Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2015/2352(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0308/2016

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0308/2016

Συζήτηση :

PV 30/11/2016 - 18
CRE 30/11/2016 - 18

Ψηφοφορία :

PV 01/12/2016 - 6.23
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2016)0478

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 438kWORD 61k
Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2016 - Βρυξέλλες Οριστική έκδοση
Ευθύνη, αποζημίωση και χρηματοοικονομική ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου
P8_TA(2016)0478A8-0308/2016

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 1ης Δεκεμβρίου 2016 σχετικά με την ευθύνη, την αποζημίωση και τη χρηματοοικονομική ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου (2015/2352(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την ευθύνη, την αποζημίωση και τη χρηματοοικονομική ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου σύμφωνα με το άρθρο 39 της οδηγίας 2013/30/EΕ (COM(2015)0422),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Liability, Compensation and Financial Security for Offshore Accidents in the European Economic Area» (Ευθύνη, αποζημίωση και ασφαλιστική κάλυψη για υπεράκτια ατυχήματα στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο), που συνοδεύει την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με το ίδιο ζήτημα (SWD(2015)0167),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 2013, για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου και την τροποποίηση της οδηγίας 2004/35/ΕΚ(1) (οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών – ΟΑΥΕ),

–  έχοντας υπόψη την αξιολόγηση επιπτώσεων που συνοδεύει την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων αναζήτησης, εξερεύνησης και εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου) (SEC(2011)1293),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2008/99/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου(2),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας(3) (οδηγία περί περιβαλλοντικής ευθύνης – ΟΠΕ),

–  έχοντας υπόψη το διεθνές και περιφερειακό κεκτημένο σχετικά με τις αξιώσεις αποζημίωσης σε περίπτωση συμβάντων που σχετίζονται με υπεράκτιες δραστηριότητες στους τομείς του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και, ιδίως, τη διεθνή σύμβαση για την αστική ευθύνη για ζημίες που οφείλονται σε πετρελαϊκή ρύπανση (σύμβαση για την αστική ευθύνη), της 27ης Νοεμβρίου 1992, τη διεθνή σύμβαση σχετικά με τη δημιουργία διεθνούς ταμείου αποζημίωσης για ζημίες που οφείλονται σε ρύπανση από υδρογονάνθρακες (σύμβαση για τη δημιουργία ταμείου), της 27ης Νοεμβρίου 1992, τη διεθνή σύμβαση για την αστική ευθύνη για ζημίες ρύπανσης από καύσιμα δεξαμενής πλοίων (σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων), της 23ης Μαρτίου 2001, τη σύμβαση για την περιβαλλοντική προστασία των βορείων χωρών μεταξύ Δανίας, Φιλανδίας, Νορβηγίας και Σουηδίας και το πρωτόκολλο υπεράκτιων δραστηριοτήτων της σύμβασης της Βαρκελώνης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της παράκτιας ζώνης της Μεσογείου (Πρωτόκολλο υπεράκτιων δραστηριοτήτων),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 13ης Σεπτεμβρίου 2005(4),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 83 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2012, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις(5) (αναδιατύπωση του κανονισμού Βρυξέλλες Ι),

–  έχοντας υπόψη τη σύμβαση για τη διεθνή δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις(6) (σύμβαση του Λουγκάνο 2007),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 864/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2007, για το εφαρμοστέο δίκαιο στις εξωσυμβατικές ενοχές(7) (κανονισμός Ρώμη II),

–  έχοντας υπόψη την τελική έκθεση που εκπόνησε η BIO by Deloitte για την Επιτροπή με τίτλο «Αστική ευθύνη, χρηματοοικονομική ασφάλεια και αξιώσεις αποζημίωσης για υπεράκτιες δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο»(8),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με την αντιμετώπιση των προβλημάτων της ασφάλειας των υπεράκτιων δραστηριοτήτων εκμετάλλευσης κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου(9),

–  έχοντας υπόψη την καταστροφή που συνέβη στην εξέδρα εξόρυξης πετρελαίου του Deepwater Horizon στον Κόλπο του Μεξικού, τον Απρίλιο του 2010,

–  έχοντας υπόψη τα συμβάντα που σχετίζονται με την πλατφόρμα Castor στα ανοιχτά των ακτών των επαρχιών της Ισπανίας Castellón και Tarragona, και μεταξύ αυτών τους 500 σεισμούς που έπληξαν άμεσα χιλιάδες ευρωπαίους πολίτες,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A8-0308/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στο άρθρο 194 ΣΛΕΕ επισημαίνεται ρητά το δικαίωμα ενός κράτους μέλους να καθορίζει τους όρους εκμετάλλευσης των ενεργειακών του πόρων, με σεβασμό σε θέματα αλληλεγγύης και προστασίας του περιβάλλοντος·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εγχώριες πηγές πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην κάλυψη των υφιστάμενων ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης και ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υπεράκτιες δραστηριότητες εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου αναπτύσσονται σταδιακά σε ολοένα πιο δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες, γεγονός που ενδέχεται να προκαλέσει σημαντικές και καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον και την οικονομία των θαλάσσιων ζωνών και των παράκτιων περιοχών·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι παρ’ όλο που η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα παρουσιάζει πτώση κατά τα τελευταία έτη, ο αριθμός υπεράκτιων εγκαταστάσεων στην Ευρώπη αναμένεται να αυξηθεί στο μέλλον, ιδίως στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ατυχήματα που προκαλούνται σε υπεράκτιες εξέδρες εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν καταστροφικές διασυνοριακές επιπτώσεις και για το λόγο αυτό δικαιολογείται η ανάληψη δράσης εκ μέρους της ΕΕ για την πρόληψη και την άμβλυνση, καθώς και για την προσπάθεια καταπολέμησης, των συνεπειών των ατυχημάτων αυτών είναι αναγκαία και αναλογική·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να τιμάται η μνήμη των 167 εργαζομένων του πετρελαϊκού τομέα, οι οποίοι έχασαν με τραγικό τρόπο τη ζωή τους στην καταστροφή της Piper Alpha, ανοιχτά των ακτών του Aberdeen (στη Σκωτία), στις 6 Ιουλίου 1988·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορες μελέτες, μεταξύ των οποίων μία από την Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και μία από το Κοινό Κέντρο Ερευνών, εκτιμούν ότι ο αριθμός συμβάντων στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανέρχεται σε αρκετές χιλιάδες (συγκεκριμένα 9 700 μεταξύ 1990 και 2007)· λαμβάνοντας, περαιτέρω, υπόψη ότι ο σωρευτικός αντίκτυπος αυτών των συμβάντων, ακόμα και εκείνων που είναι μικρής κλίμακας, έχει σημαντικές και διαρκείς επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον, και θα έπρεπε να λαμβάνεται υπόψη στην οδηγία·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 191 ΣΛΕΕ, όλες οι δράσεις της ΕΕ στον τομέα αυτό πρέπει να αποβλέπουν σε υψηλό επίπεδο προστασίας, με βάση, μεταξύ άλλων, τις αρχές της προφύλαξης, της προληπτικής δράσης, της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και της αειφορίας·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν έχει σημειωθεί σοβαρό υπεράκτιο ατύχημα στην ΕΕ από το 1988 και ότι το 73 % της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΕΕ προέρχεται από τα κράτη μέλη της Βόρειας Θάλασσας για τα οποία αναγνωρίζεται ήδη ότι εφαρμόζουν τα αποτελεσματικότερα παγκοσμίως καθεστώτα υπεράκτιας ασφάλειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί πως η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει περίπου 68 000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και ότι ο αριθμός των υπεράκτιων εγκαταστάσεων είναι πιθανόν να αυξηθεί αισθητά στο μέλλον, κυρίως στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, γεγονός που καθιστά επείγουσα την πλήρη εφαρμογή και επιβολή της οδηγίας 2013/30/ΕΕ και τη θέσπιση ενός κατάλληλου νομικού πλαισίου που να διέπει όλες τις υπεράκτιες δραστηριότητες πριν συμβεί σοβαρό ατύχημα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 191 ΣΛΕΕ, η περιβαλλοντική πολιτική της Ένωσης πρέπει να βασίζεται στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα καθεστώτα περί ευθύνης αποτελούν τον κύριο τρόπο εφαρμογής της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς διασφαλίζουν ότι οι εταιρείες λογοδοτούν για όλες τις ζημίες που προκαλούνται στο πλαίσιο των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων και τους παρέχουν κίνητρο να υιοθετήσουν μέτρα πρόληψης, να αναπτύξουν πρακτικές και να αναλάβουν δράσεις που ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο πρόκλησης ζημιών·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, η οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών καθιστά μεν τους κατόχους άδειας υπεράκτιας εκμετάλλευσης αυστηρά υπεύθυνους για την πρόληψη και την αποκατάσταση τυχόν περιβαλλοντικών ζημιών που προκαλούνται στο πλαίσιο της δραστηριότητάς τους (άρθρο 7 σε συνδυασμό με το άρθρο 38, το οποίο επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας περί περιβαλλοντικής ευθύνης ώστε να καλύψει και τις υφαλοκρηπίδες των κρατών μελών), μέσω αυτής δεν έχει ωστόσο καταστεί δυνατόν να θεσπιστεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ευθύνη στη ΕΕ·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι τεράστια η σημασία της ύπαρξης αποτελεσματικών και επαρκών μηχανισμών αποζημίωσης και άμεσων και κατάλληλων διαδικασιών χειρισμού των αξιώσεων για ζημίες που έχουν προκληθεί από υπεράκτιες δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στα θύματα, στα ζώα και στο περιβάλλον, καθώς και επαρκών πόρων για την αποκατάσταση σημαντικών οικοσυστημάτων·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων δεν προβλέπει εναρμόνιση της αστικής ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από υπεράκτια ατυχήματα και ότι βάσει του ισχύοντος διεθνούς νομοθετικού πλαισίου είναι δύσκολη η επιτυχής πραγμάτωση διαμεθοριακών αξιώσεων αποζημίωσης σε υποθέσεις του αστικού δικαίου·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων προβλέπει προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας με στόχο να διασφαλιστεί ότι οι κάτοχοι άδειας θα είναι πάντοτε τεχνικά ή οικονομικά σε θέση να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των υπεράκτιων δραστηριοτήτων τους, ενώ επιβάλλει στα κράτη μέλη να θεσπίσουν διαδικασίες για τον ταχύ και κατάλληλο χειρισμό των αξιώσεων αποζημίωσης, συμπεριλαμβανομένων των συνοριακών ατυχημάτων, καθώς και να διευκολύνουν τη χρήση αποδοτικών χρηματοοικονομικών μέσων (άρθρο 4)·

1.  χαιρετίζει την έγκριση της οδηγίας για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών 2013/30/EΕ (ΟΑΥΕ), που συμπληρώνει την οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη 2004/35/ΕΚ (ΟΠΕ) και την οδηγία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων 2011/92/ΕΕ (ΟΕΠΕ), καθώς και την κύρωση του Πρωτοκόλλου Υπεράκτιων Δραστηριοτήτων της Σύμβασης της Βαρκελώνης εκ μέρους του Συμβουλίου, ως πρώτα βήματα για την προστασία του περιβάλλοντος και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, καθώς και για την ασφάλεια των εργαζομένων· ζητεί από τα κράτη μέλη που δεν έχουν μεταφέρει ακόμη στην εθνική τους νομοθεσία τις προαναφερθείσες οδηγίες να το πράξουν το συντομότερο δυνατό· καλεί επίσης τα κράτη μέλη να εγγυώνται την ανεξαρτησία των αρμόδιων αρχών όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 της ΟΑΥΕ, και καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει την καταλληλότητα της θέσπισης νέων εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την ευθύνη, την αποζημίωση και τη χρηματοοικονομική ασφάλεια με σκοπό την πρόληψη περαιτέρω ατυχημάτων με διασυνοριακές επιπτώσεις·

2.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, στο πλαίσιο της οδηγίας για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών και της οδηγίας σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη, τα συμβάντα ορίζονται ως «σοβαρά» μόνο εάν προκαλούν θανάτους ή σοβαρούς τραυματισμούς ανθρώπων, χωρίς σαφή αναφορά στη σοβαρότητα υπό την έννοια των περιβαλλοντικών επιπτώσεων· υπογραμμίζει ότι ένα συμβάν μπορεί να έχει ισχυρότατο αντίκτυπο στο περιβάλλον, ακόμα και αν δεν προκαλούνται θάνατοι ή σοβαροί τραυματισμοί ανθρώπων, λόγω της κλίμακάς του ή επειδή επηρεάζει, για παράδειγμα, προστατευμένες ζώνες, προστατευμένα είδη ή ιδιαίτερα ευαίσθητους οικοτόπους·

3.  τονίζει ότι, για να είναι αποτελεσματική η εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» στο πλαίσιο των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, πρέπει να καλύπτει όχι μόνο το κόστος πρόληψης και αποκατάστασης περιβαλλοντικής ζημίας, όπως προβλέπεται σήμερα μέχρι ενός σημείου στην οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών και στην οδηγία περί περιβαλλοντικής ευθύνης, αλλά και το κόστος της αποκατάστασης κλασικών αξιώσεων αποζημίωσης, σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης και την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να εξετάσει τη θέσπιση ενός νομοθετικού μηχανισμού αποζημίωσης για υπεράκτια ατυχήματα, με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που προβλέπονται στον νόμο περί πετρελαϊκών δραστηριοτήτων στη Νορβηγία, τουλάχιστον σε κλάδους που ενδέχεται να επηρεαστούν σοβαρά, όπως η αλιεία και ο παράκτιος τουρισμός και άλλοι τομείς της γαλάζιας οικονομίας· συνιστά στη συνάρτηση αυτή την εκτενή και ποιοτική αξιολόγηση των καταχρήσεων ή των συμβάντων που λαμβάνουν χώρα ως επακόλουθο των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων, προκειμένου να συμπεριληφθούν όλες οι αρνητικές συνέπειες που δημιουργούνται για τις κοινότητες· υπογραμμίζει επίσης, όσον αφορά την περιβαλλοντική ευθύνη, τις αποκλίσεις και ελλείψεις στη μεταφορά και εφαρμογή της οδηγίας για την περιβαλλοντική ευθύνη, όπως παρουσιάζονται και από την Επιτροπή στη δεύτερη έκθεση εφαρμογής της· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη εφαρμόζεται αποτελεσματικά και ότι η λογοδοσία για τις περιβαλλοντικές ζημίες από υπεράκτια ατυχήματα εφαρμόζεται σε ικανοποιητικό βαθμό σε ολόκληρη την ΕΕ·

4.  εκφράζει, στο πλαίσιο αυτό, τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι η οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών δεν ρυθμίζει την αστική ευθύνη για ζημία σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, είτε πρόκειται για σωματική βλάβη, είτε για υλική ζημία, είτε για οικονομική απώλεια, η οποία προξενείται με άμεσο ή έμμεσο τρόπο·

5.  εκφράζει, επίσης, δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι υπάρχουν έντονες αποκλίσεις στον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη ρυθμίζουν την αστική ευθύνη· τονίζει ότι δεν υπάρχει ευθύνη σε πολλά από τα κράτη μέλη με υπεράκτιες δραστηριότητες και δραστηριότητες φυσικού αερίου για τις περισσότερες αξιώσεις τρίτων για αποζημίωση για συνήθη ζημία που προκλήθηκε από ατύχημα, δεν υπάρχει καθεστώς στο συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των κρατών μελών για την καταβολή αποζημιώσεων και δεν διασφαλίζεται σε πολλά κράτη μέλη ότι οι φορείς εκμετάλλευσης ή οι υπεύθυνοι διαθέτουν επαρκή χρηματοοικονομικά μέσα για την κάλυψη αξιώσεων· τονίζει, εξάλλου, ότι συχνά προκύπτει ασάφεια αναφορικά με το πώς τα νομικά συστήματα των κρατών μελών θα χειρίζονταν το ευρύ φάσμα αστικών αξιώσεων που θα μπορούσαν να προκύψουν από ατυχήματα που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου· πιστεύει, συνεπώς, ότι ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο πρέπει να βασίζεται στην πιο εξελιγμένη νομοθεσία των κρατών μελών, να καλύπτει όχι μόνο τη σωματική βλάβη και την υλική ζημία αλλά και την αμιγώς οικονομική απώλεια, πρέπει δε να διασφαλίζει αποτελεσματικούς μηχανισμούς αποζημίωσης για θύματα και για τομείς που μπορεί να πλήττονται σοβαρά (π.χ. αλιεία και παράκτιος τουρισμός)· καλεί, συναφώς, την Επιτροπή να αξιολογήσει, κατά πόσον ένα οριζόντιο ευρωπαϊκό πλαίσιο συλλογικής αποζημίωσης θα αποτελούσε ενδεχομένως λύση, και να δώσει ιδιαίτερη προσοχή επ’ αυτού κατά τη σύνταξη της έκθεσης εφαρμογής της ΟΑΥΕ·

6.  τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι ο χειρισμός των αξιώσεων αποζημίωσης και αποκατάστασης για συνήθεις ζημίες καθίσταται πιο δύσκολος λόγω των κανόνων της πολιτικής δικονομίας σχετικά με την παραγραφή, το οικονομικό κόστος, το γεγονός ότι δεν προβλέπεται άσκηση αγωγής για λόγους δημοσίου συμφέροντος ή ομαδική άσκηση αγωγής για διαφορές από αδικοπρακτική ευθύνη, καθώς και λόγω των διατάξεων για τα αποδεικτικά μέσα, που παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών·

7.  τονίζει ότι, μέσω των ρυθμίσεων σχετικά με την αποζημίωση, πρέπει να καθίσταται δυνατός ο αποτελεσματικός χειρισμός διασυνοριακών απαιτήσεων, με ταχύτητα, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και χωρίς να ασκούνται διακρίσεις εις βάρος εναγόντων από διαφορετικές χώρες του ΕΟΧ· συνιστά να συμπεριληφθούν οι ζημίες, τόσο οι πρωτογενείς όσο και οι δευτερογενείς, που προκαλούνται σε όλες τις θιγόμενες περιοχές, δεδομένου ότι ορισμένα συμβάντα επηρεάζουν ευρύτερες εκτάσεις και μπορεί να έχουν συνέπειες σε μακροπρόθεσμη βάση· τονίζει την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου εκ μέρους των όμορων κρατών που δεν είναι μέλη του ΕΟΧ·

8.  είναι της γνώμης ότι πρέπει να θεσπιστούν αυστηροί περί ευθύνης κανόνες για υπεράκτια ατυχήματα προκειμένου να διευκολύνεται η πρόσβαση στη δικαιοσύνη των θυμάτων (τόσο φυσικών όσο και νομικών προσώπων) που πλήττονται από υπεράκτια ατυχήματα, δεδομένου ότι κατ’ αυτό τον τρόπο μπορεί να δοθεί κίνητρο στους φορείς εκμετάλλευσης υπεράκτιων εγκαταστάσεων προκειμένου να διαχειρίζονται κατάλληλα τους κινδύνους των εργασιών· πιστεύει ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν οικονομικά όρια όσον αφορά την ευθύνη·

9.  καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να λάβουν υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση των εργαζομένων και απασχολουμένων στη βιομηχανία υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ)· τονίζει οι επιπτώσεις των συμβάντων που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα δυσμενείς για τους τομείς της αλιείας και του τουρισμού, καθώς και για άλλους τομείς που εξαρτούν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα από την καλή κατάσταση του κοινού θαλάσσιου περιβάλλοντος, δεδομένου ότι σε περίπτωση σοβαρού υπεράκτιου ατυχήματος θα μπορούσαν να προκύψουν σημαντικές οικονομικές απώλειες για τους τομείς αυτούς, στους οποίους περιλαμβάνονται και πολλές ΜΜΕ·

10.  τονίζει, συνεπώς, την πρωταρχική σημασία που έχει η επικαιροποίηση των υφιστάμενων συστημάτων για την ευθύνη στα κράτη μέλη, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι, σε περίπτωση ατυχήματος στα ύδατά τους, αυτό δεν θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις για το μέλλον των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου στο σχετικό κράτος, ούτε και στην ΕΕ συνολικά, σε περίπτωση που το ατύχημα συμβεί σε περιοχή με έντονη οικονομική εξάρτηση από τον τουρισμό· ζητεί, συνεπώς, από την Επιτροπή, να εξετάσει εκ νέου την ανάγκη θέσπισης κοινών προτύπων σε επίπεδο ΕΕ για τις αξιώσεις αποκατάστασης και αποζημίωσης·

11.  υπογραμμίζει την ανάγκη να δοθεί στα θύματα παράπλευρων ζημιών, που προκαλούνται στο πλαίσιο ερευνών, μελετών και λειτουργίας υπεράκτιων εγκαταστάσεων, δυνατότητα να καταστούν δικαιούχοι των προβλεπόμενων αποζημιώσεων·

12.  σημειώνει ότι η Επιτροπή προτίθεται να αναλάβει τη συστηματική συγκέντρωση στοιχείων, μέσω της Ομάδας των Αρχών Εποπτείας Υπεράκτιων Δραστηριοτήτων της ΕΕ (EUOAG), προκειμένου να διενεργήσει μια πιο διεξοδική ανάλυση της αποτελεσματικότητας και του πεδίου εφαρμογής των εθνικών διατάξεων περί ευθύνης·

13.  τονίζει την ανάγκη να διενεργεί η Επιτροπή τακτικούς ελέγχους όσον αφορά τη συμμόρφωση των εθνικών νομικών συστημάτων και των επιχειρήσεων προς τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών, που ρυθμίζουν θέματα ευθύνης και αποζημίωσης, συμπεριλαμβανομένης της επαλήθευσης των οικονομικών δηλώσεων των υπεράκτιων εταιρειών, και να λαμβάνει μέτρα όταν δεν γίνεται σεβαστή αυτή η συμμόρφωση, με στόχο την πρόληψη σοβαρών ατυχημάτων και τον περιορισμό των επιπτώσεών τους στους ανθρώπους και στο περιβάλλον· συνιστά τη δημιουργία ενός κοινού σε ευρωπαϊκό επίπεδο μηχανισμού καταγραφής συμβάντων και δυσλειτουργιών·

14.  τονίζει ότι πρέπει να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ της ταχείας και εύλογης αποζημίωσης των θυμάτων και της μη ικανοποίησης αδικαιολόγητων αξιώσεων (κάτι που θα άνοιγε διάπλατα την πόρτα σε καταχρήσεις), με τη λήψη μέτρων για την ενίσχυση της βεβαιότητας αναφορικά με το ύψος της οικονομικής ευθύνης πολλών υπεράκτιων επιχειρήσεων και με την αποφυγή χρονοβόρων και δαπανηρών δικαστικών διαδικασιών·

15.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι κανένα κράτος μέλος δεν έχει ορίσει ρητά ένα ευρύ φάσμα μέσων χρηματοοικονομικής κάλυψης για αξιώσεις αποζημίωσης σε συνάρτηση με συνήθεις ζημίες που προκύπτουν από συμβάντα που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι η υπερβολική εξάρτηση από ασφαλιστικές καλύψεις θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κλειστή αγορά για τα μέσα χρηματοοικονομικής ασφάλειας, με ενδεχόμενη συνέπεια την έλλειψη ανταγωνισμού και το αυξημένο κόστος·

16.  εκφράζει τη λύπη του για τη μη υιοθέτηση μέσων χρηματοοικονομικής ασφάλειας στην ΕΕ για την κάλυψη των ζημιών που προκαλούνται από τα πιο δαπανηρά υπεράκτια ατυχήματα· επισημαίνει ότι ένας από τους λόγους μπορεί να είναι ότι η έκταση της ευθύνης για αποζημίωση ενδέχεται να μην καθιστά τα εν λόγω μέσα απαραίτητα σε ορισμένα κράτη μέλη·

17.  ζητεί από τα κράτη μέλη να παράσχουν λεπτομερή στοιχεία σχετικά με την απορρόφηση των χρηματοδοτικών μέσων και την επαρκή κάλυψη για υπεράκτια ατυχήματα, συμπεριλαμβανομένων των πιο δαπανηρών·

18.  θεωρεί ότι όλες οι περιπτώσεις αποδεδειγμένης ευθύνης, καθώς και τα στοιχεία των κυρώσεων που επιβλήθηκαν, πρέπει να δημοσιοποιούνται προκειμένου να καταστεί το πραγματικό κόστος των περιβαλλοντικών ζημιών διαφανές για όλους.

19.  καλεί μετ’ επιτάσεως την Επιτροπή να ωθήσει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν μέσα χρηματοοικονομικής ασφάλειας για τις αξιώσεις αποζημίωσης για συνήθεις ζημίες που προκύπτουν από συμβάντα που σχετίζονται με γενικές ή σχετιζόμενες με τη μεταφορά υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου, περιλαμβανομένων και των περιπτώσεων αφερεγγυότητας· πιστεύει ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να περιοριστεί η μετατόπιση της ευθύνης για ρύπανση από ατύχημα από τους φορείς λειτουργίας στα δημόσια ταμεία, τα οποία θα συνεχίσουν να φέρουν το κόστος της αποζημίωσης, αν δεν τροποποιηθούν οι σχετικές ρυθμίσεις· φρονεί στο πλαίσιο αυτό ότι, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός ταμείου που θα βασίζεται στην καταβολή τελών από την υπεράκτια βιομηχανία·

20.  φρονεί ότι είναι αναγκαίο να αναλυθεί σε ποιο βαθμό η θέσπιση ποινικής ευθύνης σε επίπεδο ΕΕ θα αποτελούσε, πέραν των αστικών κυρώσεων, έναν επιπλέον αποτρεπτικό παράγοντα, που θα επέφερε βελτιώσεις όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και την τήρηση των μέτρων ασφαλείας· επικροτεί, συνεπώς, την έκδοση οδηγίας της ΕΕ για το περιβαλλοντικό έγκλημα 2008/99/ΕΚ (ΟΠΕ), με την οποία εναρμονίζονται οι ποινικές κυρώσεις για ορισμένες παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ· εκφράζει ωστόσο τη λύπη του που το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για το περιβαλλοντικό έγκλημα δεν καλύπτει όλες τις δραστηριότητες της ΟΑΥΕ· εκφράζει επίσης τη λύπη του που δεν είναι εναρμονισμένοι στην ΕΕ οι ορισμοί των ποινικών αδικημάτων και των ελάχιστων κυρώσεων που σχετίζονται με τις παραβιάσεις της υπεράκτιας ασφάλειας· ζητεί από την Επιτροπή να ενσωματώσει τα σοβαρά ατυχήματα στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για το περιβαλλοντικό έγκλημα και να υποβάλει εγκαίρως στο Κοινοβούλιο, το αργότερο μέχρι τις 19 Ιουλίου 2019, την πρώτη έκθεση εφαρμογής της ΟΑΥΕ·

21.  καλεί την Επιτροπή να προβεί στις αναγκαίες μελέτες προκειμένου να εκτιμηθεί ο οικονομικός κίνδυνος στον οποίο είναι ενδεχομένως εκτεθειμένα τα κράτη μέλη και οι παράκτιες περιοχές τους, λαμβανομένων υπόψη του οικονομικού-τομεακού προσανατολισμού των επιμέρους περιοχών, του βαθμού συγκέντρωσης των παράκτιων δραστηριοτήτων πετρελαίου και αερίου στις επιμέρους περιοχές, των όρων υπό τους οποίους διεξάγονται αυτές οι δραστηριότητες, των κλιματικών παραγόντων, όπως τα θαλάσσια ρεύματα και οι άνεμοι, και των ισχυουσών περιβαλλοντικών διατάξεων· συνιστά, συνεπώς, την καθιέρωση μηχανισμών προστασίας και ζωνών ασφάλειας σε περίπτωση παύσης των εργασιών και εκφράζει την ικανοποίησή του για την κατασκευή από τη βιομηχανία τεσσάρων μηχανημάτων σφράγισης πηγαδιών άντλησης πετρελαίου, τα οποία μπορούν να περιορίσουν τη δημιουργία πετρελαιοκηλίδας σε περίπτωση παράκτιου ατυχήματος·

22.  ζητεί τη διενέργεια εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων ειδικά για την περιοχή της Αρκτικής για όλες τις εργασίες που πραγματοποιούνται στην εν λόγω περιοχή, τα οικοσυστήματα της οποίας είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα και συνδέονται στενά με την παγκόσμια βιόσφαιρα·

23.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο θέσπισης πρόσθετων μέτρων για την αποτελεσματική προστασία των υπεράκτιων δραστηριοτήτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, ούτως ώστε να αποφεύγονται τα σοβαρά ατυχήματα·

24.  καλεί, στη συνάρτηση αυτή, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να εξετάζουν τη δυνατότητα να βρεθεί μια διεθνής λύση, λαμβανομένου υπόψη ότι πολλές επιχειρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου που λειτουργούν στην ΕΕ ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα σε ολόκληρο τον κόσμο και ότι μια παγκόσμια λύση θα διασφάλιζε ίσους όρους ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, μέσω της ενίσχυσης του ελέγχου επί των εξορυκτικών εταιρειών πέραν των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης· ζητεί από τα κράτη μέλη να κυρώσουν άμεσα τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή του Δεκεμβρίου του 2015·

25.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1) ΕΕ L 178 της 28.6.2013, σ. 66.
(2) ΕΕ L 328 της 6.12.2008, σ. 28.
(3) ΕΕ L 143 της 30.4.2004, σ. 56.
(4) Υπόθεση C-176/03, Επιτροπή κατά Συμβουλίου, ECLI:EU:C:2005:542.
(5) ΕΕ L 351 της 20.12.2012, σ. 1.
(6) ΕΕ L 339 της 21.12.2007, σ. 3.
(7) ΕΕ L 199 της 31.7.2007, σ. 40.
(8) BIO by Deloitte (2014), Αστική ευθύνη, χρηματοοικονομική ασφάλεια και αξιώσεις αποζημίωσης για υπεράκτιες δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, Τελική έκθεση που καταρτίστηκε για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή – ΓΔ Ενέργειας.
(9) ΕΕ C 51 E της 22.2.2013, σ. 43.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου