Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 27 października 2016 r. - StrasburgWersja ostateczna
Absolutorium za rok 2014: budżet ogólny UE – Rada Europejska i Rada
 Absolutorium za rok 2014: Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC
 Absolutorium za rok 2014: Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS
 Absolutorium za rok 2014: Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej
 Sytuacja w północnym Iraku i Mosulu
 Sytuacja dziennikarzy w Turcji
 Bezpieczeństwo jądrowe i nierozprzestrzenianie
 Wolontariat europejski
 Strategia UE na rzecz młodzieży w latach 2013–2015
 W jaki sposób WPR może usprawnić tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich

Absolutorium za rok 2014: budżet ogólny UE – Rada Europejska i Rada
PDF 468kWORD 51k
Decyzja
Rezolucja
1. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2014, sekcja 2 – Rada Europejska i Rada (2015/2156(DEC))
P8_TA(2016)0418A8-0271/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2014(1),

–  uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2014 (COM(2015)0377 – C8-0201/2015)(2),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące wykonania budżetu na rok budżetowy 2014 wraz z odpowiedziami instytucji(3),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(4) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw, przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2014 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 28 kwietnia 2016 r.(5) odraczającą udzielenie absolutorium za rok budżetowy 2014 oraz załączoną do niej rezolucję,

–  uwzględniając art. 314 ust. 10 oraz art. 317, 318 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(6), w szczególności jego art. 55, 99, 164, 165 i 166,

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0271/2016),

1.  odmawia udzielenia sekretarzowi generalnemu Rady absolutorium z wykonania budżetu Rady Europejskiej i Rady na rok budżetowy 2014;

2.  przedstawia swoje uwagi w poniższej rezolucji;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji wraz z rezolucją, która stanowi jej integralną część, Radzie Europejskiej, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

2. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. zawierająca uwagi, które stanowią integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2014, sekcja 2 – Rada Europejska i Rada (2015/2156(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją decyzję w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2014, sekcja 2 – Rada Europejska i Rada,

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0271/2016),

A.  mając na uwadze, że wszystkie instytucje Unii powinny działać w sposób przejrzysty i w pełni odpowiadać przed obywatelami Unii za fundusze powierzone im jako instytucjom Unii;

B.  mając na uwadze, że Rada Europejska i Rada jako instytucje Unii powinny ponosić demokratyczną odpowiedzialność przed obywatelami Unii w takim stopniu, w jakim są one beneficjantami ogólnego budżetu Unii Europejskiej;

1.  przypomina rolę Parlamentu określoną w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 966/2012 (zwanym dalej „rozporządzeniem finansowym”) w odniesieniu do absolutorium z wykonania budżetu;

2.  wskazuje, że zgodnie z art. 335 TFUE „Unia jest [...] reprezentowana przez każdą z instytucji, z tytułu ich autonomii administracyjnej, w sprawach związanych z funkcjonowaniem każdej z nich”, co oznacza, przy uwzględnieniu art. 55 rozporządzenia finansowego, że każda z instytucji jest odpowiedzialna za wykonanie własnego budżetu;

3.  podkreśla na rolę Parlamentu i innych instytucji w procedurze udzielania absolutorium uregulowanej przepisami rozporządzenia finansowego, w szczególności jego art. 164–166;

4.  zauważa, że zgodnie z art. 94 Regulaminu Parlamentu Europejskiego „postanowienia dotyczące procedury stosowanej przy podejmowaniu decyzji w sprawie udzielenia Komisji absolutorium z wykonania budżetu stosuje się również do procedury udzielania absolutorium [...] osobom odpowiedzialnym za wykonanie budżetów innych instytucji i organów Unii Europejskiej, takich jak Rada (w zakresie funkcji wykonawczych) [...]”;

5.  wyraża ubolewanie, że Rada wciąż milczy w sprawie uwag poczynionych przez Parlament w rezolucji z dnia 28 kwietnia 2016 r.(7) w sprawie zaobserwowanej w poprzednich latach tendencji wzrostowej w odniesieniu do wskaźnika niewykorzystania środków i przeniesień zobowiązań;

Kwestie nierozstrzygnięte

6.  wyraża ubolewanie, że Rada Europejska i Rada nie przedłożyły Parlamentowi rocznego sprawozdania z działalności; uważa, że jest to niedopuszczalne oraz szkodzi reputacji instytucji;

7.  wyraża ubolewanie, że nie dokonano jeszcze rozdziału między budżetem Rady Europejskiej a budżetem Rady, co było przedmiotem zalecenia Parlamentu w ostatnich rezolucjach w sprawie udzielenia absolutorium;

8.  przyjmuje do wiadomości informacje dotyczące polityki w zakresie nieruchomości, zamieszczone na stronie internetowej Rady; zwraca również uwagę, że brakuje informacji o kosztach poniesionych w związku z budynkami; apeluje o udzielenie Parlamentowi szczegółowych informacji w kolejnym rocznym sprawozdaniu finansowym;

9.  ponawia apel o sporządzenie sprawozdań z postępów w zakresie przedsięwzięć budowlanych oraz o szczegółowe zestawienie poniesionych dotychczas kosztów; apeluje o informacje na temat kosztów związanych z opóźnionym ukończeniem budynku „Europa”;

10.  ponownie apeluje do Rady o przedstawienie informacji na temat procesu modernizacji administracyjnej, a w szczególności na temat przewidywanego wpływu na budżet Rady;

11.  w trosce o uczciwość instytucji apeluje do Rady o jak najszybsze przyjęcie kodeksu postępowania; ponownie apeluje do Rady o wdrożenie – bez dalszej zwłoki – zasad dotyczących informowania o nieprawidłowościach;

12.  apeluje do Rady o przyłączenie się do unijnego rejestru służącego przejrzystości w celu zagwarantowania przejrzystości i rozliczalności instytucji;

13.  ponawia apel do Rady o opracowanie w ramach jej struktur szczegółowych wytycznych antykorupcyjnych oraz niezależnych strategii, a także ponownie wzywa do systematycznego poprawiania przejrzystości procedur legislacyjnych i negocjacji;

14.  wyraża ubolewanie z powodu powtarzających się dotychczas trudności w ramach procedur udzielania absolutorium, które wynikały z braku współpracy ze strony Rady; zauważa, że Parlament odmówił udzielenia sekretarzowi generalnemu Rady absolutorium z wykonania budżetu Rady na lata budżetowe 2009, 2010, 2011, 2012 i 2013 z powodów wymienionych w swoich rezolucjach z dnia 10 maja 2011 r.(8), 25 października 2011 r.(9), 10 maja 2012 r.(10), 23 października 2012 r.(11), 17 kwietnia 2013 r.(12), 9 października 2013 r.(13), 3 kwietnia 2014 r.(14), 23 października 2014 r.(15) i 27 października 2015 r.(16) oraz odroczył decyzję dotyczącą udzielenia sekretarzowi generalnemu Rady absolutorium za rok budżetowy 2014 z powodów określonych w wyżej wymienionej rezolucji z dnia 28 kwietnia 2016 r.;

15.  podkreśla, że skuteczna kontrola wykonania budżetu wymaga współpracy Parlamentu i Rady, zgodnie z wyżej wymienioną rezolucją z dnia 28 kwietnia 2016 r.; potwierdza, że Parlament nie jest w stanie podjąć decyzji o udzieleniu absolutorium bez dysponowania stosownymi informacjami;

16.  przypomina Radzie pogląd Komisji wyrażony w styczniu 2014 r., że wszystkie instytucje w pełni uczestniczą w działaniach podejmowanych w następstwie uwag poczynionych przez Parlament w ramach udzielania absolutorium oraz że wszystkie instytucje powinny współpracować na rzecz zapewnienia sprawnego przebiegu procedury udzielania absolutorium;

17.  zauważa, że Komisja stwierdziła, iż nie będzie nadzorowała wykonania budżetu pozostałych instytucji oraz że udzielanie odpowiedzi na pytania adresowane do innej instytucji naruszałoby niezależność tej instytucji w zakresie wykonania jej sekcji budżetu;

18.  ubolewa, że Rada nadal nie udzieliła odpowiedzi na pytania Parlamentu; przypomina wnioski z warsztatów Parlamentu na temat uprawnienia Parlamentu do udzielania absolutorium Radzie, które odbyło się dnia 27 września 2012 r.; przywołuje art. 15 ust. 3 akapit trzeci TFUE, w którym stwierdza się, że każda instytucja, organ, urząd lub agencja dba o przejrzystość swoich prac;

19.  zwraca uwagę, że jedynie na trzy spośród 27 pytań zadanych Radzie przez członków Komisji Kontroli Budżetowej w związku z rokiem budżetowym 2014 udzielono jasnej odpowiedzi w dokumentach przedłożonych przez Radę w ramach procedury udzielania absolutorium;

20.  podkreśla, że wydatki Rady należy kontrolować w taki sam sposób jak wydatki innych instytucji oraz że podstawowe elementy takiej kontroli określono w rezolucjach Parlamentu w sprawie absolutorium przyjętych w ostatnich latach;

21.  podkreśla uprawnienia Parlamentu w zakresie udzielania absolutorium na podstawie art. 316, 317 i 319 TFUE zgodnie z obecną interpretacją i praktyką, mianowicie w zakresie udzielania absolutorium w odniesieniu do każdego działu w budżecie z osobna, tak aby utrzymać przejrzystość i demokratyczną odpowiedzialność przed podatnikami Unii;

22.  uważa, że nieprzedstawienie Parlamentowi przez Radę wymaganych dokumentów stanowi przede wszystkim naruszenie prawa obywateli Unii do informacji i przejrzystości oraz jest niepokojącym symptomem pewnego deficytu demokracji w instytucjach Unii;

23.  stoi na stanowisku, że stanowi to poważne naruszenie obowiązków określonych w traktatach i uważa, że właściwe zainteresowane strony muszą podjąć niezbędne kroki, aby rozwiązać tę kwestię bez dalszej zwłoki; podkreśla, że potrzebny jest przegląd traktatów i rozporządzenia finansowego, aby doprecyzować cele i procedury w ramach udzielania absolutorium, a także określić sankcje w przypadku nieprzestrzegania zasad ustanowionych w traktatach;

24.  uważa, że niechęć do współpracy z organem udzielającym absolutorium, jaką przejawiają Rada Europejska i Rada, to zły sygnał dla obywateli Unii.

(1) Dz.U. L 51 z 20.2.2014.
(2) Dz.U. C 377 z 13.11.2015, s. 1.
(3) Dz.U. C 373 z 10.11.2015, s. 1.
(4) Dz.U. C 377 z 13.11.2015, s. 146.
(5) Dz.U. L 246 z 14.9.2016, s. 20.
(6) Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
(7) Dz.U. L 246 z 14.9.2016, s. 21.
(8) Dz.U. L 250 z 27.9.2011, s. 25.
(9) Dz.U. L 313 z 26.11.2011, s. 13.
(10) Dz.U. L 286 z 17.10.2012, s. 23.
(11) Dz.U. L 350 z 20.12.2012, s. 71.
(12) Dz.U. L 308 z 16.11.2013, s. 22.
(13) Dz.U. L 328 z 7.12.2013, s. 97.
(14) Dz.U. L 266 z 5.9.2014, s. 26.
(15) Dz.U. L 334 z 21.11.2014, s. 95.
(16) Dz.U. L 314 z 1.12.2015, s. 49.


Absolutorium za rok 2014: Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC
PDF 480kWORD 51k
Decyzja
Decyzja
Rezolucja
1. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsiębiorstwa ENIAC na rok budżetowy 2014 (2015/2202(DEC))
P8_TA(2016)0419A8-0264/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Wspólnego Przedsiębiorstwa ENIAC za rok budżetowy 2014,

–  uwzględniając sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego dotyczące rocznego sprawozdania finansowego Wspólnego Przedsiębiorstwa ENIAC za rok budżetowy 2014 wraz z odpowiedzią Wspólnego Przedsiębiorstwa(1),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(2) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2014 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 12 lutego 2016 r. w sprawie udzielenia Wspólnemu Przedsiębiorstwu absolutorium z wykonania budżetu na rok budżetowy 2014 (05587/2016 – C8-0058/2016),

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 28 kwietnia 2016 r.(3) odraczającą udzielenie absolutorium za rok budżetowy 2014, jak również odpowiedzi Dyrektora Wykonawczego Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL (wcześniej Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC i Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS),

–  uwzględniając art. 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(4), w szczególności jego art. 209,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 72/2008 z dnia 20 grudnia 2007 r. ustanawiające wspólne przedsiębiorstwo ENIAC(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 561/2014 z dnia 6 maja 2014 r. w sprawie ustanowienia Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL(6), w szczególności jego art. 12,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2343/2002 z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów określonych w artykule 185 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich(7),

–  uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 110/2014 z dnia 30 września 2013 r. w sprawie modelowego rozporządzenia finansowego dla organów realizujących partnerstwa publiczno-prywatne, o których mowa w art. 209 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012(8),

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0264/2016),

1.  udziela Dyrektorowi Wykonawczemu Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL (wcześniej Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC i Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS) absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsiębiorstwa ENIAC na rok budżetowy 2014;

2.  przedstawia swoje uwagi w poniższej rezolucji;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji wraz z rezolucją, która stanowi jej integralną część, Dyrektorowi Wykonawczemu Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL (wcześniej Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC i Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS), Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

2. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie zamknięcia ksiąg dochodów i wydatków Wspólnego Przedsiębiorstwa ENIAC za rok budżetowy 2014 (2015/2202(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Wspólnego Przedsiębiorstwa ENIAC za rok budżetowy 2014,

–  uwzględniając sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego dotyczące rocznego sprawozdania finansowego Wspólnego Przedsiębiorstwa ENIAC za rok budżetowy 2014 wraz z odpowiedzią Wspólnego Przedsiębiorstwa(9),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(10) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2014 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 12 lutego 2016 r. w sprawie udzielenia Wspólnemu Przedsiębiorstwu absolutorium z wykonania budżetu na rok budżetowy 2014 (05587/2016 – C8-0058/2016),

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 28 kwietnia 2016 r.(11) odraczającą udzielenie absolutorium za rok budżetowy 2014, jak również odpowiedzi Dyrektora Wykonawczego Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL (wcześniej Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC i Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS),

–  uwzględniając art. 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(12), w szczególności jego art. 209,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 72/2008 z dnia 20 grudnia 2007 r. ustanawiające wspólne przedsiębiorstwo ENIAC(13),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 561/2014 z dnia 6 maja 2014 r. w sprawie ustanowienia Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL(14), w szczególności jego art. 12,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2343/2002 z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów określonych w artykule 185 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich(15),

–  uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 110/2014 z dnia 30 września 2013 r. w sprawie modelowego rozporządzenia finansowego dla organów realizujących partnerstwa publiczno-prywatne, o których mowa w art. 209 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012(16),

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0264/2016),

1.  zatwierdza zamknięcie ksiąg dochodów i wydatków Wspólnego Przedsiębiorstwa ENIAC za rok budżetowy 2014;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji Dyrektorowi Wykonawczemu Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL (wcześniej Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC i Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS), Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

3. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. zawierająca uwagi, które stanowią integralną część decyzji w sprawie udzielenia absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsiębiorstwa ENIAC na rok budżetowy 2014 (2015/2202(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją decyzję w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsiębiorstwa ENIAC na rok budżetowy 2014,

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0264/2016),

A.  mając na uwadze, że Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC („Wspólne Przedsiębiorstwo”) zostało utworzone w dniu 20 grudnia 2007 r. na okres 10 lat, aby ustanowić i zrealizować program badań na rzecz rozwoju kluczowych kompetencji w zakresie nanoelektroniki w różnych obszarach zastosowań;

B.  mając na uwadze, że Wspólnemu Przedsiębiorstwu przyznano niezależność finansową w lipcu 2010 r.;

C.  mając na uwadze, że członkami założycielskimi Wspólnego Przedsiębiorstwa są: Unia, reprezentowana przez Komisję, Belgia, Niemcy, Estonia, Irlandia, Grecja, Hiszpania, Francja, Włochy, Holandia, Polska, Portugalia, Szwecja, Zjednoczone Królestwo oraz stowarzyszenie AENEAS („AENEAS”);

D.  mając na uwadze, że maksymalny wkład Unii na rzecz Wspólnego Przedsiębiorstwa przez okres 10 lat wynosi 450 000 000 EUR, a kwota ta ma zostać wypłacona z budżetu siódmego programu ramowego badań;

E.  mając na uwadze, że AENEAS ma wnieść wkład finansowy do kwoty 30 000 000 EUR na pokrycie bieżących kosztów Wspólnego Przedsiębiorstwa, a państwa członkowskie mają wnieść wkłady rzeczowe na pokrycie bieżących kosztów oraz wkłady finansowe w kwocie co najmniej 1,8 raza większej od wkładu Unii;

F.  mając na uwadze, że Wspólne Przedsiębiorstwo i Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS („ARTEMIS”) zostały połączone w celu utworzenia wspólnej inicjatywy technologicznej „Podzespoły i układy elektroniczne w służbie wiodącej pozycji Europy” („wspólna inicjatywa technologiczna ECSEL”), która rozpoczęła działalność w czerwcu 2014 r. i będzie działać przez 10 lat;

Zarządzanie budżetem i finansami

1.  uznaje, że roczne sprawozdanie finansowe Wspólnego Przedsiębiorstwa za okres od 1 stycznia do 26 czerwca 2014 r. przedstawia rzetelnie we wszystkich istotnych aspektach jego sytuację finansową w dniu 26 czerwca 2014 r. oraz wyniki transakcji i przepływy pieniężne za kończący się tego dnia okres, zgodnie z przepisami jego regulaminu finansowego oraz z zasadami rachunkowości przyjętymi przez księgowego Komisji;

2.  wyraża zaniepokojenie faktem, że Trybunał Obrachunkowy w swym sprawozdaniu dotyczącym rocznego sprawozdania Wspólnego Przedsiębiorstwa za okres od 1 stycznia do 26 czerwca 2014 r. („sprawozdanie Trybunału”) już czwarty rok z rzędu wydał opinię z zastrzeżeniami w odniesieniu do prawidłowości i legalności operacji leżących u podstaw rozliczeń z uwagi na to, że porozumienia administracyjne podpisane z krajowymi organami finansującymi („KOF”) dotyczące kontroli zestawień poniesionych wydatków projektowych nie obejmują ustaleń praktycznych w sprawie kontroli ex post;

3.  zauważa w oparciu o sprawozdanie Trybunału, że Wspólne Przedsiębiorstwo nie dokonało oceny jakości sprawozdań z kontroli otrzymanych od KOF w odniesieniu do kosztów dotyczących ukończonych projektów; zauważa ponadto, że po przeprowadzeniu oceny strategii w zakresie kontroli stosowanych przez trzy spośród KOF nie można było stwierdzić, czy kontrole ex post funkcjonują skutecznie, ze względu na różne metody stosowane przez KOF, co nie pozwoliło Wspólnemu Przedsiębiorstwu wyliczyć ważonego poziomu błędu ani poziomu błędu resztowego; zauważa także, że wspólna inicjatywa technologiczna ECSEL potwierdziła, iż przeprowadzona przez nią szczegółowa ocena krajowych systemów zapewniania jakości wykazała, że są one zdolne do zapewnienia odpowiedniej ochrony interesów finansowych członków Wspólnego Przedsiębiorstwa;

4.  zauważa, że wspólna inicjatywa technologiczna ECSEL zwróciła się do KOF o przedstawienie dowodów na to, że zastosowanie procedur krajowych daje wystarczającą pewność co do legalności i prawidłowości transakcji, oraz stwierdza, że w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r. 76 % KOF, do których zwrócono się z takim wnioskiem (reprezentujących 96,79 % całkowitych wydatków ATREMIS i Wspólnego Przedsiębiorstwa), przedłożyło wymagane dokumenty i potwierdziło, że zastosowanie procedur krajowych daje wystarczającą pewność co do legalności i prawidłowości transakcji;

5.  przyjmuje do wiadomości, na podstawie sprawozdania Trybunału, że ostateczny budżet Wspólnego Przedsiębiorstwa na rok budżetowy 2014 przewidywał kwotę środków na zobowiązania w wysokości 2 356 000 EUR oraz kwotę środków na płatności w wysokości 76 500 250 EUR;

6.  na podstawie informacji przekazanych przez Wspólne Przedsiębiorstwo stwierdza, że do kwietnia 2015 r. zbadano krajowe systemy zapewniania jakości w krajach otrzymujących 54,2 % dotacji Wspólnego Przedsiębiorstwa; z uznaniem odnosi się do wyrażonego przez Wspólne Przedsiębiorstwo zamiaru kontynuowania tego działania i objęcia nim do 92,7 % wszystkich przyznanych dotacji Wspólnego Przedsiębiorstwa; z zadowoleniem przyjmuje potwierdzenie przez Wspólne Przedsiębiorstwo, że procedury krajowe dają odpowiednią pewność co do legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw rozliczeń.

(1) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 25.
(2) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 26.
(3) Dz.U. L 246 z 14.9.2016, s. 432.
(4) Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
(5) Dz.U. L 30 z 4.2.2008, s. 21.
(6) Dz.U. L 169 z 7.6.2014, s. 152.
(7) Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 72.
(8) Dz.U. L 38 z 7.2.2014, s. 2.
(9) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 25.
(10) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 26.
(11) Dz.U. L 246 z 14.9.2016, s. 432.
(12) Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
(13) Dz.U. L 30 z 4.2.2008, s. 21.
(14) Dz.U. L 169 z 7.6.2014, s. 152.
(15) Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 72.
(16) Dz.U. L 38 z 7.2.2014, s. 2.


Absolutorium za rok 2014: Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS
PDF 482kWORD 53k
Decyzja
Decyzja
Rezolucja
1. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS na rok budżetowy 2014 (2015/2199(DEC))
P8_TA(2016)0420A8-0276/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS za rok budżetowy 2014,

–  uwzględniając sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego dotyczące rocznego sprawozdania finansowego Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS za okres od 1 stycznia do 26 czerwca 2014 r. wraz z odpowiedziami Wspólnego Przedsiębiorstwa(1),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(2) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2014 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 12 lutego 2016 r. w sprawie udzielenia Wspólnemu Przedsiębiorstwu absolutorium z wykonania budżetu na rok budżetowy 2014 (05587/2016 - C8-0055/2016),

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 28 kwietnia 2016 r.(3) odraczającą udzielenie absolutorium za rok budżetowy 2014, jak również odpowiedzi dyrektora wykonawczego Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL (wcześniej Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS i Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC),

–  uwzględniając art. 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(4), w szczególności jego art. 209,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 74/2008 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie ustanowienia Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS w celu realizacji wspólnej inicjatywy technologicznej w zakresie systemów wbudowanych(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 561/2014 z dnia 6 maja 2014 r. w sprawie ustanowienia Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL(6), w szczególności jego art. 1 ust. 2 i art. 12,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2343/2002 z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów określonych w artykule 185 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich(7),

–  uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 110/2014 z dnia 30 września 2013 r. w sprawie modelowego rozporządzenia finansowego dla organów realizujących partnerstwa publiczno-prywatne, o których mowa w art. 209 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012(8),

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0276/2016),

1.  udziela dyrektorowi wykonawczemu Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL (wcześniej Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS i Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC) absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS na rok budżetowy 2014;

2.  przedstawia swoje uwagi w poniższej rezolucji;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji wraz z rezolucją, która stanowi jej integralną część, dyrektorowi wykonawczemu Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL (wcześniej Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS i Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC), Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

2. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie zamknięcia rozliczeń Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS za rok budżetowy 2014 (2015/2199(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS za rok budżetowy 2014,

–  uwzględniając sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego dotyczące rocznego sprawozdania finansowego Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS za okres od 1 stycznia do 26 czerwca 2014 r. wraz z odpowiedziami Wspólnego Przedsiębiorstwa(9),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności rachunków(10), jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2014 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 12 lutego 2016 r. w sprawie udzielenia Wspólnemu Przedsiębiorstwu absolutorium z wykonania budżetu na rok budżetowy 2014 (05587/2016 - C8-0055/2016),

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 28 kwietnia 2016 r.(11) odraczającą udzielenie absolutorium za rok budżetowy 2014, jak również odpowiedzi dyrektora wykonawczego Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL (wcześniej Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS i Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC),

–  uwzględniając art. 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(12), w szczególności jego art. 209,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 74/2008 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie ustanowienia Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS w celu realizacji wspólnej inicjatywy technologicznej w zakresie systemów wbudowanych(13),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 561/2014 z dnia 6 maja 2014 r. w sprawie ustanowienia Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL(14), w szczególności jego art. 1 ust. 2 i art. 12,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2343/2002 z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów określonych w artykule 185 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich(15),

–  uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 110/2014 z dnia 30 września 2013 r. w sprawie modelowego rozporządzenia finansowego dla organów realizujących partnerstwa publiczno-prywatne, o których mowa w art. 209 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012(16),

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0276/2016),

1.  zatwierdza zamknięcie ksiąg dochodów i wydatków Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS za rok budżetowy 2014;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji dyrektorowi wykonawczemu Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL (wcześniej Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS i Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC), Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

3. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. zawierająca uwagi, które stanowią integralną część decyzji w sprawie udzielenia absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS na rok budżetowy 2014 (2015/2199(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją decyzję w sprawie udzielenia absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsiębiorstwa ARTEMIS na rok budżetowy 2014,

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0276/2016),

A.  mając na uwadze, że Wspólne Przedsiębiorstwo ARTEMIS (dalej „Wspólne Przedsiębiorstwo”) ustanowiono w grudniu 2007 r. na okres 10 lat, aby ustanowić i zrealizować program badań na rzecz rozwoju kluczowych technologii w zakresie systemów wbudowanych w różnych obszarach zastosowań w celu wzmocnienia konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju Unii oraz umożliwienia powstawania nowych rynków i zastosowań społecznych;

B.  mając na uwadze, że Wspólne Przedsiębiorstwo rozpoczęło samodzielną działalność w październiku 2009 r.;

C.  mając na uwadze, że maksymalny wkład Unii na rzecz Wspólnego Przedsiębiorstwa przez okres 10 lat wynosi 420 000 000 EUR, a kwota ta ma zostać wypłacona z budżetu siódmego programu ramowego badań;

D.  mając na uwadze, że wkłady finansowe państw członkowskich ARTEMIS powinny być łącznie co najmniej 1,8 raza wyższe niż wkład finansowy Unii, a wkłady rzeczowe organizacji badawczo-rozwojowych uczestniczących w projektach powinny być przez cały okres funkcjonowania Wspólnego Przedsiębiorstwa równe wkładowi organów publicznych lub od niego wyższe;

E.  mając na uwadze, że Wspólne Przedsiębiorstwo i Wspólne Przedsiębiorstwo ENIAC (dalej „ENIAC”) zostały połączone w celu utworzenia wspólnej inicjatywy technologicznej w zakresie podzespołów i układów elektronicznych (dalej „ECSEL”), która rozpoczęła działalność w czerwcu 2014 r. i będzie działać przez 10 lat;

Zarządzanie budżetem i finansami

1.  uznaje, że roczne sprawozdanie finansowe Wspólnego Przedsiębiorstwa za okres od 1 stycznia do 26 czerwca 2014 r. przedstawia rzetelnie we wszystkich istotnych aspektach jego sytuację finansową w dniu 26 czerwca 2014 r. oraz wyniki transakcji i przepływy pieniężne za kończący się tego dnia okres, zgodnie z przepisami jego regulaminu finansowego oraz z zasadami rachunkowości przyjętymi przez księgowego Komisji;

2.  jest zaniepokojony, że Trybunał Obrachunkowy (dalej „Trybunał”) w swym sprawozdaniu dotyczącym rocznego sprawozdania Wspólnego Przedsiębiorstwa za rok budżetowy 2014 (dalej „sprawozdanie Trybunału”) wydał opinię z zastrzeżeniami w odniesieniu do prawidłowości i legalności operacji leżących u podstaw rozliczeń z uwagi na to, że porozumienia administracyjne podpisane z krajowymi organami finansowymi (KOF) dotyczące audytów zestawień poniesionych wydatków projektowych nie obejmują ustaleń praktycznych w sprawie audytów ex post;

3.  zauważa w oparciu o sprawozdanie Trybunału, że Wspólne Przedsięwzięcie nie dokonało oceny jakości sprawozdań z kontroli otrzymanych od KOF w odniesieniu do kosztów dotyczących ukończonych projektów; zauważa ponadto, że po przeprowadzeniu oceny strategii w zakresie kontroli stosowanych przez trzy spośród KOF nie można było stwierdzić, czy kontrole ex post funkcjonowały skutecznie, ze względu na różne metody stosowane przez KOF, co nie pozwoliło Wspólnemu Przedsięwzięciu wyliczyć ważonego poziomu błędu ani poziomu błędu resztowego;

4.  zauważa, że ECSEL przeprowadziła szczegółową ocenę skuteczności systemów zapewniania jakości dla próby 10 państw członkowskich ARTEMIS i ENIAC mającej największy udział w budżecie operacyjnym ECSEL i obejmującej 89,5 % całkowitego przydziału dotacji Wspólnego Przedsiębiorstwa; zauważa też, że ocena dokonana na podstawie świadectw zakończenia projektu wydanych do dnia 13 czerwca 2016 r. wykazała, że stopień pokrycia jest trzykrotnie wyższy niż próg 20 %, powyżej którego systemy krajowe są uznawane za wystarczające zgodnie ze strategią kontroli ex post;

5.  zauważa, że wspólna inicjatywa technologiczna ECSEL zwróciła się do KOF o przedstawienie dowodów na to, że zastosowanie procedur krajowych daje wystarczającą pewność co do legalności i prawidłowości transakcji, oraz stwierdza, że w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r. 76 % KOF, do których zwrócono się z takim wnioskiem (reprezentujących 96,79 % wydatków Wspólnych Przedsiębiorstw ARTEMIS i ENIAC), przedłożyło wymagane dokumenty i potwierdziło, że zastosowanie procedur krajowych daje wystarczającą pewność co do legalności i prawidłowości transakcji;

6.  w oparciu o sprawozdanie Trybunału przyjmuje do wiadomości fakt, że ostateczny budżet Wspólnego Przedsiębiorstwa na rok budżetowy 2014 przewidywał kwotę środków na zobowiązania w wysokości 2 554 510 EUR oraz kwotę środków na płatności (operacyjne) w wysokości 30 330 178 EUR;

Kontrola wewnętrzna

7.  z niepokojem odnotowuje, że Wspólne Przedsiębiorstwo nie podjęło działań w związku z pewnymi normami kontroli wewnętrznej związanymi z podawaniem informacji i sprawozdawczością finansową: w szczególności dotyczącymi oceny działań, oceny systemów kontroli wewnętrznej i jednostki audytu wewnętrznego (IAC); zauważa, że wynikało to ze zbliżającej się fuzji; zauważa, że w międzyczasie ECSEL osiągnęła znaczące postępy w zakresie wdrażania standardów kontroli wewnętrznej i ustanawiania IAC.

(1) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 9.
(2) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 10.
(3) Dz.U. L 246 z 14.9.2016, s. 425.
(4) Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
(5) Dz.U. L 30 z 4.2.2008, s. 52.
(6) Dz.U. L 169 z 7.6.2014, s. 152.
(7) Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 72.
(8) Dz.U. L 38 z 7.2.2014, s. 2.
(9) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 9.
(10) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 10.
(11) Dz.U. L 246 z 14.9.2016, s. 425.
(12) Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
(13) Dz.U. L 30 z 4.2.2008, s. 52.
(14) Dz.U. L 169 z 7.6.2014, s. 152.
(15) Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 72.
(16) Dz.U. L 38 z 7.2.2014, s. 2.


Absolutorium za rok 2014: Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej
PDF 489kWORD 51k
Decyzja
Decyzja
Rezolucja
1. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej na rok budżetowy 2014 (2015/2196(DEC))
P8_TA(2016)0421A8-0275/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej za rok budżetowy 2014,

–  uwzględniając sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego dotyczące rocznego sprawozdania finansowego Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej za rok budżetowy 2014 wraz z odpowiedzią Wspólnego Przedsięwzięcia(1),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(2) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2014 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 12 lutego 2016 r. w sprawie udzielenia Wspólnemu Przedsięwzięciu absolutorium z wykonania budżetu na rok budżetowy 2014 (05587/2016 – C8-0052/2016),

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 28 kwietnia 2016 r.(3) odraczającą udzielenie absolutorium za rok budżetowy 2014, jak również odpowiedzi dyrektora Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej,

–  uwzględniając art. 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(4), w szczególności jego art. 208,

–  uwzględniając decyzję Rady 2007/198/Euratom z dnia 27 marca 2007 r. powołującą Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej oraz przyznającą mu określone korzyści(5), w  szczególności jej art. 5 ust. 3,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2343/2002 z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów określonych w artykule 185 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich(6),

–  uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1271/2013 z dnia 30 września 2013 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów, o których mowa w art. 208 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012(7),

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0275/2016),

1.  udziela dyrektorowi Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsięwzięcia na rok budżetowy 2014;

2.  przedstawia swoje uwagi w poniższej rezolucji;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji wraz z rezolucją, która stanowi jej integralną część, dyrektorowi Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

2. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie zamknięcia ksiąg dochodów i wydatków Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej za rok budżetowy 2014 (2015/2196(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej za rok budżetowy 2014,

–  uwzględniając sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego dotyczące rocznego sprawozdania finansowego Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej za rok budżetowy 2014 wraz z odpowiedzią Wspólnego Przedsięwzięcia(8),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(9) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2014 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 12 lutego 2016 r. w sprawie udzielenia Wspólnemu Przedsięwzięciu absolutorium z wykonania budżetu na rok budżetowy 2014 (05587/2016 – C8-0052/2016),

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 28 kwietnia 2016 r.(10) odraczającą udzielenie absolutorium za rok budżetowy 2014, jak również odpowiedzi dyrektora Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej,

–  uwzględniając art. 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(11), w szczególności jego art. 208,

–  uwzględniając decyzję Rady 2007/198/Euratom z dnia 27 marca 2007 r. powołującą Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej oraz przyznającą mu określone korzyści(12), w  szczególności jej art. 5 ust. 3,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2343/2002 z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów określonych w artykule 185 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich(13),

–  uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1271/2013 z dnia 30 września 2013 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów, o których mowa w art. 208 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012(14),

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0275/2016),

1.  zatwierdza zamknięcie ksiąg dochodów i wydatków Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej za rok budżetowy 2014;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji dyrektorowi Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

3. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. zawierająca uwagi, które stanowią integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej na rok budżetowy 2014 (2015/2196(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją decyzję w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej na rok budżetowy 2014,

–  uwzględniając art. 94 i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0275/2016),

A.  mając na uwadze, że Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej (zwane dalej „Wspólnym Przedsięwzięciem”) zostało ustanowione w marcu 2007 r. na okres 35 lat;

B.  mając na uwadze, że członkami Wspólnego Przedsięwzięcia są Euratom reprezentowany przez Komisję, państwa członkowskie Euratomu oraz kraje trzecie, które zawarły z Euratomem umowy o współpracy w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej;

C.  mając na uwadze, że Wspólne Przedsięwzięcie rozpoczęło autonomiczną działalność w marcu 2008 r.;

1.  zauważa, że Trybunał Obrachunkowy (zwany dalej „Trybunałem”) – w sprawozdaniu dotyczącym rocznego sprawozdania finansowego Wspólnego Przedsięwzięcia za rok budżetowy 2014 (zwanym dalej „sprawozdaniem Trybunału”) – uznał, iż roczne sprawozdanie finansowe Wspólnego Przedsięwzięcia przedstawia rzetelnie we wszystkich istotnych aspektach jego sytuację finansową na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz wyniki transakcji i przepływy pieniężne za kończący się tego dnia rok, zgodnie z przepisami jego regulaminu finansowego;

2.  zauważa, że gotowy do wykonania ostateczny budżet na rok budżetowy 2014 przewidywał kwotę środków na zobowiązania w wysokości 1 168 800 000 EUR oraz kwotę środków na płatności w wysokości 567 600 000 EUR; wskaźniki wykorzystania środków na zobowiązania i środków na płatności wyniosły odpowiednio 100 % i 88,5 %; zauważa jednak, że w odniesieniu do pierwotnego budżetu na rok 2014 poziom wykorzystania środków na płatności wyniósł 73 %;

3.  potwierdza, że w związku z wyzwaniami dotyczącymi realizacji projektu ITER nowy dyrektor generalny organizacji ITER przedłożył Radzie ITER plan działania obejmujący konkretne kroki zmierzające do usunięcia głównych przeszkód wstrzymujących obecnie realizację projektu ITER; ponadto zauważa, że jeżeli chodzi o Wspólne Przedsięwzięcie, jego nowy p.o. dyrektor przygotował plan działania dla Wspólnego Przedsięwzięcia, który jest w znacznej mierze zgodny z planem działania organizacji ITER; przyjmuje do wiadomości, że w marcu 2015 r. p.o. dyrektor Wspólnego Przedsięwzięcia przedstawił plan działania radzie zarządzającej Wspólnego Przedsięwzięcia, która wyraziła pełne poparcie, oraz że plan działania Wspólnego Przedsięwzięcia stanowi uzupełnienie planu działania organizacji ITER pod wieloma względami i zawiera szereg usprawnień w działaniu Wspólnego Przedsięwzięcia; zauważa, że w czasie gdy prowadzona była kontrola, wciąż trwało ustalanie praktycznych aspektów realizacji obu planów działania; zauważa ponadto, że od marca 2015 r. te plany działania są wdrażane i ściśle monitorowane przez organizację ITER i Wspólne Przedsięwzięcie oraz że oczekuje się, iż przyniosą one poprawę; wzywa do przedstawienia we właściwym czasie sprawozdania z wdrażania planów działania;

4.  z zadowoleniem przyjmuje konkluzje z posiedzenia Rady ITER z dni 15 i 16 czerwca 2016 r., w których potwierdzono, że projekt ITER zmierza teraz we właściwym kierunku umożliwiającym przygotowanie starannej, realistycznej i szczegółowej propozycji w sprawie harmonogramu i powiązanych kosztów aż do pierwszej plazmy, zatwierdzono uaktualniony zintegrowany harmonogram projektu ITER, wyznaczający datę pierwszej plazmy na grudzień 2025 r., wskazano, że udane ukończenie wszystkich głównych etapów projektu na czas lub wcześniej to pozytywny wyznacznik wspólnej zdolności organizacji ITER i agencji krajowych do dalszej realizacji uaktualnionego zintegrowanego harmonogramu, a także podkreślono, że udowodniona większa skuteczność podejmowania decyzji, lepsze zrozumienie zagrożeń oraz dyscyplina w wypełnianiu zobowiązań stanowią nową podstawę do tego, by wierzyć, że projekt ITER zachowa swój obecny pozytywny rozmach;

5.  z zadowoleniem przyjmuje stanowisko Rady ITER, zgodnie z którym wyraźne skupienie się na podstawowych elementach za pośrednictwem pierwszej plazmy powinno skutecznie ograniczyć zagrożenia związane z projektem ITER, a uaktualniony zintegrowany harmonogram stanowi najlepszą technicznie osiągalną drogę ku pierwszej plazmie, oznaczającą zakończenie kluczowych etapów montażu i uruchomienia Tokamaka i struktur wsparcia;

6.  zauważa, że kluczowe etapy wyznaczone przez Radę ITER na posiedzeniu w dniach 18 i 19 listopada 2015 r. są na zaawansowanym poziomie realizacji, a cztery z sześciu etapów wyznaczonych dla Fusion for Energy (F4E) na 2016 r. już zostały ukończone;

7.  odnotowuje, że problem najmu pomieszczeń dla Wspólnego Przedsięwzięcia został rozwiązany, jako że rząd Hiszpanii zaoferował długoterminową umowę najmu obecnie zajmowanych pomieszczeń i powiększenie obecnej przestrzeni biurowej o jedno dodatkowe piętro; zauważa w związku z tym, że na posiedzeniu w dniach 29 i 30 czerwca 2016 r. rada zarządzająca Wspólnego Przedsięwzięcia odnotowała zawarcie między Królestwem Hiszpanii a właścicielem budynku długoterminowej umowy najmu dotyczącej biur F4E, a także zatwierdziła plany dotyczące renowacji przestrzeni biurowej przyznanej Wspólnemu Przedsięwzięciu;

8.  odnotowuje częściowe wdrożenie regulaminu pracowniczego i zachęca Wspólne Przedsięwzięcie do dalszego wdrażania pozostałych przepisów; z zadowoleniem odnotowuje fakt, że dnia 1 stycznia 2016 r. w życie weszły nowe rozporządzenie finansowe i nowe przepisy wykonawcze Wspólnego Przedsięwzięcia; przyjmuje do wiadomości, że Wspólne Przedsięwzięcie opracowało roboczą definicję zastosowania związanego/niezwiązanego z syntezą termojądrową, co ułatwia określenie zakresu wyłącznego stosowania praw własności intelektualnej wynikających z umów.

(1) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 33.
(2) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 34.
(3) Dz.U. L 246 z 14.9.2016, s. 438.
(4)Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
(5)Dz.U. L 90 z 30.3.2007, s. 58.
(6)Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 72.
(7)Dz.U. L 328 z 7.12.2013, s. 42.
(8) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 33.
(9) Dz.U. C 422 z 17.12.2015, s. 34.
(10) Dz.U. L 246 z 14.9.2016, s. 438.
(11) Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
(12) Dz.U. L 90 z 30.3.2007, s. 58.
(13)1 Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 72.
(14) Dz.U. L 328 z 7.12.2013, s. 42.


Sytuacja w północnym Iraku i Mosulu
PDF 345kWORD 56k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie sytuacji w północnym Iraku i Mosulu (2016/2956(RSP))
P8_TA(2016)0422RC-B8-1159/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie sytuacji w Iraku(1), z dnia 18 września 2014 r. w sprawie sytuacji w Iraku i Syrii oraz ofensywy Państwa Islamskiego, w tym prześladowań mniejszości(2), z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie kryzysu humanitarnego w Iraku i Syrii, w szczególności w kontekście Państwa Islamskiego(3), z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie ostatnich ataków i uprowadzeń dokonanych przez Państwo Islamskie/Daisz na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza wobec Asyryjczyków(4), oraz z dnia 4 lutego 2016 r. w sprawie systematycznego masowego mordowania mniejszości religijnych przez tzw. „ISIS/Daisz”(5),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 23 maja 2016 r. w sprawie regionalnej strategii UE dotyczącej Syrii i Iraku oraz zagrożeń ze strony Daisz, z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie Iraku, z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie regionalnej strategii UE dotyczącej Syrii i Iraku oraz zagrożeń ze strony ISIL/Daisz, z dnia 20 października 2014 r. w sprawie kryzysu związanego z ISIL/Daisz w Syrii i Iraku, z dnia 30 sierpnia 2014 r. w sprawie Iraku i Syrii, z dnia 14 kwietnia 2014 r. i 12 października 2015 r. w sprawie Syrii oraz z dnia 15 sierpnia 2014 r. w sprawie Iraku,

–  uwzględniając oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie Iraku i Syrii,

–  uwzględniając rezolucję nr 2091 (2016) w sprawie zagranicznych bojowników w Syrii i Iraku, przyjętą przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy w dniu 27 stycznia 2016 r.,

–  uwzględniając posiedzenie ministerialne poświęcone stabilizacji sytuacji w Mosulu, na którym spotkały się 22 kraje, ONZ, UE oraz Liga Arabska pod wspólnym przewodnictwem Francji i Iraku, a które odbyło się w Paryżu w dniu 20 października 2016 r. w celu sporządzenia planu ochrony ludności cywilnej, rozdziału pomocy, a także zajęcia się kwestiami zarządzania obszarami wyzwolonymi z rąk ISIS/Daisz,

–  uwzględniając Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego z 1998 r. i zawarte w nim postanowienia o jurysdykcji w odniesieniu do ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni wojennych i zbrodni agresji,

–  uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że armia iracka przy wsparciu światowej koalicji przeciwko ISIS/Daisz, oddziałów Peszmergów Regionalnego Rządu Kurdystanu oraz sił powszechnej mobilizacji rozpoczęła operację wyzwalania z rąk ISIS/Daisz Mosulu, czyli drugiego co do wielkości miasta w Iraku, a także wielu miast i wsi położonych w tzw. korytarzu mosulskim;

B.  mając na uwadze, że ISIS/Daisz narzucił w Mosulu drakońskie prawa; mając na uwadze, że mieszkańcy, którym udało się uciec, opowiadają o ludziach umierających z głodu i rozpaczliwie oczekujących wyzwolenia;

C.  mając na uwadze, że równina Niniwy, Tal Afar i Sindżar, a także cały ten region to odwieczna ojczyzna chrześcijan (Chaldejczyków, syrokatolików i Asyryjczyków), jazydów, arabskich sunnitów i szyitów, Kurdów, Szabaków, Turkmenów, jarsanitów i sabejskich mandejczyków oraz innych wspólnot, które od stuleci zamieszkiwały ten obszar w duchu powszechnego pluralizmu, stabilności i współpracy między społecznościami mimo okresów zewnętrznej przemocy i prześladowań, aż do początku tego wieku i zajęcia znacznej części regionu przez ISIS/Daisz w 2014 r.;

D.  mając na uwadze, że Mosul to wieloetniczne miasto, w którym będący większością arabscy sunnici pokojowo współżyją z Chaldejczykami, syrokatolikami, Asyryjczykami, Kurdami, jazydami, Szabakami, jarsanitami i Turkmenami (szyitami i sunnitami); mając na uwadze, że historycznie również obszary wokół miasta charakteryzuje różnorodność etniczna i religijna: równinę Niniwy zamieszkiwały skupiska chrześcijan, w okolicach gór Sindżar mieszkali jazydzi, a w Tall Afarze – turkmeńscy muzułmanie; mając na uwadze, że liczba chrześcijan w Iraku wynosiła w 2003 r. ponad 1,5 mln osób, ale od tamtej pory spadła do 200–350 tys. osób, z których wiele żyje dziś w ubóstwie; mając na uwadze, że obecność chrześcijan i innych mniejszości w Iraku miała tradycyjnie duże znaczenie społeczne, ponieważ wnosili oni istotny wkład w stabilność polityczną, a także mając na uwadze, że zniknięcie tych mniejszości z regionu będzie prowadzić do dalszej destabilizacji;

E.  mając na uwadze, że w dniu 4 lutego 2016 r. Parlament Europejski uznał, iż ISIS/Daisz dopuszcza się ludobójstwa na chrześcijanach, jazydach i innych mniejszościach wyznaniowych i etnicznych, a następnie również Rada Europy, Departament Stanu USA, Kongres USA, parlament Zjednoczonego Królestwa, parlament Australii oraz inne państwa i instytucje uznały, że okrucieństwa ISIS/Daisz przeciwko mniejszościom religijnym i etnicznym w Iraku obejmują zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo;

F.  mając na uwadze, że zdaniem Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) od 2014 r. z powodu wojny wysiedlonych zostało około 3,3 mln Irakijczyków, a ponad 1,5 mln osób stoi wobec bezpośredniej groźby wysiedlenia z Mosulu w wyniku operacji odbijania tego obszaru;

G.  mając na uwadze, że UNHCR otworzyło pięć obozów i może przyjąć 45 tys. osób uciekających z Mosulu i okolic, a planuje otworzenie w najbliższych tygodniach w sumie jedenastu obozów dla 120 tys. osób, pod warunkiem że możliwe będzie znalezienie bezpiecznych obszarów z dala od linii frontu; mając na uwadze, że do budżetu UNHCR na działania wokół Mosulu przekazano jak dotąd nieco ponad 38 % przewidzianych środków; mając na uwadze, że środki finansowe potrzebne są nie tylko na przygotowania, ale również do zajęcia się problemem powszechnych przesiedleń, który może utrzymywać się przez całą zimę;

H.  mając na uwadze, że wszystkim osobom zmuszonym do opuszczenia domów lub przymusowo wysiedlonym należy zapewnić niezbędne warunki bezpieczeństwa, by osoby te mogły jak najszybciej skorzystać z prawa do powrotu;

I.  mając na uwadze, że w dniu 18 października 2016 r. w Brukseli po raz drugi zebrała się Rada Współpracy działająca na podstawie umowy o partnerstwie i współpracy między UE a Irakiem (UPiW), aby omówić najbardziej palące kwestie humanitarne i stabilizacyjne; mając na uwadze, że do tej pory UE przekazała Irakowi pomoc humanitarną na kwotę 134 mln EUR, w tym 50 mln dla Mosulu;

J.  mając na uwadze, że należy zapewnić bezpieczeństwo wszystkim społecznościom, w tym Chaldejczykom, syrokatolikom i Asyryjczykom oraz innym zagrożonym wspólnotom na równinie Niniwy;

K.  mając na uwadze, że art. 2 konstytucji Iraku „gwarantuje pełne religijne prawa wszystkich obywateli do wolności wyznania i praktykowania religii”;

L.  mając na uwadze, że art. 125 konstytucji Iraku gwarantuje „administracyjne, polityczne, kulturalne i edukacyjne prawa poszczególnym narodowościom, takim jak Turkmeni, Chaldejczycy i Asyryjczycy, a także wszystkim innym grupom społecznym”; mając na uwadze, że iracki premier Hajdar al-Abadi oświadczył w dniu 15 kwietnia 2015 r.: „Jeśli nie przeprowadzimy decentralizacji, dojdzie do rozpadu kraju. Według mnie nie ma ograniczeń dla decentralizacji”;

M.  mając na uwadze, że maksymalna autonomia i ochrona bezpieczeństwa społeczności żyjących na równinie Niniwy, w Tal Afarze i Sindżarze w ramach federalnej Republiki Iraku oznaczałaby przywrócenie i ochronę podstawowych praw człowieka, w tym praw własności, dla pierwotnych mieszkańców tego regionu;

1.  zdecydowanie popiera rozpoczętą w Iraku operację uwalniania Mosulu z rąk ISIS/Daisz; postrzega tę operację jako decydujący element prowadzonych obecnie światowych działań zmierzających do trwałego pokonania ISIS/Daisz; ufa, że Irak zwycięży w tej walce ze wspólnym wrogiem oraz uwolni Mosul i inne części kraju od obecności ISIS/Daisz;

2.  ponownie wyraża pełne poparcie dla niezależności, integralności terytorialnej i suwerenności Iraku oraz jego prawa do podejmowania działań niezbędnych do ich ochrony;

3.  wyraża zaniepokojenie z powodu niedawnych napięć między podmiotami z tego regionu; wzywa do pełnego poszanowania integralności terytorialnej i suwerenności Iraku oraz do niepodejmowania działań zbrojnych w Iraku bez zgody rządu irackiego; podkreśla znaczenie wspierania dialogu między Irakiem a innymi krajami w regionie w celu zwiększenia bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie;

4.  przypomina, że władze Iraku muszą podjąć konkretne działania w celu ochrony cywilów podczas walk, w tym przez zapewnienie skutecznego dowodzenia milicją oraz kontroli nad nią, a także przez zastosowanie wszelkich możliwych środków ostrożności, aby uniknąć ofiar wśród cywilów oraz naruszeń praw człowieka w czasie szturmu; podkreśla, że siły obecne na miejscu muszą w trakcie prowadzonych operacji przestrzegać międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego;

5.  wyraża poparcie dla Republiki Iraku i jej obywateli w odniesieniu do uznania politycznie, społecznie i gospodarczo zrównoważonej prowincji na równinie Niniwy, w Tal Afarze i Sindżarze, zgodnie z wolą uzyskania autonomii regionalnej pełnoprawnie wyrażoną przez pierwotnych mieszkańców tego obszaru;

6.  podkreśla, że prawo powrotu do ojczyzny przesiedlonych mieszkańców równiny Niniwy, Tal Afaru i Sindżaru – z których wielu przesiedlono w obrębie Iraku – powinno być priorytetem polityki rządu irackiego przy wsparciu UE, w tym jej państw członkowskich, oraz wspólnoty międzynarodowej; podkreśla, że przy wsparciu rządu Iraku i Regionalnego Rządu Kurdystanu należy przywrócić tym ludom pełnię podstawowych praw człowieka, w tym praw własności, które powinny mieć pierwszeństwo przed wszelkimi roszczeniami własnościowymi innych stron;

7.  podkreśla, że historyczne społeczności równiny Niniwy, Tal Afaru i Sindżaru – chrześcijanie (Chaldejczycy, syrokatolicy i Asyryjczycy), jazydzi, Turkmeni i inni – mają prawo do ochrony, bezpieczeństwa i autonomii regionalnej w ramach federalnej struktury Republiki Iraku;

8.  zdecydowanie potępia akty przemocy i masowe egzekucje wciąż dokonywane w Iraku przez ISIS/Daisz; wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu nieprzerwanie napływających doniesień, że podczas trwających wojskowych operacji wyzwalania prowadzonych w północnym Iraku ISIS/Daisz wykorzystuje dzieci, osoby starsze, kobiety i osoby słabe jako żywe tarcze;

9.  odnotowuje alarmujące apele koordynatora ONZ ds. pomocy humanitarnej dotyczące braku odpowiednich funduszy w obliczu nadzwyczajnej sytuacji humanitarnej na niespotykaną skalę, mogącej wystąpić w wyniku ofensywy w Mosulu; z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie UE w Iraku, w szczególności przekazaną dotychczas pomoc humanitarną, a także usuwanie improwizowanych urządzeń wybuchowych (IED), co będzie konieczne, aby umożliwić szybki powrót uchodźców i osób wewnętrznie przesiedlonych; niemniej jednak pilnie wzywa UE i państwa członkowskie do zintensyfikowania wysiłków na rzecz stabilizacji na wyzwolonych obszarach;

10.  wzywa rząd Iraku oraz jego partnerów międzynarodowych, by priorytetowo potraktowali pokojowe rozwiązanie kwestii spornych granic wewnętrznych Republiki Iraku;

11.  wzywa wszystkie strony konfliktu do przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego w trakcie działań wojennych i po ich zakończeniu oraz do przestrzegania w czasie trwania konfliktu zasady proporcjonalności, zasady rozróżniania celów cywilnych i wojskowych oraz zasady ostrożności; apeluje do wszystkich stron konfliktu, aby otworzyły korytarze humanitarne w celu umożliwienia ludności cywilnej ucieczki ze strefy konfliktu i udzielenia jej pomocy w tej ucieczce, nie dopuściły do uwięzienia cywilów w Mosulu i do wykorzystania ich przez ISIS/Daisz jako żywych tarcz, zapewniły bezpieczeństwo i dostęp do pomocy humanitarnej oraz zagwarantowały ludności cywilnej pomoc i ochronę podczas kontroli bezpieczeństwa zgodnie ze standardami krajowymi i międzynarodowymi, zwłaszcza w celu nierozdzielania rodzin i nienarażania dzieci na niebezpieczeństwo, a także apeluje o stworzenie mechanizmu ONZ przewidującego monitorowanie przez strony trzecie; wzywa w szczególności, aby zastosowano wszelkie środki ostrożności niezbędne do zapewnienia dzieciom i ich rodzinom ochrony przed bombardowaniami oraz aby ograniczono do minimum liczbę ofiar śmiertelnych i zapewniono ochronę infrastruktury cywilnej, w szczególności szkół i szpitali;

12.  wzywa wszystkie podmioty walczące z ISIS/Daisz w Republice Iraku do podjęcia trwałej, długofalowej i niewykluczającej nikogo współpracy politycznej i dialogu, by położyć podwaliny pod Irak wolny od ruchów radykalnych i ekstremistycznych; wzywa UE i jej państwa członkowskie, globalną koalicję przeciwko ISIL, społeczność międzynarodową i podmioty międzynarodowe do współpracy z krajowym rządem Republiki Iraku i rządami regionalnymi w celu zagwarantowania trwałego bezpieczeństwa na równinie Niniwy, w Tal Afarze i Sindżarze;

13.  wzywa Unię Europejską, ONZ i całą społeczność międzynarodową do współpracy z krajowym rządem Republiki Iraku i rządami regionalnymi w celu nadzorowania reintegracji wszystkich przesiedlonych Irakijczyków oraz mniejszości etnicznych i religijnych;

14.  wzywa ESDZ, państwa członkowskie i społeczność międzynarodową do udzielenia wsparcia praktycznego i dyplomatycznego na rzecz stworzenia w regionie po zakończeniu konfliktu trwałej struktury sprzyjającej integracji, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości stworzenia autonomicznej prowincji obejmującej równinę Niniwy, Sindżar i Tal Afar, politycznie reprezentowanej przez pierwotnych mieszkańców tego regionu; ponownie podkreśla znaczenie zaangażowania religijnych organizacji humanitarnych w skoordynowane działania humanitarne, zwłaszcza na rzecz przesiedlonych mniejszości etnicznych i religijnych;

15.  zachęca UE i jej państwa członkowskie oraz społeczność międzynarodową do zaoferowania rządowi Iraku pomocy technicznej we wdrażaniu decyzji o utworzeniu prowincji równiny Niniwy zgodnie z decyzją gabinetu z dnia 21 stycznia 2014 r. oraz w dalszej decentralizacji – polegającej na ustanowieniu prowincji również w Tal Afarze i Sindżarze – i wspieraniu nowej administracji prowincji, aby w pełni rozwinęła swój potencjał;

16.  wzywa ESDZ, aby po wyzwoleniu zaoferował pomoc w negocjacjach z Regionalnym Rządem Kurdystanu i rządem Iraku, aby zapewnić mniejszościom etnicznym w regionie, zwłaszcza chrześcijanom (Chaldejczykom, syrokatolikom i Asyryjczykom), jazydom, Turkmenom, Szabakom i jarsanitom, należne im prawa i włączenie do nowej struktury administracyjnej, by zapobiec wybuchowi kolejnych konfliktów;

17.  zachęca państwa członkowskie UE, by we współpracy z rządem irackim do wykazu służb upoważnionych do otrzymywania pomocy dopisały też lokalne siły bezpieczeństwa; uważa, że lokalne siły bezpieczeństwa powinny obejmować miejscowe służby zaangażowane w ochronę najsłabszych mniejszości etnicznych i religijnych na równinie Niniwy, w Tal Afarze, Sindżarze i w innych miejscach przed zagrożeniem ze strony salafizmu dżihadystycznego;

18.  przypomina, że ratowanie życia cywilów i przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego jest zasadniczym fundamentem politycznym pojednania i rozwoju, jedynym sposobem na pokonanie nienawiści i podziałów, oraz że nie należy podsycać dalszych napięć między społecznościami i położyć fundament pod stabilny i dobrze prosperujący Irak;

19.  apeluje do koalicji wojskowej pod przywództwem Iraku, aby – w celu zapewnienia możliwości rozliczenia winnych – zastosowała wszelkie środki niezbędne do zachowania dowodów zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości popełnionych przez ISIS/Daisz;

20.  podkreśla kluczowe znaczenie terminowego i skutecznego zapewnienia bezpieczeństwa przez tworzenie naprawdę bezpiecznych dróg, na których można trwale zapewnić ochronę, w tym przez rozminowanie, a także przywrócenie praworządności i podstawowych usług – takich jak opieka zdrowotna, zaopatrzenie w energię elektryczną i edukacja – na wyzwolonych obszarach; ostrzega, że brak podstawowych usług, bezpieczeństwa i długoterminowej strategii pokonania głębokich przyczyn konfliktu, a także brak działań na rzecz spójności społecznej może doprowadzić do ponownego pojawienia się sił ekstremistycznych; w związku z tym wzywa do aktywnego udzielania pomocy humanitarnej i do utworzenia sieci współpracy na rzecz rozwoju w celu zagwarantowania stałego dopływu pomocy, począwszy od kwestii humanitarnych, a skończywszy na stabilizacji, odporności i rozwoju Iraku;

21.  podkreśla znaczenie Mosulu dla całego Iraku i wzywa do zapewnienia mniejszościom reprezentacji w nowej administracji Mosulu; podkreśla, że mniejszości etniczne i religijne mają uzasadnione prawo do udziału w polityce i do odzyskania praw własności; wzywa do pokojowego współistnienia i do pełnego poszanowania praw poszczególnych mniejszości religijnych i etnicznych, które przez wieki licznie zamieszkiwały dane tereny i żyły pokojowo obok siebie, szczególnie jazydów w górach Sindżar, Chaldejczyków, syrokatolików i Asyryjczyków na równinie Niniwy, Turkmenów w Tal Afarze i w częściach prowincji Kirkuk, a także wzywa do zastosowania środków gwarantujących bezpieczny powrót przesiedlonych uchodźców;

22.  wzywa rząd Iraku, aby przy wsparciu ze strony UE i jej państw członkowskich zapewnił środki potrzebne do rozminowania obszarów wcześniej okupowanych przez ISIS/Daisz oraz współpracował z lokalnymi radami reprezentującymi mniejszości, aby zagwarantować sprawną koordynację i uniknąć opóźnień, które uniemożliwiłyby powrót uchodźców i osób wewnętrznie przesiedlonych;

23.  podkreśla, że również po wyzwoleniu Mosulu należy kontynuować walkę z dalszym rozprzestrzenianiem się w regionie i poza nim ideologii islamistyczno-dżihadystycznej, w tym dżihadyzmu salafickiego, który służy za teologiczną i polityczną pożywkę dla zbrodni ISIS/Daisz; wzywa państwa członkowskie UE, aby wywierały naciski zmierzające do skierowania do Międzynarodowego Trybunału Karnego zbrodni ludobójstwa, zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości popełnionych przez ISIS/Daisz w Iraku, Syrii, Libii i innych krajach;

24.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, specjalnemu przedstawicielowi UE do spraw praw człowieka, rządom i parlamentom państw członkowskich, rządowi i Radzie Reprezentantów Iraku, Regionalnemu Rządowi Kurdystanu i sekretarzowi generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

(1) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0171.
(2) Dz.U. C 234 z 28.6.2016, s. 25.
(3) Dz.U. C 310 z 25.8.2016, s. 35.
(4) Dz.U. C 316 z 30.8.2016, s. 113.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0051.


Sytuacja dziennikarzy w Turcji
PDF 326kWORD 50k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie sytuacji dziennikarzy w Turcji (2016/2935(RSP))
P8_TA(2016)0423RC-B8-1162/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Turcji, w szczególności rezolucję z dnia 15 stycznia 2015 r. w sprawie wolności słowa w Turcji – niedawne aresztowania dziennikarzy i dyrektorów mediów oraz systematyczne wywieranie nacisków na media(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 kwietnia 2016 r. w sprawie sprawozdania za 2015 r. w sprawie Turcji(2),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji za rok 2015 r. w sprawie Turcji, opublikowane dnia 10 listopada 2015 r. (SWD(2015)0216),

–  uwzględniając wspólne oświadczenie w sprawie sytuacji w Turcji wydane dnia 16 lipca 2016 r. przez wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel Federikę Mogherini oraz komisarza do spraw europejskiej polityki sąsiedztwa i negocjacji w sprawie rozszerzenia Johannesa Hahna,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Turcji z dnia 18 lipca 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenie w sprawie ogłoszenia stanu wyjątkowego w Turcji wydane dnia 21 lipca 2016 r. przez wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel Federikę Mogherini oraz komisarza Johannesa Hahna,

–  uwzględniając dialog polityczny na wysokim szczeblu między UE a Turcją z dnia 9 września 2016 r.,

–  uwzględniając fakt, że poszanowanie praworządności, w tym wolności wypowiedzi, to jedna z podstawowych wartości UE,

–  uwzględniając prawo do wolności wypowiedzi zapisane w europejskiej konwencji praw człowieka i w Międzynarodowym pakcie praw obywatelskich i politycznych, których Turcja jest stroną,

–  uwzględniając zalecenia zawarte w opinii w sprawie artykułów 216, 299, 301 i 314 tureckiego kodeksu karnego, przyjęte przez Komisję Wenecką podczas jej 106. posiedzenia plenarnego (Wenecja, w dniach 11–12 marca 2016 r.),

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w dniu 15 lipca 2016 r. w Turcji miała miejsce próba zamachu stanu, w trakcie której zginęło ponad 250 osób, a ponad 2100 osób odniosło obrażenia;

B.  mając na uwadze znaczenie obrony demokracji przy pełnym zaangażowaniu na rzecz praw człowieka i praworządności, a także znaczenie współpracy między UE, Radą Europy i Turcją w tym względzie; mając na uwadze, że Turcja jest kluczowym partnerem Unii Europejskiej;

C.  mając na uwadze, że według Europejskiej Federacji Dziennikarzy i Stowarzyszenia Dziennikarzy Tureckich po próbie zamachu stanu z dnia 15 lipca 2016 r. turecka policja aresztowała co najmniej 99 dziennikarzy i pisarzy, którym dotychczas nie przedstawiono żadnych zarzutów, przy czym liczba pracowników mediów zatrzymanych pod zarzutami prawdopodobnie związanymi z korzystaniem przez nich z prawa do wolności wypowiedzi wynosiła na dzień 20 października 2016 r. co najmniej 130; mając na uwadze, że zwolniono 64 spośród dziennikarzy aresztowanych po 15 lipca 2016 r.; mając na uwadze, że uwięzionym dziennikarzom odmówiono prawa dostępu do adwokata, są oni przetrzymywani w nieludzkich warunkach, grozi się im i są źle traktowani; mając na uwadze, że formułowane są twierdzenia, iż współredaktorzy naczelni zamkniętego dziennika Özgür Gündem Bilir Kaya i Inan Kizilkaya byli w więzieniu torturowani;

D.  mając na uwadze, że jeszcze przed nieudaną próbą zamachu stanu nakładano restrykcje na media i wywierano presję na dziennikarzy; mając na uwadze, że według Komitetu Obrony Dziennikarzy po próbie zamachu stanu władze Turcji zamknęły biura ponad 100 nadawców, gazet, czasopism, wydawców i dystrybutorów, pozbawiając pracy ponad 2 300 dziennikarzy i pracowników mediów; mając na uwadze, że co najmniej 330 dziennikarzom odebrano legitymacje prasowe;

E.  mając na uwadze, że wśród zatrzymanych dziennikarzy znajdują się m.in. znana pisarka Asli Erdogan, która była także członkinią organu doradczego i felietonistką obecnie zamkniętego dziennika kurdyjskiego Özgür Gündem, nauczyciel akademicki i felietonista Mehmet Altan oraz jego brat Ahmet Altan, pisarz i były redaktor tygodnika Taraf;

F.  mając na uwadze, że według Human Rights Watch wiele z tych postępowań podjęto mimo braku jakichkolwiek dowodów na udział osób oskarżonych w nieudanym zamachu; mając na uwadze, że należy zapewnić prawo do rzetelnego procesu sądowego, oraz mając na uwadze, że postępowanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach związanych z mediami charakteryzuje się brakiem bezstronności i niezależności;

1.  zdecydowanie potępia próbę zamachu stanu w Turcji, do której doszło dnia 15 lipca 2016 r.; popiera prawowite instytucje Turcji; ubolewa nad wysoką liczbą ofiar; wyraża solidarność z ofiarami i ich rodzinami;

2.  uznaje, że rząd turecki ma prawo, a także obowiązek zareagować na próbę zamachu stanu; podkreśla jednak, że nieudany przewrót wojskowy nie może być wymówką dla rządu tureckiego służącą do dalszego tłumienia legalnej i pokojowej opozycji oraz uniemożliwiania dziennikarzom i mediom pokojowego korzystania z wolności słowa poprzez nieproporcjonalne i nielegalne działania i środki;

3.  wzywa władze Turcji, aby uwolniły dziennikarzy i pracowników mediów przetrzymywanych mimo braku przekonujących dowodów działalności przestępczej, w tym znanych dziennikarzy, takich jak Nazli Ilicak, Sahin Alpay, Asli Erdogan, Murat Aksoy, Ahmet Altan i Mehmet Altan; podkreśla, że dziennikarze nie powinni być przetrzymywani z powodu treści ich materiałów dziennikarskich lub domniemanych powiązań, również w przypadku gdy przedstawiono im zarzuty, oraz podkreśla, że należy dopilnować, aby tymczasowe aresztowanie stosowano w drodze wyjątku;

4.  przypomina, że wolna i pluralistyczna prasa jest istotnym elementem każdej demokracji, podobnie jak sprawiedliwość proceduralna, domniemanie niewinności i niezawisłość sądów; przypomina władzom Turcji, że z mediami i dziennikarzami należy obchodzić się z największą ostrożnością, gdyż wolność wypowiedzi i wolność mediów ma decydujące znaczenie dla funkcjonowania demokratycznego i otwartego społeczeństwa;

5.  ubolewa, że środki nadzwyczajne są także wykorzystywane do nękania członków rodzin dziennikarzy, którzy uciekli za granicę lub się ukrywają, a nękanie to przybiera między innymi postać unieważniania paszportów lub tymczasowych aresztowań w zastępstwie za osoby faktycznie oskarżone;

6.  wyraża poważne zaniepokojenie zamknięciem ponad 150 serwisów medialnych; wzywa do ich ponownego otwarcia, przywrócenia ich niezależności oraz ponownego zatrudnienia zwolnionych pracowników zgodnie ze sprawiedliwością proceduralną; wzywa władze Turcji, by położyły kres praktyce niewłaściwego stosowania przepisów kodeksu karnego w celu mianowania powierników w prywatnych organizacjach medialnych oraz zaprzestały ingerencji w kierowanie niezależnymi organizacjami informacyjnymi, w tym w odniesieniu do decyzji redakcyjnych oraz zwolnień dziennikarzy i redaktorów, a także by przestały wywierać presję na krytyczne serwisy informacyjne i dziennikarzy oraz ich zastraszać; potępia próby zastraszania i wydalania korespondentów zagranicznych przez władze tureckie;

7.  apeluje do tureckiego rządu o zawężenie zakresu środków nadzwyczajnych, tak aby nie można ich było dłużej stosować w celu ograniczania wolności słowa; podkreśla, że dochodzenia w sprawie domniemanego udziału w próbie zamachu stanu powinny być prowadzone rzetelnie, bezstronnie i na podstawie przekonujących dowodów, a nie odpowiedzialności zbiorowej, co może prowadzić do zbiorowej kary;

8.  podkreśla, że Turcja stoi w obliczu realnego zagrożenia terroryzmem; powtarza jednak, że szeroko zdefiniowane tureckie przepisy antyterrorystyczne nie powinny być wykorzystywane do karania dziennikarzy za korzystanie z przysługującego im prawa do wolności wypowiedzi; wzywa do pilnego wdrożenia zaleceń Komisji Weneckiej z marca 2016 r. i do zmiany przepisów antyterrorystycznych;

9.  wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) i państwa członkowskie, by nadal ściśle monitorowały praktyczne konsekwencje wprowadzenia stanu wyjątkowego oraz by zadbały o monitorowanie wszystkich procesów dziennikarzy;

10.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, a także prezydentowi, rządowi i parlamentowi Turcji.

(1) Dz.U. C 300 z 18.8.2016, s. 45.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0133.


Bezpieczeństwo jądrowe i nierozprzestrzenianie
PDF 356kWORD 56k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa jądrowego i nierozprzestrzeniania broni jądrowej (2016/2936(RSP))
P8_TA(2016)0424RC-B8-1122/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie zaleceń konferencji przeglądowej Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) dotyczących utworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej(2),

–  uwzględniając unijne seminaria na temat nierozprzestrzeniania broni jądrowej i rozbrojenia oraz regularne spotkania Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji,

–  uwzględniając strategię UE przeciwko rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia, przyjętą przez Radę Europejską w dniu 12 grudnia 2003 r.,

–  uwzględniając brak porozumienia w sprawie dokumentu końcowego konferencji przeglądowej NPT w 2015 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie 9. konferencji przeglądowej stron Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (8079/15),

–  uwzględniając dokumenty przyjęte wiosną 2016 roku podczas szczytu w sprawie bezpieczeństwa jądrowego w Waszyngtonie,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2310 (2016) w sprawie 20-lecia Traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych (CTBT),

–  uwzględniając deklarację z Tbilisi z 2016 r. przyjętą w drodze konsensusu przez Zgromadzenie Parlamentarne Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie,

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 66/61 z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie utworzenia w regionie Bliskiego Wschodu strefy wolnej od broni jądrowej,

–  uwzględniając decyzję Rady nr 2012/422/WPZiB z dnia 23 lipca 2012 r. w sprawie wsparcia procesu prowadzącego do stworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni jądrowej i wszelkich innych rodzajów broni masowego rażenia(3),

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 70/33 z dnia 7 grudnia 2015 r. w sprawie postępów w wielostronnych negocjacjach w sprawie rozbrojenia jądrowego, a także sprawozdanie otwartej grupy roboczej ONZ dla Zgromadzenia Ogólnego ONZ, przyjęte w dniu 19 sierpnia 2016 r. (A/71/371),

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że sytuacja w zakresie bezpieczeństwa na świecie, a zwłaszcza w UE, istotnie się pogorszyła, stała się bardziej zmienna i niestabilna oraz mniej przewidywalna; mając na uwadze, że zagrożenia mają charakter konwencjonalny, niekonwencjonalny i hybrydowy, a wywołują je zarówno podmioty państwowe, jak i niepaństwowe o charakterze regionalnym i globalnym;

B.  mając na uwadze, że międzynarodowy pokój, bezpieczeństwo i stabilność są poważnie zagrożone różnymi czynnikami, w tym pogorszeniem się stosunków między państwami posiadającymi broń jądrową, takimi jak Federacja Rosyjska i Stany Zjednoczone oraz Indie i Pakistan, a także dalszym rozwijaniem potencjału jądrowego przez Koreę Północną;

C.  mając na uwadze, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia w formie biologicznej i chemicznej jest obecnie minimalizowane i stopniowo wstrzymywane dzięki skutecznemu stosowaniu na arenie międzynarodowej zakazu oraz zobowiązań zawartych w Konwencji o zakazie broni biologicznej i toksycznej z 1972 r. oraz Konwencji o zakazie broni chemicznej; mając jednak na uwadze, że rozprzestrzenianie broni jądrowej masowego rażenia oraz środki jej przenoszenia pozostają jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla światowej społeczności;

D.  mając na uwadze, że w styczniu 2016 r. dziewięć państw – Stany Zjednoczone, Rosja, Wielka Brytania, Francja, Chiny, Indie, Pakistan, Izrael i Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna (KRLD) – posiadało łącznie około 15 395 sztuk broni jądrowej, w porównaniu z około 15 850 w 2015 r.;

E.  mając na uwadze, że do priorytetów należy uniemożliwienie terrorystom lub kolejnym państwom uzyskiwania bądź wykorzystywania broni jądrowej, ograniczenie i likwidacja światowego arsenału broni jądrowej i dążenie do świata całkowicie wolnego od tej broni;

F.  mając na uwadze, że istnieje szereg układów o strefach wolnych od broni jądrowej w innych regionach świata, a mianowicie w regionie Ameryki Łacińskiej i Karaibów, Południowego Pacyfiku, Azji Południowo-Wschodniej, Afryki i Azji Środkowej;

G.  mając na uwadze, że podczas konferencji przeglądowej NPT w 2010 r. na nowo skoncentrowano się na skutkach humanitarnych broni jądrowej, a temat ten podjęły następnie rządy Norwegii, Meksyku i Austrii w ramach kolejnych konferencji w sprawie humanitarnych skutków broni jądrowej oraz w odnośnych sprawozdaniach, natomiast Austria – przy poparciu 127 państw członkowskich ONZ – uruchomiła międzynarodową inicjatywę „Humanitarian Pledge”, której rezultaty zaprezentowano podczas konferencji przeglądowej NPT w 2015 r.;

H.  mając na uwadze potrzebę dalszego wzmacniania podstawowych celów w zakresie nierozprzestrzeniania broni jądrowej i rozbrojenia w ramach trzech filarów NPT, a mianowicie nierozprzestrzeniania broni jądrowej, rozbrojenia i współpracy w zakresie wykorzystywania energii jądrowej do celów pokojowych; mając na uwadze, że państwa posiadające broń jądrową będące sygnatariuszami NPT modernizują i powiększają swój arsenał broni jądrowej, a także opóźniają redukcję lub likwidację tego arsenału i stosują się w mniejszym stopniu do wojskowej doktryny odstraszania nuklearnego;

I.  mając na uwadze, że na szczytach w sprawie bezpieczeństwa jądrowego, które odbyły się w ramach uzupełniającego procesu niezależnego od NPT i przyczyniły się do umocnienia NPT, zwiększając wiarygodność zawartego w nim aspektu nierozprzestrzeniania broni jądrowej, poczyniono formalne postępy w zabezpieczaniu materiałów rozszczepialnych do użytku cywilnego, jednak niedawna odmowa współpracy ze strony Rosji oraz pogorszenie stosunków rosyjsko-amerykańskich zagrażają dalszym staraniom na rzecz zabezpieczenia i redukcji materiałów rozszczepialnych;

J.  mając na uwadze, że Konwencja o ochronie fizycznej materiałów jądrowych jest prawnie wiążącym instrumentem międzynarodowym w obszarze fizycznej ochrony materiałów jądrowych, który ustanawia środki prewencyjne, a także środki wykrywania i karania przestępstw związanych z materiałami jądrowymi;

K.  mając na uwadze, że Rosja i Stany Zjednoczone nadal wdrażają nowy układ START, który wygaśnie w 2021 r., chyba że termin ten zostanie wydłużony przez obie strony; mając na uwadze, że prezydent Stanów Zjednoczonych Barack Obama w swoim przemówieniu w Berlinie w 2013 r. złożył istotną propozycję dotyczącą ograniczenia liczby głowic nuklearnych, którą to propozycję ponowił w Waszyngtonie w 2016 r.; mając na uwadze, że starania te, mające na celu rozpoczęcie negocjacji w sprawie porozumienia uzupełniającego do nowego układu START, nie zostały odwzajemnione przez Federację Rosyjską oraz że nie wynegocjowano dotychczas żadnego porozumienia uzupełniającego do nowego układu START w celu rozwiązania kwestii redukcji niestrategicznej i strategicznej broni jądrowej z myślą o jej wyeliminowaniu;

L.  mając na uwadze, że próby nuklearne i wszelkie inne wybuchy jądrowe stanowią zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego oraz podważają globalny porządek w kwestii rozbrojenia jądrowego i nierozprzestrzeniania broni; mając na uwadze, że Traktat o całkowitym zakazie prób jądrowych (CTBT) stanowi najskuteczniejszy sposób zakazania testów broni jądrowej; mając na uwadze, że w 2016 r. przypada 20. rocznica otwarcia do podpisu CTBT, które nastąpiło 24 września 1996 r.;

M.  mając na uwadze, że pomimo wszelkich wysiłków, by do grudnia 2012 r. zorganizować konferencję w sprawie utworzenia na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni jądrowej i wszelkiej innej broni masowego rażenia, zgodnie z porozumieniem osiągniętym przez państwa będące stronami NPT podczas konferencji przeglądowej NPT w 2010 r., konferencja ta nie została zorganizowana;

N.  mając na uwadze, że koncepcja strategiczna NATO z 2010 r. oraz rewizja strategii odstraszania i obrony z 2012 r. zobowiązują NATO do stworzenia warunków dla świata bez broni jądrowej; mając na uwadze, że szacuje się, iż – zgodnie z porozumieniami w sprawie udostępniania broni jądrowej w obrębie NATO oraz z porozumieniami dwustronnymi NATO – w pięciu państwach NATO nieposiadających broni jądrowej (Belgia, Niemcy, Włochy, Holandia i Turcja), nadal rozmieszczone jest od 150 do 200 amerykańskich wolnoopadających bomb jądrowych krótkiego zasięgu, uznawanych za taktyczną lub substrategiczną broń jądrową; mając na uwadze, że broń ta została rozmieszczona w tych krajach zgodnie z obecną polityką NATO;

O.  mając na uwadze, że wskutek konfliktu zbrojnego w Syrii toczącego się w pobliżu bazy lotniczej w Incirlik, a także w związku z wydarzeniami, do jakich doszło w tej bazie lotniczej oraz w jej okolicach w trakcie nieudanego zamachu stanu z dnia 15 lipca 2016 r. oraz po przeprowadzeniu tego zamachu, zwrócono baczniejszą uwagę na bezpieczeństwo amerykańskiej broni jądrowej rozmieszczonej w Turcji;

P.  mając na uwadze, że dnia 5 grudnia 2015 r. minęła 20. rocznica podpisania memorandum z Budapesztu; mając na uwadze, że Ukraina dotrzymuje wszystkich jego postanowień i zajęła proaktywne stanowiska w kwestiach rozbrojenia jądrowego i nierozprzestrzeniania broni jądrowej w przeciwieństwie do Federacji Rosyjskiej, która naruszyła swoje zobowiązania, zajmując część terytorium Ukrainy (Krym) oraz rozpoczynając zbrojną agresję na wschodnią Ukrainę; mając na uwadze, że stworzyło to groźny precedens, gdyż państwo, które zagwarantowało Ukrainie bezpieczeństwo w odpowiedzi na decyzję tego kraju o przystąpieniu do NPT jako państwo nieposiadające broni jądrowej, naruszyło suwerenność i integralność terytorialną Ukrainy oraz podważyło wiarygodność i ogólnie zadziałało na szkodę instrumentu dotyczącego negatywnych gwarancji bezpieczeństwa udzielanych przez państwo posiadające broń jądrową, a także układu NPT oraz koncepcji przyspieszenia światowego rozbrojenia jądrowego i nieproliferacji w oparciu o międzynarodowe prawo i wielostronne traktaty; głęboko zaniepokojony utrzymanymi w tonie gróźb oświadczeniami składanymi przez wysokich rangą rosyjskich urzędników o przysługującym Rosji prawie do rozmieszczania i utrzymywania na Krymie broni jądrowej, co miałoby skutki o zasięgu globalnym; zaniepokojony nową rosyjską doktryną wojskową z grudnia 2014 r., która dopuszcza użycie broni nuklearnej przeciw państwu, które takiej broni nie posiada;

Q.  mając na uwadze, że Rosja rozmieściła w Kaliningradzie pociski krótkiego zasięgu typu Iskander zdolne do przenoszenia głowic jądrowych oraz przeprowadza ćwiczenia i przeloty wykorzystujące systemy zdolne do przenoszenia głowic jądrowych, a także mając na uwadze, że oświadczenia rosyjskich przywódców na temat znaczenia odstraszania nuklearnego oraz decyzja Rosji o zawieszeniu umowy o utylizacji plutonu, podpisanej ze Stanami Zjednoczonymi w 2000 r., nasiliły obawy co do tego, że Rosja w coraz większym stopniu opiera się na broni jądrowej;

R.  mając na uwadze, że UE odgrywa istotną rolę jako strona uzgodnionego z Iranem Wspólnego kompleksowego planu działania, a także mając na uwadze jej rolę jako pełnoprawnego członka wspólnej komisji nadzorującej wdrożenie tego porozumienia;

S.  mając na uwadze, że w dniu 9 września 2016 r. KRLD przeprowadziła piątą próbę nuklearną zaledwie kilka miesięcy po poprzedniej próbie, która miała miejsce dnia 6 stycznia 2016 r.; mając na uwadze, że próba ta, którą KRLD przedstawiła jako „pomyślną próbę użycia bomby wodorowej”, stanowi wyraźne pogwałcenie zobowiązań międzynarodowych tego państwa wynikających z rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz wspólnej międzykoreańskiej deklaracji o denuklearyzacji Półwyspu Koreańskiego z 1992 r., która stwierdza, że oba kraje nie będą rozwijać ani posiadać jakiejkolwiek broni jądrowej; mając na uwadze, że rozprzestrzenianie wszelkiej broni masowego rażenia, a zwłaszcza broni jądrowej oraz środków jej przenoszenia stanowi zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego; mając na uwadze, że KRLD w 2003 r. ogłosiła odstąpienie od NPT, od 2006 r. przeprowadza próby jądrowe, a w 2009 r. oficjalnie oświadczyła, że stworzyła broń atomową do celów odstraszania, co oznacza wzrost zagrożenia ze strony KRLD dla jej sąsiadów w Azji Północno-Wschodniej oraz dla pokoju i bezpieczeństwa w regionie i na świecie;

T.  mając na uwadze, że w europejskiej strategii bezpieczeństwa z 2003 r. stwierdzono, iż rozprzestrzenianie broni masowego rażenia jest potencjalnie największym zagrożeniem dla naszego bezpieczeństwa, obejmującym możliwość wyścigu zbrojeń w dziedzinie broni masowego rażenia, oraz że UE jest zaangażowana w osiągnięcie powszechnego przestrzegania wielostronnych traktatów, a także we wzmocnienie tych traktatów i zawartych w nich przepisów dotyczących weryfikacji; mając na uwadze, że globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej z 2016 r. nie odnosi się do kwestii broni masowego rażenia, nieproliferacji i kontroli zbrojeń;

U.  mając na uwadze, że w okresie poprzedzającym konferencję przeglądową NPT w 2015 r. UE nie była niestety w stanie uzgodnić wspólnego stanowiska w sprawie rozbrojenia jądrowego, przyznając po raz pierwszy, że w kwestii skutków użycia broni jądrowej wyrażono odmienne poglądy; mając na uwadze, że podczas tej konferencji nie udało się przyjąć dokumentu końcowego ze względu na spory dotyczące podejmowania regionalnych wysiłków zmierzających do utworzenia strefy wolnej od broni masowego rażenia na Bliskim Wschodzie;

V.  mając na uwadze, że UE zobowiązała się zastosować wszelkie odpowiednie instrumenty będące do jej dyspozycji, aby zapobiegać programom rozprzestrzeniania broni jądrowej, powstrzymywać, przerywać i, w miarę możliwości, likwidować te programy, które stanowią powód do niepokoju na poziomie ogólnoświatowym, co jasno wyrażono w strategii UE na rzecz przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia, którą Rada Europejska przyjęła w dniu 12 grudnia 2003 r.; mając na uwadze, że UE zapewniła ściślejszą współpracę europejskich ośrodków analitycznych zajmujących się kwestią nierozprzestrzeniania broni jądrowej w ramach Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji;

W.  mając na uwadze, że należy w sposób przejrzysty wspierać i wzmacniać zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego w ten międzynarodowy proces;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie pogorszeniem sytuacji w zakresie bezpieczeństwa w sąsiedztwie Unii Europejskiej i na obszarach bardziej oddalonych, co może prowadzić do ponownego pojawienia się broni jądrowej jako aktywnego środka odstraszającego oraz do rozprzestrzeniania broni jądrowej wśród podmiotów państwowych i niepaństwowych, a także wyraża zaniepokojenie niewdrażaniem skutecznych kroków na rzecz rozbrojenia i nierozprzestrzeniania broni jądrowej;

2.  apeluje do wszystkich państw posiadających broń jądrową o podjęcie konkretnych działań przejściowych mających na celu zmniejszenie ryzyka detonacji broni jądrowej, takich jak obniżenie statusu operacyjnego broni jądrowej i przeniesienie broni jądrowej z fazy rozmieszczenia do magazynowania, obniżenie roli broni jądrowej w doktrynach wojskowych i szybkie ograniczenie wszystkich rodzajów broni jądrowej;

3.  wyraża głębokie zaniepokojenie potencjalnymi naruszeniami Traktatu o likwidacji pocisków średniego i pośredniego zasięgu;

4.  wyraża głębokie zaniepokojenie nasileniem się zagrożenia jądrowego w wyniku postawy Rosji, co ma konsekwencje dla bezpieczeństwa, stabilności i przewidywalności na szczeblu globalnym, a także pogorszeniem się stosunków z NATO, w tym potencjalnymi naruszeniami Traktatu o likwidacji pocisków średniego i pośredniego zasięgu, oświadczeniami wskazującymi na zwiększoną gotowość do użycia broni jądrowej oraz na rozważanie możliwości rozmieszczenia broni jądrowej na dodatkowych obszarach w Europie; zwraca uwagę na rosyjskie ćwiczenia wojskowe symulujące wykorzystanie broni jądrowej wobec Polski i wyraża głębokie zaniepokojenie rozmieszczeniem pocisków Iskander, zdolnych do przenoszenia ładunków jądrowych, w obwodzie kaliningradzkim, który graniczy z państwami członkowskimi UE – Polską i Litwą; przypomina, że Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości uznał w swojej opinii doradczej z 1996 r., że zgodnie z obowiązującym prawem międzynarodowym, nie może „sformułować ostatecznego wniosku co do legalności lub nielegalności użycia broni jądrowej przez dane państwo w skrajnym wypadku samoobrony”;

5.  popiera szczyt w sprawie bezpieczeństwa jądrowego z 2016 r., uznając, że nielegalny handel materiałami jądrowymi oraz ich stosowanie stanowi bezpośrednie i poważne zagrożenie dla globalnego bezpieczeństwa, a także oczekuje zapewnienia pełnego monitorowania i fizycznego zabezpieczenia wszystkich materiałów nadających się do produkcji broni;

6.  z zadowoleniem przyjmuje zakończenie prac otwartej grupy roboczej ONZ na rzecz postępów w wielostronnych negocjacjach w sprawie rozbrojenia jądrowego, zgodnie z rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 70/33; z zadowoleniem przyjmuje zalecenie dla Zgromadzenia Ogólnego ONZ, zawarte w sprawozdaniu końcowym otwartej grupy roboczej (A/71/371) i przyjęte przy szerokim poparciu w dniu 19 sierpnia 2016 r., dotyczące zwołania w 2017 r. konferencji, otwartej dla wszystkich państw, w celu wynegocjowania prawnie wiążącego instrumentu na rzecz zakazu broni jądrowej, prowadzącego do jej całkowitej likwidacji; uznaje, że wzmocni to zawarte w NPT cele i zobowiązania dotyczące nierozprzestrzeniania broni jądrowej i rozbrojenia oraz pomoże stworzyć warunki dla światowego bezpieczeństwa i świata bez broni jądrowej;

7.  zachęca państwa członkowskie UE, by opowiedziały się za zwołaniem takiej konferencji w 2017 r. oraz konstruktywnie uczestniczyły w jej pracach, a także wzywa wiceprzewodniczącą Komisji/wysoką przedstawiciel Federikę Mogherini oraz Europejską Służbę Działań Zewnętrznych, by wniosły konstruktywny wkład w prace w ramach tej konferencji;

8.  przypomina o 20. rocznicy otwarcia do podpisu Traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych (CTBT) w dniu 24 września 1996 r. i podkreśla, że powszechny, międzynarodowy i faktycznie wiarygodny traktat o zakazie prób jest najbardziej skutecznym sposobem zakazania próbnych wybuchów jądrowych oraz wszelkich innych prób jądrowych;

9.  apeluje do pozostałych państw wymienionych w załączniku II do CTBT, które muszą ratyfikować traktat, aby mógł on wejść w życie, o podpisanie i/lub ratyfikowanie tego traktatu z nowym poczuciem pilności sprawy, tak aby nadać temu kluczowemu instrumentowi międzynarodowemu pełne skutki prawne bez dalszej zwłoki; w tym kontekście wyraża zadowolenie z przyjęcia przez Radę Bezpieczeństwa ONZ rezolucji nr 2310 (2016);

10.  wyraża uznanie dla znacznych postępów poczynionych przez Komisję Przygotowawczą Organizacji do spraw Traktatu o Całkowitym Zakazie Prób Jądrowych (CTBTO) w tworzeniu i realizowaniu jej skutecznego międzynarodowego systemu monitoringu, który – nawet bez wejścia w życie traktatu – przyczynia się do stabilizacji regionalnej jako ważny środek budowy zaufania, wzmacnia system nierozprzestrzeniania broni jądrowej i rozbrojenia oraz przynosi państwom dodatkowe korzyści naukowe i obywatelskie; wyraża przekonanie, że w odniesieniu do dalszego funkcjonowania systemu monitorowania Komisja Przygotowawcza CTBTO będzie nadal polegać na składkach finansowych państw;

11.  ubolewa nad faktem, że wbrew nadziejom broń jądrowa staje się na powrót elementem strategicznego planowania przez państwa posiadające broń jądrową; wzywa do pogłębienia dialogu z wszystkimi potęgami jądrowymi z myślą o realizacji wspólnego programu na rzecz stopniowej redukcji zapasów głowic jądrowych; popiera w szczególności działania podjęte przez USA i Rosję w celu zmniejszenia ich arsenału rozmieszczonej broni jądrowej zgodnie z ustaleniami zawartymi w nowym układzie START;

12.  ubolewa, że od momentu wejścia w życie nowego układu START w 2011 r. nie toczyły się dalsze negocjacje w sprawie pilnie potrzebnej redukcji rozmieszczonych i nierozmieszczonych głowic jądrowych, w tym – jak wcześniej uzgodniły USA i Rosja – środków mających na celu ograniczenie i likwidację broni jądrowej krótkiego zasięgu oraz taktycznej broni jądrowej uznawanej za substrategiczną i niestrategiczną broń jądrową;

13.  uznaje, że wspólne i jednoczesne usunięcie z terytorium Europy broni jądrowej krótkiego zasięgu, taktycznej broni jądrowej oraz substrategicznej i niestrategicznej broni jądrowej mogłoby przyczynić się do stworzenia warunków do utworzenia kolejnych stref wolnych od broni jądrowej, a tym samym doprowadzić do realizacji zobowiązań do nierozprzestrzeniania broni jądrowej i rozbrojenia, zawartych w NPT, ustanawiając przy okazji precedens dla dalszego rozbrojenia jądrowego;

14.  pochwala utworzenie stref wolnych od broni jądrowej, będące właściwym krokiem na drodze do świata wolnego od broni jądrowej; w związku z tym uważa, że strefa wolna od broni jądrowej na Bliskim Wschodzie, utworzona na podstawie dobrowolnych uzgodnień, miałaby kluczowe znaczenie dla osiągnięcia długotrwałego i powszechnego pokoju w tym regionie; w tym kontekście wyraża głębokie rozczarowanie, że w 2012 r. nie udało się zorganizować pod mandatem NPT konferencji o ustanowieniu na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia;

15.  popiera dalsze wysiłki podejmowane w celu wzmocnienia mandatu Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), w tym upowszechnienia protokołów dodatkowych do porozumień MAEA o zabezpieczeniach, oraz inne kroki zmierzające do rozwijania środków budowania zaufania; stara się o zapewnienie tej organizacji dostatecznych środków, aby mogła wypełnić swój kluczowy mandat polegający na nadaniu bezpiecznego charakteru działaniom podejmowanym w zakresie technologii jądrowej; wzywa do dokonania postępów w ramach najbliższego komitetu przygotowawczego NPT w 2017 r. oraz podczas konferencji wysokiego szczebla w sprawie rozbrojenia jądrowego w 2018 r.;

16.  z zadowoleniem przyjmuje porozumienie między grupą 5+1 a Iranem dotyczące ambicji nuklearnych Iranu i zachęca obie strony do ciągłej współpracy, aby zadbać o pełne wdrożenie Wspólnego kompleksowego planu działania; uważa, że ten plan działania, znany również jako porozumienie jądrowe z Iranem, to wybitne osiągnięcie dyplomacji wielostronnej, a szczególnie dyplomacji europejskiej, które powinno umożliwić nie tylko znaczną poprawę w stosunkach między UE a Iranem, lecz również propagowanie stabilności w całym regionie; uważa, że wszystkie strony odpowiadają teraz za zapewnienie jego dokładnej i pełnej realizacji; wyraża zadowolenie z powodu ustanowienia wspólnej komisji, w skład której wchodzą przedstawiciele Iranu oraz E3/UE+3 (Chiny, Francja, Niemcy, Federacja Rosyjska, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone), a także wiceprzewodnicząca Komisji/wysoka przedstawiciel; w pełni wspiera wiceprzewodniczącą Komisji/wysoką przedstawiciel w pełnieniu funkcji koordynatora wspólnej komisji ustanowionej na mocy Wspólnego kompleksowego planu działania, a także wyraża przekonanie, że wciąż najważniejsza jest dokładna i pełna realizacja tego planu działania;

17.  potępia niedawne próby jądrowe przeprowadzone przez KRLD i odrzucenie przez ten kraj szeregu rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, w tym ostatniej rezolucji z dnia 2 marca 2016 r. (2070); wzywa KRLD, aby powstrzymała się od dalszych prowokacyjnych działań i w sposób całkowity, weryfikowalny i nieodwracalny zrezygnowała z dalszego prowadzenia swojego programu jądrowego i programu rakietowych pocisków balistycznych, a także by zaprzestała prowadzenia wszelkich związanych z tym działań i natychmiast zapewniła zgodność z jej zobowiązaniami międzynarodowymi, w tym z rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ i Rady Zarządzających MAEA oraz innymi międzynarodowymi normami dotyczącymi rozbrojenia i nierozprzestrzeniania broni jądrowej, oraz by powróciła do stołu negocjacyjnego; wzywa KRLD do niezwłocznego podpisania i ratyfikowania Traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych; potwierdza, że pragnie dążyć do znalezienia dyplomatycznego i politycznego rozwiązania problemu jądrowego w KRLD, i popiera wznowienie rozmów sześciostronnych; wzywa Chiny do wywierania większego nacisku na KRLD;

18.  z zadowoleniem przyjmuje włączenie klauzul o nierozprzestrzenianiu broni masowego rażenia do porozumień UE z krajami trzecimi i do planów działania; podkreśla, że środki takie muszą być wdrażane przez wszystkie bez wyjątku kraje partnerskie UE;

19.  z zadowoleniem przyjmuje przedstawienie globalnej strategii na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE i wzywa ESDZ – w ramach kontynuacji działań – do aktualizacji i rozszerzenia strategii UE przeciwko rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia z 2003 r. oraz nowych kierunków działań z 2009 r., przy uwzględnieniu kwestii i problemów opisanych powyżej, tak aby UE stała się siłą napędową w procesie wzmacniania i rozwijania wielostronnych układów o rozbrojeniu i o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej;

20.  z zadowoleniem przyjmuje regularne dyskusje na ten temat w ramach Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji oraz innych organizacji społeczeństwa obywatelskiego i ośrodków analitycznych, a także zwraca się do Konsorcjum UE ds. Nieproliferacji, kierowanym przez głównego doradcą UE i specjalnego wysłannika ds. nierozprzestrzeniania broni oraz rozbrojenia, o poszerzenie jego programu i uwzględnienie w nim kwestii rozbrojenia;

21.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji państwom członkowskim, wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, sekretarzowi generalnemu ONZ, Wysokiemu Komisarzowi ONZ ds. Rozbrojenia, Organizacji Traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych i dyrektorowi generalnemu MAEA, a także pięciu stałym członkom Rady Bezpieczeństwa ONZ.

(1) Dz.U. C 440 z 30.12.2015, s. 97.
(2) Dz.U. C 349 E z 22.12.2010, s. 77.
(3) Dz.U. L 196 z 24.7.2012, s. 67.


Wolontariat europejski
PDF 337kWORD 54k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie wolontariatu europejskiego i promowania wolontariatu w Europie (2016/2872(RSP))
P8_TA(2016)0425RC-B8-1126/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając decyzję Rady z dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie Europejskiego Roku Wolontariatu Propagującego Aktywność Obywatelską (rok 2011)(1),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 września 2011 r. pt. „Komunikat w sprawie polityki UE i wolontariatu: Uznanie i propagowanie wolontariatu transgranicznego w UE” (COM(2011)0568),

–  uwzględniając Agendę Działań na rzecz Wolontariatu w Europie opracowaną przez Przymierze Europejskiego Roku Wolontariatu 2011,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się poza formalnego i nieformalnego(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie wolontariatu i działalności wolontariackiej w Europie(3),

–  uwzględniając definicję wolontariatu zaproponowaną przez Międzynarodową Organizację Pracy (MOP) w opracowanym przez nią podręczniku dotyczącym mierzalnej oceny pracy wolontariuszy (2011),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 czerwca 2012 r. w sprawie uznania i propagowania wolontariatu transgranicznego w UE(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 kwietnia 2008 r. w sprawie roli wolontariatu w kształtowaniu spójności gospodarczej i społecznej(5),

–  uwzględniając Europejską kartę praw i obowiązków wolontariuszy(6),

–  uwzględniając skierowane do Komisji pytanie w sprawie wolontariatu europejskiego (O-000107/2016 – B8-1803/2016),

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  przypominając, że w 2016 r. wolontariat europejski obchodzi 20. rocznicę powstania i że w minionych 20 latach wsparcie otrzymało 100 000 wolontariuszy;

B.  podkreślając, że Europejski Rok Wolontariatu 2011, zdecydowanie poparty przez Parlament Europejski, stanowił ważną okazję polityczną do podkreślenia wartości dodanej wolontariatu w Europie i że obecnie, po pięciu latach, Parlament Europejski powinien zastanowić się nad skutkami Europejskiego Roku Wolontariatu 2011 dla polityki rozwoju pod względem wartości dodanej oraz nad tym, w jaki sposób wolontariat jest ujęty w najważniejszych europejskich programach takich jak Erasmus+ i wolontariat europejski;

C.  przypominając, że Europejski Rok Wolontariatu 2011 stanowił impuls i kontekst w odniesieniu do ustanowienia lub zmiany wielu krajowych i prawnych ram wolontariatu w całej Europie; podkreślając jednak, że Europie wciąż brakuje skoordynowanej polityki dotyczącej wolontariatu wraz z pojedynczym punktem kontaktowym w instytucjach UE;

D.  przypominając, że osoby podejmują się wolontariatu, kierując się własną wolą, wyborem i motywacją, i nie dążą przy tym do korzyści finansowych; podkreślając, że można go zdefiniować jako „podróż motywowaną solidarnością” i że stanowi on sposób reagowania na ludzkie, społeczne bądź środowiskowe potrzeby i problemy;

E.  mając na uwadze, że wolontariat stanowi kluczowy czynnik aktywnego obywatelstwa i demokracji, jak również kształtowania jednostki, uosabiając takie wartości europejskie jak solidarność i niedyskryminacja, mając również na uwadze, że przyczynia się on do rozwoju demokracji uczestniczącej i do promowania praw człowieka w UE i poza nią;

F.  podkreślając, że wolontariat ma wartość i znaczenie jako jeden z najbardziej widocznych przejawów solidarności, który propaguje i ułatwia włączenie społeczne, buduje kapitał społeczny i powoduje przemianę społeczeństwa, oraz że wolontariat przyczynia się zarówno do rozwoju dobrze prosperującego społeczeństwa obywatelskiego – które może oferować kreatywne i innowacyjne rozwiązania wspólnych wyzwań – jak i do wzrostu gospodarczego i jako taki zasługuje na szczegółowy i ukierunkowany pomiar pod względem kapitału tak ekonomicznego, jak społecznego;

G.  przypominając, że sprzyjające otoczenie jest kluczem do zapewnienia zaangażowania w wolontariat większej liczby obywateli europejskich, gwarantując w ten sposób sprawiedliwe finansowanie infrastruktury wolontariackiej, w tym organizacji skupiających wolontariuszy, z korzyścią dla samych wolontariuszy i ich działalności;

H.  podkreślając, że wolontariat wymaga połączenia mechanizmów wsparcia lub odpowiednich struktur organizacyjnych określających prawa i obowiązki wolontariuszy i wolontariatu;

I.  podkreślając, że każda osoba ma prawo do równego dostępu do możliwości w zakresie wolontariatu i ochrony przed wszystkimi rodzajami dyskryminacji, a także powinna mieć prawo do godzenia działalności wolontariackiej z życiem prywatnym i zawodowym, dzięki czemu mogłaby dysponować pewną elastycznością w działalności wolontariackiej;

J.  podkreślając, że uznanie społecznej i ekonomicznej wartości wolontariatu jest też kluczowe dla sprzyjania odpowiednim zachętom dla wszystkich zainteresowanych stron, a tym samym zwiększenia skali, jakości i wpływu wolontariatu;

K.  przypominając o konkursie na Europejską Stolicę Wolontariatu, który uznaje osiągnięcia gmin z całej Europy w zakresie uznawania i wspierania wysiłków wolontariuszy na ich terenie;

L.  podkreślając, że nowy program Erasmus+ nadal oferuje możliwości finansowania i wspierania projektów wolontariackich, zwłaszcza poprzez program wolontariatu europejskiego, oraz że program „wolontariusz pomocy UE” został zainicjowany przez DG ECHO, aby zapewnić praktyczne wsparcie dla projektów pomocy humanitarnej; uznając, że w nowych unijnych WRF na lata 2014–2020 przeznaczono pewne fundusze UE na wolontariat, a w szczególności w programie „Europa dla obywateli”, obecnie zarządzanym przez DG HOME, utrzymano priorytetowy charakter wolontariatu; zauważając jednak, że dostęp organizacji wolontariackich do innych głównych funduszy unijnych, takich jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, pozostaje bardzo ograniczony;

M.  przypominając, że reakcja UE na obecny kryzys uchodźczy jest odpowiednim przykładem i widocznym symbolem znaczenia wolontariuszy oraz tego, jak ucieleśniają oni europejskie wartości, przyczyniają się do zwiększenia odporności i są gotowi proponować elastyczne i pragmatyczne rozwiązania wspólnych problemów;

1.  uważa, że wolontariat stanowi przejaw solidarności, wolności i odpowiedzialności, który przyczynia się do wzmocnienia aktywnego obywatelstwa i osobistego rozwoju ludzkiego, oraz że jest istotnym narzędziem włączenia społecznego i spójności, a także szkolenia, edukacji i dialogu międzykulturowego, wnosząc jednocześnie istotny wkład w upowszechnianie wartości europejskich; podkreśla, że korzyści płynące z wolontariatu są również widoczne w działalności wolontariackiej prowadzonej z państwami trzecimi, która stanowi strategiczne narzędzie wspierania wzajemnego zrozumienia i relacji międzykulturowych;

2.  podkreśla znaczenie opracowania europejskich ram działań wolontariatu określających prawa i obowiązki oraz ułatwiających mobilność i uznawanie umiejętności; zachęca państwa członkowskie, które wciąż muszą określić środowisko prawne dla wolontariuszy, aby oparły się na zaleceniach Agendy Działań na rzecz Wolontariatu w Europie i Europejskiej karty praw i obowiązków wolontariuszy;

3.  zachęca państwa członkowskie do wdrożenia konkretnych procesów walidacji w ramach zalecenia Rady z 2012 r. w celu zapewnienia lepszego zrozumienia i porównywalności umiejętności i doświadczenia; apeluje, aby we wszystkich przyszłych inicjatywach w zakresie europejskiego paszportu umiejętności i Euro pass nadać większe znaczenie wolontariatowi jako uczeniu się nieformalnemu i poza formalnemu; przypomina, że wolontariat pomaga ludziom w nabyciu umiejętności i kompetencji, które mogą im ułatwić dostęp do rynku pracy; podkreśla, że wolontariat nie powinien nigdy być traktowany ani stosowany jako zastępujący pracę;

4.  zauważa, że w Europie wolontariuszami jest prawie 100 mln obywateli w każdym wieku, a ich praca przyczynia się do wygenerowania ok. 5 % jej PKB; zwraca się do Komisji o rozważenie wartości ekonomicznej towarów i usług dostarczanych przez wolontariuszy poprzez politykę w większym stopniu skupioną na wolontariacie;

5.  sugeruje, że należy wspierać i wdrożyć uznawanie czasu wolontariuszy za kwalifikowany wkład we współfinansowanie w przypadku dotacji unijnych, jak niedawno zaproponowała Komisja w nowym wniosku dotyczącym rozporządzenia finansowego;

6.  zwraca się do Eurostatu, aby wspierał państwa członkowskie w tym zadaniu, tak aby zapewnić gromadzenie w Europie danych porównawczych, lecz również opracować wspólne ogólnoeuropejskie wskaźniki i metodologie pomiaru społecznego wpływu wolontariatu; wzywa państwa członkowskie do przyjęcia opracowanego przez Międzynarodową Organizację Pracy systemu pomiaru ekonomicznej wartości wolontariatu;

7.  zachęca państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, do ustanowienia odpowiednio finansowanych krajowych systemów służb wolontariatu i do poprawy dostępu do wysokiej jakości informacji na temat możliwości w zakresie wolontariatu na szczeblu krajowym i lokalnym, zwłaszcza poprzez istniejące sieci informacji i wzajemnego informowania się, oraz do tworzenia krajowych ośrodków służb obywatelskich, które również propagowałyby międzynarodowy wolontariat wśród osób w każdym wieku;

8.  wzywa Komisję, aby ułatwiła opracowanie bardziej skoordynowanej europejskiej polityki w zakresie wolontariatu w celu ustanowienia w Komisji pojedynczego punktu kontaktowego, który łączyłby poszczególne inicjatywy i programy oraz usprawnił dostęp do programów wolontariackich;

9.  zwraca się do Komisji o przeprowadzenie badania na temat krajowych systemów służb wolontariatu, a także służby obywatelskiej i korpusu solidarności, oraz aktualnego otoczenia dla potencjalnych wolontariuszy w państwach członkowskich, w celu ułatwienia wzajemnego zrozumienia i szerzenia dobrych praktyk, a także możliwości ustanowienia europejskiej służby obywatelskiej uzupełniającej istniejące możliwości w zakresie wolontariatu – z myślą o promowaniu europejskiego obywatelstwa;

10.  odnotowuje zaproponowany przez Komisję pomysł utworzenia nowej europejskiej inicjatywy w zakresie wolontariatu młodzieży, znanej jako „europejski korpus solidarności”; zwraca się do Komisji o dokonanie oceny wartości dodanej tej inicjatywy, w celu wsparcia pracy już wykonanej przez społeczeństwo obywatelskie, oraz o zapewnienie, że organizacje wolontariackie będą włączone w jej opracowanie; podkreśla ponadto potrzebę dopilnowania, by jej wdrożenie nie podważyło budżetów przydzielonych już na inne programy;

11.  wspiera Komisję i państwa członkowskie w obchodach 20. rocznicy wolontariatu europejskiego; nalega, aby program wolontariatu europejskiego niósł korzyści zaangażowanym osobom i organizacjom, a także całemu społeczeństwu, oraz aby wolontariat europejski przyczyniał się do wymiaru zaangażowania obywatelskiego programu Erasmus+; podkreśla znaczenie propagowania wolontariatu europejskiego wśród wszystkich młodych ludzi, zwłaszcza tych, którzy jeszcze nie są zainteresowani wolontariatem i mobilnością, co pobudzi motywację i zmiany postaw – jednakże bez wykluczania starszego pokolenia, ponieważ może ono odegrać istotną rolę, np. mentorów;

12.  zachęca państwa członkowskie, aby w swoich systemach edukacyjnych i akademickich promowały wolontariat europejski jako narzędzie służące upowszechnianiu kształcenia na temat solidarności i zaangażowania obywatelskiego wśród młodego pokolenia;

13.  podkreśla, że wolontariat europejski opiera się na wysokiej jakości ofertach wolontariatu i przestrzega karty wolontariatu oraz zasad karty jakości mobilności edukacyjnej oraz że powinien on opierać się na strukturze, która zachęca organizacje wolontariackie do stawania się organizacjami przyjmującymi, tym samym zapewniając im odpowiednie finansowanie i szkolenie, przy jednoczesnym wzmocnieniu roli organizacji koordynujących, które wspierają wiele organizacji przyjmujących, np. pod względem administracji i szkolenia;

14.  przypomina, że wolontariat europejski powinien umożliwiać szybki i łatwy dostęp do programu, i w związku z tym wzywa do uproszczenia obecnego systemu składania wniosków;

15.  podkreśla potrzebę wzmocnienia działań następczych i wymiaru lokalnego po doświadczeniach z wolontariatu za granicą, poprzez dostarczanie wsparcia – nie tylko przed wyjazdem, ale także po powrocie – w postaci szkoleń po fazie ukierunkowania i integracji;

16.  wzywa władze krajowe, regionalne i lokalne do zapewnienia należytego finansowania i do uproszczenia procedur administracyjnych oraz do wprowadzenia zachęt podatkowych dla organizacji i sieci wolontariackich – w szczególności małych organizacji, które dysponują ograniczonymi środkami;

17.  podkreśla, że w całym procesie należy zapewnić opiekę mentorską poprzez odpowiedzialne zarządzanie wolontariuszami oraz uświadomienie wolontariuszom własnej odpowiedzialności wobec organizacji i społeczeństwa;

18.  wzywa Komisję do udoskonalenia i dostosowania strategii komunikacyjnej dotyczącej wolontariatu europejskiego poprzez podkreślenie społecznych, humanistycznych i obywatelskich wartości wolontariatu;

19.  podkreśla znaczenie aktywnego starzenia się dla wolontariatu i podkreśla rolę zarówno młodych, jak i starszych obywateli w aktywności obywatelskiej w Europie w oparciu o impulsy, które zapewnił Europejski Rok Wolontariatu (2011) oraz Europejski Rok Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej (2012);

20.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 17 z 22.1.2010, s. 43.
(2) Dz.U. C 398 z 22.12.2012, s. 1.
(3) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0549.
(4) Dz.U. C 332 E z 15.11.2013, s. 14.
(5) Dz.U. C 259 E z 29.10.2009, s. 9.
(6) http://ec.europa.eu/citizenship/pdf/volunteering_charter_en.pdf


Strategia UE na rzecz młodzieży w latach 2013–2015
PDF 497kWORD 72k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie oceny strategii UE na rzecz młodzieży na lata 2013–2015 (2015/2351(INI))
P8_TA(2016)0426A8-0250/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 165 i 166 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, a w szczególności jej art. 14, 15, 21, 24 i 32,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1288/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające „Erasmus+ ”: unijny program na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu oraz uchylające decyzje nr 1719/2006/WE, 1720/2006/WE i 1298/2008/WE(1),

–  uwzględniając rezolucję Rady w sprawie planu prac Unii Europejskiej na rzecz młodzieży na lata 2016–2018(2) oraz rezolucję Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie planu plac Unii Europejskiej na rzecz młodzieży na lata 2014–2015(3),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie ustanowienia gwarancji dla młodzieży(4),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dni 7 i 8 lutego 2013 r. dotyczące inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych(5),

–  uwzględniając rezolucję Rady z dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie odnowionych ram europejskiej współpracy na rzecz młodzieży (2010–2018)(6),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram Europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020)(7),

–  uwzględniając swą rezolucję z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie programu Erasmus+ i innych narzędzi wspomagania mobilności w kształceniu i szkoleniu zawodowym – podejścia zakładającego uczenie się przez całe życie(8),

–  uwzględniając „Oświadczenie w sprawie promowania obywatelstwa i wspólnych wartości, jakimi są wolność, tolerancja i niedyskryminacja poprzez kształcenie” przyjęte podczas nieformalnego posiedzenia ministrów edukacji państw członkowskich Unii Europejskiej w dniu 17 marca 2015 r. w Paryżu,

–  uwzględniając wspólne sprawozdanie Rady i Komisji za rok 2015 w sprawie realizacji odnowionych ram europejskiej współpracy w dziedzinie młodzieży (2010–2018) przyjętych przez Radę w dniu 23 listopada 2015 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 15 września 2015 r. pt. „Projekt wspólnego sprawozdania Rady i Komisji na rok 2015 w sprawie realizacji odnowionych ram europejskiej współpracy w dziedzinie młodzieży (2010–2018)” (COM(2015)0429) oraz dokumenty robocze służb Komisji załączone do komunikatu tej ostatniej zatytułowane „Wyniki otwartej metody koordynacji w dziedzinie młodzieży ze szczególnym uwzględnieniem drugiego cyklu (2013–2015)” (SWD(2015)0168) oraz „Sytuacja ludzi młodych w UE” (SWD(2015)0169),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie poświadczania uczenia się pozaformalnego i nieformalnego,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 sierpnia 2015 r. zatytułowany „Projekt wspólnego sprawozdania Rady i Komisji z 2015 r. w sprawie wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020) – Nowe priorytety europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia” (COM(2015)0408),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowany: „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020),

–  uwzględniając swe rezolucje z dnia 11 września 2013 r. w sprawie wdrażania strategii UE na rzecz młodzieży na lata 2010–2012(9) oraz z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie strategii UE na rzecz młodzieży – inwestowanie w młodzież i mobilizowanie jej do działania(10),

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka,

–  uwzględniając swą rezolucję z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie zdobywania wiedzy o UE w szkole(11),

–  uwzględniając swą rezolucję z dnia 8 września 2015 r. w sprawie promowania przedsiębiorczości młodzieży przez kształcenie i szkolenia(12),

–  uwzględniając swą rezolucję z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie kontynuacji wdrażania procesu bolońskiego(13),

–  uwzględniając swą rezolucję z dnia 19 stycznia 2016 r. w sprawie roli dialogu międzykulturowego, różnorodności kulturowej i edukacji w promowaniu podstawowych wartości UE(14),

–  uwzględniając raport alternatywny na temat polityki młodzieżowej opublikowany przez Europejskie Forum Młodzieży,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 10 marca 2014 r. w sprawie ram jakości staży,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji oraz opinie Komisji Kontroli Budżetowej i Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8-0250/2016),

A.  mając na uwadze, że ludzie młodzi powinni być aktywnie angażowani w planowanie, opracowywanie, wdrażanie, monitorowanie i ocenę wszystkich strategii politycznych dotyczących młodzieży;

B.  mając na uwadze, że powinno się pomagać młodym ludziom w rozwiązywaniu stojących przed nimi obecnie bardzo poważnych problemów oraz w stawianiu czoła wyzwaniom, z którymi będę musieli zmierzyć się w przyszłości, za pomocą lepiej dostosowanej, skuteczniejszej i lepiej skoordynowanej polityki ds. młodzieży oraz bardziej ukierunkowanego wykorzystania strategii polityki gospodarczej, polityki zatrudnienia i polityki socjalnej na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym;

C.  mając na uwadze, że należy aktywniej włączać problematykę młodzieżową, współpracę międzysektorową i kwestie społeczne w działania UE, a także poprawić współdziałanie pomiędzy strategią UE na rzecz młodzieży a innymi strategiami europejskimi, takimi jak strategie dotyczące kształcenia, szkoleń, zdrowia i zatrudnienia, aby zagwarantować takie kształtowanie aktualnej i przyszłej polityki, które będzie stanowiło skuteczną odpowiedź na sytuację i potrzeby młodych ludzi borykających się z poważnymi problemami ekonomicznymi, socjalnymi i związanymi z zatrudnieniem oraz mając na uwadze, że w tym względzie udział organizacji młodzieżowych w kształtowaniu polityki ma kluczowe znaczenie;

D.  mając na uwadze, że odniesieniu do młodych ludzi stosuje się otwartą metodę koordynacji, inspirowaną współpracą europejską w dziedzinie zatrudnienia;

E.  mając na uwadze, że jednym z celów ogólnych programu Erasmus+ jest przyczynienie się do realizacji odnowionych ram współpracy europejskiej w dziedzinie młodzieży (2010–2018); mając na uwadze, że w tym względzie należy zapewnić dostęp organizacji młodzieżowych do dotacji projektowych w ramach odnowionego programu Erasmus+ oraz zniesienie barier dla kwalifikowalności małych projektów;

F.  mając na uwadze, że strategia UE na rzecz młodzieży (2010–2018) obejmuje osiem głównych dziedzin działania, w których należy podjąć inicjatywy: edukacja i szkolenia, zatrudnienie i przedsiębiorczość, zdrowie i dobrobyt, aktywne uczestnictwo, działania w dziedzinie wolontariatu, integracja społeczna, młodzież i świat, a także kreatywność i kultura;

G.  mając na uwadze, że w trzecim i ostatnim trzyletnim cyklu strategii UE na rzecz młodzieży (2010–2018) priorytetowo traktowane będą integracja społeczna wszystkich ludzi młodych, zwłaszcza ze środowisk defaworyzowanych, aktywniejsze uczestnictwo w życiu demokratycznym i obywatelskim, a także łatwiejsze wejście na rynek pracy;

H.  mając na uwadze, że w strategii UE na rzecz młodzieży (2010–2018) podkreśla się potrzebę stałego, zorganizowanego dialogu pomiędzy decydentami politycznymi a młodzieżą i jej organizacjami; wskazuje jednak, że zdaniem 57 % organizacji młodzieżowych w UE przy opracowywaniu strategii politycznych dotyczących młodzieży nie bierze się pod uwagę wiedzy fachowej posiadanej przez młodzież;

I.  mając na uwadze, że polityka odnosząca się do młodzieży powinna opierać się na prawach i wspierać rozwój wszystkich młodych ludzi, zapewniając poszanowanie przysługujących im praw i wykorzystywanie ich potencjału przy jednoczesnym unikaniu stygmatyzowania konkretnych grup;

J.  mając na uwadze, że ważne jest podkreślenie, iż młodzi ludzie angażują się w politykę na różne sposoby, ale coraz rzadziej biorą udział w wyborach;

K.  mając na uwadze, jak ważne jest zapewnienie, by wszyscy młodzi ludzie mieli dostęp do wysokiej jakości edukacji, zarówno formalnej, jak i pozaformalnej, oraz byli możliwie najlepiej wyszkoleni, jako że dzisiejsza młodzież europejska stoi w obliczu wysokiego poziomu bezrobocia w wielu państwach członkowskich, niepewnych miejsc pracy oraz większego zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym, co szczególnie dotyczy młodych ludzi o niskich kwalifikacjach, młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się (NEET), a także młodych ludzi o szczególnych potrzebach, z defaworyzowanych środowisk społeczno-ekonomicznych, takich jak mniejszości etniczne, migranci, uchodźcy i osoby ubiegające się o azyl, którym grozi większe ryzyko bezrobocia i marginalizacji;

L.  mając na uwadze, że potrzebne są nieustanne działania na rzecz podniesienia poziomu udziału w rynkach pracy młodych kobiet, zwłaszcza po urlopie macierzyńskim, oraz samotnych matek, a także młodych migrantów, osób, które przedwcześnie zakończyły naukę szkolną, osób o niskich kwalifikacjach, niepełnosprawnych osób młodych i wszystkich młodych ludzi zagrożonych dyskryminacją;

M.  mając na uwadze, że edukacja i szkolenia zawodowe mogą pomóc w rozwiązaniu problemu braku zaangażowania społecznego, marginalizacji i radykalizacji młodzieży oraz problemu bezrobocia ludzi młodych, a także podnieść ich wiedzę na temat wagi podstawowych wartości, na których opiera się Unia Europejska; mając na uwadze, że podejścia międzykulturowe i międzyreligijne mają kluczowe znaczenie dla budowania wzajemnego szacunku i integrowania młodzieży w dziedzinie edukacji i życia społecznego, a także dla walki z uprzedzeniami i brakiem tolerancji;

N.  mając na uwadze szczególny charakter i rolę sportu w integracji społecznej młodzieży defaworyzowanej, zwłaszcza młodych uchodźców i imigrantów, a także wkład sportu w zwalczanie ksenofobii i rasizmu;

O.  mając na uwadze, że młodzi ludzie to przyszłość i że należy ich postrzegać jako zasób o ogromnym potencjale dla przyszłości społeczeństw europejskich;

P.  mając na uwadze kluczowe znaczenie włączania do strategii politycznych dotyczących młodzieżowy perspektywy płci i uwzględnienie na wszystkich etapach procesu politycznego specjalnych okoliczności i wyzwań, w obliczu których stają młode kobiety i dziewczęta; mając na uwadze, że do polityki dotyczącej młodzieży należy włączyć konkretne środki uwzględniające aspekt płci w odniesieniu do takich kwestii, jak zwalczanie przemocy wobec kobiet i dziewcząt, edukacja seksualna i wychowanie w rodzinie oraz edukacja na temat równouprawnienia płci;

Q.  mając na uwadze, że przy opracowywaniu i wdrażaniu strategii politycznych odnoszących się do młodzieży trzeba również zwrócić szczególną uwagę na potrzeby młodych ludzi cierpiących wskutek różnorakiej dyskryminacji, w tym młode osoby niepełnosprawne czy cierpiące na przypadłości psychiczne, oraz osoby określające się jako LGBTI;

R.  mając na uwadze, że integracja i mobilność społeczna muszą być centralnymi priorytetami europejskiej strategii na rzecz młodzieży, która w związku z tym musi być skierowana konkretnie do młodzieży z grup o szczególnych potrzebach, jak młodzi ludzie zmagający się z ubóstwem i marginalizacją społeczną, młodzi ludzie z odizolowanych obszarów wiejskich lub ze zmarginalizowanych społeczności, takich jak mniejszości etniczne czy uchodźcy i osoby ubiegające się o azyl;

Zalecenia ogólne

1.  z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie w sprawie młodzieży w UE z dnia 15 września 2015 r. oparte na komunikacie Komisji dotyczącym realizacji odnowionych ram europejskiej współpracy w dziedzinie młodzieży (2010–2018), w którym przedstawiono główne wyniki ostatniego trzyletniego cyklu strategii UE na rzecz młodzieży i zaproponowano priorytety na kolejny cykl (COM(2015)0429); zaleca władzom unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym dopilnowanie, by poszczególne programy na szczeblu UE dotyczące strategii politycznych na rzecz młodzieży były odpowiednio promowane, realizowane i koordynowane z myślą o zaspokojeniu nowych potrzeby w kontekście nadchodzących wyzwań społecznych i edukacyjnych;

2.  postrzega otwartą metodę koordynacji jako odpowiedni, ale jednak niewystarczający środek określania strategii politycznych na rzecz młodzieży, który należy uzupełnić innymi środkami; powtórnie wzywa do ściślejszej współpracy i wymiany wzorcowych praktyk w dziedzinie młodzieży na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym; wzywa państwa członkowskie do ustalenia czytelnych wskaźników i punktów odniesienia umożliwiających monitorowanie osiąganych postępów;

3.  podkreśla, że zapewnienie młodym ludziom niepełnosprawnym integracji na rynku pracy jest niezbędne, aby mogli oni prowadzić samodzielne życie i w pełni zintegrować się ze społeczeństwem jako jego aktywni członkowie wnoszący w nie prawdziwy wkład;

4.  podkreśla znaczenie zorganizowanego dialogu jako środka angażowania ludzi młodych, zarówno tych, którzy działają w organizacjach młodzieżowych, jak i tych, którzy do nich nie należą; podkreśla w tym względzie potrzebę rozszerzenia zasięgu, poprawienia widoczności i podniesienia jakości procesu przy zwróceniu szczególnej uwagi na zaangażowanie grup o szczególnych potrzebach i grup zmarginalizowanych, aby skuteczniej rozwijać, wdrażać i oceniać politykę dotyczącą młodzieży na wszystkich szczeblach, a także wspierać aktywne obywatelstwo wśród ludzi młodych; apeluje o wzmocnienie zorganizowanego dialogu będącego ważnym narzędziem uczestnictwa, które posłuży młodym ludziom w przyszłych ramach współpracy na rzecz młodzieży;

5.  zauważa wpływ drugiego cyklu strategii na rzecz młodzieży (2013–2015) na wyeksponowanie znaczenia możliwego do dostosowania podejścia do polityki na rzecz młodzieży, w którą zaangażowanych będzie szereg sektorów na wielu poziomach; ceni w tym względzie zorganizowany dialog z organizacjami młodzieżowymi; apeluje do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie młodym osobom lepszego dostępu do wysokiej jakości edukacji i szkoleń oraz zatrudnienia; przypomina o ośmiu dziedzinach działania promowanych w strategii na rzecz młodzieży;

6.  podkreśla znaczenie strategii na rzecz młodzieży, zważywszy na niepokojąco wysoką stopę bezrobocia ludzi młodych, wysokie i bardzo zróżnicowane odsetki młodzieży z grupy NEET, a także wyzwania związane z zagrożeniem ubóstwem i wykluczeniem społecznym; podkreśla, że w następnym cyklu (2016–2018) należy osiągnąć dwa cele strategii na rzecz młodzieży przez identyfikację przyczyn bezrobocia wśród młodzieży oraz przeciwdziałanie im, jak np. przedwczesne kończenie nauki, przez wspieranie przedsiębiorczości wśród osób młodych, inwestowanie w edukację, staże, praktyki zawodowe i szkolenia rozwijające umiejętności odpowiadające możliwościom, potrzebom i rozwojowi rynku pracy oraz przez ułatwianie wchodzenia na rynek pracy dzięki środkom zapewniającym lepszą koordynację programów edukacyjnych, polityki zatrudnienia oraz popytu na rynku pracy; zwraca uwagę, że należy wspierać podmioty rynku pracy w staraniach na rzecz realizacji gwarancji dla młodzieży, aby sprawić, by młodzi ludzie najpóźniej w ciągu czterech miesięcy po ukończeniu szkoły podejmowali pracę albo kształcili się dalej bądź odbywali szkolenia zawodowe w tej samej lub innej dziedzinie;

7.  podkreśla, że skuteczne wdrażanie strategii na rzecz młodzieży powinno być ściśle powiązane z realizacją głównych celów strategii „Europa 2020”, w szczególności celu osiągnięcia poziomu 75 % zatrudnienia osób w grupie wiekowej 20–64 lat oraz celu wydźwignięcia jak największej liczby młodych osób z ubóstwa i wykluczenia społecznego; zauważa, że chociaż od 2013 r. w niektórych państwach członkowskich odnotowano spadek bezrobocia, nadal bardzo niepokojące jest to, że bezrobocie młodych ludzi utrzymuje się na poziomie niemal dwukrotnie wyższym niż ogólny poziom bezrobocia, a blisko 8 mln młodych Europejczyków nadal pozostaje bez pracy; podkreśla zatem wagę rozwiązania problemu niedopasowania geograficznego pomiędzy podażą pracy a popytem na nią, zarówno w poszczególnych państwach członkowskich, jak i pomiędzy nimi, poprzez dokonanie zmian w Europejskim Portalu Mobilności Zawodowej (EURES), w celu zwiększenia szans młodzieży na znalezienie zatrudnienia i osiągnięcia większej spójności społecznej;

8.  podkreśla, że kwestią zasadniczą jest, by w celach następnego cyklu strategii UE na rzecz młodzieży uwzględniono młodych uchodźców i młode osoby ubiegające się o azyl, zapewniono im równe i niedyskryminujące traktowanie, dostęp do edukacji, szkoleń zawodowych i zatrudnienia oraz integrację społeczną, aby w ten sposób wesprzeć ich w konstruowaniu swej tożsamości w krajach przyjmujących, w pełnym wykorzystywaniu ich talentów i potencjału oraz zapobiec ich marginalizacji i rozczarowaniom;

9.  wyraża zaniepokojenie zjawiskiem drenażu mózgów i związanymi z nim zagrożeniami dla niektórych państwach członkowskich, zwłaszcza tych, które borykają się z problemami i muszą realizować programy dostosowawcze, i z których z powodu olbrzymiego bezrobocia emigruje coraz większa liczba młodych naukowców, wskutek czego państwa te pozbawiane są najcenniejszych i najproduktywniejszych zasobów ludzkich;

10.  podkreśla potencjał nowych technologii pod względem kontaktu z młodzieżą i zachęca UE oraz jej państwa członkowskie do czerpania korzyści z tych technologii, aby zintensyfikować dialog z młodzieżą, a także poprawić jej zdolność do uczestnictwa w życiu społecznym;

11.  podkreśla znaczenie angażowania ludzi młodych i organizacji młodzieżowych w kształtowanie priorytetów i w opracowywanie nowych unijnych ram współpracy na rzecz młodzieży po 2018 r.;

12.  zaleca państwom członkowskim i UE realizację oceny skutków strategii politycznych ukierunkowanych na ludzi młodych;

13.  jest zdania, że dzielenie się doświadczeniami, kształtowanie polityki w oparciu o dane naukowe, opinie grup eksperckich, wzajemne uczenie się i wzajemna ocena to ważne narzędzia w ukierunkowanej na wyniki i międzysektorowej współpracy mającej na celu wspieranie ludzi młodych; podkreśla znaczenie rozpowszechniania wyników tych działań, aby zmaksymalizować ich oddziaływanie;

14.  zwraca uwagę, jak ważna jest współpraca międzysektorowa na wszystkich szczeblach, a zwłaszcza między różnymi strategiami UE mającymi wpływ na ludzi młodych (obecne i przyszłe strategie UE dotyczące młodzieży, edukacji i szkolenia, zdrowia, zatrudnienia itp.);

15.  podkreśla znaczenie oraz potrzebę umocnienia i dalszego rozwijania strategii i inicjatyw mających na celu zapobieganie przemocy i nękaniu w szkole;

16.  kładzie nacisk na rolę optymalnej i zorientowanej na indywidualne potrzeby dzieci lub młodzieży współpracy rodzin ze szkołami, społecznościami religijnymi i społecznościami lokalnymi, stowarzyszeniami młodzieżowymi, osobami pracującymi z młodzieżą, a także innymi podmiotami udzielającymi wsparcia młodzieży oraz oferującymi kształcenie formalne, pozaformalne i nieformalne w prowadzeniu ludzi młodych do pełnej integracji społecznej przez oferowanie im bezpiecznego miejsca, w którym mogą wzrastać i uczyć się;

17.  sugeruje angażowanie władz lokalnych i regionalnych w zagadnienia dotyczące młodych ludzi, zwłaszcza w tych krajach członkowskich, w których posiadają one kompetencje w tym zakresie;

18.  podkreśla znaczenie promowania zdrowego trybu życia, aby zapobiegać chorobom, i uważa za konieczne przekazywanie młodzieży właściwych informacji na temat poważnych problemów zdrowia psychicznego, takich jak uzależnienie od tytoniu, alkoholu i narkotyków oraz zapewnianie jej wsparcia w tym zakresie;

19.  przypomina o wartości uwzględniania wymiaru międzypokoleniowego w strategiach politycznych dotyczących młodzieży oraz o potrzebie zapewnienia skuteczniejszego dialogu między pokoleniami;

20.  podkreśla, jak ważne jest zajęcie się problemem ubóstwa młodzieży z defaworyzowanych środowisk społeczno-ekonomicznych, młodych ludzi, których rodzice nie pracują, oraz młodych ludzi, którym nie udało się wydostać z kontekstu społeczno-ekonomicznego, w jakim tkwią ich rodziny;

21.  nalega, by państwa członkowskie oferowały efektywne szkolenia w językach krajowych zgodnie z zasadami wielojęzyczności i niedyskryminacji, a także w oparciu o prawodawstwo krajowe i zasady europejskie, oraz by zwiększyły wsparcie dla placówek oświatowych prowadzących nauczanie w języku ojczystym mniejszości krajowych lub językowych;

22.  przypomina, że główny cel strategii „Europa 2020” przewiduje, iż odsetek osób przedwcześnie kończących edukację i szkolenie powinien spaść poniżej 10 %; podkreśla potrzebę walki z przedwczesnym kończeniem nauki, które jest czynnikiem przyczyniającym się do bezrobocia, w drodze dialogu między sektorem edukacji, publicznymi służbami ds. zatrudnienia i partnerami społecznymi, identyfikowania niedociągnięć systemu edukacji i społeczeństwa przez wspieranie studentów w poszukiwaniu ich własnych metod uczenia się, wdrażania odpowiednich i interesujących programów nauczania oraz stworzenia silnego, dobrze rozwiniętego systemu poradni zawodowych zapewniającego wszystkim uczniom wysokiej jakości usługi doradztwa i orientacji, w szczególności z chwilą pojawienia się pierwszych sygnałów zamiaru porzucenia nauki, przez odpowiednie informowanie ich o przyszłych możliwościach oferowanych przez rynek pracy, w tym o zawodach technicznych i rzemieślniczych, zapewnienie kształcenia w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki, kształcenie dwutorowe i wysokiej jakości praktyki zawodowe, staże i praktyki, a także oferowanie uczącym się drugiej szansy w postaci szkolenia zawodowego;

23.  wzywa państwa członkowskie do wydawania opartych na wiedzy i dowodach sprawozdań dotyczących sytuacji społecznej i warunków życia młodych ludzi oraz do sporządzenia krajowych planów działania i ich konsekwentnego wdrażania;

24.  podkreśla, że promowanie większych możliwości i równych szans dla wszystkich młodych osób, umacnianie integracji społecznej, równouprawnienia i solidarności, a także zwalczanie wszelkich form dyskryminacji młodych osób, w szczególności ze względu na płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne czy niepełnosprawność, powinny stanowić główne elementy osiągania celów strategii UE na rzecz młodzieży;

25.  zwraca uwagę, że politykę i strategie krajowe na rzecz młodzieży należy opracowywać dla młodych osób i z ich udziałem;

26.  z zadowoleniem przyjmuje szczególnie korzyści płynące z ram europejskiej współpracy na rzecz młodzieży (2010–2018), które przyczyniają się do pogłębiania współpracy między państwami członkowskimi a Unią Europejską oraz otwierają możliwości wynikające z projektu integracji europejskiej dla młodych ludzi i rozwijają jego zalety; w związku z tym wzywa Komisję, by utrzymała te ramy w okresie po 2018 r. oraz dalej je rozwijała;

27.  wzywa państwa członkowskie do stworzenia placówek oświatowych niezbędnych, aby integrować młodych uchodźców, umożliwiając im naukę języka państwa, w którym uzyskają azyl, ukończenie podstawowego kształcenia zawodowego lub uzupełnienie nabytych już umiejętności w celu dostosowania ich do poziomu europejskiego, co pozwoli ułatwić ich integrację na rynku pracy oraz w społeczeństwie europejskim;

28.  apeluje o ukierunkowane działania wobec osób przedwcześnie kończących naukę, które potrzebują wsparcia, nowych umiejętności i szkoleń, a także o skuteczny system na wczesnym etapie edukacji, który identyfikuje osoby zagrożone przedwczesnym zakończeniem nauki i dołączeniem do grona młodzieży NEET, aby pomagać im w młodym wieku i zapobiec wybraniu przez nich tego niekorzystnego dla nich rozwiązania;

29.  zachęca państwa członkowskie, bo włączały zasady solidarności międzypokoleniowej w ramy swej polityki emerytalnej oraz by uwzględniały wpływ, jaki polityka ta wywiera na ludzi młodych obecnie i jaki wywrze w przyszłości;

30.  z zadowoleniem przyjmuje swoją rezolucję z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie zdobywania wiedzy o UE w szkole i w związku z tym wzywa państwa członkowskie, aby wspierały przekazywanie szerszej wiedzy na temat Unii Europejskiej w drodze kształcenia formalnego, pozaformalnego i nieformalnego, kładąc szczególny nacisk na współpracę między placówkami oferującymi takie formy kształcenia, co może się powieść w ramach stałej strategii UE na rzecz młodzieży;

31.  wzywa państwa członkowskie, by w większym stopniu włączały w proces realizacji niezależne podmioty, zwłaszcza na szczeblu lokalnym, oraz lepiej dostosowywały do siebie procedury będące elementem strategii w okresie po 2018 r. (np. przez zaangażowanie w prace komitetów pomocy dla dzieci i młodzieży w całej UE) z myślą o długotrwałym stosowaniu unijnej strategii na rzecz młodzieży;

32.  podkreśla konieczność wyposażenia młodych ludzi w solidną wiedzę o UE i zapewnienia zrozumienia przez nich kwestii europejskich, m.in. w drodze nauczania o podstawowych wartościach UE, systemie rządów i procesach decyzyjnych w UE, dzięki czemu będą mogli angażować się w krytyczną refleksję o UE i stawać się odpowiedzialnymi i aktywnymi obywatelami Europy; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w większym stopniu promowały wymiar unijny w edukacji, aby przygotować uczniów do życia i pracy w coraz bardziej złożonej i zintegrowanej Unii, którą mogą i powinni kształtować;

Zatrudnienie i edukacja

33.  wzywa państwa członkowskie, by jak najskuteczniej wykorzystywały dostępne unijne i krajowe strategie polityczne i ramy finansowe, aby wspierać odpowiednie inwestowanie w ludzi młodych i tworzenie trwałego zatrudnienia wysokiej jakości; nalega, aby na wszystkich poziomach prowadzono programy mobilności, które zaowocują poprawą umiejętności i kompetencji młodych osób, dadzą im pewność siebie, pobudzą ich ciekawość i zainteresowanie innymi metodami nauki i zaangażowaniem społecznym; zdecydowanie zaleca uznawanie i ocenę umiejętności rozwijanych dzięki mobilności; wzywa UE i państwa członkowskie, aby zapewniły młodym ludziom lepszy dostęp do informacji o wszystkich programach i inicjatywach, z których mogą korzystać;

34.  wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrażania programu Erasmus+, zwłaszcza jego części poświęconej przyuczaniu do zawodu, aby w ten sposób promować i jeszcze bardziej wspierać szkolenia transgraniczne oraz możliwości kariery międzynarodowej i mobilności na rynku pracy wśród młodych ludzi, a także zapewniać im umiejętności i kompetencje na całe życie, w tym umiejętności językowe, a jednocześnie rozszerzać ich możliwości i poprawiać ich szanse na udział zarówno w rynku pracy, jak i społeczeństwie, niezależnie od kwalifikacji akademickich, umiejętności czy poziomu edukacji; wyraża obawę, że mobilność osób odbywających praktyki zawodowe nie osiągnęła jeszcze pożądanego poziomu, i nawołuje Komisję, państwa członkowskie, przedsiębiorstwa i szkoły, by poszukiwały rozwiązań w celu przezwyciężenia pojawiających się nadal przeszkód w mobilności stażystów; w związku z młodym wiekiem uczniów zawodu i z ich często jeszcze niestabilną sytuacją finansową, podkreśla znaczenie udzielania im pomocy w ich przedsięwzięciach związanych z mobilnością, m.in. w drodze usuwania niektórych drugorzędnych przeszkód w mobilności, takich jak problemy z mieszkaniem czy transportem;

35.  wzywa do poprawy szans osób objętych kształceniem i szkoleniem zawodowym na odbywanie praktyk w krajach ościennych, aby propagować większe zrozumienie dla praktyk innych państw członkowskich w zakresie pracy i kształcenia, np. przez finansowanie kosztów podróży tym uczącym się, którzy zachowują miejsce zamieszkania w kraju pochodzenia; przypomina, że mobilność w dziedzinie szkolenia zawodowego to podstawowy atut przy wchodzeniu na rynek pracy, ale również przyczynek do zrozumienia projektu europejskiego i zaangażowania się weń przez bezpośrednie doświadczenie; kładzie nacisk na znaczenie wprowadzenia europejskich ram na rzecz mobilności w przyuczaniu do zawodu i szkoleniu zawodowym; apeluje ponadto do państw członkowskich o korzystanie w pełni z sieci EURES w celu wspierania wewnątrzunijnej mobilności młodych pracowników, w tym mobilności w zakresie praktyk zawodowych;

36.  podkreśla znaczenie nauczania i uczenia się ogólnych umiejętności podstawowych, takich jak technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT), matematyka, krytyczne myślenie, języki obce, mobilność itp., które pozwolą młodym ludziom łatwo dostosowywać się do zmieniającego się środowiska społeczno-gospodarczego;

37.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie większej liczby lepszych szkoleń w dziedzinie ICT, by wyposażyć wszystkich młodych ludzi w odpowiednie umiejętności cyfrowe przydatne na rynku pracy, na przykład przez przesunięcia przyznanych środków finansowych w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych;

38.  przypomina, że ICT mają do odegrania ważną rolę w rozwoju osobistym i zawodowym młodzieży oraz uznaje ich potencjał w zakresie poprawy pozycji młodych ludzi, którzy dzięki nim mogą jednoczyć się w reakcji na problemy społeczne, i które umożliwiają im nawiązywanie kontaktów ponad barierami geograficznymi, społecznymi, wyznaniowymi, płciowymi i ekonomicznymi; apeluje zatem do państw członkowskich o podjęcie działań w celu zapewnienia wszystkim młodym ludziom solidnych i aktualnych umiejętności i kompetencji w dziedzinie ICT;

39.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by kontynuowały programy na rzecz młodzieży i programy oświatowe poprawiające pozycję młodych kobiet i dziewcząt i ułatwiające im dostęp do sektorów tradycyjnie zdominowanych przez mężczyzn, w których są one niedostatecznie reprezentowane, takich jak sektor przedsiębiorczości, ICT lub sektor nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki (ang. science, technology, engineering and mathematics – STEM);

40.  przypomina o ogromnym potencjale współdziałania między sektorem STEM a sektorem ICT w dziedzinie sztuki i projektowania oraz przemysłu kreatywnego, który przekształca STEM w STEAM (science, technology, engineering, art and mathematics – nauki ścisłe, technologia, inżynieria, sztuka i matematyka), oraz kładzie nacisk na potencjał takiego współdziałania w zakresie przyciągania większej liczby młodych ludzi, zwłaszcza kobiet i dziewcząt, do sektora STEM;

41.  apeluje do państw członkowskich, by zachęcały kobiety do odbywania szkoleń i rozpoczynania kariery zawodowej w sektorach, w których były dotychczas niedostatecznie reprezentowane, takich jak sektor STEM i IT.

42.  podkreśla konieczność zapewnienia młodym ludziom szans zdobycia przynajmniej podstawowych umiejętności cyfrowych oraz wiedzy o mediach i zrozumienia ich, aby mogli oni pracować, uczyć się i aktywnie uczestniczyć w życiu nowoczesnego społeczeństwa;

43.  stwierdza, że nawet gdyby młodym ludziom udało się przezwyciężyć wyzwania związane ze znalezieniem pracy, to w wielu państwach członkowskich praca ta nie zawsze zapewnia im środki wystarczające do życia powyżej poziomu ubóstwa;

44.  apeluje o kontynuowanie Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych; domaga się dalszego dostosowania przepisów i zasobów, aby przezwyciężać przeszkody utrudniające realizację tej inicjatywy do końca okresu obowiązywania obecnych ram finansowych;

45.  apeluje o lepsze dostosowanie programów nauczania i szkoleń na wszystkich szczeblach do potrzeb zmieniających się rynków pracy; domaga się, aby prowadzono kampanie informacyjne, uświadamiające i promocyjne dotyczące programów mobilności we wszystkich placówkach kształcenia ogólnego i zawodowego w Unii w celu zrealizowania zamierzeń polityki spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii Europejskiej, a także z myślą o uwzględnieniu utrzymujących się nierówności pomiędzy obszarami miejskimi, podmiejskimi i wiejskimi; podkreśla jednak, że należy utrzymywać wartość wiedzy oraz wspierać wszechstronne wykształcenie i solidną wiedzę naukową; zachęca uniwersytety i środowisko biznesowe do prowadzenia intensywniejszego dialogu i współpracy w celu opracowania programów edukacyjnych, które pomogą młodym ludziom zdobyć odpowiedni zestaw umiejętności, wiedzę i kompetencje; apeluje w związku z tym o bliższą współpracę między instytucjami edukacyjnymi, przedsiębiorstwami, zwłaszcza MŚP, i służbami zatrudnienia; sugeruje, aby państwa członkowskie wymieniały się doświadczeniami w tym zakresie;

46.  podkreśla fakt, że całościowe i integracyjne podejście do edukacji jest kluczowe, by wszyscy studenci czuli się mile widziani i zintegrowani oraz by brali odpowiedzialność za decyzje o własnym wykształceniu; przypomina, że kończenie nauki przez młodzież bez uzyskania kwalifikacji to jedno z wielkich wyzwań, przed jakimi stoją nasze społeczeństwa, ponieważ prowadzi do marginalizacji społecznej, a zatem zwalczanie tego zjawiska musi być jednym z głównych celów; przypomina, że oprócz przystosowania systemów szkolenia należy wprowadzić zindywidualizowane środki na rzecz grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; przypomina, że staże i praktyki zawodowe powinny prowadzić do zatrudnienia, a warunki pracy i powierzone zadania powinny pomóc stażystom zdobyć doświadczenie praktyczne i odpowiednie umiejętności umożliwiające wejście na rynek pracy; uważa, że podstawą rozwiązania problemu bezrobocia wśród młodzieży jest zaangażowanie publicznych i prywatnych podmiotów regionalnych i lokalnych w opracowywanie i wdrażanie odpowiedniego zestawu działań politycznych;

47.  apeluje do państw członkowskich o wdrożenie środków ułatwiających młodym osobom przechodzenie od kształcenia do zatrudnienia, w tym poprzez zapewnienie wysokiej jakości staży i praktyk zawodowych dających młodym ludziom wyraźnie określone prawa, które obejmują dostęp do systemu ochrony socjalnej, wiążących umów pisemnych oraz uczciwego wynagrodzenia, w celu zadbania o to, by młodzi ludzie nie byli dyskryminowani w dostępie do rynku pracy i w celu odpowiedniego informowania studentów o przyszłych możliwościach na rynku pracy;

48.  podkreśla, że stopa bezrobocia wyraźnie spada wraz ze wzrostem poziomu wykształcenia, co sprawia, że konieczne jest promowanie możliwości zdobywania wyższego wykształcenia przez młode osoby w UE oraz dokonywanie inwestycji w tym zakresie;

49.  zwraca jednak uwagę, że kształcenie powinno nie tylko zapewniać umiejętności i kompetencje dostosowane do potrzeb rynku pracy, ale powinno również przyczyniać się do rozwoju osobistego młodych ludzi, aby uczynić ich aktywnymi i odpowiedzialnymi obywatelami; w związku z tym podkreśla potrzebę edukacji obywatelskiej w całym systemie kształcenia – zarówno formalnym, jak i pozaformalnym;

50.  apeluje do państw członkowskich o zapewnienie utalentowanym młodym sportowcom możliwości dwutorowej kariery, aby mogli rozwijać swój talent sportowy i jednocześnie zdobywać wykształcenie;

51.  podkreśla potrzebę uwzględnienia elementów uczenia się przedsiębiorczości na wszystkich poziomach kształcenia i szkolenia zawodowego, ponieważ zaszczepienie ducha przedsiębiorczości u młodych ludzi na wczesnym etapie jest skutecznym sposobem walki z bezrobociem wśród młodzieży; w związku z tym zachęca do aktywnego dialogu i współpracy między środowiskami uniwersyteckimi a światem biznesu w celu opracowania programów edukacyjnych, które pomogą wyposażyć młodych ludzi w niezbędne umiejętności i kompetencje; podkreśla ponadto potrzebę promowania i wspierania strategii, które sprzyjają przedsiębiorczości młodych ludzi, zwłaszcza w dziedzinie kultury i kreatywności oraz w dziedzinie sportu, w celu tworzenia nowych, trwałych i wysokiej jakości miejsc pracy, a także pobudzenia rozwoju społecznego i spójności społeczności; zwraca również uwagę na potencjał wolontariatu w zakresie zdobywania umiejętności, stymulowania rozwoju osobowego i umożliwiania młodym ludziom znalezienia powołania;

52.  przypomina, że przedsiębiorczość wymaga rozwijania umiejętności przekrojowych, takich jak kreatywność, myślenie krytyczne, praca zespołowa i zmysł inicjatywy, które to umiejętności przyczyniają się do rozwoju osobistego i zawodowego młodych ludzi oraz ułatwiają im wejście na rynek pracy; w związku z powyższym uważa, że konieczne jest ułatwianie przedsiębiorcom udziału w procesie nauczania i zachęcanie ich do tego;

53.  podkreśla znaczenie aktywniejszego inwestowania w przedsiębiorstwa rozpoczynające działalność oraz w młodych ludzi podejmujących własną działalność gospodarczą, co ułatwi im dostęp do kapitału początkowego i do sieci doświadczonych mentorów biznesowych;

54.  przypomina, że zatrudnienie i przedsiębiorczość to jeden z ośmiu priorytetów określonych w strategii UE na rzecz młodzieży (2010–2018); zwraca uwagę, że praca młodych osób i pozaformalne zdobywanie wiedzy, zwłaszcza za pośrednictwem stowarzyszeń młodych przedsiębiorców i stowarzyszeń młodzieżowych oferujących młodym ludziom możliwość rozwijania innowacyjnych projektów, zdobycia doświadczenia w przedsiębiorstwie, a także zdobycia umiejętności i nabrania pewności siebie umożliwiających rozpoczęcie własnej działalności, odgrywają kluczową rolę w rozwijaniu kreatywnego i innowacyjnego potencjału ludzi młodych, w tym ducha przedsiębiorczości i umiejętności w zakresie przedsiębiorczości i postawy obywatelskiej; podkreśla potrzebę stworzenia otoczenia sprzyjającego duchowi przedsiębiorczości i powstawaniu nowych innowacyjnych przedsiębiorstw z myślą o zatrudnieniu młodzieży w Europie; kładzie nacisk na fakt, że należy usuwać wszystkie przeszkody, które uniemożliwiają młodym rozwijanie ich pomysłów, potencjału i postaw;

55.  zaleca, by w strategii UE na rzecz młodzieży skoncentrować się na przedsiębiorczości, która jest kluczem do pobudzania wzrostu gospodarczego; zwraca uwagę, że w 2014 r. tylko jeden na pięciu Europejczyków pragnął założyć własne przedsiębiorstwo, uznając to za trudne zadanie; opowiada się za nadaniem priorytetowego charakteru rozwijaniu kultury przedsiębiorczości już od najmłodszych lat, elastycznym przepisom dotyczącym łączenia pracy z nauką, dualnemu systemowi kształcenia oraz dostępowi do finansowania;

56.  przypomina, że branże twórcze są jednymi z najbardziej przedsiębiorczych i najszybciej rozwijających się sektorów oraz że kształcenie twórcze rozwija uniwersalne umiejętności, takie jak myślenie twórcze, rozwiązywanie problemów, praca zespołowa i zaradność; uznaje branżę artystyczną i branżę mediów za szczególnie atrakcyjne dla młodych ludzi;

57.  podkreśla rolę przedsiębiorczości społecznej jako siły napędowej innowacji, rozwoju społecznego i zatrudnienia i apeluje w związku z tym do UE i państw członkowskich o jej lepsze promowanie i podkreślanie jej roli;

58.  zachęca państwa członkowskie do podjęcia działań na rzecz motywowania do przedsiębiorczości w drodze stwarzania przyjaźniejszych warunków dla przedsiębiorców oraz nowych przedsiębiorstw – mogłyby one obejmować systemy i środki na rzecz łatwiejszego uzyskiwania kredytów w bankach, uproszczone regulacje, a także ulgi podatkowe, umożliwiające ludziom młodym wprowadzanie w życie pomysłów biznesowych; popiera metody szkoleń, które przyczyniają się do kultywowania ducha przedsiębiorczości i kreatywności oraz zachęca do zatrudniania absolwentów w przedsiębiorstwach;

59.  podkreśla, że aby zaradzić bezrobociu młodzieży państwa członkowskie potrzebują dobrze wyszkolonego personelu poradni zawodowych, który posiada wiedzę zarówno o możliwościach edukacyjnych w szkołach wyższych, jak i zawodowych oraz zna aktualną sytuację na rynku pracy, prognozy rozwojowe państw członkowskich i nowe gałęzie ich gospodarki;

60.  zachęca państwa członkowskie do udzielania młodym ludziom wsparcia w rozpoczynaniu samodzielnego życia i zakładaniu rodziny dzięki dodatkom mieszkaniowym, preferencyjnym uzgodnieniom i ulgom w podatku dochodowym oraz preferencyjnym pożyczkom studenckim;

61.  podkreśla znaczenie wzajemnego uznawania i walidacji umiejętności, kompetencji i wiedzy nabytych w drodze kształcenia nieformalnego, pozaformalnego oraz uczenia się przez całe życie, jako że ma to kolosalne znaczenie dla uwidoczniania i docenienia zróżnicowanego i bogatego doświadczenia edukacyjnego jednostek, zwłaszcza tych o bardziej ograniczonych możliwościach; zwraca uwagę, że walidacja umiejętności przyczynia się do poszerzania dostępu do edukacji formalnej i nowych możliwości zawodowych, a także podnosi poczucie własnej wartości i zwiększa motywację do nauki, rozwoju wartości, predyspozycji i zdolności ludzi młodych, przyczynia się również do uczenia się o postawach obywatelskich i zaangażowaniu demokratycznym na wszystkich szczeblach; apeluje do państw członkowskich o zwielokrotnienie wysiłków na rzecz utworzenia kompleksowych mechanizmów walidacji do 2018 r., do czego wzywała Rada w zaleceniu z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego, w ścisłej współpracy z wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym organizacjami młodzieżowymi;

62.  podkreśla znaczenie uczenia się formalnego, nieformalnego i pozaformalnego, zwłaszcza w ramach działalności w stowarzyszeniach, dla rozwijania wartości, umiejętności i kwalifikacji u ludzi młodych, jak również dla kształtowania postaw obywatelskich i uczestnictwa w życiu demokratycznym; przypomina o rozlicznych możliwościach i modelach szkolenia istniejących w państwach członkowskich, a w szczególności o modelu dwutorowym, który może ułatwić przejście z edukacji lub szkolenia do zatrudnienia; popiera wdrażanie uczenia się przez całe życie; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia spójnego i obejmującego całą Europę uznawania umiejętności nabytych w ramach formalnego, pozaformalnego i nieformalnego uczenia się i staży z myślą o zlikwidowaniu przepaści pomiędzy niedoborami i niedopasowaniem umiejętności obserwowanymi na europejskim rynku pracy oraz do udzielania wsparcia dla takich działań w ramach odnośnych programów UE; ponadto wzywa do położenia większego nacisku na nauczanie języków, zwłaszcza języków krajów sąsiednich, w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego, aby wzmocnić pozycję odnośnych uczniów i zwiększyć ich szanse na zatrudnienie na transgranicznym rynku pracy;

63.  zauważa, że w związku z obecną falą digitalizacji oraz nowymi tendencjami na rynku pracy coraz więcej młodych osób znajduje nowe formy zatrudnienia, równoważące elastyczność i bezpieczeństwo; podkreśla znaczenie odpowiedniego kształcenia młodych ludzi ukierunkowanego na wyeksponowanie roli mechanizmów ochrony socjalnej w przebiegu kariery zawodowej;

64.  uważa, że podejmowanie działań na wczesnym etapie oraz aktywne strategie polityczne dotyczące rynku pracy stanowią przejście od podejścia polegającego na łagodzeniu symptomów wielopokoleniowej deprywacji do podejścia opartego na wskazywaniu zagrożeń i eliminowaniu ich na wczesnym etapie życia w celu zapobiegania bezrobociu i ułatwiania reintegracji; zwraca szczególną uwagę na sytuację osób najbardziej marginalizowanych i w największym stopniu zagrożonych bezrobociem;

65.  podkreśla znaczenie otwartych i łatwo dostępnych programów w zakresie pracy z młodymi ludźmi z mniej rozwojowych środowisk;

66.  zwraca uwagę na znaczenie uczenia się przez całe życie i poprawy możliwości młodych ludzi w zakresie edukacji i zatrudnienia przez zagwarantowanie wzajemnego transgranicznego uznawania i transgranicznej przystawalności kwalifikacji oraz stopni naukowych, aby poprawić system kontroli jakości; wzywa do ciągłego rozszerzania wymogów szkoleniowych, jeżeli chodzi o wzajemne transgraniczne uznawanie i transgraniczną przystawalność kwalifikacji i stopni naukowych, do oceny tych wymogów i dostosowywania do ich zmian oraz podkreśla, że należy to zapewnić na szczeblu europejskim i we wszystkich krajach, które należą do europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego, oraz krajach wymienionych w europejskich ramach kwalifikacji;

67.  podkreśla w związku z tym ważną rolę kształcenia nieformalnego i pozaformalnego, a także udziału w imprezach sportowych i wolontariacie, w stymulowaniu rozwoju kompetencji i umiejętności obywatelskich, społecznych i międzykulturowych; zwraca uwagę, że niektóre państwa poczyniły znaczne postępy, jeżeli chodzi o rozwój odnośnych ram prawnych, zaś inne mają trudności w opracowywaniu kompleksowych strategii walidacji; podkreśla w związku z tym potrzebę opracowywania kompleksowych strategii umożliwiających walidację;

68.  zwraca uwagę na znaczenie rozwiązywania problemu niedoboru oraz niedopasowania umiejętności w drodze propagowania i ułatwiania mobilności uczących się i pracowników dydaktycznych za pomocą skuteczniejszego wykorzystywania wszystkich narzędzi i programów unijnych; przypomina, że mobilność w szkoleniu to ważny atut przy wchodzeniu na rynek pracy; zwraca uwagę na potrzebę wprowadzenia środków prowadzących do zapewnienia koordynacji, komplementarności i spójności funduszy strukturalnych na rzecz mobilności, w tym przykładowo Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), oraz innych programów takich jak Erasmus+; podkreśla w związku z tym ważną rolę, jaką odgrywają programy mobilności, np. Erasmus+, w stymulowaniu rozwoju umiejętności i kompetencji przekrojowych oraz wymiany międzykulturowej wśród ludzi młodych; z zadowoleniem przyjmuje przekształcenie unijnego portalu dotyczącego umiejętności o nazwie Skills Panorama;

69.  podkreśla potrzebę nadania większej roli programowi „Erasmus dla młodych przedsiębiorców”, aby zapewnić długoterminowe zatrudnienie wysokiej jakości; jest zdania, że mobilność w podejmowaniu zatrudnienia jest niezbędna, aby uwolnić potencjał młodych osób; zauważa, że obecnie wśród 217,7 mln osób posiadających zatrudnienie w UE 7,5 mln (3,1 %) pracuje w innym państwie członkowskim; zwraca ponadto uwagę, że z sondaży UE wynika, iż osoby młode są bardziej skore do przemieszczania się i powracania do kraju z nowo nabytymi umiejętnościami i kwalifikacjami;

70.  apeluje do Komisji o rozwijanie i wspieranie mobilności studentów w obszarze kształcenia i szkolenia zawodowego dzięki promowaniu programu Erasmus przewidzianego dla osób przyuczających się zawodu;

71.  apeluje do państw członkowskich o pełne wykorzystanie obecnej reformy sieci EURES w celu wspierania wewnątrzunijnej mobilności młodych pracowników, w tym mobilności w czasie praktyk zawodowych i staży; wzywa państwa członkowskie do regularnego aktualizowania wakatów i życiorysów; wzywa Komisję do ulepszenia procesu dopasowywania ofert zatrudnienia EURES w celu zagwarantowania, że młodzi ludzie będą otrzymywać adekwatne i dobrej jakości oferty pracy odpowiadające ich życiorysowi;

72.  zachęca państwa członkowskie, by w celu przezwyciężenia niedopasowania umiejętności obecnie i w przyszłości stworzyły dualny system kształcenia i szkolenia zawodowego we współpracy z lokalnymi i regionalnymi podmiotami gospodarczymi, w oparciu o wymianę wzorców w tym zakresie oraz zgodnie ze specyficznymi właściwościami każdego systemu edukacji;

73.  zwraca się do państw członkowskich i do Komisji o stworzenie nowatorskich i elastycznych dotacji, których celem byłoby pielęgnowanie talentów i zdolności artystycznych i sportowych w dziedzinie kultury, edukacji oraz szkolenia zawodowego; popiera państwa członkowskie zamierzające wprowadzić systemy stypendiów dla uczniów odnoszących sukcesy w dziedzinie edukacji, sportu i sztuki;

74.  zauważa, że przedwczesne kończenie nauki szkolnej i kończenie jej bez uzyskania kwalifikacji stanowi jedno z największych wyzwań, z jakimi borykają się nasze społeczeństwa, ponieważ prowadzi do prekariatu i marginalizacji społecznej, a zatem walka z tym zjawiskiem musi być jednym z naszych głównych celów; przypomina, że mobilność, dostosowanie systemów oświaty oraz wprowadzanie zindywidualizowanych środków może zaowocować powstaniem rozwiązań dla osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, dzięki czemu spadnie liczba osób przedwcześnie rezygnujących z kształcenia i szkolenia;

75.  podkreśla konieczność opracowania umowy studenckiej umożliwiającej studentom uniwersytetów oraz osobom w trakcie szkolenia zawodowego połączenie nauki z pracą, najlepiej w przedsiębiorstwach działających w dziedzinie będącej przedmiotem studiów lub szkolenia, z gwarancją ukończenia rozpoczętych studiów;

76.  podkreśla, że należy w dalszym ciągu dążyć do obniżenia liczby osób przedwcześnie kończących naukę szkolną i do wspierania edukacji młodzieży defaworyzowanej;

77.  zauważa, że pomimo spadku bezrobocia ludzi młodych w większości państw członkowskich po roku 2013, kiedy to odnotowano jego najwyższy poziom, kwestia ta jest nadal poważnym problemem w UE, jako że 8 mln młodych Europejczyków nie może znaleźć pracy, a odsetek osób, którym grozi długoterminowe bezrobocie lub przymusowe zatrudnienie na niepełny etat lub status praktykanta, jest nadal wysoki;

Środki finansowe

78.  podkreśla znaczenie inwestycji strategicznych, w tym europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego, dla rozwoju regionalnego, konkurencyjności oraz tworzenia wysokiej jakości staży, praktyk zawodowych oraz stabilnych miejsc pracy; zwraca uwagę, że należy poświęcić szczególną uwagę młodym ludziom, którzy nie są zatrudnieni, nie kształcą się i nie szkolą;

79.  zwraca uwagę, że rozpoczęcie okresu programowania 2014–2020 trwało kilka miesięcy oraz że pierwsza ocena polityki UE w tym okresie, a w szczególności polityki dotyczącej młodych ludzi, nie może być w pełni reprezentatywna dla jej rzeczywistego oddziaływania;

80.  zwraca uwagę, że w poprzednim okresie programowania Trybunał Obrachunkowy oszacował, iż poziom błędu w przypadku transakcji dokonywanych w ramach programów „Uczenie się przez całe życie” oraz „Młodzież w działaniu” wynosi ponad 4 %; oczekuje, że Komisja zajmie się tymi błędami, wdrażając program Erasmus+;

81.  odnotowuje fakt, że w 2013 r. poziom wykonania budżetu na programy realizowane w okresie 2007–2013, w szczególności program „Uczenie się przez całe życie”, program MEDIA oraz programu „Młodzież w działaniu”, wyniósł 100 %; uważa jednak, że sam tylko poziom wykonania nie jest wymownym wskaźnikiem skuteczności programów dla oceny ich sukcesu;

82.  wyraża zaniepokojenie, że pod koniec roku 2013 rozbieżność pomiędzy podjętymi zobowiązaniami a środkami na płatności doprowadziła do deficytu płatności (przykładowo w przypadku programu Erasmus+ w kwocie 202 mln EUR), co miało negatywne konsekwencje w roku następnym; zwraca się do Komisji o dołożenie starań, by ta sytuacja nie powtórzyła się w przypadku nowych programów;

83.  przypomina, że niechęć młodych osób do podejmowania własnej działalności gospodarczej również przyczynia się do spowolnienia tempa wzrostu gospodarczego w Europie, w związku z czym uważa, że konieczne jest wspieranie młodych ludzi w tworzeniu własnych przedsiębiorstw;

84.  z zadowoleniem odnosi się do faktu, że w nowym okresie programowania na walkę z bezrobociem wśród młodych ludzi przeznaczono ponad 12,4 mld EUR z EFS i z Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych (YEI);

85.  z zadowoleniem zauważa, że 110 300 bezrobotnych młodych ludzi uczestniczyło w 2014 r. w działaniach finansowanych w ramach YEI; przychylnie odnosi się do faktu, że głowy państw i szefowie rządów UE zdecydowali się przeznaczyć kwotę 6,4 mld EUR na gwarancję dla młodzieży w ramach środków unijnych (3,2 mld EUR z EFS i 3,2 mld EUR z nowej pozycji budżetowej); podkreśla jednak, że w niektórych państwach członkowskich nadal obserwuje się trudności we wdrażaniu gwarancji dla młodzieży i YEI;

86.  zwraca się do UE i państw członkowskich o wzmożenie działań na rzecz dopilnowania, by przyuczanie do zawodu i praktyki zawodowe nie zastępowały prawdziwego zatrudnienia w zawodzie i nie były wykorzystywane jako niepewne formy zatrudnienia oraz o to, by zapewniono wszystkie odnośne środki ochrony pracy, także te związane z wynagrodzeniem i innymi uprawnieniami finansowymi;

87.  domaga się ukierunkowanych i uproszczonych środków poprawy zdolności państw członkowskich do wykorzystywania dostępnych zasobów finansowych za pośrednictwem europejskich funduszy strukturalnych, EFS, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFSI), Inicjatywy na rzecz zatrudnienia młodych, inicjatywy Mobilna młodzież, programu „Twoja pierwsza praca z EURES-em”, programu Horyzont 2020 oraz programów i działań w dziedzinie obywatelstwa;

88.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do uproszczenia procedur administracyjnych odnoszących się do przyznawania środków finansowych organizacjom młodzieżowym, ponieważ często organizacjom tym brak umiejętności radzenia sobie ze skomplikowanymi procedurami składania wniosków przy staraniu się o wsparcie z różnych programów UE;

89.  zachęca państwa członkowskie do pełnego wykorzystania programu Erasmus+ w celu skuteczniejszego docierania do osób na wszystkich poziomach kształcenia, aby poprawić perspektywy zatrudnienia młodych ludzi, sprzyjać międzynarodowemu rozwojowi ich kariery zawodowej oraz sprawiedliwej mobilności siły roboczej; wspiera edukację międzykulturową i obywatelstwo europejskie, a także zapoznawanie młodych ludzi z demokracją i powiązanymi z nią wartościami, dlatego też wzywa Komisję, aby w trakcie śródokresowego przeglądu zidentyfikowała i wyeliminowała przeszkody w procedurze finansowania, które utrudniają realizację tych celów, tak aby program Erasmus+ mógł być jeszcze skuteczniejszy w tym zakresie;

90.  z zadowoleniem odnosi się do faktu, że liczba uczestników programu Erasmus przekroczyła wartość referencyjną 3 mln studentów; zwraca uwagę, że ten główny program unijny cieszy się niezmiennym powodzeniem od czasu jego powstania oraz że należy dołożyć starań, by program ten nadal otrzymywał wsparcie;

91.  ubolewa nad ogromnymi rozbieżnościami pomiędzy państwami członkowskimi pod względem liczby uczestników programu Erasmus przyjmowanych w danym kraju i wysyłanych za granicę; zaleca prowadzenie bardziej asertywnych kampanii informacyjnych oraz uproszczenie obowiązujących zasad;

92.  przypomina państwom członkowskim, że powinny zobowiązać się do zwiększenia finansowania krajowego będącego dopełnieniem środków z EFS i YEI, aby doprowadzić do niezbędnego podwyższenia poziomu zatrudnienia młodzieży; uważa ponadto, że konieczne jest, aby stosowane instrumenty i przyznawane dotacje mogły zapewnić godne życie; apeluje więc o ocenę poziomu dotacji w porównaniu z rzeczywistym kosztem życia w poszczególnych państwach członkowskich;

93.  domaga się, by państwa członkowskie podjęły niezbędne działania na rzecz wprowadzenia systemu gwarancji dla młodzieży; wzywa do stałego zaangażowania politycznego w gwarancję dla młodzieży, która jest długoterminową reformą strukturalną gwarantującą zrównoważoną integrację na rynku pracy przez wysokiej jakości oferty pracy;

94.  wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia gwarancji dla młodzieży w oparciu o bliską współpracę między władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi, systemami edukacji oraz służbami zatrudnienia; zwraca uwagę, że gwarancja dla młodzieży powinna zostać w pełni włączona do krajowych planów działania na rzecz zatrudnienia, a także w proces planowania polityki dotyczącej młodzieży i edukacji, oraz być szeroko rozpowszechniana wśród młodzieży; przypomina, że włączenie organizacji młodzieżowych w informowanie o gwarancji dla młodzieży, a także w jej ocenę i wdrażanie, jest kluczowe dla jej powodzenia;

95.  przypomina, że młode kobiety i mężczyźni będący w różnej sytuacji społeczno-ekonomicznej mają do czynienia z różnymi warunkami na rynku pracy w zależności od wieku; wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia takich uwarunkowań dotyczących płci i względów społeczno-ekonomicznych przy określaniu i wdrażaniu polityki dotyczącej młodzieży i rynku pracy, jak np. gwarancji dla młodzieży;

96.  uważa, że szczególnie duża niepewność zatrudnienia wśród młodych osób oraz starzenie się społeczeństwa europejskiego stanowią główne wyzwanie dla zapewnienia trwałości, wystarczalności i adekwatności systemów emerytalnych i poważnie szkodzą solidarności międzypokoleniowej; apeluje zatem, by Komisja i państwa członkowskie podjęły wszelkie niezbędne działania w celu zapobieżenia nadużyciom, przynajmniej w systemie dotacji udzielanych w ramach gwarancji dla młodzieży, oraz by sprzyjały, przynajmniej w przypadku umów zawartych w ramach gwarancji dla młodzieży, umowom, które pozwolą młodym osobom uiszczać składki na rzecz krajowych systemów zabezpieczenia społecznego;

97.  wzywa państwa członkowskie, by w pełni wdrażały i monitorowały skuteczność gwarancji dla młodzieży w drodze pełnego wykorzystania funduszy udostępnionych przez UE, co umożliwi prowadzenie działań na rzecz zatrudnienia młodych przez włączanie młodych osób, w tym niepełnosprawnych, w rynek pracy za pomocą zatrudnienia, staży lub praktyk zawodowych w okresie czterech miesięcy od zakończenia kształcenia lub utraty pracy, przykładowo przez wprowadzanie dostosowanych do potrzeb i dostępnych dla osób w każdym wieku systemów doradztwa zawodowego, biur rejestracji, punktów informacji i metod zbierania danych, a także wzywa państwa członkowskie, by zachęcały do rejestracji bezrobotnych w celu uzyskania rzeczywistego obrazu sytuacji w kwestii bezrobocia ludzi młodych oraz by doprowadziły do poprawy usług biur pośrednictwa pracy dla młodych osób poszukujących zatrudnienia;

98.  apeluje do państw członkowskich, by niezwłocznie zajęły się głównymi czynnikami sukcesu we wdrażaniu europejskiej gwarancji dla młodzieży, takimi jak: jakość i zrównoważony charakter ofert pracy, dalsza edukacja i szkolenie, integracja społeczna, synergia z innymi obszarami polityki (system edukacji, rynek pracy, usługi socjalne i polityka na rzecz młodzieży) oraz współpraca między wszystkimi zainteresowanymi podmiotami na rzecz wprowadzania młodych ludzi na rynek pracy, obniżenia poziomu bezrobocia wśród młodzieży, w celu osiągnięcia długotrwałego pozytywnego wpływu w zakresie zapobiegania wykluczeniu społecznemu i wykluczeniu z rynku pracy osób młodych przechodzących z systemu kształcenia na rynek pracy;

99.  apeluje o rozszerzenie zakresu obowiązywania europejskiej gwarancji dla młodzieży w odniesieniu do edukacji i szkolenia niewykwalifikowanych lub słabo wykwalifikowanych młodych bezrobotnych, aby objąć nim również absolwentów szkół oraz młode osoby, które ukończyły już szkolenie zawodowe, a także apeluje o podniesienie limitu wieku obowiązywania gwarancji dla młodzieży z 25 do 29 roku życia, aby uwzględnić fakt, że wielu absolwentów i wiele osób wchodzących na rynek pracy zbliża się już do trzydziestego roku życia;

100.  apeluje do państw członkowskich i regionów o wymianę wzorcowych praktyk i wzajemne korzystanie ze zdobytych doświadczeń; przypomina o znaczeniu przeprowadzenia przez państwa członkowskie oceny realizacji inicjatywy na rzecz zatrudnienia młodzieży w 2014 r. i 2015 r.; podkreśla, jak ważne jest dokonanie średnioterminowej oceny skuteczności gwarancji dla młodzieży, w której należy skoncentrować się na osiągnięciach tej gwarancji w umożliwianiu ludziom młodym zdobywania kompetencji i rozpoczynania kariery zawodowej, a także na kontynuowaniu tej inicjatywy w przyszłości; wskazuje ponadto, że włączenie organizacji młodzieżowych w ocenę i wdrażanie gwarancji dla młodzieży jest kluczowe dla jej powodzenia;

101.  oczekuje na przedstawienie przez Komisję w bieżącym roku kompleksowego sprawozdania w sprawie wdrażania gwarancji dla młodzieży;

102.  zauważa, że sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego na temat wdrażania unijnej gwarancji dla młodzieży w państwach członkowskich, które ma zostać ukończone na początku 2017 r., będzie zawierać bardziej szczegółową ocenę wyników programu; uważa, że w sprawozdaniu należy zawrzeć m.in. analizę skuteczności gwarancji i jej długoterminowych skutków;

103.  przypomina Komisji, jak ważne jest dołożenie starań, by młodzież była dobrze poinformowana o dostępnych programach i możliwościach udziału w nich, a także zagwarantowanie, że oferowane informacje o programach są wysokiej jakości i zawierają wymierne wskaźniki (takie jak np. reakcja i zaangażowanie grupy docelowej);

104.  apeluje do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o prowadzenie ekspansywnej polityki gospodarczej zapewniającej większy margines elastyczności w zakresie inwestycji na kształcenie, szkolenie i wysokiej jakości przygotowanie zawodowe;

105.  nalega, by państwa członkowskie inwestowały więcej w politykę ds. młodzieży, sztukę, kulturę, kształcenie, opiekę zdrowotną i usługi socjalne oraz żeby nie dokonywały cięć w krajowych budżetach na te cele; ponadto wzywa państwa członkowskie do ukierunkowywania inwestycji na kształcenie integracyjne, które jest odpowiedzią na wyzwania społeczne pod względem zapewniania równego dostępu i równych szans wszystkim, w tym młodym ludziom z różnych środowisk społeczno-ekonomicznych oraz grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji i mających szczególne potrzeby;

106.  zaleca, by kwestię przedsiębiorczości młodych włączono do wieloletnich ram finansowych oraz by państwa członkowskie działały na rzecz opracowywania krajowych strategii mających na celu wypracowanie synergii pomiędzy programami Erasmus+, ESF, europejską inicjatywą na rzecz młodzieży oraz programem „Erasmus dla młodych przedsiębiorców”, a także na rzecz jasnych wytycznych, jakie Komisja powinna zapewnić państwom członkowskim;

107.  zwraca się do Komisji, by wprowadziła kompleksowy system monitorowania programów dotyczących młodzieży, który łączyłby w sobie wskaźniki planowanych wyników, konkretne wyniki oraz wyniki w perspektywie długoterminowej;

108.  podkreśla, że należy skupić się na wydajności i wynikach oraz z zadowoleniem zauważa, że w nowych ramach prawnych odnoszących się do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w okresie programowania 2014–2020 uwzględniono obowiązek składania przez państwa członkowskie sprawozdań z wyników;

109.  przypomina, że 68 % budżetu EFS jest przeznaczane na projekty, które mogą być potencjalnie ukierunkowane na młodych ludzi;

110.  podkreśla konieczność wspierania stypendiów mieszkaniowych, aby zaspokoić potrzeby wynikające z niemożności odbycia studiów uniwersyteckich lub szkoleń zawodowych we własnym mieście lub w pobliskich miastach położonych mniej niż 50 km od miejsca zamieszkania;

Uczestniczenie w procesie decyzyjnym

111.  wzywa do nawiązywania bliższych stosunków partnerskich przez organizacje młodzieży i władze publiczne, aby umożliwić młodzieży i jej organizacjom aktywniejsze uczestniczenie w tworzeniu polityki; uważa, że organizacje młodzieży, organizacje artystyczne i organizacje sportowe odgrywają szczególną rolę w rozwijaniu umiejętności ludzi młodych w zakresie uczestnictwa w procesach decyzyjnych, a także w poprawie jakości tych procesów, przy czym zwraca w szczególności uwagę na fakt, że młodzież wnosi wkład do społeczeństwa i znajduje rozwiązania dla współczesnych wyzwań, z jakimi boryka się społeczeństwo europejskie; podkreśla wyjątkową rolę, jaką odgrywają organizacje młodzieży w rozwijaniu poczucia obywatelstwa przez praktyczne doświadczanie wartości i procesów demokratycznych;

112.  podkreśla wartość organizacji młodzieży jako czynników uczenia się obywatelstwa i kształcenia w zakresie wartości demokratycznych, a także rozwijania umiejętności i kompetencji, oraz uznaje ich wkład w rozszerzanie uczestnictwa młodzieży w procesach demokratycznych;

113.  podkreśla podstawową rolę uczenia się nieformalnego i pozaformalnego, sztuki, sportu, wolontariatu i działalności społecznej w zachęcaniu młodzieży do uczestnictwa i w sprzyjaniu spójności społecznej jako narzędzi, które mogą wywierać ogromny wpływ na społeczności lokalne i mogą przyczyniać się do sprostania wielu wyzwaniom społecznym;

114.  apeluje do państw członkowskich o ścisłe przestrzeganie zasad integracji młodzieży w pracy ze szczególnym naciskiem na młode osoby niepełnosprawne;

115.  podkreśla konieczność intensywnego rozwijania świadomości obywatelskiej, kompetencji medialnych i umiejętności cyfrowych, krytycznego myślenia i zrozumienia międzykulturowego przy użyciu szerokiej gamy narzędzi znanych młodym ludziom (np. sieci społecznościowych); podkreśla ważną rolę, jaką tego rodzaju programy i edukacja odgrywają w zapobieganiu radykalizacji młodych ludzi;

116.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich o wzięcie pod uwagę nowych form zaangażowania gospodarczego ludzi młodych, takich jak coraz bardziej powszechne wśród młodych ludzi wykorzystanie instrumentów gospodarki dzielenia się;

117.  podkreśla, że należy wspierać dobrowolne działania młodych ludzi w dziedzinie polityki, kwestii społecznych, kultury i sportu podejmowane na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym oraz w większym stopniu dostrzegać ich wartość jako ważnej formy uczenia się pozaformalnego i nieformalnego, która przyczynia się do rozwoju kluczowych kompetencji potrzebnych w życiu oraz propagowania takich wartości, jak współpraca, solidarność, równość i sprawiedliwość; podkreśla jednak, że gotowość młodych ludzi do angażowania się w działalność opartą o wolontariat nie może być ostatecznie postrzegana jako możliwość taniego zastąpienia usług, które powinny zapewniać państwa członkowskie; domaga się honorowania działalności wolontariackiej i jej pełnego uznawania lub walidowania;

118.  wzywa państwa członkowskie do promowania zaangażowania demokratycznego uczniów i do wspierania zaangażowania uczącej się młodzieży w kształcenie i przyczynianie się do niego za pośrednictwem członkostwa młodych ludzi w organizacjach uczniowskich;

119.  kładzie nacisk na fakt, że lepsze zrozumienie wartości UE, jej funkcjonowania oraz różnorodności europejskiej mają kluczowe znaczenie dla promowania uczestnictwa w demokracji i zwiększania aktywnego obywatelstwa wśród młodych ludzi;

120.  wzywa Komisję do jak najszerszego korzystania z nowych narzędzi cyfrowych i pełnego wykorzystania możliwości oferowanych przez media społecznościowe w edukacji i szkoleniu, aby zapewniać ukierunkowane, wysokiej jakości szkolenia w zakresie mediów sprzyjające rozwijaniu umiejętności korzystania z nich i krytycznego myślenia oraz do promowania uczestnictwa młodzieży w podejmowaniu decyzji, a także jej uczestnictwa w życiu obywatelskim, kulturalnym i socjalnym społeczeństwa oraz zachęcania jej do tego; uznaje również potencjał tych narzędzi, który należy wykorzystać jako skuteczny środek walki z nękaniem, mową nienawiści i radykalizacją;

o
o   o

121.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, a także rządom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 50.
(2) Dz.U. C 417 z 15.12.2015, s. 1.
(3) Dz.U. C 183 z 14.6.2014, s. 5.
(4) Dz.U. C 120 z 26.4.2013, s. 1.
(5) EUCO 37/13.
(6) Dz.U. C 311 z 19.12.2009, s. 1.
(7) Dz.U. C 119 z 28.5.2009, s. 2.
(8) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0107.
(9) Dz.U. C 93 z 9.3.2016, s. 61.
(10) Dz.U. C 161 E z 31.5.2011, s. 21.
(11) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0106.
(12) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0292.
(13) Dz.U. C 346 z 21.9.2016, s. 2.
(14) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0005.


W jaki sposób WPR może usprawnić tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich
PDF 481kWORD 69k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 października 2016 r. w sprawie sposobu, w jaki WPR może usprawnić tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich (2015/2226(INI))
P8_TA(2016)0427A8-0285/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając komunikat Komisji – Zatrudnienie na obszarach wiejskich: wypełnianie luki w zatrudnieniu (COM(2006)0857),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz opinie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych i Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0285/2016),

A.  mając na uwadze, że obszary wiejskie stanowią ponad 77 % terytorium Unii Europejskiej oraz że na obszarach tych wiele miejsc pracy, z których duża część nie podlega delokalizacji, uzależnionych jest od rolnictwa i przemysłu rolno-spożywczego;

B.  mając na uwadze, że rolnictwo i przemysł rolno-spożywczy wytwarzają łącznie 6 % PKB Unii Europejskiej i składa się na nie 15 mln przedsiębiorstw i 46 mln miejsc pracy;

C.  mając na uwadze, że w wielu państwach Europy już od dziesięcioleci liczba rolników drastycznie spada, podobnie rzecz ma się z ich dochodami oraz dochodami innych pracowników sektora rolnego, spada również stale poziom zatrudnienia na obszarach wiejskich; mając na uwadze, że w latach 2005–2014 w 28 państwach członkowskich UE nastąpił spadek nakładów pracy w rolnictwie o blisko jedną czwartą (-23,6 %)(1)a;

D.  mając na uwadze, że choć działalność rolnicza jest nadal główną użytkowania gruntów w Europie, zajmuje się nią zaledwie niewielka części ludności aktywnej zawodowo na obszarach wiejskich; mając na uwadze, że dywersyfikacja użytkowania gruntów na obszarach wiejskich, łącząca funkcje produkcji w ramach działalności gospodarczej z funkcjami mieszkaniowymi i rekreacyjnymi oraz funkcjami ochrony i zachowania środowiska naturalnego, to poważne wyzwanie z punktu widzenia dynamiki i zatrudnienia na różnych obszarach wiejskich w Unii; mając na uwadze, że choć w niektórych regionach odwrócono tendencje spadkowe w zakresie liczby ludności w związku z napływem osób pragnących mieszkać na wsi, czemu zwykle towarzyszy zjawisko periurbanizacji, obserwuje się tendencje spadkowe na obszarach znacznie mniej zamożnych, gdzie problemem jest ich oddalenie, a wspieranie rozwoju i tworzenia miejsc pracy na nich jest znacznie trudniejsze;

E.  mając na uwadze, że wiele obszarów wiejskich boryka się z takimi poważnymi wyzwaniami, jak niski poziom dochodów, ujemny przyrost naturalny, brak miejsc pracy i wysoka stopa bezrobocia, jak również powolny rozwój sektora usług, brak zdolności do przetwarzania produktów spożywczych, niskie kwalifikacje oraz ograniczony kapitał;

F.  mając na uwadze, że dziewięciu na dziesięciu Europejczyków uważa, że rolnictwo i obszary wiejskich mają znaczenie dla przyszłości;

G.  mając na uwadze, że dochód na jednostkę pracy w działalności rolniczej jest stosunkowo niski, co jest powodem do niepokoju;

H.  mając na uwadze, że kryzys gospodarczy uderzył we wszystkie części Europy, jednak najdotkliwiej odczuły go obszary wiejskie;

I.  mając na uwadze, że w związku z obecnym kryzysem gospodarczym Unia Europejska uczyniła zatrudnienie – m.in. za pośrednictwem Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) – jednym ze swych głównych priorytetów oraz że w związku z tym wspólna polityka rolna (WPR) musi stać się skuteczniejsza i konieczne jest potwierdzenie jej prawomocności jako jednego z głównych instrumentów działania na szczeblu europejskim w dziedzinie utrzymania i tworzenia miejsc pracy na obszarach wiejskich, głównie w sektorze rolnictwa; mając na uwadze, że w tym kontekście należy ocenić zakres, w jakim WPR wpływa na tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy na obszarach wiejskich;

J.  mając na uwadze, że kluczowe znaczenie ma utrzymanie obydwu filarów WPR, ponieważ filar I przeciwdziała opuszczaniu sektora rolnictwa przez małe i rodzinne gospodarstwa oraz pozwala utrzymać miejsca pracy w tym sektorze, zaś fundusze filara II zapewniają tworzenie miejsc pracy w innych obszarach, np. w turystyce, przetwórstwie spożywczym i innych powiązanych sektorach;

K.  mając na uwadze, że rolnictwo europejskie boryka się z wieloma wyzwaniami związanymi z produkcją żywności i zapewnieniem jej podaży, ochroną środowiska i bioróżnorodności, zachowaniem jego zrównoważonego charakteru, energią i zmianą klimatu, dlatego też kluczowe znaczenie ma umocnienie związków pomiędzy społeczeństwem a rolnictwem, wypracowywanie nowatorskich rozwiązań walki z wspomnianymi wyzwaniami, aby zapewnić odporność i konkurencyjność sektora rolnictwa, a także ponownie rozważyć cele prawdziwie publicznej polityki, która służyłaby interesom wszystkich – jest to jeden z najważniejszych aspektów integracji europejskiej;

L.  mając na uwadze, że reterytorializacja rolnictwa – będąca koniecznym powiązaniem produkcji i zatrudnienia z danym terytorium – zbyt długo była lekceważona i że naszym obowiązkiem jest utrzymanie przy życiu działalności rolniczej wykonywanej przez mężczyzn i kobiety na zamieszkiwanych przez nich terenach, która to działalność ma kluczowe znaczenie dla utrzymania dynamiki obszarów wiejskich i szerokich możliwości zatrudnienia; mając na uwadze, że reterytorializacja pozwoli również zagwarantować właściwą równowagę między rozwojem miast i obszarów wiejskich;

M.  mając na uwadze wzrost znaczenia rolnictwa miejskiego i okołomiejskiego i zainteresowania nim, a także zmieniający się model konsumpcji, który jest kombinacją różnych czynników, takich jak wywieranie minimalnego wpływu na środowisko naturalne, wytwarzanie lokalnych produktów wysokiej jakości oraz uznanie wartości pracy małych i regionalnych producentów;

N.  mając na uwadze, że elementy strukturalne ostatniej reformy WPR umożliwiły reorientację i bardziej sprawiedliwy podział pomocy między państwa członkowskie i różne sektory rolnictwa oraz potwierdziły znaczenie gospodarcze i społeczną funkcję stabilizującą wspólnej polityki rolnej w stosunku do gospodarstw rolnych i terenów wiejskich;

O.  mając na uwadze, że choć z wyników badań wynika, iż płatności bezpośrednie w ramach filara I nie przyczyniają się bezpośrednio do tworzenia miejsc pracy, odgrywają one jednak istotną rolę w utrzymaniu miejsc pracy i zatrzymaniu rolników na roli; mając na uwadze, że wycofanie tego wsparcia politycznego zmusiłoby 30 % rolników do zaprzestania działalności i opuszczenia sektora rolnictwa; mając na uwadze, że płatności te pozwalają przetrwać małym gospodarstwom i utrzymać przy życiu obszary wiejskie;

P.  mając na uwadze, że płatności bezpośrednie wspierające rolników gospodarujących na obszarach peryferyjnych, na których występują niekorzystne warunki lub grunty gorszej klasy, są niezbędne nie tylko, by umożliwić im dalsze prowadzenie gospodarstw i wypracowywanie przyzwoitych środków do życia, ale również by zapewnić ochronę tych terenów i sprawić, by odgrywały rolę w przyciąganiu turystów na te obszary;

Q.  mając na uwadze, że głównym celem filara I zreformowanej WPR jest zagwarantowanie zaopatrzenia w żywność, które przyczynia się do utrzymania obecnego zatrudnienia w rolnictwie oraz mając na uwadze, że istnieje wymóg zapewnienia sprawiedliwszego rozdziału płatności w ramach filara I, aby zmaksymalizować pozytywny wpływ tego wsparcia;

R.  mając na uwadze doświadczenia praktyczne, z których wynika, że możliwe są inne sposoby rozwoju rolnictwa, mogące zaoferować lepsze rezultaty pod względem jakości żywności oraz wyników agronomicznych, środowiskowych i społeczno-ekonomicznych, mając również na uwadze, że należy wspierać i propagować różnorodność systemów rolnych oraz że małe i średnie gospodarstwa rolne mające z reguły bardziej zróżnicowany i nowatorski charakter są często dobrze zorganizowane pod względem tworzenia grup producentów i spółdzielni oraz przynoszą korzyści społecznościom, w których się znajdują, a co za tym idzie, wspierają gospodarkę wiejską, kluczową dla rozwoju rolnictwa europejskiego;

S.  mając na uwadze, że aktualny kryzys dowiódł, iż w ramach wspólnej polityki rolnej ukierunkowanej na rynek zasadnicze znaczenie ma utrzymanie wspólnej organizacji rynków rolnych i zdefiniowanie odpowiednich nowych narzędzi regulacyjnych, aby zagwarantować stabilność cen, utrzymanie zatrudnienia i dochodów z rolnictwa;

T.  mając na uwadze, że rolnicy europejscy działają na coraz bardziej globalnym rynku i w związku z tym są narażeni na zmienność cen w większym stopniu niż inne sektory;

U.  mając na uwadze, że obecny system rozliczeń w łańcuchu żywności nie zapewnia harmonijnego podziału wartości dodanej i nierzadko powoduje, że dochody producentów surowców nie wystarczają nawet na pokrycie kosztów;

V.  mając na uwadze, że w porównaniu z obszarami miejskimi obszary wiejskie charakteryzują się zwykle statystycznie wyższym poziomem bezrobocia i znacznie mniejszymi średnimi dochodami mieszkańców, a także znacznie mniej atrakcyjną infrastrukturą i mniejszym dostępem do usług, których świadczenie generuje wyższe koszty z powodu mniejszej gęstości zaludnienia i mniejszej dostępności;

W.  mając na uwadze, że tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich powinno wpisywać się w ramy zrównoważonej polityki dostosowanej do konkretnych obszarów, która polega na utrzymaniu i rozwoju działalności rolniczej i działalności pośrednio powiązanej z rolnictwem i sektorem leśnictwa, a także działalności okołorolniczej przyczyniającej się do powstawania więzi społecznych i solidarności pomiędzy różnymi podmiotami oraz poprawy stanu środowiska;

X.  mając na uwadze, że przyszłość obszarów rolnych zależy nie tylko od rozwoju sektora rolnictwa, ale jest również powiązana z dywersyfikacją oraz utrzymaniem innej działalności gospodarczej, takiej jak leśnictwo, rzemiosło oraz rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, jak również rozwój zdolności w zakresie zintegrowanej produkcji, działalność agroturystyczna, rekreacyjna, oświatowa i sportowa (np. jazda konna) oraz zrównoważone wykorzystywanie zasobów rolnych i leśnych (łącznie z odpadami) do produkcji energii ze źródeł odnawialnych lub materiałów i produktów powstających w ramach procesach ekologicznych; mając na uwadze zapotrzebowanie na zdecentralizowaną i zintegrowaną politykę lokalną powiązaną z aspektami społeczno-gospodarczymi oraz tożsamością mieszkańców obszarów wiejskich, dążenie do synergii i opieranie się na zasobach obszarów wiejskich za pośrednictwem podejścia zbiorowego i międzysektorowego, w tym wykorzystywanie funduszy UE na stymulowanie rozwoju obszarów wiejskich i powstawania zatrudnienia na tych obszarach, przy jednoczesnym zagwarantowaniu istnienia odpowiedniej infrastruktury;

Y.  mając na uwadze, że w związku z tym niezwykle ważne jest zwrócenie uwagi na fakt, że liczne zawody w rolnictwie są uzależnione od miejsca wykonywania pracy oraz rodzaju wykonywanej działalności (np. leśnictwo), nie podlegają delokalizacji i obejmują usługi związane i niezwiązane z żywnością, takie jak ochrona krajobrazu i wód oraz zarządzanie nimi;

Z.  mając na uwadze, że należy przede wszystkim wspierać niewielkie gospodarstwa rodzinne, tj. pojedynczych rolników, którzy – samodzielnie lub przy pomocy wspólników – prowadzą je w sposób odpowiedzialny, niezależny i efektywny i którzy mogą radzić sobie z pojawiającymi się problemami, dostosowując decyzje lub metody produkcyjne i dywersyfikując swą działalność, aby radzić sobie ze zmianami strukturalnymi stale zachodzącymi w sektorze rolnictwa;

AA.  mając na uwadze, że potencjał kobiet pracujących lub prowadzących działalność gospodarczą na obszarach rolniczych i wiejskich należy przeanalizować, opisać i promować we wszystkich dziedzinach polityki UE oraz że kobiety nie powinny być traktowane gorzej w żadnej z tych dziedzin, ponieważ jest to podstawa aktywnego udziału kobiet w rozwoju i innowacji, który pomoże całemu sektorowi w przezwyciężeniu kryzysu; mając na uwadze, że kobiety powinny uczestniczyć w planach rozwoju sektora na szczeblu lokalnym i regionalnym, aby możliwe było uwzględnienie ich potrzeb oraz skorzystanie z ich doświadczeń i wizji, w związku z czym muszą posiadać umiejętności niezbędne do aktywnego udziału w tworzeniu tych planów;

AB.  mając na uwadze, że w 2010 r. tylko 7,5 % rolników było w wieku poniżej 35 lat oraz ponad 4,5 mln osób obecnie prowadzących gospodarstwa rolne jest w wieku powyżej 65 lat, a także że art. 50 i 51 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 w ramach WPR zawierają przepisy służące wsparciu wymiany pokoleniowej w rolnictwie;

AC.  mając na uwadze, że w wielu państwach członkowskich na obszarach wiejskich dostęp kobiet do rynku pracy jest ograniczony, zarówno w rolnictwie, jak i w innych sektorach tego rynku, a różnice w zarobkach kobiet i mężczyzn są większe niż gdzie indziej, tymczasem rola kobiet jest niezwykle istotna dla rozwoju i życia społecznego na obszarach wiejskich, w szczególności w gospodarstwach rolnych dywersyfikujących swoją działalność (agroturystyka, wysokiej jakości produkty, działalność rekreacyjna, edukacyjna, sportowa i inne usługi); mając na uwadze, że przedsiębiorczość kobiet może stanowić ważny filar zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich pod względem społecznym, gospodarczymi i ekologicznym; mając na uwadze, że ograniczony dostęp do gruntów to czynnik ograniczający szanse kobiet na rozwinięcie działalności gospodarczej w sektorze rolnictwa; mając na uwadze, że w Europie średnio 29 % gospodarstw rolnych jest kierowanych przez kobiety;

AD.  mając na uwadze, że liczba odmian roślin uprawianych w celach przemysłowych jest mała; mając na uwadze, że lokalne odmiany roślin i rasy zwierząt odgrywają dużą rolę w zachowaniu różnorodności biologicznej i zapewnianiu źródeł utrzymania mieszkańcom regionów oraz w utrzymywaniu lokalnej produkcji;

AE.  mając na uwadze, że należy podnieść atrakcyjność obszarów wiejskich w oczach młodego pokolenia przez wspieranie kształcenia promującego innowacyjność, a także unowocześnienie zawodów oraz technologii;

AF.  mając na uwadze opracowane przez FAO uniwersalne ramy przewidziane w ocenie zrównoważonego charakteru systemów rolniczych i produkcji żywności (SAFA);

AG.  mając na uwadze, że EFRROW może być wykorzystany do działań w zakresie szkolenia zawodowego i nabywania umiejętności w różnych sektorach działalności na obszarach wiejskich;

W ramach obecnej WPR

1.  wzywa wszystkie państwa członkowskie do zapewnienia młodym rolnikom długoterminowych perspektyw, aby rozwiązać problem wyludniania obszarów wiejskich, do wprowadzenia globalnej strategii wymiany pokoleniowej i w związku z tym do pełnego wykorzystania wszystkich możliwości wspierania młodych rolników i nowych gospodarstw, również poza kontekstem rodzinnym, oferowanych przez nową WPR, w szczególności przez pomoc dla młodych rolników w ramach pierwszego i drugiego filara oraz przez ułatwianie osobom w wieku powyżej 40 lat zakładania nowych gospodarstw rolnych; zwraca także uwagę, że przepisy te powinny zostać również uzupełnione przepisami związanymi z polityką krajową (polityka gruntowa, polityka podatkowa i zabezpieczenia społeczne itd.) i być z nimi spójne, a także obejmować wsparcie na mocy art. 50 i 51 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;

2.  zauważa, że zdecydowana większość płatności bezpośrednich w ramach WPR trafia do najbogatszych gospodarstw i że w 2014 r. 74 % tych płatności przekazano zaledwie 13 % beneficjentów; uważa, że nie sprzyja to tworzeniu miejsc pracy w rolnictwie, ponieważ małe gospodarstwa wymagają większych nakładów pracy, a 53 % pracowników pracuje w gospodarstwach o małej wielkości ekonomicznej; wzywa do lepszego podziału płatności w ramach WPR z korzyścią dla małych gospodarstw rolnych;

3.  zachęca państwa członkowskie do aktywniejszego wspierania małych i średnich gospodarstw rolnych, szczególnie poprzez szersze wykorzystanie płatności redystrybucyjnych; zachęca również do wprowadzenia mechanizmów nagradzania dla przedsiębiorstw zorganizowanych w efektywny sposób oraz dla przedsiębiorstw wykorzystujących instrumenty prawne w zakresie grupowania przedsiębiorstw;

4.  uważa, że WPR powinna w większym stopniu uwzględniać terytoria o niekorzystnych warunkach geograficznych (obszary górskie, terytoria zamorskie, regiony najbardziej peryferyjne oraz obszary najbardziej podatne pod względem przyrodniczym itd.), ponieważ utrzymanie rolnictwa stanowi kluczowy czynnik rozwoju gospodarczego, społecznego i środowiskowego sprzyjającego zatrudnieniu; dodaje niemniej, że WPR powinna również uwzględniać nowe zmiany związane z niekontrolowanym rozrastaniem się miast i wspierać obszary podmiejskie borykające się z ograniczeniami wynikającymi z ich specyficznego charakteru;

5.  przypomina, że państwa członkowskie skorzystały w szerokim zakresie z możliwości przyznawania wsparcia związanego z wielkością produkcji – pozwalającego, dzięki rozwojowi produkcji i utrzymaniu jej na określonym poziomie, utrzymać miejsca pracy na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – i zachęca je do udzielania tego rodzaju wsparcia w szerszym zakresie czynnym zawodowo rolnikom, do zwiększenia jego elastyczności i wykorzystywania w większym stopniu na rzecz lepszego zaopatrzenia Unii w białka pochodzenia roślinnego, surowca, od którego przywozu z państw trzecich Unia jest obecnie uzależniona; sugeruje ponadto, by dostosowywać poziom dobrowolnych płatności powiązanych z wielkością produkcji do poziomu zatrudnienia w danym rodzaju uprawy, dzięki czemu w większym stopniu wspierane byłyby rodzaje produkcji wymagające większego udziału siły roboczej;

6.  przypomina, że w obecnym okresie programowania i w programie rozwoju obszarów wiejskich przewidziano środki na celową pomoc przeznaczoną na uprawę lokalnych odmian roślin i hodowlę lokalnych ras zwierząt, dzięki którym wspiera się regionalne zatrudnienie i zachowanie różnorodności biologicznej; wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia mechanizmów celowego wspierania grup i organizacji producenckich oraz rolników uprawiających lokalne odmiany roślin i hodujących lokalne rasy zwierząt;

7.  przypomina, że konieczne wprowadzenie wymiaru środowiskowego pomocy bezpośredniej powinno sprzyjać nadawaniu zrównoważonego charakteru gospodarstwom rolnym i zapewnianiu ich rentowności oraz przyczyniać się do tworzenia nowych miejsc pracy przez np. posiadłości i zabytkowe nieruchomości m.in. w ochronie bioróżnorodności, w branży agroturystycznej i w zarządzaniu obszarami wiejskimi; apeluje do UE o uproszczenia oraz o to, aby przepisy dotyczące środowiska mogły być wdrażane w prosty, przystępny i bezproblemowy sposób; przypomina, że wymiar środowiskowy nie może prowadzić do zmniejszania lub porzucania produkcji rolnej, która jest szczególnie wrażliwa na obszarach górskich i peryferyjnych;

8.  uważa, że ze względu na zjawisko nadumieralności pszczoły miodnej stwierdzone w wielu państwach członkowskich UE oraz na kluczową rolę, jaką odgrywa ten owad zapylający w odniesieniu do bezpieczeństwa żywnościowego i gospodarki wielu działów produkcji roślinnej, Unia powinna mocniej wspierać ten sektor i przyjąć prawdziwą europejską strategię przywrócenia populacji pszczół; dodaje, że działanie takie nie będzie wymagać znacznych inwestycji, a prowadziłoby do utworzenia wielu miejsc pracy, bądź przez dywersyfikację działalności istniejących gospodarstw rolnych, bądź dzięki powstawaniu nowych specjalistycznych gospodarstw rolnych, w przypadku których według opinii ekspertów do zapewnienia rentowności wystarczyłoby 200 uli na gospodarstwo, a ich głównym zadaniem byłaby produkcja wyselekcjonowanych królowych i rojów, a następnie miodu, na który unijne zapotrzebowanie jest w znacznym stopniu niezaspokojone; wskazuje na to, że takie podejście opiera się na różnych kierunkach europejskiej strategii – na innowacyjności, włączeniu społecznym, tworzeniu miejsc pracy – i w pełni współbrzmi z dążeniem do ukierunkowania wspólnej polityki rolnej i rozwoju rolnictwa na bardziej zrównoważone tory;

9.  uważa, że dla utrzymania miejsc pracy w gospodarstwach sektor ten musi sięgnąć po nowe narzędzia zarządzania ryzykiem i zwiększyć wykorzystanie takich narzędzi, jak organizacje producentów przewidziane w rozporządzeniu o wspólnej organizacji rynku oraz w filarze II, co pozwoli lepiej reagować na zmienność i potrzeby globalnego rynku; jest zdania, że środki rynkowe oraz kryzysowe środki nadzwyczajne i środki zarządzania ryzykiem przewidziane w rozporządzeniu o wspólnej organizacji rynków i w filarze II powinny być wprowadzane szybciej i bardziej zdecydowanie, przy czym konieczne jest dostosowanie unijnego wsparcia budżetowego do konkretnej sytuacji regionów najbardziej oddalonych, górskich i innych, które muszą sprostać wyzwaniom związanym z konkurencyjnością, aby ograniczyć negatywny wpływ spadków cen na dochody w rolnictwie; podkreśla, że wdrożenie nadzwyczajnych środków kryzysowych nie doprowadziło do pełnej realizacji zakładanych celów oraz że konieczne jest uwzględnienie w większym stopniu istniejącej infrastruktury i możliwości państw członkowskich; zachęca Komisję, aby w kontekście niedawnego kryzysu opracowała sprawniejsze i skuteczniejsze systemy reagowania, które będą w stanie zapobiec najbardziej negatywnym skutkom;

10.  wzywa Komisję do pełnego wykorzystania potencjału środków nadzwyczajnych przewidzianych w art. 219–222 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013;

11.  uważa, że ceny interwencyjne, aby mogły odgrywać rolę mechanizmu bezpieczeństwa, muszą być regularnie dostosowywane w zależności od zmian kosztów produkcji, co pozwoliłoby na bezpośrednie oddziaływanie na dochody i utrzymanie działalności producentów oraz na zatrudnienie; wzywa UE do ustanowienia we wszystkich dużych sektorach produkcji narzędzi zapobiegawczych, na wzór Centrum Obserwacji Rynku Mleka, które monitorowałyby rynki i tym samym przyczyniały się do sterowania produkcją i zapewnienia interwencji w przypadku kryzysu, dzięki elastycznym i sprawnie reagującym narzędziom zarządzania rynkiem, które można by uruchamiać w razie potrzeby;

12.  uznaje, że krótkie łańcuchy dostaw łączące rolników z lokalnymi producentami mogą pobudzać tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich i podkreśla, że systemy jakości, oznaczenia geograficzne i rolnictwo ekologiczne stwarzają możliwości rozwoju sektora rolno-spożywczego i mogą przyczynić się do tworzenia miejsc pracy opartych na rolnictwie, a ze względu na to należy je nie tylko chronić, ale i rozwijać, aby tworzyć nowe miejsca pracy oraz zachować regionalną kulturę i tożsamość; podkreśla konieczność zapewnienia tym produktom dostępu do większych rynków, a także potrzebę wprowadzenia środków dotyczących jakości, promocji i ochrony, co pomogłoby w obrocie tymi produktami oraz we włączeniu ich do ogólnej oferty produktów turystycznych na danym obszarze geograficznym; w kontekście aktualnie omawianych wniosków ustawodawczych przypomina, że te pozytywne skutki dla gospodarki wynikają z zaufania, jakim konsumenci darzą ten rodzaj produktów, a zaufania tego nie należy naruszać przez zmiany, które mogłyby zostać odebrane jako obniżenie jakości tych produktów; podkreśla ponadto, że proces osiągania tych standardów jakości może stanowić obciążenie, więc należy go uprościć;

13.  zaleca, by państwa członkowskie w większym stopniu eksploatowały dziedziny w obrębie priorytetu nr 6 drugiego filara dotyczące działań w zakresie ochrony i tworzenia miejsc pracy, przekazywania wiedzy fachowej, kształcenia zawodowego i ustawicznego szkolenia zawodowego (łącznie z przyuczaniem do zawodu, dokształcaniem i przekwalifikowaniem pracowników rolnych), tak aby pracownicy mogli podejmować inne prace na obszarach wiejskich, a także środki z zakresu doradztwa i pomocy w zarządzaniu w celu poprawy wyników gospodarczych i środowiskowych gospodarstw rolnych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wsparcia szkoleń pomagających rolnikom oraz osobom zatrudnionym w rolnictwie i na obszarach wiejskich w zdobywaniu wszechstronnych kwalifikacji oraz zdolności do dywersyfikacji ich działalności oraz inicjatyw, oraz w celu wzmocnienia innowacji;

14.  zauważa, że obecne programy rozwoju obszarów wiejskich są w o wiele mniejszym stopniu ukierunkowane na projekty społeczne służące ochronie zatrudnienia w porównaniu do poprzedniego okresu programowania 2007–2013, a wynika to z wyboru środków dokonanego przez państwa członkowskie w ramach ich programów rozwoju obszarów wiejskich oraz z mniejszej kwoty dostępnych funduszy przydzielonych na potrzeby środków działających bezpośrednio na rzecz zatrudnienia; w związku z tym wzywa do większej elastyczności w realizacji polityki obszarów wiejskich;

15.  uważa, że należy koniecznie uprościć stosowanie polityki rozwoju obszarów wiejskich, przyjąć bardziej spójne rodzaje podejścia typu wielofunduszowego oraz unikać przeszkód w postaci zbyt drobiazgowych kontroli administracyjnych i finansowych narzucanych przez służby państw członkowskich i Komisji;

16.  wzywa państwa członkowskie do lepszego propagowania możliwości, jakie daje drugi filar WPR w zakresie dywersyfikowania działalności na obszarach wiejskich (np. agroturystyka, produkcja energii ze źródeł odnawialnych);

17.  przypomina, że czynnik podejmowania ryzyka nieodłącznie związany z innowacjami nie jest dostatecznie brany pod uwagę, zarówno w ramach polityki krajowej, jak i wspólnotowej, a zjawisko to stanowi przeszkodę dla innowacji i tworzenia miejsc pracy, w szczególności dla licznych podmiotów, które nie dysponują wystarczającymi funduszami, aby realizować swoje innowacyjne projekty;

18.  podkreśla, że rozwój obszarów wiejskich oraz tworzenie miejsc pracy idą ze sobą w parze i w związku z tym wzywa państwa członkowskie i regiony do zmaksymalizowania potencjału władz lokalnych i regionalnych, którym wyzwania i możliwości ich terytorium są najbliższe, potencjału w zakresie osiągania celów filaru II oraz przestrzegania priorytetów WPR, w tym propagowania włączenia społecznego, ograniczania ubóstwa i propagowania rozwoju gospodarczego; przypomina o możliwości skoncentrowania programów rozwoju obszarów wiejskich i programów operacyjnych na tworzeniu i utrzymywaniu miejsc pracy oraz na poprawie usług na obszarach wiejskich, a także wzywa Komisję do udzielania organom pomocy w dążeniu do tego celu; podkreśla znaczenie dostosowania modeli konsumpcji współdzielonej na obszarach wiejskich w celu zwiększenia zatrudnienia, poprawy wydajności działalności rolniczej i ograniczenia kosztów;

19.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o wspieranie przedsiębiorstw i spółdzielni w gospodarce społecznej, w tym społecznych gospodarstw rolnych w dążeniu do poprawy integracji społecznej(2) i zatrudnienia na obszarach wiejskich; zwraca uwagę na działania podejmowane w ramach Inicjatywy na rzecz przedsiębiorczości społecznej i wzywa Komisję do propagowania udziału gospodarki społecznej w rozwoju obszarów wiejskich, na przykład poprzez plan działania na rzecz gospodarki społecznej;

20.  podkreśla, że działaniom służącym wspieraniu rozwoju demograficznego i zapewnieniu przyjaznego rodzinie charakteru obszarów wiejskich należy poświęcić większą uwagę w celu wspierania rodzin i ułatwiania godzenia życia rodzinnego i zawodowego, również w związku z kwestiami dotyczącymi rynku pracy i rozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich;

21.  podkreśla potrzebę promowania aktywnych działań i strategii, wskazując na pozytywną rolę migracji w pobudzaniu wzrostu gospodarczego i wspieraniu spójności społecznej na obszarach wiejskich;

22.  wzywa Komisję oraz państwa członkowskie, by wdrożyły politykę podnoszącą atrakcyjność obszarów wiejskich przez rozwój turystyki, która – pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej struktury i zachęt – może stać się siłą napędową dla rozwoju kulturalnego, społecznego i gospodarczego na obszarach dysponujących istotnymi zasobami naturalnymi, krajobrazowymi, kulturalnymi i rolno-spożywczymi; podkreśla ponadto, że rozwój turystyki na obszarach wiejskich oraz dywersyfikacja działalności rolniczej (działalność edukacyjna, kulturalna, rekreacyjna) zachęcają młode pokolenia do powrotu na wieś i zaszczepiania tam ducha inicjatywy i przedsiębiorczości, ukierunkowanego na innowacje i promowanie wyrobów typowych dla danych obszarów;

23.  podkreśla, że utworzenie synergii pomiędzy różnymi obszarami polityki – za pomocą EFRROW i innych funduszy unijnych – będzie miało podstawowe znaczenie w podejmowaniu wyzwania polegającego na tworzeniu zatrudnienia na obszarach wiejskich, a także w dopilnowaniu, by rolnictwu przywrócona została rola kluczowego czynnika w rozwoju terytorialnym; zauważa, że fundusze filaru II można wykorzystać jako dynamiczne narzędzie finansowe do uzyskania większej synergii z alternatywnymi źródłami i programami finansowania, zapewniając ich dostępność na obszarach wiejskich w celu zwiększenia łączności, konkurencyjności i dywersyfikacji gospodarczej oraz wspierania przedsiębiorczości, z uwzględnieniem ochrony kultury i tożsamości obszarów wiejskich;

24.  podkreśla, że małe gospodarstwa rolne prowadzone przez właścicieli znajdują się pod coraz większą presją w związku z wykupem gruntów rolnych przez inwestorów; uważa, że ochrona terenów uprawnych oraz dostępu do gruntów jest elementem kluczowym dla tworzenia i rozwijania gospodarstw rolnych oraz że ma zasadnicze znaczenie dla podtrzymywania zatrudnienia na obszarach wiejskich; podkreśla, że w opublikowanym w listopadzie 2015 r. sprawozdaniu Komisji w sprawie potrzeb młodych rolników wykazano, iż największym problemem dla młodych rolników i rolników rozpoczynających działalność w rolnictwie jest dostępność gruntów na sprzedaż lub do wydzierżawienia; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do wymiany najlepszych praktyk i do opracowania narzędzi umożliwiających dostęp do gruntów na obszarach wiejskich o wysokim bezrobociu, np. poprzez użytkowanie i zarządzanie partycypacyjne w zakresie wykorzystania użytków rolnych zgodnie z praktyką krajową lub utworzenie systemów zarządzania i przekazywania informacji o nieużytkach lub gruntach nadających się do użytkowania jako grunty rolne, które to systemy mógłby być wykorzystywany przede wszystkim przez młodych rolników oraz kobiety;

25.  uważa, że jest istotne, aby programy rozwoju obszarów wiejskich w większym stopniu promowały stosunki między środowiskiem wiejskim i miejskim w celu stymulowania sieci współpracy i otwierania możliwości dla przedsiębiorstw działających na obszarach wiejskich, niezbędnych dla rozwoju tych obszarów oraz tworzenia miejsc pracy; uważa również, że w ramach stosunków miejsko-wiejskich miasteczka odgrywają znaczącą rolę, umożliwiając mieszkańcom okolicznych obszarów wiejskich dostęp do podstawowych usług, i w związku z tym państwa członkowskie powinny również w ramach swojej polityki terytorialnej promować usługi na obszarze miasteczek;

26.  wzywa do stworzenia obowiązkowych zasad uczciwego rozliczania się w łańcuchu dostaw żywności między producentami żywności, hurtownikami i przetwórcami, które zapewnią, że rolnikom przypadnie należyta i zapewniająca zrównoważone rolnictwo część wartości dodanej;

27.  podkreśla, że sektor leśnictwa, obecnie w niedostatecznym stopniu wykorzystywany w Europie, stanowi istotną rezerwę miejsc pracy, którą należ intensywniej promować w różnych formach w całym sektorze drewna; zauważa jednocześnie, że UE cierpi na znaczny deficyt zaopatrzenia w drewno, w związku z czym konieczne jest inwestowanie w infrastrukturę niezbędną do celów rozwoju tego sektora;

28.  podkreśla, że dostęp do gruntów ma podstawowe znaczenie przy zakładaniu i powiększaniu gospodarstw rolnych; zwraca uwagę, że dostęp do gruntów jest największym problemem, przed jakim stoją młodzi rolnicy zamierzający założyć gospodarstwo rolne;

Przyszłość WPR po roku 2020

29.  podkreśla, że należy uprościć procedury WPR i zachować wystarczający poziom finansowania, a co najmniej utrzymać go na obecnym poziomie, odzwierciedlając dużą europejską wartość dodaną tej polityki, tak aby mogła ona skutecznie i długoterminowo odgrywać swoją rolę we wspieraniu zatrudnienia w ramach zróżnicowanego europejskiego rolnictwa i leśnictwa, propagując zrównoważony rozwój obszarów wiejskich i ich atrakcyjność; podkreśla również, że należy stopniowo wzmacniać politykę rozwoju obszarów wiejskich umożliwiającą bardziej bezpośrednie i skutecznie działanie na rzecz ograniczania wykluczenia społecznego wśród mieszkańców obszarów wiejskich oraz na rzecz zatrudnienia i zwiększenia dynamiki terenów wiejskich, nie osłabiając wsparcia w ramach pierwszego filara, które należy również poddać reorganizacji, aby dopilnować, między innymi, lepszego funkcjonowania rynków i ich większej stabilności, niezbędnej dla zabezpieczenia dochodów rolniczych, europejskiego modelu rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego, a także dopilnować, by obszary wiejskie zachowały swoją atrakcyjność (z naciskiem na jakość życia) w zestawieniu z obszarami miejskimi;

30.  podkreśla, że w WPR dużą wagę powinny mieć instrumenty o charakterze modernizacyjnym i inwestycyjnym, które zapewnią konkurencyjność sektorów gospodarki zlokalizowanych na obszarach wiejskich (w tym branży rolno-spożywczej, energetycznej, przetwórstwa, usług, sektora społecznego) w sposób zrównoważony, z poszanowaniem zasad ochrony środowiska, a tym samym zapewnią utrzymanie miejsc pracy; podkreśla, że instrumenty te pozwolą ponadto na dalsze zmniejszanie różnic w zakresie rozwoju rolnictwa i wsi między państwami członkowskimi, a także między regionami;

31.  podkreśla znaczenie sektora turystyki (np. agroturystyki) jako źródła dochodu dla gospodarstw rolnych; wzywa państwa członkowskie i Komisję do ustanowienia programów wspierających inwestycje i przedsiębiorczość; uważa, że należy wspierać te gospodarstwa za pomocą kampanii na rzecz turystyki;

32.  odnotowuje dotychczasowe działania w zakresie uproszczenia WPR, lecz wzywa Komisję do dalszego opracowywania i wdrażania środków mających na celu wprowadzenie proporcjonalności i elastyczności w zakresie ograniczania obciążeń administracyjnych WPR i zwiększania wydajności gospodarstw;

33.  podkreśla, że istnieją pewne ograniczenia w zakresie efektów, jakie można osiągnąć w ramach WPR, ponieważ jej głównym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa zaopatrzenia w żywność, oraz że skuteczne podjęcie wielu wyzwań związanych z tworzeniem i utrzymaniem miejsc pracy na obszarach wiejskich będzie wymagało szerszego podejścia łączącego różne obszary polityki zarówno na poziomie regionalnym, jak i na poziomie państw członkowskich;

34.  wzywa Komisję do wspierania konkurencyjnego i zrównoważonego europejskiego modelu rolnictwa opartego na gospodarstwach rodzinnych, zdywersyfikowanych i wielofunkcyjnych – modelu, który priorytetowo traktował będzie utrzymanie sprawiedliwie opłacanych miejsc pracy na obszarach wiejskich, ze specjalnym uwzględnieniem obszarów o szczególnych ograniczeniach określonych w art. 349 TFUE oraz – w zakresie produkcji żywności oraz produktów nieżywnościowych – zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego, w także bezpieczeństwa żywności, z myślą o ochronie zdrowia;

35.  zwraca się do państw członkowskich o rozwijanie narzędzi obserwacji i regulacji kwestii dotyczących gruntów, tak aby sprzyjać zdobywaniu większej wiedzy na temat rynków obrotu gruntami i móc powstrzymać zjawiska masowego skupiania lub wykupu gruntów i narzędzi produkcji;

36.  podkreśla potrzebę zachęcania do opracowywania, wprowadzania do obrotu i sprzedaży produktów rolnych o wysokiej jakości; wzywa do stworzenia inicjatyw mających na celu otwieranie nowych rynków oraz wprowadzanie operacyjnych programów rozwoju produktów i kampanii marketingowych w celu zapewnienia dywersyfikacji produktów i konkurencyjności europejskiego łańcucha dostaw żywności;

37.  uważa, że WPR powinna uwzględniać europejskie rolnictwo we wszystkich jego formach i na wszystkich obszarach wiejskich, także tych, które znajdują się w najtrudniejszej sytuacji i są najbardziej narażone (jak obszary górskie, regiony najbardziej oddalone), aby zapewnić najlepsze możliwe wykorzystanie wszystkich zasobów; uważa, że wiąże się to z odtwarzaniem użytków rolnych na opuszczonych terenach rolnych;

38.  zwraca uwagę, że zdywersyfikowane rolnictwo i regionalne niszowe rynki zwiększają i zapewniają zatrudnienie na obszarach wiejskich; wzywa do stworzenia inicjatyw mających na celu wspieranie dywersyfikacji gospodarstw rolnych (np. marketing bezpośredni produktów rolnych) oraz całej gospodarki wiejskiej (np. ułatwianie przejścia z pracy w rolnictwie do innego rodzaju pracy);

39.  uważa, że w przyszłości środki finansowe WPR powinny w większym stopniu wspierać spowolnienie tempa spadku liczby małych i średnich gospodarstw oraz przedsiębiorstw zgrupowanych w organizacjach producenckich, które ze względu na to, że są z reguły w większym stopniu zdywersyfikowane, bardziej rentowne i autonomiczne oraz że łatwiej jest je przekazywać, są skuteczniejsze pod kątem tworzenia wartości dodanej oraz miejsc pracy na obszarach wiejskich oraz są istotnym gospodarczym i społecznym filarem tych regionów, a jednocześnie należy w dalszym ciągu udzielać specjalnego wsparcia obszarom dotkniętym szczególnymi ograniczeniami, określonych w art. 349 TFUE;

40.  zaznacza, że płatności bezpośrednie w ramach wspólnej polityki rolnej muszą być przyznawane jedynie osobom, których podstawowym obszarem działalności jest rolnictwo;

41.  podkreśla, że poszukiwanie rozwiązań w zakresie zatrudnienia w czasie recesji w regionach najbardziej oddalonych jest utrudnione przez brak łączności, oraz – mając na uwadze znaczenie rolnictwa w tych regionach – jest zdania, że w przyszłości środki WPR powinny wiązać się z pozytywną dyskryminacją terytoriów charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami określonymi w TFUE, biorąc pod uwagę, że będzie to miało efekt mnożnikowy w odniesieniu do innych związanych z rolnictwem rodzajów działalności, takich jak przemysł rolny, turystyka, ochrona środowiska, produkcja energii i gospodarka o obiegu zamkniętym, uzupełniając strategię finansowania z wielu funduszy; podkreśla, że​ strategia ta powinna uwzględniać czynniki pozytywnego różnicowania ustalone w odniesieniu do regionów najbardziej oddalonych, które dzięki temu stanowiłyby laboratorium oryginalnych i innowacyjnych rozwiązań w rolnictwie, a rozwiązania te mogłyby znaleźć zastosowanie w innych, mniej skrajnych i bardziej wszechstronnych kontekstach związanych ze strukturą gospodarstw rolnych, glebą i warunkami klimatycznymi oraz charakterystyczną różnorodnością biologiczną;

42.  uważa, że należy promować i wspierać finansowo łączenie gospodarstw w grupy, ponieważ umożliwia ono obniżenie kosztów produkcji w gospodarstwach, w szczególności kosztów mechanizacji, a ponadto sprzyja solidarności między rolnikami i dzieleniu się innowacjami, wiedzą fachową i dobrymi praktykami oraz pobudza dynamikę korzystną dla rozwoju i zatrudnienia;

43.  wzywa Komisję do stymulowania dywersyfikacji i konkurencyjności małych gospodarstw rolnych również w rolnictwie społecznym i w sektorze usług rolnych;

44.  podkreśla, że ważne jest, by WPR umożliwiała większe wsparcie dla pozytywnych działań rolnictwa pod względem zatrudnienia i ochrony środowiska oraz w bardziej skutecznie wspierała rolnictwo ekologiczne i biodynamiczne oraz wszystkie inne zrównoważone metody produkcji, w tym zrównoważone rolnictwo i agroleśnictwo w ramach agroekologii; w tym celu niezbędne jest uproszczenie obowiązujących przepisów, a w przyszłości przyjęcie przepisów, które będzie można wdrożyć w prosty, przystępny i bezproblemowy sposób; uważa, że wartość tych pozytywnych działań na rzecz zatrudnienia i środowiska, które mają znaczenie dla całego społeczeństwa, należy traktować jako składnik dochodu z działalności rolniczej;

45.  przypomina pozytywny przykład „eko-okręgów” – czyli obszarów, gdzie za pomocą całej serii skoordynowanych działań promuje się lokalne produkty rolnicze i hodowlane uzyskiwane zgodnie z metodami rolnictwa ekologicznego oraz całą powiązaną z tym działalność gospodarczą (przedsiębiorstwa sektora rolno-spożywczego, gastronomicznego i turystycznego) – które udowodniły, że mogą korzystnie wpływać na lokalne dochody i sprzyjać ochronie gruntów przez zachowanie krajobrazu i wyrobów tradycyjnych;

46.  podkreśla potencjał zrównoważonych systemów rolniczych i żywnościowych, zwłaszcza rolnictwa ekologicznego, a także zrównoważonego gospodarowania zasobami gleb i wód, bioróżnorodnością i infrastrukturą na obszarach wiejskich dla utrzymania i stworzenia godnych warunków pracy w rolnictwie i prosperujących gospodarek wiejskich;

47.  jest zdania, że zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego w Unii Europejskiej musi pozostać podstawowym działaniem w ramach WPR w przyszłości, przy czym nie należy zaniedbywać rynków poza UE; w tym kontekście uważa, że umowy handlowe mogą stwarzać realne zagrożenie, ale także potencjalne możliwości dla europejskiego rolnictwa oraz jest zdania, że umowy o wolnym handlu nie mogą wywoływać nieuczciwej konkurencji dla małych i średnich gospodarstw rolnych, ani szkodzić lokalnym gospodarkom i miejscom pracy;

48.  jest zdania, że w celu poprawy nieodpowiedniego obecnie zorganizowania w sektorze warzywno-owocowym należy przywrócić dofinansowania unijne na inwestycje dla nowo utworzonych grup producentów owoców i warzyw;

49.  podkreśla, że w kontekście dużej niepewności przyszłości niskich i ulegających nieustannym zmianom cen produktów rolnych Unia Europejska powinna realizować traktatowe cele WPR, w większym stopniu działając na rzecz korygowania niestabilności rynków w przypadku ich zakłóceń, a także zapewnić odporność i konkurencyjność sektora rolnictwa poprzez tworzenie zabezpieczeń oraz systemów zapobiegania kryzysom i zarządzania nimi, aby utrzymać równowagę między podażą a popytem oraz tworzenie narzędzi zarządzania kryzysowego bazujących na nowych, innowacyjnych systemach i angażujących samych rolników w finansowanie; uważa, że należy zwiększyć finansowanie środków mających na celu stabilizację rynków rolnych, a w szczególności, że WPR powinna również wzmacniać systemy ubezpieczeniowe mające chronić rolników przed różnymi zagrożeniami klimatycznymi, zdrowotnymi i ekonomicznymi; uważa, że w związku z zagrożeniami związanymi z globalnym ociepleniem Unia musi dołożyć wszelkich starań, aby wykorzystać pozytywną rolę, jaką może odegrać rolnictwo, dzięki takim środkom, jak agronomia i lepsze gospodarowanie gruntami na potrzeby lepszego wychwytywania dwutlenku węgla, oraz że istotne jest, aby wspierać rolników pod względem technicznym i finansowym w procesie stopniowych zmian praktyk i wdrażania innowacji;

50.  podkreśla również, że płatności bezpośrednie powinny pozostać instrumentem WPR po 2020 roku, aby wspierać i stabilizować dochody rolnicze, rekompensować koszty związane ze spełnianiem wysokich standardów unijnych (w odniesieniu do sposobów produkcji, a w szczególności wymogów środowiskowych), a także utrzymać produkcję rolną w regionach o najtrudniejszych warunkach gospodarowania; podkreśla zatem, że płatności bezpośrednie powinny służyć zapewnianiu stabilności ekonomicznej rolnictwa, a także bezpieczeństwa żywnościowego i środowiskowego; w tym kontekście zwraca uwagę, że wyrównanie stawek płatności bezpośrednich jest niezbędne dla zapewnienia równych warunków konkurencji na jednolitym rynku UE, jak i dla zrównoważonego wykorzystania zasobów rolnictwa w skali UE;

51.  uważa, że przy istniejących dużych różnicach poziomu współpracy wśród rolników w poszczególnych państwach członkowskich, gdy brak współpracy wpływa niekorzystnie na odporność rolników na sytuacje kryzysowe i presję rynku, WPR musi wszechstronnie wspierać rozwój współpracy wśród rolników, przede wszystkim w dziedzinach produkcji i przetwórstwa;

52.  apeluje do państw członkowskich o nadanie priorytetu – w ramach drugiego filaru WPR – europejskiemu partnerstwu na rzecz innowacji; apeluje do Komisji o priorytetowe potraktowanie programu Horyzont 2020 oraz o zapewnienie rolnikom lepszego dostępu do możliwości finansowania przez EBI, wsparcie innowacyjnych, zrównoważonych modeli rolnictwa i leśnictwa w dziedzinie produkcji dóbr i usług spożywczych i niespożywczych (energia odnawialna, ekogospodarka, agroturystyka, a także nowe dla rolników możliwości dostarczania surowców w epoce industrializacji po wyczerpaniu zasobów ropy naftowej), a także rozwijanie zasobów każdego obszaru wiejskiego;

53.  stwierdza stanowczo, że także w przyszłości konieczne będzie promowanie ustawicznego szkolenia zawodowego rolników i pracowników rolnictwa, zapewnienie upowszechniania wiedzy naukowej oraz innowacji, co zapewni zdolność przystosowania się do zmieniającego się środowiska i ułatwi rozpoczynanie działalności gospodarczej;

54.  szacuje, że podejście oddolne do rozwoju lokalnego typu LEADER/CLLD okazało się skuteczne pod względem ilości utworzonych miejsc pracy oraz niewielkich wydatków publicznych na każde stworzone miejsce pracy, wobec czego powinno się je wzmocnić, promować i wprowadzić we wszystkich państwach członkowskich w ramach podejścia wielofunduszowego oraz w drodze wzmocnienia roli władz lokalnych i regionalnych; podkreśla w szczególności rolę, jaką odgrywają przywódcy lokalnych grup działania, zapewniając pomoc techniczną i obsługę inicjatyw mających na celu uruchamianie projektów sprzyjających tworzeniu miejsc pracy; wzywa na koniec, aby lokalne grupy działania mogły cieszyć się jak największą samodzielnością i zwiększyć w ten sposób skuteczność działania; dodaje, że konieczne jest ustanowienie mechanizmów zapewniających rzeczywisty udział partnerów społecznych i apeluje do Komisji o przedstawienie wzorów dobrych praktyk w odniesieniu do transnarodowych projektów w ramach LEADER II;

55.  uważa, że utrudnienia w dostępie do informacji dotyczących krajowego i unijnego programowania i finansowania są przeszkodą dla rozwoju gospodarki wiejskiej;

56.  domaga się, by inwestycjom przewidzianym w polityce rozwoju obszarów wiejskich, takim jak wsparcie dla zatrudnienia na obszarach wiejskich, nadawano priorytetowy charakter z ukierunkowaniem na miejsca pracy, zmianę pracy, skuteczność beneficjentów oraz zachęty do zatrudniania pracowników, i zaleca, aby programy rozwoju obszarów wiejskich uwzględniały zwiększanie mikrofinansowania, w szczególności przydatnego dla wspierania przedsiębiorstw rolniczych i pozarolniczych rozpoczynających działalność;

57.  podkreśla, że znaczenie drugiego filara dla tworzenia miejsc pracy można zwiększyć przez umożliwienie dużo większej elastyczności stosownie do konkretnych potrzeb danego regionu;

58.  uważa, że konieczne będzie dalsze opracowanie w przyszłości wysokiej jakości związanych z danym terenem systemów żywnościowych dostarczających żywności w stanie nieprzetworzonym lub przetworzonym dzięki wspieraniu odpowiedzialności obywatelskiej oraz uczestnictwa grup podmiotów, zrzeszających producentów, przetwórców, dystrybutorów i konsumentów lub zrzeszeń producentów i konsumentów, bądź też łączeniu wszystkich operatorów ekonomicznych z sektorów agro-spożywczego i turystyki kulinarnej w inicjatywach jakościowych i umownych, mających na celu zapewnienie dostaw i bezpieczeństwa żywności, ale także sprawiedliwego wynagrodzenia umożliwiającego rolnikom godne utrzymanie się ze swojej pracy oraz trwałe utrzymanie miejsc pracy w gospodarstwach; te systemy żywnościowe mogą w szczególności, lecz nie wyłącznie, przyjmować formę krótkich łańcuchów dostaw lub rynków lokalnych; jest zdania, że w przyszłości należy przeznaczyć więcej unijnych środków na rozwój i funkcjonowanie niektórych szczególnych systemów oznaczania jakości żywności oraz na dalszy rozwój słynnej w świecie europejskiej gastronomii; uważa, że do tego celu niezbędne jest lepsze dostosowanie ram prawnych zamówień publicznych, aby organy samorządowe mogły promować lokalną produkcję;

59.  zwraca uwagę na konieczność dodatkowego wspierania rolnictwa i tworzenia miejsc pracy w rolnictwie na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz obszarach położonych przy granicach zewnętrznych UE;

60.  uważa, że należy promować formy zrzeszające wielu partnerów – rolników i inne podmioty ze środowiska wiejskiego – ponieważ umożliwiają one rozwój wielu rodzajów działalności sprzyjających w sposób bezpośredni i pośredni tworzeniu miejsc pracy, takich jak tworzenie lokalnych struktur branży spożywczej i niespożywczej oraz wdrażanie różnych usług (agroturystyka, utrzymanie terenów prywatnych i publicznych itp.);

61.  uważa, że Komisja i państwa członkowskie powinny zachęcać rolników w ramach WPR oraz w ramach innych polityk do dywersyfikacji źródeł dochodu, która zabezpieczy ich przed spadkami koniunktury na rynku; uważa, że taka dywersyfikacja powinna obejmować ekoturystykę, rozwój produkcji energii ze źródeł odnawialnych (np. energii wiatrowej i słonecznej), zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych z wykorzystaniem przetwórstwa oraz sklepy przy gospodarstwach;

62.  wzywa Komisję do zapewnienia większego wsparcia dla lokalnych spółdzielni, aby pomóc im odzyskać kontrolę nad cenami i produktami;

63.  zauważa, że sektor turystyczny oferuje znaczny potencjał pod względem dochodów oraz bezpośredniego i pośredniego zatrudnienia w rolnictwie i na obszarach wiejskich, umożliwiając dowartościowanie dziedzictwa historycznego, kulturowego, gastronomicznego, krajobrazowego i ekologicznego każdego regionu; zwraca również uwagę na fakt, że atrakcyjność turystyczna opiera się nie tylko na znaczeniu historycznym regionów, ale w coraz większym stopniu na jakości żywności, krajobrazu i środowiska; z tych wszystkich względów sektor turystyczny powinien być jeszcze mocniej wspierany w ramach polityki rozwoju obszarów wiejskich;

64.  podkreśla, że wyzwania związane ze zmianą klimatu i środowiskiem wymagają podjęcia znacznych inwestycji publicznych i prywatnych sprzyjających tworzeniu miejsc pracy, ze wsparciem pochodzącym od nowych zawodów, aby zapewnić utrzymanie i ochronę zasobów na obszarach wiejskich, przywrócenie jakości zniszczonych ekosystemów, skuteczniejszą walkę z powodziami i pożarami, lepszą ochronę jakości wody, gleby, powietrza i różnorodności biologicznej; zauważa, że wymaga to oczywiście współpracy między rolnictwem a innymi podmiotami środowiska wiejskiego, ale otwiera również nowe możliwości w dziedzinie dywersyfikacji dochodów w rolnictwie;

65.  zwraca się do Komisji o dokonanie oceny skutków społecznych obecnego kryzysu w rolnictwie, przede wszystkim pod względem utraty miejsc pracy, w szczególności na obszarach wiejskich; wzywa państwa członkowskie do zastanowienia się nad sposobem poprawy konkurencyjności sektorów rolnictwa, tak by sektor ten mógł tworzyć miejsca pracy i wartość dodaną, która byłaby równomiernie rozdzielona w sektorze rolnym i rolno-spożywczym, zapewniając uczciwą konkurencję i ograniczając szkody wynikające z dumpingu socjalnego oraz niepewnych i niestandardowych warunków pracy, niewspółmiernie dotykających niektóre grupy; zauważa, że wielu członków rodzin rolniczych jest pozbawionych statusu socjalnego lub prawnego bądź nie jest objętych systemem zabezpieczenia społecznego; podkreśla, że przedsiębiorstwa rolne muszą działać zgodnie z krajowymi przepisami w zakresie zatrudnienia i spraw socjalnych; uważa, że wprowadzenie jakichkolwiek dodatkowych warunków w odniesieniu do płatności w pierwszym filarze WPR spowodowałoby znaczne zwiększenie obciążenia administracyjnego dla rolników i ograniczyłoby ich potencjał w zakresie tworzenia nowych miejsc pracy; apeluje o wzmocnienie roli partnerów społecznych na równi z organami odpowiedzialnymi za zarządzanie i wzywa państwa członkowskie do uznania i zagwarantowania praw socjalnych rolników w drodze zapewnienia, aby wszyscy pracownicy w rolnictwie, zatrudnieni w niepełnym lub pełnym wymiarze czasu pracy, byli objęci systemem zabezpieczenia społecznego; wzywa państwa członkowskie do transpozycji do prawa krajowego dyrektywy 2014/36/UE w sprawie pracowników sezonowych; domaga się zapewnienia krajowym organom ds. zdrowia i bezpieczeństwa wystarczających zasobów do rozpowszechniania informacji na temat bezpieczeństwa w gospodarstwach;

66.  apeluje do Komisji o wprowadzenie wskaźników proponowanych przez FAO w jej ocenie zrównoważonego charakteru systemów rolniczych i produkcji żywności (SAFA), zwłaszcza tych dotyczących zatrudnienia i opieki społecznej;

67.  przypomina, że średnio europejski rolnik posiada tylko 12 ha ziemi, a 70 % gospodarstw rolnych ma powierzchnię poniżej 5 ha; zauważa, że ze względu na rozmiary i strukturę gospodarstw rolnych ich właściciele nie zawsze mogą pozwolić sobie na korzystanie z usług pracowników najemnych w pełnym wymiarze czasu pracy czy pracowników o wysokich kwalifikacjach; zachęca w związku z tym Komisję i państwa członkowskie do wdrożenia środków zachęcających do tworzenia grup pracodawców;

68.  uważa, że konieczne jest zapewnienie obecności służb publicznych i prywatnych, aby zagwarantować atrakcyjność obszarów wiejskich i umożliwić rozwój zatrudnienia na tych obszarach; uważa, że mieszkańcy obszarów wiejskich mają prawo do równego dostępu do usług publicznych o wysokiej jakości, takich jak kształcenie, usługi socjalne i opieka zdrowotna; uważa, że bardzo istotne jest, aby wszystkie szczeble władzy – a więc władze lokalne, rządy regionalne (jeśli istnieją) i lokalny sektor prywatny– współpracowały ze sobą w celu promowania inwestycji i zapewnienia obszarom wiejskim i oddalonym podstawowej infrastruktury, takiej jak połączenia transportu publicznego i prywatnego, bezpieczne dostawy energii i niezawodna, szybka sieć szerokopasmowa, a także programy finansowania i programy kredytowe dla wiejskich przedsiębiorców, mikroprzedsiębiorstw i MŚP, ponieważ bez tego wiejskie przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe będą nieustannie w niekorzystnym położeniu, a mieszkańcy tych obszarów będą nadal migrować do miast;

69.  uważa, że z uwagi na niedawne epidemie wśród zwierząt, a także niedawne skandale związane z bezpieczeństwem żywnościowym, takie jak zakażenie bakterią E. coli w 2011 r., skandal z koniną w 2013 r., czy będąca w toku sprawa fałszowanego miodu konieczne jest znaczne zwiększenie funduszy na rzecz bezpieczeństwa żywności i pasz – o czym mowa w dziale trzecim wieloletnich ram finansowych – ponieważ środki unijne w wysokości 1,93 mld EUR przyznane na obecny okres siedmiu lat są całkowicie niewystarczające;

70.  podkreśla, że rolnicy muszą borykać się w dużym stopniu z problemem kosztów administracyjnych związanych z WPR i że koszty te są bardzo zróżnicowane w zależności od państwa członkowskiego; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zmniejszenia obciążeń administracyjnych poprzez ograniczenie biurokracji i uproszczenie WPR oraz zoptymalizowanie kosztów transpozycji jej przepisów;

71.  podkreśla, że dostęp do podstawowych usług, takich jak kształcenie, opieka zdrowotna i mieszkalnictwo, a także ciągłość tych usług stanowią warunki wstępne, od których uzależnione jest stworzenie okoliczności sprzyjających powstawaniu miejsc pracy oraz zaspokojenie podstawowych potrzeb ludności zamieszkującej na obszarach wiejskich;

72.  uważa, że należy zwrócić się do organów sektora publicznego o utworzenie na obszarach wiejskich sieci usług doradztwa i wsparcia w zakresie prowadzenia działalności rolniczej, aby zmodernizować rolnictwo europejskie;

73.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o promowanie i ułatwianie równości kobiet na rynku pracy oraz godzenia pracy i życia rodzinnego na obszarach wiejskich, szczególnie jeśli chodzi o wynagrodzenie i prawa socjalne i emerytalne, promowanie nowych kwalifikacji i oferowanie kobietom perspektyw i możliwości zatrudnienia w rolnictwie i poza nim, zgodnie z zasadą równości i niedyskryminacji w strategiach politycznych i programach UE; apeluje także do nich o lepsze wykorzystanie możliwości oferowanych przez ukierunkowane internetowe platformy informowania, działania i pomocy dla nowych lub już działających kobiet-rolników oraz kobiet na obszarach wiejskich, zwłaszcza w ramach EFRROW i innych unijnych funduszy wspierających powstawanie projektów, a także o pomoc w utrzymaniu podstawowej infrastruktury i usług, które są ważne w codziennym życiu na wsi, co pomoże ograniczyć ucieczkę kobiet z obszarów wiejskich; ponadto zwraca uwagę na potrzebę, w szczególności na obszarach wiejskich, zrównoważonych strategii mających na celu utrzymanie, promowanie i wspieranie sieci i organizacji kobiet oraz ich roli w podejmowaniu decyzji w rolnictwie i na obszarach wiejskich; apeluje też o łatwiejszy dostęp do edukacji, finansowania i informacji, aby ułatwić kobiece inicjatywy w zakresie przedsiębiorczości (np. poprzez e-biznes), a także nabywanie i rozwijanie przedsiębiorstw rolniczych;

74.  wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia roli partnerów społecznych oraz organizacji opieki społecznej pracujących z władzami przy nadzorowaniu przestrzegania prawa pracy, walce z nierejestrowanym zatrudnieniem oraz monitorowaniu stosowania norm socjalnych i dotyczących bezpieczeństwa, które ułatwiają integrację społeczno-gospodarczą pracowników migrujących, w tym kobiet-pracowników sezonowych, imigrantek i uchodźczyń; wzywa do ustanowienia mechanizmu na rzecz zapewnienia udziału kobiet na wszystkich poziomach tego procesu;

75.  przypomina, że powierzchnia gruntów rolnych w UE maleje z roku na rok; podkreśla, że ochrona gruntów ornych ma zasadnicze znaczenie dla podtrzymywania zatrudnienia na obszarach wiejskich; wzywa państwa członkowskie do wspierania zwiększenia dostępu do gruntów na obszarach wiejskich o wysokim bezrobociu; w tym kontekście apeluje o zwiększenie dostępu do kredytów oraz ułatwienie udziału w zarządzaniu ziemią młodym kobietom trudniącym się rolnictwem;

76.  zwraca uwagę na fakt, że 45 % ludności czynnej zawodowo w gospodarstwach rolnych stanowią kobiety; apeluje do Komisji, aby zmieniła definicję gospodarstwa rodzinnego w celu ułatwienia kobietom dostępu do szkoleń i profesjonalnego doradztwa, a także do kapitału i świadczeń;

77.  wzywa właściwe władze krajowe, regionalne i lokalne do zachęcania kobiet do udziału w lokalnych grupach działania oraz do tworzenia lokalnych stowarzyszeń w ramach programu LEADER, a także do zagwarantowania zrównoważonego pod względem płci udziału w ich organach zarządzających;

o
o   o

78.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1)aEurostat, 2016 r.
(2)cf: http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.nat-opinions.25458

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności