, transportem i zmianami demograficznymi można sprostać jedynie w ramach partnerstw między miastami a otaczającymi je obszarami; mając na uwadze, że powiększenie się wzajemnie powiązanych obszarów w ostatnich latach, w szczególności w związku z rozwojem w dziedzinie transportu i komunikacji, stworzy potrzebę opracowania narzędzi służących promowaniu połączeń;

G.  mając na uwadze, że inicjatywy podejmowane w ramach polityki europejskiej mają bezpośredni lub pośredni wpływ na zrównoważony rozwój miast i politykę miejską;

H.  mając na uwadze, że ok. 70% europejskich działań politycznych i przepisów prawnych wdraża się na poziomie lokalnym i regionalnym;

I.  mając na uwadze, że na poziomie UE różne inicjatywy polityczne i programy pomocowe powinny być bardziej ze sobą spójne dzięki wykorzystaniu w pełni wspólnych ram strategicznych (tytuł II, rozdział I, art. 10 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 – rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów) oraz dzięki lepszej koordynacji politycznej zainteresowanych podmiotów i poszczególnych szczebli rządowych, gdyż sektorowe podejście w ramach polityki UE może prowadzić do przyjmowania strategii i przepisów, które mogą nie sprzyjać miejskim obszarom funkcjonalnym;

J.  mając na uwadze, że w 1997 r. Komisja opublikowała komunikat w sprawie programu rozwoju miast w UE(9), ale wciąż dyskutuje się nad rolą europejskich miast w procesie tworzenia strategii politycznych w UE;

K.  mając na uwadze, że w przeszłości Parlament poparł wniosek Komisji, by przedstawić „agendę miejską” jako ramy przyszłej unijnej polityki na rzecz obszarów miejskich na poziomie UE;

L.  mając na uwadze, że zasada pomocniczości, zgodnie ze swą definicją w TFUE, oraz zarządzanie wielopoziomowe – oparte na skoordynowanych działaniach UE, państw członkowskich oraz władz regionalnych i lokalnych – i zasada partnerstwa, są kluczowymi elementami w prawidłowym wdrażaniu wszystkich strategii politycznych UE, jak również że w związku z tym należy odpowiednio wspierać wykorzystanie zasobów i kompetencji władz lokalnych i regionalnych;

M.  mając na uwadze, że rozporządzenie (UE) nr 1301/2013 w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) wzmacnia miejski wymiar europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (ESIF), przeznaczając przynajmniej 5% wsparcia finansowego na całościowe działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, poprzez przekazanie obowiązków w zakresie zarządzania władzom miejskim, w szczególności nakładając na nie większą odpowiedzialność za czynności związane z wyborem projektów i tworząc narzędzia, takie jak zintegrowane inwestycje terytorialne (ZIT), rozwój lokalny kierowany przez społeczność (CLLD) poprzez przeznaczenie specjalnych środków budżetowych na „działania na rzecz innowacyjności” w celu przetestowania nowych rozwiązań w zakresie zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, jak również tworząc sieci rozwoju obszarów miejskich;

N.  mając na uwadze, że zasada partnerstwa przewidziana w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów (rozporządzenie (UE) nr 1303/2013) oraz w europejskim kodeksie postępowania zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia wczesnego angażowania władz miejskich w proces tworzenia strategii politycznych w UE;

Miejski wymiar polityki UE

1.  stoi na stanowisku, że strategie polityczne UE powinny wspierać miasteczka, miasta i miejskie obszary funkcjonalne oraz umożliwiać im osiągnięcie pełnego potencjału, tak by stały się one siłą napędową wzrostu gospodarczego, zatrudnienia, integracji społecznej i zrównoważonego rozwoju; w związku z tym wyraża przekonanie, że te miasteczka, miasta oraz miejskie obszary funkcjonalne muszą być ściślej związane z całym europejskim cyklem politycznym;

2.  zwraca się do Komisji i w odpowiednich przypadkach do państw członkowskich o zaproponowanie sposobów wprowadzania mechanizmów wczesnego ostrzegania poprzez dostosowanie dostępnych narzędzi, zgodnie z art. 6 Protokołu w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, umożliwiając organom rządowym szczebla lokalnego monitorowanie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, zezwalając na angażowanie samorządów lokalnych na wczesnym etapie w procesy kształtowania polityki oraz zapewniając należycie merytoryczne strategie rozwoju terytorialnego oraz bardziej wydajne wdrażanie przyszłego ustawodawstwa;

W kierunku zintegrowanej europejskiej agendy miejskiej

3.  z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą podjęcia prac nad stworzeniem europejskiej agendy miejskiej; popiera ustanowienie spójnych ram polityki UE obejmujących wymiar miejski. którego celem powinno być lepsze łączenie rozwiązań miejskich z unijnymi wyzwaniami, lepsze dostosowanie sektorowych strategii politycznych i szczebli zarządzania, lepsze ukierunkowanie unijnego finansowania na istotne lokalne wyzwania miejskie oraz lepsza ocena terytorialnych skutków sektorowych strategii politycznych; uważa, że europejska agenda miejska powinna w szczególności przyczyniać się do wspierania rozwiązań w dziedzinie zarządzania, które pozwolą sprostać z powodzeniem wyzwaniom i celom związanym z rozwojem zrównoważonym pod względem gospodarczym i sprzyjającym integracji społecznej w miastach, miasteczkach i miejskich obszarach funkcjonalnych w Europie;

4.  uznaje, że mimo iż UE nie posiada wyraźnych uprawnień w dziedzinie rozwoju obszarów miejskich, szeroki wachlarz unijnych inicjatyw wpływa bezpośrednio lub pośrednio na miasta, miasteczka i miejskie obszary funkcjonalne; dlatego też jest zdania, że należycie opracowane i zastosowane krajowe i regionalne miejskie strategie polityczne są warunkiem wstępnym realizacji europejskiej agendy miejskiej; uważa, że agenda ta powinna być strategią dotyczącą miast, miasteczek i miejskich obszarów funkcjonalnych w Unii Europejskiej, która w perspektywie długoterminowej rozwinie się w politykę miejską na szczeblu UE; podkreśla w tym kontekście, że europejski rozwój obszarów miejskich powinien opierać się na zrównoważonej organizacji terytorialnej z policentryczną strukturą miejską, zgodnie z agendą terytorialną „UE 2020”;

5.  stoi na stanowisku, że europejska agenda miejska powinna być realizowana wspólnym wysiłkiem Komisji, państw członkowskich, samorządów lokalnych i innych zainteresowanych podmiotów, co pozwoli na zracjonalizowanie, odpowiednią koordynację i wdrożenie strategii politycznych UE o wymiarze miejskim przez zastosowanie praktycznego, zintegrowanego i skoordynowanego, a jednocześnie elastycznego podejścia w miastach, miasteczkach i miejskich obszarach funkcjonalnych oraz przy ich zaangażowaniu, z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań terytorialnych i w poszanowaniu struktury instytucjonalnej każdego państwa członkowskiego;

6.  wyraża przekonanie, że europejska agenda miejska powinna być w pełni zgodna z ogólnymi celami i strategiami UE, w szczególności ze strategią „Europa 2020” oraz z celami w zakresie spójności terytorialnej; podkreśla, że próbując stawić czoła wyzwaniom rozwojowym na poziomie regionalnym i lokalnym, nie można już tak ściśle stosować kryterium granic administracyjnych; w związku z tym uważa, że europejska agenda miejska powinna opierać się na integracji oraz wyraźnie uwzględniać różnorodność jednostek terytorialnych w UE oraz powiązania transgraniczne, jak również powiązania między miastem i wsią, w tym w odniesieniu do tych usług, które miejskie obszary funkcjonalne świadczą na rzecz otaczających je terenów wiejskich;

7.  wzywa Komisję do przedstawienia komunikatu poświęconego szczegółowym założeniom przyszłej europejskiej agendy miejskiej, opartej o dorobek prawny Wspólnoty odnoszący się do obszarów miejskich oraz o szeroko zakrojone konsultacje z zainteresowanymi podmiotami, w tym z partnerami gospodarczymi i społecznymi oraz organizacjami społeczeństwa obywatelskiego; zwraca się do Komisji z prośbą o uwzględnienie europejskiej agendy miejskiej w rocznym programie prac;

Uwzględnianie podejścia zintegrowanego rozwoju terytorialnego w tworzeniu strategii politycznych i prawodawstwa w UE

8.  wzywa Komisję do zastosowania zintegrowanego podejścia terytorialnego opartego w większym stopniu na uwarunkowaniach lokalnych podczas przygotowywania koncepcji nowych inicjatyw politycznych dotyczących obszarów miejskich, tak by zapewnić spójność i zwiększyć możliwości miast, miasteczek i miejskich obszarów funkcjonalnych w realizacji celów strategii „Europa 2020” w zakresie inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, między innymi poprzez wdrożenie zintegrowanego unijnego podejścia mającego służyć wspieraniu inteligentnych i zrównoważonych przedsięwzięć w europejskich miastach, przyczyniającego się do rozwoju społeczno-gospodarczego;

9.  zwraca się do Komisji o wprowadzanie jako ogólnej zasady terytorialnych analiz wpływu podejmowanych środków na miejski wymiar, tak by zapewnić wykonalność wszystkich odnośnych inicjatyw politycznych UE na szczeblu regionalnym i lokalnym, oraz o otwartość na wkład pochodzący ze zdecentralizowanych szczebli zarządzania podczas sporządzania projektów ocen skutków i nowych strategii politycznych („podejście oddolne”), a także o zadbanie o to, by wszystkie odnośne sektorowe strategie polityczne UE odpowiednio podejmowały wyzwania, przed którymi stają miasta, miasteczka i miejskie obszary funkcjonalne; wzywa Komisję do skupienia się w tych terytorialnych ocenach wpływu na następujących zagadnieniach: zrównoważony rozwój terytorialny, integracja terytorialna, aspekty związane z zarządzaniem, regulacją i wdrażaniem na szczeblu lokalnym, spójność z innymi celami polityki;

10.  wzywa Komisję do usystematyzowania i przeanalizowania wszystkich dostępnych danych oraz wspólnych ram koncepcyjnych („dorobek prawny dotyczący obszarów miejskich”), tak by uniknąć powtórzeń i niespójności oraz by jasno określić założenia zintegrowanej, zrównoważonej urbanizacji, a następnie wskazać wspólne spójne i przejrzyste cele UE w tym zakresie;

11.  jest przekonany, że aby móc dokonać oceny obszarów miejskich w sposób bardziej dokładny niż jedynie na podstawie wskaźnika PKB, muszą zostać udostępnione wystarczające dane; uważa w związku z tym, że Eurostat powinien zapewnić bardziej szczegółowe dane ze szczebla lokalnego i dokonać ich zestawienia oraz że należy kontynuować prace nad audytem miejskim i podobnymi badaniami; wzywa również Komisję do podjęcia prac nad instrumentami, które mogłyby służyć do mierzenia postępów i wpływu zintegrowanej agendy miejskiej na szczeblu UE;

12.  zachęca Komisję do ograniczenia biurokracji związanej z wdrażaniem obowiązujących przepisów prawnych UE na poziomie lokalnym oraz do zadbania o to, by przyjęcie wszystkich przyszłych przepisów opierało się na dogłębnej analizie konsekwencji ich wdrożenia na poziomie lokalnym;

Instrumenty i finansowanie miejskiego wymiaru polityki UE

13.  przypomina, że polityka regionalna UE i przyjęte w jej ramach instrumenty finansowe są lepszym sposobem na wspieranie kompleksowych, zintegrowanych strategii terytorialnych na rzecz obszarów funkcjonalnych, ponieważ opierają się na wspólnym planowaniu strategicznym i wspólnych zasadach; zachęca państwa członkowskie do pełnego wykorzystania dostępnych nowych instrumentów, takich jak ZIT i CLLD, jak również nowych elastycznych programów operacyjnych (PO), tak by skutecznie wspierać wdrażanie zintegrowanych planów urbanizacyjnych; zachęca państwa członkowskie i Komisję do opracowania spójnego zestawu odpowiednich wskaźników służących lepszej ocenie miejskiego wymiaru realizowanych działań i inicjatyw finansowanych ze środków europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

14.  podkreśla potrzebę wykorzystania w możliwie największym stopniu potencjału strategii makroregionalnych w zakresie pomyślnego wdrażania zintegrowanego podejścia miejskiego w odniesieniu do miast; wzywa Komisję do odpowiedniego uwzględnienia i włączenia aspektów związanych z europejską agendą miejską oraz do podkreślania miejskiego wymiaru w unijnych strategiach rozwoju makroregionalnego, które stanowią model planowania i zarządzania wielopoziomowego;

15.  wyraża ubolewanie, że choć nowa polityka spójności uwzględnia prawnie wiążące aspekty miejskie, szczególnie w odniesieniu do angażowania miast w fazę programowania, rzeczywisty udział miast i przedstawicieli obszarów miejskich w kształtowaniu polityki jest nieznaczny, oraz uważa, że sytuację tę można poprawić poprzez wczesne zaangażowanie w procesy kształtowania polityki, np. poprzez konsultacje, ewaluację i wymianę najlepszych praktyk oraz doświadczeń; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia stosowania zasady partnerstwa (uwzględniając również kodeks postępowania w kwestii partnerstwa – art. 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów (Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013)) podczas wdrażania programów i projektów wspieranych z funduszy UE, ze szczególnym uwzględnieniem zaangażowania miast, miasteczek i funkcjonalnych obszarów miejskich w opracowanie programów oraz administrowanie i zarządzanie nimi, w tym na poziomie transgranicznym;

16.  apeluje o większe zaangażowanie miasteczek i miast w nowe programy w ramach funduszy strukturalnych i inwestycyjnych; uważa, że wyciągnięte z tego wnioski mogłyby przyczynić się do sformułowania ważnego zalecenia politycznego dotyczącego rozwoju polityki spójności po 2020 r.; wzywa Komisję do zbadania wdrożenia europejskiej agendy miejskiej w wybranych obszarach tematycznych odzwierciedlających wyzwania, przed którymi stoją obszary miejskie („miejski projekt pilotażowy”), w szczególności poprzez zapewnienie międzysektorowej koordynacji różnych strategii politycznych UE i usunięcie istniejących kolizji między nimi, zastosowanie modelu zarządzania wielopoziomowego i przeprowadzanie terytorialnych ocen skutków; zwraca się do Komisji o regularne przedstawianie Parlamentowi sprawozdań z postępów i rezultatów w tym względzie;

17.  apeluje o lepszą koordynację i integrację wszystkich unijnych inwestycyjnych strategii politycznych mających potencjał w zakresie zapewnienia zrównoważonego, zintegrowanego rozwoju obszarów miejskich, sprzyjającego włączeniu społecznemu; wzywa Komisję i państwa członkowskie do pełnego wykorzystania ram prawnych, by stworzyć synergię między Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), programami subsydiowanymi ze środków UE (takimi jak LIFE, „Horyzont 2020”, program Inteligentna Energia dla Europy itp.) i funduszami polityki spójności, a także inwestycjami publicznymi (m.in. krajowymi) oraz prywatnymi instrumentami kapitałowymi i instrumentami finansowania w celu uzyskania najwyższego zwrotu z zainwestowanych funduszy; podkreśla potrzebę zapewnienia komplementarności wszystkich inwestycyjnych strategii politycznych, większej synergii oraz unikania podwójnego finansowania i wzajemnego nakładania się instrumentów finansowych;

Nowy model zarządzania wielopoziomowego

18.  przypomina, że bieżące kluczowe wyzwania gospodarcze, społeczne i środowiskowe wykraczają poza tradycyjne granice administracyjne, a rosnące niedopasowanie między strukturami administracyjnymi i terytorialnymi (współpraca miast i przedmieść, współpraca obszarów miejskich i wiejskich itd.) wymaga nowych form elastycznego zarządzania, by kontynuować zintegrowany rozwój terytorialny obszarów funkcjonalnych;

19.  wyraża przekonanie, że europejska agenda miejska powinna opierać się na nowej metodzie wielopoziomowego zarządzania, uwzględniającej w większym stopniu poziom lokalny na wszystkich etapach cyklu politycznego, a zatem zbliżającej strategie polityczne do rzeczywistości i sprawiającej, że będą one spójniejsze z ciągłymi przemianami zachodzącymi w miejskich obszarach funkcjonalnych i będą na nie odpowiadać; uważa, że rolę w tym kontekście powinien odegrać Komitet Regionów jako organ będący przedstawicielem regionalnych i lokalnych jednostek samorządu terytorialnego;

20.  wzywa Komisję do zaproponowania składowych nowego modelu zarządzania wielopoziomowego opartego na partnerstwie i rzeczywistej współpracy, wykraczającego poza poziom zwykłych ram konsultacji z zainteresowanymi stronami, będącego modelem łączącym formalne struktury rządów z nieformalnymi elastycznymi strukturami zarządzania, które odpowiadają nowej rzeczywistości cyfrowego społeczeństwa sieci i które są dostosowane do skali wyzwań; modelu, który poprawia współpracę na wielu poziomach, zarówno wertykalnie, jak i horyzontalnie, przy uwzględnieniu podmiotów publicznych i organizacji pozarządowych na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim, a zatem przybliża rządy obywatelom oraz poprawia demokratyczne umocowanie projektu europejskiego; zaleca, by taki jedyny w swoim rodzaju dostosowany model stał się metodą pracy w ramach przyszłej europejskiej agendy miejskiej po jego zatwierdzeniu przez partnerów i zasięgnięciu opinii wszystkich stosownych zainteresowanych stron;

Zarządzanie wiedzą i wymiana danych

21.  stoi na stanowisku, że platformy i sieci miejskie (takie jak URBACT, Sieć Rozwoju Miast) oraz inne programy służące wymianie wiedzy między miastami (takie jak Civitas, Porozumienie Burmistrzów, Mayors Adapt, inicjatywa na rzecz inteligentnych miast i społeczności, ramy odniesienia dla zrównoważonego rozwoju miast, inicjatywa ManagEnergy) stanowią bardzo dobrą możliwość angażowania lokalnych podmiotów regionalnych i podmiotów transgranicznych w rozwój obszarów miejskich oraz pozwalają dzielić się wiedzą; wzywa Komisję do skonsolidowania tych platform i zapewnienia ich lepszej koordynacji, tak by podmioty lokalne mogły je lepiej zrozumieć i skuteczniej się w nie zaangażować;

22.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by jak najlepiej wykorzystały możliwości dzielenia się wiedzą i działania pozwalające na zwiększanie potencjału wynikające z projektów finansowanych z funduszy UE i innych działań prowadzących do zacieśniania kontaktów między miastami; zachęca Komisję, by za pośrednictwem swoich służb stworzyła mechanizmy przewidujące lepsze dzielenie się wynikami oraz zadbała o to, by wyniki te wspomagały proces tworzenia polityki na poziomie krajowym i unijnym;

23.  wyraża przekonanie, że aby przyjmować lepiej dostosowane strategie polityczne, należy zaktualizować i poprawić bazę danych audytu miejskiego; zachęca Eurostat i Komisję do przekazywania i zestawiania bardziej szczegółowych danych, pozyskiwanych tam, gdzie wdraża się strategie polityczne – w wielu przypadkach na poziomie lokalnym; podkreśla, że gromadzenie zmiennych danych – będących odzwierciedleniem relacji między miastami i obszarami je otaczającymi, a także w ramach funkcjonalnych obszarów miejskich – również zyskuje na znaczeniu, ponieważ pozwala poprawić zrozumienie tych kompleksowych obszarów funkcjonalnych; w związku z tym wzywa Komisję do gromadzenia i analizowania tych danych oraz korzystania z nich przy tworzeniu strategii politycznych;

Wdrażanie przyszłej europejskiej agendy miejskiej

24.  wyraża przekonanie, że aby europejski program rozwoju miast stał się skutecznym narzędziem, powinien on stanowić wspólne i regularnie uaktualniane ramy koncepcyjne, koncentrujące się w ramach obszarów tematycznych na ograniczonej liczbie wyzwań w szerszym kontekście celów strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego i trwałego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu;

25.  wyraża stanowcze przekonanie, że: 1) wyzwania te powinny być zgodne ze wspólnymi ramami koncepcyjnymi; 2) wyzwania te powinny być kluczowymi wyzwaniami dla obszarów miejskich o znaczącym wpływie na miasta i miejskie obszary funkcjonalne w państwach członkowskich; 3) wyzwania te nie mogą zostać rozwiązane przez państwa członkowskie działające samodzielnie; 4) podejście na poziomie UE powinno w przypadku tych wyzwań przynosić wartość dodaną; wzywa Komisję, by rozpoczęła prace nad mapowaniem takich wyzwań, ale również by zidentyfikowała utrzymujące się „wąskie gardła”, niespójności w ramach strategii politycznej lub luki w zakresie zdolności i wiedzy, w ścisłej współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami, w szczególności na poziomie lokalnym;

26.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia wyższego stopnia międzysektorowej koordynacji strategii politycznych o wymiarze miejskim na wszystkich poziomach zarządzania, co pozwoli na lepsze uwzględnianie zintegrowanego rozwoju miast w głównym nurcie polityki; wzywa Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO), która odpowiada za unijną politykę miejską, do kierowania tym procesem w bliskiej współpracy z międzyresortową grupą roboczą Komisji ds. Rozwoju Miast i do zadbania o to, by wymiar miejski był brany pod uwagę we wszystkich powiązanych nowych inicjatywach; wzywa przewodniczącego Komisji Europejskiej do wyznaczenia w ramach kolegium komisarzy przywództwa politycznego w celu nadania strategicznego kierunku agendzie miejskiej w ramach europejskich strategii politycznych oraz do corocznego przedstawiania Parlamentowi sprawozdania w sprawie agendy miejskiej;

27.  zwraca się do Komisji z prośbą o wyznaczenie, w oparciu o istniejące już służby i organy Komisji, specjalnego koordynatora UE ds. miejskich, który będzie monitorował i oceniał wdrażanie takiej koordynacji w praktyce zarówno w ujęciu horyzontalnym (przy zaangażowaniu wszystkich odnośnych obszarów politycznych) i wertykalnym (przy zaangażowaniu wszystkich poziomów zarządzania); stoi na stanowisku, że specjalny koordynator UE ds. miejskich powinien, z pomocą komisyjnej międzyresortowej grupy ds. rozwoju obszarów miejskich, ustanowić pojedynczy punkt kontaktowy ds. miejskich strategii politycznych w ramach Komisji oraz zapewnić należyte gromadzenie i upowszechnianie danych na temat miejskich strategii politycznych oraz zarządzanie tymi danymi w ramach służb Komisji i między nimi, a także z różnymi zainteresowanymi stronami, tak aby ustanowić mechanizm uświadamiający w celu wczesnego ostrzegania i angażowania władz lokalnych i regionalnych na wczesnym etapie procesów kształtowania polityki mających wpływ na miasteczka, miasta i miejskie obszary funkcjonalne;

28.  zachęca Komisję do opracowania – przy wykorzystaniu istniejących struktur i na przykład w ramach „miejskiego projektu pilotażowego” – pojedynczych punktów kontaktowych w państwach członkowskich, informujących o miejskim wymiarze polityk UE (miejskie pojedyncze punkty kontaktowe) w celu zapewnienia kompleksowych informacji, zwłaszcza na temat różnych unijnych inicjatyw, wytycznych i możliwości finansowania związanych z rozwojem obszarów miejskich;

29.  wzywa Komisję, by korzystając z doświadczeń forum „Miasta Przyszłości” regularnie organizowała szczyty miejskie, na których spotykać się będą wszystkie zainteresowane podmioty ze wszystkich poziomów zarządzania i różnych sektorów; wyraża przekonanie, że takie szczyty powinny stanowić dla miast rzeczywistą szansę na zaangażowanie się w konstruktywny dialog z decydentami politycznymi w odnośnych obszarach politycznych i powinny pomóc w ocenie wpływu strategii politycznych UE na miasteczka, miasta i miejskie obszary funkcjonalne oraz w ocenie najskuteczniejszych sposobów angażowania ich w przyszłe inicjatywy;

30.  wzywa państwa członkowskie do pełnego uwzględniania i wiążącego angażowania miast oraz funkcjonalnych obszarów miejskich w tworzenie strategii politycznych oraz ich programowanie (czyli w działania takie jak krajowe programy reform, umowy partnerskie i programy operacyjne); wzywa państwa członkowskie do zintensyfikowania wymiany doświadczeń z krajowych programów rozwoju obszarów miejskich, co daje miastom większe możliwości zrealizowania założeń strategii „Europa 2020” przez ustalenie regularnych nieformalnych posiedzeń Rady, w których uczestniczyć będą ministrowie odpowiedzialni za urbanizację;

Zewnętrzny wymiar agendy miejskiej UE

31.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do pełnego uwzględnienia toczących się prac przygotowawczych na temat strategii Habitat III i do zadbania o to, by przyszła europejska agenda miejska była w pełni spójna i skoordynowana z celami i założeniami światowej agendy miejskiej; zwraca się do Komisji, by regularnie informowała Parlament o zewnętrznym wymiarze agendy miejskiej UE, oraz wyraża przekonanie, że agenda miejska może stanowić przyczynek UE w międzynarodowej debacie poświęconej nowej agendzie miejskiej ONZ oraz konferencji Habitat III poświęconej mieszkalnictwu i zrównoważonemu rozwojowi obszarów miejskich, która odbędzie się w 2016 r.;

32.  uważa, że powinno mieć miejsce wyraźne, spójne i otwarte zaangażowanie UE i państw członkowskich – któremu towarzyszyć mają konsultacje z władzami lokalnymi i regionalnymi oraz ich wkład – w działalność Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) w odniesieniu do opracowywania nowych norm dotyczących zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich przy poszanowaniu prac na rzecz uniwersalnych wytycznych ONZ dotyczących planowania urbanistycznego i terytorialnego; podkreśla, że nowe normy ISO powinny być postrzegane jako narzędzie wspierające, a nie jako narzędzie normatywne;

o
o   o

33.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.
(2) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 289.
(3) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 259.
(4) Dz.U. C 390 E z 18.12.2012, s. 10.
(5) Dz.U. C 184 E z 6.8.2009, s. 95.
(6) Khanna Parag, Beyond City Limits [Poza granicami miast], Foreign Policy, 6 sierpnia 2010 r.
(7) Statystyki miejskie Eurostatu na 2014 r.
(8) Portal — The Vertical Farm: www.verticalfarm.com.
(9) Komunikat Komisji z dnia 6 maja 1997 r. pt. „W kierunku programu rozwoju miast w Unii Europejskiej” (COM(1997)0197).


Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w UE
PDF 489kWORD 175k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii (2014/2245(INI))
P8_TA(2015)0308A8-0173/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając szóste sprawozdanie Komisji w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej zatytułowane „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: promowanie rozwoju i dobrego zarządzania w regionach i miastach UE” z dnia 23 lipca 2014 r. (zwane dalej „szóstym sprawozdaniem w sprawie spójności”),

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 4, 162, art. 174–178 oraz art. 349,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów”)(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących realizacji celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1080/2006(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1299/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”(4),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1302/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1082/2006 w sprawie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) w celu doprecyzowania, uproszczenia i usprawnienia procesu tworzenia takich ugrupowań oraz ich funkcjonowania(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1300/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1084/2006(6),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020(7),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(8),

–  uwzględniając „Agendę terytorialną Unii Europejskiej 2020 – W kierunku sprzyjającej włączeniu, inteligentnej i zrównoważonej Europy zróżnicowanych regionów”, uzgodnionej na nieformalnym posiedzeniu ministrów ds. planowania przestrzennego i rozwoju terytorialnego 19 maja 2011 r. w Gödöllő na Węgrzech,

–  uwzględniając ósme sprawozdanie Komisji z postępów w dziedzinie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej zatytułowane „Miejski i regionalny wymiar kryzysu” z dnia 26 czerwca 2013 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie inteligentnej specjalizacji: tworzenie sieci doskonałości na rzecz należycie prowadzonej polityki spójności(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie gotowości państw członkowskich UE do skutecznego i terminowego rozpoczęcia nowego okresu programowania polityki spójności(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie siódmego i ósmego sprawozdania Komisji Europejskiej z postępów unijnej polityki spójności oraz w sprawie sprawozdania strategicznego 2013 dotyczącego realizacji programów na lata 2007–2013(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie optymalnego rozwijania potencjału regionów najbardziej oddalonych poprzez stworzenie synergii między funduszami strukturalnymi a innymi programami Unii Europejskiej(12),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie opóźnień w rozpoczęciu realizacji polityki spójności na lata 2014–2020(13),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 października 2011 r. zatytułowany „Ramy dla nowej generacji innowacyjnych instrumentów finansowych – unijnych platform instrumentów kapitałowych i dłużnych” (COM(2011)0662),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 listopada 2014 r. zatytułowany „Plan inwestycyjny dla Europy” (COM(2014)0903),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 stycznia 2015 r. zatytułowany „Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu” (COM(2015)0012),

–  uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego zatytułowane „Instrumenty finansowe dla MŚP współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego” (sprawozdanie specjalne nr 2/2012),

–  uwzględniając konkluzje Rady na temat szóstego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej: „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” przyjęte przez Radę do Spraw Ogólnych (Spójności) w dniu 19 listopada 2014 r.,

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 3 grudnia 2014 r. w sprawie szóstego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej(14),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 21 stycznia 2015 r. w sprawie komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Szóste sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej: inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia(15),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie unijnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości z 2015 r. (COM(2015)0116),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 stycznia 2015 r. pt. „Projekt budżetu korygującego nr 2 do budżetu ogólnego na 2015 r” (COM(2015)0016),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne za rok 2013 dotyczące ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej pt. „Zwalczanie nadużyć finansowych”,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  mając na uwadze sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego oraz opinie Komisji Budżetowej, Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisji Kultury i Edukacji oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0173/2015),

A.  mając na uwadze, że decydująca rola unijnej polityki spójności w zmniejszaniu dysproporcji regionalnych, wspieraniu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej regionów państw członkowskich oraz wspieraniu zatrudnienia jest niepodważalna; mając na uwadze, że polityka spójności jest główną ogólnounijną polityką inwestycji w realną gospodarkę i stałym narzędziem służącym wzrostowi i zatrudnieniu w UE z budżetem przekraczającym 350 mld EUR do 2020 r.; mając na uwadze, że w czasie kryzysu gospodarczego polityka spójności okazuje się podstawowym instrumentem utrzymania poziomu inwestycji w poszczególnych państwach członkowskich, a poza tym w niektórych państwach członkowskich jest ona głównym źródłem inwestycji publicznych; mając na uwadze, że konkretny i widoczny charakter rezultatów polityki spójności potwierdzono za pomocą wielu różnych metod oceny;

B.  mając na uwadze, że według najnowszych danych za rok 2013 stopa długotrwałego bezrobocia w Unii utrzymuje się na rekordowo wysokim poziomie 5,1% osób czynnych zawodowo; mając na uwadze, że długotrwałe bezrobocie ma istotny wpływ na ludzi w ciągu całego ich życia oraz może przekształcić się w bezrobocie strukturalne, szczególnie w regionach peryferyjnych;

C.  mając na uwadze, że w ostatnim czasie odnotowano 15-procentowy realny spadek inwestycji publicznych w Unii oraz mając na uwadze, że wiele regionów – zwłaszcza tych borykających się z problemami demograficznymi – nie było w stanie przyczynić się odpowiednio do realizacji celów strategii „Europa 2020”, w szczególności zasadniczego celu zakładającego osiągnięcie 75-procentowego zatrudnienia do 2020 r., celu polegającego na zmniejszeniu poziomu ubóstwa o 20 milionów osób oraz celu polegającego na ograniczeniu przedwczesnego kończenia nauki;

D.  mając na uwadze, że słuszna była ewolucja celów polityki spójności na przestrzeni czasu, w reakcji na nowe wyzwania i problemy stojące przed Unią, oraz ściślejsze powiązanie samej polityki z ogólnym programem politycznym UE; mając na uwadze, że należy jednak zwiększyć pierwotną rolę polityki spójności, tj. wzmacnianie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej we wszystkich regionach UE, a w szczególności w regionach słabiej rozwiniętych oraz najmniej uprzywilejowanych; mając na uwadze, że polityki spójności nie należy uważać wyłącznie za narzędzie służące do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020” i innych unijnych strategii rozwoju, ale również za terytorialną politykę inwestycyjną;

E.  mając na uwadze, że według szóstego sprawozdania w sprawie spójności kryzys gospodarczy wpłynął negatywnie na długoterminową tendencję eliminowania rozbieżności pomiędzy poszczególnymi regionami i pomimo pewnych pozytywnych zmian w tej dziedzinie rozbieżności pomiędzy różnymi regionami na początku nowego okresu programowania są nadal bardzo duże pod wieloma względami;

F.  mając na uwadze, że dzięki koncentracji tematycznej zasoby polityki spójności są ukierunkowane na ograniczoną liczbę celów strategicznych mogących zwiększyć potencjał wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy, integracji społecznej, zmian środowiskowych i zmiany klimatu;

G.  mając na uwadze, że bez dobrego zarządzania niemożliwe jest osiągnięcie wysokiego wzrostu i konwergencji gospodarczej na poziomie regionalnym, a także mając na uwadze, że niezbędne jest skuteczniejsze zaangażowanie wszystkich partnerów na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym w poszanowaniu zasady dobrego zarządzania wielopoziomowego i przy udziale partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego;

H.  mając na uwadze, że umowy partnerstwa i programy operacyjne są strategicznymi narzędziami służącymi do ukierunkowania inwestycji w państwach członkowskich i regionach, przewidzianymi w art. 14, 16 i 29 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów wraz z harmonogramem ich przedłożenia i przyjęcia, zgodnie z którym umowy partnerstwa należało przyjąć najpóźniej do końca sierpnia 2014 r., a programy operacyjne – do końca stycznia 2015 r.;

I.  mając na uwadze, że podczas nieformalnego posiedzenia, które odbyło się w 2011 r. w Gödöllő na Węgrzech, Rada zwróciła się do kolejnych prezydencji w latach 2015 i 2016 o ocenę i rozważenie, czy należy poddać przeglądowi agendę terytorialną UE 2020 z uwzględnieniem jej funkcjonowania w praktyce, a następnie ostatecznie przeprowadzić taki ewentualny przegląd;

J.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 175 TFUE państwa członkowskie prowadzą swą politykę gospodarczą i koordynują ją w taki sposób, aby osiągnąć cele ogólnego harmonijnego rozwoju i wzmacniania spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, a także mając na uwadze, że nowy plan inwestycyjny dla Europy ma również przyczynić się do realizacji tych celów;

Osiągnięcia i wyzwania polityki spójności w kontekście kryzysu gospodarczego i finansowego (okres programowania 2007–2013)

1.  podkreśla, że polityka spójności jest głównym instrumentem Unii Europejskiej mającym na celu zmniejszanie rozbieżności gospodarczych, społecznych i terytorialnych pomiędzy regionami Europy, poprawę ich konkurencyjności, walkę ze zmianą klimatu oraz zależnością energetyczną, a jednocześnie przyczyniającym się do realizacji celów strategii „Europa 2020”; podkreśla, że inwestycje w ramach polityki spójności – pomimo trudności, jakie napotkały niektóre państwa członkowskie i regiony w ich współfinansowaniu – znacząco złagodziły negatywne skutki kryzysu gospodarczego i finansowego i zapewniły regionom stabilność dzięki przepływowi funduszy w momencie, w którym gwałtownie zmniejszyły się regionalne inwestycje publiczne i prywatne; zwraca uwagę, że środki polityki spójności odpowiadały 21% wysokości inwestycji publicznych w UE jako całości i 57% we wszystkich krajach objętych polityką spójności łącznie;

2.  podkreśla, że polityka spójności dowiodła swojej zdolności do szybkiego reagowania za pomocą elastycznych środków zmniejszających lukę inwestycyjną w państwach członkowskich i regionach, takich jak środki ograniczające współfinansowanie krajowe i zapewniające dodatkowe zaliczki, a także środki polegające na przekierowaniu 13% wszystkich funduszy (45 mld EUR) na wsparcie działalności gospodarczej i zatrudnienia, które przyniosły bezpośrednie skutki; w związku z tym uważa, że podstawowe znaczenie ma merytoryczny i dogłębny śródokresowy przegląd celów i poziomów finansowania stosownie do wszelkich wydarzeń wpływających na sytuację społeczno-gospodarczą w państwach członkowskich lub ich niektórych regionach;

3.  zaznacza, że jednym z celów Traktatu o Unii Europejskiej jest wspieranie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz solidarności między państwami członkowskimi (art. 3 TUE);

4.  z zadowoleniem przyjmuje ostatnią reformę polityki spójności mającą na celu sprostanie tym wyzwaniom w oparciu o spójne ramy strategiczne na lata 2014–2020 określające jasne cele i zachęty dla wszystkich programów operacyjnych; wzywa wszystkie podmioty, zwłaszcza główne zaangażowane organy, do zapewnienia skuteczności i efektywności wdrożenia nowych ram prawnych polityki spójności poprzez skupienie się przede wszystkim na efektywniejszej pracy i osiąganiu lepszych wyników; wzywa wszystkie zainteresowane podmioty do stworzenia właściwie funkcjonujących i wielopoziomowych mechanizmów zarządzania i koordynacji w celu zapewnienia spójności programów oraz do wsparcia strategii „Europa 2020” i zaleceń dla poszczególnych krajów;

5.  podkreśla, że stabilne otoczenie budżetowe i gospodarcze – a także skuteczne otoczenie regulacyjne, administracyjne i instytucjonalne – mają zasadnicze znaczenie dla skuteczności polityki spójności, ale nie powinno stanowić przeszkody w realizacji jej celów; przypomina w związku z tym, że zawieszenie płatności, o których mowa w art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, mogłoby podważyć zdolność władz krajowych, regionalnych i lokalnych do skutecznego planowania i wykorzystywania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w latach 2014–2020; podkreśla, że aby osiągnąć cele zarówno spójności, jak i strategii „Europa 2020” polityka ta musi być ściśle dostosowana do polityk sektorowych i należy osiągnąć efekt synergii z innymi programami inwestycyjnymi UE; przypomina jednak, że zgodnie z art. 175 TFUE wszystkie dziedziny polityki gospodarczej skupiają się na osiąganiu celów spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej;

6.  podkreśla, że zwiększenie zdolności administracyjnych w dziedzinie programowania, wdrażania i oceny w państwach członkowskich ma kluczowe znaczenie dla punktualnej i pomyślnej realizacji polityki spójności;

7.  zwraca uwagę, że choć polityka spójności złagodziła wpływ kryzysu, rozbieżności regionalne są nadal duże, oraz że cel polityki spójności polegający na redukcji rozbieżności gospodarczych, społecznych i terytorialnych i oferowaniu specjalnego wsparcia regionom słabiej rozwiniętym nie został jeszcze wszędzie zrealizowany;

8.  zwraca uwagę, że pomimo kryzysu oraz dużej presji na lokalne źródła finansowania władze lokalne i regionalne muszą kontynuować realizację postulatów obywateli domagających się łatwo dostępnych usług publicznych wysokiej jakości;

9.  podkreśla znaczenie reindustrializacji UE w celu zapewnienia, aby do 2020 r. produkcja przemysłowa stanowiła co najmniej 20% PKB państw członkowskich; przypomina zatem o znaczeniu proaktywnego wsparcia i umocnienia zasad konkurencyjności, zrównoważonego rozwoju i wiarygodności przepisów, aby propagować wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy w Europie;

Realizacja i problemy z płatnościami

10.  wyraża poważne zaniepokojenie w związku z poważnymi opóźnieniami strukturalnymi w rozpoczynaniu okresów programowania polityki spójności, wynikającymi z opóźnionego przyjmowania programów operacyjnych, m.in. w ramach procedury przeniesienia; zauważa, że opóźnienie to może zwiększyć presję na płatności, w szczególności w latach 2017 i 2018, i tym samym zwiększyć obawy związane z odnotowanymi niestety zaległościami w płatnościach w kwocie około 25 mld EUR za okres programowania 2007–2013; zaznacza, że – w kontekście bardziej ogólnym – choć sytuacja w zakresie polityki spójności jest lepsza niż w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich czy rybołówstwa, w przypadku niektórych państw członkowskich obawa ta pozostaje, ponieważ nie przyjęto jeszcze znacznej liczby programów; podkreśla, że opóźnienia te mogą podważyć wiarygodność budżetu UE i polityki spójności, jej skuteczność i trwałość, podając w wątpliwość zdolności władz krajowych, regionalnych i lokalnych do ukończenia wdrażania okresu 2007–2013 oraz do skutecznego planowania i wydatkowania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020; z zadowoleniem przyjmuje ostatnie wysiłki państw członkowskich i Komisji w tym zakresie, lecz wzywa Komisję do podjęcia wszelkich starań, by zapewnić przyjęcie wszystkich pozostałych programów operacyjnych bez dalszych opóźnień, ponieważ Parlament zatwierdził już przegląd wieloletnich ram finansowych (WRF) niezbędny do wykorzystania nieprzydzielonych zasobów na rok 2014 i towarzyszący mu projekt budżetu korygującego;

11.  przypomina, że kwestia utrzymujących się zaległości w odniesieniu do płatności dotyczy polityki spójności w większym stopniu niż jakiegokolwiek innego obszaru polityki UE, a kwota niezapłaconych faktur na koniec 2014 r. w ramach programów Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Funduszu Spójności na lata 2007–2013 wyniosła 24,8 mld EUR, co oznacza wzrost o 5,6% w porównaniu z 2013 r.; zachęca Komisję do sięgnięcia po wszelkie dostępne środki, aby wyrównać owe zaległe rachunki; podkreśla, że sytuacja ta uderza przede wszystkim w najmniejszych i najsłabszych beneficjentów polityki spójności, takich jak MŚP, organizacje pozarządowe i stowarzyszenia, ponieważ ich zdolność do wstępnego finansowania wydatków jest ograniczona;

12.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Rada, Komisja i Parlament osiągnęły porozumienie w sprawie obniżenia poziomu niezapłaconych faktur, zwłaszcza w obszarze polityki spójności, na koniec roku do poziomu strukturalnego w trakcie WRF, zgodnie ze wspólnym oświadczeniem dołączonym do porozumienia budżetowego z 2015 r., i odnotowuje dokument komisji pt. „Elementy planu płatności na rzecz przywrócenia budżetu UE na zrównoważoną drogę”, otrzymany w dniu 23 marca 2015 r.; przypomina Komisji o jej zobowiązaniu do jak najszybszego przedstawienia planu płatności – a w każdym razie przed prezentacją projektu budżetu na 2016 r.; przypomina ponadto wszystkim instytucjom o ich zobowiązanie do uzgodnienia i wdrożenia takiego planu między 2015 r. a średniookresowym przeglądem obecnych WRF;

13.  podkreśla, że proponowany przegląd pułapów WRF(16) przez przesunięcie 11,2 mld EUR na zobowiązania do sumy cząstkowej w dziale 1b na mocy art. 19 ust. 2 rozporządzenia w sprawie WRF oraz przeniesienie(17) 8,5 mld EUR na zobowiązania na mocy art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia finansowego z 2014 r. na 2015 r. pozwoli uniknąć anulowania tych środków w dziale 1b, lecz w rzeczywistości nie rozwiązuje problemu opóźnień w programowaniu ani nie zmienia faktu, że notoryczne opóźnienia we wdrażaniu i systematyczne opóźnienia w płatnościach mogą stanowić poważne wyzwanie dla końcowych beneficjentów;

14.  podkreśla, że wspomniane powyżej zaległości w dziale 1b budżetu UE są w rzeczywistości najważniejszym czynnikiem bezpośrednio zagrażającym realizacji polityki spójności, zarówno w przeszłości, jak i w przyszłości w bieżącym okresie programowania 2014–2020; ponownie stwierdza, że skutki tych zaległości są mocno, czasami w skrajnym natężeniu, odczuwane przez podmioty polityki spójności na najniższych szczeblach; wzywa zatem Komisję do opracowania planu działania przewidującego określony harmonogram konkretnych, stopniowych działań z zakresu polityki, wspartych wydzielonymi środkami budżetowymi, w celu zmniejszenia, a następnie wyeliminowania zaległości; wyraża nadzieję, że Rada w końcu zda sobie sprawę z tego, jak poważna i niepewna jest ta sytuacja, i będzie gotowa aktywnie przyczynić się do znalezienia trwałego rozwiązania problemu; jest przekonany, że pierwszym celem tych działań powinno być sprawienie, aby w 2015 r. zmniejszenie tych zaległości było wyraźnie odczuwalne;

15.  podkreśla, że realizację programów operacyjnych bezwzględnie należy rozpoczynać tuż po ich przyjęciu, aby osiągnąć jak najlepsze rezultaty inwestycji, pobudzić tworzenie miejsc pracy, poprawić wzrost wydajności i przyczynić się do realizacji unijnych celów w dziedzinie klimatu i energii, oraz że Komisja i państwa członkowskie powinny podjąć jak największe starania w celu przyspieszenia przyjmowania tych programów bez narażania na szwank ich jakości; apeluje do Komisji, aby – koncentrując się na konieczności kontynuowania walki z oszustwami – przeanalizowała wszystkie możliwe sposoby usprawnienia swoich procedur wewnętrznych w celu przyspieszenia procedur opierających się na obu scenariuszach przyjmowania programów operacyjnych, aby uniknąć wszelkich dalszych opóźnień w rozpoczęciu realizacji;

16.  biorąc powyższe pod uwagę, zwraca się do Komisji o przedstawienie Parlamentowi przewidzianych przez nią środków służących jak najszybszemu ułatwieniu realizacji programów operacyjnych, szczególnie w celu uniknięcia umarzania funduszy w 2017 r., wraz z przewidzianym harmonogramem, a także o wyjaśnienie wpływu opóźnień w płatnościach na rozpoczęcie realizacji nowych programów operacyjnych oraz o przedstawienie rozwiązań umożliwiających ograniczenie szkód do minimum; apeluje ponadto do Komisji, aby w kontekście sprawozdania z wyników negocjacji przewidzianego w art. 16 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów przeanalizowała potencjalny wpływ opóźnionego rozpoczęcia wdrażania polityki spójności na lata 2014–2020 na wzrost i zatrudnienie, a także aby przedstawiła zalecenia oparte na wyciągniętych z tego wnioskach;

17.  jest zdania, że profil finansowy WRF 2014–2020 wynikający z wniosku o zmianę rozporządzenia w sprawie WRF przedstawionego przez Komisję, a przenoszący na sam rok 2015 środki nieprzydzielone w roku 2014, poważnie zwiększa ryzyko umorzenia w 2018 r. w przypadku programów niezatwierdzonych w 2014 r., a zatem nie sprzyja pełnemu wykorzystaniu zasobów i rzeczywistemu wsparciu inwestycji UE na rzecz wzrostu i zatrudnienia; apeluje do Komisji o zaproponowanie w stosownym czasie – w ramach przygotowywania strategicznego sprawozdania za rok 2017, przewidzianego w art. 53 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów – stosownych środków, także o charakterze ustawodawczym, umożliwiających uniknięcie takiego ryzyka;

18.  wyraża zaniepokojenie niskim poziomem wykorzystania funduszy w okresie programowania 2007–2013 w niektórych państwach członkowskich i ostrzega, że należy zająć się przyczynami takiego stanu rzeczy, aby uniknąć pojawienia się podobnego problemu w kolejnym okresie; podkreśla, że zdolności administracyjne są podstawą skutecznej realizacji polityki spójności; zwraca uwagę, że brak stabilności w służbie publicznej połączony ze słabą koordynacją polityczną może podważyć pomyślne korzystanie z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz stanowić zagrożenie dla skutecznego kierowania polityką w ogóle;

19.  sugeruje, że w ramach przygotowań do kolejnego okresu programowania przepisy wykonawcze mogłyby być wprowadzane osobno i przed wnioskami budżetowymi, dzięki czemu można by oddzielić dyskusję merytoryczną od dyskusji na temat pieniędzy i zyskać wystarczająco dużo czasu na szczegółowe przygotowanie programów; przypomina, że pomimo faktu, że przepisy wykonawcze są bardzo rozbudowane, nie dałoby to pełnej pewności państwom członkowskim i regionom i może być źródłem odmiennych interpretacji; zauważa, że istnieją możliwości dalszego uproszczenia tych przepisów;

20.  apeluje do Komisji o uważną ocenę – z uwzględnieniem ewentualnych skutków dla zatrudnienia i wzrostu – przypadków, do których miałyby zastosowanie korekty finansowe lub zawieszenia płatności;

Polityka spójności u podstaw inteligentnych, trwałych inwestycji sprzyjających włączeniu społecznemu w latach 2014–2020

21.  ponownie zwraca uwagę na pierwotną rolę polityki spójności polegającej na wspieraniu rozwoju gospodarczego, spójności społecznej i terytorialnej oraz zmniejszaniu dysproporcji regionalnych przy jednoczesnym oferowaniu konkretnego wsparcia regionom słabiej rozwiniętym; podkreśla, że ze względu na swój charakter i pierwotną strukturę – przewidziane w Traktacie – polityka ta z definicji przyczynia się do osiągnięcia celów Unii, zwłaszcza przewidzianych w strategii „Europa 2020” celów inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, a także podstawowego celu Traktatu polegającego na wzmacnianiu spójności terytorialnej;

22.  z zadowoleniem przyjmuje nowy Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) i możliwość wywierania przez niego efektu dźwigni; podkreśla, że głównym celem EFIS powinno być zapewnienie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz że w związku z tym powinien on przynosić korzyści wszystkim regionom UE; zwraca uwagę na konieczność zapewnienia dodatkowości zasobów EFIS – a co za tym idzie komplementarności i synergii między nim a europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi, zapewniając jednocześnie niezależność finansową każdego z nich – oraz doradza zainteresowanym stronom wykorzystanie doświadczeń zebranych przy okazji realizacji europejskiego planu naprawy gospodarczej w 2008 r., zwłaszcza w odniesieniu do inteligentnych inwestycji;

23.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie wzmocnionej koordynacji i spójności wszystkich unijnych polityk inwestycyjnych i rozwojowych, zwłaszcza polityki spójności, oraz europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, innych funduszy UE oraz krajowych i regionalnych instrumentów finansowych w celu zapewnienia komplementarności i wzmocnionej synergii, unikania pokrywania się i powielania wsparcia oraz zagwarantowania wysokiej europejskiej wartości dodanej finansowania z funduszy UE; zachęca Komisję do przedstawienia informacji o synergii w najbliższych sprawozdaniach na temat spójności; proponuje, aby realizacja tego nowego planu inwestycyjnego UE opierała się na doświadczeniach z trzech wspólnych inicjatyw JEREMIE, JESSICA i JASMINE, które umożliwiły wzrost wykorzystania funduszy strukturalnych z 1,2 mld EUR w latach 2000–2006 do 8,4 mld EUR w latach 2007–2012; apeluje o szczegółową i szeroką analizę przeprowadzoną z udziałem Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) oraz Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI);

24.  podkreśla, że przepisy dotyczące polityki spójności przewidują szersze wykorzystanie instrumentów finansowych w celu dwukrotnego zwiększenia ich wkładu do około 25–30 mld EUR w latach 2014–2020 poprzez rozszerzenie ich zakresu tematycznego i zapewnienie większej elastyczności państwom członkowskim i regionom; podkreśla rolę instrumentów finansowych w mobilizowaniu dodatkowych wspólnych inwestycji publicznych lub prywatnych, których celem jest zaradzenie niedoskonałościom rynku zgodnie z priorytetami strategii „Europa 2020” oraz polityki spójności; popiera w szczególności opartą na podziale ryzyka inicjatywę dotyczącą MŚP i wzywa Komisję do podjęcia wszelkich wysiłków na rzecz ułatwienia korzystania z instrumentów finansowych i podniesienia ich atrakcyjności dla państw członkowskich i regionów, co zapewni automatyczne podwojenie wkładów do instrumentów finansowych i przejęcie odpowiedzialności zainteresowanych stron za realizację tego celu; podkreśla konieczność zagwarantowania przejrzystości, odpowiedzialności i kontroli instrumentów finansowych angażujących środki unijne;

25.  przestrzega jednak, że EFIS nie powinien podważać strategicznej spójności i długoterminowej perspektywy programowania polityki spójności; podkreśla, że zmiana ukierunkowania funduszy strukturalnych przyniosłaby efekty odwrotne do zamierzonych, w związku z czym nie można jej zaakceptować, jako że zagroziłaby ich skuteczności oraz rozwojowi regionów; wskazuje, że środków finansowych przydzielonych państwom członkowskim, ustalonych w pozycji 1b WRF na lata 2014–2020, nie można zmieniać dla celów EFIS; podkreśla, że zastępowanie dotacji pożyczkami, kapitałem lub gwarancjami, chociaż ma pewne zalety, trzeba prowadzić w sposób ostrożny z uwzględnieniem dysproporcji regionalnych, a także różnorodności praktyk i doświadczeń poszczególnych regionów w wykorzystywaniu instrumentów finansowych; wskazuje, że regiony, które najbardziej potrzebują bodźców inwestycyjnych, posiadają niejednokrotnie niewielkie zdolności administracyjne i zdolności do wykorzystania środków;

26.  ostrzega, że dopuszczalna elastyczność wyboru projektów do finansowania z EFIS stwarza zagrożenie, że inwestycje będą kierowane do bardziej rozwiniętych państw członkowskich, co osłabiałoby spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną; zwraca się do Komisji o dokładne monitorowanie zależności pomiędzy EFIS a europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi;

Ukierunkowanie polityki spójności na skuteczność, wydajność i wyniki w latach 2014–2020

27.  podkreśla znaczenie wszystkich środków mających na celu uproszczenie polityki spójności, zwiększenie jej skuteczności, wydajności i ukierunkowania na wyniki, co powinno zapewnić przejście od kryteriów absorpcji funduszy na jakość wydawania środków oraz wysoką wartość dodaną współfinansowanych działań; sugeruje zatem dokonanie niewielkich zmian technicznych w odnośnych regulacjach dotyczących europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

28.  pozytywnie ocenia koncentrację tematyczną wspierającą inwestycje w inteligentny i trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu w celu tworzenia wzrostu i miejsc pracy, przeciwdziałania zmianie klimatu i zależności energetycznej oraz ograniczenia ubóstwa i wykluczenia społecznego, jak również większe nastawienie na wyniki i miarodajność w programach na lata 2014–2020, co powinno przełożyć się na dalszy wzrost skuteczności i efektywności polityki spójności; uważa jednocześnie, że konieczne jest zapewnienie regionom większej elastyczności w zależności od specyfiki lokalnej i regionalnej, zwłaszcza w kontekście poważnego kryzysu, w celu zmniejszenia różnic w rozwoju między poszczególnymi regionami Unii; apeluje o faktycznie zintegrowane i terytorialne podejście do docelowych programów i projektów, które odpowiadają na potrzeby lokalne;

29.  apeluje do państw członkowskich i Komisji o zapewnienie spójności między krajowymi programami reform i programami operacyjnymi, aby odpowiednio uwzględnić zalecenia dla poszczególnych krajów i zapewnić dostosowanie do procedur zarządzania gospodarką, co ograniczy ryzyko wczesnego przeprogramowania;

30.  przypomina w tym kontekście początkowy sprzeciw Parlamentu i podkreśla jego odpowiedzialność za pełne zaangażowanie, a także kontrolę i nadzór; apeluje do Komisji i Rady o przedstawienie w odpowiednim terminie pełnych i przejrzystych informacji na temat całej procedury, która mogłaby spowodować przeprogramowanie lub zawieszenie zobowiązań lub płatności w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zgodnie z art. 23 ust. 15, oraz na temat odnośnych kryteriów; podkreśla, że decyzja o zawieszeniu zobowiązań lub płatności powinna zapadać w ostateczności, kiedy wyczerpano wszystkie inne możliwości i oceniono możliwe skutki dla wzrostu i zatrudnienia, ponieważ zawieszenie zobowiązań lub płatności może mieć poważne konsekwencje dla organów krajowych, regionalnych i lokalnych, a także dla realizacji ogółu celów polityki spójności; uważa, że celem warunkowości makroekonomicznej powinno być prowadzenie bardziej zrównoważonej i skutecznej polityki spójności, i jest przeciwny temu, aby regiony, miejscowości lub obywatele ponosili konsekwencje decyzji makroekonomicznych podejmowanych przez rządy krajowe; zauważa, że przeprogramowanie funduszy może spowodować znaczne obciążenie administracyjne; przypomina, że wniosek o zmiany programowania złożony zgodnie z art. 23 ust. 4 tego rozporządzenia wymaga wcześniejszego zasięgnięcia opinii odpowiedniego komitetu monitorującego, o czym mowa w art. 49 ust. 3 tego samego rozporządzenia;

31.  wskazuje, że nieprawidłowości wynikają w znacznym stopniu ze skomplikowanych wymogów i regulacji; podkreśla, że liczbę nieprawidłowości przy realizacji programów spójności można by zmniejszyć przez uproszczenie zarządzania i procedur, szybkie wdrożenie niedawno przyjętych odnośnych dyrektyw oraz zwiększenie potencjału administracyjnego, zwłaszcza w regionach słabiej rozwiniętych; podkreśla zatem konieczność zminimalizowania obciążeń administracyjnych dla beneficjentów przy przeprowadzaniu weryfikacji niezbędnych do zapewnienia właściwego wykorzystywania środków z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a także konieczność wysiłków na rzecz optymalizacji i poprawy elastyczności systemów zarządzania i kontroli, większej koncentracji na ocenie ryzyka oraz usprawnienia podziału obowiązków między poszczególnymi organami, nie naruszając jednocześnie istniejących zaostrzonych procedur kontroli, aby skuteczniej zapobiegać nieprawidłowościom, a w konsekwencji unikać korekt finansowych oraz przerywania i zawieszania płatności; jest zaniepokojony niskimi poziomami wypłaty środków z instrumentów finansowych na rzecz beneficjentów, biorąc zwłaszcza pod uwagę cel, którym jest zwiększenie wykorzystania tych instrumentów; w związku z tym zwraca się do państw członkowskich, instytucji zarządzających i innych odnośnych podmiotów pracujących z tymi instrumentami finansowymi o pełne korzystanie z pomocy technicznej za pośrednictwem platformy poświęconej instrumentom finansowym i doradztwu technicznemu (FI-TAP) oraz platformy FI COMPASS;

Zatrudnienie, MŚP, młodzież i edukacja

32.  podkreśla, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne mogłyby znacznie przyczynić się do zniwelowania negatywnych społecznych skutków kryzysu i aby do tego doszło, należy umożliwić i uprościć zintegrowane podejście, które jest możliwe dzięki programowaniu wielofunduszowemu, przy bardziej efektywnej koordynacji i większej elastyczności funduszy, co umożliwiłoby lepsze wykorzystanie efektu synergii zwłaszcza między EFS i EFRR; podkreśla, że inwestycje finansowane z EFS nie mogą przynieść optymalnych rezultatów w sytuacji braku odpowiedniej infrastruktury i stosownych instytucji; zwraca uwagę, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne mogą skutecznie wspierać włączenie społeczne, a zatem należy je wykorzystać do pomocy w integracji grup znajdujących się w trudnej sytuacji, takich jak Romowie i osoby niepełnosprawne, a także do wspierania przejścia z instytucjonalnych na społecznościowe usługi dla dzieci i dorosłych;

33.  apeluje do Komisji, aby zwróciła szczególną uwagę na sytuację mniejszości w całej Unii, gdyż są one podatne na wszelkie formy wykluczenia społecznego i dlatego też z większym prawdopodobieństwem może dotknąć je bezrobocie strukturalne; uważa, że jakiekolwiek planowanie polityki na rzecz spójności społecznej w Unii musi uwzględniać integrację mniejszości;

34.  podkreśla kluczową rolę MŚP w tworzeniu miejsc pracy i podkreśla możliwości promowania przez nie inteligentnego wzrostu oraz gospodarki cyfrowej i niskoemisyjnej; apeluje o korzystne otoczenie regulacyjne, które sprzyja tworzeniu i prowadzeniu takich przedsiębiorstw, w szczególności przedsiębiorstw tworzonych przez ludzi młodych oraz przedsiębiorstw działających na obszarach wiejskich; podkreśla znaczenie ograniczenia obciążeń biurokratycznych dla MŚP i ułatwienia im dostępu do finansów, a także konieczność wspierania programów i szkoleń, które promują rozwój umiejętności przedsiębiorczych;

35.  podkreśla, że MŚP stanowią 99% unijnego sektora firm i zapewniają 80% miejsc pracy w UE;

36.  wyraża zaniepokojenie z powodu określenia przez Komisję zbyt niskiego limitu pomocy (5 mln EUR) – wyrażonego do tego jako łączne koszty, a nie koszty kwalifikowalne – udzielanej w ramach EFRR na realizację niewielkich projektów w zakresie infrastruktury kulturalnej oraz infrastruktury dla zrównoważonej turystyki, i podkreśla zdecydowanie pozytywny wpływ, jaki tego rodzaju projekty mogą mieć na rozwój regionalny z punktu widzenia skutków społeczno-gospodarczych, włączenia społecznego i atrakcyjności;

37.  zgadza się z analizą Komisji, że priorytety gospodarcze i społeczne, zwłaszcza w zakresie wzrostu gospodarczego z jednej strony i włączenia społecznego, edukacji i zrównoważonego rozwoju z drugiej strony, mogłyby być lepiej wyważone w niektórych państwach członkowskich i uzupełnione rzeczowym dialogiem z partnerami i zainteresowanymi stronami; podkreśla, że jasna strategia poprawy ram instytucjonalnych państw członkowskich pod względem potencjału administracyjnego i jakości wymiaru sprawiedliwości stanowi kluczowy czynnik determinujący powodzenie realizacji tych priorytetów;

38.  podkreśla znaczenie EFS wraz z gwarancją dla młodzieży oraz Inicjatywą na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, w ramach których należy wesprzeć jak najwięcej rentownych projektów w zakresie tworzenia nowych miejsc pracy, na przykład w formie inicjatyw biznesowych;

39.  przestrzega, że niepokojąco wysokie stopy bezrobocia młodzieży stwarzają niebezpieczeństwo utraty całego pokolenia, w szczególności w słabiej rozwiniętych regionach, w które najsilniej uderzył kryzys i bezrobocie; zdecydowanie stwierdza, że stworzenie większych możliwości wchodzenia młodych ludzi na rynek pracy musi pozostać najwyższym priorytetem, do którego osiągnięcia niezbędny jest aktywny udział UE i do którego w znacznym stopniu może przyczynić się integrowane wykorzystanie EFS, EFRR, Funduszu Spójności i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i EFRR; uważa, że w tym przypadku należy przyjąć podejście bardziej ukierunkowane na wyniki, aby zapewnić jak najbardziej efektywne wykorzystanie dostępnych zasobów, pobudzając tym samym zatrudnienie i konkurencyjność, wytwarzając większe dochody i przynosząc korzyści całej gospodarce UE; w tym kontekście podkreśla zasadniczą rolę gwarancji dla młodzieży w pomaganiu młodym ludziom poniżej 25. roku życia w znajdowaniu pracy dobrej jakości albo w zdobywaniu wykształcenia, umiejętności i doświadczenia koniecznych do znalezienia zatrudnienia; zaznacza, że konieczne jest jak najszybsze udostępnienie wszystkich zasobów niezbędnych do wdrożenia gwarancji dla młodzieży i pozostałych środków przewidzianych w Inicjatywie na rzecz zatrudnienia ludzi młodych; uważa, że należy stosować jasne i zrozumiałe wskaźniki oddziaływania pozwalające właściwie ocenić wpływ funduszy UE na wzrost i zatrudnienie;

40.  podkreśla, że należy nadal poszukiwać dodatkowych rozwiązań umożliwiających poprawę wyników w dziedzinie zatrudnienia ludzi młodych, ponieważ pomimo przyjęcia rozporządzenia w sprawie EFS oraz Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych uzyskane wyniki nie są dobre; podkreśla polityczne zobowiązanie UE do natychmiastowego udzielania wsparcia na rzecz integracji ludzi młodych z rynkiem pracy;

41.  podkreśla, że ze względu na zmiany modeli produkcji i starzenie się społeczeństwa znacznie wzrosła rola EFS oraz inwestycji w dostosowanie umiejętności pracowników; zdecydowanie uważa, że w związku z tym EFS powinien być uzupełnieniem krajowych strategii państw członkowskich; apeluje do państw członkowskich i Komisji, aby zadbały o wykorzystanie dostępnych zasobów tak skutecznie, jak tylko możliwe, z myślą o zapewnieniu szans pracowników na zatrudnienie, włączenia społecznego i równości płci; podkreśla jednocześnie, że programy szkoleniowe finansowane w ramach EFS powinny być również dostosowane do potrzeb przedsiębiorców i pracowników szczebla kierowniczego, aby zapewnić zrównoważony rozwój przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, które tworzą większość możliwości zatrudnienia w Unii;

42.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do kontynuowania działań mających w szczególności na celu ulepszanie i powiększanie platformy EURES jako skutecznego narzędzia ułatwiającego mobilność pracowników w Europie, a zwłaszcza mobilność transgraniczną, przez zwiększanie wiedzy pracowników o unijnym rynku pracy i informowanie ich o możliwościach zatrudnienia, a także pomaganie w załatwianiu formalności; zachęca państwa członkowskie do rozwijania i wspierania sieci EURES, uznając, że to właśnie pracownicy transgraniczni są jako pierwsi narażeni na zmaganie się z problemami związanymi z adaptacją i uznawaniem kwalifikacji zawodowych; stwierdza, że sieci te ułatwiają i wspierają mobilność transgraniczną, ponieważ skupiają publiczne służby zatrudnienia, partnerów społecznych, władze lokalne i regionalne, a także inne podmioty prywatne;

43.  podkreśla konieczność kierowania tworzeniem wysokiej jakości miejsc pracy z pomocą nowych technologii; jest zdania, że Komisja powinna powiązać zmniejszanie bezrobocia z agendą cyfrową i narzędziami programu „Horyzont 2020”;

44.  wskazuje, że liczba osób w Unii przedwcześnie porzucających naukę nadal utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie i wpływa na stopę bezrobocia młodzieży; podkreśla, że problem ten trzeba rozwiązać, wykorzystując środki EFS na modernizację systemów kształcenia i programów nauczania;

45.  wskazuje, że bez ścisłej współpracy między placówkami kształcenia a podmiotami rynku pracy nie będzie można zaradzić wysokiemu bezrobociu wśród młodych absolwentów w UE; podkreśla w szczególności, że dzięki zdobywaniu wiedzy i umiejętności potrzebnych na rynku pracy zmniejsza się stopa bezrobocia wśród młodych ludzi i zacierają się różnice społeczne;

46.  podkreśla znaczenie aspektu płci przy tworzeniu miejsc pracy; apeluje do Komisji, aby przeznaczyła wystarczające środki na eliminowanie bezrobocia kobiet; jest zdania, że kobiety mogłyby korzystać z postępu technologicznego umożliwiającego elastyczniejszy czas pracy oraz wzywa Komisję do zajęcia się tą sprawą;

47.  potwierdza konieczność tworzenia placówek opieki nad małymi dziećmi w celu zwiększenia obecności kobiet na rynku pracy i w związku z tym wzywa Komisję do wspierania innowacyjnych projektów zmierzających w tym kierunku; zwraca uwagę, że inwestycje w infrastrukturę publiczną, taką jak placówki opieki nad dziećmi, zwiększają szanse kobiet na aktywne uczestnictwo w gospodarce i rynku pracy;

48.  wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do tego, by – z myślą o osiągnięciu celów związanych z zatrudnieniem i włączeniem społecznym – uwzględniały potrzeby kobiet powracających do pracy po urlopie macierzyńskim, a także motywowały pracodawców do ich zatrudniania, ułatwiały elastyczną organizację czasu pracy i wspierały dodatkowe kształcenie (uczenie się przez całe życie) umożliwiające kobietom płynne wznowienie kariery zawodowej;

Zarządzanie polityką

49.  podkreśla, że polityka spójności musi być prowadzona zgodnie z duchem właściwie funkcjonującego wielopoziomowego zarządzania w połączeniu ze skuteczną strukturą umożliwiającą reagowanie na potrzeby obywateli i przedsiębiorstw oraz przejrzystymi i innowacyjnymi zamówieniami publicznymi, bowiem wszystkie te elementy mają znaczenie dla wzmocnienia skutków polityki; podkreśla, że w tym przypadku, niezależnie od znaczenia decyzji podjętych na szczeblu UE i państw członkowskich, władze lokalne i regionalne często ponoszą główną odpowiedzialność administracyjną za inwestycje publiczne, a polityka spójności jest istotnym narzędziem umożliwiającym tym władzom pełnienie kluczowej roli w UE; ponownie podkreśla więc konieczność szerszego wdrożenia zasady partnerstwa szczegółowo opisanej w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów oraz w kodeksie postępowania w zakresie partnerstwa;

50.  zaleca wykorzystanie zasobów i wiedzy w zakresie polityki spójności do znacznego zwiększenia zdolności administracyjnych władz publicznych, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym, m.in. poprzez większe wykorzystywanie nowych technologii i dążenie do uproszczenia procedur, tak aby poprawić ich zdolność do świadczenia obywatelom wysokiej jakości usług; wzywa Komisję do określenia form pomocy administracyjnej w najważniejszych sprawach, takich jak ustalanie celów inicjatyw, ocena ich wyników za pomocą stosownych wskaźników i określenie następnych kroków, które należy poczynić w celu stworzenia kultury administracyjnej opartej na monitorowaniu i ocenie w całej UE; uważa, że władzom lokalnym i regionalnym należy zapewnić pomoc w zakresie innowacyjnych instrumentów finansowych, które są istotne z punktu widzenia zwiększenia zasobów i inwestycji, oraz zamówień publicznych, które powinny coraz częściej pełnić rolę narzędzia administracji publicznej służącego do pobudzenia innowacji i kreatywności;

51.  ubolewa, że w szóstym sprawozdaniu w sprawie spójności nie zawarto dogłębnej analizy osiągnięć instrumentu pomocy technicznej JASPERS, który w latach 2007–2013 dostarczał państwom członkowskim technicznej wiedzy eksperckiej koniecznej do przygotowania wysokiej jakości dużych projektów przeznaczonych do współfinansowania z funduszy UE; z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie w 2013 r. platformy kontaktów JASPERS ds. budowania potencjału oraz powołanie w 2014 r. centrum kontaktów i kompetencji dostarczające specjalistycznej wiedzy eksperckiej przy przygotowywaniu projektów na okres programowania 2014–2020; z zadowoleniem przyjmuje powstanie centrum kompetencji ds. budowania potencjału administracyjnego w odniesieniu do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, które powinno przyczynić się do zwiększenia potencjału wszystkich organów w państwach członkowskich zaangażowanych w zarządzanie europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz w ich wdrażanie;

52.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zwraca baczniejszą uwagę na rolę zarządzania, i zgadza się, że dobre zarządzanie oraz wysokiej jakości usługi publiczne, w tym brak korupcji, mają zasadnicze znaczenie dla stabilnego środowiska dla inwestycji; apeluje o przyjęcie ambitnego podejścia, aby wydatki w obszarze polityki spójności stały się mniej podatne na nadużycia, oraz o rygorystyczne stosowanie środków na rzecz zwalczania nadużyć finansowych;

53.  jest przekonany, że kodeks postępowania w zakresie partnerstwa zwiększy uczestnictwo regionów na wszystkich etapach pod względem formy i treści oraz że musi być w pełni wdrażany, ponieważ pełni zasadniczą rolę we wzmocnieniu efektów polityki spójności i utrwaleniu jej wpływu w terenie; wyraża uznanie dla tych państw członkowskich i regionów, którym udało się zaangażować swoich partnerów w przygotowanie umów partnerstwa i programów operacyjnych zgodnie z kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa; wyraża jednakże poważne zaniepokojenie licznymi przypadkami zbyt ograniczonego stosowania zasady partnerstwa i apeluje do Komisji o niezatwierdzanie programów, w których zaangażowanie partnerów nie jest wystarczające; podkreśla znaczenie rozpowszechniania przykładów dobrych praktyk stosowanych przy organizowaniu partnerstw, opisanych w kodeksie postępowania w zakresie partnerstwa; zwraca się ponadto do Komisji o regularne przedstawianie Parlamentowi sprawozdań na temat sytuacji w zakresie stosowania zasady partnerstwa;

Wymiar terytorialny

54.  z zaniepokojeniem zauważa stosunkowy brak odniesień do podejścia terytorialnego, a zwłaszcza do współpracy transgranicznej, w szóstym sprawozdaniu w sprawie spójności, choć jest to podstawowe narzędzie zwiększenia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; wskazuje, że uwzględnienie wszystkich aspektów transgranicznych i makroregionalnych wzbogaciłoby takie obszary jak np. infrastruktura, rynki pracy i mobilność, środowisko (w tym wspólny plan awaryjny), zużycie i odprowadzanie wody, gospodarowanie odpadami, opieka zdrowotna, badania i rozwój, turystyka, usługi publiczne i zarządzanie, ponieważ wszystkie te obszary mają istotne elementy transgraniczne i potencjał transgraniczny; jest zdania, że w okresie programowania 2014–2020 znacznie poprawią się wyniki europejskich regionów przygranicznych i transgranicznych w zakresie radzenia sobie z kryzysem, dzięki temu że regiony te staną się inteligentniejsze, będą bardziej sprzyjać włączeniu społecznemu i w większym stopniu funkcjonować zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju;

55.  podkreśla, że podejście zintegrowane i terytorialne ma szczególne znaczenie, zwłaszcza w przypadku spraw związanych z ochroną środowiska i energią;

56.  z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie nowych narządzi służących koordynacji działań zainteresowanych stron i integracji polityk UE oraz skoncentrowaniu inwestycji na rzeczywistych potrzebach lokalnych, takich jak zintegrowane inwestycje terytorialne i narzędzia rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w dążeniu do zrównoważonego rozwoju terytorialnego; wskazuje znaczenie przyjęcia instrumentów służących do oceny terytorialnego wpływu polityk, których głównym celem jest uwzględnienie terytorialnego wpływu polityk UE na władze lokalne i regionalne oraz zwrócenie większej uwagi na ten wpływ w procesie ustawodawczym, a jednocześnie odnotowanie istniejących wyzwań związanych ze stosowaniem zintegrowanego podejścia terytorialnego, biorąc pod uwagę pozostałe różnice regulacyjne pomiędzy funduszami UE oraz bardzo różny poziom odpowiedzialności społeczności regionalnych i lokalnych między państwami członkowskimi i organami zarządzającymi; apeluje o ogólną zintegrowaną strategię inwestycyjną UE oraz wzmocnienie agendy terytorialnej UE 2020 – przyjętej podczas prezydencji węgierskiej w 2011 r., której ocenę mają przeprowadzić państwa sprawujące prezydencję w 2015 r. – i która obejmuje agendę miejską UE; jest zdania, że należy zwrócić szczególną uwagę na zwiększenie roli małych i średnich obszarów miejskich;

57.  z zaniepokojeniem zauważa brak odniesienia do sposobu uwzględnienia zasad i priorytetów agendy terytorialnej UE 2020 podczas realizacji programów polityki spójności na lata 2007–2013; apeluje o opracowanie odpowiednich mechanizmów oceny w okresie 2014–2020, aby ocenić terytorialny wymiar polityki spójności;

58.  pochwala jednak podkreślenie kwestii miejskich w sprawozdaniu, biorąc pod uwagę znaczenie miast w zglobalizowanej gospodarce i ich potencjalny wpływ pod względem zrównoważonego rozwoju; zwraca uwagę na zobowiązanie regionów i miast europejskich do transformacji w kierunku bardziej ekologicznego wzrostu gospodarczego, o czym jest mowa w Porozumieniu Burmistrzów; proponuje również należyte uwzględnienie istotnych rozbieżności w rozwoju obszarów wiejskich i miejskich, a także problemów dużych miast i ich regionów, które wykazują odporność, a pozostają jednocześnie podatne na zagrożenia;

59.  ubolewa, że w szóstym sprawozdaniu w sprawie spójności nie ma odniesienia do policentrycznego rozwoju terytorialnego jako kluczowego elementu służącego osiągnięciu spójności oraz konkurencyjności terytorialnej zgodnie z agendą terytorialną UE 2020 i sprawozdaniem ESPON „Making Europe Open and Polycentric” [Uczynić Europę otwartą i bardziej policentryczną] (2013 r.); podkreśla rolę małych i średnich miast oraz znaczenie funkcjonalnych połączeń miejskich śródmieść z otaczającymi je obszarami, aby osiągnąć zrównoważony rozwój terytorialny;

60.  apeluje o ściślejsze przestrzeganie art. 174 TFUE dotyczącego spójności terytorialnej, zwłaszcza na obszarach wiejskich, z należytym zwróceniem uwagi na istotny związek między polityką spójności a rozwojem obszarów wiejskich, co dotyczy zwłaszcza obszarów podlegających przemianom przemysłowym oraz regionów o poważnych i trwałych utrudnieniach naturalnych lub demograficznych, takich jak regiony najbardziej oddalone, najbardziej na północ wysunięte regiony o niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie; zaleca zwrócenie uwagi również na inne wyzwania demograficzne, które wywierają istotny wpływ na regiony, takie jak wyludnianie, starzenie się społeczeństwa i bardzo niska gęstość zaludnienia; zwraca się do Komisji o zwrócenie szczególnej uwagi na obszary znajdujące się w niekorzystnej sytuacji geograficznej i demograficznej przy realizacji polityki spójności;

61.  jest zdania, że w szóstym sprawozdaniu w sprawie spójności poświęcono niedostateczną uwagę europejskiej współpracy terytorialnej, zważywszy że jest to jeden z głównych celów polityki spójności od okresu programowania 2007–2013; przypomina o potencjale europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) nie tylko jako instrumentu służącego do kierowania zarządzaniem transgranicznym, lecz również sposobu przyczyniania się do całościowo zintegrowanego rozwoju terytorialnego;

62.  apeluje o większą koordynację polityki spójności, Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej i polityki sąsiedztwa UE, a także lepszą ocenę i rozpowszechnianie wyników projektów;

Polityka spójności w perspektywie długoterminowej

63.  biorąc wszystkie powyższe kwestie pod uwagę, przypomina o konieczności nadania nowej dynamiki debacie na temat polityki spójności UE; stwierdza, że rok 2019, w którym odbędą się wybory do Parlamentu Europejskiego, będzie decydujący, ponieważ nowo wybrany Parlament i nowa Komisja będą musiały zmierzyć się z zakończeniem realizacji strategii „Europa 2020” i nowymi WRF, a także zadbać o przyszłość polityki spójności po 2020 r., przyznając na nią odpowiedni budżet, oraz przygotować nowe przepisy dotyczące polityki spójności; zwraca uwagę, że w debacie na temat polityki spójności należy uwzględnić poważne ograniczenia czasowe i opóźnienia, które wystąpiły na początku bieżącego okresu programowania;

64.  podkreśla istotne znaczenie zdolności administracyjnych; wzywa decydentów na wszystkich szczeblach zarządzania do faworyzowania ukierunkowanej pomocy technicznej w zakresie realizacji polityk spójności ogólnie, a zwłaszcza szerszego wykorzystania instrumentów finansowych w połączeniu z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi;

65.  uważa, że środki polityki spójności mają do odegrania kluczową rolę w zmniejszaniu wewnętrznych różnic w zakresie konkurencyjności i nierówności strukturalnych w regionach, które najbardziej tego potrzebują; wzywa Komisję, by rozważyła finansowanie wstępne w celu ułatwienia pełnego wykorzystania funduszy przez te państwa członkowskie w okresie 2014–2020 przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłego przestrzegania zasady odpowiedzialności budżetowej;

66.  apeluje do państw członkowskich o regularne prowadzenie debaty na wysokim szczeblu politycznym w obrębie parlamentów narodowych dotyczącej efektywności, skuteczności i terminowego wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a także wkładu polityki spójności w realizację celów makroekonomicznych;

67.  apeluje o organizację regularnych posiedzeń Rady z udziałem ministrów ds. polityki spójności w celu uwzględnienia konieczności monitorowania stałych wyzwań dla spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej UE oraz reagowania na nie;

o
o   o

68.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.
(2) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 289.
(3) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 470.
(4) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 259.
(5) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 303.
(6) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 281.
(7) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884.
(8) Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
(9) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0002.
(10) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0015.
(11) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0132.
(12) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0133.
(13) Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0068.
(14) Dz.U. C 19 z 21.1.2015, s. 9.
(15) Dz.U. C 242 z 23.7.2015, s. 43.
(16) Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (UE, Euratom) nr 1311/2013 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020, COM(2015)0015 z 20.1.2015 r.).
(17) Decyzja Komisji w sprawie nieautomatycznego przeniesienia środków z 2014 r. na 2015 r. oraz w sprawie środków na zobowiązania do ponownego udostępnienia w 2015 r., C(2015)0827 z 11.2.2015 r.


Ocena Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej 2012
PDF 381kWORD 135k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie sprawozdania z realizacji, wyników i ogólnej oceny Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej (2012) (2014/2255(INI))
P8_TA(2015)0309A8-0241/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 940/2011/UE z dnia 14 września 2011 r. w sprawie Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej (2012)(1),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy(2),

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności art. 25 dotyczący praw ludzi starszych,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji podsumowujące europejski szczyt innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu, który odbył się w dniach 9–10 marca 2015 r.,

–  uwzględniając opracowanie Komisji z dnia 23 lutego 2015 r. zatytułowane „Rozwój srebrnej gospodarki w Europie”,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 15 września 2014 r. w sprawie realizacji, wyników i ogólnej oceny Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej 2012 (COM(2014)0562),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji „Starzenie się społeczeństwa — 2015 r. Prognozy gospodarcze i budżetowe dla państw członkowskich UE-27 na lata 2013–2060” (European Economy nr 3/2015),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 17 stycznia 2014 r. zatytułowane „Wspólne sprawozdanie w sprawie stosowania dyrektywy Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (»dyrektywa w sprawie równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe«) oraz dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (»dyrektywa w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy«)” (COM(2014)0002),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 lutego 2013 r. zatytułowany „Inwestycje społeczne na rzecz wzrostu i spójności, w tym wdrażanie Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014–2020” (COM(2013)0083),

–  uwzględniając plan działań Komisji w zakresie polityki w obszarze wdrażania pakietu dotyczącego inwestycji społecznych w 2014 r.,

–  uwzględniając Białą Księgę Komisji z dnia 16 lutego 2012 r. zatytułowaną „Plan na rzecz adekwatnych, bezpiecznych i stabilnych emerytur” (COM(2012)0055),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 lutego 2012 r. zatytułowany „Działania w ramach strategicznego planu realizacji Europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu” (COM(2012)0083),

–  uwzględniając oświadczenie Rady z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej (2012): Dalsze działania,

–  uwzględniając sprawozdanie z dnia 10 października 2014 r. wspólnie przygotowane przez Komitet Ochrony Socjalnej i Komisję, zatytułowane „Odpowiednia ochrona socjalna wobec potrzeb w zakresie opieki długoterminowej w starzejącym się społeczeństwie”,

–  uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Fundacji na Rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound) z dnia 31 października 2014 r. w sprawie dostępu do służby zdrowia w dobie kryzysu,

–  uwzględniając bieżące prace Grupy Roboczej ONZ ds. Starzenia się, zmierzające do przyjęcia konwencji o ochronie praw osób w podeszłym wieku,

–  uwzględniając sprawozdanie z wyników analiz fundacji Eurofound, podsumowane w 2014 r. w dokumencie zatytułowanym „Wybory zawodowe po 50. roku życia,

–  uwzględniając wyniki analizy fundacji Eurofound opublikowane w grudniu 2014 r. w dokumencie zatytułowanym „Zrównoważone zatrudnienie — ku lepszemu i dłuższemu życiu zawodowemu”,

–  uwzględniając analizę Biura Analiz Parlamentu Europejskiego z marca 2015 r. zatytułowaną „Europejski Rok Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej (2012)”,

–  uwzględniając sprawozdanie końcowe Ecorys z dnia 15 kwietnia 2014 r. zatytułowane „Ocena Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej”,

–  uwzględniając „Plan działania na rzecz Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej 2012 (ER2012) i później” przedstawiony przez koalicję zainteresowanych stron ER2012 dnia 10 grudnia 2012 r.,

–  uwzględniając specjalne wydanie Eurobarometru nr 378 ze stycznia 2012 r. zatytułowane „Aktywne starzenie się”,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lipca 2013 r. zatytułowaną „Wpływ kryzysu na dostęp słabszych grup społecznych do usług opieki”(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie planu na rzecz adekwatnych, bezpiecznych i stabilnych emerytur(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 listopada 2010 r. w sprawie wyzwań demograficznych i solidarności między pokoleniami(5),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8–0241/2015),

A.  mając na uwadze, że celem Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej 2012 (ER2012) było podnoszenie świadomości na temat wartości aktywnego starzenia się, stymulowanie wymiany informacji, promowanie polityki na rzecz aktywnego starzenia się i stworzenie ram służących do podejmowania konkretnych działań przez Unię, państwa członkowskie, jak również wszystkie zainteresowane podmioty sektora publicznego i prywatnego;

B.  mając na uwadze, że według prognoz na rok 2050 średnia wieku ludności UE będzie przekraczać 50 lat;

C.  mając na uwadze, że UE stoi w obliczu bezprecedensowych zmian demograficznych, społecznych i strukturalnych; które wymagają niezwłocznej reakcji; mając na uwadze, że ogólne starzenie się społeczeństwa wiąże się ze wzrostem zapotrzebowania osób starszych i ich rodzin na usługi opieki społecznej i zdrowotnej, a jakość i zrównoważony w perspektywie długoterminowej charakter usług publicznych w UE będą w znacznym stopniu zależeć od działań podejmowanych w najbliższych latach;

D.  mając na uwadze, że wzrost średniej oczekiwanej długości życia powinien być postrzegany jako osiągnięcie cywilizacyjne i czynnik postępu społecznego;

E.  mając na uwadze, że w 2006 r. powstała Sieć Regionów Zmian Demograficznych, którą tworzy około 40 regionów Europy, a jej celem jest zwiększenie poziomu świadomości znaczenia wyzwań takich jak starzenie się i spadek liczby ludności dla UE i jej spójności gospodarczej i społecznej;

F.  mając na uwadze, że średnia liczba dzieci na kobietę w Unii Europejskiej jest niższa od progu zastępowalności pokoleń, że kryzys gospodarczy przyczynił się do spadku współczynnika urodzeń oraz że średnia długość życia może wzrosnąć o kolejne 5 lat do 2050 roku;

G.  mając na uwadze, że aktywne starzenie się jest jednym z najpoważniejszych wyzwań XXI wieku;

H.  mając na uwadze, że oprócz zjawiska starzenia się w coraz większej liczbie europejskich regionów odnotowuje się spadek demograficzny spowodowany zmniejszaniem się liczby urodzeń, któremu towarzyszą spadek liczby ludności, wysoki poziom starzenia się, wysokie wskaźniki zależności oraz spadek liczby osób czynnych zawodowo; mając na uwadze, że wszystkie te zjawiska mają większą skalę na obszarach wiejskich tych regionów, ponieważ często obszary wiejskie ulegają opuszczeniu na rzecz dużych i średnich miast;

I.  mając na uwadze, że aktywne starzenie się oraz solidarność między pokoleniami są kluczem do osiągnięcia celów i realizacji zadań strategii „Europa 2020” oraz przyczyniają się do stworzenia konkurencyjnej, dostatniej Europy sprzyjającej włączeniu społecznemu;

J.  mając na uwadze, że sukces polityki na rzecz aktywnego starzenia się jest ściśle powiązany z efektywnością w zakresie polityki antydyskryminacyjnej, ochrony społecznej, włączenia społecznego i zdrowia publicznego opracowywanej podczas całego cyklu życia obywateli i pracowników Unii Europejskiej;

K.  mając na uwadze, że według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wyrażenie „aktywne” odnosi się do kontynuowania uczestnictwa w sprawach społecznych, ekonomicznych, kulturalnych, duchowych i obywatelskich, a nie tylko do zdolności bycia aktywnym fizycznie lub uczestnictwa w rynku pracy; mając na względzie, tym samym, że osoby starsze przechodzące na emeryturę i osoby przechodzące na emeryturę ze względu na niepełnosprawność lub chorobę mogą nadal aktywnie wnosić wkład na rzecz swoich rodzin, rówieśników, społeczności i państw;

L.  mając na uwadze, że należy zastosować całościowe podejście, uwzględniające różnorakie czynniki, które wpływają na zrównoważony charakter pracy w życiu każdego obywatela i dla społeczeństwa;

M.  mając na uwadze, że różne grupy pracowników mają różne warunki pracy, co prowadzi do nierówności w odniesieniu do zdrowia w miejscu pracy;

N.  mając na uwadze, że istnieją ogromne widoczne różnice między państwami członkowskimi a władzami regionalnymi i lokalnymi w odniesieniu do polityki na rzecz aktywnego starzenia się i polityki ochrony socjalnej w wieku starszym, infrastruktury wspierającej i środków budżetowych;

O.  mając na uwadze, że aktywne i zdrowe starzenie się tworzy nowe potrzeby socjalne, co wymaga inwestycji w zróżnicowane usługi publiczne, istniejące obecnie i tworzone, w tym oczywiście w obszarze zdrowia i opieki nad osobami starszymi, oraz że otwiera ono nowe możliwości związane z korzystaniem i wydłużeniem czasu na rekreację i odpoczynek;

P.  mając na uwadze, że kryzys gospodarczo- finansowy pogłębił ubóstwo osób starszych oraz że ubóstwo lub zagrożenie nim oraz wykluczenie społeczne stanowią nie tylko zagrożenie dla zdrowia, ale utrudniają aktywne starzenie się;

Q.  mając na uwadze, że w całej UE działa w przybliżeniu 125 000 zawodowych funduszy emerytalnych, a zgromadzone w nich środki, którymi zarządza się w imieniu około 75 milionów Europejczyków, czyli około 20% czynnej zawodowo populacji UE, opiewają na kwotę około 2 500 miliardów euro;

R.  mając na uwadze, że jedną z podstawowych zasad społeczeństwa jest solidarność międzypokoleniowa; mając na uwadze, że wydłużanie się średniej oczekiwanej długości życia wpływa na zwiększenie znaczenia relacji międzypokoleniowych; mając na uwadze, że osiągnięcie założonych celów gospodarczych i społecznych wymaga doświadczenia życiowego, zaangażowania i pomysłowości wszystkich pokoleń;

S.  mając na uwadze, że aktywny udział w programach uczenia się przez całe życie i zajęciach sportowych przyczynia się w znacznym stopniu do powstania rzeczywistej kultury aktywnego starzenia się, pozwalając ludności nie tylko przez całe życie dostosowywać swoje umiejętności do zmiennych wymagań rynku pracy, lecz również ogólnie pozostać zdrowymi, aktywnymi i zaangażowanymi członkami społeczeństwa;

T.  mając na uwadze, że kobiety w podeszłym wieku stanowią 20% ludności UE, a w świetle bieżących tendencji demograficznych odsetek ten będzie nadal wzrastał; mając na uwadze, że w większości państw UE starsze kobiety są obarczone wyższym ryzykiem ubóstwa niż starsi mężczyźni, przeciętnie odsetek ten wynosi 21% kobiet i 16% mężczyzn; mając na uwadze, że różnice w uposażeniu emerytalnym mężczyzn i kobiet wynoszą 39%;

U.  mając na uwadze, że dostępne technologie mogą umożliwić i ułatwić dostęp do rynku pracy, niezależne życie i udział we wszelkich przejawach życia społecznego, choć dziś ponad 69% osób bez podstawowych umiejętności cyfrowych, to osoby powyżej 55. roku życia; mając na uwadze, że ze względu na brak dostępu, szybki rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) i ograniczone umiejętności cyfrowe, istnieje zagrożenie, że wiele osób starszych i osób niepełnosprawnych nie wykorzysta w pełni przyszłego jednolitego rynku treści cyfrowych;

1.  przyznaje, że ER2012 dostarczył ważnego impulsu politycznego, który przyczynił się do otwarcia dyskusji na temat wyzwań związanych z aktywnym starzeniem się w Europie i solidarnością międzypokoleniową;

2.  określa sprawiedliwość pokoleniową jako równomierny rozdział korzyści i obciążeń między pokoleniami; wyraża przekonanie, że dobrze funkcjonujące współistnienie pokoleń opiera się na solidarności i musi je charakteryzować szacunek, odpowiedzialność i ofiarność;

3.  odnotowuje, że częściowo osiągnięto szczegółowe cele ER 2012, przy czym najlepsze wyniki uzyskano w zakresie podnoszenia świadomości przez inicjatywy i wydarzenia;

4.  stwierdza i z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wydarzenia i inicjatywy ER 2012 wyraźnie pokazały, iż osoby w podeszłym wieku nie są ciężarem, lecz — dzięki swemu doświadczeniu życiowemu i wiedzy — są cenne dla gospodarki i społeczeństwa;

5.  zwraca uwagę, że rok ten zaowocował pomyślną realizacją celu zmobilizowania właściwych podmiotów wokół zagadnienia aktywnego starzenia się i solidarności międzypokoleniowej; wyraża jednak ubolewanie, że rzadko osiągano cel utworzenia nowych sieci współpracy służących dzieleniu się zasobami, projektami i pomysłami pomiędzy sektorem publicznym, prywatnym i społecznością obywatelską; ubolewa, że zaangażowanie partnerów społecznych było różne, a do sektora prywatnego nie zdołano dotrzeć w znaczącym zakresie; podkreśla potrzebę skuteczniejszego umożliwiania promocji aktywnego udziału obywateli w podeszłym wieku w życiu społecznym;

6.  z zadowoleniem stwierdza, że ER 2012 pomógł w dookreśleniu podejmowanych na gruncie polityki krajowych programów w zakresie aktywnego starzenia się oraz pobudził wymianę dobrych praktyk między państwami członkowskimi; zwiększono też liczbę inicjatyw promujących aktywne starzenie się i poszerzono wiedzę i umiejętności zainteresowanych stron;

7.  podkreśla, że aby przygotować ukierunkowane i skuteczne strategie na rzecz aktywnego starzenia się, niezbędne są rzetelne dane statystyczne w zakresie sytuacji osób starszych i przemian demograficznych; wzywa Komisję do zapewnienia kompleksowego gromadzenia danych wysokiej jakości w zakresie statusu społecznego osób w podeszłym wieku, ich zdrowia, praw i standardu życia;

8.  uważa za bardzo ważne, by inicjatywy podjęte przez państwa członkowskie w ramach ER 2012 były kontynuowane i zostały przekształcone w silne zaangażowanie polityczne, a następnie konkretne działanie w celu zapewnienia integracji społecznej, aktywnego udziału i dobrobytu wszystkich pokoleń, przy jednoczesnym poszanowaniu zasad pomocniczości i proporcjonalności; przypomina, że skutecznie należy wdrażać unijne przepisy z zakresu polityki dotyczącej starzenia się, by zwalczać dyskryminację zarówno osób młodszych, jak i starszych we wszystkich obszarach życia i by jej przeciwdziałać

9.  podkreśla potrzebę wzmocnienia trójkąta koordynacyjnego składającego się ze szczebla decyzyjnego (unijnego, krajowego, regionalnego i lokalnego), społeczeństwa obywatelskiego i sektora prywatnego - włącznie z gałęziami przemysłu świadczącymi usługi i produkty wspierające innowacyjny i samodzielny tryb życia;

10.  zwraca się do Komisji Europejskiej o przeprowadzenie badania na temat spadku demograficznego odnotowywanego w coraz większej liczbie regionów różnych krajów Unii Europejskiej oraz o przygotowanie komunikatu na temat tego problemu i możliwych do przyjęcia środków na poziomie europejskim, a także na poziomie państw członkowskich i dotkniętych tym zjawiskiem regionów, aby zmierzyć się z wyzwaniem spadku demograficznego;

11.  zwraca uwagę, że regiony borykające się z trwałymi utrudnieniami naturalnymi lub demograficznymi, takie jak przykładowo regiony o niskiej gęstości zaludnienia, regiony wyspiarskie i górskie, są w szczególności dotknięte problemami związanymi ze starzeniem się i dysponują mniejszą liczbą środków i słabszą infrastrukturą, aby móc promować aktywne starzenie się; zwraca się o zbadanie przydatności planów dynamizacji dla odwracania procesu starzenia się, którego skutki zwykle pogłębiają się w wyniku równoległych procesów wyludniania dotykających wielu z tych regionów, mogących zagrozić istnieniu tych obszarów;

12.  wyraża ubolewanie, że stosunkowo późne zatwierdzenie ER 2012 spowodowało opóźnienia w zamówieniach i realizacji, w wyniku których pewne wydarzenia — takie jak inicjatywa Seniorforce Day — nie w pełni zrealizowały swój potencjał; zauważa, że na organizację ER 2012 przeznaczono niższy budżet w porównaniu z wcześniejszymi ER, a w konsekwencji środki na realizację założeń ER 2012 były niższe;

13.  przypomina, że aktywne starzenie się jest procesem tworzenia jak najlepszych możliwości dla zachowania zdrowia i uczestnictwa w życiu społecznym w celu umożliwienia osobom starszym zachowania dobrego standardu i dobrej jakości życia w miarę starzenia się; wyraża pogląd, że polityka na rzecz aktywnego starzenia się powinna zwiększać z upływem lat potencjał, jakim dysponują ludzie, by czuć się dobrze pod względem fizycznym, społecznym i umysłowym, tak aby umożliwić lepsze włączenie społeczne i zwiększyć uczestnictwo w życiu społecznym; podkreśla fakt, że aktywne starzenie się oznacza także lepszy dostęp do długoterminowej opieki zdrowotnej, opieki długoterminowej i usług socjalnych, które były szczególnie zagrożone w dobie kryzysu, oraz uczenia się przez całe życie, rozwój istniejącej infrastruktury socjalnej, takiej jak domy opieki i ośrodki dziennej opieki, eliminowanie stereotypów i dyskryminacji ze względu na wiek, działanie na rzecz zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego oraz większą świadomość wartości aktywnego i zdrowego starzenia się;

14.  zaleca wszystkim państwom członkowskim wspieranie i wzmacnianie, przez systemy ubezpieczeń społecznych, publicznej i dobrej jakości infrastruktury dla osób starszych (domy opieki, ośrodki dziennej opieki i opieka w domu), gdzie osoba starsza będzie postrzegana jako aktywny a nie bierny uczestnik inicjatyw, w których bierze udział;

15.  wyraża przekonanie, że należy przyjąć europejską strategię w sprawie demencji, która powinna obejmować środki wsparcia dla rodzin pacjentów, kampanie informacyjne, poszerzanie wiedzy i wymianę najlepszych sposobów postępowania między państwami członkowskimi;

16.  zachęca Komisję do zbadania niepokojącego problemu bezrobocia wśród osób powyżej 50. roku życia oraz coraz większego bezrobocia długoterminowego, a także by wraz z państwami członkowskimi, władzami regionalnymi i lokalnymi oraz partnerami społecznymi zbadała okoliczności i indywidualne przypadki bezrobotnych ludzi starszych oraz opracowała skuteczne narzędzia utrzymania na rynku pracy pracowników należących do tej kategorii osób w trudnym położeniu, które stworzą im możliwość uczenia się przez całe życie i rozwijania umiejętności, szkoleń w miejscu pracy oraz dostępnych i przystępnych cenowo programów szkoleń oraz będą wspierały szkolenia międzypokoleniowe oraz przekazywanie wszystkim wiedzy w miejscu pracy;

17.  podkreśla, że należy tu przede wszystkim rozważyć takie programy, jak np. „doradztwo międzypokoleniowe”, w ramach którego wspiera się wymianę doświadczeń między starszymi ekspertami i młodszym pokoleniem w życiu zawodowym i podczas szkoleń; podkreśla, że w procesie pracy należy wspierać zespoły osób w różnym wieku oraz wynagradzać nadzwyczajne projekty; jest zdania, że państwa członkowskie mogą tworzyć zachęty dla przedsiębiorców w celu zatrudniania większej liczby starszych pracowników oraz że co do zasady starsi pracownicy nie powinni być dyskryminowani względem młodszych w odniesieniu do kształcenia zawodowego i szkoleń w przedsiębiorstwie; w szczególności podkreśla znaczenie dostosowywania miejsc pracy do potrzeb starszych pracowników oraz oferowania starszym pracownikom większych możliwości w zakresie pracy w niepełnym wymiarze godzin, zgodnie z ich wyborem, oraz ułatwienie pracy przez dłuższy okres tym, którzy są w stanie i chcą pracować dłużej; jest zdania, że należy stworzyć specjalne plany przechodzenia na emeryturę dla starszych długoterminowych bezrobotnych, które będą łączyć niezbędną stabilizację socjalną tych osób ze stabilnością systemów ubezpieczeń społecznych;

18.  wyraża ubolewanie, że osoby w podeszłym wieku są nadal często narażone na dyskryminację ze względu na wiek, spotykają się ze stereotypami i barierami; dlatego też wzywa państwa członkowskie do prawidłowego bezzwłocznego wdrożenia dyrektywy Rady 2000/78/WE w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy; zauważa, że w Radzie od 2008 r. zablokowany jest wniosek dotyczący horyzontalnej dyrektywy o równym traktowaniu(6), oraz wzywa państwa członkowskie, by jak najprędzej znalazły w tej sprawie rozwiązanie;

19.  zdecydowanie odrzuca jednak traktowanie polityki na rzecz aktywnego starzenia się wyłącznie jako narzędzia do utrzymania zdolności do zatrudnienia starszych pracowników i wzywa państwa członkowskie do dokonania wszelkich koniecznych ocen i podjęcia wysiłków na rzecz zmiany na podejście oparte na cyklu życia oraz w razie potrzeby zreformowania systemu emerytalnego, przy jednoczesnym dołożeniu wszelkich starań na rzecz ustabilizowania zasad przechodzenia na emeryturę z uwzględnieniem rzeczywistych wskaźników bezrobocia w grupie osób powyżej 50. roku życia przed zmianą obowiązkowego wieku emerytalnego; uważa, że dostosowanie wieku emerytalnego tylko do średniego dalszego trwania życia nie uwzględnia znaczenia zmian na rynku pracy i w związku z tym nie powinno być jedynym narzędziem rozwiązywania problemu starzenia się; uważa, że w zamian dzięki przepisom o ochronie zatrudnienia i systemom kształtowania wynagrodzeń państwa członkowskie powinny wspierać zatrudnianie starszych pracowników zwłaszcza do czasu osiągnięcia przez nich ustawowego wieku emerytalnego, ponieważ bezrobocie wywołałoby negatywne skutki dla ich dochodów emerytalnych, oraz że państwa członkowskie powinny zapewniać zrównoważone systemy ochrony socjalnej;

20.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia trwałości publicznych systemów emerytalnych i do zagwarantowania osobistych i odpowiednich dochodów i uprawnień emerytalnych wszystkim obywatelom, tak aby zadbać o ich godne życie w jesieni życia — w tym osobom, które miały uzasadnione przerwy w karierze, przede wszystkim kobietom; podkreśla znaczenie odpowiedniego nadzoru i niezależnych kontroli pracowniczych funduszy emerytalnych na rzecz pewnych i zrównoważonych emerytur;

21.  podkreśla, że osoby starsze muszą mieć możliwość wypełniania dobrowolnej, niezwykle ważnej misji pomocy w swoich rodzinach, zwraca uwagę na ważną rolę, spełnianą przez osoby starsze jako wolontariusze;

22.  podkreśla znaczenie dostępu do technologii dla starzejącego się społeczeństwa europejskiego i wzywa Komisję do przygotowania integracyjnej strategii na rzecz wspólnego rynku cyfrowego przez zapewnienie, że dostępność zostanie ujęta w całej strategii oraz przez powiązanie jej z promocją „srebrnej gospodarki” w Europie;

23.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że aktywne i zdrowe starzenie się jest jednym z priorytetów inwestycyjnych Europejskiego Funduszu Społecznego w okresie programowania 2014–2020, jak określono w rozporządzeniu (UE) nr 1304/2013; wzywa państwa członkowskie do skutecznego wykorzystania przyznanych środków; przypomina, że finansowanie projektów promujących aktywność osób starszych jest również dostępne w ramach programów takich jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, inicjatywa „Horyzont 2020”, czy europejski program na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI) oraz program działań w dziedzinie zdrowia; wzywa do lepszej koordynacji programów i rozmaitych instrumentów udostępnionych przez UE na promowanie aktywności osób starszych i solidarności międzypokoleniowej oraz wzywa w nawiązaniu do priorytetów inicjatywy „Horyzont 2020” do położenia nacisku w prowadzonych w Europie badaniach na „praktyczne metody ochrony zdrowia i aktywnego starzenia się”;

24.  wzywa państwa członkowskie do skorzystania z finansowania dostępnego w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, europejskiego programu na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych na wsparcie programów samopomocy stowarzyszeń osób w podeszłym wieku, które dzielą się ze sobą nawzajem swoim zaangażowaniem, wiedzą, doświadczeniami i znajomością życia i pomagają osobom potrzebującym, przyczyniając się w ten sposób do aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu i dłuższego samodzielnego życia;

25.  przypomina przeprowadzony przez Komisję przegląd budżetu na 2010 r., w którym uznano „wartość dodaną UE” za jedną z podstawowych zasad. nalega, by zasada ta stała się podstawą wszystkich wydatków i by finansowanie ze środków UE, w szczególności w ramach EFS, nie było wykorzystywane na subsydiowanie rozwiązań krajowych, lecz na dodatkowe wsparcie programów aktywnego starzenia się w państwach członkowskich;

26.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o lepsze ukierunkowanie środków na aktywne starzenie się wraz z bardziej efektywnym ich wykorzystaniem; ponadto stanowczo wzywa Komisję do zbadania możliwości i wartości dodanej nowego europejskiego instrumentu finansowego w celu rozwiązania problemu reintegracji zwolnionych pracowników w średnim wieku;

27.  wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do gromadzenia przekrojowych i wiarygodnych danych, które pozwolą ocenić skuteczność finansowania pracowników w podeszłym wieku ze środków EFS;

28.  wzywa Komisję do rozważenia możliwości wdrożenia nowego europejskiego instrumentu finansowego gwarantującego minimalne wynagrodzenie wszystkim obywatelom europejskim znajdującym się poniżej progu ubóstwa oraz do oceny jego wartości dodanej;

29.  zaleca państwom członkowskim opracowanie i wdrożenie publicznych rozwiązań politycznych i programów, które będą nie tylko poprawiać zdrowie fizyczne, ale także wspierać zdrowie psychiczne i więzi społeczne;

30.  uważa za niezbędne wspieranie osób starszych w samodzielnym i aktywnym życiu tak długo, jak to możliwe, zgodnie z art. 25 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, rozwijając i utrzymując publiczne usługi wspierające i opiekuńcze ukierunkowane na człowieka i wynikające z zapotrzebowania oraz poprawiając powiązanie między tymi usługami; dlatego wzywa państwa członkowskie do zapewnienia dostępu do opieki zdrowotnej, na którą pacjenta stać i w której ramach nie jest on dyskryminowany, oraz do priorytetowego traktowania działań prewencyjnych w polityce ochrony zdrowia; dlatego wzywa Komisję Europejską do wdrożenia pakietu inwestycji społecznych i priorytetowego traktowania starzenia się w dobrym zdrowiu oraz uwzględniania zasadności i jakości opieki długoterminowej w debacie politycznej oraz do przeanalizowania tego, czy ludzi w podeszłym wieku stać na opiekę zdrowotną, zebrania danych na temat kolejek w ośrodkach opieki zdrowotnej we wszystkich państwach UE oraz do zaproponowania wytycznych w sprawie maksymalnego czasu oczekiwania; uważa za niezbędne wspieranie osobistej odpowiedzialności każdego człowieka za własne zdrowie przez znaczące upowszechnienie informacji o ochronie zdrowia i krajowe kampanie motywacyjne, a także zachęcanie do współpracy w zakresie zagadnień ochrony zdrowia, tak by ludzie w podeszłym wieku wiedzieli, jak dbać o swoje zdrowie; przypomina, że powinniśmy poświęcić więcej uwagi na innowacyjne rozwiązania technologiczne i narzędzia; wreszcie dla osiągnięcia tego celu uznaje znaczenie skutecznego upowszechniania informacji dotyczących dostępnych lokalnie usług i uprawnień;

31.  wzywa Komisję do zastosowania się do konkluzji zawartych we wspólnym sprawozdaniu w sprawie odpowiedniej ochrony socjalnej osób potrzebujących opieki długoterminowej w starzejącym się społeczeństwie i do bezzwłocznego przedstawienia konkretnych propozycji;

32.  uważa, że należy priorytetowo traktować integrację osób starszych w ich rodzinach i sugeruje Komisji zbadanie potencjału oferowanego przez rodzinne przedsiębiorstwa oraz odpowiedniej pracy w zakresie opieki nad osobami starszymi;

33.  wskazuje, że wydajniejszy transport publiczny jest jednym z głównych priorytetów dla osób w podeszłym wieku w tworzeniu przyjaznego im środowiska(7), wspieraniu samodzielnego życia i dostępie do podstawowych usług; apeluje do Komisji i państw członkowskich o poprawę dostępności i interoperacyjności systemów transportowych;

34.  z zadowoleniem przyjmuje opracowanie Komisji zatytułowane „Rozwój srebrnej gospodarki w Europie” oraz ponownie zwraca uwagę na potrzebę rozwoju „srebrnej gospodarki”, który zaspokaja potrzeby starzejącej się populacji na podstawie możliwości gospodarczych powstających za sprawą wydatków publicznych i konsumenckich związanych ze starzeniem się społeczeństwa, a także z pewnymi produktami, usługami, innowacyjnymi rozwiązaniami i potrzebami, dzięki którym pojawiają się nowe miejsca pracy i wzrost gospodarczy, przy uwzględnieniu potrzeb najbardziej narażonych grup społeczno-gospodarczych;

35.  stwierdza, że jednostronne odmłodzenie kadr, nie prowadzi do większej innowacyjności, lecz do marnotrawstwa doświadczeń, wiedzy i umiejętności;

36.  jest zdania, że osoby starsze powinny być pełnoprawną częścią społeczeństwa, a ich udział w życiu codziennym, w tym w życiu publicznym, należy wspierać; uważa ponadto, że należy zachęcać do aktywnego dialogu i wymiany doświadczeń między ludźmi młodymi i starszymi; podkreśla rolę projektów międzypokoleniowych w tym zakresie; ponadto popiera prawo osób w podeszłym wieku do prowadzenia godnego i niezależnego życia, zgodnie z art. 25 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; jest także zdania, że należy zadbać o aktywny polityczny udział przedstawicieli interesów młodszego i starszego pokolenia na każdym poziomie UE, tam gdzie podejmowane działania mogą dotyczyć interesów międzypokoleniowych;

37.  podkreśla, że ważną misją społeczną jest również przekazywanie przez osoby starsze wartości, doświadczeń i wskazywanie punktów odniesienia, jak radzić sobie w życiu społecznym.

38.  wzywa Komisję, Radę i państwa członkowskie do przyjęcia przychylnego podejścia podczas prac stałej grupy roboczej ONZ ds. starzenia się, tak by obywatele w podeszłym wieku mogli w pełni korzystać z przynależnych im praw człowieka; zachęca Komisję do ścisłej współpracy z niezależnym ekspertem ONZ ds. praw osób w podeszłym wieku oraz organizacjami reprezentującymi interesy osób starszych w UE;

39.  wyraża ubolewanie z powodu faktu, że praca tymczasowa, coraz częstsza praca na czas określony, praca w wymiarze mniejszym niż minimalny i bezrobocie negatywnie wpływają na stabilność kariery zawodowej i zwiększają poczucie niepewności;

40.  z zadowoleniem przyjmuje planowane porozumienie UE w sprawie zmian demograficznych jako główny rezultat ER 2012 i Europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu starzeniu się w dobrym zdrowiu; wzywa Komisję do określenia, gdzie w budżecie UE można dokonać oszczędności i poprawić zarządzanie w celu zapewnienia finansowania dla porozumienia, które jest otwartą, wielką i niezależną siecią skupiającą zainteresowane podmioty lokalne i regionalne, zaangażowane w przeciwdziałanie zmianom demograficznym w Europie poprzez promowanie środowiska przyjaznego osobom starszym, w ścisłej współpracy ze Światową Organizacją Zdrowia (WHO);

41.  wzywa Komisję do przyjęcia strategii UE w sprawie przemian demograficznych w celu skoordynowania działań UE w różnych obszarach, tak by zadbać o synergię i w pełni ją wykorzystać dla dobra obywateli Europy, gospodarki i na rzecz tworzenia miejsc pracy w Europie, jak również by chronić prawa człowieka osób w podeszłym wieku w ramach wszystkich strategii politycznych UE;

42.  wyraża przekonanie, że na szczeblu europejskim nie podchodzi się odpowiednio do wyzwań demograficznych i w związku z tym wzywa następne prezydencje Rady UE do przywrócenia tej kwestii na porządek obrad UE i do pracy nad stanowczymi odpowiedziami politycznymi;

43.  podkreśla, że nie wolno powoływać się na przemiany demograficzne jako na uzasadnienie ograniczenia praw socjalnych i zasiłków;

44.  z zadowoleniem przyjmuje zasady przewodnie dotyczące aktywności osób starszych i solidarności międzypokoleniowej, wspólnie uzgodnione przez Komitet Ochrony Socjalnej i Komitet Zatrudnienia; wyraża zadowolenie w szczególności z roli Komitetu Ochrony Socjalnej w umożliwieniu bezpośredniej wymiany doświadczeń między państwami członkowskimi, w tym w zakresie opieki długoterminowej i emerytur;

45.  z zadowoleniem przyjmuje wskaźnik aktywnego starzenia się, który ma na celu uwzględnienie niewykorzystanego potencjału osób starszych do bardziej aktywnego udziału w pracy i życiu społecznym oraz do samodzielnego życia, wraz z trwającym projektem następczym prowadzonym przez Komisję we współpracy z Europejską Komisją Gospodarczą ONZ; zachęca państwa członkowskie do wyznaczania na podstawie wskaźnika aktywnego starzenia się celów, które należy osiągać dzięki spójnej strategii na rzecz aktywności w starszym wieku, oraz do monitorowania postępu w realizacji tych celów;

46.  przypomina, że promowanie środowiska przyjaznego osobom starszym to istotne narzędzie wspierania starszych pracowników i osób poszukujących pracy oraz promowania społeczeństw integracyjnych, które oferują wszystkim równe szanse; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym projekt wspólnie zarządzany przez Komisję i WHO, mający na celu dostosowanie globalnego przewodnika WHO po miastach przyjaznych osobom starszym do kontekstu europejskiego;

47.  wyraża przekonanie, że konwencja ONZ na rzecz ochrony praw osób w podeszłym wieku poprawi ich standard życia, zapewniając im równy dostęp do praw politycznych, gospodarczych, kulturalnych i w zakresie ochrony zdrowia, jak również stanowiłaby platformę kształtującą nowe podejście do zjawiska starzenia się społeczeństwa w skali globalnej;

48.  zachęca Komisję, by — korzystając ze stworzonych przez partnerstwo WeDO europejskich ram jakościowych dotyczących usług opieki długoterminowej — przyjęła plan działania w sprawie złego traktowania osób w podeszłym wieku, w którym poruszona zostanie kwestia praw osób starszych potrzebujących opieki i pomocy;

49.  ubolewa z powodu tego, że Komisja nie zajęła się jeszcze nierównym traktowaniem ze względu na wiek we wdrażaniu Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (UNCRPD) i strategii na rzecz osób niepełnosprawnych; w związku z tym wzywa Komisję do poszerzania wiedzy na temat praw niepełnosprawnych osób starszych i dyskryminacji, z jaką się borykają, do rozwiązania tego problemu oraz do zapewnienia, że konwencja UNCRPD będzie tak samo stosowana do osób w podeszłym wieku;

50.  wzywa Komisję do przyjęcia długo oczekiwanego europejskiego aktu w sprawie dostępności, by zadbać o dostęp osób w podeszłym wieku do transportu, mieszkalnictwa oraz produktów i usług opartych na technologiach informacyjno-komunikacyjnych (ICT), w tym tych oferowanych w ramach „srebrnej gospodarki”;

51.  wzywa Komisję do wydania zaleceń dla poszczególnych państw członkowskich w zakresie zasadności oraz zrównoważonego i sprawiedliwego charakteru reform gospodarczych w dziedzinie zatrudnienia, emerytur, integracji społecznej i usług opieki długoterminowej w ramach semestru europejskiego. Wzywa Komisję do przeprowadzenia skuteczniejszej oceny społecznych skutków reform gospodarczych, a w szczególności w kontekście starzenia się społeczeństwa;

52.  podkreśla znaczenie wolontariatu, który nie jest oczywistym wyborem i w którym dlatego należy w większym stopniu uwzględniać jego społeczną wartość dodaną, gdyż promuje międzykulturową edukację i solidarność międzypokoleniową, wspiera aktywne starzenie się i aktywność obywatelską przez całe życie i umożliwia osobom starszym angażowanie się w życie społeczne, a tym samym poprawę jakości ich życia, dobre samopoczucie i ogólny stan zdrowia; zachęca do przyjmowania bardziej elastycznego i integracyjnego podejścia do udziału w wolontariatach; w tym kontekście wyraża ubolewanie z powodu zakończenia działań programu Grundtvig, w ramach którego wspierano wolontariat wśród osób w podeszłym wieku; przypomina o znaczeniu europejskich i międzynarodowych sieci stowarzyszeń oraz podmiotów publicznych i prywatnych, których celem jest promowanie integracji osób starszych i które powinny otrzymywać szczególne wsparcie oraz wzywa Komisję, by uznała wartość skutecznych programów realizowane wcześniej w UE, łączących aktywność obywatelską z wymianami osób w całej UE, w tym osób w podeszłym wieku;

53.  podkreśla, że celem sprawiedliwej pokoleniowo strategii politycznej winno być stworzenie narzędzi umożliwiających otwarty i szczery dialog pokoleniowy, który umożliwi korzystne dla obu stron rozwiązania; wzywa Komisję i państwa członkowskie do intensywnej pracy nad takimi narzędziami, by zapewnić solidarność międzypokoleniową;

54.  podkreśla znaczenie przedsiębiorstw społecznych, które świadczą usługi na rzecz osób w podeszłym wieku, dbają o ich zdrowie i uczestnictwo w życiu społecznym;

55.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz państwom członkowskim.

(1) Dz.U. L 246 z 23.9.2011, s. 5.
(2) Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16.
(3) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0328.
(4) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0204.
(5) Dz.U. C 74 E z 13.3.2012, s. 19.
(6) Wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną (COM(2008)0426).
(7) Komisja Europejska (2012 r.). Specjalny Eurobarometr nr 378 dotyczący aktywnego starzenia się.


Wdrożenie białej księgi w dziedzinie transportu z 2011 r.
PDF 532kWORD 218k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie wdrożenia białej księgi w dziedzinie transportu z 2011 r.: podsumowanie i dążenie w kierunku mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju (2015/2005(INI))
P8_TA(2015)0310A8-0246/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając białą księgę Komisji pt. „Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu” (COM(2011)0144),

–  uwzględniając wysłuchanie publiczne zatytułowane „Biała księga w dziedzinie transportu: podsumowanie i działania na rzecz mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju”, które zostało zorganizowane przez Komisję Transportu i Turystyki w dniu 17 marca 2015 r.,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 22 kwietnia 2015 r. pt. „Plan działania na rzecz jednolitego europejskiego obszaru transportu – postępy i wyzwania”,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie planu utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2010 r. w sprawie zrównoważonej przyszłości transportu(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie utrzymania Europy w ruchu – zrównoważonej mobilności dla naszego kontynentu(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 lutego 2003 r. w sprawie białej księgi Komisji pt. „Europejska polityka transportowa do roku 2010 – czas na decyzje”(4),

–  uwzględniając białą księgę Komisji pt. „Europejska polityka transportowa do roku 2010: czas na decyzje” (COM(2001)0370),

–  uwzględniając zbliżającą się konferencję w sprawie zmiany klimatu (COP21), która odbędzie w grudniu 2015 r. w Paryżu,

–  uwzględniając pakiet dotyczący unii energetycznej oraz odnośny komunikat pt. „Strategia ramowa na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu” (COM(2015)0080),

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dni 23 i 24 października 2014 r. na temat ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030,

–  uwzględniając komunikat Komisji pt. „Strategia jednolitego rynku cyfrowego dla Europy” (COM(2015)0192),

–  uwzględniając komunikat Komisji pt. „Wspólne dążenie do osiągnięcia konkurencyjnej i zasobooszczędnej mobilności w miastach” (COM(2013)0913),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 września 2011 r. w sprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego w Europie w latach 2011–2020(5),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki (A8-0246/2015),

A.  mając na uwadze, że w białej księdze w sprawie transportu określono ambitny program działań na rzecz transformacji europejskiego systemu transportowego i stworzenia prawdziwego jednolitego europejskiego obszaru transportu;

B.  mając na uwadze, że sektor transportowy stanowi siłę napędową gospodarki UE, zatrudnia około 10 mln osób, generuje około 5% PKB, jak również że powinien pozostać liderem generującym dalszy wzrost gospodarczy i dalsze miejsca pracy oraz sprzyjającym konkurencyjności, zrównoważonemu rozwojowi i spójności terytorialnej;

C.  mając na uwadze, że transport jest sektorem, w którym Europa zajmuje pozycję światowego lidera, i to zarówno w dziedzinie produkcji, jak i samej działalności transportowej, a ponadto że istotne jest, aby transport europejski nadal się rozwijał, dokonywał inwestycji i odnawiał się w zrównoważony sposób, aby utrzymać technologiczną przewagę na szczeblu światowym, nadal eksportować swoje standardy na cały świat i zachować konkurencyjną pozycję we wszystkich rodzajach transportu w światowej gospodarce, w której coraz częściej pojawiają się nowi potężni gracze i nowe modele biznesowe;

D.  mając na uwadze, że przesłanki, na których opiera się nasze społeczeństwo, zmieniają się w związku z cyfryzacją, urbanizacją, globalizacją i zmianami demograficznymi oraz że potrzebna jest zmiana obecnych paradygmatów polityki transportowej umożliwiająca sprostanie wyzwaniom, które pojawią się w przyszłości;

E.  mając na uwadze, że transport to podstawa swobodnego przepływu osób, towarów i usług, na którym opiera się jednolity rynek, oraz że ten swobodny przepływ jest siłą napędową integracji Unii, a zarazem czynnikiem decydującym o wydajności europejskiego przemysłu i handlu;

F.  mając na uwadze, że transport w dalszym ciągu pozostaje niemal całkowicie zależny od paliw kopalnych i jest jedynym sektorem, w którym emisje gazów cieplarnianych w ciągu ostatnich 25 lat uległy zwiększeniu, a gdyby nie ostatnie pogorszenie się koniunktury gospodarczej, ich wzrost mógłby być jeszcze większy;

G.  mając na uwadze, że istnieje pilna potrzeba zwiększenia efektywności energetycznej i zrównoważoności systemu transportu oraz potrzeba ograniczenia w racjonalny pod względem kosztów sposób zależności systemu transportu od ropy i zasobów energii ze źródeł kopalnych bez utraty jego konkurencyjności i bez ograniczania mobilności w zgodzie z celami wyznaczonymi w białej księdze;

H.  mając na uwadze, że zaawansowane zrównoważone biopaliwa – zwłaszcza te wytwarzane z odpadów i pozostałości z przemysłu przetwórczego zgodnie z hierarchią gospodarowania odpadami(6) – posiadają nieograniczony potencjał w kontekście ograniczenia zależności europejskiego systemu transportowego od ropy oraz zmniejszenia poziomu emisji gazów cieplarnianych pochodzących z sektora transportu;

I.  mając na uwadze, że zasadnicze znaczenie ma zapewnienie skutecznej realizacji transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) w uzgodnionych ramach czasowych, skuteczne połączenie sieci transportowych wszystkich regionów UE, połączenie peryferyjnych regionów z centrum UE oraz wyeliminowanie różnic w poziomie rozwoju i utrzymania infrastruktury, zwłaszcza między wschodnimi i zachodnimi regionami Unii;

J.  mając na uwadze, że inwestycje w infrastrukturę transportową mają pozytywny wpływ na wzrost gospodarczy, tworzenie miejsc pracy i handel i w związku z tym konieczne jest zniesienie przeszkód utrudniających dokonywanie inwestycji prywatnych w infrastrukturę transportową;

K.  mając na uwadze, że infrastruktura transportowa z reguły wymaga długoterminowego finansowania oraz że poziom inwestycji uległ ostatnio obniżeniu z powodu braku zaufania między prawodawcami, projektodawcami i sektorem finansowym;

L.  mając na uwadze, że przez wiele lat publiczna infrastruktura transportowa w całej UE była poważnie niedoinwestowana oraz że ulepszone rozwiązania dla pieszych, osób starszych i pasażerów o ograniczonej możliwości poruszania się należą do celów Unii i wymagają dodatkowych środków finansowych;

M.  mając na uwadze, że jednym z głównych celów białej księgi powinno być skupienie polityki transportowej na człowieku i jego prawach jako pasażera;

N.  mając na uwadze, że innowacje i inteligentne systemy transportowe powinny odgrywać zasadniczą rolę w kształtowaniu nowoczesnego, wydajnego, zrównoważonego i interoperacyjnego europejskiego systemu transportowego, do którego wszyscy będą mieć dostęp;

O.  mając na uwadze, że sieci multimodalne oraz uwzględnianie różnych rodzajów transportu i usług transportowych mogą potencjalnie przynosić korzyści w postaci większej połączalności i wydajności transportu pasażerskiego i towarowego, a tym samym przyczyniać się do ograniczania emisji dwutlenku węgla i innych szkodliwych zanieczyszczeń;

P.  mając na uwadze, że stworzenie prawdziwego jednolitego europejskiego obszaru transportu nie będzie możliwe bez skutecznego wdrożenia prawodawstwa UE przez państwa członkowskie oraz – w miarę możliwości – uproszczenia obowiązujących ram prawnych w celu zapewnienia jasności prawa i lepszego egzekwowania przepisów prawa;

Q.  mając na uwadze, że konieczne jest wyeliminowanie wszystkich pozostałych barier, niezgodności technicznych i uciążliwych procedur administracyjnych utrudniających osiągnięcie w pełni zintegrowanego systemu transportowego, a także przeciwstawianie się nowym środkom wprowadzanym przez państwa członkowskie i stanowiącym przeszkodę dla swobodnego przepływu towarów i usług;

R.  mając na uwadze, że dalsze otwarcie rynku musi iść w parze z lepszej jakości miejscami pracy i godziwymi warunkami pracy, wysokim standardem usług i uczciwą konkurencją między wszystkimi państwami członkowskimi;

S.  mając na uwadze, że z ostatniego sprawozdania Komisji dotyczącego bezpieczeństwa ruchu drogowego w Unii Europejskiej(7) wynika, że liczba wypadków śmiertelnych w roku 2014 w Europie zmniejszyła się o 1%, co oznacza o wiele mniejszy spadek w stosunku do spadku o 8% odnotowanego w 2012 i 2013 r.;

Wdrażanie i przegląd śródokresowy białej księgi

1.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zamierza przeprowadzić przegląd śródokresowy białej księgi w celu dokonania oceny poczynionych postępów oraz zaproponowania dalszych działań zmierzających do osiągnięcia jej celów; uznaje, że choć jest jeszcze zbyt wcześnie, aby w pełni ocenić wpływ szeregu środków z zakresu polityki podjętych po przyjęciu białej księgi, należy dokonać podsumowania w celu uzyskania oglądu aktualnego stanu wdrażania 40 inicjatyw i 131 zalecanych działań wymienionych w jej załączniku;

2.  podtrzymuje swoje poparcie dla celów określonych w białej księdze i dla dziesięciu celów na rzecz utworzenia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu: poziomów odniesienia dla osiągnięcia celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 60%; podkreśla, że w ramach przeglądu śródokresowego należy utrzymać przynajmniej poziom ambicji celów ustalonych w 2011 r. oraz zaproponować konkretne, realistyczne i oparte na dowodach środki i inicjatywy pozwalające zwiększyć, przyspieszyć i usprawnić wysiłki na rzecz ich osiągnięcia; wzywa Komisję do oceny, na ile wykaz działań określonych w białej księdze jest wystarczający do osiągnięcia jej nadrzędnych celów, i do zaproponowania dodatkowych środków ustawodawczych;

3.  wzywa Komisję do dokonania aktualizacji celów białej księgi dotyczących ograniczenia emisji zgodnie z rezolucją Parlamentu z dnia 5 lutego 2014 r. w sprawie ram polityki w zakresie klimatu i energii do roku 2030(8) oraz z konkluzjami Rady Europejskiej z dni 23 i 24 października 2014 r. w sprawie ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030, a także do zaproponowania środków zmierzających do dalszego ograniczenia emisji z transportu, mających pomóc państwom członkowskim w osiągnięciu ogólnego „wiążącego celu UE zakładającego ograniczenie unijnych emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o co najmniej 40 % w porównaniu z poziomem z 1990 r.” („przy redukcji emisji do 2030 r. przez sektory objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (ETS) i nieobjęte tym systemem wynoszącej, odpowiednio, 43% i 30% w stosunku do roku 2005”);

4.  podkreśla, że cel ograniczenia emisji gazów cieplarnianych z transportu do 2030 r. należy wyznaczyć na takim poziomie, który umożliwi osiągnięcie długoterminowego celu ustanowionego w białej księdze, jakim jest co najmniej 60-procentowa redukcja emisji gazów cieplarnianych z transportu do 2050 r.; w tym kontekście wzywa Komisję do zaproponowania całościowej strategii na rzecz obniżenia emisyjności transportu;

Zasady ogólne: zmiana transportu i współmodalność

5.  podkreśla, że europejska polityka w zakresie mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju musi być oparta na szerokim wachlarzu narzędzi politycznych w celu racjonalnego pod względem kosztów przejścia na rodzaje transportu najmniej zanieczyszczające środowisko w najbardziej energooszczędne; zwraca uwagę, że zmiana istniejącej równowagi między rodzajami transportu nie jest celem samym w sobie, lecz jest niezbędna do oddzielenia mobilności od skutków ubocznych obecnego systemu transportowego, takich jak zatory komunikacyjne, zanieczyszczenie powietrza, hałas, wypadki i zmiana klimatu; przyznaje, że polityka zmiany transportu nie dała dotychczas zadowalających rezultatów; podkreśla jednak, że wszystkie rodzaje transportu muszą zostać zoptymalizowane i stać się bardziej przyjazne dla środowiska, bezpieczne i energooszczędne w celu osiągnięcia zarówno wysokiego poziomu mobilności, jak i ochrony środowiska;

6.  uważa, że rozwój transportu pasażerskiego i towarowego w znacznym stopniu zależy od efektywnego wykorzystywania różnych rodzajów transportu, a ponadto że europejska polityka transportowa powinna w związku z tym opierać się na skutecznej współmodalności, w ramach której w miarę możliwości powinno się przyznać pierwszeństwo korzystaniu z najbardziej energooszczędnych i zrównoważonych rodzajów transportu; sądzi, że doprowadzi to do optymalnego przywrócenia równowagi między różnymi rodzajami transportu, a także zapewni interoperacyjność w ramach rodzajów transportu i między nimi, będzie sprzyjało bardziej zrównoważonym łańcuchom transportowym i logistycznym oraz zwiększy bezproblemowe przepływy ruchu między rodzajami transportu i węzłami transportowymi;

Nowoczesna infrastruktura i inteligentne finansowanie

7.  zwraca się do Komisji o przedstawienie wniosków przewidujących internalizację kosztów zewnętrznych dla wszystkich rodzajów transportu towarowego i pasażerskiego poprzez zastosowanie wspólnej, spójnej i przejrzystej unijnej metodyki przy jednoczesnym uwzględnieniu specyfiki każdego rodzaju transportu, włącznie ze spójną analizą efektów zewnętrznych, które zostały już zinternalizowane, tak aby uniknąć podwójnego opodatkowania; wzywa do podjęcia konkretnych działań w celu zapewnienia szerszego stosowania zasad „użytkownik płaci” i „zanieczyszczający płaci”, włącznie z wytycznymi i najlepszymi praktykami, oraz do zapewnienia równych warunków działania dla wszystkich rodzajów transportu poprzez zniesienie wydatków podatkowych mających szkodliwy wpływ na środowisko naturalne przy jednoczesnym utrzymaniu konkurencyjności wszystkich regionów UE;

8.  wzywa Komisję do zaproponowania ogólnych ram dla krajowych systemów poboru opłat drogowych za samochody osobowe i lekkie pojazdy dostawcze, które nie powinny dyskryminować mieszkańców państw trzecich i dać pierwszeństwo pobieraniu opłat na podstawie przebytej odległości; zachęca państwa członkowskie do przeznaczania dochodów z opłat za korzystanie z infrastruktury na rozbudowę i utrzymanie bezpiecznej infrastruktury transportowej oraz na łagodzenie problemów środowiskowych związanych z transportem;

9.  zaznacza, że urzeczywistnienie transeuropejskiej sieci transportowej pozostaje jednym z koniecznych warunków funkcjonowania bardziej zrównoważonego, wydajnego i sprawnego multimodalnego systemu transportowego oraz bardziej równomiernego rozłożenia towarów i pasażerów między poszczególne rodzaje transportu; podkreśla, że przy wyborze projektów kwalifikujących się do finansowania UE należy koncentrować się na dziewięciu głównych korytarzach sieciowych, na uzupełnieniu brakujących połączeń, w szczególności odcinków transgranicznych, na wyeliminowaniu tzw. wąskich gardeł, na modernizacji istniejącej infrastruktury, na innowacyjnych rozwiązaniach transportowych i interoperacyjności, jak również na budowie terminali multimodalnych i węzłów miejskich; należy przy tym także kłaść większy nacisk na europejską wartość dodaną, na rozwój infrastruktury służącej połączalności regionów peryferyjnych, wyspiarskich, górskich i najbardziej oddalonych oraz na wspieranie projektów łączących transeuropejską sieć transportową z sieciami infrastruktury państw ościennych i państw kandydujących do członkostwa w Unii;

10.  uważa, że finansowanie UE musi odzwierciedlać rzeczywiste potrzeby inwestycyjne służące ukończeniu sieci bazowej TEN-T do 2030 r. oraz że instrument „Łącząc Europę” oraz inne środki finansowania powinny pobudzać inwestycje w infrastrukturę transportową zgodnie z kryteriami określonymi w wytycznych dotyczących TEN-T i instrumentu „Łącząc Europę”, przy dawaniu pierwszeństwa zrównoważonym rodzajom transportu, takim jak koleje, żegluga śródlądowa i żegluga morska bliskiego zasięgu; zaznacza, że współfinansowane projekty powinny odzwierciedlać potrzebę stworzenia infrastruktury przynoszącej Unii korzyści pod względem konkurencyjności oraz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, mającej jak najmniejszy wpływ na środowisko, odpornej na ewentualne skutki zmiany klimatu oraz gwarantującej bezpieczeństwo i nieszkodzącej zdrowiu użytkowników;

11.  wzywa do drastycznego zwiększenia finansowania instrumentu „Łącząc Europę” oraz rozszerzenia kompetencji europejskich w zakresie przygotowywania, realizacji i finansowania międzynarodowych planów transportowych i finansowania infrastruktury;

12.  podkreśla, że jakość infrastruktury drogowej, która ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo drogowe, znacząco różni się w obrębie UE oraz że ponad 90% śmiertelnych wypadków drogowych w państwach członkowskich ma miejsce na drogach miejskich i wiejskich; podkreśla, że wydajne finansowanie tego rodzaju infrastruktury musi być w dalszym ciągu wspierane za pośrednictwem różnych polityk i instrumentów UE, zwłaszcza w państwach objętych polityką spójności; podkreśla także potrzebę należytego utrzymania istniejącej infrastruktury, w tym sieci dróg drugorzędnych;

13.  podkreśla, że w ramach proponowanego przez Komisję Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), który stanowi element planu inwestycyjnego Jeana-Claude'a Junckera dla Europy, należy traktować priorytetowo zrównoważony transport oraz kluczowe projekty w zakresie infrastruktury posiadające dużą wartość społeczną, gospodarczą i środowiskową, a także skupiać się na projektach sprzyjających tworzeniu wysokiej jakości miejsc pracy, długofalowemu wzrostowi, konkurencyjności, innowacjom i spójności terytorialnej, w tym na zrównoważonych projektach miejskich i na projektach dotyczących kolei, zgodnie z celami i ramami prawnymi unijnej polityki transportowej (wytyczne dotyczące TEN-T, instrument „Łącząc Europę”); w tym kontekście na większą uwagę i stosowanie na szerszą skalę zasługują nowe sposoby finansowania takie jak partnerstwa publiczno-prywatne i koncesje; podkreśla, że proces wyboru projektów, które mają być finansowane ze środków EFIS, powinien być przejrzysty oraz że powinny w nim uczestniczyć odnośne zainteresowane strony z sektora publicznego i prywatnego;

14.  uważa, że EFIS powinien być finansowany przede wszystkim z nieprzydzielonych środków z budżetu UE, a tylko w ostateczności z niewykorzystanych środków na zobowiązania z programów objętych działem 1A wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2014–2020; podkreśla, że należy dokonać przeglądu finansowania funduszu gwarancyjnego w ramach przeglądu śródokresowego WRF w 2016 r. oraz na podstawie analizy wskaźników wyników i wykonania poszczególnych programów wskazać inne możliwości finansowania, tak aby ograniczyć do minimum przesunięcia środków z działu 1A na lata 2016–2020; podkreśla, że Parlament Europejski i Rada powinny rozważyć sposoby zrównoważenia w jak największym stopniu przesunięć środków z programów UE uzgodnionych w ramach rocznej procedury budżetowej jako źródło finansowania EFIS w latach poprzedzających przegląd śródokresowy WRF;

15.  ponownie wyraża poparcie dla innowacyjnych instrumentów finansowych, które umożliwiają optymalizację wydatków publicznych poprzez ułatwienie mobilizacji środków prywatnych, lecz przypomina, że wiele projektów z dziedziny transportu nie przynosi zysków wystarczających do korzystania wyłącznie z tego typu instrumentów i dlatego wymaga wsparcia w postaci dotacji;

16.  podkreśla, że szybkie wprowadzenie, a następnie stosowanie inteligentnych systemów transportowych jest niezbędne, by umożliwić bardziej efektywne, zrównoważone i bezpieczne korzystanie z pojazdów i istniejącej infrastruktury oraz by zapewnić dodatkową przepustowość bez konieczności poświęcania czasu, środków i gruntów koniecznych do budowy nowej infrastruktury; podkreśla znaczenie bardziej wydajnego użytkowania częstotliwości i wykorzystywania interoperacyjności inteligentnych systemów transportowych w celu umożliwienia bezproblemowych przepływów ruchu między rodzajami transportu i węzłami transportowymi; apeluje o terminową realizację faz wdrażania i eksploatacji unijnych programów nawigacji satelitarnej oraz o skuteczne opracowanie aplikacji do zastosowania w transporcie w ramach systemów Galileo i EGNOS;

Zrównoważony transport i mobilność w miastach

17.  podkreśla, że zwiększanie efektywności energetycznej powinno być jednym z najważniejszych priorytetów europejskiej polityki transportowej; stwierdza, że istnieje paląca potrzeba zwiększenia zasobooszczędności całego systemu transportowego w trosce o bardziej wydajne wykorzystanie istniejącej przepustowości, zwiększenie stopnia wykorzystania pojazdów i zadbanie o to, aby finansowanie ze środków publicznych było przeznaczane na szczeblu krajowym i unijnym na środki wywierające największy wpływ;

18.  podkreśla wagę promowania elektromobilności i elektrycznych systemów transportu publicznego sprzężonego z wprowadzaniem odnawialnych źródeł energii w sektorze energii elektrycznej, przy priorytetowym traktowaniu dalszej elektryfikacji sieci kolejowej oraz sprzyjaniu tramwajom, autobusom elektrycznym (trolejbusom), samochodom elektrycznym, elektrycznym pojazdom dwu-, trzy- i czterokołowym, rowerom elektrycznym i małym łodziom elektrycznym; zwraca uwagę na potencjał nowoczesnych kolejek linowych jako niedrogich i łatwych w budowie rodzajów transportu, które mogą zwiększyć przepustowość systemów transportu publicznego w miastach;

19.  podkreśla wagę sprzyjania wprowadzaniu paliw alternatywnych i alternatywnych systemów napędu, szczególnie takich, w przypadku których Europa ma znaczną przewagę technologiczną, w celu ograniczenia zależności transportu od paliw kopalnych, poprawy jakości powietrza i redukcji emisji gazów cieplarnianych; ubolewa nad tym, że technologie te nie są jeszcze w wystarczającym stopniu stosowane, zwłaszcza w sektorze transportu publicznego;

20.  zauważa, że korzystanie z transportu publicznego na obszarach miejskich nie jest jasno określone jako jeden z dziesięciu celów białej księgi; jest zdania, że należy ustanowić nowy cel polegający na podwojeniu wskaźnika korzystania z transportu publicznego na obszarach miejskich do 2030 r.; podkreśla w związku z tym, że należy podjąć środki w celu zapewnienia udogodnień i infrastruktury ułatwiających użytkownikom transportu publicznego, w tym osobom starszym i niepełnosprawnym oraz rowerzystom, którzy przez część drogi korzystają z transportu publicznego, bezpieczną podróż „od drzwi do drzwi”; podkreśla, że osiągnięcie tego celu wymaga odpowiednich nakładów inwestycyjnych, zwłaszcza w celu zapewnienia spójnego utrzymania i rozbudowy infrastruktury transportu publicznego; wzywa zatem państwa członkowskie do zapewnienia odpowiedniego, długoterminowego i pewnego finansowania dla projektów dotyczących infrastruktury miejskiego transportu publicznego;

21.  wzywa Komisję do wspierania władz lokalnych, regionalnych i krajowych oraz zainteresowanych stron w szukaniu istniejących i nowych możliwości finansowania UE dla transportu publicznego oraz w rozwijaniu innowacyjnych programów partnerstwa publiczno-prywatnego; zwraca uwagę na wnioski, jakie należy wyciągnąć ze sprawozdania specjalnego Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (nr 1/2014) zatytułowanego „Efektywność projektów w zakresie miejskiej komunikacji zbiorowej, które uzyskały wsparcie UE”, w którym oceniono realizację i efektywność projektów w zakresie miejskiej komunikacji zbiorowej dofinansowanych ze środków funduszy strukturalnych UE oraz to, w jakim stopniu spełniły one potrzeby użytkowników i zrealizowały założenia dotyczące wykorzystania;

22.  podkreśla znaczenie planów dotyczących mobilności w miastach zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju jako narzędzia wspierania miast w skuteczniejszym wykorzystaniu infrastruktury i usług transportowych oraz w zwiększeniu zintegrowania w zrównoważony sposób z tkanką miejską różnych rodzajów transportu, tym samym przyczyniającego się do ograniczenia zanieczyszczenia powietrza, hałasu, emisji dwutlenku węgla, zatorów komunikacyjnych i zmniejszenia liczby wypadków; wzywa Komisję, by nadal wspierała opracowywanie i propagowanie planów dotyczących mobilności w miastach zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju; podkreśla, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne powinny być częściej wykorzystywane na potrzeby miast, które opracowały zintegrowane plany transportu lokalnego, takie jak plan dotyczący mobilności w miastach zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju, oraz ustaliły odpowiednie działania zgodnie z kryteriami określonymi w stosownym prawodawstwie;

23.  wzywa Komisję do współpracy z przewoźnikami publicznymi i władzami mającej na celu dostarczanie użytkownikom informacji o podróży za pośrednictwem różnych środków przekazu, w tym informacji dotyczących specjalnych potrzeb osób niepełnosprawnych, oraz do odgrywania większej roli w identyfikowaniu ogólnounijnych najlepszych praktyk i warunków sprzyjających usprawnieniu systemów miejskiego transportu publicznego; apeluje również do Komisji i państw członkowskich o utrzymanie obowiązku łączenia centrów miast z ich peryferiami w ramach systemów transportu miejskiego;

24.  podkreśla, że obszary miejskie potrzebują pewnego stopnia elastyczności umożliwiającej im wywiązywanie się z ciążących na nich na podstawie unijnego prawa obowiązków przy pełnym poszanowaniu zasady pomocniczości oraz gwarantującej, że rozwiązania w zakresie mobilności będą dostosowane do ich szczególnych uwarunkowań;

25.  podkreśla, że zachowania użytkowników transportu stanowią klucz do stworzenia bardziej zrównoważonego systemu transportu; domaga się podjęcia inicjatyw motywujących użytkowników, w szczególności młodych ludzi, do korzystania z bezpieczniejszych i bardziej zrównoważonych rodzajów transportu (chodzenie pieszo, jazda rowerem, w tym korzystanie z rowerów publicznych i wypożyczanie rowerów, transport publiczny, wspólne korzystanie z samochodów, wspólne przejazdy samochodem) i im to umożliwiających, co powinno się odbywać w ramach bezpiecznej infrastruktury, oraz domaga się udostępniania w czasie rzeczywistym informacji służących planowaniu podróży w celu ułatwienia intermodalnego korzystania z różnych rodzajów transportu w ramach inteligentnych systemów transportowych; wzywa Komisję do wskazania przykładów najlepszych praktyk w zakresie łączenia różnych rodzajów transportu, które mogłyby zostać zastosowane w innych aglomeracjach miejskich;

26.  podkreśla zapotrzebowanie na lepsze krajowe i unijne dane w zakresie transportu dotyczące zachowań użytkowników transportu, a zwłaszcza informacje na temat chodzenia pieszo, jazdy rowerem oraz wzorców podróżowania w rozbiciu na płeć, z których lokalne władze powinny korzystać przy opracowywaniu strategii w zakresie mobilności w mieście;

27.  podkreśla znaczenie podjęcia działań na rzecz wspierania regionalnych planów zagospodarowania i rozwoju sieci rowerowych w wielkich regionach europejskich w celu zachęcenia obywateli do brania na siebie odpowiedzialności w kwestiach ochrony środowiska, upowszechnienia jazdy rowerem, ograniczenia hałasu, zatorów komunikacyjnych i zanieczyszczenia w miastach;

28.  podkreśla znaczenie analizy pozytywnych dla społeczeństwa skutków nowych form mobilności wspieranych przez wzorzec konsumpcji współdzielonej, w szczególności wspólnego dojazdu (ride-sharing); uważa za istotną wymianę najlepszych praktyk między państwami członkowskimi, aby istniejące przepisy zostały dostosowane w taki sposób, by uwzględnić te innowacyjne platformy mobilności „od drzwi do drzwi”;

29.  wzywa Komisję do monitorowania w poszczególnych państwach członkowskich sytuacji w zakresie funkcjonowania sieciowych przedsiębiorstw transportowych, które kojarzą kierowców z pasażerami (najbardziej znanym przykładem takiego przedsiębiorstwa jest Uber), a także do przeprowadzenia oceny skutków prawnych, społecznych, gospodarczych i środowiskowych wynikających z funkcjonowania takich przedsiębiorstw, której w stosownych przypadkach będą towarzyszyć odpowiednie środki lub zalecenia dotyczące rozwijania nowych innowacyjnych usług w Europie przy uwzględnieniu istniejących usług taksówkowych;

30.  wzywa Komisję do wyegzekwowania od państw członkowskich ustanowienia warunków uczciwej konkurencji między przedsiębiorstwami wspólnego transportu a tradycyjnymi przedsiębiorstwami taksówkowymi i przedsiębiorstwami zajmującymi się przewozami międzymiastowymi pod względem przepisów podatkowych, bezpieczeństwa, obowiązków w zakresie usług publicznych i warunków zatrudnienia;

31.  podkreśla, że wyposażone w silnik pojazdy dwukołowe (motocykle, skutery i motorowery) oraz w coraz większej liczbie wyposażone w silnik elektryczny pojazdy dwu- i trzykołowe odgrywają istotną rolę w mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju, szczególnie na obszarach miejskich, gdzie przyczyniają się do ograniczania zatorów komunikacyjnych i problemów z parkowaniem, a także stanowią rozwiązanie dla małej logistyki; nalega zatem, by konkretne cechy konstrukcyjne tych pojazdów i płynące z nich korzyści zostały w odpowiedni sposób uwzględnione i odzwierciedlone w unijnych przepisach i wytycznych w dziedzinie transportu;

32.  apeluje o większą optymalizację łańcucha dostaw w obszarach miejskich; miejskie pojazdy służące do transportu towarów w niewspółmierny sposób przyczyniają się do zanieczyszczenia powietrza i zagrożenia hałasem oraz mają udział w powstawaniu zatorów komunikacyjnych; miejska logistyka powinna sprzyjać optymalizacji transportu i opłacalnemu wprowadzaniu nowych rodzajów operacji, technologii i modeli biznesowych; lepszy wybór rodzajów transportu i pojazdów może doprowadzić do tego, że dane rozwiązanie transportowe będzie optymalnie dostosowane do szczególnych wymogów konkretnego przewozu czy miasta;

33.  podkreśla znaczenie centrów logistycznych umiejscowionych na obrzeżach obszarów miejskich umożliwiających skoordynowany transport towarów do ich miejsc przeznaczenia przy wykorzystaniu najbardziej energooszczędnych rodzajów transportu;

Ludzie jako najważniejszy element polityki w dziedzinie transportu

34.  domaga się, w odniesieniu do bezpieczeństwa ruchu drogowego:

   szybkiego przyjęcia celu polegającego na zmniejszeniu do 2020 r. o 40% liczby osób poważnie rannych, czemu towarzyszyć ma pełnoprawna strategia na szczeblu UE; wzywa państwa członkowskie do bezzwłocznego dostarczenia wszystkich odnośnych danych statystycznych, aby umożliwić Komisji ustalenie tego celu i opracowanie strategii,
   wzmocnienia działań mających na celu ograniczenie liczby ofiar śmiertelnych i rannych na drogach, ze szczególnym uwzględnieniem głównych przyczyn ich występowania (kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu lub narkotyków, nadmierna prędkość i niezapięte pasy bezpieczeństwa),
   podjęcia działań na rzecz osiągnięcia do 2020 r. celu dotyczącego bezpieczeństwa drogowego polegającego na zmniejszeniu liczby ofiar śmiertelnych do poziomu poniżej 15 000 dzięki wprowadzeniu i wdrożeniu racjonalnych pod względem kosztów środków z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego na szczeblu unijnym i krajowym,
   podjęcia działań na rzecz zmniejszenia liczby wypadków z udziałem osób szczególnie narażonych, w szczególności użytkowników pojazdów dwukołowych, pieszych w środowisku miejskim i kierowców w starszym wieku,
   wprowadzenia środków z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego w ramach przyszłego pakietu drogowego oraz dokonania przeglądu śródokresowego programu działań Komisji na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego na lata 2011–2020,
   dokonania przeglądu dyrektywy (UE) 2015/413 w sprawie ułatwień w zakresie transgranicznej wymiany informacji dotyczących przestępstw lub wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego, a także podjęcia wysiłków na rzecz rozszerzenia zakresu jej stosowania na kraje sąsiadujące z UE,
   rozszerzenia – w ramach przeglądu dyrektywy 2008/96/WE w sprawie zarządzania bezpieczeństwem infrastruktury drogowej – określonych w niej czterech głównych działań także na inne części sieci drogowej, w tym na wszystkie części autostrad oraz drogi wiejskie i miejskie,
   nadania priorytetu działaniom zaproponowanym w planie działania i określonym w dyrektywie w sprawie inteligentnych systemów transportowych (2010/40/UE) w odniesieniu do niechronionych użytkowników drogi,
   dokonania przeglądu dyrektywy w sprawie szkolenia i kwalifikacji kierowców zawodowych w celu doprecyzowania jej przepisów oraz propagowania i opracowania programów szkoleniowych dla posiadających już prawo jazdy wszystkich użytkowników pojazdów,
   przedstawienia do 2016 r. wniosku dotyczącego przeglądu rozporządzenia ((WE) nr 661/2009) w sprawie bezpieczeństwa ogólnego i rozporządzenia ((WE) nr 78/2009) w sprawie ochrony pieszych w celu ustanowienia obowiązkowych zasad dotyczących projektowania i bezpieczeństwa kabin, bezpośredniego widzenia, odporności na zderzenia i ochrony pieszych odnoszących się do pojazdów ciężarowych, priorytetowo traktujących niechronionych użytkowników drogi,
   szerszego stosowania w nowych samochodach osobowych i w pojazdach użytkowych systemów asystowania kierowcy – takich jak automatyczne hamowanie awaryjne, automatyczne utrzymywanie bezpiecznego odstępu, ostrzeganie przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu, wskaźniki zużycia ogumienia, kontrolowane inteligentne dostosowywanie prędkości (ISA) i e-Call – sprzężonych z współpracującymi inteligentnymi systemami transportowymi,
   przeglądu trzeciej dyrektywy w sprawie praw jazdy, w celu wprowadzenia
   obowiązku uwzględniania nowych funkcji pojazdów (systemów asystowania kierowcy) w szkoleniu kierowców,
   drugiej fazy uzyskiwania prawa jazdy,
   szkolenia kierowców przez całe życie,
   testu zdolności do prowadzenia pojazdu oraz
   obowiązkowego badania medyczno-psychologicznego dla osób, które popełniły wykroczenia w ruchu drogowym, takie jak prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, narkotyków lub agresywna jazda,
   jednolitego w całej UE maksymalnego dopuszczalnego stężenia alkoholu we krwi, które powinno wynosić 0‰ dla kierowców początkujących przez pierwsze dwa lata oraz dla kierowców zawodowych przez cały czas;

35.  podkreśla, że choć w minionych latach uzyskano znaczną poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego, nadal utrzymują się różnice w poziomie bezpieczeństwa drogowego w poszczególnych państwach członkowskich i konieczne są dalsze działania na rzecz osiągnięcia długofalowego celu zwanego wizją zero; zwraca uwagę, że bezpieczeństwo drogowe idzie w parze z pełnym szacunku zachowaniem wszystkich użytkowników dróg oraz że wychowanie w rodzinie i edukacja w szkołach powinny odgrywać większą rolę w dążeniu do tego celu;

36.  podkreśla potrzebę uzupełnienia ustanowionych ram prawnych dotyczących praw pasażerów o środki służące wyeliminowaniu wszelkich ewentualnych luk w przepisach, obejmujące pasażerów podróżujących wieloma środkami transportu i zapewniające uczciwą konkurencję intermodalną, przy uwzględnieniu specyficznych różnic między poszczególnymi rodzajami transportu, odpowiedzialności prawnej na poszczególnych odcinkach podróży oraz interakcji między poszczególnymi rodzajami transportu; ponawia swój apel o stworzenie karty praw pasażera ustanawiającej prawa podstawowe pasażera mające zastosowanie do wszystkich rodzajów transportu, uwzględniającej specyfikę każdego rodzaju transportu i zawierającej osobną cześć poświęconą podróżom multimodalnym, tak aby poprawić widoczność przepisów UE i zapewnić ich lepsze egzekwowanie; domaga się podjęcia inicjatyw promujących i udostępniających pasażerom usługi w zakresie informowania, planowania podróży i zakupu biletów w odniesieniu do podróży multimodalnych; zwraca się także o podjęcie działań zmierzających do poprawy jakości transportu i ułatwienia nieograniczonego dostępu w odniesieniu do osób starszych, pasażerów o ograniczonej możliwości poruszania się i niepełnosprawnych oraz o większe uwzględnienie specjalnych potrzeb pasażerów, takich jak rowerzyści przewożący rowery pociągiem;

37.  w związku z podstawowym prawem wszystkich ludzi do mobilności indywidualnej – w szczególności osób niepełnosprawnych i starszych – wzywa do zwiększenia inwestycji na rzecz badań i rozwoju odpowiednich systemów asystowania kierowcy;

38.  zauważa, że większa dostępność bezpłatnych lub tanich sieci szerokopasmowych, komórkowych, Wi-Fi i innych usług cyfrowych w transporcie publicznym i na dworcach pozytywnie wpłynęłaby na mobilność indywidualną;

39.  domaga się unijnego planu działania na rzecz ustanowienia ram sprawnego europejskiego multimodalnego systemu transportu pasażerskiego; w tym planie działania powinny zostać określone kluczowe korytarze europejskiego multimodalnego transportu pasażerskiego w istniejącej sieci TEN-T, powinien on łączyć zasoby publiczne i prywatne, zebrać dotychczasowe inicjatywy i skupić wsparcie z funduszy unijnych;

40.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zajęcia się kwestią jakości zatrudnienia we wszystkich rodzajach transportu, w szczególności w odniesieniu do szkolenia, certyfikacji, warunków pracy i rozwoju kariery, w celu stworzenia miejsc pracy wysokiej jakości, rozwijania niezbędnych umiejętności oraz wzmocnienia konkurencyjności i mobilności unijnych przewoźników; podkreśla znaczenie rozwiązania problemu rotacji personelu i starzenia się pracowników w sektorze transportu oraz pilną potrzebę zwiększenia atrakcyjności pracy w tym sektorze dla nowych pokoleń;

41.  podkreśla ogromną wagę równego i uczciwego traktowania pracowników sektora transportu, dobrych warunków i bezpiecznego środowiska pracy; wzywa zatem Komisję do przedstawienia konkretnych i bezpośrednich środków lub inicjatyw zmierzających do rozwiązania kwestii społecznych w poszczególnych rodzajach transportu, których celem będzie sprzyjanie wysokiej jakości miejscom pracy i dobrym warunkom pracy dla pracowników sektora transportu oraz zagwarantowanie uczciwej i niezakłóconej konkurencji między przewoźnikami; wzywa Komisję do ścisłego monitorowania stosowania i egzekwowania przez państwa członkowskie przepisów socjalnych UE we wszystkich rodzajach transportu;

42.  podkreśla, że koniczne są również środki służące zwiększeniu udziału kobiet w rynku pracy sektora transportu, wyeliminowaniu ewentualnych barier i zapewnieniu równego traktowania kobiet i mężczyzn poprzez zajęcie się istniejącymi różnicami pod względem wynagrodzenia i awansu;

43.  wzywa Komisję do dopilnowania, by wnioskom dotyczącym otwarcia usług na wszystkich rynkach transportowych towarzyszyło odpowiednie egzekwowanie przepisów socjalnych UE oraz w razie potrzeby środki wspomagające mające zapobiec różnicom w warunkach socjalnych w poszczególnych państwach członkowskich; podkreśla, że otwarcie rynków transportowych nie powinno prowadzić do dumpingu socjalnego, pogorszenia jakości usług, uszczuplenia usług publicznych, zbędnych obciążeń administracyjnych, nieuczciwych praktyk ze strony przedsiębiorstw lub zakłócenia uczciwej konkurencji; powinno ono również położyć kres rozdrobnieniu rynku wewnętrznego oraz zapobiec powstaniu monopoli i równaniu w dół w kwestii ochrony socjalnej pracowników sektora transportu;

Konkurencyjny, wydajny, bezpieczny, zintegrowany i interoperacyjny system transportowy

44.  podkreśla, że cyfryzacja ma istotne znaczenie dla efektywności i wydajności sektora transportu; podkreśla potrzebę lepszego wykorzystywania możliwości oferowanych przez technologie cyfrowe oraz sprzyjania powstawaniu nowych usług transportowych, jak również nowych modeli biznesowych i modeli dystrybucji, z myślą o pobudzeniu wzrostu, zwiększeniu konkurencyjności i zatrudnienia; podkreśla także potrzebę stworzenia ram regulujących projekty pilotażowe zmierzające do wprowadzenia w Europie inteligentnego, zautomatyzowanego transportu; zauważa w związku z tym podstawową rolę MŚP i przedsiębiorstw typu start-up w zwiększaniu innowacji w sektorze transportu;

45.  wzywa Komisję do zastosowania zintegrowanego podejścia (interoperacyjność, wzajemne połączenia, intermodalność) obejmującego systemy teleinformatyczne jako kluczowego przy przeglądzie białej księgi; przypomina ponadto Komisji, że aby osiągnąć ambitną zmianę transportu oraz ograniczenie korzystania z transportu dzięki logistyce ekologicznej, odpowiednim narzędziom zarządzania mobilnością i zastosowaniu cyfryzacji, należy połączyć postęp technologiczny ze zmianami zachowań;

46.  podkreśla, że europejska polityka w zakresie mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju musi być ukierunkowana na synergię między wszystkimi rodzajami transportu, korytarzami i sieciami transportowymi, a także musi się koncentrować na potrzebach kluczowych węzłów komunikacyjnych, obszarów miejskich, punktów wzajemnych połączeń, platform przeładunkowych i portów; mobilność powinna być traktowana jako system, a nie jak zbiór indywidualnych rodzajów transportu;

47.  domaga się standaryzacji intermodalnych jednostek ładunkowych, przy uwzględnieniu jednostek ładunkowych wykorzystywanych w transporcie globalnym oraz wymiarów pojazdów transportowych, a także apeluje o jednolite przepisy dotyczące zabezpieczenia ładunku w celu optymalizacji transportu multimodalnego i zwiększenia bezpieczeństwa;

48.  nalega, by ograniczyć przeszkody biurokratyczne w odniesieniu do wszystkich form transportu; domaga się większego uproszczenia i zharmonizowania dokumentów oraz procedur administracyjnych i celnych, które powinny być praktyczne, skuteczne i wykonalne dla wszystkich podmiotów w obrębie łańcucha logistycznego; wzywa Komisję do przedstawienia wniosku ustanawiającego elektroniczne ramy multimodalnego transportu towarów (e-Freight), zapewniającego sprawny przepływ informacji bez posługiwania się dokumentami papierowymi w obrębie całego łańcucha logistyki transportu oraz uwzględniającego istniejące, dobrze sprawdzające się narzędzia i synergię, światowe rozwiązania i najlepsze praktyki;

49.  wzywa do ustanowienia nowego celu, któremu towarzyszyć będą niezbędne środki, zakładającego, że do 2030 r. 50% towarów niebezpiecznych transportowanych obecnie na terytorium UE będzie transportowanych w ramach bardziej zrównoważonych rodzajów transportu, na przykład koleją i śródlądowymi drogami wodnymi, w całkowitej zgodzie z przepisami dyrektywy 2008/68/WE w sprawie transportu lądowego towarów niebezpiecznych;

50.  wzywa Komisję do udoskonalenia przepisów dotyczących intermodalnego transportu towarów niebezpiecznych w celu zapewnienia interoperacyjności różnych rodzajów transportu;

51.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zbadania potencjału oraz do wsparcia wprowadzenia systemów rurowego transportu towarowego oraz logistyki rowerowej jako obiecujących koncepcji zrównoważonego systemu transportowego;

52.  podkreśla zasadniczą rolę sektora transportu w rozwoju turystyki, w szczególności na bardziej peryferyjnych i obecnie bardzo trudno dostępnych obszarach Unii;

53.  podkreśla, że europejskie węzły lotnicze łączą Europę z resztą świata oraz że Europa musi utrzymać bezpośrednią połączalność z wszystkimi częściami świata dzięki zapewnianiu realizowanych przez europejskich przewoźników bezpośrednich lotów z europejskich węzłów lotniczych do zamorskich miejsc docelowych oraz dzięki utrzymaniu miejsc pracy i wzrostu w europejskim sektorze lotnictwa; podkreśla, że loty wewnątrz UE nie tylko zapewniają mobilność na rynku wewnętrznym, lecz także odgrywają istotną rolę jako loty dowożące służące utrzymaniu połączalności w unijnych węzłach lotniczych; polityka UE musi zapewnić wydajną i konkurencyjną sieć lotów dowożących w celu wzmocnienia europejskich węzłów lotniczych poprzez obniżenie kosztów do konkurencyjnych poziomów w skali świata oraz zapewnienie uczciwej konkurencji z przewoźnikami z państw trzecich; państwa członkowskie UE potrzebują spójnej i wspólnej polityki, aby w jeszcze większym stopniu nie stracić bezpośredniej połączalności między Europą, Azją i Afryką na rzecz węzłów lotniczych w Zatoce Perskiej i Turcji; zwraca się w związku z tym do Komisji o wprowadzenie tych celów do wszystkich unijnych przepisów dotyczących lotnictwa oraz o stosowanie ich w ramach negocjacji z państwami trzecimi;

54.  apeluje o udoskonaloną politykę w zakresie badań i technologii mającą na celu promowanie innowacji w sektorze transportu; uważa, że taka polityka, która powinna iść w parze z odpowiednim finansowaniem, powinna zostać opracowana we współpracy ze wszystkimi odnośnymi zainteresowanymi stronami, w tym z obywatelami i przedstawicielami użytkowników, aby zrozumieć potrzeby sektora i odpowiednio udoskonalić przydział środków UE, zwłaszcza za pośrednictwem programu „Horyzont 2020”; uważa, że należy dawać pierwszeństwo projektom o wyraźnej europejskiej wartości dodanej, które mają na celu obniżenie emisyjności transportu i promowanie energooszczędnych rodzajów transportu (w tym chodzenie pieszo i jazdę rowerem), zwiększenie wydajności i przejrzystości łańcucha dostaw, zwiększenie dostępności i bezpieczeństwa transportu, usprawnienie zarządzania ruchem i zmniejszenie obciążeń administracyjnych; jest zdania, że należy także zwrócić szczególną uwagę na przełomowe technologie w transporcie, na przykład stosowane w zautomatyzowanych lub zdalnie sterowanych urządzeniach takich jak drony lub pojazdy bez kierowcy;

55.  wzywa do podjęcia podobnego wysiłku w zakresie edukacji w celu zachęcania do tworzenia nowych specjalności studiów i szkoleń, w szczególności w zakresie kształcenia zawodowego i wyższego, poświęconych nowym umiejętnościom i zawodom powstającym w związku z inteligentną mobilnością;

56.  podkreśla wagę wspierania programów ramowych UE w zakresie badań naukowych, rozwoju i innowacji dla uzyskania czystszych paliw i osiągnięcia wysokiego stopnia zaawansowania technologicznego, na przykład w odniesieniu do rafinacji biopaliw;

57.  oczekuje, że w ramach programu REFIT i oceny skutków prawodawstwa europejskiego dokonana zostanie generalna weryfikacja wymogów w zakresie wydawania praw jazdy i wymogów bezpieczeństwa oraz wymogów sprawozdawczych w odniesieniu do transportu, mająca na celu znaczne zmniejszenie obciążeń administracyjnych;

58.  uznaje znaczenie wolnych od zakłóceń częstotliwości radiowych, zwłaszcza w odniesieniu do egzekwowania czasu pracy i odpoczynku osób zatrudnionych w transporcie drogowym oraz do wprowadzania inteligentnych systemów transportowych; wzywa Komisję do stworzenia, w miarę potrzeby, odnośnych ram regulacyjnych;

Globalny wymiar transportu

59.  podkreśla, że stworzenie europejskiej przestrzeni transportowej jest ważnym priorytetem i w dużej mierze zależy ono od międzynarodowej akceptacji w ramach umów negocjowanych na całym świecie z naszymi partnerami handlowymi w odniesieniu do wszystkich rodzajów transportu, a zwłaszcza do transportu lotniczego i morskiego, przy czym UE powinna zwiększać swój wpływ na decyzje podejmowane w stosownych gremiach międzynarodowych;

60.  jest zdania, że UE musi utrzymać wiodącą rolę w ogólnoświatowych wysiłkach na rzecz ograniczenia emisji pochodzących z transportu w kontekście paryskiej konferencji w sprawie zmiany klimatu (COP21) w 2015 r. poprzez sprzyjanie obniżeniu emisyjności transportu oraz rozwojowi zrównoważonych rodzajów transportu na szczeblu światowym i przyczynienie się dzięki temu do osiągnięcia uzgodnionego na szczeblu międzynarodowym celu utrzymania globalnego ocieplenia w granicach 2°C;

61.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia bardziej zintegrowanego podejścia w kwestii możliwości zastosowania zasady wzajemności w kontaktach handlowych z państwami trzecimi oraz w kwestii zbadania, czy dodatkowe finansowanie ze strony państw trzecich w ramach polityki UE w zakresie finansowania transportu jest wystarczające;

62.  podkreśla, że wykorzystując międzynarodowe zasoby na potrzeby rozwoju naszego systemu transportowego (ropa, lit, metale szlachetne, biopaliwa), należy szanować uzasadnione interesy mieszkańców obszarów, na których surowce te są nabywane i z których są przywożone;

Integracja wszystkich rodzajów transportu w ramach wizji bardziej wydajnego, zrównoważonego, konkurencyjnego, dostępnego i przyjaznego dla użytkownika oraz obywatela systemu transportu

63.  domaga się, w odniesieniu do transportu lotniczego:

   podjęcia głównych wyzwań dotyczących konkurencji w sektorze lotnictwa w Europie, którymi są spadek liczby bezpośrednich połączeń między Europą a resztą świata, ograniczona przepustowość portów lotniczych wobec przyszłego nasilenia ruchu lotniczego oraz rozszerzenie oferty usług lotniczych przez przewoźników spoza UE,
   przeglądu rozporządzenia (WE) nr 868/2004 w celu ochrony uczciwej konkurencji w ramach zewnętrznych stosunków UE w dziedzinie lotnictwa oraz w celu wzmocnienia konkurencyjnej pozycji unijnego przemysłu lotniczego, zapewnienia wzajemności i wyeliminowania nieuczciwych praktyk, w tym dotacji powodujących zakłócenia rynku,
   prowadzenia dialogu w dziedzinie lotnictwa z państwami Zatoki Perskiej i Turcją w celu zwiększenia przejrzystości finansowej i zapewnienia uczciwej konkurencji; wprowadzenia w umowach dotyczących transportu lotniczego „klauzul o uczciwej konkurencji”, szczegółowych postanowień dotyczących dotacji, nieuczciwych praktyk i konkurencji, a także skutecznych mechanizmów działania w przypadku nieprzestrzegania takich postanowień,
   przyspieszenia procesu zawierania, w miarę potrzeby, nowych umów dotyczących lotnictwa z głównymi partnerami handlowymi UE takimi jak państwa ościenne, państwa BRIC, ASEAN i Meksyk, obejmujących postanowienia dotyczące łatwiejszego dostępu do rynku usług w zakresie lotniczego transportu towarowego,
   przeglądu polityki regulacyjnej i budżetowej prowadzonej przez UE i państwa członkowskie w celu wzmocnienia konkurencyjności europejskiego przemysłu lotniczego i zapewnienia uczciwej konkurencji z przewoźnikami lotniczymi z państw trzecich; wzywa zatem Komisję, by zmieniła lub usunęła wszelkie jednostronne przepisy UE zakłócające konkurencję, i nalega na państwa członkowskie, by postąpiły podobnie w odniesieniu do analogicznych przepisów krajowych,
   urzeczywistnienia rynku wewnętrznego w dziedzinie lotnictwa poprzez usunięcie barier wprowadzonych przez państwa członkowskie z myślą o przewoźnikach UE chcących prowadzić przewozy z państwa członkowskiego rejestracji do państwa trzeciego przez inne państwo członkowskie,
   spójnej i skutecznej rozbudowy sieci portów lotniczych UE, która powinna w pierwszej kolejności obejmować główne porty (węzły) lotnicze, a w drugiej – dobrze skomunikowaną, rentowną i wspieraną sieć regionalnych i lokalnych lotnisk, które są niezbędne dla wzrostu i rozwoju danych obszarów, szczególnie regionów peryferyjnych i najbardziej oddalonych, do których często nie ma innego dostępu niż drogą lotniczą; opracowania ram prawnych mających na celu rozwój i maksymalne zwiększenie niewykorzystanego potencjału regionalnych portów lotniczych oraz nowej infrastruktury na zatłoczonych lotniskach,
   priorytetowego zatwierdzania projektów finansowanych z funduszy unijnych i stanowiących część sieci bazowej TEN-T,
   dogłębnego przygotowania i szybkiego przyjęcia całościowego pakietu lotniczego, w tym: nowych ram regulacyjnych dotyczących dronów w użyciu pozawojskowym, które zapewnią bezpieczeństwo, ochronę i poszanowanie praw podstawowych, wspierając jednocześnie potencjał gospodarczy, który drony w użyciu pozawojskowym oferują europejskim przedsiębiorstwom, a zwłaszcza MŚP i przedsiębiorstwom typu start-up; przeglądu rozporządzenia w sprawie EASA mającego na celu sprecyzowanie roli agencji w odniesieniu do agencji krajowych i wzmocnienie jej zdolności do nadzorowania bezpieczeństwa lotniczego we wszystkich państwach członkowskich, w tym w ich regionach najbardziej oddalonych, oraz propagowanie zasad i norm UE na szczeblu światowym,
   podjęcia przez państwa członkowskie wszystkich niezbędnych działań w celu przyspieszenia wdrożenia jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej poprzez przyjęcie pakietu SES2+, pełne wdrożenie i uzyskanie zdolności operacyjnej funkcjonalnych bloków przestrzeni powietrznej (FAB) oraz uruchomienie przyszłego systemu zarządzania ruchem lotniczym (SESAR) w celu scalenia przestrzeni powietrznej UE w trosce o zmniejszenie opóźnień lotów, zwiększenie bezpieczeństwa i zmniejszenie oddziaływania transportu lotniczego na środowisko,
   szybkiego przyjęcia przez Radę stanowiska w sprawie przeglądu rozporządzenia (WE) nr 261/2004 i rozporządzenia (WE) nr 2027/97 dotyczących praw pasażerów w transporcie lotniczym oraz rozporządzenia (EWG) nr 95/93 w sprawie przydzielania czasu na start lub lądowanie,
   przyspieszenia prowadzonych w ramach Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) negocjacji w sprawie utworzenia globalnego mechanizmu rynkowego dotyczącego międzynarodowych emisji w lotnictwie,
   wprowadzenia międzynarodowych kryteriów zrównoważonego rozwoju dotyczących odnawialnego paliwa lotniczego do silników odrzutowych,
   wspierania za pośrednictwem programów „Horyzont 2020” i „Czyste niebo” prac badawczo-rozwojowych w dziedzinie technologii lotniczych, aby opracować nowe i czystsze technologie pozwalające na projektowanie cichszych i bardziej wydajnych pod względem zużycia paliwa samolotów, aby propagować nowe rodzaje statków powietrznych, takich jak drony, oraz aby generować wzrost i tworzyć miejsca pracy w europejskim przemyśle lotniczym,
   przeprowadzenia przez Komisję i państwa członkowskie dogłębnego przeglądu ich strategii i polityki w zakresie bezpieczeństwa lotniczego w celu stopniowego przyjęcia podejścia opartego na ryzyku z korzyścią dla pasażerów,
   poprawy ogólnounijnych wyników dotyczących bezpieczeństwa lotniczego w dziedzinie wytwarzania samolotów, szkolenia i przyznawania licencji załogom samolotów, operacji lotniczych, zarządzania ruchem lotniczym i świadczenia usług nawigacyjnych,
   oceny możliwych środków bezpieczeństwa niezbędnych do zapobiegania wypadkom lotniczym jak ten, do którego doszło w marcu 2015 r. w Alpach podczas lotu linii lotniczych Germanwings 9525,
   przedstawienia przez Komisję wniosku obejmującego środki wzmacniające przepisy w zakresie bezpieczeństwa i przepisy socjalne, zwłaszcza dotyczące czasu lotu i odpoczynku, w celu niedopuszczania do przemęczenia i w celu poprawy jakości powietrza w kabinie,
   opracowania skoordynowanych przepisów dotyczących szkół lotniczych i prowadzenia rejestru liczby godzin lotu w przypadku pilotów aktywnych zawodowo w UE, co zapewni bardziej wydajną kontrolę i ocenę warunków zatrudnienia w branży przewozów lotniczych,
   przekazywania przez państwa członkowskie do Eurostatu ogólnych danych z dziedziny lotnictwa, zwłaszcza dotyczących liczby samolotów, pilotów i godzin lotów, w celu poprawy stosownych uregulowań, w szczególności tych dotyczących bezpieczeństwa lotniczego,
   prowadzenia konstruktywnego dialogu społecznego między zainteresowanymi stronami z sektora lotniczego umożliwiającego reagowanie na nowe wyzwania wynikające z wprowadzania nowych technologii, co będzie wymagać stworzenia miejsc pracy w sektorze lotniczym, aby odpowiednio przystosować się do sytuacji,
   przyjęcia środków zapobiegających upowszechnianiu się problematycznych z socjalnego punktu widzenia praktyk przedsiębiorstw, takich jak tania bandera oraz różnego rodzaju nietypowe formy zatrudnienia i outsourcing; przeglądu rozporządzenia (WE) nr 1008/2008 w celu zadbania o odpowiednie egzekwowanie i stosowanie krajowych przepisów socjalnych i układów zbiorowych w odniesieniu do linii lotniczych mających bazy operacyjne na terytorium UE; przeformułowania definicji „głównego miejsca prowadzenia działalności” przedsiębiorstwa tak, aby zobowiązać linie lotnicze do wykazywania, że w danym kraju prowadzą istotną część działalności lotniczej; zastosowania zaleceń EASA, zgodnie z którymi co najmniej 50% mechaników lotniczych musi być bezpośrednio zatrudnionych, do wszystkich pozostałych kategorii personelu naziemnego, pilotów i personelu pokładowego;

64.  domaga się, w odniesieniu do transportu drogowego:

   wprowadzenia skutecznych krajowych ram politycznych zorientowanych na rozwój rynku pod względem korzystania z pojazdów elektrycznych i stosowania paliw alternatywnych (energii elektrycznej, wodoru, gazu ziemnego (sprężonego gazu ziemnego (CNG), skroplonego gazu ziemnego (LNG), gazu płynnego (LPG)), paliw syntetycznych i parafinowych oraz zrównoważonych biopaliw, zwłaszcza wytwarzanych z odpadów i pozostałości z przemysłu przetwórczego, w tym etanolu otrzymywanego z melasy), a także szybkiego stworzenia niezbędnej infrastruktury uzupełniania paliwa / ładowania pojazdów; wymiany najlepszych praktyk między projektami prowadzonymi w różnych państwach członkowskich w odniesieniu do rynku paliw alternatywnych i miejskiego systemu dystrybucji; planu działania UE mającego na celu realizację strategii przedstawionej w komunikacie Komisji pt. „Czysta energia dla transportu: europejska strategia w zakresie paliw alternatywnych” z zamiarem osiągnięcia możliwie jak najszerszego stosowania paliw alternatywnych w transporcie oraz promowania zrównoważonej mobilności elektrycznej w całej Unii,
   zwiększenia do 2020 r. (w porównaniu z 2010 r.) liczby bezpiecznych miejsc postojowych dla pojazdów ciężarowych w obrębie transeuropejskiej sieci drogowej o 40% oraz poprawy jakości tych miejsc i ich poziomu higieny,
   podjęcia inicjatyw zmierzających do zapewnienia interoperacyjności systemów elektronicznego poboru opłat drogowych,
   dokonania przez Komisję oceny różnych systemów poboru opłat drogowych za samochody i ich zgodności z traktatami UE, w szczególności w świetle zasady niedyskryminacji ze względu na miejsce zamieszkania,
   priorytetowego zatwierdzania finansowanych z funduszy unijnych projektów w zakresie infrastruktury uzupełniających sieci dróg stanowiące część sieci bazowej TEN-T,
   włączenia planu działania UE na rzecz jazdy rowerem do programu prac Komisji na 2016 r.,
   przedstawienia wniosku ustawodawczego określającego dopuszczalne wartości średniej emisji CO2 przez nowe samochody osobowe i vany na lata po 2020 r., wpisującego się w kontynuację jasno określonego, długofalowego procesu zmniejszania emisji,
   terminowego ukończenia prac nad narzędziem do symulacji dokonującym dokładnego, wiarygodnego i racjonalnego pod względem kosztów pomiaru zużycia paliwa i emisji CO2 przez pojazdy ciężarowe (samochody ciężarowe, autobusy i autokary), a następnie – w stosownym przypadku – przedstawienia wniosku ustawodawczego określającego dopuszczalne wartości średniej emisji CO2 przez nowo zarejestrowane pojazdy ciężarowe, tak jak ma to już miejsce w przypadku samochodów osobowych i vanów, wprowadzenia kolejnych środków mających na celu wsparcie najbardziej wydajnych pojazdów w zwiększaniu udziału w rynku i promowanie najlepszych praktyk zmniejszania zużycia paliwa,
   wprowadzenia środków służących poprawie efektywności paliwowej i zmniejszeniu emisji CO2 przez pojazdy ciężarowe, w tym zakładających dalsze stosowanie szkoleń z ekologicznego stylu jazdy, lepszą logistykę transportu i inteligentną infrastrukturę oraz szersze stosowanie paliw alternatywnych,
   zaproponowania zmienionego cyklu badań na potrzeby pomiaru emisji CO2 i zanieczyszczeń emitowanych przez pojazdy, obejmującego podwyższone wymogi w zakresie badania zgodności pojazdu, który zastąpi obecnie stosowany „nowy europejski cykl jezdny”, aby zadbać o to, by emisje i zużycie paliwa przez pojazdy były mierzone w ramach badania odzwierciedlającego rzeczywiste warunki jazdy,
   rozpoczęcia przez Komisję bez zbędnej zwłoki prac nad przeglądem dyrektywy (UE) 2015/719 dotyczącej maksymalnych dopuszczalnych obciążeń i wymiarów, aby najpóźniej do 2020 r. możliwe było przedstawienie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania, które uwzględni specyficzne cechy niektórych segmentów rynku, takich jak pojazdy specjalizowane do transportu samochodów stosowane w sektorze logistyki przewozu ukończonych pojazdów,
   przyjęcia kodeksu społecznego dotyczącego osób zatrudnionych w transporcie drogowym wykonujących czynności w trasie, obejmującego również kwestie pozorowanego samozatrudnienia, aby lepiej uwzględnić szczególną sytuację osób zatrudnionych w międzynarodowym transporcie drogowym i zapewnić uczciwą konkurencję,
   lepszego egzekwowania, oceny i w razie potrzeby doprecyzowania lub przeglądu wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (rozporządzenie (WE) nr 1072/2009),
   wprowadzenia środków mających na celu zapewnienie zgodności przepisów krajowych z prawem UE w zakresie transportu transgranicznego,
   rozważenia utworzenia Europejskiej Agencji Transportu Drogowego w celu zadbania o odpowiednie stosowanie przepisów UE i sprzyjania standaryzacji we wszystkich państwach członkowskich,
   środków mających na celu zapewnienie większej jasności prawa i lepszego wdrażania przepisów odnoszących się do warunków pracy, praw socjalnych, wynagrodzeń i społecznej odpowiedzialności, aby zagwarantować wysokie standardy socjalne w sektorze przewozów drogowych na terytorium całej UE; wzywa Komisję do podjęcia działań wymierzonych w niezgodne z prawem praktyki rodzące nieuczciwą konkurencję i sprzyjające dumpingowi socjalnemu; potraktowania przewozów drogowych jako szczególnego sektora ze względu na znaczną mobilność zatrudnionych w nim osób oraz potrzebę spędzania przez kierowców tygodniowych okresów odpoczynku w ich miejscu zamieszkania,
   doprecyzowania stosowania zasad europejskiego rynku wewnętrznego, które faktycznie rozgraniczają swobodę świadczenia usług i swobodę przedsiębiorczości, w celu dopilnowania, by działalność przedsiębiorstwa w państwie członkowskim, w którym nie ma ono siedziby, miała charakter ściśle tymczasowy;

65.  domaga się, w odniesieniu do transportu kolejowego:

   ustanowienia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego dzięki szybkiemu przyjęciu czwartego pakietu kolejowego zapewniającego zrównoważone otwarcie wewnętrznego pasażerskiego rynku kolejowego, niezależność zarządców infrastruktury, konkurencyjne ubieganie się o zamówienia w zakresie świadczenia usług publicznych, najwyższy poziom bezpieczeństwa i interoperacyjności kolei oraz zasoby ludzkie i finansowe dla Europejskiej Agencji Kolejowej wystarczające do tego, by była ona w pełni operacyjna i zdolna do pełnienia swojej funkcji jako punktu kompleksowej obsługi w zakresie wydawania zezwoleń na dopuszczenie pojazdów do eksploatacji i certyfikatów bezpieczeństwa; czwarty pakiet kolejowy powinien zagwarantować wysoką jakość i efektywność usług, zachować równowagę ekonomiczną obowiązków użyteczności publicznej oraz sprzyjać wysokim standardom warunków pracy i spójności terytorialnej; po jego przyjęciu powinna nastąpić jego szybka transpozycja i wprowadzenie w życie przez państwa członkowskie,
   przyjęcia przez Komisję strategii na rzecz kolei proponującej nowe środki służące realizacji do 2030 i 2050 r. zamierzeń w zakresie zmiany transportu określonych w dziesięciu celach na rzecz utworzenia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu przedstawionych w białej księdze,
   pewnego, dostatecznego, przejrzystego i przewidywalnego finansowania długoterminowego wraz z uproszczonymi zasadami i procedurami dostępu do środków finansowych UE w celu poprawy jakości i przepustowości krajowej i transgranicznej infrastruktury kolejowej, priorytetowego potraktowania kwestii konserwacji i modernizacji istniejącej infrastruktury oraz umożliwienia świadczenia niezawodnych, bezpiecznych, dostępnych i zrównoważonych usług przez kolejowych przewoźników towarów i pasażerów,
   przeprowadzenia szczegółowej analizy przyczyn, dla których europejski obszar kolejowy charakteryzuje się brakiem znacznej liczby połączeń przekraczających granice państw członkowskich; apeluje do Komisji o podjęcie działań i stworzenie zachęt na rzecz jak najpilniejszej rewitalizacji lokalnych, regionalnych, krajowych i transgranicznych połączeń kolejowych, które zostały rozebrane lub nie były eksploatowane w trakcie drugiej wojny światowej i w okresie powojennym pomimo ich znaczenia dla gospodarki lub użyteczności publicznej, jak również na rzecz pilnej budowy planowanych, lecz nigdy nieukończonych połączeń w celu wyeliminowania istniejących zatorów komunikacyjnych i brakujących połączeń w regionach transgranicznych; rewitalizacji i konserwacji drugorzędnych linii kolejowych, które łączą się z krajowymi sieciami bazowymi i europejskimi korytarzami; inicjatyw mających na celu znalezienie nowego przeznaczenia sieci wyłączonych z użytku, takiego jak transport towarowy bądź świadczenie nowych usług dla turystów,
   priorytetowego zatwierdzania finansowanych z funduszy UE projektów dotyczących infrastruktury uzupełniającej sieć kolejową stanowiącą część sieci bazowej TEN-T oraz projektów zatwierdzonych w ramach instrumentu „Łącząc Europę”,
   wzmocnienia roli Komisji w efektywnym i szybkim ukończeniu korytarzy kolejowych TEN-T zaplanowanych, lecz odłożonych na później przez państwa członkowskie pomimo ich użyteczności z punktu widzenia społeczeństwa i gospodarki,
   przeprowadzenia badania rozpoznawczego społecznych, gospodarczych i środowiskowych korzyści płynących z dalszego wspierania krajowych i międzynarodowych nocnych usług kolejowych, a w stosownych przypadkach przywrócenia takich usług, jak również transgranicznych międzymiastowych połączeń kolejowych, przykładowo w kontekście obowiązków użyteczności publicznej lub procedur udzielania zamówień publicznych,
   podjęcia przez państwa członkowskie, Komisję oraz zainteresowane podmioty sektora kolejowego wszelkich działań niezbędnych do realizacji Wspólnego Przedsięwzięcia Shift2Rail w celu przyspieszenia stosowania zaawansowanych technologii w innowacyjnych rozwiązaniach w zakresie produktów kolejowych, zwiększenia atrakcyjności transportu kolejowego oraz wzmocnienia pozycji europejskiego przemysłu kolejowego,
   podjęcia działań zmierzających do uczynienia europejskiej sieci kolejowej prawdziwie interoperacyjną, ograniczenia wciąż istniejących barier technicznych, wspierania rozwiązań technicznych umożliwiających jazdę po torach o różnej skrajni oraz do zadbania o to, by różne ograniczenia wysokości na obszarze UE nie stanowiły dodatkowej przeszkody,
   wprowadzenia w trybie priorytetowym europejskiego systemu zarządzania ruchem kolejowym (ERTMS) we wszystkich korytarzach sieci bazowej TEN-T, w tym odpowiednich urządzeń pokładowych w lokomotywach;
   szybkiego wdrożenia rozporządzenia (UE) nr 913/2010 dotyczącego utworzenia międzynarodowych korytarzy kolejowych ukierunkowanych na konkurencyjny transport towarowy oraz stworzenia lub usprawnienia punktów kompleksowej obsługi do celów koordynacji tych korytarzy,
   ograniczenia hałasu powodowanego towarowymi przewozami kolejowymi poprzez doposażanie wagonów towarowych i poprawę infrastruktury kolejowej dzięki ukierunkowanemu finansowaniu publicznemu; przedstawienie przez Komisję wniosku przewidującego wprowadzenie ogólnounijnego zakazu eksploatacji nadmiernie hałaśliwych wagonów towarowych do 2020 r.,
   opracowania i wdrożenia zintegrowanych systemów sprzedaży biletów w ramach krajowego i międzynarodowego transportu kolejowego oraz zniesienia dodatkowych opłat dla pasażerów kolei podróżujących przez granicę,
   usunięcia barier uniemożliwiających europejskiemu przemysłowi kolejowemu (producentom taboru, infrastruktury kolejowej i sygnalizacji) składanie ofert w ramach procedur udzielania zamówień publicznych w krajach spoza UE;

66.  domaga się, w odniesieniu do transportu morskiego:

   podjęcia działań zmierzających do uproszczenia formalności dla statków pływających między portami UE w celu ustanowienia rzeczywistego europejskiego obszaru transportu morskiego bez barier („Niebieskiego pasa”),
   lepszej koordynacji między organami morskimi i celnymi na wszystkich szczeblach w celu usprawnienia przepływu informacji oraz ograniczenia zbędnych obciążeń administracyjnych i formalności celnych,
   podjęcia działań na rzecz wykorzystania potencjału autostrad morskich w ramach transeuropejskiej sieci transportowej,
   podjęcia dodatkowych środków służących zachowaniu i dalszemu rozwojowi atrakcyjnej, bezpiecznej i zrównoważonej żeglugi wysokiej jakości oraz zapewnieniu otwarcia rynków morskich i nieograniczonego dostępu dla statków towarowych,
   podjęcia środków służących wsparciu i koordynacji dostosowania wejść do portów i systemów logistycznych do większych statków oraz sprzyjaniu lepszej połączalności portów, szczególnie z liniami kolejowymi i śródlądowymi drogami wodnymi, ułatwienia inwestycji portowych dzięki czerpaniu z różnych źródeł finansowania UE w celu zwiększenia przepustowości unijnych portów, modernizacji istniejącej infrastruktury, budowy terminali multimodalnych oraz sprzyjania stworzeniu inteligentnych portów stosujących inteligentne systemy transportowe oraz inteligentnych miast portowych, podjęcia środków na rzecz poprawy infrastruktury portowej, w szczególności na Morzu Śródziemnym i na Morzu Czarnym, w celu przejścia na tych obszarach z drogowego transportu towarów na transport morski,
   zagwarantowania, że porty morskie stanowiące element sieci bazowej TEN-T zostaną do 2030 r. połączone z infrastrukturą transportu kolejowego i drogowego oraz, w miarę możliwości, z infrastrukturą śródlądowych dróg wodnych w ramach transeuropejskiej sieci transportowej, chyba że uniemożliwią to ograniczenia fizyczne,
   osiągnięcia większej przejrzystości i spójności w stosowaniu zasad pomocy państwa dla portów w celu stworzenia pragmatycznego, przewidywalnego i stabilnego środowiska umożliwiającego tworzenie długoterminowych strategii inwestycyjnych dla portów, zmniejszenie obciążeń administracyjnych i skrócenie ram czasowych procedur,
   postępów w pracach nad wnioskiem Komisji dotyczącym rozporządzenia ustanawiającego ramy w zakresie dostępu do rynku usług portowych oraz przejrzystości finansowej portów w celu modernizacji oraz poprawy jakości i efektywności usług portowych, zwiększenia konkurencyjności i stworzenia ramowych warunków przyciągnięcia inwestycji do portów,
   ustanowienia w ramach Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) wiążącego globalnego celu umożliwiającego realizację celu zapisanego w białej księdze i zakładającego ograniczenie do 2050 r. emisji CO2 z morskich paliw płynnych o co najmniej 40%, któremu ma towarzyszyć pośredni cel UE na 2030 r.; przyspieszenia prowadzonych w ramach IMO negocjacji w sprawie utworzenia światowego mechanizmu rynkowego służącego rozwiązaniu problemu międzynarodowych emisji z transportu morskiego, takiego jak mechanizm wyceny emisji; w przypadku wypracowania międzynarodowego porozumienia w sprawie globalnego systemu monitorowania, raportowania i weryfikacji emisji gazów cieplarnianych lub w sprawie globalnych działań mających na celu redukcję emisji gazów cieplarnianych z transportu morskiego Komisja podda rozporządzenie (UE) 2015/757 przeglądowi oraz, w stosownych przypadkach, zaproponuje zmiany do tego rozporządzenia, aby zapewnić jego dostosowanie do tego porozumienia międzynarodowego,
   rozważenia objęcia całego europejskiego obszaru morskiego obowiązkiem stosowania dopuszczalnych wartości siarki w paliwie żeglugowym mających zastosowanie na obszarach kontroli emisji tlenku siarki (SECA) oraz odnośnych zasad IMO,
   promowania technologii ograniczających emisje i środków poprawy efektywności energetycznej dzięki zachętom finansowym i ukierunkowanym środkom wsparcia, ze szczególnym uwzględnieniem stosowania paliw alternatywnych, jak również propagowania ograniczania prędkości statków, które podobno ma znaczny potencjał w zakresie ograniczania zużycia paliwa i emisji gazów cieplarnianych,
   podjęcia działań na rzecz stworzenia infrastruktury dotyczącej paliw alternatywnych w portach morskich i śródlądowych, w tym zapewnienia instalacji do bunkrowania LNG i energii elektrycznej pobieranej z lądu,
   przedstawienia wniosku ustawodawczego mającego na celu modernizację prawodawstwa w zakresie bezpieczeństwa pasażerów statków; lepszego wdrażania, a w stosownych przypadkach przeglądu trzeciego pakietu na rzecz bezpieczeństwa morskiego w celu skuteczniejszego zapobiegania wypadkom na morzu i zarządzania ich skutkami,
   przedstawienia wniosku ustawodawczego mającego na celu doprecyzowanie zasad określania odpowiedzialności i wypłaty odszkodowań w związku ze zwiększającą się liczbą kontenerów utraconych na morzu, w oparciu o system umożliwiający identyfikację właścicieli tych kontenerów;

67.  domaga się, w odniesieniu do transportu wodnego śródlądowego:

   stworzenia odpowiednich ram pozwalających na optymalizację rynku wewnętrznego transportu śródlądowego oraz likwidacji barier stojących na przeszkodzie częstszemu korzystaniu z tego rodzaju transportu,
   pełnego wdrożenia programu działań Naiades II, ze szczególnym uwzględnieniem rozbudowy infrastruktury i usług informacji rzecznej oraz innowacji w tym zakresie; dokonania do 2017 r. oceny tego programu, a w razie potrzeby dostosowania proponowanych środków w celu zapewnienia realizacji celów tego programu,
   zatwierdzania finansowanych z funduszy europejskich projektów dotyczących wewnętrznych dróg wodnych stanowiących część sieci bazowej TEN-T,
   należytej modernizacji i całorocznego utrzymania oraz wyeliminowania zatorów komunikacyjnych w odniesieniu do śródlądowych dróg wodnych stanowiących część korytarzy sieci bazowej TEN-T do 2025 r. w zgodzie z przepisami UE w zakresie ochrony środowiska w celu utrzymania odpowiedniego standardu usług,
   zwiększenia wsparcia ze strony Komisji i państw członkowskich na rzecz sprzyjania innowacji w zakresie żeglugi śródlądowej w ramach programu „Horyzont 2020” oraz instrumentu „Łącząc Europę”, stosowania paliw alternatywnych oraz dostosowania floty do wymogów technicznych i środowiskowych z zamiarem ograniczenia emisji gazów cieplarnianych,
   włączenia transportu śródlądowego do transportu i logistyki multimodalnej oraz do planów i strategii politycznych dotyczących mobilności w miastach zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju i odnoszących się do tych miast europejskich, które przecinają drogi wodne, a także wzmocnienia roli portów śródlądowych w dystrybucji towarów w miastach,
   przeprowadzenia szybkiego przeglądu dyrektywy 2005/44/WE w sprawie zharmonizowanych usług informacji rzecznej (RIS), co ma zapewnić pełne wdrożenie RIS do 2020 r. oraz powiązanie z innymi współpracującymi inteligentnymi systemami transportowymi,
   w stosownych przypadkach zbieżności systemów zarządzania i regulacji rzek Ren i Dunaj w celu stworzenia efektywnego, multimodalnego i zrównoważonego systemu transportowego na głównych śródlądowych drogach wodnych Europy,
   zaangażowania Komisji w przydział środków z funduszy UE oraz koordynowania realizacji projektów ujętych w strategii UE na rzecz regionu Dunaju,
   przedstawienia wniosku ustawodawczego w sprawie uznawania i unowocześnienia kwalifikacji zawodowych w zakresie żeglugi śródlądowej oraz zastanowienia się nad środkami na rzecz zwiększenia zainteresowania tym sektorem wśród ludzi młodych;

o
o   o

68.  wzywa Komisję do uwzględnienia propozycji zawartych w niniejszej rezolucji w ramach przeglądu śródokresowego białej księgi oraz przyszłych inicjatyw w obszarze transportu;

69.  wzywa Komisję do monitorowania postępów w dążeniu do celów określonych w białej księdze, a także do składania co pięć lat sprawozdań dotyczących jej wdrażania;

70.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. C 168 E z 14.6.2013, s. 72.
(2) Dz.U. C 351 E z 2.12.2011, s. 13.
(3) Dz.U. C 175 E z 10.7.2008, s. 556.
(4) Dz.U. C 43 E z 19.2.2004, s. 250.
(5) Dz.U. C 56 E z 26.2.2013, s. 54.
(6) Zdefiniowane w art. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy.
(7) „Road safety in the European Union”, Komisja Europejska, marzec 2015 r.
(8) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0094.


Kobiety pracujące zawodowo w dziedzinie nauki i na uniwersytetach
PDF 444kWORD 124k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie kobiet pracujących zawodowo w dziedzinie nauki i na uniwersytetach oraz problemu szklanego sufitu (2014/2251(INI))
P8_TA(2015)0311A8-0235/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 8, 10, 19 i 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW) przyjętą przez ONZ w 1979 r.,

–  uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równych szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (1),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 21 września 2010 r. pt. „Strategia na rzecz równości kobiet i mężczyzn 2010–2015” (COM(2010)0491),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 marca 2010 r. zatytułowany „Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami: Karta Kobiet” (COM(2010)0078),

–  uwzględniając europejski pakt na rzecz równości płci (2011–2020) przyjęty przez Radę w dniu 7 marca 2011 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 15 września 2014 r. pt. „Europejska przestrzeń badawcza. Sprawozdanie z postępu prac za 2014 r.” (COM(2014)0575),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 17 lutego 1999 r. pt. „Kobiety i nauka: jak zachęcić kobiety do wzbogacenia europejskich badań” (COM(1999)0076),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 17 lipca 2012 r. pt. „Wzmocnione partnerstwo w ramach europejskiej przestrzeni badawczej na rzecz doskonałości i wzrostu gospodarczego” (COM(2012)0392),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 3 września 2014 r. pt. „Polityka na rzecz równości płci w badaniach publicznych”, opracowane w oparciu o ankietę przeprowadzoną wśród członków grupy helsińskiej (grupy doradczej Komisji ds. płci w dziedzinie badań i innowacji),

–  uwzględniając dane statystyczne i wskaźniki dotyczące aspektu płci w dziedzinie badań naukowych i innowacji (She Figures) z 2012 r., opublikowane przez Komisję w 2013 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 5 grudnia 2014 r. w sprawie „Europejskiej przestrzeni badawczej – sprawozdania z postępu prac za 2014 r.”,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 29 maja 2015 r. w sprawie planu działania europejskiej przestrzeni badawczej na okres 2015–2020,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie równouprawnienia kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – 2013(2),

–  uwzględniając art. 40 konwencji stambulskiej w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej,

–  uwzględniając swoje stanowiski z dnia 21 listopada 2013 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Horyzont 2020 – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020)(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie kobiet i nauki(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lutego 2000 r. w sprawie komunikatu Komisji pt. „Kobiety i nauka – jak zachęcić kobiety do wzbogacenia europejskich badań”(5),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0235/2015),

A.  mając na uwadze, że równouprawnienie płci to podstawowa zasada Unii Europejskiej, zapisana w Traktacie o Unii Europejskiej i należąca do jej celów i zadań;

B.  mając na uwadze, że równouprawnienie płci stanowi podstawowy warunek pełnego korzystania przez kobiety i dziewczęta z praw człowieka oraz ma zasadnicze znaczenie dla umocnienia ich pozycji oraz osiągnięcia zrównoważonego i integracyjnego społeczeństwa; mając na uwadze, że niewystarczający stopień wykorzystania kapitału ludzkiego zmniejsza potencjalne korzyści dla działalności gospodarczej związanej z badaniami i innowacyjnością oraz dla ogólnego rozwoju gospodarczego, a przy tym ma szkodliwe konsekwencje społeczne;

C.  mając na uwadze, że sprawą najwyższej wagi jest zapewnienie, by kobiety i mężczyźni byli równorzędnymi partnerami, mieli te same prawa i obowiązki oraz takie same możliwości pracy, a ich wkład w życie społeczne był jednakowo doceniany i szanowany;

D.  mając na uwadze, że w świetle dostępnych danych statystycznych i badań kobiety są niewystarczająco reprezentowane na większości stanowisk w dziedzinie nauki, inżynierii i zarządzania oraz na wyższych szczeblach hierarchii zawodowej, nawet w sektorach, w których stanowią one większość, takich jak sektor szkolnictwa; mając na uwadze, że kobiety są w olbrzymim stopniu niewystarczająco reprezentowane w sektorach i zawodach związanych z naukami ścisłymi, technologią, inżynierią i matematyką, stanowią bowiem tylko 24 % naukowców i inżynierów; mając na uwadze, że reprezentacja kobiet różni się w poszczególnych specjalizacjach nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki, na przykład w specjalizacji chemicznej obserwuje się problem z utrzymaniem stanowisk, natomiast w inżynierii i fizyce odnotowuje się problem z naborem pracowników;

E.  mając na uwadze, że w wymiarze ekonomicznym nauka ma podstawowe znaczenie dla Europy i wymaga coraz liczniejszych zespołów zdolnych m.in. do prowadzenia przełomowych badań istotnych dla podniesienia wydajności i konkurencyjności, a wystarczająca liczba osób posiadających umiejętności w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki to warunek niezbędny do wdrożenia agendy europejskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia oraz celów strategii „Europa 2020”; mając na uwadze, że według oczekiwań zapotrzebowanie na specjalistów w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki ma rosnąć do 2025 r., tymczasem najnowsze dostępne dane statystyczne wskazują na zjawisko starzenia się środowiska badaczy; mając na uwadze, że twórcza wymiana doświadczeń między przedmiotami nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki a dziedzinami artystycznymi i humanistycznymi ma w sobie olbrzymi potencjał gospodarczy, społeczny i kulturalny, a badaczki i innowatorki to właściwe osoby mogące rozwijać powiązania między tymi dwoma obszarami; mając na uwadze, że badaczki to kapitał UE, która potrzebuje wszystkich dostępnych zasobów, aby ostatecznie wydobyć się z ekonomicznego i finansowego kryzysu oraz móc stawić czoła zmianom zachodzącym w społeczeństwie jako całości; mając na uwadze potrzebę wspierania i ułatwiania rozwoju karier zawodowych oraz sprzyjania większej obecności młodych ludzi, zwłaszcza studentek i pracownic akademickich, w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki;

F.  mając na uwadze, że odnotowano pewne pozytywne zmiany dotyczące kobiet naukowców, a w ostatnich latach ich liczba rośnie szybciej, choć nadal jest wyraźnie niższa od liczby mężczyzn naukowców, przy czym największa dysproporcja dotyczy sektora przedsiębiorstw;

G.  mając na uwadze, że na szanse kariery naukowej kobiet nadal wpływa silna segregacja pionowa, przy bardzo niskim odsetku kobiet piastujących najwyższe stanowiska akademickie; mając na uwadze, że według danych She Figures z 2012 r. wśród rektorów wyższych uczelni kobiety stanowią zaledwie 10 %;

H.  mając na uwadze, że w niewielu państwach członkowskich w ramach prawnych dotyczących badań istnieją przepisy dotyczące równości płci, a do włączania aspektu płci w krajowe programy badawcze przywiązuje się niewielką wagę;

I.  mając na uwadze, że kobiety wciąż napotykają trudności w zakładaniu własnych firm z powodu utrzymujących się uprzedzeń i stereotypów; mając na uwadze potrzebę promowania i wspierania przedsiębiorczości wśród kobiet oraz stworzenia środowiska, w którym kobiety przedsiębiorcy i firmy rodzinne mogą prosperować, a przedsiębiorstwa osiągają zyski, przez przyjęcie niezbędnych środków w oparciu o wymianę najlepszych praktyk i przez zwrócenie szczególnej uwagi na sytuację matek;

J.  mając na uwadze, że przyczyny tej sytuacji są liczne i złożone, a zaliczają się do nich negatywne stereotypy i uprzedzenia oraz świadoma i nieuświadomiona stronniczość;

K.  mając na uwadze, że statystyki stale wskazują na mniejszy udział dziewcząt w przedmiotach szkolnych należących do nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki oraz mniejsze prawdopodobieństwo zdobywania przez nie stopni akademickich w naukach ścisłych; mając na uwadze, że nie można prosto wyjaśnić niskiego udziału kobiet w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki, a przyczyny obejmują następujące czynniki: brak wiedzy przekazywanej przez nauczycieli w szkole na temat zawodów w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki, brak wzorców kobiecych w tych dziedzinach, duża liczba niepewnych umów krótkoterminowych, nieświadome uprzedzenia w zespołach ds. doboru personelu, rzadsze ubieganie się przez kobiety o wyższe stanowiska oraz obserwowana u kobiet tendencja do wyboru ról związanych z nauczaniem i wychowaniem, a nie badaniami i działalnością akademicką;

L.  mając na uwadze, że badaczki, podobnie jak kobiety pracujące we wszystkich innych sektorach, są zmuszone przyjmować na siebie więcej obowiązków rodzicielskich i rodzinnych niż mężczyźni, zatem wszystkie proponowane środki muszą uwzględniać możliwość skutecznego godzenia przez kobiety życia zawodowego i rodzinnego przez włączenie mężczyzn w tę sferę życia;

M.  mając na uwadze, że mimo ciągłych starań o wspieranie równouprawnienia płci i równych szans kobiety nadal doświadczają nierówności w dostępie do stanowisk naukowych, finansowania, możliwości publikacji i nagród akademickich, a perspektywy młodych kobiet naukowców są szczególnie niepomyślne ze względu na sztywne kryteria awansu i uznania oraz brak finansowania i odpowiedniej polityki wsparcia; mając na uwadze, że wszystkie te czynniki potencjalnie przyczyniają się do drenażu mózgów, co wymaga radykalnych, a nie prostych środków; mając ponadto na uwadze zasadnicze znaczenie współpracy na poziomie zbiorowości, którą powinny podejmować i wspierać zarówno jednostki, jak i społeczeństwo;

N.  mając na uwadze, że niska de facto pozycja kobiet w dziedzinie nauki oraz w społeczeństwie, niekoniecznie uzasadniona jakimikolwiek obiektywnymi kryteriami, jak również relacje między płciami oraz stereotypy związane z płcią muszą zostać przeanalizowane i ponownie ocenione; mając na uwadze, że zaoferowanie kobietom szerszego zakresu perspektyw kariery i zmiana modelu edukacji może w znacznym stopniu przyczynić się do zmniejszenia zróżnicowania wynagrodzeń ze względu na płeć, np. przez zwiększenie liczby kobiet naukowców i inżynierów;

O.  mając na uwadze, że Komisja zobowiązała się już do zapewnienia 40 % udziału słabiej reprezentowanej płci wśród członków wszystkich swoich grup ekspertów, zespołów i komitetów, a w szczególności do zastosowania tej zasady w szczegółowym programie Horyzont 2020;

P.  mając na uwadze, że w ostatnich konkluzjach Rady dotyczących umocnienia kapitału ludzkiego w obszarze nauki i technologii w europejskiej przestrzeni badawczej już w 2005 r. uznano znaczenie promowania równości płci w dziedzinie badań naukowych oraz zajmowania przez kobiety odpowiedzialnych stanowisk, lecz od tego czasu Rada nie wypowiadała się już na ten temat;

Q.  mając na uwadze, że w planie działań europejskiej przestrzeni badawczej na okres 2015–2020 wezwano Komisję i państwa członkowskie, by zaczęły stosować przepisy krajowe w sprawie równouprawnienia, podejmując skuteczne działania, by zająć się kwestią nierówności płci w instytucjach badawczych i organach decyzyjnych oraz lepiej uwzględnić aspekt płci w polityce, programach oraz projektach badawczo-rozwojowych;

R.  mając na uwadze, że konwencja stambulska zawiera zobowiązanie do zajęcia się podstawowymi przyczynami przemocy oraz promowania większej równości między mężczyznami a kobietami przez zmianę postaw i wyeliminowanie stereotypów nie tylko na poziomie jednostek, ale też na szczeblu instytucji szkolnictwa wyższego oraz kampusów uniwersytetów i uczelni, które nie są wolne od przemocy związanej z płcią, by kobiety nie musiały czuć się zagrożone przemocą i mogły pozbyć się obaw, które często uniemożliwiają im pełny udział w życiu akademickim i społecznym;

S.  mając na uwadze, że Europejski Instytut ds. Równouprawnienia Płci może odgrywać zasadniczą rolę w monitorowaniu różnic w wynagrodzeniu ze względu na płeć w sektorze nauki i badań, analizując przyczyny tych różnic i oceniając wpływ przyjmowanych przepisów;

Równouprawnienie płci na stanowiskach akademickich

1.  zauważa, że pomimo zachodzących w ostatnich latach pozytywnych zmian nadal nie osiągnięto równouprawnienia płci w dziedzinie nauki i w środowiskach akademickich, chociaż sytuacja ta różni się w poszczególnych państwach członkowskich i dziedzinach badań oraz na różnych szczeblach kariery naukowej; wskazuje na uderzająco niską obecność kobiet na najwyższych stanowiskach akademickich i decyzyjnych w ośrodkach naukowych i na wyższych uczelniach, co wskazuje na istnienie szklanego sufitu, czyli niewidzialnych barier opartych na uprzedzeniach, które utrudniają kobietom dostęp do odpowiedzialnych stanowisk;

2.  ubolewa, że w hierarchii uniwersyteckiej i szkolnej w Europie oraz w innych krajach rozwiniętych widoczna jest segregacja płci o charakterze zarówno horyzontalnym, jak i wertykalnym, a choć 59 % absolwentów uniwersytetów w 28 krajach UE to kobiety, stanowią one tylko 18 % profesorów uniwersyteckich;

3.  zwraca uwagę, że równouprawnienie płci jest jedną z fundamentalnych zasad UE, której należy przestrzegać również w dziedzinie badań i w środowiskach akademickich; podkreśla, że należy wyeliminować wszelkie formy bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji kobiet;

4.  zauważa, że nieobecność kobiet w działalności naukowo-badawczej spowodowała z zasady przyjmowanie w tej działalności męskiego punktu widzenia, a w szczególności: a) nie ma żeńskich manekinów do testów zderzeniowych; b) badania medyczne są zwykle prowadzone na osobach płci męskiej; c) obliczenia dawek promieniowania są oparte na współczynniku pochłaniania u mężczyzny w średnim wieku; d) w większości podręczników anatomii rysunki przedstawiają ciało osoby płci męskiej;

5.  wyraża ubolewanie, że kobiety mają w dalszym ciągu nierówny dostęp do stanowisk naukowych, finansowania i możliwości publikacji oraz że nadal utrzymują się różnice w wynagrodzeniu w zależności od płci w dziedzinie nauki i w środowiskach akademickich mimo obowiązywania przepisów dotyczących równego traktowania i niedyskryminacji na rynku pracy w UE i państwach członkowskich, w tym przepisów o równym wynagrodzeniu;

Pozytywne środki

6.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by przeanalizowały obowiązujące przepisy w celu ich właściwego wdrożenia, a w razie potrzeby – przeprowadzenia ich przeglądu z myślą o wyegzekwowaniu zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn; zwraca się do Komisji i państw członkowskich, by we wszystkich rodzajach umów zatrudnienia i umów o finansowanie zagwarantowały stosowanie zasady niedyskryminacji, uznanej w traktacie z Lizbony za cel Unii Europejskiej, a także by zapewniły prawo do równego wynagrodzenia za równoważną pracę w odniesieniu do wszystkich elementów wynagrodzenia przyznawanego kobietom i mężczyznom, także do dotacji i stypendiów, np. przez zapewnienie przejrzystości wynagrodzeń;

7.  zauważa, że oprócz egzekwowania przepisów osiągnięcie równouprawnienia płci wymaga też zniesienia barier kulturowych i instytucjonalnych, które powodują bezpośrednią lub pośrednią dyskryminację kobiet w karierze naukowej i w procesach decyzyjnych; uważa, że te formy dyskryminacji, negatywnych uprzedzeń oraz świadomych lub nieuświadomionych stereotypów wynikają z postaw i norm, które są stale powielane, a zmiany instytucjonalne mogą przyczynić się do ich usunięcia; zwraca się do Komisji o rozpoczęcie i wspieranie kampanii uświadamiających oraz programów i inicjatyw mających na celu zmniejszenie tych barier, zarówno w środowisku akademickim, jak i w społeczeństwie ogółem;

8.  ponownie odnosi się krytycznie do faktu, że kobiety nadal uzyskują za tę samą pracę mniejszą płacę niż mężczyźni, również w dziedzinie badań i nauk ścisłych, co jest wynikiem nierównej reprezentacji kobiet;

9.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia wsparcia i promocji sieci partnerskich oraz dzielenia się najlepszymi praktykami w Europie i poza nią;

10.  podkreśla, że kampanie uświadamiające powinny być skierowane zarówno do mężczyzn, jak i do kobiet, (świadomie lub nieświadomie) powielających stereotypy płci, które mogą skłaniać kobiety do akceptacji kulturowych i instytucjonalnych przeszkód w karierze naukowej;

11.  wzywa Komisję do wykorzystania dotychczasowych programów i inicjatyw oraz do intensyfikacji pozytywnych kampanii skierowanych do dziewcząt i kobiet i zachęcających je do wyboru kariery akademickiej i naukowej we wszystkich dziedzinach nauki, ze szczególnym uwzględnieniem inżynierii i sektora technologii, w których udział kobiet jest nadal poniżej średniej pomimo zachodzących w ostatnim czasie pozytywnych zmian;

12.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania programów edukacyjnych, które zachęcają do tworzenia synergii i pozytywnych powiązań między przedmiotami należących do nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki a naukami artystycznymi i humanistycznymi oraz do propagowania perspektywy płci, by ułatwić kobietom odgrywanie stosownej roli w tworzeniu tych powiązań;

13.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do propagowania pozytywnych wzorców ról kobiecych na wszystkich szczeblach edukacji, zarówno w obowiązkowym szkolnictwie podstawowym, jak i na średnim i wyższym poziomie edukacji oraz na studiach podyplomowych, a także w edukacji nieformalnej i w pracy dla młodzieży; uznaje, że propagowanie pozytywnych wzorców ról kobiecych obejmuje środki służące uwypukleniu historycznych i współczesnych osiągnięć kobiet w naukach ścisłych i technologii, w przedsiębiorczości oraz na stanowiskach decyzyjnych; zauważa, że takie środki mogą obejmować zwrócenie szczególnej uwagi na Międzynarodowy Dzień Kobiet i Tygodnie Nauki oraz wykorzystanie najlepszych praktyk z państw członkowskich i z całego świata;

14.  apeluje do Komisji, państw członkowskich i odpowiednich zainteresowanych stron o wzmocnienie inicjatyw i programów zachęcających kobiety do kontynuowania karier naukowych i akademickich, takich jak programy coachingu i programy tworzenia sieci kontaktów oraz wspierania kobiet naukowców, zwłaszcza młodych, uczestniczących w programach badawczych i występujących o przyznawanie dotacji, jak również wspierania indywidualnych karier kobiet naukowców oraz ich awansu na najwyższe stanowiska; uważa, że kobiety należy też zachęcać do kandydowania na stanowiska decyzyjne, a przy tym należy przeciwdziałać wszelkim rodzajom barier utrudniających lub uniemożliwiających takie kandydowanie;

15.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby przy określaniu wszelkich strategii równości płci w szkolnictwie wyższym zwracały szczególną uwagę na kobiety, które spotykają się z wielostronną dyskryminacją, na przykład kobiety LGBTI, kobiety niepełnosprawne, pochodzące ze środowisk mniejszościowych i imigranckich, kobiety-uchodźców, a także opiekunki;

16.  wzywa państwa członkowskie do opracowania skutecznych i atrakcyjnych metod i programów nauczania nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki, by podtrzymać zaangażowanie dziewcząt w nauki ścisłe, a także do uznania nauczycieli za osoby sprzyjające zmianom kulturowym i do inwestowania w nich, gdyż mają oni możliwość stymulowania stałego wzrostu udziału dziewcząt w szkolnych zajęciach z nauk ścisłych;

17.  wzywa państwa członkowskie, by uznały potencjał dobrego poradnictwa zawodowego oraz szkoleń zachęcających dziewczęta do kontynuowania na uniwersytecie studiów w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki;

Zachowanie równowagi między życiem zawodowym i osobistym

18.  podkreśla, że potrzeba skutecznego godzenia obowiązków zawodowych i rodzinnych często stanowi główną przeszkodę w rozwoju karier naukowych i akademickich, szczególnie wśród kobiet, oraz jedną z głównych przyczyn porzucania takiej kariery przez kobiety;

19.  apeluje o większą elastyczność warunków pracy naukowców obu płci, aby umożliwić im łączenie pracy z życiem rodzinnym, a w interesie równouprawnienia płci wzywa do likwidacji różnic w wynagrodzeniu ze względu na płeć;

20.  wzywa Komisję, państwa członkowskie, organizacje finansujące prowadzenie badań naukowych i inne zainteresowane strony do opracowania programów aktywnie zachęcających kobiety do kontynuowania karier po urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim oraz do zapewnienia finansowania programów powrotu na rynek pracy, które powinny być dostosowane do potrzeb każdej instytucji i obejmować szkolenia umożliwiające nadążanie za postępem naukowym, jak również dopuszczać większą elastyczność, jeśli chodzi o wyniki pracy naukowej kobiet po urodzeniu lub adopcji dziecka, zapewniać odpowiednie usługi opieki nad dziećmi i zachęcać mężczyzn do udziału w życiu rodzinnym; środki te powinny dotyczyć również naukowców pracujących w ramach indywidualnych stypendiów oraz personelu zatrudnionego przy projektach badawczych finansowanych z funduszy zewnętrznych;

21.  zachęca państwa członkowskie i regiony do propagowania rozwoju bardziej przyjaznych rodzinie uczelni i instytucji badawczych;

22.  wzywa Komisję do uznania potrzeby wprowadzenia odpowiednich urlopów oraz zasiłków ojcowskich, aby mężczyźni mogli sobie pozwolić na nieobecność w pracy w celu opieki nad dzieckiem oraz by pomóc w przeciwstawieniu się normie, zgodnie z którą to kobieta powinna przerwać z tego powodu karierę, i przezwyciężyć najistotniejszą przeszkodę utrudniającą kobietom karierę w nauce i w środowiskach akademickich;

Zmiany i projekty instytucjonalne

23.  zauważa, że przezwyciężenie przeszkód dla równouprawnienia płci wymaga nie tylko zachęcania kobiet do wyboru kariery naukowej, lecz również zmian instytucjonalnych, zwłaszcza w odniesieniu do segregacji pionowej i udziału kobiet w gremiach decyzyjnych;

24.  podkreśla potrzebę zaangażowania instytucji we wspieranie tych zmian i zachęcanie do ich wprowadzania przez wyznaczanie nowych standardów, reagowanie na pojawiające się kwestie i monitorowanie postępu, aby umożliwić kobietom naukowcom wykorzystywanie dostępnych informacji, a jednocześnie wniesienie aktywnego wkładu w europejską przestrzeń badawczą;

25.  wzywa Komisję, by przedstawiła wniosek w sprawie zalecenia dla państw członkowskich zawierającego wspólne wytyczne dotyczące zmian instytucjonalnych wspierających równouprawnienie płci na uczelniach i w ośrodkach badawczych;

26.  uważa, że istnieje potrzeba usystematyzowania dostępnych informacji dotyczących rozkładu płci oraz pozycji kobiet naukowców w państwach członkowskich, by móc wspierać równouprawnienie płci we wszystkich publicznych i prywatnych ośrodkach badawczych; uważa, że niezbędne jest porozumienie w sprawie dalszych działań mających zachęcać do realizacji projektów dotyczących kobiet naukowców;

27.  wzywa Komisję do odgrywania aktywniejszej roli w koordynacji inicjatyw dotyczących uwzględniania problematyki płci w europejskiej przestrzeni badawczej oraz do podnoszenia świadomości i oferowania zainteresowanym stronom odpowiednich szkoleń poświęconych znaczeniu uwzględniania problematyki płci w dziedzinie nauki i w środowiskach akademickich; podkreśla potrzebę środków mających sprzyjać rzeczywistemu równouprawnieniu płci w odniesieniu do rozwoju karier akademickich i naukowych;

28.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja finansuje tworzenie planów równości płci przez projekty realizowane w ramach siódmego programu ramowego i programu Horyzont 2020, a ponadto z zadowoleniem przyjmuje wspólny projekt Komisji i Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn na rzecz stworzenia internetowego narzędzia na potrzeby planów równości płci, służącego wskazywaniu i wymianie najlepszych praktyk wśród zainteresowanych stron; podkreśla, że proponowane najlepsze praktyki powinny uwzględnić niezależność wyższych uczelni i ośrodków badawczych oraz różnorodność ich struktur organizacyjnych w poszczególnych państwach członkowskich;

29.  zachęca państwa członkowskie do nawiązywania partnerstwa z ośrodkami badawczymi i uczelniami w celu wspierania kulturowych i instytucjonalnych zmian dotyczących płci;

30.  wzywa państwa członkowskie do współpracy z instytucjami akademickimi w celu zapewnienia wsparcia i lepszych możliwości rozwoju kariery na kluczowych etapach, takich jak przejście od studiów doktoranckich do stanowisk asystenta i wykładowcy;

31.  podkreśla potrzebę pełnego uwzględnienia wymiaru płci w badaniach oraz zrównoważonej reprezentacji płci wśród uczestników programu Horyzont 2020; uważa, że będzie to wymagało większych starań o włączenie aspektu płci w kształtowanie i wdrażanie następnego programu prac; z zadowoleniem przyjmuje utworzenie grupy doradczej ds. płci w programie Horyzont 2020; zdecydowanie uważa, że cele programu Horyzont 2020 zostaną osiągnięte tylko przy pełnym udziale kobiet naukowców;

32.  wzywa państwa członkowskie do współpracy z instytucjami akademickimi w celu aktywnego zachęcania kobiet do ubiegania się o stanowiska i w miarę możliwości zapewniania reprezentacji kobiet w zespołach ds. rekrutacji;

33.  zdecydowanie uważa, że aspekt płci stanowi wartość dodaną w badaniach oraz zapewnia zwrot z inwestycji; podkreśla fakt, że analiza płci może pobudzać innowacyjność oraz multidyscyplinarną współpracę w dziedzinie nauk ścisłych i technologii;

Dalsze działania

34.  wzywa państwa członkowskie do tworzenia zachęt dla ośrodków badawczych i wyższych uczelni, motywujących je do wprowadzania i stosowania planów równości płci, uwzględniania aspektu płci w krajowych programach badawczych, eliminowania barier prawnych i innych przeszkód w rekrutowaniu badaczek, utrzymywaniu przez nie stanowisk oraz rozwijaniu kariery zawodowej oraz ustanawiania całościowych strategii na rzecz zmian strukturalnych w celu przezwyciężenia istniejących niedostatków w ośrodkach i programach badawczych;

35.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zajęcia się kwestią nierówności płci w procesie podejmowania decyzji i w organach odpowiedzialnych za rekrutację i awansowanie badaczy, a także do rozpatrzenia możliwości utworzenia planów równości płci jako warunku dostępu do publicznych źródeł finansowania badań, nauki i działalności akademickiej, w szczególności przez zachęcanie placówek badawczych i naukowych do przedstawiania sprawozdań na temat ich starań w zakresie integracji kobiet naukowców oraz przez zapewnianie otwartych i przejrzystych procesów doboru i awansu;

36.  uznaje, że strategie równości płci w szkolnictwie wyższym muszą uwzględniać również zjawisko przemocy ze względu na płeć; wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania strategii wyeliminowania przemocy motywowanej płcią z kampusów uniwersyteckich i uczelnianych, obejmującej podnoszenie świadomości, ułatwianie poszkodowanym kobietom dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz zaangażowanie studentów, pracowników akademickich oraz personel płci męskiej w zwalczanie przemocy;

37.  wzywa państwa członkowskie, by zachęcały pracodawców do podejmowania środków zwalczania wszelkich form skierowanego przeciwko kobietom mobbingu w miejscu pracy, mogącego prowadzić ofiary do zniechęcenia, a w konsekwencji do rezygnacji z pracy;

38.  zachęca państwa członkowskie do ułatwiania regularnej komunikacji między krajowymi ministrami ds. szkolnictwa wyższego i nauki oraz ministrami ds. równouprawnienia lub równoważnymi organami, by opracować krajową politykę zachęcającą kobiety do angażowania się w naukę i prace akademickie oraz wspierającą je w tej działalności;

39.  wzywa państwa członkowskie do zaangażowania mediów i sektora prywatnego w eliminowanie stereotypów związanych z płcią i propagowanie wzajemnego szacunku; podkreśla rolę mediów w utrwalaniu i zwalczaniu stereotypów związanych z płcią, a także zaznacza, że należy zachęcać je do korzystania z możliwości aktywnego propagowania pozytywnych wzorców dla kobiet i dziewcząt;

40.  wzywa Komisję i Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn do dalszego rozwijania dostępnej metodologii gromadzenia danych statystycznych segregowanych według kryterium płci w odniesieniu do wszystkich działań akademickich i naukowych, w uzupełnieniu statystyk dotyczących zasobów ludzkich, oraz do opracowania rzetelnych wskaźników pomiaru procesów zmian instytucjonalnych na poziomie krajowym i w europejskiej przestrzeni badawczej;

41.  wzywa państwa członkowskie, sektor akademicki i wszystkie zainteresowane strony do wprowadzenia specjalnych programów w szkolnictwie, w szczególności wyższym, podkreślających znaczenie równouprawnienia płci;

42.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do konsekwentnego stosowania zasady sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci w odniesieniu do wszystkich programów i środków zapewniających finansowanie działań naukowych, akademickich i badawczych, a także do opracowania wytycznych i metod monitorowania i oceny uwzględnienia aspektu płci w tych dziedzinach;

43.  wzywa państwa członkowskie do opracowania pomiarów statystycznych służących monitorowaniu wyboru miejsc pracy przez kobiety opuszczające uczelnie, by poprawić kształtowanie przez instytucje akademickie oraz rządy polityki w odpowiednich dziedzinach;

44.  zachęca państwa członkowskie, by rozważyły możliwość wyrażania uznania dla instytucji akademickich, które przyjęły środki służące zwalczaniu nierówności płci;

45.  zwraca się do Komisji o włączenie aspektu płci w działania naukowe i technologiczne, by położyć kres ukrytym formom dyskryminacji dzięki wprowadzeniu zachęt do uwzględniania płci i płci kulturowej w rozwoju badań;

Zaangażowanie

46.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszego umacniania sieci kobiet naukowców na szczeblu krajowym, regionalnym i UE;

47.  zachęca państwa członkowskie, by rozważyły wdrożenie programów mentorskich ze szczególnym uwzględnieniem motywowania kobiet do ubiegania się o dotacje czy awans oraz do korzystania z innych możliwości, a także wspierania kobiet w przebiegu całej procedury;

48.  ponownie wskazuje na potrzebę zapewnienia większego udziału kobiet w podejmowaniu decyzji oraz zapewnienia równowagi płci w zespołach oceniających, komisjach selekcyjnych i pozostałych stosownych gremiach oraz mianowanych zespołach i komisjach podejmujących decyzje o rekrutacji, finansowaniu, programach badawczych i publikacji; uważa, że należy zachęcać ośrodki badawcze i wyższe uczelnie do wyznaczania docelowych wartości udziału kobiet w takich organach; zwraca się w związku z tym do Komisji i państw członkowskich, aby oparły się na wniosku Komisji dotyczącym dyrektywy w sprawie poprawy równowagi płci wśród dyrektorów niewykonawczych spółek, których akcje są notowane na giełdzie, i odnośnych środków(6) w celu zaproponowania podobnych środków ustawodawczych dotyczących wyższych stanowisk dla kobiet w środowisku akademickim i naukowym;

49.  zwraca się do Rady o przyjęcie w czasie prezydencji luksemburskiej konkluzji dotyczących równości płci w środowisku badawczym, aby zagwarantować liczniejszą reprezentację i udział kobiet w procesach decyzyjnych w sektorze badań naukowych;

50.  wzywa Parlament do ustanowienia nagrody „Kobiety w Nauce Europejskiej” (Women and Science in Europe) przyznawanej pracodawcom (przedsiębiorstwom, instytucjom i organom władzy) wzorowo wspierającym kobiety w kręgach akademickich i naukowych oraz kobiety na stanowiskach kierowniczych i zapewniającym równość wynagrodzeń;

51.  wzywa Komisję, by przez kampanie informacyjne wspierała projekty i programy mające zwiększać udział kobiet w badaniach naukowych;

o
o   o

52.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji i rządom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0050.
(3) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0499.
(4) Dz.U. C 279 E z 19.11.2009, s. 40.
(5) Dz.U. C 309 z 27.10.2000, s. 57.
(6) COM(2012)0614.


Wzmacnianie pozycji dziewcząt przez edukację w UE
PDF 381kWORD 141k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie wzmacniania pozycji dziewcząt przez edukację w UE (2014/2250(INI))
P8_TA(2015)0312A8-0206/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka,

–  uwzględniając art. 2 i art. 3 ust. 3 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC),

–  uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z dnia 18 grudnia 1979 r.,

–  uwzględniając art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania, przyjęte podczas czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w dniu 15 września 1995 r., oraz późniejsze dokumenty końcowe przyjęte na posiedzeniach specjalnych Organizacji Narodów Zjednoczonych Pekin +5 (2005 r.), Pekin +15 (2010 r.) i Pekin +20 (2015 r.),

–  uwzględniając europejski pakt na rzecz równości płci (2011–2020), przyjęty przez Radę Europejską w marcu 2011 r.,

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej z maja 2011 r. (konwencja stambulska),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 21 września 2010 r. zatytułowany „Strategia na rzecz równości kobiet i mężczyzn 2010–2015” (COM(2010)0491),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie eliminowania stereotypów dotyczących płci w UE(1),

–  uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy oraz dyrektywę Rady 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/73/WE z dnia 23 września 2002 r. zmieniającą dyrektywę Rady 76/207/EWG w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie postępów w dążeniu do równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – 2013 r.(2),

–  uwzględniając niezależne sprawozdanie z 2009 r. sporządzone na zamówienie Dyrekcji Generalnej ds. Edukacji i Kultury (DG EAC) Komisji Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie CM/Rec(2007)13 Komitetu Ministrów Rady Europy dla państw członkowskich z dnia 10 października 2007 r. dotyczące uwzględniania problematyki płci w kształceniu,

–  uwzględniając zbiór dobrych praktyk w zakresie promowania edukacji wolnej od stereotypów dotyczących płci i wskazywania sposobów wdrażania środków zawartych w zaleceniu Komitetu Ministrów dotyczącym zintegrowanego podejścia do równości kobiet i mężczyzn w dziedzinie edukacji (zmieniony w dniu 12 marca 2015 r.), opracowany przez Radę Europy,

–  uwzględniając zalecenie Rec(2003)3 Komitetu Ministrów Rady Europy dla państw członkowskich w sprawie zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w podejmowaniu decyzji politycznych i publicznych, przyjęte w dniu 12 marca 2003 r.,

–  uwzględniając komunikat Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) w sprawie kobiet i środowiska pracy, przyjęty w 2015 r. z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet,

–  uwzględniając badanie ankietowe dotyczące lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transpłciowych w Unii Europejskiej, opublikowane w 2013 r. przez Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz opinię Komisji Kultury i Edukacji (A8–0206/2015),

A.  mając na uwadze, że edukacja jest podstawą odpowiedzialnego obywatelstwa, ma zasadnicze znaczenie dla zagwarantowania równości kobiet i mężczyzn oraz dla wzmocnienia pozycji dziewcząt i jest jednym z podstawowych praw człowieka i prawem należnym każdemu dziecku;

B.  mając na uwadze, że edukacja i szkolenie dziewcząt i kobiet stanowi istotną wartość europejską, podstawowe prawo człowieka i nieodzowny element wzmocnienia pozycji dziewcząt i kobiet na szczeblu społecznym, kulturowym i zawodowym, a także nieskrępowanego korzystania przez nie z pozostałych praw społecznych, ekonomicznych, kulturalnych i politycznych, a później zapobiegania przemocy wobec kobiet i dziewcząt;

C.  mając na uwadze, że edukacja może przeobrażać społeczeństwo i przyczyniać się do osiągnięcia równości społecznej, gospodarczej, politycznej oraz równości kobiet i mężczyzn;

D.  mając na uwadze, że według badania przeprowadzonego przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Parlamentu Europejskiego, na całym świecie 30 mln dziewcząt w wieku szkolnym znajduje się poza systemem kształcenia;

E.  mając na uwadze, że ubóstwo, wykluczenie społeczne oraz niewystarczająca i słabo dostępna sieć edukacyjnych placówek przedszkolnych, szkolnych i pozaszkolnych stanowią najważniejsze przeszkody w dostępie dziewcząt do edukacji;

F.  mając na uwadze, że tylko państwa mogą zapewnić powszechne, obowiązkowe i bezpłatne kształcenie, które jest niezbędnym warunkiem, aby zagwarantować obu płciom równe szanse;

G.  mając na uwadze, że cięcia budżetowe w dziedzinie edukacji, będące w dużej mierze wynikiem polityki oszczędnościowej popieranej przez UE, stanowią zagrożenie dla publicznej, bezpłatnej edukacji wysokiej jakości, a tym samym przyczyniają się do zwiększenia nierówności;

H.  mając na uwadze, że wszystkie dzieci, niezależnie od ich miejsca zamieszkania, powinny mieć dostęp do wysokiej jakości kształcenia publicznego;

I.  mając na uwadze, że ubóstwo znacznie wpływa na równość dostępu do edukacji, co wynika zarówno z bezpośrednich, jak i pośrednich kosztów posyłania dzieci do szkoły, a młodzi ludzie z rodzin o niskich dochodach mają utrudniony dostęp do edukacji, w szczególności do szkół wyższych, co utrwala tradycyjne preferencje dotyczące edukacji chłopców;

J.  mając na uwadze, że stereotypy płciowe narzucają kobietom i mężczyznom określone sztywne i ograniczone role, które kształtują się w warunkach oddziaływania wielu zmiennych społecznych i są upowszechniane lub powielane przez rodziców, system kształcenia oraz media; mając na uwadze, że ludzie przyswajają role płciowe na etapie socjalizacji w trakcie dzieciństwa i dojrzewania, co wpływa na ich życie i może ograniczać rozwój osobisty kobiet i mężczyzn;

K.  mając na uwadze, że stereotypy dotyczące płci mają wpływ na kształcenie i szkolenie oraz na decyzje podejmowane przez uczennice i uczniów w szkole i że mogą wpływać na wybory dokonywane przez nich przez całe życie, a następnie mają istotne skutki dla rynku pracy, gdzie kobiety wciąż borykają się z segregacją poziomą i pionową; mając na uwadze, że sprawia to, iż niektóre sektory są wciąż uważane za „męskie”, o poziomie wynagrodzenia wyższym niż poziom w sektorach uważanych za „kobiece”;

L.  mając na uwadze znaczący wpływ, jaki otoczenie społeczne, postawa rodziny, rówieśnicy, wzorce do naśladowania, nauczyciele, a także ośrodki poradnictwa dla studentów i doradztwa w wyborze przedmiotów wywierają na wybór kierunku studiów przez uczniów oraz na przełamywanie stereotypów dotyczących płci, oraz mając na uwadze, że nauczyciele swoimi postawami i praktykami pedagogicznymi przyczyniają się do zmian społecznych i odgrywają zasadniczą rolę w propagowaniu równości kobiet i mężczyzn, różnorodności, wzajemnego zrozumienia i szacunku; mając też na uwadze, że nauczyciele w szkole mogą się kontaktować z rodzicami i podnosić poziom ich świadomości na temat równości płci i potencjału ich dzieci,

M.  mając na uwadze, że równość płci powinna być uwzględniana na wszystkich poziomach systemu edukacji, tak aby propagować wśród chłopców i dziewcząt, kobiet i mężczyzn wartości sprawiedliwości i demokratycznego obywatelstwa oraz aby zbudować prawdziwe partnerstwo między kobietami a mężczyznami, zarówno w sferze publicznej, jak i prywatnej;

N.  mając na uwadze, że potrzeba więcej kobiecych wzorców do naśladowania w dziedzinach zdominowanych przez mężczyzn, takich jak nauki ścisłe, inżynieria, technologia, matematyka, przedsiębiorczość, sieci mentoringu i partnerskie uczenie się, które są skutecznym narzędziem wzmocnienia pozycji dziewcząt w tych dziedzinach;;

O.  mając na uwadze, że dostępne dane potwierdzają, że kwalifikacje i doświadczenie zdobyte przez kobiety są w mniejszym stopniu wynagradzane pod względem finansowym od tych zdobytych przez mężczyzn oraz że na kobietach spoczywa większa odpowiedzialność za opiekę nad rodziną i innymi osobami niesamodzielnymi, co ogranicza im dostęp do płatnego pełnowymiarowego zatrudnienia; mając na uwadze, że równość płci powinna obejmować uznanie wszystkich prac wykonywanych przez kobiety oraz przyuczanie chłopców i mężczyzn do zadań tradycyjnie kobiecych; mając na uwadze, że postęp w dziedzinie wsparcia opieki nad dzieckiem oraz polityki urlopów macierzyńskich i ojcowskich w całej Europie przyczynią się do zwiększenia perspektyw zawodowych kobiet, wzmocnienia ich pozycji ekonomicznej, a także do zwalczania stereotypów związanych z płcią, tym samym wzmacniając pozycję dziewcząt na wszystkich szczeblach edukacji;

P.  mając na uwadze, że chociaż kobiety częściej posiadają wykształcenie średnie i wyższe, to zarówno dziedziny ich wykształcenia, jak i ich działalność zawodowa mają przede wszystkim związek z zadaniami, których celem jest powielenie i przedłużenie istniejących struktur społeczno-ekonomicznych, oraz że ważne jest, aby zwiększyć liczbę kobiet kształcących się zarówno zawodowo, jak i w dziedzinie matematyki, nauk ścisłych, inżynierii i technologii;

Q.  mając na uwadze, że równiejszy podział zasobów edukacyjnych zwiększyłby dostęp dziewcząt do rynku pracy, a równomierny udział kobiet i mężczyzn w rynku pracy mógłby sprzyjać rozwojowi gospodarczych perspektyw UE;

R.  mając na uwadze, że władze europejskie i krajowe powinny wszystkimi możliwymi sposobami wspierać równość kobiet i mężczyzn w placówkach nauczania oraz że włączenie problematyki płci powinno być podstawowym elementem programów szkolnych; mając na uwadze, że władze europejskie i krajowe muszą się upewnić, że materiały dydaktyczne nie zawierają dyskryminacyjnych treści;

S.  mając na uwadze, że oficjalny program szkolny jest odbiciem kulturowych i społecznych perspektyw każdego państwa członkowskiego i wypływa na budowanie tożsamości dziewcząt i chłopców; mając na uwadze, że nieformalny program szkolny jest uzupełnieniem programu oficjalnego, a ukryty program jest wspólny dla wszystkich definicji różnych programów; mając na uwadze, że programy tego typu mają zasadnicze znaczenie dla budowania tożsamości chłopców i dziewcząt oraz że lokalne władze, ze względu na bliskość w stosunku do placówek oświatowych, odgrywają zasadniczą rolę w kształceniu nieformalnym;

T.  mając na uwadze, że dla zwalczania nierówności między mężczyznami a kobietami niezwykle ważne jest, aby ośrodki badań oświatowych specjalizujące się w zagadnieniach dotyczących równości kobiet i mężczyzn oraz specjaliści w tej dziedzinie sprawowali stały nadzór pedagogiczny nad programami, celami rozwojowymi i osiągnięciami, treścią nauczania, strategiami, materiałami, ocenami, programami każdego przedmiotu i planowaniem zajęć, a także monitorowały je i oceniały;

U.  mając na uwadze, że przemoc wobec kobiet jest główną przeszkodą dla równości kobiet i mężczyzn i że można ją zwalczać dzięki edukacji; mając na uwadze, że nie wszystkie państwa Unii Europejskiej ratyfikowały konwencję stambulską i że to do Unii Europejskiej należy inicjowanie i finansowanie projektów propagujących równość kobiet i mężczyzn;

V.  mając na uwadze, że przemoc szkolna ze względu na płeć obejmuje akty seksualnej, fizycznej lub psychologicznej przemocy wobec dzieci, motywowane stereotypami dotyczącymi płci i normami społecznymi; mając na uwadze, że przemoc szkolna ze względu na płeć stanowi poważną barierę dla dostępności, uczestnictwa i osiągnięć;

W.  mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta niepełnosprawne i/lub z specjalnymi potrzebami edukacyjnymi są narażone na dyskryminację z wielu przyczyn jednocześnie; mając na uwadze, że sytuację dziewcząt można poprawić tylko wtedy kiedy dostęp do kształcenia i szkolenia wysokiej jakości będzie równy, a nie naznaczony lub utrudniony dyskryminacją, i będzie w pełni zgodny z zasadami włączenia;

X.  mając na uwadze, że w procesie identyfikowania szczególnych potrzeb edukacyjnych występują znaczne dysproporcje; mając na uwadze, że globalnie to na chłopców częściej wskazuje się jako posiadających specjalne potrzeby, w szczególności trudności wymykające się normatywnym klasyfikacjom, takie jak ostra reakcja na stres (ASD) i dysleksja, gdzie dużą rolę w identyfikacji potrzeb odgrywa ocena specjalisty;

Y.  mając na uwadze, że 17% osób dorosłych na całym świecie, z czego dwie trzecie (493 mln) stanowią kobiety, nie potrafi czytać ani pisać(3);

Zalecenia ogólne

1.  zwraca się do państw członkowskich o wdrożenie i udoskonalanie środków dotyczących równości kobiet i mężczyzn na wszystkich poziomach systemu edukacji oraz o pełne włączenie zwiększania świadomości o kwestiach płci do szkoleń dla nauczycieli, a także dla wszystkich kategorii pracowników szkolnych, tzn. lekarzy szkolnych, pielęgniarek, psychologów, pedagogów i pracowników socjalnych, a także o zapewnienie utworzenia w całym systemie szkolnictwa mechanizmów ułatwiających promowanie, wdrażanie, monitorowanie i ocenę równości płci w placówkach oświatowych;

2.  wzywa państwa członkowskie, aby wspierały demokratyzację edukacji i pozostałych warunków niezbędnych, aby edukacja, zdobywana w szkole lub dzięki innym sposobom kształcenia, przyczyniała się do równości płci i równych szans, przezwyciężania nierówności ekonomicznych, społecznych i kulturowych, do rozwoju osobistego i ducha tolerancji, solidarności i odpowiedzialności, a także do postępów społecznych i demokratycznego udziału w życiu zbiorowym;

3.  wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, aby cele systemów kształcenia obejmowały edukację w poszanowaniu praw człowieka, podstawowych wolności oraz równych praw i równych szans dla kobiet i mężczyzn; oraz aby zasady, na których opierają się te systemy, obejmowały również likwidację przeszkód utrudniających osiągnięcie rzeczywistej równości kobiet i mężczyzn oraz wspieranie pełnej równości płci;

4.  wzywa do sprzyjania holistycznemu podejściu do formalnego i nieformalnego uczenia się w szkołach, sensytywnemu podejściu do włączenia do niego praw człowieka, godności ludzkiej, równości płci, rozwoju poczucia własnej wartości oraz asertywności, które są czynnikiem sprzyjającym podejmowaniu świadomych decyzji przez dziewczęta i kobiety, zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym; zdaje sobie sprawę, że edukacja na rzecz równości płci musi uzupełniać edukację obywatelską w zakresie wartości demokratycznych, a także stanowić element środowiska nauczania opartego na poszanowaniu praw i zwracaniu uwagi na kwestie płci, w którym dziewczęta i chłopcy uczą się o swoich prawach i poznają procesy demokratyczne od strony praktycznej i w środowiskach nieformalnego uczenia się, np. uczestnicząc w demokratycznych strukturach zarządzania swoich szkół;

5.  wzywa osoby odpowiedzialne za politykę edukacji w Komisji i państwach członkowskich do zapewnienia, aby zaangażowanie na rzecz równości płci wykraczało poza deklarowanie zasad i intencji politycznych, lecz wyrażało się znacznym zwiększeniem starań i środków przewidzianych w tym celu, oraz przypomina podstawowe znaczenie edukacji w dokonywaniu zmian kulturowych;

6.  wskazuje, że chociaż kobiety stanowią większość (60%) wśród absolwentów wyższych uczelni w Unii Europejskiej, to wskaźnik ich zatrudnienia i ścieżki awansu nie odzwierciedlają ich pełnego potencjału; podkreśla, że osiągnięcie długofalowego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu zależy od wyeliminowania rozdźwięku między osiągnięciami kobiet w procesie edukacji a ich sytuacją na rynku pracy, przede wszystkim poprzez przezwyciężenie segregacji poziomej i pionowej.

7.  podkreśla, że edukacja jest ważnym narzędziem umożliwiającym kobietom pełne uczestnictwo w rozwoju społeczno-gospodarczym; podkreśla, że środki na rzecz uczenia się przez całe życie mają zasadnicze znaczenie dla wyposażania kobiet w umiejętności, które umożliwiają im powrót do zatrudnienia lub polepszenie jego jakości, zwiększenie dochodów i polepszenie warunków pracy;

8.  wzywa państwa członkowskie do zwiększenia niezbędnych inwestycji w edukację, aby wszyscy mogli korzystać z publicznej i bezpłatnej edukacji wysokiej jakości;

9.  wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, aby organy administracji edukacji zagwarantowały kobietom i mężczyznom równe prawo do nauki poprzez aktywne włączenie do celów i działań edukacyjnych zasady równego traktowania, zapobiegając tym samym nierównościom między kobietami a mężczyznami wynikającym z seksistowskich zachowań lub związanych z tym stereotypów społecznych;

10.  zwraca się do Komisji o przekazanie niniejszego zalecenia instytucjom politycznym odpowiedzialnym za wdrażanie strategii politycznych w dziedzinie edukacji na szczeblu centralnym, regionalnym i lokalnym, a także organom zarządzającym szkolnictwem oraz władzom regionalnym i lokalnym;

11.  podkreśla, że należy sprzyjać równej reprezentacji kobiet i mężczyzn na stanowiskach kierowniczych i zarządzających organami odpowiedzialnym za nadzór nad placówkami oświatowymi i zarządzanie nimi, szczególnie na stanowiskach kierowników i dyrektorów oraz tam, gdzie występuje niedobór kobiet-nauczycielek przedmiotów takich jak nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka, ponieważ dzięki temu kształtować się będą wzorce osobowe do naśladowania dla dziewcząt;

12.  podkreśla, że dziewczęta, którym nie pozwala się uczęszczać do szkoły, są częściej narażone na przemoc domową;

13.  wzywa Komisję do możliwie najszybszego wszczęcia procedury przystąpienia UE do konwencji stambulskiej; wzywa państwa członkowskie do ratyfikowania tej konwencji, a także wzywa UE i państwa członkowskie do współpracy na rzecz wprowadzenia równości płci do stosunków zagranicznych Unii; podkreśla bliski związek między stereotypami płciowymi i nękaniem, cyberprzemocą i przemocą wobec kobiet, a także na potrzebę zwalczania tych zjawisk już od wczesnych lat życia; podkreśla, że konwencja stambulska wzywa jej sygnatariuszy do uwzględnienia materiałów edukacyjnych poświęconym kwestiom takim jak odrzucające stereotypy role kobiet i mężczyzn, wzajemny szacunek, rozwiązywanie konfliktów w relacjach osobistych bez uciekania się do przemocy, przemoc ze względu na płeć i prawo do integralności osoby, których ujęcie w sformalizowanych programach nauczania i na wszystkich szczeblach edukacji powinno być dostosowane do ewoluujących możliwości osób uczących się;

14.  zachęca wszystkie państwa członkowskie do konsekwentnego inwestowania w informowanie, podnoszenie świadomości i kampanie edukacyjne oraz do ulepszenia doradztwa zawodowego dla dziewcząt i chłopców, rozwiązywania problemów wynikających ze stereotypowego postrzegania ról społeczno-płciowych, a także stereotypów społeczno-płciowych w doradztwie szkoleniowo-zawodowym, szczególnie w dziedzinie nauk ścisłych i nowych technologii; przypomina, że zmniejszyłoby to segregację płciową na rynku pracy i wzmocniłoby pozycję kobiet, a jednocześnie pozwoliłoby w pełni wykorzystać kapitał ludzki, jaki stanowią dziewczęta i kobiety w UE, oraz sprzyjałoby dyskusjom o edukacyjnych i zawodowych wyborach w szkołach i klasach;

15.  przypomina o roli zespołów pedagogicznych, które pomagają rodzinom i udzielają im porad w zakresie ukierunkowania dziecka w taki sposób, by wkroczyło na ścieżkę zgodną z jego umiejętnościami, zdolnościami i upodobaniami; podkreśla, że ukierunkowanie jest fazą o kluczowym znaczeniu, w której mogą dojść do głosu stereotypy związane z płcią, i że może to odcisnąć trwałe piętno na zdolności dziewcząt do wyboru ścieżki zawodowej ułatwiającej samorealizację i emancypację.

16.  wzywa Komisję do organizowania we współpracy z państwami członkowskimi szkoleń podnoszących świadomość, które byłyby skierowane do dziewcząt i dotyczyły ich udziału w studiach wyższych, możliwych kierunków studiów i odpowiadających ich możliwości pracy w zależności od uzdolnień, aby zachęcać je do wybierania ścieżek kariery, które tradycyjnie są przypisywane mężczyznom, oraz aby zwiększyć pewność siebie u nowego pokolenia kobiet; podkreśla, że edukacja nieformalna odgrywa kluczową rolę w budowaniu pewności siebie u dziewcząt i młodych kobiet;

17.  wzywa państwa członkowskie, aby przy użyciu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych wspierały programy aktywizujące rodziców dzieci ze środowisk wykluczonych społecznie i wspierały konstruktywne i stymulujące spędzanie czasu poza szkołą i w czasie wakacji;

18.  wzywa państwa członkowskie do wspierania i promowania publicznych sieci przedszkoli, żłobków, systemu edukacji przedszkolnej oraz usług publicznych w zakresie organizowania czasu wolnego dzieci;

19.  wzywa państwa członkowskie do zwiększenia jakości edukacji i szkolenia zawodowego osób niepełnosprawnych i/lub o szczególnych potrzebach edukacyjnych, a także do obniżenia wskaźnika przedwczesnego porzucania przez nie nauki, który jest wysoki, do przestrzegania zasad edukacji integracyjnej, przy uwzględnieniu aktywnego udziału takich uczniów, a także do ich lepszego zintegrowania ze społeczeństwem oraz w miarę możliwości z ogólnym systemem edukacji; w tym celu wzywa do bezzwłocznej poprawy szkoleń dla nauczycieli oraz do włączenia kwestii płci do takich szkoleń, a także do identyfikowania trudności z uczeniem się, w tym do opracowania narzędzi wykrywania trudności z uwzględnieniem kwestii płci, oraz specjalnych programów edukacyjnych uwzględniających kwestie płci, aby zwiększyć szanse kobiet i dziewcząt w szukaniu zatrudnienia oraz umożliwić im przezwyciężenie dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie;

20.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia dziewczynkom i chłopcom równego dostępu do edukacji, bez względu na wiek, płeć, status społeczno-ekonomiczny, kontekst kulturowy lub religię, i podkreśla, że europejskie władze krajowe i lokalne powinny promować specjalne programy w celu ogólnej integracji marginalizowanych społeczności w szkołach, a w szczególności dziewczynek z tych społeczności, ponieważ często są one ofiarami dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie, oraz integracji wszystkich mniejszości ze społeczeństwem europejskim; podkreśla znaczenie, jakie ma zapewnienie dziewczynkom pełnego wykształcenia średniego i podkreśla, że potrzebne są programy wsparcia finansowego dla ubogich rodzin, aby zapobiegać przedwczesnemu porzucaniu nauki, w szczególności przez dziewczynki;

21.  zwraca się do państw członkowskich o udzielenie aktywnego wsparcia niezbędnego, aby emigrantki i ich rodziny mogły się uczyć języka kraju przyjmującego dzięki lokalnym, bezpłatnym i publicznym usługom edukacyjnym;

22.  wzywa państwa członkowskie do opracowania specjalnych programów, aby zapewnić kontynuację nauki przez romskie dziewczęta i młode kobiety, zarówno na szczeblu podstawowym, jak i średnim i wyższym, a także do wprowadzenia specjalnych środków skierowanych do nastoletnich matek i dziewczynek, które przedwcześnie porzucają naukę, aby wspierać w szczególności nieprzerywanie nauki, a także do oferowania szkoleń w miejscu pracy; ponadto wzywa państwa członkowskie i Komisję do uwzględnienia tych środków przy koordynowaniu i ocenie krajowych strategii integracji Romów;

23.  podkreśla znaczenie, jakie ma zawieranie w projektach współpracy na rzecz rozwoju działań ukierunkowanych na edukację dziewczynek i kobiet;

24.  podkreśla, że istotne jest, aby w programach nauczania i na wszystkich etapach edukacji zwracać szczególną uwagę na zasadę równości kobiet i mężczyzn;

Programy szkolne i nauczanie

25.  nalega, aby zwracać odpowiednią uwagę na równość płci we wszystkich aspektach – w programach nauczania, celach rozwojowych i wynikach nauczania, treści nauczania, programach szkolnych i konspektach, a także na konieczność oceny miejsca kobiet w programach nauczania poszczególnych przedmiotów, podkreślając ich rolę w nauczanym przedmiocie; uważa, że równość płci w edukacji powinna wyraźnie uwzględniać zasadę równości i musi obejmować szereg kwestii, takich jak umiejętność czytania i pisania, problem nękania, przemoc, mowę nienawiści, prawa człowieka i wychowanie obywatelskie;

26.  podkreśla, że edukacja musi pomagać dziewczętom i chłopcom stać się osobami świadomymi, zrównoważonymi, szanującymi innych oraz zdolnymi do empatii i wzajemnego szacunku, aby zapobiegać dyskryminacji, agresji i nękaniu;

27.  podkreśla, że szkoła powinna się przyczyniać do rozwijania międzykulturowego podejścia w nauczaniu, aby wspierać otwartość, wzajemny szacunek oraz dialog międzykulturowy i międzywyznaniowy;

28.  zachęca właściwe władze państw członkowskich do promowania równości kobiet i mężczyzn w ramach kompleksowych programów edukacji seksualnej i przygotowującej do życia w związku, w tym również uczenia dziewcząt i chłopców relacji opartych na zgodzie, szacunku i wzajemności, a także w sporcie i rekreacji, gdzie stereotypy i oczekiwania związane z płcią mogą wpływać na samoocenę, zdrowie, nabywanie umiejętności, rozwój intelektualny, integrację społeczną oraz kształtowanie tożsamości; dziewcząt i chłopców;

29.  zdaje sobie sprawę, że edukacja seksualna i przygotowująca do życia w związku, która ma wyważony charakter, jest dostosowana do wieku i oparta na danych naukowych, stanowi najważniejsze narzędzie wzmacniania pozycji dziewcząt i chłopców, pomagające im podejmować świadome wybory i przyczyniające się do realizacji szerszych priorytetów w zakresie zdrowia publicznego, takich jak zmniejszenie liczby nieplanowanych ciąż, zmniejszenie śmiertelności noworodków i matek, zapobieganie i wczesne leczenie infekcji przenoszonych drogą płciową, a także zmniejszenie nierówności w zakresie zdrowia; wzywa państwa członkowskie do rozważenia możliwości wprowadzenia do programów nauczania w szkołach podstawowych i średnich obowiązkowej edukacji seksualnej i przygotowującej do życia w związku i podkreśla znaczenie jakie ma kształcenie nauczycieli kładące szczególny nacisk na szacunek dla dziewcząt i kobiet oraz równość płci;

30.  wzywa do wprowadzenia edukacji seksualnej i przygotowującej do życia w związku do programów nauczania, aby wzmocnić pozycję dziewcząt poprzez podniesienie ich świadomości na temat własnego ciała i kontroli nad nim, a jednocześnie apeluje o zachowanie spójności między nauczaniem innych przedmiotów a tymi zasadami;

31.  wzywa Komisję do zwalczania dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową w placówkach oświatowych; nalega, by Komisja wsparła włączenie obiektywnych informacji o kwestiach LGBTI do szkolnych programów nauczania; nalega, by Komisja koordynowała wymianę wiedzy między państwami członkowskimi w zakresie zwalczania przypadków nękania i prześladowania na tle homofobicznym i transfobicznym;

32.  zachęca dziewczęta i chłopców, aby przełamali stereotypy płciowe i w procesie kształcenia interesowali się jednakowo wszystkimi przedmiotami, w szczególności ścisłymi i technicznymi, oraz aby chłopcy uczyli się o czynnościach uznawanych z kobiece, w dziedzinach takich jak prace domowe i opieka, promując również równy udział i równą reprezentację przy podejmowaniu zbiorowych decyzji i zarządzaniu w szkole, podobnie jak w ramach wszystkich zajęć pozalekcyjnych; apeluje do osób działających w tej dziedzinie o zapewnienie funduszy na te działania;

33.  wskazuje na konieczność przyjęcia środków mających na celu zachęcanie do szczególnego promowania kobiet w kulturze, twórczości artystycznej i intelektualnej oraz rozpowszechnianie tej twórczości, które to środki będą przeciwdziałały rozpowszechnionej dyskryminacji strukturalnej, jakiej doświadczają kobiety w tej dziedzinie, sprzyjając zrównoważeniu uczestnictwa kobiet i mężczyzn w publicznej działalności artystycznej i kulturalnej oraz udzielając wsparcia finansowego i przewidując działania pozytywne mające skorygować sytuacje nierówności w tych dziedzinach;

34.  wzywa do umożliwienia dziewczętom i chłopcom dostępu do technologii informacyjno-komunikacyjnych i równego korzystania z nich oraz dostępu do edukacji w tym zakresie już od przedszkola, przy zwróceniu szczególnej uwagi na dzieci i młodzież z obszarów wiejskich, ze społeczności marginalizowanych i na osoby o szczególnych potrzebach, aby podnieść poziom umiejętności cyfrowych, rozpowszechniać skuteczne narzędzia polityki edukacyjnej oraz poprawić szkolenie nauczycieli tak, aby zwiększyła się liczba studentek i absolwentek w dziedzinach takich jak nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje wszystkie inicjatywy i programy służące przyciągnięciu dziewcząt do tych obszarów studiów i odnośnych karier naukowych;

35.  podkreśla znaczenie opracowania działań edukacyjnych mających na celu uznanie roli kobiet w historii, nauce, polityce, literaturze, sztuce, edukacji itp. oraz nauczanie o niej;

36.  wzywa do dołożenia wszelkich starań, aby promować pracę w dziedzinie edukacji przedszkolnej i w szkole podstawowej, a także opieki, jako wartościowych zajęć zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn;

37.  wzywa państwa członkowskie do opracowania lub udoskonalenia regulacji krajowych służących przeciwdziałaniu negatywnemu wpływowi stereotypowych ról płciowych, utrwalanych przez wartości przekazywane za pośrednictwem mediów i reklamy, co zbyt często niweczy pracę podejmowaną w tym zakresie w szkołach;

38.  nalega, aby władze lokalne – z myślą o lokalnych społecznościach – wprowadzały zajęcia uzupełniające, które umacniałyby formalny program szkolny w odniesieniu do równości płci i nauczania przedsiębiorczości, a także realizowały programy nieformalnego uczenia się w zakresie nauczania o płci;

39.  apeluje o nadanie nowego impulsu działaniom na rzecz uznawania nieformalnego uczenia się w formie świadectwa kompetencji, a także zapewnienia spełniającego wysokie normy świadectwa nauki przez praktykę w miejscu pracy w zakresie kształcenia zawodowego, ponieważ pomoże to dziewczętom i kobietom znaleźć lepszą pracę i wejść lub powrócić na rynek pracy, a jednocześnie zapewni równe traktowanie kobiet i mężczyzn pod względem godności i kompetencji;

40.  wzywa autorów i wydawców materiałów pedagogicznych do uświadomienia sobie, że równość kobiet i mężczyzn musi być kryterium uwzględnianym przy opracowywaniu tych materiałów oraz zaleca współpracę z zespołami nauczycieli i uczniów w przygotowywaniu materiałów pedagogicznych na temat równości kobiet i mężczyzn, jak również zaleca, aby zwracać się o porady do ekspertów w dziedzinie równości kobiet i mężczyzn oraz aby uwzględniano tę tematykę w ramach studiów;

41.  wzywa państwa członkowskie do opracowania i rozpowszechniania wytycznych dla szkół, osób odpowiedzialnych za politykę edukacyjną, nauczycieli i autorów programów szkolnych, które obejmowałyby perspektywę płci oraz równość kobiet i mężczyzn, a także do wyeliminowania stereotypów i uprzedzeń ze względu na płeć, jakie mogą być zawarte w treściach, języku lub ilustracjach podręczników i materiałów pedagogicznych, a także zachęca do zwalczania seksizmu w literaturze, kinie, muzyce, grach, środkach przekazu, reklamie i innych dziedzinach, które w znaczący sposób mogą się przyczynić do zmiany postaw, zachowania i tożsamości dziewcząt i chłopców;

42.  uznaje, że nauczyciele odgrywają istotną rolę w kształtowaniu tożsamości edukacyjnej i mają duży wpływ na aspekty nacechowanych płciowo zachowań w szkole; przypomina, że nadal pozostaje dużo do zrobienia, aby umożliwić nauczycielom lepsze propagowanie równości kobiet i mężczyzn; kładzie w związku z tym nacisk na konieczność zapewnienia kompleksowego początkowego i ciągłego szkolenia nauczycieli w zakresie równości na wszystkich szczeblach formalnego i nieformalnego uczenia się, w tym partnerskiego uczenia się i współpracy z zewnętrznymi organizacjami i agencjami, w celu kształtowania świadomości na temat wpływu ról i stereotypów związanych z płcią na poziom pewności siebie uczniów i na wybierane przez nich przedmioty podczas studiów; podkreśla konieczność pokazywania dziewczętom pozytywnych wzorców roli kobiet i mężczyzn w szkołach i na uniwersytetach, by pozwolić im na rozpoznanie i jak najlepsze wykorzystanie swoich zdolności bez obawy o jakąkolwiek dyskryminację lub dwuznaczność związaną z płcią;

43.  podkreśla potrzebę włączenia – zarówno na początkowym etapie kształcenia nauczycieli, jak i w ramach ich kształcenia ustawicznego – analizy i zastosowania zasady równości kobiet i mężczyzn, aby wyeliminować przeszkody stojące na drodze ku pełnemu wykorzystaniu potencjału studentek i studentów, bez względu na płeć;

44.  głęboko wierzy w potencjał transformacyjny edukacji w zakresie promowania równości kobiet i mężczyzn; uważa, że programy kształcenia formalnego i nieformalnego muszą stanowić odpowiedź na przemoc ze względu na płeć, dyskryminację płciową, prześladowanie, homofobię i transfobię i we wszystkich ich przejawach, w tym w formie cyberprzemocy i prześladowania w internecie, oraz zwalczać je; przyznaje, że edukacja promująca równość kobiet i mężczyzn oraz zwalczająca przemoc ze względu na płeć zależy od środowiska szkolnego, które powinno być bezpieczne i wolne od przemocy;

45.  podkreśla potrzebę organizowania inicjatyw uświadamiających, szkoleniowych i integracyjnych uwzględniających kwestie płci, skierowanych do wszystkich podmiotów zaangażowanych w politykę edukacyjną oraz do rodziców i pracodawców;

46.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia międzypokoleniowego podejścia do edukacji oraz do zapewniania równego dostępu do edukacji formalnej i nieformalnej poprzez włączenie do systemów edukacyjnych finansowo przystępnej i wysokiej jakościowo opieki nad dziećmi, a także opieki nad osobami starszymi i innymi osobami niesamodzielnymi; wzywa państwa członkowskie do podjęcia inicjatyw mających na celu zmniejszenie bezpośrednich i pośrednich kosztów edukacji oraz zwiększenie zdolności wszystkich żłobków i przedszkoli, placówek organizujących zajęcia przed lekcjami, w czasie lekcji i po lekcjach z należytym poszanowaniem zasad integracji dzieci żyjących w ubóstwie lub na granicy ubóstwa; podkreśla, że ma to duże znaczenie, aby pomóc kobietom i mężczyznom, w tym rodzicom samotnie wychowującym dzieci, w znalezieniu równowagi między życiem rodzinnym a zawodowym oraz zapewnić udział kobiet w uczeniu się przez całe życie oraz kształceniu i szkoleniu zawodowym, a jednocześnie tworzyć wzorce wzmacniania pozycji dziewcząt;

47.  podkreśla, że chłopcy i mężczyźni muszą brać aktywny udział we wszelkich strategiach na rzecz promowania równości kobiet i mężczyzn oraz wzmocnienia pozycji dziewcząt i kobiet;

48.  podkreśla, że istotne jest, aby władze publiczne w ramach szkolnictwa wyższego promowały zajęcia i badania dotyczące znaczenia i zakresu równości kobiet i mężczyzn, w szczególności poprzez włączenie do programów studiów zajęć z dziedziny równości kobiet i mężczyzn, tworzenie specjalnych kierunków studiów podyplomowych oraz prowadzenie specjalistycznych analiz i badań w tej dziedzinie;

49.  wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do poczynienia postępów w zakresie wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych, wystawionych w różnych państwach członkowskich, oraz w zakresie koordynacji i harmonizacji przepisów krajowych regulujących dostęp do różnych zawodów, aby emigrantki, zarówno z Unii, jak i państw trzecich, mogły dostać pracę odpowiadającą ich wykształceniu i kwalifikacjom;

Inwestycje, monitorowanie i ocena

50.  zwraca uwagę, że niezależne podmioty powinny monitorować i oceniać postępy poczynione w wyniku przyjęcia strategii politycznych w zakresie równości kobiet i mężczyzn w placówkach oświatowych oraz że należy stale informować organy decyzyjne na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim o wszystkich podejmowanych środkach i osiągniętych postępach w tej dziedzinie, a także zwraca uwagę, że perspektywa płci powinna jak najszybciej stać się elementem uwzględnianym przy wewnętrznej i zewnętrznej ocenie placówek oświatowych;

51.  podkreśla doniosłą rolę, jaką odgrywa współpraca między różnymi organami administracji edukacyjnej i wymiana najlepszych praktyk w zakresie opracowywania projektów i programów mających na celu propagowanie wiedzy o zasadach koedukacji i rzeczywistej równości kobiet i mężczyzn oraz ich rozpowszechnianie wśród podmiotów społeczności edukacyjnej;

52.  wzywa Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) do dalszego gromadzenia porównywalnych danych z podziałem na płeć i opracowywania tabel dotyczących wszystkich dziedzin polityki, w tym dziedziny edukacji, oraz ponownie podkreśla znaczenie, jakie ma prowadzenie badań nad wpływem polityki edukacyjnej na rozwiązanie kwestii braku równości kobiet i mężczyzn, dostarczając jednocześnie jakościowych i ilościowych instrumentów do oceny tego wpływu, oraz wykorzystanie strategii budżetowej z uwzględnieniem płci, aby promować dostęp oraz prawo do zasobów edukacyjnych;

53.  przyznaje, że niezwykle istotne jest, aby dokonać oceny wpływu przyszłego ustawodawstwa w dziedzinie edukacji na równość kobiet i mężczyzn oraz – jeżeli okaże się to konieczne – dokonanie przeglądu istniejących przepisów zgodnie z tą zasadą;

54.  podkreśla, że monitorowania procesów wdrażania programów dotyczących równouprawnienia płci i ich oceny powinny dokonywać ośrodki badawcze zajmujące się edukacją, w ścisłej współpracy ze specjalistami w kwestiach płci, z podmiotami powołanymi przez UE oraz władzami lokalnymi; domaga się, aby państwa członkowskie i Komisja gromadziły jakościowe i ilościowe dane w rozbiciu na płeć;

55.  proponuje, aby ufundować europejską nagrodę w dziedzinie równości kobiet i mężczyzn, która byłaby przyznawana co roku placówkom oświatowym wyróżniającym się w realizacji tego celu, i zachęca państwa członkowskie do ufundowania takiej samej nagrody na szczeblu krajowym;

56.  podkreśla potrzebę sporządzenia planów działań i przydzielenia środków na wdrożenie projektów edukacyjnych i struktur edukacyjnych uwzględniających aspekt płci i zaleca, aby w tym celu wykorzystać dostępne instrumenty europejskie, w szczególności plan inwestycyjny, program Horyzont 2020 oraz fundusze unijne, w tym Europejski Fundusz Społeczny;

o
o   o

57.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji i rządom państw członkowskich.

(1) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0074.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0050.
(3) https://europa.eu/eyd2015/pl/eu-european-parliament/posts/every-girl-and-woman-has-right-education


EOG-Szwajcaria: przeszkody w pełnej realizacji rynku wewnętrznego
PDF 505kWORD 99k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 września 2015 r. w sprawie EOG i Szwajcarii: przeszkody w pełnej realizacji rynku wewnętrznego (2015/2061(INI))
P8_TA(2015)0313A8-0244/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Umowę o wolnym handlu między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską z dnia 22 lipca 1972 r.,

–  uwzględniając Umowę z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie swobodnego przepływu osób między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, a w szczególności załącznik I do tej umowy dotyczący swobodnego przepływu osób oraz załącznik III w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych,

–  uwzględniając Umowę między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie uproszczenia kontroli i formalności przy przewozie towarów oraz środków bezpieczeństwa stosowanych przez organy celne,

–  uwzględniając Umowę między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie wzajemnego uznawania w odniesieniu do oceny zgodności,

–  uwzględniając Umowę między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie pewnych aspektów zamówień rządowych,

–  uwzględniając Protokół z dnia 27 maja 2008 r. do Umowy między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób, w związku z udziałem Republiki Bułgarii i Rumunii w charakterze umawiających się stron, w następstwie przystąpienia tych państw do Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Protokół z dnia 26 października 2004 r. do Umowy między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób, w związku z udziałem w charakterze umawiających się stron Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej, w następstwie przystąpienia tych państw do Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym,

–  uwzględniając dyrektywę 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząc usług na rynku wewnętrznym (tzw. dyrektywę usługową)(1),

–  uwzględniając dyrektywę 2013/55/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 listopada 2013 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 września 2010 r. w sprawie EOG i Szwajcarii: przeszkody w pełnej realizacji rynku wewnętrznego(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdania o postępach Islandii w 2012 r. oraz perspektyw powyborczych(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie zarządzania jednolitym rynkiem w ramach europejskiego semestru(5),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 21 marca 2014 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie jednorodnego rozszerzonego jednolitego rynku oraz stosunków UE z państwami Europy Zachodniej nienależącymi do UE,

–  uwzględniając konkluzje przyjęte przez Radę EOG dnia 19 listopada 2014 r. podczas 42. posiedzenia Rady EOG,

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie przeglądu funkcjonowania Europejskiego Obszaru Gospodarczego (SWD(2012)0425),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 listopada 2012 r. zatytułowany „Stosunki UE z Księstwem Andory, Księstwem Monako oraz Republiką San Marino — warianty pogłębionej integracji z UE” (COM(2012)0680),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 18 listopada 2013 r. zatytułowane „Stosunki UE z Księstwem Andory, Księstwem Monako oraz Republiką San Marino: warianty udziału tych państw w rynku wewnętrznym”,

–  uwzględniając sprawozdanie Wspólnego Komitetu Parlamentarnego EOG w sprawie rocznego sprawozdania na temat funkcjonowania porozumienia EOG w roku 2013,

–  uwzględniając rezolucję Wspólnego Komitetu Parlamentarnego EOG z dnia 30 maja 2013 r. w sprawie przyszłości EOG oraz stosunków między UE a państwami o niewielkim obszarze terytorialnym i Szwajcarią,

–  uwzględniając rezolucję Wspólnego Komitetu Parlamentarnego EOG z dnia 26 marca 2014 r. w sprawie zarządzania jednolitym rynkiem,

–  uwzględniając rezolucję Wspólnego Komitetu Parlamentarnego EOG z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie polityki przemysłowej w Europie,

–  uwzględniając rezolucję Wspólnego Komitetu Parlamentarnego EOG z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie transatlantyckiego partnerstwa handlowo-inwestycyjnego i jego możliwego wpływu na państwa EFTA należące do EOG,

–  uwzględniając sprawozdanie na temat szwajcarskiej polityki zagranicznej z dnia 14 stycznia 2015 r.,

–  uwzględniając 35. tabelę wyników rynku wewnętrznego państw EFTA należących do EOG,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 217 dający Unii prawo do zawierania umów międzynarodowych,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz opinię Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8-0244/2015),

A.  mając na uwadze, że cztery państwa należące do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) (Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria) są ważnymi partnerami Unii Europejskiej (UE), a Szwajcaria i Norwegia są odpowiednio czwartym i piątym co do wielkości wymiany partnerem handlowym UE;

B.  mając na uwadze, że relacje między UE a trzema państwami należącymi do EFTA (Islandia, Liechtenstein i Norwegia) opierają się na Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG), który zapewnia pełen udział w rynku wewnętrznym w ramach porozumienia EOG, zarządzanego i monitorowanego w wysoko zinstytucjonalizowanej formie;

C.  mając na uwadze, że uczestnictwo Szwajcarii w porozumieniu EOG zostało odrzucone w referendum w 1992 r., w związku z czym stosunki między Szwajcarią a UE opierają się obecnie na ponad 100 umowach sektorowych, przewidujących daleko posuniętą integrację;

D.  mając na uwadze, że dobrze funkcjonujący i wydajny jednolity rynek, działający w oparciu o wysoce konkurencyjną społeczną gospodarkę rynkową, jest niezbędny do pobudzenia wzrostu i konkurencyjności oraz tworzenia miejsc pracy w celu ożywienia europejskiej gospodarki, jednak przepisy dotyczące jednolitego rynku muszą być właściwe transponowane, wdrażane i egzekwowane, aby przynosić pełnię korzyści państwom członkowskim UE oraz państwom EFTA należącym do EOG;

Wprowadzenie

1.  uważa, że porozumienie EOG jest kluczowym czynnikiem wzrostu gospodarczego i najdalej posuniętym, kompleksowym instrumentem rozszerzania jednolitego rynku o państwa trzecie; uważa, że biorąc pod uwagę wewnętrzny rozwój sytuacji w UE, porozumienie to sprawdziło się już jako stabilne, skuteczne i dobrze funkcjonujące porozumienie gwarantujące integralność jednolitego rynku również w perspektywie długoterminowej;

2.  uznaje, że bliskie relacje między UE, państwami EFTA należącymi do EOG i Szwajcarią wykraczają poza integrację gospodarczą i rozszerzenie jednolitego rynku oraz przyczyniają się do stabilności i dobrobytu z korzyścią dla wszystkich obywateli i przedsiębiorstw, w tym MŚP; podkreśla, jak ważne jest zapewnienie właściwego funkcjonowania jednolitego rynku w celu stworzenia równych warunków działania i tworzenia nowych miejsc pracy;

Wdrożenie prawodawstwa dotyczącego jednolitego rynku: państwa EFTA należące do EOG

3.  zauważa z niepokojem, że według tabeli wyników rynku wewnętrznego państw EFTA należących do EOG obecny średni poziom deficytu transpozycji w trzech państwach EFTA wzrósł do 2,0% z poziomu 1,9% odnotowanego w lipcu 2014 r.;

4.  z zadowoleniem przyjmuje znaczące wysiłki na rzecz poprawy sprawnego włączenia odnośnego dorobku prawnego do porozumienia EOG, jak również zawarte niedawno porozumienie w sprawie zasad włączania rozporządzeń UE ustanawiających europejskie organy nadzoru w dziedzinie usług finansowych;

5.  przypomina, że państwa EFTA należące do EOG uczestniczą w licznych programach i agencjach UE, a także biorą udział w praktycznej współpracy, np. w ramach systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym lub SOLVIT, oraz przyczyniają się do spójności UE za pośrednictwem mechanizmów finansowych EOG i Norwegii; uważa, że ta współpraca przyczynia się do tworzenia sprawnego, rozszerzonego jednolitego rynku; zachęca państwa UE i państwa EFTA należące do EOG, by nadal przygotowywały narzędzia zapobiegawcze i odpowiedź na ewentualne zagrożenia w celu zagwarantowania funkcjonującego wewnętrznego rynku energii;

6.  uważa, że terminowe i możliwie jednoczesne wdrażanie odpowiednich przepisów dotyczących jednolitego rynku przez państwa EFTA należące do EOG jest niezbędne oraz że proces ten można nadal doskonalić i przyspieszać;

7.  podkreśla, że zaległości we włączaniu aktów prawnych pozostają powodem do zaniepokojenia, w związku z czym apeluje do państw EFTA należących do EOG o zwiększenie w ścisłej współpracy z UE wysiłków na rzecz podtrzymania integralności jednolitego rynku;

8.  uznaje, że konieczne jest uprzednie porozumienie się wszystkich państw EFTA należących do EOG i ustalenie, jakie kwestie mają znaczenie dla EOG, i że przed włączeniem konieczne mogą być dostosowania techniczne; wyraża jednak zaniepokojenie, iż liczne wnioski o dostosowania i wyjątki prowadzą do opóźnień i możliwe, że powodują rozdrobnienie jednolitego rynku; zdecydowanie nawołuje te państwa do ścisłej współpracy z UE, aby zapewnić równe warunki działania na rozszerzonym jednolitym rynku;

9.  wskazuje, że od podpisania Porozumienia EOG UE w coraz szerszym zakresie wykorzystuje agencje; z zadowoleniem przyjmuje, że państwa EFTA należące do EOG uczestniczą w działaniach tych agencji; wzywa państwa EFTA należące do EOG oraz Komisję do dalszego usprawniania tej współpracy i uczestnictwa;

10.  przypomina o toczących się negocjacjach między UE i USA w sprawie kompleksowej umowy o wolnym handlu i inwestycjach; podkreśla, że państwa EFTA należące do EOG stosują zasady rynku wewnętrznego na mocy Porozumienia EOG oraz że wszelkie skutki, jakie udane partnerstwo handlowo-inwestycyjne wywrze na jednolity rynek, będą prawdopodobnie oddziaływać również na państwa EFTA należące do EOG; podkreśla ponadto, że TTIP nie może stworzyć żadnych nowych barier w handlu między UE i państwami EFTA należącymi do EOG;

Księstwo Liechtensteinu

11.  wyraża zaniepokojenie, iż Liechtenstein powiększył swój deficyt transpozycji z 0,7% do 1,2%; wyraża ponadto zaniepokojenie, że tamtejsze przepisy dotyczące prawa wjazdu i pobytu pewnych członków rodzin obywateli EOG i ograniczenia nakładane na obywateli EOG zamieszkujących w Liechtensteinie odnośnie do podejmowania zatrudnienia w innym państwie EOG, które Lichtenstein postrzega jako uregulowanie oparte na specjalnych limitach na mocy Porozumienia EOG, nie są w pełni zgodne z prawem EOG;

Republika Islandii

12.  odnotowuje pismo z dnia 12 marca 2015 r. przesłane przez rząd Islandii dotyczące jego stanowiska w sprawie statusu Islandii jako państwa kandydującego do członkostwa w UE; zdecydowanie wzywa Islandię do zwiększenia wysiłków na rzecz spełnienia zobowiązań wynikających z porozumienia EOG, mając na uwadze, że deficyt transpozycji wynosi 2,8%, a więc jest największy spośród wszystkich zainteresowanych państw; zachęca UE i Islandię do dalszego zacieśniania współpracy w kwestiach, między innymi, gotowości na wypadek klęsk żywiołowych w obszarze Północnego Atlantyku oraz do przeznaczenia środków na stawianie czoła związanym z tym wyzwaniom;

Królestwo Norwegii

13.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż Norwegia, z którą więzy zacieśniły się przed ostatnie lata, stanowi część inicjatywy liderów, której celem jest poprawa funkcjonowania jednolitego rynku; zauważa przy tym, że deficyt transpozycji wzrósł do 2%, w związku z czym wzywa Norwegię do zwiększenia wysiłków w tym zakresie, szczególnie z myślą o zakończeniu tworzenia wewnętrznego rynku energii; zachęca do zacieśnienia współpracy, między innymi w zakresie polityki energetycznej; wskazuje jednak, że nadal występuje problem zwiększonych ceł importowych na pewne produkty, który wymaga oceny;

Księstwo Andory, Księstwo Monako, Republika San Marino

14.  zauważa, że bliższe stosunki mogą przynosić obopólne korzyści, w szczególności na szczeblu regionalnym i lokalnym w regionach sąsiadujących z UE, w związku z czym z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie negocjacji w sprawie układów o stowarzyszeniu jako istotny krok naprzód w odniesieniu do ich uczestnictwa w jednolitym rynku oraz w ewentualnych dziedzinach wykraczających poza ten rynek, biorąc jednocześnie pod uwagę szczególną specyfikę tych państw;

Wdrożenie prawodawstwa dotyczącego jednolitego rynku: Konfederacja Szwajcarska

15.  wyraża uznanie dla bliskich, nieustannie pogłębianych i długotrwałych stosunków między UE a Szwajcarią, które przez ostatnie dekady przyczyniały się do pokoju, dobrobytu i wzrostu w Europie; jest przekonany, że stosunki te można rozwijać z korzyścią dla obydwu stron poprzez kompleksowy przegląd umów sektorowych z pełnym poszanowaniem fundamentalnych zasad UE i że mogą one rozszerzyć zakres podobieństw i wspólnych interesów;

16.  z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście rozpoczęcie w maju 2014 r. negocjacji w sprawie ram instytucjonalnych jako warunku dalszego rozwoju podejścia opartego na stosunkach dwustronnych; podkreśla, że bez takiego ramowego porozumienia nie zostanie zawarte żadne kolejne porozumienie w sprawie uczestnictwa Szwajcarii w rynku wewnętrznym; apeluje do rządu Szwajcarii o zwiększenie wysiłków na rzecz postępu negocjacji w nieuzgodnionych dotąd kwestiach;

17.  odnotowuje wynik inicjatywy obywatelskiej z 9 lutego 2014 r. „Przeciwko masowej imigracji” oraz decyzje podjęte dnia 11 lutego 2015 r. przez Szwajcarską Radę Federalną w sprawie wdrożenia projektu prawa wykonawczego oraz nowych środków towarzyszących; zwraca uwagę, że jest to sprzeczne ze zobowiązaniami wynikającymi z umowy o swobodnym przepływie osób (FMPA) oraz oczekuje od Szwajcarii przestrzegania tych zobowiązań; zauważa, że kwestia migracji obywateli z państw trzecich nie powinna być mylona ze swobodnym przepływem osób zapisanym w traktatach; podkreśla, że jednostronne środki przedsięwzięte przez Szwajcarię, aby uniknąć dyskryminowania obywateli Chorwacji nie mogą zastąpić ratyfikacji protokołu rozszerzającego umowę o swobodnym przepływie osób o Chorwację, ponadto zauważa, że ratyfikacja tego protokołu umożliwiłaby kontynuację udziału Szwajcarii w programie „Horyzont 2020” po roku 2016 w celu promowania dostępu badaczy do funduszy „Horyzontu 2020”; wzywa Komisję, aby współpracowała ze Szwajcarią i państwami członkowskimi w celu znalezienia zadowalającego rozwiązania szanującego postanowienia odpowiednich umów oraz rządy prawa;

18.  ponownie podkreśla, że swobodny przepływ osób jest jedną z fundamentalnych swobód oraz filarem jednolitego rynku i że zawsze była to nieodłączna część i warunek stosunków dwustronnych między UE a Szwajcarią; z tego względu w pełni popiera odrzucenie przez UE w lipcu 2014 r. wniosku władz Szwajcarii o ponowne negocjowanie umowy o swobodnym przepływie osób z zamiarem wprowadzenia kwot lub systemu preferencji narodowości; z niepokojem przyjmuje doniesienia o stosowanym przez niektóre przedsiębiorstwa i kantony systemie preferencji krajowych oraz przypomina, że taka praktyka jest sprzeczna z umową o swobodnym przepływie;

19.  zauważa, że środki ograniczające swobodny przepływ osób przyjęte w wyniku referendum w Szwajcarii powodują brak równowagi i osłabiają korzyści, jakie państwa członkowskie UE czerpią z umów;

20.  odnotowuje wprowadzenie przez Szwajcarię rozwiązania przejściowego po zawieszeniu negocjacji w sprawie uczestnictwa Szwajcarii w programie Erasmus+; wyraża zaniepokojenie tym, że rozwiązanie to najprawdopodobniej będzie miało wpływ na mobilność studentów między UE a Szwajcarią; apeluje do Szwajcarii i UE, by dołożyły wszelkich starań w celu spełnienia wymogów uczestnictwa w programie Erasmus+, tak aby zapewnić wzajemność wymian i nie działać na niekorzyść młodych ludzi;

21.  zachęca do utrzymania obecnej praktyki zezwalającej przedsiębiorstwom taksówkowym z państw członkowskich UE na nieograniczone świadczenie usług, co od dawna przyczynia się do rozwoju gospodarczego szwajcarskiego regionu przygranicznego i przynosi korzyści obu stronom;

22.  wzywa Komisję, by szczegółowo zbadała skutki nabywania i dzierżawienia gruntów przez szwajcarskich rolników w regionach przygranicznych;

23.  ubolewa z powodu wprowadzenia, a następnie konsolidacji przez Szwajcarię, w kontekście umowy o swobodnym przepływie osób, jednostronnych środków wspomagających, takich jak obciążanie kosztami administracyjnymi, obowiązek wnoszenia kaucji gwarancyjnej lub połączenie tych środków, które znacznie utrudniają świadczenie usług na mocy umowy, szczególnie przez małe i średnie przedsiębiorstwa chcące świadczyć usługi w Szwajcarii; wzywa zatem Szwajcarię do dokonania przeglądu tych środków z myślą o zapewnieniu ich zgodności z umową o swobodnym przepływie osób;

24.  zauważa, że wdrożenie w 2013 r. dyrektywy 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych było przez długi czas przeciągane, i apeluje o sprawne włączenie zmienionej dyrektywy 2013/55/UE do załącznika do umowy o swobodnym przepływie osób w nadziei, że Szwajcaria znajdzie sposób, by zapewnić dalsze istnienie tej umowy; zwraca uwagę na niedawną aktualizację załącznika II do umowy w sprawie swobodnego przepływu osób, pozwalającą na skuteczniejszą koordynację systemów zabezpieczenia społecznego UE i Szwajcarii; zachęca Szwajcarię, aby nadal wdrażała prawo UE, do czego jest zobowiązana;

25.  uważa, że zasady wzajemności i sprawiedliwości w stosunkach między EOG i Szwajcarią są niezbędne, jeśli chodzi o korzystanie z jednolitego rynku.

26.  wzywa Komisję, aby w przyszłości przed wprowadzeniem nowych uregulowań, takich jak niedawna zmiana art. 561 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, która dopuszcza korzystanie do celów prywatnych z samochodu firmowego zarejestrowanego w państwie trzecim przez pracownika zamieszkałego na obszarze celnym UE tylko na ściśle określonych warunkach, zbadała ich wszelki wpływ na regiony graniczące ze Szwajcarią;

27.  stwierdza, że współpraca w ramach umowy w sprawie wzajemnego uznawania w odniesieniu do oceny zgodności jest ogólnie zadowalająca, jednak jej funkcjonowanie można by znacząco poprawić w wyniku zgody Szwajcarii na dynamiczne dostosowywanie umowy do stale rozwijającego się dorobku prawnego UE;

28.  wzywa do zniesienia barier dla transgranicznej mobilności zawodowej, co pozwoli na pogłębienie rynku wewnętrznego; w tym celu podkreśla, jak ważne jest promowanie nauki języków, lepsze informowanie osób poszukujących pracy i oferowanie im praktycznego wsparcia, w szczególności poprzez sieć EURES, w Szwajcarii i we wszystkich państwach EOG; z zadowoleniem przyjmuje więc aktywne uczestnictwo Szwajcarii w działalności sieci EURES, zwłaszcza w regionach przygranicznych; apeluje do Szwajcarii o dalszy rozwój świadczonych przez nią usług EURES, zarówno ponadnarodowych, jak i transgranicznych, zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem w sprawie sieci EURES, w celu zwiększenia mobilności pracowników i realnego zintegrowania rynku pracy UE i Szwajcarii; aby zwiększyć mobilność pracowników, wspiera również wysiłki na rzecz określenia szerokiego spektrum wschodzących gałęzi przemysłu i kluczowych sektorów wzrostu, na których powinny się skupić kraje EOG, Szwajcaria i państwa członkowskie przy rozwijaniu swojego zasobu umiejętności, tak by lepiej dopasować umiejętności i kwalifikacje do podaży i popytu;

o
o   o

29.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 36.
(2) Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 132.
(3) Dz.U. C 308 E z 20.10.2011, s. 18.
(4) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0041.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0069.

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności