Indiċi 
Testi adottati
It-Tlieta, 16 ta' Mejju 2017 - Strasburgu
Protokoll għall-Ftehim Qafas ta' Sħubija u Kooperazzjoni UE-Mongolja (adeżjoni tal-Kroazja) ***
 Ftehim ta' Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni UE-Bożnija-Ħerzegovina (adeżjoni tal-Kroazja) ***
 Ftehim UE-Norveġja dwar regoli supplementari fir-rigward tal-istrument għall-appoġġ finanzjarju għall-fruntieri esterni u l-viża ***
 L-adeżjoni tal-UE mal-Kumitat Konsultattiv Internazzjonali dwar il-Qoton (ICAC) ***
 Pjan ta' azzjoni 2016-2020 tal-UE dwar gvern elettroniku
 Rapport Annwali 2015 dwar il-Protezzjoni tal-Interessi Finanzjarji tal-UE – Ġlieda kontra l-frodi
 L-effiċjenza fir-riżorsi: tnaqqis tal-ħela tal-ikel, titjib tas-sikurezza alimentari
 L-evalwazzjoni tal-aspetti esterni tal-prestazzjoni u l-ġestjoni doganali bħala għodda biex jiġi ffaċilitat il-kummerċ u jiġi miġġieled il-kummerċ illeċitu

Protokoll għall-Ftehim Qafas ta' Sħubija u Kooperazzjoni UE-Mongolja (adeżjoni tal-Kroazja) ***
PDF 251kWORD 47k
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Mejju 2017 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, tal-Protokoll għall-Ftehim Qafas ta' Sħubija u Kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u l-Mongolja, min-naħa l-oħra, biex titqies l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Kroazja mal-Unjoni Ewropea (09264/2016 – C8-0455/2016 – 2015/0113(NLE))
P8_TA(2017)0201A8-0074/2017

(Approvazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (09264/2016),

–  wara li kkunsidra l-abbozz tal-Protokoll għall-Ftehim Qafas ta' Sħubija u Kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u l-Mongolja, min-naħa l-oħra, sabiex titqies l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Kroazja mal-Unjoni Ewropea (08940/2016),

–  wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni ppreżentata mill-Kunsill skont l-Artikoli 207 u 209 u l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C8-0455/2016),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(1) u (4) u l-Artikolu 108(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A8-0074/2017),

1.  Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-konklużjoni tal-Protokoll;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri u tal-Mongolja.


Ftehim ta' Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni UE-Bożnija-Ħerzegovina (adeżjoni tal-Kroazja) ***
PDF 251kWORD 47k
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Mejju 2017 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, tal-Protokoll għall-Ftehim ta' Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Bożnija-Ħerzegovina, min-naħa l-oħra, biex titqies l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Kroazja mal-Unjoni Ewropea (13824/2016 – C8-0527/2016 – 2016/0311(NLE))
P8_TA(2017)0202A8-0169/2017

(Approvazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (13824/2016),

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' Protokoll għall-Ftehim ta' Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Bożnija-Ħerzegovina, min-naħa l-oħra, sabiex titqies l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Kroazja mal-Unjoni Ewropea (13823/2016),

–  wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni preżentata mill-Kunsill skont l-Artikolu 217 u l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a)(i), u l-Artikolu 218(8), it-tieni subparagrafu, tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C8-0527/2016),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(1) u (4) u l-Artikolu 108(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A8-0169/2017),

1.  Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-konklużjoni tal-Protokoll;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri u tal-Bożnija-Ħerzegovina.


Ftehim UE-Norveġja dwar regoli supplementari fir-rigward tal-istrument għall-appoġġ finanzjarju għall-fruntieri esterni u l-viża ***
PDF 250kWORD 47k
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Mejju 2017 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni, tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Renju tan-Norveġja dwar regoli supplementari fir-rigward tal-istrument għall-appoġġ finanzjarju għall-fruntieri esterni u l-viża, bħala parti mill-Fond għas-Sigurtà Interna għall-perjodu 2014 sa 2020 (13710/2016 – C8-0005/2017 – 2016/0322(NLE))
P8_TA(2017)0203A8-0174/2017

(Approvazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (13710/2016),

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Renju tan-Norveġja dwar regoli supplementari fir-rigward tal-istrument għall-appoġġ finanzjarju għall-fruntieri esterni u l-viża, bħala parti mill-Fond għas-Sigurtà Interna għall-perjodu 2014 sa 2020 (13711/2016),

–  wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni preżentata mill-Kunsill f'konformità mal-Artikolu 77(2)(a) u l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a)(v), tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C8-0005/2017),

–  wara li kkunsidra l-ittra mingħand il-Kumitat għall-Affarijiet Barranin,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(1) u (4) u l-Artikolu 108(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A8-0174/2017),

1.  Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-konklużjoni tal-ftehim;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri u tar-Renju tan-Norveġja.


L-adeżjoni tal-UE mal-Kumitat Konsultattiv Internazzjonali dwar il-Qoton (ICAC) ***
PDF 242kWORD 47k
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Mejju 2017 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-adeżjoni tal-Unjoni Ewropea mal-Kumitat Konsultattiv Internazzjonali dwar il-Qoton (ICAC) 15540/2016 – C8-0024/2017 – 2016/0349(NLE))
P8_TA(2017)0204A8-0187/2017

(Approvazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (15540/2016),

–  wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni preżentata mill-Kunsill skont l-Artikoli 207(3) and (4) u l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a)(v), tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C8-0024/2017),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(1) u (4) u l-Artikolu 108(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali (A8-0187/2017),

1.  Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-konklużjoni tal-Ftehim;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri.


Pjan ta' azzjoni 2016-2020 tal-UE dwar gvern elettroniku
PDF 387kWORD 61k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Mejju 2017 dwar pjan ta' azzjoni 2016-2020 tal-UE dwar gvern elettroniku (2016/2273(INI))
P8_TA(2017)0205A8-0178/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Karta dwar id-Dejta Miftuħa tal-G8,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Il-Pjan ta' Azzjoni Ewropew dwar il-gvern elettroniku 2011-2015 – L-użu tal-ICT għall-promozzjoni ta' gvern intelliġenti, sostenibbli u innovattiv" (COM(2010)0743),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' April 2012 dwar "Is-suq uniku diġitali kompetittiv – il-Gvern elettroniku bħala xprun(1),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Il-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar il-Gvern elettroniku għall-2016-2020. Inħaffu t-trasformazzjoni diġitali tal-amministrazzjoni pubblika" (COM(2016)0179),

–  wara li kkunsidra r-Rapport ta' Valutazzjoni Komparattiva 2016 tal-Kummissjoni dwar il-gvern elettroniku,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Strateġija għal Suq Uniku Diġitali għall-Ewropa" (COM(2015)0192) u d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanjaha (SWD(2015)0100),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2016 bit-titolu "Lejn Att dwar is-Suq Uniku Diġital"(2),

–  wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2015/2240 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2015 li tistabbilixxi programm dwar soluzzjonijiet ta' interoperabbiltà u oqfsa komuni għall-amministrazzjonijiet pubbliċi, in-negozji u ċ-ċittadini Ewropej (Programm ISA²) bħala mezz għall-modernizzazzjoni tas-settur pubbliku,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-1 ta' Ġunju 2016 bit-titolu "Standards Ewropej għas-Seklu 21" (COM(2016)0358),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-31 ta' Marzu 2011 bit-titolu "Il-Ħarsien tal-Infrastruttura Kritika ta' Informazzjoni – Kisbiet u l-passi li jmiss: lejn ċibersigurtà kriminali" (COM(2011)0163),

–  wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/1148 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Lulju 2016 dwar miżuri għal livell għoli komuni ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni madwar l-Unjoni,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-2 ta' Lulju 2014 bit-titolu "Lejn ekonomija ta' suċċess immexxija mid-dejta" (COM(2014)0442),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Marzu 2016 bit-titolu "Lejn ekonomija ta' suċċess immexxija mid-dejta"(3),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1316/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, li jemenda r-Regolament (UE) Nru 913/2010 u jħassar ir-Regolamenti (KE) Nru 680/2007 u (KE) Nru 67/2010,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni bit-titolu "Konnettività għal Suq Uniku Diġitali Kompetittiv – Lejn Soċjetà Ewropea tal-Gigabits" (COM(2016)0587) u d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanjaha (SWD(2016)0300),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (COM(2016)0590) u l-Annessi 1 sa 11 tagħha – Valutazzjoni tal-Impatt (SWD(2016)0303), is-Sommarju Eżekuttiv tal-Valutazzjoni tal-Impatt (SWD(2016)0304), u s-Sommarju Eżekuttiv tal-Evalwazzjoni (SWD(2016)0305),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1316/2013 u (UE) Nru 283/2014 fejn tidħol il-promozzjoni tal-konnettività tal-internet fil-komunitajiet lokali (COM(2016)0589),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2015/2120 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2015 li jistabbilixxi miżuri dwar aċċess għal Internet miftuħ u li jemenda d-Direttiva 2002/22/KE dwar servizz universali u d-drittijiet tal-utenti li jirrelataw ma' networks u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi u r-Regolament (UE) Nru 531/2012 dwar roaming fuq netwerks pubbliċi ta' komunikazzjoni mobbli fi ħdan l-Unjoni,

–  wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/2102 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsilll tas-26 ta' Ottubru 2016 dwar l-aċċessibbiltà tas-siti elettroniċi u tal-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku,

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 910/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Lulju 2014 dwar l-identifikazzjoni elettronika u s-servizzi fiduċjarji għal tranżazzjonijiet elettroniċi fis-suq intern u li jħassar id-Direttiva 1999/93/KE ("ir-Regolament eIDAS"),

–  wara li kkunsidra d-Direttiva 2013/37/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ġunju 2013 dwar l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku (Direttiva PSI),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-10 ta' Jannar 2017 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-introduzzjoni ta' e-Card Ewropea tas-servizzi u l-faċilitajiet amministrattivi relatati (COM(2016)0824),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Jannar 2017 bit-titolu "L-Iskambjar u l-Protezzjoni tad-Data Personali f'Dinja Globalizzata" (COM(2017)0007),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Jannar 2017 bit-titolu " Il-Bini ta' Ekonomija Ewropea tad-Data" (COM(2017)0009),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-10 ta' Jannar 2017 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-rispett għall-ħajja privata u l-protezzjoni ta' data personali f'komunikazzjoni elettronika u li jħassar id-Direttiva 2002/58/KE (Regolament dwar il-Privatezza u l-Komunikazzjoni Elettronika) (COM(2017)0010),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-10 ta' Jannar 2017 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-protezzjoni ta' individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali mill-istituzzjonijiet, mill-korpi, mill-uffiċċji u mill-aġenziji tal-Unjoni u dwar il-moviment liberu tat-tali data, u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 45/2001 u d-Deċiżjoni Nru 1247/2002/KE (COM(2017)0008),

–  wara li kkunsidra d-Direttiva 96/9/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Marzu 1996 dwar il-protezzjoni legali ta' databases,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' April 2016 bit-titolu "Inizjattiva Cloud Ewropea – Il-bini ta' dejta kompetittiva u ekonomija tal-għarfien fl-Ewropa" (COM(2016)0178),

–  wara li kkunsidra d-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE,

–  wara li kkunsidra d-Direttiva 2014/55/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' April 2014 dwar il-fatturazzjoni elettronika fl-akkwist pubbliku,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Ġunju 2016 dwar "Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa" (COM(2016)0381),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija u tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali (A8-0178/2017),

A.  billi l-istrateġiji għall-modernizzazzjoni tal-amministrazzjonijiet pubbliċi jeħtieġ jiġu adattati għal ambjent li qed jinbidel, b'tali mod li jippermettu t-trasformazzjoni fi gvern diġitali;

B.  billi jenħtieġ li d-diġitalizzazzjoni tas-servizzi tal-gvern tgħin biex jintlaħaq il-potenzjal sħiħ tas-suq uniku, tippromwovi titjib fl-eżerċizzju taċ-ċittadinanza, ittejjeb il-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini u l-iżvilupp soċjali u ekonomiku tar-reġjuni, issaħħaħ il-fehim taċ-ċittadini u l-involviment tagħhom fis-servizzi pubbliċi u ttejjeb l-effiċjenza u l-kosteffettività tagħhom, kif ukoll issaħħaħ il-parteċipazzjoni politika billi ttejjeb id-djalogu taċ-ċittadini mal-awtoritajiet pubbliċi u żżid it-trasparenza; billi jenħtieġ li l-UE tħeġġeġ l-iskambju tal-aħjar prattiki u teknoloġiji bejn Stat Membru u ieħor;

C.  billi s-settur tal-ICT huwa msejjaħ biex jassisti dan il-proċess ta' trasformazzjoni billi jipprovdi soluzzjonijiet imfassla apposta għall-amministrazzjonijiet pubbliċi;

D.  billi t-trasformazzjoni fi gvern diġitali trid tinbeda fil-livell tal-Unjoni, tal-Istati Membri, reġjonali u lokali;

E.  billi l-potenzjal sħiħ ta' amministrazzjoni pubblika diġitali jista' jintlaħaq biss jekk iċ-ċittadini u n-negozji jkunu jistgħu jafdaw bis-sħiħ is-servizzi offruti;

F.  billi l-Portal tal-Ġustizzja Elettronika tal-UE huwa għodda essenzjali fir-rigward tal-aċċess għall-informazzjoni u l-ġustizzja, u jikkostitwixxi pass importanti fil-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika tal-UE;

G.  billi huwa mistenni li aċċess aħjar għall-informazzjoni u ż-żieda fl-użu ta' għodda diġitali mtejba għal formalitajiet relatati mal-liġi tal-kumpaniji matul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-kumpaniji jżidu ċ-ċertezza legali u jnaqqsu l-ispejjeż tal-kumpaniji;

H.  billi għaddejjin sforzi biex jiġu interkonnessi r-reġistri tan-negozji elettroniċi u tal-insolvenza fl-Unjoni kollha, li huwa importanti għat-trasparenza u ċ-ċertezza legali fis-suq intern;

I.  billi aċċess uniku għal dawn ir-reġistri permezz tal-Portal tal-Ġustizzja Elettronika għadu mhux possibbli minħabba d-differenzi fl-istandards tekniċi użati mill-Istati Membri; billi hemm bżonn aktar sforzi sabiex iċ-ċittadini tal-UE jkunu jistgħu jiddisponu minn għodod ta' gvern elettroniku aċċessibbli, interoperabbli u faċli biex jintużaw; billi ċertu livell ta' protezzjoni u sigurtà fl-ipproċessar tad-dejta huwa prerekwiżit bażiku għall-użu tal-ġustizzja elettronika, fid-dawl tan-natura tad-dejta involuta fil-ħidma ġudizzjarja;

1.  Jemmen li l-iżvilupp tal-gvern elettroniku huwa element ewlieni tas-Suq Uniku Diġitali, u jistieden lill-Kummissjoni tidentifika miri speċifiċi u li jistgħu jitkejlu għall-Pjan ta' Azzjoni abbażi ta' indikaturi tal-prestazzjoni, u tissorvelja u tirrapporta kull sena lill-Parlament dwar il-progress li jkun sar fl-implimentazzjoni tiegħu; jenfasizza li l-Pjan ta' Azzjoni dwar il-Gvern elettroniku 2011-2015 ta riżultati pożittivi kemm fil-livell Ewropew kif ukoll f'dak tal-Istati Membri; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jivvalutaw ukoll il-ħtiġijiet tal-konsumaturi biex jiżdied il-livell ta' użu tas-servizzi elettroniċi;

L-amministrazzjonijiet pubbliċi jaqilbu għad-diġitali

2.  Huwa tal-fehma li l-amministrazzjonijiet pubbliċi għandhom ikunu miftuħin, trasparenti, effiċjenti u inklużivi, u jipprovdu servizzi pubbliċi diġitali minn tarf għall-ieħor, bla fruntieri, personalizzati, faċli biex jintużaw u aċċessibbli għaċ-ċittadini u n-negozji minn hawn u l-2022, u b'hekk inaqqsu l-ispejjeż, l-ostakli u l-piżijiet amministrattivi għaċ-ċittadini u n-negozji, b'mod partikolari l-SMEs, u għaldaqstant jitgawdew il-benefiċċji kollha tar-rivoluzzjoni diġitali; iqis, madankollu, li dan għandu jkun kompatibbli ma' ristrutturar ġust fl-amministrazzjoni pubblika;

3.  Jappoġġja l-pjan biex inizjattivi futuri jkunu bbażati fuq il-prinċipju "diġitali b'mod awtomatiku", u jenfasizza l-importanza tal-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' "darba biss", li jagħmel l-interazzjoni mal-amministrazzjonijiet pubbliċi aktar faċli għaċ-ċittadini u n-negozji billi jiġu evitati proċessi amministrattivi li jieħdu wisq ħin u jagħmilha aktar faċli li informazzjoni mogħtija preċedentement terġa' tintuża għal applikazzjonijiet oħrajn; jenfasizza li, fil-fatt, skont l-istudji tal-Kummissjoni, l-implimentazzjoni tal-approċċ tal-prinċipju ta' "darba biss" fil-livell tal-UE mistennija tiffranka madwar EUR 5 biljun kull sena sal-2017; jistieden lill-Kummissjoni tirrapporta lill-Parlament Ewropew dwar ir-riżultati tal-proġett pilota fuq skala kbira ta' darba biss għan-negozji u biex sal-aħħar tal-2017 tniedi proġett pilota fuq skala kbira ta' darba biss għaċ-ċittadini;

4.  Jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tistabbilixxi kemm jista' jkun malajr portal diġitali uniku li jipprovdi liċ-ċittadini u n-negozji pakkett interkonness u koerenti ta' servizzi tas-suq uniku online, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll fil-livell tal-UE, li jkopri informazzjoni dwar ir-regoli nazzjonali u tal-UE, kif ukoll servizzi ta' assistenza, u li jitlestew il-proċeduri l-aktar importanti għaċ-ċittadini u n-negozji f'sitwazzjonijiet transfruntiera u tgħin fl-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' darba biss fl-UE; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa u rapida tiegħu u jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiggarantixxu l-funzjonament effiċjenti u l-interoperabbiltà tiegħu, sabiex jiġu sfruttati l-potenzjal sħiħ u l-benefiċċji tiegħu; jenfasizza li għandha ssir promozzjoni tal-aħjar prattiki eżistenti li diġà jintużaw f'xi Stati Membri; jemmen li din l-inizjattiva għandha tiżgura li l-Istati Membri kollha jkollhom portal elettroniku uffiċjali uniku li jipprovdi aċċess għas-servizzi online kollha tagħhom u għas-servizzi interoperabbli disponibbli tal-UE; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw implimentazzjoni rapida u sħiħa tal-portali tal-"Punti ta' Kuntatt Uniku";

5.  Jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra aktar modi biex tippromwovi soluzzjonijiet diġitali għall-formalitajiet matul iċ-ċiklu kollu tal-ħajja ta' kumpanija, l-arkivjar elettroniku tad-dokumenti tal-kumpaniji u l-għoti ta' informazzjoni transfruntiera jew ta' tip ieħor għar-reġistri tan-negozji; jinnota li f'dan il-qasam il-leġiżlazzjoni taf tkun l-uniku mod biex jinħoloq qafas legali xieraq għal soluzzjonijiet diġitali applikabbli fl-UE kollha;

6.  Iqis li l-ħidma fuq l-interkonnessjoni elettronika tar-reġistri tan-negozji u tal-insolvenza tal-Istati Membri għandha tissaħħaħ, u jenfasizza l-importanza ta' din l-interkonnessjoni għas-suq intern; jenfasizza li kwalunkwe informazzjoni li għandha tingħata għandha timxi fuq mudell jew qafas Ewropew komuni;

7.  Jenfasizza l-importanza tal-inklużività, l-aċċessibbiltà u l-aċċess ġenerali għas-servizzi pubbliċi diġitali, fattur essenzjali li jsostni t-tfassil u t-twassil ta' politiki li jippromwovu l-kompetittività, it-tkabbir u l-impjiegi, u jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw bis-sħiħ u japplikaw id-direttiva l-ġdida dwar l-aċċessibbiltà tas-siti elettroniċi u tal-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku, li se tkun ta' benefiċċju għall-anzjani u l-persuni b'diżabilità;

8.  Jenfasizza l-importanza ta' "dejta miftuħa", fejn ċerta informazzjoni tas-settur pubbliku tkun liberament disponibbli għall-użu u l-użu mill-ġdid, inkluż minn partijiet terzi, fi ħdan u bejn l-amministrazzjonijiet pubbliċi; jenfasizza l-ħtieġa ta' salvagwardji li jiżguraw ir-rispett għad-drittijiet tal-awtur u l-protezzjoni tad-dejta; itenni li fluss miftuħ u inklużiv tad-dejta jippermetti l-iżvilupp ulterjuri u l-ħolqien ta' soluzzjonijiet innovattivi ġodda, u b'hekk tiżdied l-effiċjenza kif ukoll it-trasparenza; jenfasizza li dan it-tip ta' dejta u informazzjoni pubblika għandhom għalhekk jitqiegħdu għad-dispożizzjoni meta jkun possibbli, bil-ħsieb li jitrawmu opportunitajiet ġodda għall-għarfien u jingħata kontribut għall-iżvilupp u t-tisħiħ ta' soċjetà miftuħa; ifakkar li l-amministrazzjonijiet pubbliċi għandhom, kemm jista' jkun, iqiegħdu l-informazzjoni għad-dispożizzjoni, speċjalment meta l-volum tad-dejta ġġenerat ikun kbir ħafna, bħal fil-każ tal-programm INSPIRE; iqis li għandhom isiru aktar sforzi biex jiġu implimentati strateġiji kkoordinati dwar id-dejta kemm fl-istituzzjonijiet tal-UE u kemm fl-Istati Membri, inkluż biex jiżdied u jitħaffef ir-rilaxx ta' dejta fid-dominju pubbliku, jiġu żgurati kwalità aħjar u aċċess faċli għad-dejta u tiġi pprovduta leġiżlazzjoni elettronika f'formati li jinqraw mill-magni;

9.  Jenfasizza l-benefiċċji tal-parteċipazzjoni elettronika u jenfasizza li l-Istati Membri għandhom jagħmlu aktar użu mill-konsultazzjoni elettronika, l-informazzjoni elettronika u t-teħid tad-deċiżjonijiet elettroniku; jenfasizza li sabiex jiġi evitat l-abbuż tas-sistemi, il-parteċipazzjoni elettronika, u b'mod partikolari fir-rigward tat-teħid tad-deċiżjonijiet elettroniku, jeħtieġ tkun konformi mar-Regolament eIDAS, sabiex jiġu żgurati r-responsabbiltà u t-trasparenza;

10.  Jilqa' l-inizjattivi meħuda mill-istituzzjonijiet kollha tal-UE biex jitjiebu l-mekkaniżmi ta' parteċipazzjoni elettronika fil-livell tal-UE u tal-Istati Membri u jitlob lill-Kummissjoni tiżviluppa u tippromwovi aktar l-għodod diġitali, bħas-sistemi ta' votazzjoni elettronika u l-petizzjonijiet elettroniċi, li għandhom l-għan li jtejbu u jħeġġu l-parteċipazzjoni taċ-ċittadini u tan-negozji fil-proċess tat-tfassil ta' politika tal-UE;

11.  Jinnota li l-użu tal-apparat mobbli żdied b'mod sinifikanti matul l-aħħar ħames snin, filwaqt li terz biss tas-siti elettroniċi pubbliċi huma aċċessibbli fuq apparat mobbli; jistieden lill-Istati Membri, għalhekk, jivvalutaw il-possibbiltajiet li jiżviluppaw soluzzjonijiet mobbli għas-servizzi tal-gvern elettroniku, u jiżguraw l-użu faċli għall-utent u l-aċċessibbiltà tagħhom għal kulħadd; jenfasizza li sabiex l-aċċessibbiltà tas-servizzi tal-gvern elettroniku tkun valida għall-futur, is-siti web u l-istrumenti tal-amministrazzjoni pubblika jeħtieġ jinżammu aġġornati mat-teknoloġija moderna u r-rekwiżiti ta' ċibersigurtà li dejjem qed jevolvu;

12.  Jistieden lill-Istati Membri jippromwovu u jużaw l-akkwist elettroniku fix-xiri ta' provvisti u servizzi jew fil-ħruġ ta' offerti għal xogħlijiet pubbliċi, u b'hekk l-infiq pubbliku jsir aktar trasparenti u effiċjenti u jwassal għal inqas spejjeż u inqas burokrazija; jistieden ukoll lill-Istati Membri jżidu l-użu ta' reġistri tal-kuntratti u firem elettroniċi interoperabbli fis-setturi pubbliċi tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu l-passi meħtieġa biex jiżguraw li l-proċeduri ta' akkwist publiku jkunu trasparenti u li l-informazzjoni tkun disponibbli f'ħin reali għal dawk kollha li jipparteċipaw fihom; jistieden lill-Kummissjoni, f'dan ir-rigward, tiffaċilita l-iskambju tal-aħjar prattiki dwar l-użu tal-kriterji ta' innovazzjoni fl-offerti pubbliċi, b'mod partikolari billi tiżgura li l-offerti ma jimponux soluzzjonijiet iżda jħallu lok għall-offerenti biex jipproponu soluzzjonijiet innovattivi u miftuħa; jistieden lill-Kummissjoni tkompli l-ħidma tagħha fuq il-fatturazzjoni elettronika, is-sottomissjoni elettronika u n-notifika elettronika, u tħeġġeġ l-użu tal-identifikazzjoni elettronika fis-sistemi interni tal-amministrazzjonijiet pubbliċi sabiex jitjiebu r-responsabbiltà u t-traċċabbiltà fir-rigward tal-operazzjonijiet kollha f'sistemi bħal dawn;

13.  Jenfasizza l-importanza li jiġu żviluppati servizzi pubbliċi transfruntiera sikuri, affidabbli u interoperabbli, filwaqt li tiġi evitata aktar frammentazzjoni u jingħata appoġġ lill-mobbiltà; jenfasizza li l-interoperabbiltà u l-istandardizzazzjoni huma fost l-elementi ewlenin għall-implimentazzjoni tal-gvern elettroniku, u għalhekk jilqa' l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Standards Ewropej għas-Seklu 21" u anke, f'dan ir-rigward, ir-reviżjoni tal-Qafas Ewropew għall-Interoperabbiltà; jenfasizza li l-użu ta' standards miftuħa huwa fundamentali biex iċ-ċittadini tal-UE jkunu jistgħu jipparteċipaw fil-pjattaformi tal-gvern, u jenfasizza li l-istandards jeħtieġ jaqdu l-interessi tas-soċjetà kollha kemm hi billi jkunu inklużivi, ġust u validi għall-futur, u li jiġu żviluppati b'mod miftuħ u trasparenti; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri, għalhekk, jippromwovu standards miftuħa fl-iżvilupp ta' soluzzjonijiet diġitali pubbliċi u jagħtu aktar attenzjoni lill-interoperabbiltà u l-benefiċċji potenzjali tal-użu effikaċi tat-teknoloġija diġitali;

14.  Jiddispjaċih li, fl-2015, 28 % biss tad-djar Ewropej fiż-żoni rurali kellhom konnessjoni tal-internet fissa rapida u li l-kopertura medja fl-UE tal-4G, minkejja li hija ta' 86 % fl-UE kollha hija ta' 36 % biss fiż-żoni rurali, u jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa urġenti ta' appoġġ kontinwu għall-espansjoni tal-broadband, speċjalment fiż-żoni rurali, peress li l-aċċess għal konnessjoni broadband b'veloċità għolja hija indispensabbli għall-użu u għall-benefiċċju mis-servizzi tal-gvern elettroniku; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri, għalhekk, ikomplu jipprovdu finanzjament adegwat għall-espansjoni tal-broadband, l-infrastruttura tas-servizzi diġitali u l-interazzjoni transkonfinali tal-amministrazzjoni pubblika wara l-2020, fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa jew programmi oħra adatti tal-UE, sabiex b'hekk tiġi żgurata sostenibbiltà fit-tul; jistieden lill-operaturi, f'dan ir-rigward, jinvestu aktar fl-infrastruttura biex titjieb il-konnettività fiż-żoni rurali u jiżguraw li anke ż-żoni rurali jibbenefikaw minn netwerks ta' kapaċità għolja ħafna fl-għamla ta' 5G, peress li din se tkun parti kostituttiva ewlenija tas-soċjetà diġitali tagħna;

15.  Jenfasizza li l-użu sħiħ ta' infrastrutturi sikuri, adegwati, reżiljenti, affidabbli u ta' prestazzjoni għolja, bħal netwerks tat-telekomunikazzjonijiet u tal-broadband ultraveloċi, huwa essenzjali għall-funzjonament tas-servizzi tal-gvern elettroniku; jitlob, għalhekk, li l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi jiġi adottat b'mod rapidu biex jintlaħqu l-objettivi strateġiċi Ewropej; iqis li huwa kruċjali li l-awtoritajiet pubbliċi jinżammu aġġornati mal-iżviluppi teknoloġiċi u jkollhom kapaċità suffiċjenti biex jadottaw teknoloġiji innovattivi, bħall-big data u l-internet tal-oġġetti, jew l-użu ta' servizzi mobbli, bħall-5G, li jkunu kapaċi jissodisfaw il-ħtiġijiet tal-utenti;

16.  Iqis li l-użu mill-ġdid tal-moduli tekniċi tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF) fis-settur pubbliku u dak privat huwa essenzjali għall-funzjonament tal-infrastruttura tas-servizzi diġitali; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu garantiti kemm is-sostenibbiltà fit-tul tal-moduli tekniċi tas-CEF kif ukoll ir-riżultati ta' proġetti pilota fuq skala kbira u tal-ISA2 lil hinn mill-2020; jenfasizza l-potenzjal offrut mill-inizjattiva Wifi4EU fil-promozzjoni tal-aċċess universali għal netwerks ta' veloċità għolja; jistieden għalhekk lill-Kummissjoni tiżviluppa, flimkien mal-Istati Membri, struttura ta' governanza fit-tul bl-għan li jintlaħqu l-miri tas-Suq Uniku Diġitali, li għandu jkollu l-prijorità li jirreaġixxi għall-ħtiġijiet taċ-ċittadini u n-negozji, u li għandu jippromwovi, kull fejn ikun possibbli, l-użu ta' standards komuni;

17.  Jinnota li l-adozzjoni ta' soluzzjonijiet innovattivi għal servizzi pubbliċi intensivi mil-lat ta' dejta, bħalma hu l-użu tas-servizzi ta' cloud computing, għadha kajmana u frammentata; ifakkar li servizzi bħal INSPIRE jiġġeneraw volumi kbar ta' dejta, u dan jirrikjedi kapaċità informatika ta' livell ogħla; jilqa', f'dan ir-rigward, l-"Inizjattiva Ewropea dwar il-Cloud Computing" tal-Kummissjoni u jqis li l-bażi tal-utenti tal-Cloud Ewropew tax-Xjenza Miftuħa għandha tiġi estiża għas-settur pubbliku;

18.  Jistieden lill-Kummissjoni tqajjem kuxjenza dwar l-importanza tal-Portal tal-Ġustizzja Elettronika u l-użu tiegħu, u biex tagħmlu punt uniku ta' servizz għall-informazzjoni legali rilevanti kollha u għall-aċċess għall-ġustizzja fl-Istati Membri; jinnota, madankollu, li mhux il-partijiet għall-proċedimenti kollha għandhom aċċess ugwali u l-ħiliet neċessarji biex jużaw it-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, u dan jista' jfisser li l-aċċess tagħhom għall-ġustizzja jkun limitat; jenfasizza li għandha tingħata attenzjoni partikolari biex persuni b'diżabilità jingħataw aċċess għall-Portal tal-Ġustizzja Elettronika;

19.  Jilqa' l-introduzzjoni tal-e-CODEX, li jippermetti komunikazzjoni diretta bejn iċ-ċittadini u l-qrati fl-Istati Membri kollha, bħala pass importanti biex jiġi ffaċilitat l-aċċess transfruntier għas-servizzi pubbliċi;

20.  Jifraħ lill-Kunsill u lill-Kummissjoni għall-ħidma tagħhom biex jintroduċu l-Identifikatur Ewropew tal-Każistika (ECLI), li huwa siewi ħafna għar-riċerka legali u d-djalogu ġudizzjarju, u jilqa' l-ħolqien tal-magna tat-tiftix tal-ECLI, li għandha tiffaċilita l-aċċess għall-informazzjoni legali fl-Unjoni kollha;

21.  Itenni l-ħtieġa li jittejbu l-ħiliet diġitali tal-persunal amministrattiv, kif ukoll dawk taċ-ċittadini u n-negozji kollha, permezz tal-iżvilupp u l-appoġġ ta' attivitajiet ta' taħriġ fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali sabiex ikun minimizzat ir-riskju ta' esklużjoni diġitali, u li jiġu introdotti korsijiet ta' taħriġ speċjalizzati dwar is-servizzi tal-gvern elettroniku għall-impjegati taċ-ċivil u dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet; jenfasizza li l-ħiliet diġitali huma prerekwiżit assolut għall-parteċipazzjoni fil-gvern elettroniku; iħeġġeġ l-iżvilupp ta' kurrikuli ta' tagħlim elettroniku rikonoxxuti fis-Sistema Ewropea għall-Akkumulazzjoni u t-Trasferiment ta' Krediti (ECTS); iqis li element ewlieni għall-iżvilupp tal-gvern elettroniku huwa żieda kontinwa fl-iżvilupp tal-ħiliet diġitali; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu indirizzati u evitati d-distakki diġitali bejn iż-żoni ġeografiċi, bejn il-persuni minn livelli soċjoekonomiċi differenti u bejn il-ġenerazzjonijiet; jistieden lill-Istati Membri jilqgħu s-suġġerimenti fil-Pjan ta' Azzjoni dwar il-Gvern elettroniku li jippermettu liż-żgħażagħ, b'mod partikolari, jinteraġixxu ma' korpi amministrattivi b'modi li jirriflettu d-drawwiet komunikattivi tagħhom f'oqsma oħra ta' ħajjithom, u jenfasizza wkoll li t-tagħlim tal-ħiliet diġitali huwa partikolarment importanti fil-każ tal-anzjani, li spiss ma jkollhomx ħiliet jew fiduċja fl-użu tas-servizzi elettroniċi; iqis li l-Istati Membri għandhom jippromwovu t-tagħlim tul il-ħajja u jiffaċilitaw il-komunikazzjoni u l-kampanji edukattivi, inkluż il-ħolqien ta' netwerks għat-tagħlim tal-litteriżmu medjatiku, sabiex iċ-ċittadini tal-Unjoni jkunu jistgħu jagħmlu użu sħiħ mill-kapaċitajiet offruti mill-portali u s-servizzi ġodda tal-gvern elettroniku;

22.  Jenfasizza l-ħtieġa ta' approċċ doppju, online u offline, inklużiv, biex tiġi evitata l-esklużjoni, meta titqies ir-rata attwali ta' illitteriżmu diġitali u l-fatt li aktar minn 22 % tal-Ewropej, speċjalment l-anzjani, jippreferu ma jużawx is-servizzi online meta jinteraġixxu ma' amministrazzjonijiet pubbliċi; jenfasizza li hemm bosta raġunijiet u ostakli li jwasslu biex persuna tirrifjuta li tuża s-servizzi online u li għandhom jiġu indirizzati jew eliminati, bħalma huma nuqqas ta' għarfien, nuqqas ta' ħiliet, nuqqas ta' fiduċja u perċezzjonijiet żbaljati; jemmen li sabiex tiġi evitata l-esklużjoni diġitali jew distakk diġitali aktar profond, għandhom jiġu żgurati l-aċċess u l-kwalità tas-servizzi tal-gvern elettroniku għaċ-ċittadini li jgħixu f'żoni rurali, muntanjużi jew remoti;

23.  Jenfasizza li l-qalba għad-diġitali tista' ġġib magħha ffrankar fl-ispejjeż għall-awtoritajiet pubbliċi; jifhem li d-diġitalizzazzjoni u sfidi oħra li joriġinaw mill-pakketti ta' modernizzazzjoni sikwit jiġu indirizzati f'kuntest ta' restrizzjonijiet baġitarji, u li, b'mod partikolari, l-awtoritajiet reġjonali u lokali għad għandhom quddiemhom piż ta' xogħol enormi fis-snin li ġejjin li għalhekk se jkun jeħtieġ mhux biss l-adozzjoni ta' soluzzjonijiet diġitali bbażati fuq standards miftuħa, u b'hekk jitnaqqsu l-ispejjeż għall-manutenzjoni u tiżdied l-innovazzjoni, iżda wkoll il-promozzjoni ta' sħubijiet pubbliċi-privati; jenfasizza li l-kosteffettività se tidher maż-żmien peress li l-investiment fid-diġitalizzazzjoni se tgħin biex jitnaqqsu l-ispejjeż amministrattivi fil-futur; jenfasizza li, sadanittant, il-bżonn ta' approċċ online u offline jibqa' inevitabbli;

24.  Jirrimarka li, meta tiġi kkunsidrata d-diġitalizzazzjoni tal-proċeduri amministrattivi individwali, iridu jitqiesu l-oġġezzjonijiet ibbażati fuq l-interess pubbliku prevalenti;

Gvern elettroniku transfruntier fil-livelli amministrattivi kollha

25.  Jenfasizza l-importanza li tinħoloq infrastruttura transfruntiera sostenibbli tal-gvern elettroniku bil-għan li tissimplifika l-aċċess tal-erba' libertajiet fundamentali u l-eżerċizzju tagħhom;

26.  Jenfasizza l-importanza ta' servizzi transfruntiera tal-gvern elettroniku għaċ-ċittadini fil-ħajja ta' kuljum tagħhom, u jenfasizza l-benefiċċji li jkompli jiġi żviluppat Skambju Elettroniku ta' Informazzjoni dwar is-Sigurtà Soċjali (EESSI) u l-Portal Ewropew dwar il-Mobilità fix-Xogħol tal-EURES, kif ukoll is-servizzi elettroniċi tas-saħħa transfruntiera;

27.  Jilqa' l-inizjattivi differenti tal-Kummissjoni Ewropea biex jiġu żviluppati preskrizzjonijiet diġitali transfruntiera, b'mod partikolari fir-rigward tal-interoperabbiltà u l-istandardizzazzjoni; jenfasizza, madankollu, li l-adozzjoni ta' dawn is-soluzzjonijiet hija kajmana wisq meta jitqiesu l-valur u l-importanza ta' servizzi bħal dawn għaċ-ċittadini tal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li jkun fis-seħħ qafas xieraq biex titrawwem il-fiduċja bejn l-Istati Membri u jitħaffef l-iżvilupp ta' preskrizzjonijiet diġitali transfruntiera, mill-protezzjoni tad-dejta u s-sigurtà tal-iskambji tad-dejta għat-tnedija tal-infrastruttura u s-servizzi diġitali meħtieġa;

28.  Jitlob lill-Kummissjoni tiżviluppa u tippromwovi aktar l-użu tal-Portal Ewropew dwar il-Mobilità fix-Xogħol tal-EURES, permezz ta' integrazzjoni aktar mill-qrib u kollaborazzjoni bejn is-sistemi tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi u l-portal EURES, sabiex tiġi ffaċilitata u tiżdied il-mobbiltà ta' min iħaddem u ta' dawk li jkunu qed ifittxu xogħol fl-Unjoni Ewropea;

29.  Jenfasizza li s-servizzi tas-saħħa elettronika jistgħu jtejbu b'mod sinifikanti l-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini billi jipprovdu lill-pazjenti kura tas-saħħa aktar aċċessibbli, kosteffikaċi u effiċjenti;

30.  Iqis li għall-funzjonament sħiħ tas-servizzi transfruntiera tal-gvern elettroniku jeħtieġ jiġu indirizzati l-ostakli lingwistiċi, u l-amministrazzjonijiet pubbliċi, speċjalment fir-reġjuni tal-fruntiera, għandhom jagħmlu l-informazzjoni u s-servizzi tagħhom disponibbli bil-lingwi tal-Istat Membru tagħhom iżda anke b'lingwi Ewropej rilevanti oħra;

31.  Jenfasizza l-importanza li jkun hemm skambju tal-aħjar prattiki, eżempji u esperjenza ta' proġetti fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni, kemm fi ħdan l-Istati Membri kif ukoll bejn Stat Membru u ieħor; jirrikonoxxi l-fatt li r-riżultati tal-proġetti pilota fuq skala kbira ffinanzjati mill-UE, bħal eSENSE, eCODEX u TOOP, jikkontribwixxu b'mod sinifikanti għat-titjib tas-servizzi transfruntiera fl-Ewropa;

32.  Huwa tal-fehma li monitoraġġ komprensiv tal-prestazzjoni tal-gvern elettroniku fl-Istati Membri għandu jiżgura li l-metodoloġija tal-prestazzjoni tqis l-ispeċifiċitajiet nazzjonali b'mod adegwat; jenfasizza l-benefiċċji ta' prestazzjoni mkejla b'mod affidabbli fl-Istati Membri għal dawk li jfasslu l-politika u l-opinjoni pubblika;

33.  Jirrimarka li l-interoperabbiltà, l-istandards miftuħa u d-dejta miftuħa mhumiex biss fundamentali f'kuntest transfruntier iżda huma meħtieġa wkoll fil-livell amministrattiv nazzjonali, reġjonali u lokali f'kull Stat Membru, filwaqt li titqies ukoll il-ħtieġa tal-protezzjoni tad-dejta fit-trasferiment tal-informazzjoni;

34.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE jkunu ta' eżempju fil-qasam tal-gvern elettroniku u joffru portal trasparenti u faċli biex jintuża għaċ-ċittadini u n-negozji, kif ukoll servizzi diġitali minn tarf għall-ieħor, b'mod partikolari għall-applikazzjoni għall-fondi tal-UE u l-akkwist pubbliku, u jistieden ukoll lill-Kummissjoni tħaffef l-isforzi tagħha fit-traduzzjoni tas-siti web tagħha fil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE kollha u tenfasizza l-aħjar prattiki;

Il-protezzjoni tad-dejta u s-sigurtà

35.  Jenfasizza li l-fiduċja taċ-ċittadini fil-protezzjoni tad-dejta personali hija fundamentali biex jiġi żgurat is-suċċess tal-Pjan ta' Azzjoni dwar il-Gvern elettroniku għall-2016-2020, u jenfasizza li l-amministrazzjonijiet pubbliċi jeħtieġ jittrattaw id-dejta personali b'mod sikur u f'konformità sħiħa mar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (GDPR) u mar-regoli tal-UE dwar il-privatezza, biex b'hekk tissaħħaħ il-fiduċja fis-servizzi diġitali;

36.  Jenfasizza li fil-kuntest tal-Pjan ta' Azzjoni dwar il-Gvern elettroniku għandu jiġi kkunsidrat ukoll pjan dwar is-saħħa elettronika, peress li dan huwa parti importanti minnu; iqis li l-ġbir u t-trasferiment tad-dejta għandhom jitjiebu u li t-trasferiment tad-dejta transfruntier għandu jkun jista' jsir jekk ikun meħtieġ f'ċerti każijiet, peress li dan jiffaċilita l-forniment tas-servizzi tas-saħħa għaċ-ċittadini kollha tal-UE;

37.  Jirrimarka li, fl-istess ħin, il-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tad-dejta m'għandhiex titqies bħala ostaklu, iżda pjuttost għandha titqies bħala punt tat-tluq għall-iżvilupp ta' soluzzjonijiet innovattivi ta' gvern elettroniku, u għalhekk jenfasizza l-ħtieġa ta' gwida effikaċi dwar l-applikazzjoni tal-GDPR, kif ukoll ta' skambju kontinwu mal-partijiet ikkonċernati;

38.  Jinnota li 15 % biss tal-Ewropej jiddikjaraw li għandhom sens ta' kontroll sħiħ fuq l-użu tad-dejta personali tagħhom; iqis li huwa importanti li jkompli jiġi esplorat il-prinċipju tas-sjieda tad-dejta, u jemmen li l-miżuri meħuda fil-futur ikunu jistgħu jibnu fuq il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar "Il-Bini ta' Ekonomija Ewropea tad-Data" u proposti relatati oħra;

39.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw l-implimentazzjoni rapida u kompluta tar-Regolament eIDAS, peress li l-firem elettroniċi, l-identifikazzjoni elettronika u l-awtentifikazzjoni elettronika huma l-partijiet kostituttivi bażiċi tas-servizzi pubbliċi diġitali transfruntiera; jenfasizza l-importanza li titħeġġeġ l-adozzjoni ta' skemi tal-eID notifikati skont ir-Regolament eIDAS min-naħa taċ-ċittadini, in-negozji u l-amministrazzjoni pubblika; jenfasizza, f'dan ir-rigward, li l-adozzjoni ta' dawn il-faċilitaturi ewlenin għandha tkun prijorità kemm tas-settur privat kif ukoll tas-settur pubbliku fl-iżvilupp tas-servizzi diġitali; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, tieħu azzjoni biex tiffaċilita u tippromwovi l-kooperazzjoni pubblika-privata fl-użu transfruntier u transsettorjali tal-identifikazzjoni u l-firem diġitali; jilqa' wkoll il-Programm ISA2, li jkopri l-politiki kollha tal-UE li jirrikjedu l-interoperabbiltà tas-sistemi li jitħaddmu fil-livell tal-UE u f'dak nazzjonali;

40.  Jenfasizza li miżuri biex l-awtoritajiet pubbliċi jiġu protetti miċ-ċiberattakki u jkunu kapaċi jifilħu għal dawn l-attakki huma importanti ħafna u jeħtieġ li jiġu żviluppati; jenfasizza l-ħtieġa ta' approċċ fil-livell Ewropew f'dan ir-rigward, b'mod partikolari minħabba li l-prinċipju ta' darba biss, li huwa komponent tal-Pjan ta' Azzjoni dwar il-Gvern elettroniku għall-2016-2020, jiddependi fuq l-iskambju tad-dejta taċ-ċittadini bejn il-korpi amministrattivi Ewropej;

41.  Jenfasizza li s-sigurtà tad-dejta trid titqies mill-fażi tad-disinn tal-applikazzjonijiet, li jeħtieġ ikunu moderni u faċli biex jiġu mmaniġġjati, u ta' proċessi amministrattivi, li jkunu effiċjenti ("sigurtà fid-disinn") sabiex iċ-ċittadini u n-negozji jkunu jistgħu jibbenefikaw bis-sħiħ mit-teknoloġiji moderni;

o
o   o

42.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

(1) ĠU C 258 E, 7.9.2013, p. 64.
(2) Testi adottati, P8_TA(2016)0009.
(3) Testi adottati, P8_TA(2016)0089.


Rapport Annwali 2015 dwar il-Protezzjoni tal-Interessi Finanzjarji tal-UE – Ġlieda kontra l-frodi
PDF 519kWORD 67k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Mejju 2017 dwar ir-Rapport annwali 2015 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE – Ġlieda kontra l-frodi (2016/2097(INI))
P8_TA(2017)0206A8-0159/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 325(5) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu dwar ir-rapporti annwali preċedenti tal-Kummissjoni u tal-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF),

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tal-14 ta' Lulju 2016 bit-titolu "Protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea – Rapport Annwali 2015 dwar –il-ġlieda kontra l-frodi–" (COM(2016)0472) u d-dokumenti ta' ħidma tal-persunal li jakkumpanjawh (SWD(2016)0234, SWD(2016)0235, SWD(2016)0236, SWD(2016)0237, SWD(2016)0238 u SWD(2016)0239),

–  wara li kkunsidra r-rapport annwali 2015 tal-OLAF u r-Rapport tal-Attività 2015 tal-Kumitat Superviżorju tal-OLAF,

–  wara li kkunsidra r-rapport annwali tal-Qorti tal-Awdituri dwar l-implimentazzjoni tal-baġit għas-sena finanzjarja 2015, flimkien mar-risposti tal-istituzzjonijiet,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Lulju 2016 bit-titolu "Il-protezzjoni tal-baġit tal-UE sa tmiem l-2015" (COM(2016)0486),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 250/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 li jistabbilixxi programm għall-promozzjoni ta' attivitajiet fil-qasam tal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea (il-programm Erkole III) u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 804/2004/KE(1),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tas-17 ta' Lulju 2013 għal regolament tal-Kunsill dwar it-twaqqif tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (COM(2013)0534),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Settembru 2013 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) u li jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1074/1999(2),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-11 ta' Lulju 2012 għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-ġlieda kontra l-frodi li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz tal-liġi kriminali (COM(2012)0363),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002(3),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Ottubru 2016 dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u segwitu għar-riżoluzzjoni CRIM(4),

–  wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta' Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea(5),

–  wara li kkunsidra r-Rapport 2015 dwar id-Diskrepanza tal-VAT ikkummissjonat mill-Kummissjoni Ewropea u dwar il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' April 2016 dwar pjan ta' azzjoni dwar il-VAT (COM(2016)0148),

–  wara li kkunsidra s-sentenza tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja fil-Kawża C-105/14, Taricco et(6),

–  wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali Nru 24/2015 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri tat-3 ta' Marzu 2016 bit-titolu "L-indirizzar tal-frodi intra-Komunitarja tal-VAT: Tinħtieġ aktar azzjoni",

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Frar 2017 dwar ir-rwol tal-informaturi fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE(7),

–  wara li kkunsidra d-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE(8),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali u l-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A8-0159/2017),

A.  billi, de jure, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom responsabbiltà kondiviża għall-implimentazzjoni ta' madwar 80 % tal-baġit tal-Unjoni; billi, de facto, madankollu, il-Kummissjoni u l-Istati Membri li jonfqu dawk ir-riżorsi huma responsabbli biex tingħata ħarsa ġenerali lejn dawk il-proġetti f'dak li għandu x'jaqsam mal-għoti ta' ċertu livell ta' kontroll; billi l-Istati Membri huma primarjament responsabbli għall-ġbir tar-riżorsi proprji, fost l-oħrajn fl-għamla ta' VAT u dazji doganali;

B.  billi l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE jenħtieġ li tkun element ewlieni tal-politika tal-UE biex tiżdied il-fiduċja taċ-ċittadini billi jiġi żgurat li flushom jintużaw b'mod xieraq u skont l-approċċ "l-aħjar użu minn kull euro";

C.  billi l-kisba ta' prestazzjoni tajba permezz ta' proċessi ta' simplifikazzjoni tinvolvi l-valutazzjoni regolari tal-inputs, l-outputs, l-eżiti/ir-riżultati u l-impatti permezz ta' awditi tal-prestazzjoni;

D.  billi l-Artikolu 325(2) tat-TFUE jgħid li l-Istati Membri "għandhom jieħdu l-istess miżuri sabiex jikkumbattu l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni bħalma jieħdu sabiex jikkumbattu l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tagħhom stess";

E.  billi l-Artikolu 325(3) tat-TFUE jgħid li l-Istati Membri "għandhom jorganizzaw, flimkien mal-Kummissjoni, koperazzjoni mill-qrib u regolari bejn l-awtoritajiet kompetenti";

F.  billi d-diversità li teżisti fis-sistemi ġuridiċi u amministrattivi fl-Istati Membri tippreżenta ambjent diffiċli biex jingħelbu l-irregolaritajiet u tiġi miġġielda l-frodi; u billi jenħtieġ li l-Kummissjoni, għaldaqstant, iżżid l-isforzi tagħha biex tiżgura li l-ġlieda kontra l-frodi tiġi implimentata b'mod effikaċi u tipproduċi riżultati aktar tanġibbli u aktar sodisfaċenti;

G.  billi l-użu ta' data sensittiva qed jidher b'mod dejjem iżjed ċar bħala fattur li qed jikkontribwixxi għal frodi;

H.  billi l-VAT tikkostitwixxi sors ta' dħul importanti u dejjem akbar għall-Istati Membri, u rendiet kważi EUR 1 triljun fl-2014, filwaqt li kkontribwiet EUR 17 667 miljun għar-riżorsi proprji tal-UE jew 12,27 % tad-dħul totali tal-UE fl-2014;

I.  billi s-sistema attwali tal-VAT, b'mod partikolari kif applikata għal tranżazzjonijiet transfruntiera, hija vulnerabbli għal strateġiji ta' frodi u ta' evitar tat-taxxa, fejn il-frodi MTIC (Frodi Intra-Komunitarja b'Negozjant Nieqes, magħrufa bħala frodi karusell) waħedha kienet responsabbli għal telf ta' madwar EUR 50 biljun mid-dħul tal-VAT fl-2014;

J.  billi d-diskrepanza tal-VAT tammonta għal madwar EUR 159,9 biljun fl-2014 u tvarja minn inqas minn 5 % għal aktar minn 40 % skont il-pajjiż ikkunsidrat;

K.  billi l-korruzzjoni taffettwa lill-Istati Membri kollha, partikolarment fl-għamla ta' kriminalità organizzata, u mhux biss tqiegħed piż fuq l-ekonomija tal-UE, iżda ddgħajjef id-demokrazija u l-istat tad-dritt fl-Ewropa kollha; billi, madankollu, iċ-ċifri eżatti mhumiex magħrufa, peress li l-Kummissjoni ddeċidiet li ma tippubblikax id-data fir-rapport dwar il-politika tal-UE kontra l-korruzzjoni;

L.  billi l-frodi hija eżempju ta' għemil ħażin intenzjonat u tikkostitwixxi reat kriminali, u billi kwalunkwe irregolarità hija nuqqas ta' konformità ma' regola;

M.  billi l-fluttwazzjoni fl-għadd ta' irregolaritajiet tista' tkun marbuta mal-progressjoni taċ-ċikli ta' programmazzjoni pluriennali (b'livelli ogħla ta' individwazzjoni fi tmiem iċ-ċikli minħabba l-għeluq tal-programmi) kif ukoll ma' rapportar tard min-naħa ta' ċerti Stati Membri li għandhom it-tendenza jirrapportaw il-biċċa l-kbira tal-irregolaritajiet tal-programmi pluriennali preċedenti f'daqqa;

L-individwazzjoni u r-rapportar ta' irregolaritajiet

1.  Jinnota bi tħassib li l-għadd totali ta' irregolaritajiet frodulenti u mhux frodulenti rrapportati fl-2015 żdied b'mod sinifikanti, b'36 %, li wassal għal żieda ta' 5 876 każ fl-għadd ta' irregolaritajiet reġistrati meta mqabbel mal-2014 u li jammonta għal 22 349 każ minħabba ċerti sitwazzjonijiet speċifiċi fil-qasam tal-politika ta' koeżjoni f'żewġ Stati Membri; jinnota li għalkemm fl-2015 l-għadd ta' irregolaritajiet żdied, is-somma involuta (EUR 3,21 biljun) naqset bi ftit, b'1 %, meta mqabbla mal-2014 (EUR 3,24 biljun);

2.  Jesprimi tħassib dwar il-fatt li minkejja t-tnaqqis pożittiv ta' 11 % fl-għadd ta' irregolaritajiet irrapportati bħala frodulenti, minn 1 649 fl-2014 għal 1 461 fl-2015, l-ammonti involuti żdiedu bi 18 % minn EUR 538 miljun fl-2014 għal EUR 637,6 miljun fl-2015; jinnota li dokumenti u dikjarazzjonijiet foloz jew iffalsifikati kkostitwew l-aktar tipi komuni ta' frodi, fl-ammont ta' 34 %, filwaqt li l-akbar proporzjon ta' irregolaritajiet irrapportati bħala frodulenti (52 %) kien fis-settur agrikolu, u l-ogħla perċentwal ta' individwazzjoni totali ta' irregolaritajiet frodulenti (75 %) sar mis-sistemi ta' kontroll amministrattivi previsti fir-regolamenti speċifiċi għas-settur;

3.  Jirrimarka li mhux l-irregolaritajiet kollha huma frodulenti u li għandha ssir distinzjoni ċara bejn l-iżbalji u l-frodi;

4.  Huwa tal-fehma li l-kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri fil-qasam tal-individwazzjoni ta' frodi mhijiex effikaċi biżżejjed;

5.  Ma jaqbilx mal-fehma tal-Kummissjoni li żieda ta' 14 % fir-riżorsi disponibbli fil-baġit tal-UE minn sena għal oħra tista' tiġġustifika ż-żieda ta' 36 % fl-għadd ta' irregolaritajiet;

6.  Jilqa' l-pakkett ta' erba' regolamenti delegati u erba' regolamenti ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-rapportar ta' dispożizzjonijiet dwar l-irregolaritajiet fil-qasam tal-ġestjoni kondiviża, li għandu l-għan li jtejjeb il-kwalità u l-konsistenza tal-informazzjoni dwar l-irregolaritajiet u l-frodi rrapportati mill-Istati Membri; jiddispjaċih li dawn ir-regolamenti ma jirregolawx l-iskadenzi li fihom l-Istati Membri għandhom ikunu obbligati jirrapportaw l-irregolaritajiet; jiddeplora l-fatt li, fl-2015, f'dak li għandu x'jaqsam ma' irregolaritajiet mhux frodulenti, 537 minn 538 irregolarità rrapportati mill-Irlanda kienu relatati mal-programm ta' rapportar storiku 2000-2006 u li 5 105 minn 5 619-il irregolarità rrapportati minn Spanja kienu relatati ma' irregolaritajiet fis-settur tal-politika ta' koeżjoni individwati matul il-perjodu kollu bejn l-2007 u l-2013, u li ġew rapportati lkoll flimkien fl-2015, u li n-Netherlands irrapportaw każ wieħed biss relatat mas-settur tas-sajd fl-2014 meta mqabbel ma' 53 każ fl-2015; jenfasizza li s-sitwazzjoni fejn l-Istati Membri ma jittrażmettux id-data b'mod f'waqtu jew jipprovdu data mhux preċiża ilha tirrepeti ruħha għal ħafna snin; jenfasizza li jirrizulta impossibbli li jsiru paraguni u valutazzjoni oġġettiva tal-iskala tal-frodi fl-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea;

7.  Jinnota li skont l-Artikolu 27(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 2010/24/UE dwar l-assistenza reċiproka għall-irkupru ta' talbiet relatati ma' taxxi, dazji u miżuri oħra, "il-Kummissjoni għandha tagħmel rapport kull ħames snin lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar it-tħaddim tal-arranġamenti stabbiliti minn din id-Direttiva"; jiddispjaċih li l-evalwazzjoni skedata għal mhux aktar tard mill-1 ta' Jannar 2017 għadha ma ġietx ippubblikata; jistieden lill-Kummissjoni tippubblika l-evalwazzjoni mingħajr dewmien;

8.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkompli bl-isforzi tagħha biex tiżviluppa programmi bħal REFIT sabiex tissimplifika l-leġiżlazzjoni tal-UE; jisħaq li s-simplifikazzjoni tar-regoli u l-proċeduri tgħin biex jonqos l-għadd ta' irregolaritajiet, li ħafna drabi jkunu marbutin ma' regoli u rekwiżiti kumplessi; jinnota li piż amministrattiv imnaqqas jikkostitwixxi ffrankar ta' spejjeż għall-amministrazzjonijiet pubbliċi u ċ-ċittadini tal-UE u jinkoraġġixxi wkoll lill-benefiċjarji jidħlu fi programmi ġodda tal-UE; jenfasizza li s-simplifikazzjoni tar-regoli għandha tkun konsistenti mal-prinċipju ta' baġit tal-UE ffukat fuq ir-riżultati;

9.  Ifakkar li l-Istati Membri jamministraw madwar 80 % tal-baġit tal-UE; iqis, għaldaqstant, li l-Kummissjoni jeħtieġ tgħinhom joħolqu strateġiji nazzjonali kontra l-frodi;

10.  Jiddispjaċih li mhux l-Istati Membri kollha adottaw strateġiji nazzjonali kontra l-frodi;

11.  Jistieden għal darb'oħra lill-Kummissjoni tistabbilixxi sistema uniformi għall-ġbir ta' data komparabbli dwar irregolaritajiet u każijiet ta' frodi mill-Istati Membri sabiex tistandardizza l-proċess ta' rapportar u tiżgura l-kwalità u l-komparabbiltà tad-data pprovduta;

12.  Jilqa' l-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2015/1525 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Settembru 2015, li tejjeb il-qafas attwali għall-individwazzjoni u l-investigazzjoni ta' frodi doganali fil-livell tal-UE u f'dak nazzjonali;

13.  Japprezza l-isforzi li saru min-naħa tal-Istati Membri biex jindivdwaw, jevalwaw u jirrapportaw l-irregolaritajiet u jimplimentaw miżuri effikaċi u proporzjonati kontra l-frodi; jenfasizza li l-azzjoni biex tiġi miġġielda l-frodi tgħin biex tingħata spinta lill-iżvilupp; jistieden ukoll lill-Kummissjoni tagħmel użu minn assistenza teknika sabiex tgħin fit-tisħiħ tal-kapaċità teknika u amministrattiva tal-awtoritajiet maniġerjali bil-għan li jiġu żgurati sistemi ta' kontroll effikaċi, fosthom billi tintroduċi applikazzjonijiet aktar sempliċi u aktar trasparenti li jkunu kapaċi jnaqqsu r-riskji ta' frodi u jiggarantixxu li kwalunkwe telf ikun jista' jiġi rkuprat; jirrakkomanda li tittejjeb it-trasparenza fil-livelli kollha tal-ġestjoni tal-proġetti; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u l-Istati Membri jkomplu mexjin f'din id-direzzjoni billi jinkorporaw b'mod gradwali l-użu sistematiku ta' għodod tal-IT fis-sistemi u l-proċeduri ta' kontroll tagħhom bil-għan li jiġġieldu l-irregolaritajiet; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tfassal u tadotta linji gwida speċjali biex tgħin lill-awtoritajiet nazzjonali jindividwaw irregolaritajiet;

Id-dħul ‒ riżorsi proprji

14.  Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar it-telf minħabba d-diskrepanza tal-VAT u l-frodi intra-Komunitarja tal-VAT, responsabbli għal EUR 159,5 biljun u EUR 50 biljun rispettivament fi dħul mitluf fl-2014; jinnota li żewġ Stati Membri biss – ir-Renju Unit u l-Belġju – jiġbru u jiddisseminaw statistika dwar telf ta' dħul minħabba frodi transfruntiera tal-VAT;

15.  Jirrimarka li l-Kummissjoni m'għandhiex aċċess għall-informazzjoni skambjata bejn l-Istati Membri għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra Frodi Intra-Komunitarja b'Negozjant Nieqes (MTIC), magħrufa bħala frodi karusell; huwa tal-fehma li l-Kummissjoni għandu jkollha aċċess għall-Eurofisc, sabiex ikun hemm kontroll, valutazzjoni u titjib fl-iskambju ta' data fost l-Istati Membri; jistieden lill-Istati Membri kollha jipparteċipaw fl-oqsma kollha tal-attività tal-Eurofisc sabiex jiġi ffaċilitat u jitħaffef l-iskambju ta' informazzjoni mal-awtoritajiet ġudizzjarji u tal-infurzar tal-liġi bħalma huma l-Europol u l-OLAF, kif rakkomandat mill-Qorti tal-Awdituri; jistieden lill-Istati Membri u lill-Kunsill jagħtu aċċess lill-Kummissjoni għal din id-data sabiex titrawwem il-kooperazzjoni, tissaħħaħ l-affidabbiltà tad-data u tiġi miġġielda l-kriminalità transfruntiera;

16.  Jinnota li s-Sistema ta' Skambju ta' Informazzjoni dwar il-VAT (VIES) tat prova li hija għodda utli fil-ġlieda kontra l-frodi billi tippermetti lill-awtoritajiet tat-taxxa jarmonizzaw id-data dwar l-operaturi tas-suq fil-pajjiżi kollha; jistieden lill-Istati Membri jtejbu l-ħinijiet ta' rispons għall-għoti ta' informazzjoni, it-tweġibiet għall-mistoqsijiet u r-reazzjoni għall-iżbalji indikati, kif rakkomandat mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri;

17.  Jilqa' l-pjan ta' azzjoni tal-Kummissjoni dwar "il-VAT – Lejn żona unika tal-VAT fl-UE", ippubblikat fis-7 ta' April 2016; jiddispjaċih ferm li l-pubblikazzjoni tal-"Miżuri biex itejbu l-kooperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet tat-taxxa kif ukoll mal-korpi tad-dwana u tal-infurzar tal-liġi u biex isaħħu l-kapaċità tal-amministrazzjonijiet tat-taxxa" previsti fil-pjan ta' azzjoni għall-2016 se jiġu posposti b'sena; jenfasizza li l-problemi relatati mal-frodi transfruntiera tal-VAT jeħtieġu miżuri b'saħħithom, koordinati u mgħaġġla; iħeġġeġ għalhekk lill-Kummissjoni tħaffef il-proċeduri tagħha u tressaq soluzzjonijiet sabiex jiġi evitat it-telf ta' dħul mit-taxxa fl-UE u fl-Istati Membri;

18.  Jenfasizza li l-implimentazzjoni tal-miżuri fuq terminu qasir għall-ġlieda kontra t-telf mill-VAT m'għandhiex iddewwem il-proposta tal-Kummissjoni għal sistema definittiva tal-VAT kif previst fil-pjan ta' azzjoni;

19.  Jinnota b'ċertu sodisfazzjon li ż-żieda fl-ammont ta' riżorsi proprji tradizzjonali (TOR) affettwati mill-frodi fl-2014 kienet kwistjoni ta' sena waħda u li l-livelli tal-2015 (EUR 427 miljun) reġgħu lura għall-medja tas-snin 2011-2015; huwa ddispjaċut, madankollu, li xi wħud mill-Istati Membri ma jikkomunikaw ebda każ ta' irregolaritajiet marbuta mat-TOR;

20.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jirkupraw l-ammonti ta' TOR dovuti aktar malajr, speċjalment dawk l-Istati Membri li jeħtieġu jirkupraw l-akbar ammonti; iħeġġeġ lill-Greċja, ir-Rumanija, il-Latvja, Malta u n-Netherlands itejbu l-ġbir tagħhom f'dak li għandu x'jaqsam mat-TOR, peress li r-rata ta' TOR dovuti lilhom għadha ogħla sew mill-medja tal-UE ta' 1,71 % u hija ta' 8,95 %, 5,07 %, 5,04 %, 3,84 % u 3,81 % rispettivament;

21.  Jinnota li l-għadd ta' każijiet ta' irregolaritajiet li ġew irrapportati b'mod volontarju qed jiżdied, u jistieden lill-Istati Membri jaġġustaw l-ispezzjonijiet tad-dwana tagħhom kif xieraq, billi jqisu r-riżultati ta' rapportar volontarju;

22.  Jieħu nota partikolari tal-fatt li 75 % tal-każijiet kollha rrapportati bħala frodulenti jikkonċernaw merkanzija bħal tabakk, makkinarju elettriku, żraben, tessuti, ħadid u azzar u li ċ-Ċina, l-Emirati Għarab Magħquda, l-Istati Uniti, il-Belarussja, ir-Russja u l-Ukrajna huma rrapportati bl-aktar mod frekwenti bħala l-pajjiżi ta' oriġini ta' din il-merkanzija; jenfasizza li ċ-Ċina hija l-pajjiż ta' oriġini primarju (80 %) għal prodotti foloz, segwita minn Hong Kong, l-Emirati Għarab Magħquda, it-Turkija u l-Indja; jitlob lill-Kummissjoni tqajjem dawn il-problemi matul in-negozjati kummerċjali ma' dawn il-pajjiżi;

23.  Jenfasizza l-fatt li l-kuntrabandu ta' prodotti intaxxati ħafna jikkawża telf ta' dħul sinifikanti għall-baġits tal-UE u tal-Istati Membri, u li huwa stmat li t-telf dirett mid-dħul doganali bħala riżultat tal-kuntrabandu tas-sigaretti waħdu jammonta għal aktar minn EUR 10 biljun kull sena;

24.  Jinnota bi tħassib li l-kuntrabandu tat-tabakk lejn l-UE sar aktar intensiv f'dawn l-aħħar snin u, skont l-istimi, jirrappreżenta telf annwali ta' EUR 10 biljun fi dħul pubbliku għall-UE u għall-baġits tal-Istati Membri u fl-istess ħin huwa sors ewlieni tal-kriminalità organizzata, inkluż it-terroriżmu; jenfasizza li l-kummerċ illeċitu tat-tabakk jikkawża ħsara serja kemm għall-kummerċ legali u kemm għall-ekonomiji nazzjonali; jinnota wkoll li proporzjon konsiderevoli ta' tabakk bil-kuntrabandu joriġina fil-Belarussja; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jagħmlu pressjoni fuq il-Belarussja biex issir ġlieda kontra l-kummerċ illegali tat-tabakk u l-kriminalità organizzata, u jiġu introdotti sanzjonijiet jekk ikun hemm bżonn; jistieden lill-Istati Membri jintensifikaw il-kooperazzjoni tagħhom f'dan il-qasam;

25.  Jieħu nota pożittiva tal-eżiti ta' suċċess ta' diversi operazzjonijiet doganali konġunti (JCOs) bl-involviment tal-kooperazzjoni tal-OLAF u l-Istati Membri ma' diversi servizzi ta' pajjiżi terzi, li rriżultaw fil-qbid, fost l-oħrajn, ta' 16-il miljun sigarett u 2 tunnellati ta' kannabis; jinnota li fl-operazzjoni Baltica, immexxija mill-awtoritajiet doganali Pollakki f'kooperazzjoni mal-OLAF, l-Europol u ħames Stati Membri (il-Finlandja, l-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja u l-Iżvezja), inqabdu 13-il miljun sigarett li kienu ġejjin minn pajjiżi terzi bħall-Belarussja u r-Russja;

26.  Jieħu nota tal-241 każ ta' sigaretti ttraffikati rrapportati, li jinvolvu telf ta' TOR smat għal EUR 31 miljun; jesprimi dubji dwar il-viġilanza tas-servizzi doganali ta' ċerti Stati Membri li għadhom ma rrapportaw l-ebda każ wieħed ta' kuntrabandu ta' sigaretti fl-2015;

27.  Jinnota li kontrolli doganali mwettqa fil-ħin tal-iżdoganar tal-merkanzija u spezzjonijiet mis-servizzi ta' kontra l-frodi kienu l-aktar metodi li kellhom suċċess fl-individwazzjoni ta' każijiet frodulenti fuq in-naħa tad-dħul tal-baġit tal-UE fl-2015;

28.  Jesprimi tħassib profond dwar il-fatt li tnaqqis fil-persunal tad-dwana jista' jinfluwenza b'mod negattiv l-għadd ta' kontrolli, u għalhekk ikollu impatt negattiv fuq l-individwazzjoni ta' azzjonijiet frodulenti fuq in-naħa tad-dħul tal-baġit tal-UE;

29.  Itenni li kontrolli doganali effikaċi jikkostitwixxu element ewlieni fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE u li miżuri baġitarji m'għandhomx jimpedixxu lill-awtoritajiet tal-Istati Membri milli jwettqu l-missjonijiet tagħhom;

30.  Jesprimi tħassib fir-rigward tal-kontrolli doganali u l-ġbir tad-dazji doganali relatat, li jikkostitwixxu riżorsa proprja għall-baġit tal-UE; jirrimarka li l-ispezzjonijiet biex jiġi vverifikat li l-importaturi jkunu konformi mar-regoli dwar it-tariffi u l-importazzjoni jitwettqu mill-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri stess, u jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-ispezzjonijiet fil-fruntieri tal-UE jkunu xierqa u armonizzati, sabiex jiġu ggarantiti s-sigurtà, is-sikurezza u l-interessi ekonomiċi tal-UE, u jitlobha timpenja ruħha biex tiġġieled b'mod partikolari l-kummerċ f'merkanzija illegali u ffalsifikata;

31.  Jilqa' r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni li l-Istati Membri għandhom jilħqu bilanċ tajjeb bejn l-iffaċilitar tal-kummerċ u l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE; jirrimarka, f'dan ir-rigward, il-proċeduri fast-lane tal-awtoritajiet doganali għal kumpaniji li huma meqjusa ta' riskju baxx, li fiha nfisha tista' tkun sistema tajba biex jiġi mgħaġġel l-iżdoganar tal-merkanzija iżda wriet li hija vulnerabbli għal prattiki ta' korruzzjoni mill-uffiċjali tad-dwana;

L-infiq

32.  Jirrikonoxxi r-rata baxxa ta' irregolaritajiet irrapportati (kemm frodulenti kif ukoll mhux frodulenti) b'rabta mal-fondi ġestiti direttament mill-Kummissjoni, li hija taħt iż-0,7 %; jitlob lill-Kummissjoni informazzjoni aktar dettaljata dwar l-irkupri minn residenti legali ta' pajjiżi terzi ta' fondi tal-UE ġestiti ħażin taħt il-ġestjoni diretta tal-Kummissjoni;

33.  Jinnota li l-għadd ta' irregolaritajiet relatati mal-infiq irrapportati bħala frodulenti naqas b'10 % fl-2015;

34.  Jinnota li l-irregolaritajiet frodulenti u mhux frodulenti individwati fuq in-naħa tal-infiq jirrappreżentaw 1,98 % tal-pagamenti mill-baġit tal-UE fl-2015;

35.  Jinnota li l-għadd ta' irregolaritajiet frodulenti rrapportati fl-2015 għar-riżorsi nazzjonali fuq in-naħa tal-infiq tal-baġit kien ta' 14 % inqas milli kien fl-2014, u li l-ammont involut kien 8 % ogħla; jesprimi tħassib dwar il-fatt li f'dan is-settur l-għadd ta' irregolaritajiet mhux frodulenti fl-2015 żdied bi 28 %, u l-ammont affettwat b'44 %;

36.  Jesprimi tħassib profond dwar il-fatt li l-għadd ta' irregolaritajiet frodulenti u mhux frodulenti rrapportati u relatati mal-Fond Agrikolu Ewropew ta' Garanzija (FAEG) u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) ilu jiżdied kull sena għal mill-inqas ħames snin konsekuttivi, u l-għadd ta' każijiet irrapportati żdied minn 1 970 fl-2011 għal 4 612 fl-2015; jinnota, madankollu, li l-irregolaritajiet li jikkonċernaw il-FAEG baqgħu stabbli maż-żmien (+6 % meta mqabbel mal-2014 u 10 % mal-2011), u li dawk relatati mal-FAEŻR komplew jiżdiedu b'mod kostanti; josserva li l-ammont finanzjarju involut naqas minn EUR 211-il miljun fl-2011 għal EUR 119-il miljun fl-2012, iżda żdied b'mod kostanti għal EUR 394 miljun fl-2015, filwaqt li l-livell ta' irregolaritajiet mhux frodulenti rrapportati li għandhom x'jaqsmu mal-FAEŻR resaq qrib it-2 % tal-fond sħiħ; iħeġġeġ lill-Istati Membri bl-ogħla għadd ta' irregolaritajiet irrapportati – ir-Rumanija, l-Italja, Spanja, il-Polonja, l-Ungerija, il-Portugall u l-Litwanja – jirregolaw is-sitwazzjoni b'mod urġenti u effiċjenti biex ireġġgħu lura din it-tendenza;

37.  Jiddispjaċih li aktar minn żewġ terzi tal-livell stmat ta' żbalji fl-infiq tal-FEŻR għall-2015 kienu kkawżati min-nuqqas ta' dokumenti ta' sostenn li jiġġustifikaw in-nefqa u n-nuqqas ta' konformità mar-regoli tal-akkwist pubbliku; jirrimarka li, biex il-monitoraġġ ikun effikaċi, hemm bżonn trasparenza sħiħa, inkluż fir-rigward tas-sottokuntratturi; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jindirizzaw dawn in-nuqqasijiet immedjatament; jistieden lill-Kummissjoni tissorvelja u tevalwa t-traspożizzjoni tad-Direttivi 2014/24/UE u 2014/25/UE dwar l-akkwist pubbliku fil-leġiżlazzjoni nazzjonali mill-aktar fis possibbli;

38.  Jesprimi tħassib dwar id-differenza fl-għadd ta' irregolaritajiet irrapportati mid-diversi Stati Membri; jirrimarka li għadd kbir ta' irregolaritajiet irrapportati jista' jkun ukoll minħabba li s-sistema tal-ispezzjonijiet nazzjonali jkollha kapaċità akbar biex tinterċetta u tindividwa l-irregolaritajiet; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkompli tagħmel kull sforz biex tappoġġja lill-Istati Membri jżidu l-livell u l-kwalità tal-ispezzjonijiet, inkluż permezz tas-Servizz ta' Koordinazzjoni Kontra l-Frodi (AFCOS), u t-tlestija tat-twaqqif ta' strateġija nazzjonali kontra l-frodi (NAF) fl-Istati Membri kollha;

39.  Jilqa' l-fatt li sa tmiem l-2015 sitt Stati Membri kienu adottaw strateġija nazzjonali kontra l-frodi, u jistieden lill-Istati Membri li fadal ilestu l-proċessi ta' adozzjoni attwali tagħhom malajr u jiżviluppaw l-istrateġiji nazzjonali tagħhom kontra l-frodi;

40.  Jesprimi tħassib profond dwar il-fatt li, fl-2015, l-irregolaritajiet frodulenti u mhux frodulenti marbuta mal-Politika Komuni tas-Sajd irduppjaw mill-2014, u dan l-għadd huwa l-ogħla li qatt ġie rrapportat – 202 każijiet (19 frodulenti u 183 mhux frodulenti) – bl-involviment tas-somma ta' EUR 22,7 miljun (EUR 3,2 miljun għal każijiet frodulenti);

41.  Jenfasizza li s-simplifikazzjoni tar-regoli amministrattivi għandha tnaqqas l-ammont ta' irregolaritajiet mhux frodolenti, tgħin biex jiġu identifikati każijiet frodulenti u tagħmel il-fondi tal-UE aktar aċċessibbli għall-benefiċjarji;

42.  Jiddeplora l-fatt li l-politika ta' koeżjoni rrapportat żieda qawwija fl-għadd ta' irregolaritajiet mhux frodulenti, li bejn is-sena 2014 u l-2015 żdiedu b'104 % għall-perjodi ta' programmazzjoni qabel l-2007-2013 u b'108 % għall-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013; jinnota, madankollu, li l-ammonti finanzjarji involuti għal irregolaritajiet mhux frodulenti żdiedu b'mhux aktar minn 9 % fl-2015 meta mqabbla mal-2014; jiddeplora l-fatt, barra minn hekk, li l-għadd ta' irregolaritajiet frodulenti fl-2015 żdied b'21 %, u l-ammont involut b'74 %;

43.  Iqis li l-valutazzjoni komparattiva tad-data li tinsab fir-rapport annwali ma' data komparabbli dwar l-iskemi ta' nfiq nazzjonali, inklużi skemi dwar l-irregolaritajiet u l-frodi, tista' tgħin fit-tfassil ta' konklużjonijiet immirati dwar l-infiq tal-politika ta' koeżjoni, inkluż dwar il-ħtiġijiet tal-bini ta' kapaċità;

44.  Jirreferi, f'dan ir-rigward, għar-Rapport Speċjali Nru 10/2015 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri li fih irrakkomandat, fost l-oħrajn, li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jinvestu f'analiżi sistematika ta' żbalji fl-akkwist pubbliku, u jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta din l-analiżi dettaljata lill-Parlament Ewropew; jistieden lill-Kummissjoni, b'mod partikolari, tesprimi l-fehmiet tagħha dwar żbalji rikorrenti u tispjega għaliex dawn l-iżbalji ma jkunux ikkunsidrati bħala indikazzjonijiet ta' attivitajiet potenzjalment frodulenti; jistieden lill-Kummissjoni tiffinalizza malajr Gwida dwar l-akkwist pubbliku skont id-Direttiva li għadha kif ġiet adottata dwar l-akkwist pubbliku;

45.  Jinnota li trasparenza sħiħa fil-kontabilità għall-infiq hija fundamentali, speċjalment fir-rigward ta' xogħlijiet ta' infrastruttura ffinanzjati direttament permezz tal-fondi jew l-istrumenti finanzjarji tal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tipprevedi li ċ-ċittadini tal-UE jkollhom aċċess sħiħ għal informazzjoni dwar proġetti ta' kofinanzjament;

46.  Jitlob spjegazzjonijiet dettaljati mill-Kummissjoni dwar ir-raġunijiet għal-livell għoli ta' każijiet frodulenti fir-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku (R&TD), l-innovazzjoni u l-intraprenditorija li żdiedu minn 6 għal 91 każ irrapportati kull sena fil-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 u li jirrappreżentaw somma ta' EUR 263 miljun, li tikkostitwixxi aktar minn 20 % tal-każijiet ta' frodi rrapportati fl-ambitu tal-politika ta' koeżjoni;

47.  Jilqa' t-tnaqqis kumplessiv fl-irregolaritajiet irrapportati fl-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni; jinnota madankollu li n-numru ta' irregolaritajiet fl-Istrument għal Qabel l-Adeżjoni (IPA I) qed jikber b'mod kostanti, u li t-Turkija hija l-kontributur ta' 46 % tal-każijiet li jirrappreżentaw 83 % tas-somom ta' irregolaritajiet irrapportati; jistieden lill-Kummissjoni tqis l-applikazzjoni tal-prinċipju "aktar għal aktar" fis-sens negattiv tiegħu ("anqas għal anqas"), minħabba s-sitwazzjoni politika attwali fit-Turkija li toħloq theddida diretta għall-kapaċitajiet ta' assorbiment tal-pajjiż;

Il-problemi identifikati u l-miżuri meħtieġa

Rapportar aħjar

48.  Jiddispjaċih li, minkejja d-diversi talbiet tal-Parlament biex jinħolqu prinċipji uniformi għar-rapportar fl-Istati Membri kollha, is-sitwazzjoni għadha mhijiex waħda sodisfaċenti u għad hemm differenzi sinifikanti fl-għadd ta' irregolaritajiet frodulenti u mhux frodulenti rrapportati minn kull Stat Membru; iqis li din il-problema toħloq stampa konfuża tas-sitwazzjoni reali rigward il-livell ta' ksur u l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE; itenni l-appell tiegħu lill-Kummissjoni biex tagħmel sforzi serji sabiex tarmonizza l-approċċi differenti tal-Istati Membri fil-prevenzjoni, l-individwazzjoni u r-rapportar ta' irregolaritajiet, u l-interpretazzjonijiet mhux omoġenji fl-applikazzjoni tal-qafas legali tal-UE; jappella għall-ħolqien ta' sistema ta' rapportar uniformi;

49.  Itenni l-appell tiegħu lill-Kummissjoni biex tiżviluppa sistema li permezz tagħha l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jagħmlu skambju ta' informazzjoni, li jippermetti l-kontroverifika tar-rekords kontabilistiċi għal tranżazzjonijiet bejn żewġ Stati Membri jew aktar sabiex tiġi evitata l-frodi transfruntiera fir-rigward tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej, biex b'hekk jiġi żgurat approċċ trasversali u totali għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Istati Membri;

50.  Jiġbed l-attenzjoni għall-konklużjonijiet tal-proġett ta' kooperazzjoni ffinanzjat permezz tal-programm Erkole III fis-settur ta' kontra l-frodi, li fih il-Kummissjoni hija mħeġġa tippreżenta proposta leġiżlattiva speċifika dwar l-assistenza amministrattiva reċiproka rigward il-Fondi Strutturali u ta' Investiment, billi strument ta' kooperazzjoni ġudizzjarja ta' dan it-tip huwa meħtieġ sabiex jiġu evitati r-riskji ta' miżapproprjazzjoni kriminali, bl-evalwazzjoni intermedja li għaddejja bħalissa dwar l-applikazzjoni tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) bħala punt tat-tluq;

51.  Jirrimarka li f'sitwazzjonijiet ta' emerġenza, bħal pereżempju l-użu ta' fondi għar-rifuġjati, sikwit ikun hemm eżenzjonijiet minn proċeduri normali ta' akkwist, li jinvolvu aċċess dirett għall-fondi; jistieden lill-Kummissjoni tissorvelja b'mod aktar effikaċi l-użu ta' dawn l-eżenzjonijiet u l-prattika mifruxa ta' qsim ta' kuntratti ta' akkwist sabiex ma jinqabżux il-limiti minimi u b'hekk jiġu evitati proċeduri tal-akkwist regolari;

52.  Jappoġġja lill-Kummissjoni fl-approċċ tagħha li tirrakkomanda t-tisħiħ tal-ħidma tal-Istati Membri li għadhom jirrapportaw għadd baxx ħafna ta' irregolaritajiet frodulenti, b'rabta mal-individwazzjoni u/jew ir-rapportar tal-frodi;

53.  Jieħu nota pożittiva taż-żieda fl-ammont ta' data ppubblikata mill-Kummissjoni dwar irregolaritajiet frodulenti u mhux frodulenti u dwar il-kwalità tal-evalwazzjoni statistika tal-irregolaritajiet irrapportati;

54.  Jistieden lill-Istati Membri jirratifikaw bis-sħiħ id-Direttiva tal-UE dwar il-ħasil tal-flus, bl-introduzzjoni ta' reġistru pubbliku tas-sjieda benefiċjarja tal-kumpaniji u anke tat-trusts;

55.  Jirrimarka li ħafna Stati Membri m'għandhomx liġijiet speċifiċi kontra l-kriminalità organizzata, għalkemm l-involviment tagħha f'attivitajiet transfruntiera u f'setturi li jolqtu l-interessi finanzjarji tal-UE, bħalma huma l-kuntrabandu u l-falsifikazzjoni tal-flus, qed jikber b'mod kostanti; iqis li huwa essenzjali li l-Istati Membri jadottaw il-miżuri stabbiliti fir-riżoluzzjonijiet tiegħu dwar il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata(9);

56.  Jenfasizza li l-prevenzjoni għandha tinvolvi taħriġ u appoġġ kostanti għall-persunal responsabbli mill-ġestjoni u l-kontroll tal-fondi fl-awtoritajiet kompetenti kif ukoll skambji ta' informazzjoni u prattiki tajba fost l-Istati Membri; jirrimarka r-rwol deċiżiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-partijiet ikkonċernati fil-ġlieda kontra l-frodi; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri josservaw id-dispożizzjonijiet li jistabbilixxu l-kundizzjonalitajiet ex ante fil-politika ta' koeżjoni, partikolarment fil-qasam tal-akkwist pubbliku; jistieden lill-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom fl-oqsma enfasizzati fir-rapport annwali tal-Kummissjoni, b'mod partikolari rigward l-akkwist pubbliku, il-kriminalità finanzjarja, il-kunflitti ta' interess, il-korruzzjoni, l-iżvelar ta' informazzjoni protetta u d-definizzjoni ta' frodi;

57.  Jirrakkomanda t-teħid ta' passi biex tittejjeb l-adozzjoni ta' miżuri ta' simplifikazzjoni għall-2014-2020 fil-kuntest tal-qafas regolatorju għal wara l-2020 għall-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej bħala għodda biex jitnaqqas ir-riskju ta' irregolaritajiet li jirriżultaw minnn żbalji; jenfasizza l-importanza li jiġi applikat il-prinċipju ta' awditu uniku; jemmen li s-simplifikazzjoni tar-regoli u l-proċeduri tgħin fit-tnaqqis ta' irregolaritajiet mhux frodulenti; iħeġġeġ lill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom jikkondividu l-aħjar prattiki f'dan ir-rigward, filwaqt li dejjem titqies il-ħtieġa ta' bilanċ xieraq bejn l-għodod ta' viġilanza u proċeduri simplifikati;

Kontrolli aħjar

58.  Jilqa' l-fatt li l-"kontrolli Komunitarji" ex ante u ex post qegħdin jindividwaw aktar u aktar każijiet ta' irregolaritajiet; iqis, madankollu, li l-prevenzjoni hija aktar faċli mill-irkupru tat-telf u li għandha dejjem tiġi prevista valutazzjoni indipendenti ex ante tal-proġetti li jkunu se jiġu ffinanzjati; iħeġġeġ lill-Istati Membri, għaldaqstant, iwettqu aħjar il-kontrolli ex ante bl-assistenza tal-Kummissjoni u jużaw l-informazzjoni kollha disponibbli biex jiġu evitati żbalji u pagamenti irregolari relatati mal-fondi tal-UE; ifakkar, f'dan ir-rigward, li r-restrizzjonijiet baġitarji ma jistgħux jiġu invokati bħala raġunijiet għat-tnaqqis tal-persunal iddedikat għal dawn il-kontrolli ex ante, peress li l-prevenzjoni tal-irregolaritajiet tħallas għaliha nfisha;

59.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkompli ssaħħaħ ir-rwol superviżorju tagħha permezz ta' attivitajiet ta' awditjar, kontroll u spezzjoni, pjanijiet ta' azzjoni ta' rimedju u ittri ta' twissija bikrija bil-ħsieb li jitnaqqsu l-irregolaritajiet;

60.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tikkonserva l-politika stretta tagħha dwar l-interruzzjoni u s-sospensjoni ta' pagamenti bħala miżura ta' prevenzjoni kontra l-irregolaritajiet li jaffettwaw il-baġit tal-UE, skont il-bażi ġuridika rilevanti;

61.  Jappoġġja l-programm Erkole III, li huwa eżempju tajjeb tal-approċċ "l-aħjar użu minn kull euro"; jenfasizza l-importanza ta' dan il-programm u l-kontribuzzjoni tiegħu għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-awtoritajiet doganali biex tiġi sorveljata l-kriminalità transfruntiera u jiġi evitat li merkanzija ffalsifikata u b'kuntrabandu tasal fl-Istati Membri; jitlob lill-Kummissjoni tagħti evalwazzjoni interim tar-riżultati miskuba fil-qafas ta' Erkole III f'termini tal-objettivi tiegħu u tagħmel monitoraġġ tal-użu u l-effikaċja tal-għotjiet maħruġa;

62.  Jistieden lill-Kummissjoni tesplora l-possibbiltà li l-użu tal-għodda ta' evalwazzjoni tar-riskji Arachne jkun obbligatorju għall-Istati Membri kollha sabiex jiżdiedu l-miżuri kontra l-frodi;

63.  Jistenna bil-ħerqa l-valutazzjoni ta' nofs it-terminu tal-Kummissjoni fl-2018 bil-ħsieb li jiġi stabbilit jekk l-istruttura regolatorja l-ġdida għall-politika ta' koeżjoni tevitax u tnaqqasx ulterjorment ir-riskju ta' irregolaritajiet inkluża l-frodi, u huwa ħerqan ukoll li jirċievi informazzjoni dettaljata dwar l-impatt tar-regoli l-ġodda dwar is-sistemi ta' ġestjoni u kontroll, kemm fir-rigward tar-riskju ta' irregolaritajiet u frodi kif ukoll fir-rigward tal-implimentazzjoni ġenerali tal-politika;

64.  Huwa tal-fehma li s-sistema ta' kontroll finanzjarju tal-Fondi ta' Koeżjoni jeħtieġ tiġi evalwata qabel l-adozzjoni tal-qafas finanzjarju pluriennali l-ġdid (QFP) sabiex jiġu korretti n-nuqqasijiet tas-sistema;

65.  Jenfasizza li fil-valutazzjoni ta' nofs it-terminu tal-politika ta' koeżjoni, li se ssir fl-2018, il-Kummissjoni għandha tqis il-ħtieġa li jiġi evitat u mnaqqas ir-riskju ta' irregolaritajiet, inklużi dawk frodulenti; jiddispjaċih li l-proċeduri kumplessi qed jagħmlu l-finanzjament permezz tal-fondi tal-UE inqas attraenti; jitlob lill-Kummissjoni tanalizza l-benefiċċji li jiġu introdotti inċentivi sabiex tiżdied l-effiċjenza tal-infiq; jistieden lill-Kummissjoni toħloq mekkaniżmu għall-iskambju ta' informazzjoni fost l-awtoritajiet kompetenti nazzjonali, sabiex ikun jista' jsir paragun tar-rekords kontabilistiċi tat-tranżazzjonijiet fost l-Istati Membri bil-ħsieb li dan jgħin fl-individwazzjoni ta' kwalunkwe frodi transnazzjonali fil-kuntest tal-QFP 2014-2020;

66.  Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar il-livell ta' kooperazzjoni fost id-diversi strutturi ta' kontroll fl-Istati Membri; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġjaw inizjattivi li jsaħħu l-kapaċità ta' koordinazzjoni bejn l-istrutturi ta' kontroll, speċjalment dawk li jaġixxu fl-ewwel linja ta' kontroll f'kuntatt dirett mal-benefiċjarji; jirrimarka li l-frodi u l-korruzzjoni qed isiru dejjem aktar ta' natura transnazzjonali; jenfasizza, f'dan il-kuntest, ir-rakkomandabbiltà tat-twaqqif ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew indipendenti li jipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, filwaqt li jittieħdu passi biex jiġi żgurat li tkun iċċarata r-relazzjoni bejn l-uffiċċju u l-korpi eżistenti tal-UE u ssir distinzjoni ċara bejn il-kompetenzi rispettivi tagħhom sabiex jiġu evitati duplikazzjonijiet bla bżonn;

Il-protezzjoni tal-munita tal-UE

67.  Jilqa' l-fatt li d-Direttiva 2014/62/UE daħlet fis-seħħ fl-2014 u li din tordna li atti mwettqa intenzjonalment, pereżempju l-falsifikazzjoni jew l-alterazzjoni ta' flus, u t-tqegħid ta' flus bħal dawn fiċ-ċirkolazzjoni, kif ukoll il-kompliċità, l-għajnuna u t-tentattivi biex dan isir, jitqiesu bħala reat; jiddeplora l-fatt li l-Belġju, Franza u l-Irlanda baqgħu ma ttrasponewx din id-Direttiva fit-terminu previst, jiġifieri sat-23 ta' Mejju 2016;

68.  Jinnota li, skont il-Bank Ċentrali Ewropew, mill-introduzzjoni tal-euro fl-2002, il-flus foloz kienu kkawżaw telf finanzjarju fl-ammont ta' mill-inqas EUR 500 miljun fl-ekonomija tal-UE sal-2016;

L-informaturi

69.  Jenfasizza r-rwol tal-informaturi fil-prevenzjoni, l-individwazzjoni u r-rapportar tal-frodi u l-ħtieġa li jkunu protetti; jilqa' l-fatt li fl-2015 il-Kummissjoni nediet il-"Programm ta' Skambju ta' Esperjenzi" sabiex tikkoordina u tiskambja l-aħjar prattiki bil-ħsieb li timpedixxi l-korruzzjoni f'kooperazzjoni mal-Istati Membri;

70.  Jenfasizza li l-korruzzjoni u l-frodi għandhom impatt negattiv fundamentali fuq l-interessi finanzjarji tal-UE u, avolja l-UE għandha mekkaniżmu ta' kontroll fuq diversi livelli, ir-rwol ta' individwu huwa assolutament insostitwibbli fl-aktar livell baxx tas-sistema ta' kontroll; jenfasizza li, għal din ir-raġuni, l-informaturi jeħtieġ ikollhom pożizzjoni ċara fl-oqfsa leġiżlattivi tal-UE u tal-Istati Membri li tiddefinixxi b'mod ċar id-drittijiet u l-obbligi tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw livell minimu ta' protezzjoni għall-informaturi Ewropej;

71.  Jilqa' l-fatt li l-Parlament, il-Kummissjoni, il-Kunsill, il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Qorti tal-Awdituri, is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, il-Kumitat tar-Reġjuni, l-Ombudsman Ewropew, il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data u l-biċċa l-kbira tal-aġenziji tal-UE implimentaw regoli interni li jipproteġu l-informaturi, f'konformità mal-Artikoli 22a, 22b u 22c tar-Regolamenti tal-Persunal, u jistenna aktar titjib f'termini ta' regoli għall-protezzjoni tal-informaturi;

72.  Ifakkar fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Frar 2017 dwar ir-rwol tal-informaturi għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE(10), u jappella għal implimentazzjoni f'waqtha min-naħa tal-Istati Membri u l-Kummissjoni tar-rakkomandazzjonijiet magħmula fiha u jitlobhom jinfurmaw lill-Parlament dwar is-segwitu ta' din ir-riżoluzzjoni; itenni l-appell tiegħu lill-Kummissjoni biex tressaq b'urġenza proposta leġiżlattiva dwar il-protezzjoni tal-informaturi sabiex tiġi evitata u miġġielda b'mod effikaċi l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea;

Il-korruzzjoni

73.  Jinnota li fl-2015 il-ġlieda kontra l-korruzzjoni baqgħet prijorità fil-qafas tas-Semestru Ewropew u l-proċessi relatati ta' governanza ekonomika; jilqa' l-miżuri meħuda f'din il-ġlieda bħall-organizzazzjoni ta' laqgħat mal-punti ta' kuntatt nazzjonali tal-Istati Membri, it-tnedija tal-Programm ta' Skambju ta' Esperjenzi għall-Istati Membri, u l-parteċipazzjoni tal-OLAF f'isem il-Kummissjoni f'fora Ewropej u internazzjonali kontra l-korruzzjoni;

74.  Jiddeplora l-fatt li l-Kummissjoni m'għadhiex tħoss il-ħtieġa li tippubblika r-rapport tal-UE kontra l-korruzzjoni, ħaġa li xekklet il-valutazzjoni tal-iskala tal-korruzzjoni fl-2015; jiddispjaċih, b'mod partikolari, li din id-deċiżjoni ttieħdet mingħajr ebda diskussjoni mal-Parlament; huwa tal-fehma li, huma x'inhuma l-intenzjonijiet tal-Kummissjoni fir-rigward tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni, din il-kanċellazzjoni tal-aħħar minuta tibgħat messaġġ ħażin mhux biss lill-Istati Membri iżda anke liċ-ċittadini; jinnota li minn meta aderixxiet mal-Konvenzjoni tan-NU kontra l-Korruzzjoni (UNCAC) fit-12 ta' Novembru 2008, l-Unjoni Ewropea qatt ma ħadet sehem fil-mekkaniżmu ta' rieżami previst skont il-Konvenzjoni, u lanqas ma ħadet l-ewwel pass biex tikkompila l-awtovalutazzjoni ta' kif qed timplimenta l-obbligi tagħha skont il-Konvenzjoni; jistieden lill-Unjoni Ewropea tissodisfa l-obbligi tagħha skont l-UNCAC billi tikkompila awtovalutazzjoni ta' kif qed timplimenta l-obbligi tagħha skont il-Konvenzjoni u tieħu sehem fil-mekkaniżmu ta' rieżami bejn il-pari; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tirrevedi l-fehmiet tagħha dwar ir-Rapport tal-UE kontra l-Korruzzjoni; jistieden lill-Kummissjoni twettaq analiżi ulterjuri, kemm fil-livell tal-istituzzjonijiet tal-UE u kemm fil-livell tal-Istati Membri, dwar l-ambjent li fih jiġu implimentati l-politiki, sabiex jiġu identifikati l-fatturi kritiċi intrinsiċi, l-oqsma vulnerabbli u l-fatturi ta' riskju li jistgħu jwasslu għall-korruzzjoni;

75.  Jitlob li l-UE tressaq l-applikazzjoni tagħha biex tissieħeb fil-Grupp ta' Stati kontra l-Korruzzjoni (GRECO) tal-Kunsill tal-Ewropa kemm jista' jkun malajr u li l-Parlament jinżamm aġġornat bil-progress ta' din l-applikazzjoni;

76.  Itenni l-fehma tiegħu li l-korruzzjoni hija sfida enormi għall-UE u l-Istati Membri, u li, mingħajr miżuri effikaċi kontriha, il-korruzzjoni ddgħajjef il-prestazzjoni ekonomika tal-UE, l-istat tad-dritt u l-kredibbiltà tal-istituzzjonijiet demokratiċi fl-Unjoni;

77.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippubblika t-tieni rapport kontra l-korruzzjoni u tippreżenta dawn ir-rapporti b'mod regolari sabiex il-pubbliku jkun infurmat dwar il-kisbiet fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, fost l-oħrajn fil-kuntest tal-Programm ta' Skambju ta' Esperjenzi kontra l-korruzzjoni;

78.  Jinsab allarmat bir-riżultati ta' riċerka li juru li r-riskju ta' frodi u korruzzjoni huwa ogħla meta l-Istati Membri jkunu qed jonfqu riżorsi Ewropej, partikolarment meta s-sehem tal-finanzjament Ewropew ikun ferm 'il fuq minn 50 % tal-ispejjeż totali; huwa tal-fehma, għalhekk, li f'dawn il-każijiet l-Istati Membri mhumiex konformi għalkollox mal-Artikolu 325(2) tat-TFUE, li jirrikjedi li l-Istati Membri jieħdu l-istess miżuri sabiex jikkumbattu l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni bħalma jieħdu sabiex jikkumbattu l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tagħhom stess; jistieden, għaldaqstant, lill-Istati Membri japplikaw bis-sħiħ il-prinċipju tal-Artikolu 325(2) u lill-Kummissjoni tiżgura li l-Membri tabilħaqq jagħmlu dan;

79.  Itenni l-appell tiegħu lill-Kummissjoni biex tiżviluppa sistema ta' indikaturi stretti u kriterji uniformi u faċilment applikabbli, abbażi tar-rekwiżiti stabbiliti fil-Programm ta' Stokkolma, biex tkejjel il-livell tal-korruzzjoni fl-Istati Membri u tevalwa l-politiki tagħhom kontra l-korruzzjoni; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa indiċi ta' korruzzjoni b'mod li tikklassifika lill-Istati Membri; huwa tal-fehma li indiċi ta' korruzzjoni jista' jipprovdi bażi tajba li fuqha l-Kummissjoni tkun tista' tistabbilixxi l-mekkaniżmu ta' kontroll speċifiku għall-pajjiżi individwali meta tkun qed tikkontrolla l-infiq tar-riżorsi tal-UE;

Il-ġurnaliżmu investigattiv

80.  Hu tal-fehma li l-ġurnaliżmu investigattiv jiżvolġi rwol ewlieni fit-trawwim tal-livell meħtieġ ta' trasparenza fl-UE u l-Istati Membri; hu tal-fehma li l-ġurnaliżmu investigattiv għandu jiġi mħeġġeġ u appoġġjat b'mezzi legali kemm fl-Istati Membri kif ukoll fl-UE, u jappoġġja l-azzjoni preparatorja li tistabbilixxi skema ta' għotjiet għall-ġurnaliżmu investigattiv transfruntier, li għandu jitqassam permezz ta' organizzazzjoni intermedjarja, jiġifieri ċ-Ċentru Ewropew għal-Libertà tal-Istampa u tal-Midja f'Leipzig;

Id-Direttiva PIF u r-Regolament UPPE

81.  Jilqa' l-konklużjoni b'suċċess tan-negozjati dwar il-proposta għal direttiva dwar il-ġlieda kontra l-frodi għall-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz tal-liġi kriminali (id-Direttiva PIF), bil-frodi tal-VAT inkluża fil-kamp ta' applikazzjoni tagħha; jinnota li d-Direttiva tiddefinixxi t-tipi ta' mġiba qarrieqa li għandhom jitqiesu bħala reat u tipprevedi definizzjoni ta' korruzzjoni;

82.  Ifakkar fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-5 ta' Ottubru 2016 dwar l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) u l-Eurojust(11) li fiha afferma mill-ġdid l-appoġġ tal-Parlament li ilu żmien twil jiffavorixxi t-twaqqif ta' UPPE indipendenti u effiċjenti, sabiex titnaqqas il-frammentazzjoni attwali tal-isforzi nazzjonali tal-infurzar tal-liġi biex jitħares il-baġit tal-UE; jemmen li UPPE effiċjenti jsaħħaħ il-ġlieda kontra l-frodi fl-UE bil-kundizzjoni li dan jingħata d-dispożizzjonijiet legali meħtieġa u jkun jista' jaħdem b'mod effiċjenti ma' korpi eżistenti oħra tal-UE u mal-awtoritajiet tal-Istati Membri; jinnota li l-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva PIF jiddetermina direttament il-kamp ta' applikazzjoni tal-mandat tal-UPPE; jinnota bi tħassib l-opinjonijiet diverġenti fil-Kunsill dwar l-UPPE kif previst fl-Artikolu 86 tat-TFUE; iqis li d-dispożizzjonijiet tiegħu mhux qed jiġu implimentati permezz ta' kooperazzjoni msaħħa; huwa tal-fehma li l-UPPE jista' jkun effikaċi biss jekk l-ambitu tiegħu jkopri l-Istati Membri kollha; jistieden lill-Istati Membri jirrevedu l-pożizzjoni tagħhom u jagħmlu l-almu kollu tagħhom biex jintlaħaq kunsens fil-Kunsill;

It-tabakk

83.  Jirrimarka d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma ġġeddidx il-Ftehim PMI, li skada fid-9 ta' Lulju 2016; ifakkar li fid-9 ta' Marzu 2016 kien talab lill-Kummissjoni biex ma ġġeddidx, testendi jew tinnegozja mill-ġdid il-Ftehim PMI lil hinn mid-data tal-iskadenza tiegħu; jemmen li t-tliet ftehimiet l-oħra (BAT, JTI u ITL) m'għandhomx jiġġeddu;

84.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex, fil-livell tal-UE, timplimenta l-miżuri kollha meħtieġa biex tittraċċa u tirrintraċċċa l-prodotti tat-tabakk PMI, u tistitwixxi proċedimenti ġuridiċi kontra kwalunkwe qbid illegali ta' prodotti ta' dan il-manifattur sakemm id-dispożizzjonijiet kollha tad-Direttiva dwar il-Prodotti tat-Tabakk isiru infurzabbli bis-sħiħ, b'tali mod li ma jkun hemm l-ebda lakuna regolatorja bejn l-iskadenza tal-Ftehim PMI u d-dħul fis-seħħ tad-Direttiva dwar il-Prodotti tat-Tabakk (TPD) u l-Konvenzjoni ta' Qafas dwar il-Kontroll fuq it-Tabakk (FCTC);

85.  Jinnota li wara t-talba li għamel fir-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Marzu 2016 rigward il-ftehim dwar it-tabakk (il-Ftehim PMI)(12), il-Kummissjoni jeħtieġ tressaq pjan ta' azzjoni għall-ġlieda kontra l-kummerċ illeċitu tal-prodotti tat-tabakk, inkluż il-proporzjon għoli ta' sigaretti bla marka ("cheap whites"); iħeġġeġ lill-Kummissjoni tressaq proposta lill-Parlament għal pjan ta' azzjoni bħal dan mingħajr aktar dewmien;

86.  Jilqa' l-appoġġ tal-Kummissjoni għar-ratifika f'waqtha tal-Protokoll tad-WTO biex jiġi Eliminat il-Kummerċ Illeċitu tal-Prodotti tat-Tabakk bħala l-ewwel strument legali multilaterali biex tiġi indirizzata l-problema tal-kuntrabandu tas-sigaretti b'mod komprensiv u fuq bażi dinjija, u jappella għar-ratifika u l-implimentazzjoni tiegħu fil-ħin;

87.  Ifakkar li s'issa 25 parti rratifikaw l-FCTC, inklużi seba' Stati Membri tal-UE biss u l-UE bħala entità sħiħa; iħeġġeġ lill-Istati Membri tal-UE jirratifikaw il-Protokoll biex Jiġi Eliminat il-Kummerċ Illeċitu tal-Prodotti tat-Tabakk;

L-investigazzjonijiet u r-rwol tal-OLAF

88.  Jiddispjaċih li, minkejja l-assigurazzjonijiet tal-OLAF li qiegħed jagħmel ħiltu biex iqassar it-tul tal-investigazzjonijiet tiegħu, it-tul tal-fażi investigattiva tiegħu ilu jiżdied b'mod kontinwu mill-2012 minn 22,5 għal 25,1 xahar f'każijiet li ngħalqu u minn 17,3 għal 18,7 xahar fil-każijiet kollha;

89.  Jinnota r-rwol tal-OLAF f'operazzjonijiet doganali konġunti (JCOs) differenti fil-prevenzjoni ta' telf għall-baġit tal-UE, u jitlob lill-OLAF jinkludi aktar informazzjoni u ċifri konkreti dwar il-kontribut tiegħu biex jiġi protett il-lat tad-dħul tal-baġit tal-UE fir-rapporti annwali futuri tiegħu;

90.  Jesprimi tħassib dwar iż-żieda msemmija fl-aktar rapport annwali reċenti tal-OLAF fl-għadd ta' każijiet ta' frodi transfruntiera; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-użu ta' operazzjonijiet konġunti f'konformità mal-metodi u l-proċeduri li diġà ġew implimentati b'suċċess f'dak li għandu x'jaqsam mad-dwana, u anke f'dak li jirrigwarda l-infiq, abbażi tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013;

91.  Jappoġġja l-parteċipazzjoni tal-OLAF f'laqgħat nazzjonali u internazzjonali dwar il-ġlieda kontra l-frodi, bħalma hu n-netwerk Ewropew ta' punti ta' kuntatt kontra l-korruzzjoni, li f'Novembru 2015 adotta d-Dikjarazzjoni ta' Pariġi dwar it-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni;

92.  Jirrimarka li saru ħafna passi pożittivi 'l quddiem fil-ġlieda kontra l-frodi; jilqa', f'dan il-kuntest, it-twaqqif reċenti ta' unità investigattiva ġdida dwar il-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej fi ħdan l-OLAF;

93.  Jistieden lill-OLAF iqabbel – fir-rapporti annwali tal-attività tiegħu – ir-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF f'dak li għandu x'jaqsam ma' rkupri finanzjarji mal-ammonti li ġew fil-fatt irkuprati;

94.  Ifakkar li, fid-dawl tal-prinċipju ta' kooperazzjoni leali reċiproka bejn l-istituzzjonijiet, il-prinċipju ta' amministrazzjoni tajba u l-obbligu ta' ċertezza legali, l-OLAF u l-Kumitat Superviżorju tiegħu għandhom jorganizzaw il-kollaborazzjoni tagħhom abbażi tal-protokolli ta' ħidma tagħhom, filwaqt li jiġu rispettati bis-sħiħ id-dispożizzjonijiet legali applikabbli;

95.  Jilqa' l-analiżi li għamlet l-OLAF dwar is-segwitu, min-naħa tal-Istati Membri, tar-rakkomandazzjonijiet ġudizzjarji tal-OLAF maħruġa bejn l-1 ta' Jannar 2008 u l-31 ta' Diċembru 2015 bħala ħarsa ġenerali lejn ir-raġunijiet ewlenin dwar in-nuqqas ta' segwitu tar-rakkomandazzjonijiet tiegħu; jinnota, madankollu, li d-data miġbura fid-dokument tikkonċerna biss ir-rakkomandazzjonijiet ġudizzjarji bla ma tqis ir-rakkomandazzjonijiet amministrattivi, dixxiplinarji u finanzjarji u għalhekk mhijiex rappreżentattiva tas-segwitu ġenerali tar-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF; jitlob lill-Kummissjoni tagħti reazzjoni komprensiva għall-analiżi ppubblikata dan l-aħħar mill-OLAF dwar is-segwitu tar-rakkomandazzjonijiet ġudizzjarji tal-OLAF min-naħa tal-Istati Membri, u jitlob lill-OLAF iżid kapitolu dwar is-segwitu ta' dawn ir-rakkomandazzjonijiet fir-rapport annwali tiegħu; jistieden lill-OLAF, f'kooperazzjoni mal-Kummissjoni, jipprovdi analiżi dettaljata, inklużi ċifri dwar l-irkupru ta' fondi tal-UE;

96.  Jiddeplora l-fatt li kważi terz (94 minn 317) tar-rakkomandazzjonijiet ġudizzjarji tal-OLAF maħruġa bejn l-2008 u l-2015 lill-awtoritajiet kompetenti tqiesu inammissibbli abbażi ta' provi insuffiċjenti; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta kif l-investigazzjonijiet amministrattivi jistgħu jintużaw aħjar f'kawżi ġudizzjarji; jinkoraġġixxi lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jipprovdu informazzjoni dettaljata rigward ir-raġunijiet għall-inammissibilità, sabiex l-OLAF taġġusta aħjar ir-rakkomandazzjonijiet tagħha għal-liġijiet nazzjonali;

97.  Huwa tal-fehma li l-proporzjon ta' rakkomandazzjonijiet tal-OLAF sottomessi lill-awtoritajiet nazzjonali li wasslu għall-ħruġ ta' akkużi (madwar 50 %) mhuwiex biżżejjed; jistieden lill-awtoritajiet tal-Istati Membri jtejbu l-livell ta' kooperazzjoni tagħhom mal-OLAF; jistieden lill-Istati Membri, lill-Kummissjoni u lill-OLAF jistabbilixxu kundizzjonijiet li jiżguraw l-ammissibilità tal-provi mressqa mill-OLAF; iħeġġeġ lill-awtoritajiet tal-Istati Membri u lill-OLAF iwettqu investigazzjonijiet konġunti sabiex jintlaħqu l-aħjar riżultati;

98.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, fid-dawl ta' tmiem il-mandat tad-Direttur Ġenerali tal-OLAF, tibda minnufih il-proċedura ta' sejħa għal proposti għal Direttur Ġenerali ġdid u tibda l-proċess ta' konsultazzjoni mal-Parlament;

99.  Jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi r-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 u tressaq proposta dwar it-tisħiħ tas-setgħat investigattivi tal-OLAF; jirrakkomanda li l-OLAF għandu jiġi assenjat aktar riżorsi biex ikun jista' jinvestiga ħafna aktar każijiet suspettati rrapportati;

100.  Jesprimi t-tħassib tiegħu rigward id-diskrepanza bejn l-informazzjoni li waslet għand l-OLAF mingħand sorsi pubbliċi u dik mingħand sorsi privati fl-Istati Membri; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja inizjattivi mmirati lejn iż-żieda tal-ġbir ta' informazzjoni pubblika, u jistieden lill-Istati Membri jtejbu l-kwalità tad-data pprovduta;

101.  Jinnota li, s'issa, ir-rakkomandazzjonijiet ġudizzjarji tal-OLAF kellhom implimentazzjoni limitata fl-Istati Membri; huwa tal-fehma li tali sitwazzjoni hija intollerabbli u jistieden lill-Kummissjoni biex tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF fl-Istati Membri;

102.  Jiddeplora l-fatt li l-awtoritajiet ġudizzjarji ta' xi Stati Membri jqisu li r-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF b'rabta mal-infiq ħażin tal-flus tal-UE għandhom prijorità baxxa; ifakkar li, skont l-Artikolu 325(2) tat-TFUE, l-Istati Membri "għandhom jieħdu l-istess miżuri sabiex jikkumbattu l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni bħal ma jieħdu sabiex jikkumbattu l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tagħhom stess";

103.  Iqis l-indirizzar tal-kwistjoni tan-nuqqas ta' komunikazzjoni bejn l-Istati Membri u l-OLAF bħala prijorità; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu inizjattivi biex itejbu l-komunikazzjoni mhux biss fl-istrutturi pubbliċi, iżda anke fost is-soċjetà ċivili fl-Istati Membri u l-OLAF; jisħaq fuq il-punt li dan huwa importanti f'dak li għandu x'jaqsam mal-ġlieda kontra l-korruzzjoni fl-Istati Membri;

o
o   o

104.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, lill-Qorti Ewropea tal-Awdituri, lill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) u lill-Kumitat Superviżorju tal-OLAF.

(1) ĠU L 84, 20.3.2014, p. 6.
(2) ĠU L 248, 18.9.2013, p. 1.
(3) ĠU L 298, 26.10.2012, p. 1.
(4) Testi adottati, P8_TA(2016)0403.
(5) ĠU L 312, 23.12.1995, p. 1.
(6) Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tat-8 ta' Settembru 2015, Taricco et, C-105/14, ECLI:EU:C:2015:555.
(7) Testi adottati, P8_TA(2017)0022.
(8) ĠU L 94, 28.3.2014, p.65.
(9) Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-25 ta' Ottubru 2016 dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u segwitu għar-riżoluzzjoni CRIM (Testi adottati, P8_TA(2016)0403); Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-23 ta' Ottubru 2013 dwar il-kriminalità organizzata, il-korruzzjoni u l-ħasil tal-flus: rakkomandazzjonijiet dwar azzjonijiet u inizjattivi li għandhom jittieħdu (ĠU C 208, 10.6.2016, p. 89).
(10) Testi adottati, P8_TA(2017)0022.
(11) Testi adottati, P8_TA(2016)0376.
(12) Testi adottati, P8_TA(2016)0082.


L-effiċjenza fir-riżorsi: tnaqqis tal-ħela tal-ikel, titjib tas-sikurezza alimentari
PDF 417kWORD 81k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Mejju 2017 dwar l-inizjattiva dwar l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi: innaqqsu l-ħela tal-ikel, intejbu s-sikurezza tal-ikel (2016/2223(INI))
P8_TA(2017)0207A8-0175/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni intitolata "L-għeluq taċ-ċirku – Pjan ta' azzjoni tal-UE għal Ekonomija Ċirkolari" (COM(2015)0614),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni intitolata "Għal ekonomija ċirkolari: Programm ta' skart żero għall-Ewropa" (COM(2014)0398),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Lulju 2015 dwar l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi: lejn ekonomija ċirkolari(1),

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni bil-Miktub 0061/2015 tal-14 ta' Ottubru 2015 dwar id-donazzjoni ta' ikel mhux mibjugħ u tajjeb għall-konsum lill-istituti tal-karità,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2012 dwar kif nevitaw il-ħela tal-ikel: strateġiji għal katina tal-ikel aktar effiċjenti fl-UE(2),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Ġunju 2016 dwar prattiki kummerċjali żleali fil-katina tal-provvista tal-ikel(3),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-28 ta' Ġunju 2016 dwar it-telf u l-ħela tal-ikel,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni tal-15 ta' Ġunju 2016 dwar il-ħela tal-ikel(4),

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-20 ta' Marzu 2013 dwar "Il-kontribut tas-soċjetà ċivili għal strateġija għall-prevenzjoni u t-tnaqqis tat-telf u l-ħela tal-ikel"(5),

–  wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali Nru 34/2016 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri "Il-Ġlieda kontra l-Ħela tal-Ikel: opportunità għall-UE sabiex ittejjeb l-effiċjenza fir-riżorsi tal-katina tal-provvista tal-ikel",

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Assemblea tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ambjent tas-27 ta' Mejju 2016 dwar il-prevenzjoni, it-tnaqqis u l-użu mill-ġdid tal-iskart tal-ikel,

–  wara li kkunsidra l-Istudju Komparattiv tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew ta' Ġunju 2014 dwar il-leġiżlazzjoni u l-prattiki tal-Istati Membri tal-UE fir-rigward tad-donazzjoni tal-ikel,

–  wara li kkunsidra l-istudju FUSIONS (L-Użu tal-Ikel għall-Innovazzjoni Soċjali permezz ta' Strateġiji ta' Ottimizzazzjoni tal-Prevenzjoni tal-Iskart) fuq l-estimi tal-livelli Ewropej tal-ħela tal-ikel (2016),

–  wara li kkunsidra r-reviżjoni ta' FUSIONS tal-leġiżlazzjoni u l-politiki tal-UE b'implikazzjonijiet fuq l-iskart tal-ikel (2015),

–  wara li kkunsidra l-Qafas tad-Definizzjonijiet ta' FUSIONS għall-Iskart tal-Ikel (2014),

–  wara li kkunsidra l-Istandard tar-Rapportar u l-Kontabbiltà tat-Telf u l-Ħela tal-Ikel fuq livell globali (standard FLW) imniedi f'Ġunju 2016,

–  wara li kkunsidra l-istudju tal-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura (FAO) intitolat "Food wastage footprint – Impacts on natural resources" (L-impronta tal-ħela tal-ikel – Impatti fuq ir-riżorsi naturali) (FAO 2013),

–  wara li kkunsidra l-istudju tal-FAO dwar global food losses and food waste (it-telf u l-ħela tal-ikel fuq livell globali) (FAO 2011),

–  wara li kkunsidra l-petizzjoni "Stop Food Waste in Europe!" (Inwaqqfu l-Ħela tal-Ikel fl-Ewropa!),

–  wara li kkunsidra l-Karta ta' Milan adottata matul l-Expo Milano 2015,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (A8-0175/2017),

A.  billi l-FAO tistma li, kull sena, madwar 1,3 biljun tunnellata ta' ikel, li jammonta għal madwar terz, skont il-piż, tal-ikel kollu prodott għall-konsum mill-bniedem fid-dinja jispiċċa jintilef jew jinħela;

B.  billi l-ikel huwa komodità prezzjuża; billi, is-"sistema tal-ikel" tutilizza ammont sinifikanti ta' riżorsi bħall-art, il-ħamrija, l-ilma, il-fosforu u l-enerġija, il-ġestjoni effiċjenti u sostenibbli ta' dawn ir-riżorsi hija ta' importanza kbira; billi l-ħela tal-ikel tinvolvi spejjeż ekonomiċi u ambjentali kbar ħafna, li huma stmati mill-FAO(6) li jammontaw għal USD 1,7 triljun fis-sena fuq skala globali; billi l-prevenzjoni u t-tnaqqis tal-ħela tal-ikel jipprovdu benefiċċji ekonomiċi kemm għall-familji kif ukoll għas-soċjetà kollha, filwaqt li jnaqqsu wkoll il-ħsara ambjentali;

C.  billi l-ħela tal-ikel tinvolvi prezz ekonomiku, soċjali u ambjentali għoli, kif ukoll konsegwenzi etiċi; billi l-ikel li jintilef jew jinħela jikkontribwixxi għat-tibdil fil-klima, b'impronta ta' karbonju globali ta' madwar 8 % tal-emissjonijiet antropoġeniċi totali ta' gassijiet serra (GHG) globali, u jirrappreżenta ħela ta' riżorsi skarsi bħall-art, l-enerġija u l-ilma(7) matul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodotti involuti; billi jenħtieġ li s-surplus fil-katina tal-ikel ma jsirx direttament ikel moħli meta dan se jintuża mod ieħor għan-nutriment tal-bniedem, u leġiżlazzjoni xierqa dwar is-surplus tal-ikel tista' tippermetti biex l-iskart tal-ikel isir riżorsa;

D.  billi, skont l-istudji riċenti, għal kull kilogramma ta' ikel prodott, jintefgħu fl-atmosfera 4,5 kg ta' CO2; billi fl-Ewropa, il-madwar 89 Mt ta' ikel moħli jiġġeneraw 170 Mt CO2 ekwivalenti/fis-sena, maqsumin kif ġej: l-industrija tal-ikel 59 Mt CO2 ekwivalenti/fis-sena, konsum domestiku 78 Mt CO2 ekwivalenti/fis-sena, oħrajn 33 Mt CO2 ekwivalenti/fis-sena; billi l-produzzjoni tat-30 % tal-ikel li jispiċċa ma jittikilx hija responsabbli għal 50 % addizzjonali ta' użu tar-riżorsi tal-ilma għall-irrigazzjoni, filwaqt li l-produzzjoni ta' kilogramma ċanga tirrikjedi minn 5 sa 10 tunnellati ilma;

E.  billi skont diversi studji, intwera li t-tibdil tad-dieta estensiv huwa l-aktar metodu effettiv li jnaqqas l-impatt ambjentali tal-konsum tal-ikel; billi l-kisba ta' sistema ta' produzzjoni u konsum tal-ikel sostenibbli fl-Ewropa tirrikjedi politika komprensiva u integrata tal-ikel;

F.  billi skont il-Programm Dinji tal-Ikel (WFP) 795 miljun persuna fid-dinja m'għandhomx biżżejjed ikel biex jgħixu ħajja b'saħħitha u attiva; billi n-nutrizzjoni ħażina hija responsabbli għal kważi nofs (45 %) l-imwiet – jew madwar 3,1 miljun – ta' tfal taħt l-età ta' ħames snin; billi wieħed minn kull sitt itfal fid-dinja għandhom piż inqas milli suppost u wieħed minn kull erbgħa jikbru bil-mod; billi, għalhekk, it-tnaqqis tal-ħella tal-ikel mhux biss huwa obbligu ekonomiku u ambjentali, iżda wkoll wieħed morali(8);

G.  billi kważi 793 miljun persuna fid-dinja llum mhumiex mitmugħa tajjeb(9), u aktar minn 700 miljun persuna jgħixu taħt il-linja tal-faqar(10) u jiddependu fuq dħul ta' anqas minn USD 1,90 kuljum; billi kwalunkwe użu irresponsabbli tar-riżorsi maħsub għall-produzzjoni tal-ikel u kwalunkwe l-ħela tal-ikel jenħtieġ għalhekk jiġi kkunsidrat bħala moralment inaċċettabbli;

H.  billi anqas ħela tal-ikel tkun tfisser użu aktar effiċjenti tal-art, immaniġġjar aħjar tar-riżorsi tal-ilma, u konsegwenzi pożittivi għas-settur agrikolu sħiħ mad-dinja kollha, u jagħti spinta lill-ġlieda kontra n-nuqqas ta' nutrizzjoni fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw;

I.  billi l-UE ffirmat l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, adottata mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fil-25 ta' Settembru 2015; billi l-Għan ta' Żvilupp Sostenibbli (SDG) 12.3 huwa mmirat sabiex inaqqas b'50 % l-ħela tal-ikel globali per capita fil-livelli tal-bejgħ bl-imnut u tal-konsumaturi sal-2030 u sabiex inaqqas it-telf tal-ikel tul il-ktajjen tal-produzzjoni u tal-provvista, inkluż it-telf fil-produzzjoni primarja, fit-trasport u fil-ħżin; billi stimi tan-NU juru li l-popolazzjoni tad-dinja se tikber minn 7,3 biljun persuna fil-preżent għal 9,7 biljun fl-2050(11); billi t-tnaqqis tal-ħela tal-ikel huwa pass essenzjali biex jitnaqqas il-ġuħ fid-dinja u neċessità sabiex tiġi mitmugħa l-popolazzjoni tad-dinja li dejjem qed tikber;

J.  billi l-Forum tal-Oġġetti tal-Konsum li jirrappreżenta 400 bejjiegħ, manifattur, fornitur ta' servizz, u partijiet ikkonċernati oħra minn madwar 70 pajjiż adotta riżoluzzjoni pubblika sabiex sal-2025 titnaqqas bin-nofs il-ħela tal-ikel mill-operazzjonijiet tal-membri tiegħu stess, ħames snin qabel l-SDG 12.3;

K.  billi l-prevenzjoni tal-ħela ta' ikel iġġib benefiċċji ambjentali u vantaġġi f'termini soċjali u ekonomiċi; billi l-istimi jindikaw li, fl-UE, jinħlew 88 miljun tunnellata ta' ikel kull sena, li huma ekwivalenti għal 173 kg ta' ikel moħli għal kull persuna, u li l-produzzjoni u r-rimi tal-iskart tal-ikel tal-UE jiġġeneraw 170 tunnellata ta' emissjonijiet ta' CO2 u jikkunsmaw 26 miljun tunnellata ta' riżorsi; billi l-ispejjeż assoċjati ma' dan il-livell ta' ħela tal-ikel huma stmati li jammontaw għal madwar EUR 143 biljun(12); billi skont l-FAO, 800 miljun persuna fid-dinja jsofru l-ġuħ;

L.  billi, skont id-dejta mill-2014, 55 miljun persuna, jew 9,6 % tal-popolazzjoni tal-UE-28, ma kinux f'pożizzjoni li joffru ikel ta' kwalità jumejn infila; billi, skont dejta mill-2015, 118,8 miljun persuna, jew 23,7 % tal-popolazzjoni tal-UE-28, kienu f'riskju ta' faqar u ta' esklużjoni soċjali(13);

M.  billi t-tnaqqis tal-ħela tal-ikel jista' jtejjeb is-sitwazzjoni ekonomika għall-familji mingħajr ma jitbaxxewlhom l-istandards tal-għajxien;

N.  billi l-prattiki kummerċjali inġusti u d-dumping tal-prezzijiet fis-settur tal-ikel ta' spiss iwasslu biex l-ikel jinbiegħ bi prezz li huwa aktar baxx mill-valur reali tiegħu, li mbagħad joħloq aktar skart;

O.  billi l-ikel jintilef jew jinħela fl-istadji kollha tal-katina tal-ikel, inklużi l-produzzjoni, l-ipproċessar, it-trasport, il-ħżin, il-bejgħ bl-imnut, il-kummerċjalizzazzjoni u l-konsum; billi l-estimi mill-proġett FUSIONS jindikaw li s-setturi li jikkontribwixxu l-aktar għall-ħela tal-ikel fl-UE huma l-familji, bi 53 %, u l-ipproċessar, bi 19 %, il-kontributuri l-oħra huma l-bejjiegħ bl-imnut bi 12 %, il-produzzjoni primarja b'10 %, u l-bejjiegħa bl-ingrossa b'5 %(14); billi dawn l-istimi jissuġġerixxu li l-miżuri biex titnaqqas il-ħela tal-ikel fid-djar u fis-setturi tal-ipproċessar ikollhom l-akbar impatt; billi l-ħela tal-ikel fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw isseħħ l-aktar minħabba limitazzjonijiet fl-infrastruttura u dawk teknoloġiċi;

P.  billi d-dejta mill-proġett FUSIONS toriġina minn għadd ta' sorsi u hija bbażata fuq l-użu ta' diversi definizzjonijiet ta' "ħela tal-ikel";

Q.  billi l-proġett FUSIONS innota li ftit li xejn hemm kejl tal-ħela fl-agrikoltura, l-ortikultura, l-akkwakultura, is-sajd jew attivitajiet oħra ta' produzzjoni primarja; billi dan ma jħallix li ssir valutazzjoni tajba tal-iskala attwali tat-telf u l-ħela tal-ikel fl-Ewropa;

R.  billi miżuri mmirati, imfassla għall-operaturi u l-pass rilevanti fil-katina, huma mod aħjar għall-ġlieda kontra l-ħela tal-ikel, minħabba li l-problemi ffaċċati mhumiex l-istess fil-każijiet kollha;

S.  billi studju mwettaq fir-Renju Unit mill-Waste and Resources Action Programme (WRAP - il-Programm ta' Azzjoni dwar l-Iskart u r-Riżorsi) fl-2015 indika li mill-inqas 60 % tal-ħela tal-ikel mill-familji huwa evitabbli u li dan seta' jittiekel li kieku ġie ġestit aħjar(15);

T.  billi xi telf u ħela fil-produzzjoni primarja huma r-riżultat tal-istandards tal-bejjiegħ bl-imnut rigward l-ispeċifikazzjonijiet tal-prodott, ordnijiet ikkanċellati relatati ma' bidliet fid-domanda min-naħa tal-konsumaturi, u l-produzzjoni eċċessiva b'riżultat ta' rekwiżiti għall-ilħuq mad-domanda staġonali; billi t-taħsir tal-ikel fil-linja tal-produzzjoni huwa raġuni oħra għat-telf tal-ikel matul il-produzzjoni;

U.  billi skont il-FAO, fl-Ewropa 20 % tal-frott u l-ħaxix, 20 % tal-għeruq u tal-għelejjel tat-tuberu, u 10 % taż-żrieragħ taż-żejt u l-legumi huma mitlufa fl-agrikoltura, b'5 % oħra tal-frott u l-ħaxix u tal-għeruq u l-għelejjel tat-tuberu mitlufa wara l-ħsad(16);

V.  billi l-frott u l-ħaxix li ssirilhom il-ħsara minħabba diżastru naturali jew li jinqerdu jew jinħartu fl-azjendi agrikoli mmexxija mill-familji minħabba telf ta' suq jew prezzijiet baxxi jirrappreżentaw telf ta' investiment u ta' dħul għall-bdiewa;

W.  billi l-operaturi fil-katina tal-provvista tal-ikel sikwit jinternalizzaw l-ispiża tal-ħela tal-ikel u jinkluduha fil-prezz għall-konsumatur aħħari tal-prodott(17);

X.  billi r-Rapport Speċjali tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri Nru 34/2016 dwar il-Ġlieda Kontra l-Ħela tal-Ikel eżamina l-mistoqsija "l-UE tikkontribwixxi għal katina tal-provvista tal-ikel effiċjenti fl-użu tar-riżorsi billi tiġġieled kontra l-ħela tal-ikel b'mod effettiv?"; billi s-sejbiet tar-rapport jindikaw li bħalissa l-UE mhux qed tiġġieled kontra l-ħela tal-ikel b'mod effettiv, u li l-inizjattivi u l-politiki eżistenti jistgħu jintużaw b'mod aktar effettiv biex tiġi indirizzata l-problema tal-ħela tal-ikel; billi r-rapport stqarr li l-ambizzjoni tal-Kummissjoni biex tindirizza l-ħela tal-ikel iddgħajfet minkejja diversi talbiet mill-Parlament Ewropew u l-Istati Membri biex tiġi indirizzata din il-kwistjoni; billi r-rapport iqis l-azzjoni meħuda s'issa mill-Kummissjoni bħala frammentata, intermittenti u nieqsa minn koordinament ċar; billi r-rapport jirrakkomanda li l-Kummissjoni jenħtieġ li: tiżviluppa pjan ta' azzjoni għas-snin li ġejjin, tikkunsidra l-ħela tal-ikel fil-valutazzjonijiet tal-impatt futuri tagħha, tallinja aħjar il-politiki differenti tal-UE li jistgħu jiġġieldu kontra l-ħela tal-ikel, u tikkjarifika l-interpretazzjoni ta' dispożizzjonijiet legali li jistgħu jiskoraġġixxu d-donazzjoni tal-ikel, kif ukoll tqis kif tista' tiġi faċilitata d-donazzjoni f'oqsma oħra tal-politika;

Y.  billi l-Kummissjoni, wara li investiet ammont sostanzjali ta' riżorsi, u wara li wettqet konsultazzjoni pubblika li kellha suċċess kbir fl-2013, finalment iddeċidiet li ma tippubblikax il-komunikazzjoni intitolata "Building a Sustainable European Food System" (Nibnu Sistema tal-Ikel Ewropea Sostenibbli), minkejja l-fatt li l-komunikazzjoni kienet diġà ġiet iffinalizzata u maqbula minn tliet Kummissarji (DĠ Ambjent, DĠ SANCO, u DĠ AGRI); billi din il-Komunikazzjoni fiha għadd ta' aproċċi tajbin biex tiġi indirizzata l-problema tal-ħela tal-ikel;

Z.  billi la teżisti definizzjoni konsistenti komuni ta' "ħela tal-ikel" u lanqas metodoloġija komuni għall-kejl tal-ħela tal-ikel fil-livell tal-Unjoni, li tagħmilha diffiċli li jitqabblu s-settijiet ta' dejta differenti u li jitkejjel il-progress imwettaq biex jitnaqqas il-ħela tal-ikel; billi d-diffikultajiet assoċjati mal-ġbir ta' dejta sħiħa, affidabbli u armonizzata huma ostakolu addizzjonali fl-evalwazzjoni tal-ħela tal-ikel fl-UE; billi għall-fini ta' din ir-riżoluzzjoni, il-"ħela tal-ikel" tfisser ikel maħsub għall-konsum mill-bniedem, fi stat li jista' jittiekel jew li ma jistax jittiekel, imneħħi mill-katina tal-produzzjoni jew tal-provvista sabiex jintrema, fil-livelli tal-produzzjoni primarja, tal-ipproċessar, tal-manifattura, tat-trasport, tal-ħżin, tal-bejgħ bl-imnut u tal-konsumatur, bl-eċċezzjoni ta' telf tal-produzzjoni primarja; billi jeħtieġ li tiġi stabbilita definizzjoni ta' "telf mill-produzzjoni primarja";

AA.  billi jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn ikel moħli li jista' jittiekel u partijiet li ma jistgħux jittieklu sabiex jiġu evitati konklużjonijiet qarrieqa u miżuri ineffettivi; billi l-fokus tal-isforzi tat-tnaqqis jenħtieġ li jkun fuq li tiġi evitata l-ħela ta' ikel li jista' jittiekel;

AB.  billi l-Food Loss and Waste Protocol (Protokoll tat-Telf u l-Ħela tal-Ikel) huwa sforz minn bosta partijiet ikkonċernati li wassal għall-iżvilupp ta' standard ta' kontabbiltà u rapportar globali (magħruf bħala l-Istandard FLW) għall-kwantifikazzjoni tal-ikel u partijiet li ma jistgħux jittieklu assoċjati mneħħija mill-katina tal-provvista tal-ikel(18);

AC.  billi l-monitoraġġ mhux biss ta' kemm jinħela iżda anke ta' kemm ikun kbir l-ammont ta' ikel żejjed u l-kwantitajiet tal-ikel irkuprati jistgħu jipprovdu stampa aktar kompleta, li tista' tkun utli fit-tnedija ta' politiki tajba fil-livell tal-UE;

AD.  billi l-ġerarkija tal-immaniġġjar tal-iskart stabbilita mid-Direttiva Qafas dwar l-Iskart(19) (il-prevenzjoni, il-preparazzjoni għar-riutilizzazzjoni, ir-riċiklaġġ, l-irkupru u r-rimi) ma tqisx il-karatteristiċi speċifiċi tal-iskart tal-ikel, li huwa fluss tal-iskart li jvarja ferm; billi bħalissa ma teżisti l-ebda ġerarkija speċifika għall-immaniġġjar tal-ikel mhux ikkonsmat u tal-iskart tal-ikel fil-livell tal-UE; billi jenħtieġ li tiġi stabbilita ġerarkija tal-iskart tal-ikel li tqis il-katina kollha tal-ikel; billi l-prevenzjoni u l-użu mill-ġdid għall-konsum mill-bniedem għandhom ikunu l-miżuri prijoritarji;

AE.  billi, bil-politiki ta' inċentivazzjoni xierqa, l-eċċessi tal-ikel jistgħu jiġu rkuprati u jintużaw biex jintemgħu in-nies;

AF.  billi hemm il-potenzjal għall-ottimizzazzjoni tal-użu ta' residwi tal-ikel u prodotti sekondarji mill-katina tal-ikel fil-produzzjoni tal-għalf tal-annimali;

AG.  billi l-inċinerazzjoni u r-rimi f'miżbla tal-iskart tal-ikel għadhom prattiki kontinwi f'xi nħawi tal-UE u huma kuntrarji għall-ekonomija ċirkolari;

AH.  billi l-Artikolu 9(1)(f) tar-Regolament (UE) Nru 1169/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2011 dwar l-għoti ta' informazzjoni dwar l-ikel lill-konsumaturi(20) jirrikjedi li l-operaturi fin-negozju tal-ikel jindikaw id-data tad-durabbiltà minima (id-data "l-aħjar qabel") jew id-data "uża sa" ta' prodott tal-ikel;

AI.  billi l-immarkar tad-data fuq il-prodotti tal-ikel ma jinftiehemx tajjeb, speċjalment mill-konsumaturi; billi t-tikkettar "l-aħjar qabel" jindika d-data li warajha ġeneralment prodott tal-ikel xorta jkun jista' jittiekel, iżda jista' jkun li ma jkunx għadu fl-aħjar kundizzjoni tiegħu f'termini ta' kwalità, filwaqt li t-tikkettar "uża sa" jindika d-data li warajha oġġett tal-ikel ma jibqax aktar sikur biex jittiekel; billi lanqas nofs iċ-ċittadini tal-UE ma jifhmu t-tifsira tat-tikkettar "l-aħjar qabel" u "uża sa"(21); billi l-użu tal-"l-aħjar qabel" u "uża sa" u l-modi li bihom huma mifhuma jvarjaw minn Stat Membru għal ieħor, u bejn produtturi, proċessuri u distributuri differenti, anki jekk il-prodott ikun l-istess; billi skont l-Artikolu 13 tar-Regolament (UE) Nru 1169/2011 dwar l-għoti ta' informazzjoni dwar l-ikel lill-konsumaturi, id-data ta' skadenza fuq prodott għandha tkun tidher faċilment u tinqara sew;

AJ.  billi d-donazzjoni tal-ikel mhux mibjugħ tul il-katina tal-ikel kollha twassal għal tnaqqis konsiderevoli fil-ħela tal-ikel, filwaqt li tgħin lill-persuni fil-bżonn tal-ikel li ma jkunux kapaċi jixtru prodotti tal-ikel partikolari jew kwantità suffiċjenti ta' ikel tal-istess kwalità; billi s-supermarkets u l-ħwienet gastronomiċi jista' jkollhom rwol distintiv f'dan il-proċess;

AK.  billi l-fondi tal-Unjoni bħalma hu l-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn (FEAD) jiffaċilitaw id-donazzjoni tal-ikel billi jiffinanzjaw, inter alia, l-infrastruttura tal-ħżin u tat-trasport għall-ikel mogħti b'donazzjoni; billi l-Istati Membri ma jagħmlux użu biżżejjed tal-FEAD;

AL.  billi t-twassil ta' ikel żejjed li jista' jiġi kkunsmat lil dawk fil-bżonn huwa mfixkel minn ostakolu fil-kapaċità tal-kanal tad-distribuzzjoni, jew xi kultant in-nuqqas sħiħ ta' kapaċità ta' dak il-kanal; billi l-organizzazzjonijiet u l-istituzzjonijiet tal-karità li jwettqu ħidma soċjali u li huma sostnuti mill-Istat jew minn awtoritajiet lokali m'għandhomx ir-riżorsi finanzjarji u umani biex ikunu jistgħu jittrasportaw u jiddistribwixxu ikel li jista' jiġi kkunsmat offrut għal finijiet ta' karità; billi dan huwa speċjalment minnu fir-reġjuni l-aktar żvantaġġati;

AM.  billi l-programmi soċjali u minn isfel għal fuq, pereżempju l-banek tal-ikel jew il-postijiet tal-ikel imħaddma minn organizzazzjonijiet tal-karità, inaqqsu l-ħela tal-ikel u jgħinu lill-aktar nies foqra, u għalhekk jgħinu wkoll biex tiġi stabbilita soċjetà responsabbli u sensibilizzata;

AN.  billi fis-Suq Uniku ħafna kumpaniji jipproduċu ikel għal aktar minn pajjiż wieħed; billi l-prodotti mhux mibjugħa minn dawn il-kumpaniji f'xi każijiet ma jistgħux jingħataw bħala donazzjoni fil-pajjiż tal-produzzjoni minħabba li t-tikkettar ikun b'lingwi barranin;

AO.  billi d-donaturi tal-ikel huma meqjusa bħala "operaturi fin-negozju tal-ikel" skont ir-Regolament tal-Liġi Ġenerali dwar l-Ikel(22) u b'hekk iridu jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni tal-UE kollha dwar l-ikel li tikkonċerna r-responsabbiltà, it-traċċabbiltà u r-regoli dwar is-sikurezza tal-ikel stabbiliti permezz tal-Pakkett dwar l-Iġjene tal-Ikel(23); billi r-riskji assoċjati mar-responsabbiltà għall-ikel mogħti b'donazzjoni jistgħu jġiegħlu lid-donaturi potenzjali tal-ikel jarmu l-ikel żejjed minflok jagħtuh(24);

AP.  billi, minħabba f'ostakoli amministrattivi eżistenti, il-katini ewlenin tal-bejgħ bl-imnut u s-supermarkets isibuha aċċettabbli li jarmu l-ikel li jkun viċin id-data "uża sa" minflok jagħtuh bħala donazzjoni;

AQ.  billi l-Kummissjoni attwalment qiegħda taħdem fuq kjarifika tal-leġiżlazzjoni Ewropea dwar id-donazzjonijiet;

AR.  billi diversi Stati Membri diġà adottaw leġiżlazzjoni nazzjonali biex jillimitaw il-ħolqien ta' skart tal-ikel, fejn l-Italja, speċifikament, adottat leġiżlazzjoni li tiffaċilita d-donazzjoni u d-distribuzzjoni tal-ikel għal finijiet ta' solidarjetà soċjali billi teskludi r-responsabbiltà tad-donaturi għall-ikel li jingħata in bona fide u magħruf li jkun tajjeb għall-konsum fil-mument tad-donazzjoni;

AS.  billi l-pajjiżi jistgħu wkoll jadottaw linji gwida volontarji nazzjonali għal donazzjonijiet tal-ikel, bħal dawk ippreparati mill-awtoritajiet tas-sikurezza tal-ikel fil-Finlandja, li għandhom l-għan li jnaqqsu l-ħela evitabbli tal-ikel;

AT.  billi d-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta' Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta' taxxa fuq il-valur miżjud(25) (id-Direttiva tal-VAT) tistabbilixxi li d-donazzjonijiet tal-ikel huma taxxabbli u li l-eżenzjonijiet mit-taxxa fuq id-donazzjonijiet tal-ikel mhumiex permessi; billi l-Kummissjoni tirrakkomanda li, għall-finijiet tat-taxxa, il-valur tal-ikel mogħti b'donazzjoni qrib id-data ta' "l-aħjar qabel" jew li ma jkunx addattat għall-bejgħ jenħtieġ li jiġi stabbilit bħala "pjuttost baxx, saħansitra qrib iż-żero"(26); billi xi Stati Membri jinċentivaw id-donazzjonijiet tal-ikel billi "jabbandunaw" ir-responsabbiltà tal-VAT, iżda l-konformità mad-Direttiva tal-VAT mhijiex ċara; billi Stati Membri oħrajn joffru kreditu ta' taxxa korporattiva fuq l-ikel mogħti b'donazzjoni(27);

AU.  billi, sfortunatament, f'ħafna Stati Membri jiġi aktar għali li tagħti l-ikel żejjed li huwa tajjeb għall-konsum milli tibagħtu għal diġestjoni anaerobika, li jmur kontra l-interess pubbliku, minħabba l-għadd ta' persuni li jgħixu f'faqar estrem;

AV.  billi l-imballaġġ tal-ikel jagħti kontribut importanti lit-tnaqqis tal-ħela tal-ikel u s-sostenibbiltà billi jestendi l-ħajja tal-prodotti u jipproteġihom; billi l-imballaġġ tal-ikel li huwa riċiklabbli u li ġej minn materja prima rinnovabbli jista' jikkontribwixxi aktar għall-għanijiet ambjentali u ta' effiċjenza fir-riżorsi;

AW.  billi l-materjali li jiġu f'kuntatt mal-ikel attivi u intelliġenti jistgħu jtejbu l-kwalità tal-ikel fil-pakketti u jestendu ż-żmien kemm jista' jinħażen, jistgħu jimmonitorjaw aħjar il-kundizzjoni tal-ikel fil-pakketti, u jistgħu jipprovdu informazzjoni dwar il-freskezza tal-ikel;

AX.  billi t-trattament tal-ikel li jintrema jieħu riżorsi addizzjonali;

AY.  billi l-ġlieda kontra l-ħela tal-ikel iġġib ukoll benefiċċji ekonomiċi, billi kull euro li jintefaq fuq il-ħela tal-ikel jagħmilha possibbli li jiġu evitati 265 kg ta' skart tal-ikel, b'valur ta' EUR 535, tippermetti lill-awtoritajiet lokali jiffrankaw EUR 9 fuq il-kost tal-iskart, u tippermetti li jiġu ffrankati EUR 50 fuq kostijiet ambjentali marbuta mal-emissjonijiet ta' gassijiet serra u t-tniġġis tal-arja (28);

AZ.  billi jenħtieġ li tittieħed azzjoni fil-livell xieraq biex titnaqqas il-ħela tal-ikel; billi l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom rwol ewlieni x'jaqdu fit-tnaqqis tal-ħela tal-ikel permezz tar-responsabbiltajiet u l-kompetenzi tagħhom fl-immaniġġjar tal-iskart, il-kapaċitajiet tagħhom biex jibdew u jmexxu kampanji lokali kif ukoll il-kuntatt u l-kooperazzjoni diretta tagħhom mas-soċjetà ċivili u ma' organizzazzjonijiet tal-karità, meta jitqies is-sehem kbir tagħhom fl-akkwist pubbliku u f'ħafna każijiet l-awtorità tagħhom fuq l-istituzzjonijiet edukattivi;

BA.  billi l-iskambju tal-aħjar prattiki fil-livell Ewropew u internazzjonali, kif ukoll l-għajnuna għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw, huma ta' importanza ewlenija fil-ġlieda kontra l-ħela tal-ikel mad-dinja kollha;

BB.  billi l-Parlament Ewropew ilu mit-tieni semestru tal-2013 jimplimenta politika komprensiva bil-għan li jnaqqas b'mod drastiku l-iskart tal-ikel prodott mis-servizzi tal-catering tiegħu; billi l-ikel mhux ikkunsmat mill-produzzjoni żejda jingħata b'donazzjoni b'mod regolari mill-faċilitajiet ewlenin tal-Parlament fi Brussell;

1.  Jenfasizza l-ħtieġa urġenti li jitnaqqas l-ammont ta' ikel moħli, u li tittejjeb l-effiċjenza fir-riżorsi fl-Unjoni f'kull stadju tal-katina tal-ikel, inklużi l-produzzjoni, l-ipproċessar, it-trasport, il-ħżin, il-bejgħ lill-konsumatur, il-kummerċjalizzazzjoni u l-konsum, filwaqt li jitqies li fil-pajjiżi industrijalizzati ħafna l-ikel jintrema b'mod predominanti fl-istadji tal-bejgħ u tal-konsum, filwaqt li fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw l-ikel jibda jinħela fl-istadji tal-produzzjoni u tal-ipproċessar; jenfasizza, f'dan ir-rigward, l-importanza tat-tmexxija politika u ta' impenn kemm mill-Kummissjoni kif ukoll mill-Istati Membri; ifakkar li l-Parlament Ewropew talab bosta drabi lill-Kummissjoni tieħu azzjoni kontra l-ħela tal-ikel;

2.  B'mod aktar speċifiku, iħeġġeġ biex jitnaqqas l-ammont ta' ikel moħli ġġenerat fil-livelli tal-bejgħ bl-imnut u tal-konsumatur u sabiex jitnaqqas it-telf tal-ikel tul il-ktajjen tal-produzzjoni u tal-provvista, inkluż it-telf wara l-ħsad;

3.  Jinsisti, għaldaqstant, fuq il-ħtieġa li tittejjeb il-komunikazzjoni bejn l-atturi kollha fil-katina tal-provvista tal-ikel, b'mod partikolari bejn il-fornituri u d-distributuri, sabiex jintlaħaq bilanċ bejn il-provvista u d-domanda;

4.  Jitlob li jkun hemm reazzjoni politika kkoordinata fil-livell tal-UE u l-Istati Membri, f'konformità mal-kompetenzi rispettivi, li mhux biss tqis il-politiki dwar il-ħela, is-sikurezza tal-ikel u l-informazzjoni, iżda wkoll elementi tal-politika ekonomika, fiskali, finanzjarja, tar-riċerka u l-innovazzjoni, tal-ambjent, politika strutturali (agrikoltura u sajd), tal-edukazzjoni, dik soċjali, tal-kummerċ, tal-ħarsien tal-konsumatur, tal-enerġija u tal-akkwist pubbliku; jappella, f'dan ir-rigward, għal koordinazzjoni bejn l-UE u l-Istati Membri; jenfasizza li l-isforzi tal-UE biex titnaqqas il-ħela tal-ikel jenħtieġ li jissaħħu u jiġu allinjati aħjar; jinnota li n-negozji tul il-katina tal-provvista tal-ikel huma fil-biċċa l-kbira SMEs, li jenħtieġ li ma jiġux mgħobbija b'amministrazzjoni żejda mhux raġonevoli;

5.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tinvolvi lis-servizzi rilevanti kollha tal-Kummissjoni li jittrattaw il-ħela fl-ikel u tiżgura koordinazzjoni kontinwa u msaħħa fil-livell tal-Kummissjoni; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni tuża approċċ sistematiku li jindirizza l-aspetti kollha tal-ħela tal-ikel u tistabbilixxi pjan ta' azzjoni komprensiv dwar il-ħela tal-ikel li jkopri l-bosta oqsma ta' politika u li jispjega l-istrateġija għas-snin li ġejjin;

6.  Jistieden lill-Kummissjoni tidentifika l-leġiżlazzjoni Ewropea li tista' tfixkel il-ġlieda effettiva kontra l-ħela tal-ikel u tanalizza kif tista' tiġi adattata biex tilħaq l-għan tal-prevenzjoni tal-ħela tal-ikel;

7.  Jistieden lill-Kummissjoni biex, meta twettaq valutazzjonijiet tal-impatt dwar proposti leġiżlattivi rilevanti ġodda, tevalwa l-impatt potenzjali tagħhom fuq il-ħela tal-ikel;

8.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jpoġġu l-appoġġ finanzjarju eżistenti għall-ġlieda kontra l-ħela tal-ikel fuq bażi permanenti; jistieden lill-Istati Membri jagħmlu użu aħjar mill-opportunitajiet offruti f'dan il-qasam mid-diversi politiki u programmi ta' finanzjament tal-Unjoni Ewropea;

9.  Jenfasizza r-responsabilità tal-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri biex jiżviluppaw approċċ imfassal għall-ġlieda kontra l-ħela tal-ikel, fi ħdan il-qafas tal-UE; jirrikonoxxi l-ħidma importanti li diġà twettqet f'diversi Stati Membri;

10.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jimpenjaw ruħhom f'kampanji ta' sensibilizzazzjoni u ta' komunikazzjoni dwar kif tiġi evitata l-ħela tal-ikel;

11.  Jistieden lill-Istati Membri jieħdu miżuri sabiex inaqqsu t-telf tal-ikel tul il-katina ta' provvista kollha, inkluża fil-produzzjoni primarja, it-trasport u l-ħżin;

12.  Jistieden lill-Istati Membri jieħdu l-miżuri meħtieġa biex tinkiseb mira tal-Unjoni ta' tnaqqis tal-ħela tal-ikel bi 30 % sal-2025 u 50 % sal-2030, meta mqabbel mal-bażi ta' referenza tal-2014;

13.  Jistieden lill-Kummissjoni teżamina, sal-31 ta' Diċembru 2020, il-possibbiltà li tistabbilixxi miri vinkolanti għat-tnaqqis tal-ħela tal-ikel fl-Unjoni kollha li għandhom jintlaħqu sal-2025 u l-2030 abbażi tal-kejl ikkalkulat f'konformità ma' metodoloġija komuni; jistieden lill-Kummissjoni tfassal rapport, akkumpanjat bi proposta leġiżlattiva, fejn ikun xieraq;

14.  Jistieden lill-Istati Membri jimmonitorjaw u jivvalutaw l-implimentazzjoni tal-miżuri tagħhom għat-tnaqqis tal-ħela tal-ikel, billi jkejlu l-livelli tal-ħela tal-ikel abbażi ta' metodoloġija komuni; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tappoġġja definizzjoni legalment vinkolanti tal-ħela tal-ikel u tadotta, sal-31 ta' Diċembru 2017, metodoloġija komuni, inklużi rekwiżiti minimi ta' kwalità, għall-kejl uniformi tal-livelli ta' ħela tal-ikel; jemmen li definizzjoni u metodoloġija komuni tal-UE għall-kejl tat-"telf" tal-ikel, applikabbli għall-katina tal-provvista kollha kemm hi, jiffaċilitaw l-isforzi tal-Istati Membri u tal-partijiet ikkonċernati fil-kalkolu u t-tnaqqis tal-ħela tal-ikel;

15.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jużaw id-definizzjoni li ġejja ta' "ħela tal-ikel": "ħela tal-ikel tfisser ikel maħsub għall-konsum mill-bniedem, jew fi stat li jista' jittiekel jew li ma jistax jittiekel, imneħħi mill-katina tal-produzzjoni jew tal-provvista sabiex jintrema, inkluż fil-livelli tal-produzzjoni primarja, tal-ipproċessar, tal-manifattura, tat-trasport, tal-ħżin, tal-bejgħ bl-imnut u tal-konsumatur, bl-eċċezzjoni ta' telf tal-produzzjoni primarja";

16.  Jistieden lill-Kummissjoni turi distinzjoni ċara fil-politiki futuri tagħha bejn il-ħela tal-ikel u t-telf tal-ikel, li ma jistax ikun evitat fil-livell primarju tal-produzzjoni minħabba forzi maġġuri bħal maltempati;

17.  Jistieden lill-Kummissjoni tinkludi t-telf tal-ikel fis-settur agrikolu u f'setturi ta' produzzjoni primarja oħrajn fil-kalkoli tagħha, sabiex tiżgura approċċ li jqis il-katina tal-provvista kollha kemm hi; jinnota, madankollu, li l-kwantifikazzjoni tat-telf fl-istadju tal-produzzjoni primarja tista' tkun diffiċli u jistieden lill-Kummissjoni tidentifika l-aħjar prattiki biex tassisti lill-Istati Membri fil-ġbir ta' dejta bħal din;

18.  Jistieden lill-Kummissjoni taħdem fuq definizzjoni komuni tal-kunċett ta' "telf" f'kull pass fil-katina tal-ikel, u metodoloġija komuni ta' kejl f'kollaborazzjoni mal-Istati Membri u l-partijiet kollha involuti;

19.  Jinnota li hu diffiċli li jiġu kkwantifikati l-ħela tal-ikel u t-telf tal-ikel fl-istadju tal-produzzjoni primarja minħabba l-prodotti eteroġenji u l-proċessi rispettivi u n-nuqqas ta' definizzjoni ċara ta' ħela tal-ikel; jistieden lill-Kummissjoni tidentifika u xxerred fost l-Istati Membri l-aħjar prassi f'dak li għandu x'jaqsam mal-ġbir ta' dejta dwar it-telf u l-ħela tal-ikel fl-azjendi agrikoli mingħajr ma tpoġġi piż amministrattiv addizzjonali jew spejjeż żejda għall-bdiewa;

20.  Jistieden lill-Kummissjoni u l-Istati Membri jikkonsultaw mal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha dwar il-metodoloġija statistika u miżuri oħrajn li għandhom jiġu implimentati sabiex tiġi evitata l-ħela tal-ikel fl-Unjoni u fis-setturi kollha;

21.  Jinnota li m'hemm l-ebda definizzjoni u metodoloġija komuni tal-UE għall-kejl ta' "eċċess tal-ikel"; jirrimarka li l-Italja adottat leġiżlazzjoni li tiddefinixxi l-eċċessi fil-katina tal-ikel u tipprovdi ġerarkija għall-irkupru tal-eċċessi, filwaqt li tingħata prijorità lill-konsum mill-bniedem; jistieden lill-Kummissjoni tesplora l-effetti tal-leġiżlazzjoni msemmija fuq id-donazzjoni tal-ikel u l-ħela tal-ikel fl-Italja, u tikkunsidra li tipproponi leġiżlazzjoni simili fil-livell tal-UE jekk dan ikun meħtieġ;

22.  Jitlob li tiġi applikata ġerarkija tal-iskart tal-ikel speċifika fid-Direttiva 2008/98/KE kif ġej:

   (a) il-prevenzjoni fis-sors;
   (b) l-irkupru tal-ikel li jista' jittiekel, il-prijoritizzazzjoni tal-użu mill-bniedem fuq l-għalf tal-annimali u l-ipproċessar mill-ġdid fi prodotti mhux alimentari;
   (c) ir-riċiklaġġ organiku;
   (d) l-irkupru enerġetiku;
   (e) ir-rimi;

23.  Jenfasizza l-inizjattivi li jinsabu fil-Pjan ta' Azzjoni għal Ekonomija Ċirkolari li jkopru miżuri għat-twaqqif ta' pjattaforma ta' appoġġ finanzjarju sabiex jiġu attirati l-investiment u l-innovazzjonijiet immirati biex inaqqsu t-telf, kif ukoll il-linji gwida indirizzati lejn l-Istati Membri għall-konverżjoni ta' xi telf ta' ikel jew prodotti agrikoli sekondarji f'enerġija;

24.  Jisħaq fuq il-punt li l-ħtiġijiet enerġetiċi għandhom jiġu ssodisfati permezz tal-użu tal-iskart u l-prodotti sekondarji li ma jkunux utli fi kwalunkwe proċess ieħor fl-ogħla livelli tal-ġerarkija tal-iskart;

25.  Jenfasizza li l-ġlieda b'suċċess kontra l-ħela tal-ikel tirrikjedi wkoll livelli b'saħħithom ta' riċiklaġġ fid-Direttiva Qafas dwar l-Iskart riveduta u l-integrazzjoni tal-prinċipju ta' kaskata għall-bijomassa fil-politika tal-enerġija tal-UE;

26.  Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi inkluż obbligu għall-Istati Membri li jinnotifikaw lill-Kummissjoni Ewropea kull sena bil-livell totali ta' skart tal-ikel iġġenerat f'sena speċifika;

27.  Jistieden lill-Istati Membri jadottaw miżuri speċifiċi ta' prevenzjoni tal-ħela tal-ikel fil-programmi tagħhom tal-prevenzjoni tal-ħela; jistieden lill-Istati Membri b'mod partikolari biex jistabbilixxu ftehimiet volontarji u biex joħolqu inċentivi ekonomiċi u fiskali għad-donazzjoni tal-ikel u mezzi oħra biex tiġi limitata l-ħela tal-ikel;

28.  Iqis, b'mod speċifiku, li, bil-għan li jiġi żgurat livell għoli ta' protezzjoni ambjentali u produzzjoni, inklużi d-diġestat u l-kompost, bi standards ta' kwalità għoljin, l-Istati Membri jenħtieġ li jinkoraġġixxu l-ikkompostjar fid-djar u s-separazzjoni tal-bijoskart fis-sors, u jiżguraw li dan l-iskart ikun soġġett għall-bijoriċiklaġġ; iqis li l-Istati Membri jenħtieġ li jipprojbixxu wkoll it-tqegħid tal-bijoskart f'miżbliet;

29.  Jinnota r-riskju ta' kontaminazzjoni involut mill-plastik u l-metall fl-inputs tal-iskart tal-ikel għall-kompost u l-ħamrija, u fi stadju ulterjuri, f'ekosistemi tal-ilma ħelu u tal-baħar, u jħeġġeġ li din ir-rotta ta' tniġġis tiġi minimizzata; ifakkar, barra minn hekk, l-intenzjoni tad-Direttiva dwar l-użu tal-ħama tad-dranaġġ fl-agrikoltura biex tnaqqas il-kontaminazzjoni fil-ħamrija agrikola; jitlob, għaldaqstant, li jkun hemm kawtela meta jitqies it-taħlit ta' flussi tal-iskart kif ukoll li jkun hemm salvagwardji xierqa;

30.  Jenfasizza li s-sikurezza tal-ikel hija fundamentali u li l-miżuri għat-tnaqqis tal-ħela tal-ikel jeħtieġ li ma jikkompromettux l-istandards attwali tas-sikurezza tal-ikel; jenfasizza li l-ġlieda kontra l-ħela tal-ikel jenħtieġ li ma tikkompromettix is-sikurezza tal-ikel u l-istandards ambjentali, u lanqas l-istandards għall-protezzjoni tal-annimali, b'mod partikolari s-saħħa u l-benessri tal-annimali;

31.  Jistieden lill-Kummissjoni tinkoraġġixxi lill-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri jadottaw miżuri li jikkontrollaw is-sikurezza tal-ikel mil-lat tas-saħħa kull meta jkun meħtieġ sabiex iżidu l-fiduċja taċ-ċittadini u l-konsumaturi f'politiki li jikkontribwixxu għat-tnaqqis fil-ħela tal-ikel;

32.  Jinnota li l-prevenzjoni tal-ġenerazzjoni tal-iskart tal-ikel hija l-miżura prijoritarja li trid tiġi segwita, meta l-iskart jiġi mmaniġġjat b'mod korrett f'konformità mal-prinċipji tal-ekonomija ċirkolari; jenfasizza, madankollu, li attwalment huwa impossibbli li l-ġenerazzjoni tal-iskart tal-ikel titniżżel għal żero; iqis li huwa meħtieġ, għalhekk, li jiġu stabbiliti miżuri obbligatorji tal-UE biex ikun żgurat li l-iskart tal-ikel jista' jinbidel f'riżorsi ġodda;

33.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jipprovdu inċentivi ekonomiċi biex jappoġġjaw il-ġbir tal-ikel mhux użat, li jista' jew jiġi ddistribwit mill-ġdid lill-karitajiet jew jerġa' jintuża mill-ġdid għal skop sekondarju ieħor li jipprevjeni l-ħela tal-ikel, bħal li l-ikel mhux użat jitbiddel f'riżorsa ta' valur, billi jintuża fil-produzzjoni tal-għalf għall-bhejjem u l-annimali domestiċi;

34.  Jinnota l-potenzjal għall-ottimizzazzjoni tal-użu tal-ikel li inevitabbilment jintilef jew jitwarrab u ta' prodotti sekondarji mill-katina tal-ikel, b'mod partikolari dawk li joriġinaw mill-annimali, fil-produzzjoni tal-għalf, ir-riċiklaġġ tan-nutrijenti u l-produzzjoni ta' prodotti li jtejbu l-ħamrija u l-importanza tagħhom għall-produzzjoni primarja;

35.  Jenfasizza li leġiżlazzjoni Ewropea aktar effettiva dwar il-prodotti sekondarji fid-Direttiva 2008/98/KE tista' tgħin biex titnaqqas b'mod sinifikanti l-ħela tal-ikel; jistieden lill-Kummissjoni, għal dan l-għan, biex tappoġġja, partikolarment permezz tal-programm Orizzont 2020, proġetti li jinvolvu kumpaniji agroalimentari mfassla biex jiffaċilitaw is-sinerġiji bejn l-agrikoltura u l-industrija;

36.  Itenni l-ħtieġa li l-Kummissjoni tfassal rapport, sal-31 ta' Diċembru 2018, biex tevalwa l-ħtieġa ta' miżuri regolatorji trasversali fis-settur tal-konsum u l-produzzjoni sostenibbli, u li tfassal rapport tal-impatt biex tidentifika r-regolamenti li l-interazzjoni tagħhom qed taġixxi bħala ostakolu għall-iżvilupp ta' sinerġiji bejn is-setturi, u qed tfixkel l-użu ta' prodotti sekondarji;

37.  Jisħaq fuq il-punt li l-użu ta' ħażniet u ikel li inkella jinħlew ma jipprekludix il-ħtieġa li jkun hemm ġestjoni tajba tal-provvista u ġestjoni għaqlija tal-katina tal-ikel biex jiġu evitati eċċessi strutturali sistematiċi;

38.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu l-użu ta' grad aktar għoli ta' oġġetti li kienu tal-ikel u ta' prodotti sekondarji mill-katina kollha tal-ikel fil-produzzjoni tal-għalf tal-annimali;

39.  Jistieden lill-Kummissjoni tanalizza l-ostakli legali għall-użu ta' dawk li kienu oġġetti tal-ikel fil-produzzjoni tal-għalf u tħeġġeġ ir-riċerka f'dan il-qasam, filwaqt li, fl-istess ħin, jisħaq fuq il-ħtieġa li jkun hemm aktar traċċabilità, konformità mal-istandards tal-bijosigurtà u użu ta' proċessi ta' separazzjoni u ta' trattament li jnaqqsu għal żero r-riskju għas-sikurezza alimentari;

40.  Jilqa' b'sodisfazzjon il-ħolqien ta' Pjattaforma tal-UE dwar it-Telf u l-Ħela tal-Ikel, li hija maħsuba biex tidentifika miżuri prijoritarji li jridu jiġu adottati fil-livell tal-UE biex jiġu pprevenuti t-telf tal-ikel u l-ħela tal-ikel, u tiffaċilita l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-operaturi involuti; jenfasizza, għal dan il-għan, li l-involviment rilevanti tal-Parlament Ewropew fil-ħidma tal-Pjattaforma jkun mixtieq; jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi lill-Parlament lista preċiża tal-miżuri li attwalment qed jittiħedu u l-objettivi u l-għanijiet sussidjarji segwiti, kif ukoll il-progress li qed jitwettaq dwar metodoloġija komuni u dwar id-donazzjonijiet; iqis li l-Pjattaforma tista' tkun l-istrument it-tajjeb għall-kejl ta' mhux biss kemm jinħela ikel iżda wkoll tal-kwantitajiet ta' eċċessi tal-ikel u ta' ikel irkuprat; għadu konvint, madankollu, li dan jista' jkun biss l-ewwel pass biex tiġi indirizzata l-problema tal-ħela tal-ikel;

41.  Jistieden lill-Kummissjoni jkollha disponibbli fl-24 lingwa tal-UE l-proċedimenti tal-Pjattaforma tal-UE dwar it-Telf u l-Ħela tal-Ikel;

42.  Jistieden lill-Pjattaforma tal-UE dwar it-Telf u l-Ħela tal-Ikel, fost l-oħrajn, biex tappoġġja l-iżvilupp ta' varjetà ta' kanali ta' informazzjoni għall-konsumatur kif ukoll informazzjoni tal-konsumaturi u programmi ta' edukazzjoni dwar l-oġġetti tal-ikel; iħeġġeġ lill-Pjattaforma tiffaċilita l-kooperazzjoni tal-partijiet ikkonċernati lokali dwar inizjattivi ta' prevenzjoni tal-ħela tal-ikel u donazzjoni b'enfasi fuq it-tnaqqis tal-ispejjeż tat-tranżazzjoni korrispondenti; itenni l-importanza tal-iskambju tal-aħjar prattiki, l-ikkombinar tal-għarfien u l-evitar tad-duplikazzjoni ma' forums rilevanti oħra bħal pereżempju l-Forum fil-Livell tal-Konsumatur tal-UE dwar is-Sostenibbiltà, ir-Round table Ewropea dwar il-Konsum u l-Produzzjoni Sostenibbli tal-Ikel, il-Forum ta' Livell Għoli dwar it-Titjib tal-Funzjonament tal-Katina tal-Provvista tal-Ikel, u il-Forum tal-Oġġetti tal-Konsum;

43.  Jistieden lill-Kummissjoni, fi ħdan l-azzjonijiet tal-Pjattaforma tal-UE dwar it-Telf u l-Ħela tal-Ikel, biex tivvaluta l-aħjar prattiki li s'issa ġew implimentati fl-Istati Membri differenti, sabiex jiġu definiti aħjar l-istrumenti effettivi biex titnaqqas il-ħela tal-ikel;

44.  Iqis li, sabiex titnaqqas kemm jista' jkun il-ħela tal-ikel, huwa meħtieġ li jkunu involuti l-parteċipanti kollha fil-katina tal-provvista tal-ikel u biex jidħlu fil-mira l-kawżi differenti tal-iskart fuq bażi settur b'settur; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, biex tagħmel analiżi tal-katina tal-ikel kollha sabiex tidentifika f'liema setturi tal-ikel il-ħela tal-ikel huwa l-aktar prevalenti u x'soluzzjonijiet jistgħu jintużaw biex tiġi evitata l-ħela tal-ikel;

45.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiskambjaw, jippromwovu u jappoġġjaw prattiki ta' tnaqqis tal-ħela tal-ikel b'suċċess u metodi għall-konservazzjoni tar-riżorsi li diġà qed jintużaw minn partijiet ikkonċernati; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jikkonsultaw mal-partijiet ikkonċernati rilevanti dwar x'miżuri settorjali mmirati għandhom jittieħdu fil-kuntest tal-prevenzjoni tal-ħela tal-ikel;

46.  Jenfasizza li l-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom qabel xejn jikkonsultaw il-partijiet ikkonċernati kollha – inkluż is-settur agrikolu – u jwettqu valutazzjoni tal-impatt fuq kwalunkwe miżura proposta li għandha tiġi implimentata sabiex tiġi evitata l-ħela tal-ikel fl-Unjoni kollha;

47.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali, f'kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati kollha, biex jimpenjaw ruħhom sabiex jitjieb il-fehim, speċjalment mill-konsumaturi, tad-dati 'uża sa' u 'l-aħjar qabel', u dwar il-possibilità tal-użu tal-prodotti tal-ikel wara d-data "l-aħjar qabel", inter alia, billi jwettqu kampanji ta' sensibilizzazzjoni u ta' edukazzjoni u billi jiffaċilitaw l-aċċess aktar faċli ta' informazzjoni li tinftiehem dwar il-prodott, u l-forniment ta' tali informazzjoni; jirrimarka li l-użu ta' tikkettar b'żewġ dati, pereżempju 'bigħ sa' u 'uża sa', fuq l-istess prodott jista' jkollu effett negattiv fuq id-deċiżjonijiet dwar il-ġestjoni tal-ikel tal-konsumaturi; jenfasizza l-importanza li l-konsumaturi jingħataw is-setgħa sabiex jiġi megħjuna jagħmlu deċiżjonijiet informati;

48.  Jistieden lill-Kummissjoni, bħala parti mill-evalwazzjoni li għaddejja tagħha, sabiex tivvaluta, b'mod partikolari: jekk il-leġiżlazzjoni eżistenti tal-UE u l-prattika tad-dati "l-aħjar qabel" u "uża sa" f'għadd ta' Stati Membri hijiex adatta għall-iskop; jekk għandhiex tiġi kkunsidrata reviżjoni tat-terminoloġija tad-dati 'uża sa' u 'l-aħjar qabel', biex ikun aktar faċli għall-konsumaturi li jifhmuhom; jekk jistax ikun ta' benefiċċju li ċerti dati għal prodotti fejn m'hemm involuti l-ebda riskji għas-saħħa jew għall-ambjent jitneħħew, u jekk jistax ikun rakkomandabbli li jiġu introdotti linji gwida Ewropej dwar din il-kwistjoni; jitlob lill-Kummissjoni twettaq studju ta' riċerka sabiex tevalwa r-rabta bejn l-immarkar tad-data u l-prevenzjoni tal-ħela tal-ikel;

49.  Jilqa' l-inizjattiva meħuda minn xi operaturi kbar tal-bejgħ bl-imnut biex jipromwovu skemi biex isir tibdil fil-prezzijiet tal-bejgħ tal-prodotti għall-konsum skont id-dati ta' skadenza tagħhom, bil-għan li tingħata spinta lis-sensibilizzazzjoni tal-konsumatur u jitħeġġeġ ix-xiri ta' prodotti li huma viċin tad-dati ta' skadenza tagħhom;

50.  Fid-dawl tal-fatt li ħafna mill-prodotti tal-ikel, fil-jiem wara l-iskadenza tad-data 'l-aħjar qabel', ikun għad għandhom il-karatteristiċi organolettiċi u nutrittivi tagħhom, għalkemm xi ftit ikunu naqsu, u jibqgħu jistgħu jiġu kkunsmati, sakemm jiġu osservati l-prinċipji tas-sikurezza tal-ikel; jistieden lill-Kummissjoni tidentifika l-mudelli loġistiċi u organizzattivi li jistgħu jagħmluha possibbli li jiġu rkuprati, fis-sikurezza sħiħa, it-tipi kollha ta' prodotti li ma jkunux inbiegħu sa dik id-data;

51.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jikkunsidraw l-ipprezzar varjabbli b'rabta mad-dati ta' skadenza bħala għodda biex titnaqqas il-kwantità ta' prodotti tal-ikel li jistgħu jittieklu li jispiċċaw skart; iqis li l-ħela fl-istadju tad-distribuzzjoni tista' titnaqqas b'mod konsiderevoli billi jiġu introdotti skontijiet fi proporzjon għaż-żmien li jkun fadal qabel l-iskadenza tal-prodott; jemmen li prattika bħal din, li attwalment titwettaq fuq bażi volontarja, jenħtieġ li tiġi promossa u appoġġjata;

52.  Jitlob lill-Kummissjoni taġġorna l-lista tal-ikel attwalment eżentat mit-tikkettar "l-aħjar qabel" sabiex tiġi evitata l-ħela tal-ikel;

53.  Iqis li jinħtieġu aktar riċerka u informazzjoni dwar id-dati ta' skadenza, immirati lejn kull prodott, flimkien ma' azzjoni biex jiġi promoss u msaħħaħ il-konsum ta' prodotti friski u sfużi, u biex jonqsu l-imballaġġ u l-ħżin fuq perjodu twil;

54.  Jistieden lill-Kummissjoni, l-Istati Membri, l-awtoritajiet reġjonali u lokali u l-partijiet ikkonċernati jistabbilixxu kampanji ta' informazzjoni u komunikazzjoni biex jippromwovu l-fehim tal-konsumaturi u l-operaturi kollha fil-katina alimentari tal-prevenzjoni tal-ħela tal-ikel, tas-sikurezza tal-ikel, tal-valur tal-ikel u tal-prattiki tajba tal-ipproċessar, il-ġestjoni u l-konsum tal-ikel; jenfasizza li dawn l-inizjattivi jenħtieġ li jenfasizzaw li l-ġlieda kontra l-ħela tal-ikel twassal għal benefiċċji mhux biss għall-ambjent iżda anki f'termini ekonomiċi u soċjali; jitlob li jkun hemm użu u promozzjoni tal-għodod ta' informazzjoni moderni, bħall-użu ta' applikazzjonijiet mobbli, sabiex jintlaħqu wkoll il-ġenerazzjonijiet ż-żgħar, li primarjament jużaw il-midja diġitali; jitlob li l-kwistjoni tal-ħela tal-ikel u l-ġuħ, li llum hija problema serja, tiġi indirizzata b'mod xieraq; jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa għas-solidarjetà u li wieħed jaqsam ma' dawk l-aktar fil-bżonn;

55.  Iħeġġeġ lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex jipproklamaw Sena Ewropea kontra l-Ħela tal-Ikel, bħala sors importanti ta' informazzjoni u inizjattiva biex titqajjem kuxjenza fost iċ-ċittadini Ewropej, u biex ifittxu li jiffukaw l-attenzjoni tal-gvernijiet nazzjonali fuq din il-kwistjoni importanti, bil-għan li jkun hemm disponibbli biżżejjed fondi adegwati biex jiġu indirizzati l-isfidi tal-ġejjieni qarib;

56.  Jenfasizza l-importanza li t-tfal jiġu edukati u involuti fil-prevenzjoni tal-iskart tal-ikel; jinnota li r-Rapport Speċjali Nru 34/2016 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri dwar il-Ġlieda Kontra l-Ħela tal-Ikel jisħaq fuq l-importanza tal-inklużjoni ta' messaġġi edukattivi relatati mal-ħela tal-ikel fil-miżuri ta' akkumpanjament tal-Iskema tal-Ħalib għall-Iskejjel u tal-Iskema tal-Frott u l-Ħaxix għall-Iskejjel u jirrapporta li ftit li xejn Stati Membri għażlu li jagħmlu dan; jinkoraġġixxi lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jisfruttaw il-potenzjal sħiħ ta' dawn l-iskemi, li għandhom l-għan li joħolqu drawwiet tajba tal-ikel fost iż-żgħażagħ u jipprovdu opportunitajiet biex jitgħallmu dwar l-ikel frisk u dwar il-proċessi tal-produzzjoni agrikola;

57.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jimmotivaw lill-familji biex jiġġieldu kontra l-ħela tal-ikel billi jippromwovu ġurnata fil-ġimgħa għall-fdalijiet tal-ikel u billi jagħtu informazzjoni dwar l-aħjar prattiki tax-xiri u t-tisjir biex jiġu segwiti mill-konsumaturi sabiex inaqqsu l-ħela tal-ikel tagħhom;

58.  Jisħaq fuq l-importanza li d-distribuzzjoni, il-konservazzjoni u l-proċeduri tal-imballaġġ jitfasslu kemm jista' jkun skont il-karatteristiċi ta' kull prodott u l-ħtiġijiet tal-konsumaturi, sabiex tiġi limitata l-ħela tal-prodott;

59.  Jisħaq fuq l-importanza, bil-ħsieb li titnaqqas il-ħela, li jiġi żgurat li l-ikel jitqassam u jinżamm bl-użu ta' metodi li huma adattati għall-karatteristiċi ta' kull prodott;

60.  Jistieden lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u lill-partijiet ikkonċernati jipprovdu lill-konsumaturi informazzjoni aħjar dwar il-metodi jikkonservaw u/jew jużaw mill-ġdid il-prodotti;

61.  Jissottolinja r-rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u l-intrapriżi muniċipali, flimkien ma' dak tal-bejjiegħa bl-imnut u l-midja, fl-għoti ta' informazzjoni u assistenza liċ-ċittadini dwar kif l-aħjar li jaħżnu/jew jużaw l-ikel sabiex jipprevjenu u jnaqqsu l-ħela tal-ikel;

62.  Jistieden lill-Kummissjoni, b'kooperazzjoni mal-Istati Membri, toħroġ rakkomandazzjonijiet dwar it-temperaturi ta' tkessiħ, fid-dawl ta' evidenza li turi li t-temperaturi mhux ideali jew ħżiena jwasslu biex l-ikel, qabel ma jiskadi, ma jibqax tajjeb biex jittiekel, u jiġġeneraw ħela bla bżonn; jenfasizza l-fatt li l-livelli armonizzati tat-temperaturi fil-katina tal-provvista jtejbu l-konservazzjoni tal-prodotti u jnaqqsu l-ħela tal-ikel għal prodotti li huma ttrasportati u mibjugħa b'mod transkonfinali;

63.  Jenfasizza l-ħtieġa li s-settur agroambjentali jtejjeb l-ippjanar tal-produzzjoni tiegħu bil-għan li jiġu ristretti l-eċċessi tal-ikel; jenfasizza, madankollu, li livell minimu ta' eċċessi tal-ikel huwa attwalment fattur fiżjoloġiku fil-katina agroalimentari kollha, u li l-eċċessi tal-ikel huma kkawżati wkoll minn fatturi esterni li ma jistgħux jiġu kkontrollati; iqis, għal din ir-raġuni, li l-miżuri maħsuba biex jinkoraġġixxu d-donazzjoni jistgħu jikkostitwixxu għodda importanti biex jiġi evitat li l-eċċessi tal-ikel jispiċċaw skart;

64.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinkoraġġixxu l-innovazzjoni u l-investiment fit-teknoloġiji tal-ipproċessar fil-produzzjoni agrikola fi sforz biex titnaqqas il-ħela tal-ikel fil-katina tal-provvista tal-ikel u biex jitnaqqas it-telf tal-ikel fil-produzzjoni tal-ikel fl-azjendi agrikoli mmexxija mill-familji;

65.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jużaw il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) biex inaqqsu l-ħela tal-ikel fil-produzzjoni primarja u s-settur tal-ipproċessar;

66.  Jisħaq fuq l-importanza li jitlaqqgħu flimkien il-bdiewa fil-kooperattivi jew fl-assoċjazzjonijiet professjonali sabiex jitnaqqas it-telf tal-ikel u dan billi jissaħħaħ l-għarfien tagħhom tas-swieq, li jippermetti programmazzjoni aktar effiċjenti u l-ekonomiji ta' skala, u billi titjieb il-kapaċità tagħhom li jikkummerċjalizzaw il-produzzjoni tagħhom;

67.  Jenfasizza l-importanza tal-kooperazzjoni, pereżempju permezz tal-organizzazzjonijiet tal-produtturi jew korpi oħra bħal organizzazzjonijiet interprofessjonali u kooperattivi, biex jiżdied l-aċċess għall-finanzi għall-innovazzjoni u l-investiment f'teknoloġiji ta' trattamenti bħall-ikkompostjar u d-diġestjoni anaerobika, fejn xieraq, jew l-ipproċessar ulterjuri tal-prodotti, li jistgħu jippermettu lill-bdiewa jkollhom aċċess għal prodotti, swieq u klijenti ġodda; josserva, b'rabta ma' dan, li l-organizzazzjoni settorjali u l-użu ta' kuntratti jwasslu għal ġestjoni aħjar tal-produzzjoni u azzjoni aktar effikaċi kontra l-ħela tal-ikel; jemmen li biex jiġi rispettat il-prinċipju tal-prossimità huwa essenzjali li dan isir fil-livell lokali jew reġjonali;

68.  Jinnota l-benefiċċji tal-kooperazzjoni u d-diġitalizzazzjoni, li jippermettu aċċess aħjar għad-dejta u għal previżjonijiet tad-domanda, u tal-iżvilupp ta' programmi ta' produzzjoni minn qabel għall-bdiewa, li jippermettulhom ifasslu l-produzzjoni tagħhom skont id-domanda, jikkoordinaw aħjar mas-setturi l-oħra tal-katina tal-provvista tal-ikel, u jnaqqsu kemm jista' jkun il-ħela; jisħaq, minħabba n-natura diffiċli tat-tnaqqis tal-iskart tal-ikel li ma jistax jiġi evitat, fuq il-punt li l-użu effikaċi tal-iskart tal-ikel, inkluza l-bijoekonomija, għandu jiġi promoss;

69.  Huwa tal-fehma li, sabiex il-provvista tal-prodott taqbel aħjar mad-domanda, ir-regoli ta' tikkettar li jipprovdu informazzjoni xierqa dwar l-oriġini tal-ingredjenti u t-tekniki tal-produzzjoni u tal-ipproċessar użati jippermettu lill-konsumaturi jagħmlu xiri aktar informat, biex b'hekk ikollhom influwenza indiretta wkoll fuq il-fatturi ta' produzzjoni, li jkollhom impatt pożittiv mil-lat ambjentali, ekonomiku u soċjali;

70.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jgħarrfu aħjar lill-bdiewa u lill-konsumaturi dwar ġestjoni aktar effiċjenti tal-enerġija, l-ilma u r-riżorsi naturali tul il-katina tal-ikel kollha, sabiex tonqos b'mod sinifikanti l-ħela tar-riżorsi u tal-ikel, bil-għan li jitnaqqsu l-ispejjeż tal-input u l-ħela tan-nutrijenti u tiżdied l-innovazzjoni u s-sostenibilità fis-sistemi tal-biedja;

71.  Iqis li huma meħtieġa aktar riċerka u informazzjoni sabiex tiġi evitata l-ħela tal-ikel fil-produzzjoni primarja u biex il-prattiki marbuta mal-ħela tal-ikel fil-produzzjoni agrikola, l-ipproċessar jew it-tqassim tal-ikel jiġu sostitwiti b'metodi favur l-ambjent;

72.  Jisħaq fuq il-punt li, sabiex il-ħela tal-ikel tinżamm għal minimu assolut, jenħtieġ li l-bdiewa jitqiegħdu f'pożizzjoni li, kemm teknikament kif ukoll ekonomikament, jużaw il-prodotti tagħhom bl-aktar mod effiċjenti mil-lat tar-riżorsi;

73.  Jemmen li l-inizjattivi mmexxija mill-bdiewa u mill-komunità jistgħu joffru soluzzjonijiet sostenibbli u vijabbli mil-lat ekonomiku u jipprovdu valur għal prodotti li inkella jinħlew, billi jiġu żviluppati swieq għall-prodotti li normalment jiġu esklużi mill-katina tal-ikel, u jenfasizza l-potenzjal ta' proġetti ta' innovazzjoni soċjali mmexxija mill-bdiewa u mill-komunità bħalma huma l-ġbir u l-għoti ta' ikel żejjed lill-assoċjazzjonijiet li jipprovdu għajnuna alimentari, inklużi l-banek tal-ikel; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jirrikonoxxu prattiki ta' dan it-tip u jippromwovuhom skont it-tieni pilastru tal-PAK;

74.  Jisħaq fuq il-punt li, sabiex titnaqqas il-ħela fl-istadju ta' produzzjoni, jenħtieġ li jintużaw tekniki u teknoloġiji innovattivi sabiex il-ħidma fl-għelieqi tagħti riżultati aħjar u dawk il-prodotti li ma jissodisfawx l-istandards tas-suq jiġu kkonvertiti f'oġġetti pproċessati;

75.  Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li kwantitajiet kbar ta' frott u ħaxix li jista' jittiekel ma jaslux fis-suq għal raġunijiet estetiċi u minħabba l-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni; jinnota li hemm inizjattivi li kellhom suċċess li jagħmlu użu minn tali prodotti, u jħeġġeġ lill-partijiet ikkonċernati mis-settur tal-bejgħ bl-ingrossa u bl-imnut biex jippromwovu prattiki bħal dawn; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jtejbu l-iżvilupp tas-swieq għal dawn il-prodotti tal-ikel, u biex iwettqu riċerka dwar ir-relazzjoni bejn l-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni u l-ħela tal-ikel f'dan il-kuntest;

76.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jaħdmu flimkien biex jinfluwenzaw l-istandards pubbliċi tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (UNECE), bil-għan li jevitaw il-ħela tar-riżorsi billi jipprevjenu l-ħela tal-ikel;

77.  Iqis li kooperazzjoni akbar fost il-produtturi u l-użu ta' organizzazzjonijiet tal-produtturi huma meħtieġa sabiex jippermettu u jippromwovu l-aċċess għal opportunitajiet fis-suq sekondarju, ħwienet oħra u użi alternattivi għall-eċċessi tal-ikel li inkella jerġgħu jinħartu fil-ħamrija jew jinħlew, biex b'hekk tingħata prijorità biex dawn il-prodotti jintużaw mill-ġdid għall-konsum tal-bniedem, bħal pereżempju billi jinbiegħu bi grad inferjuri għal ikel ipproċessat jew fi swieq lokali;

78.  Jinnota li dawk il-prodotti li jkunu għadhom jistgħu jintużaw għal skopijiet mhux alimentari, bħalma hi l-konverżjoni f'għalf, il-fertilizzazzjoni tal-għelieqi jew l-użu għall-produzzjoni tal-kompost u l-enerġija, għandhom jiġu distinti b'mod ċar minn dawk meqjusa bħala skart, sabiex ma jintilifx il-potenzjal tagħhom li jintużaw mill-ġdid;

79.  Jinnota li l-ammont ta' għelejjel mormija jista' jonqos jekk jinbiegħu eqreb lejn il-konsumaturi, pereżempju fis-swieq u l-ħwienet agrikoli tal-bdiewa, fejn iċ-ċirkwiti kummerċjali huma qosra u l-prodotti mixtrija huma prodotti lokali li ftit jinvolvu proċessar;

80.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jippromwovu ikel lokali u jappoġġjaw il-katini tal-provvista qosra u l-bejgħ fid-djar ta' prodotti agrikoli;

81.  Jisħaq fuq il-punt li l-prodotti lokali u reġjonali, kif ukoll l-iskemi agrikoli appoġġjati mill-komunità, jippermettu ktajjen tal-provvista iqsar, li jżidu l-istandards ta' kwalità tal-prodotti u jappoġġjaw id-domandi staġonali, u b'hekk ikun hemm benefiċċji soċjali, ambjentali u ekonomiċi konsiderevoli;

82.  Jemmen li l-ktajjen tal-provvista qosra jista' jkollhom rwol vitali fit-tnaqqis tal-ħela tal-ikel u l-imballaġġ żejjed, fit-tnaqqis tad-distanzi ta' kemm jivjaġġa l-ikel u billu jipprovdu ikel ta' kwalità ogħla u ktajjen tal-ikel trasparenti u billi, b'dan il-mod, isostnu l-vijabilità ekonomika tal-komunitajiet rurali;

83.  Jappella għall-promozzjoni ta' frott u ħxejjex tal-istaġjun f'kull Stat Membru;

84.  Jitlob li tingħata attenzjoni partikolari għall-benessri tal-annimali;

85.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jadottaw miżuri biex inaqqsu t-telf minħabba trattament ħażin tal-annimali;

86.  Jenfasizza li l-prattiki kummerċjali inġusti fil-katina tal-provvista jistgħu joħolqu l-ħela tal-ikel; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jeżaminaw kif prattiki kummerċjali inġusti fil-katina tal-provvista tal-ikel iwasslu għall-ħela tal-ikel, u biex joħolqu qafas ta' politika biex jiġġieldu dawn il-prattiki, fejn meħtieġ;

87.  Jemmen li jekk il-problema tal-prattiki kummerċjali inġusti tiġi solvuta, il-pożizzjoni tal-bdiewa, li huma l-ħolqa l-aktar dgħajfa fil-katina, titjieb, u, jekk il-produzzjoni żejda u l-akkumulazzjoni tal-eċċessi jonqsu, dan jista' jgħin mhux biss biex jiġu stabbilizzati l-prezzijiet u biex il-bdiewa jingħataw prezzijiet ġusti u remunerattivi mal-ħruġ mill-azjenda agrikola, iżda anke biex jitnaqqsu kemm il-ħela tal-ikel fil-katina kollha kif ukoll it-telf iġġenerat mill-azjendi agrikoli mmexxija mill-familji; jirrimarka li ħlas aktar ġust lill-produtturi jżid il-valur tal-prodotti, u li dan iwassal fi tnaqqis tal-ħela tal-ikel fil-ħoloq finali tal-katina tal-provvista;

88.  Jenfasizza li l-awtoritajiet u l-partijiet ikkonċernati lokali u reġjonali għandhom responsabbiltà ewlenija fl-implimentazzjoni tal-programmi ta' tnaqqis u prevenzjoni tal-ħela tal-ikel u jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jqisu dan fl-istadji kollha tal-proċess;

89.  Jistieden lill-Kummissjoni tirrikonoxxi r-rwol li għandhom l-aġenziji pubbliċi li jipprovdu servizzi ta' interess ġenerali fil-ġestjoni tal-iskart u fl-isforzi għall-ġlieda kontra l-ħela tal-ikel u l-isforzi tal-impriżi, bħall-SMEs, li jikkontribwixxu direttament għall-ekonomija ċirkolari;

90.  Jistieden lill-Istati Membri jħeġġu lill-gvernijiet lokali, lis-soċjetà ċivili, lis-supermarkets u lil partijiet ikkonċernati rilevanti oħrajn biex jappoġġjaw inizjattivi li jnaqqsu l-ħela tal-ikel u jikkontribwixxu għal strateġija tal-ikel lokali, pereżempju, billi jinfurmaw lill-konsumaturi, permezz ta' applikazzjoni mobbli, dwar ikel mhux mibjugħ, biex b'hekk jiġu allinjati d-domanda u l-provvista;

91.  Jilqa' t-twaqqif ta' stabbilimenti tal-ikel fejn l-ikel li huwa tajjeb għall-konsum jista' jitħalla għal dawk fil-bżonn ("foodsharing"); jappella sabiex il-proċeduri jiġu ssimplifikati sabiex jiġi ffaċilitat l-istabbiliment ta' faċilitajiet bħal dawn;

92.  Huwa tal-fehma li l-akbar ostaklu fl-UE sabiex l-eċċess tal-ikel li jkun għadu jista' jittiekel jitwassal lil dawk fil-bżonn huwa n-nuqqas, jew xi minn daqqiet l-assenza totali, ta' kapaċità fil-kanali ta' distribuzzjoni; jinnota li l-organizzazzjonijiet tal-karità u l-korpi ta' ħidma soċjali mmexxija mill-istat jew mill-gvern lokali m'għandhomx biżżejjed materjal jew riżorsi umani biex jittrasportaw jew iqassmu l-ikel li jkun għadu jista' jittiekel li jiġi offrut għal finijiet ta' karità; jinnota li dan huwa minnu b'mod partikolari għar-reġjuni l-aktar żvantaġġati;

93.  Jinnota li l-industrija tal-ikel diġà ħadet inizjattivi biex tnaqqas il-ħela tal-ikel billi saħħet il-kooperazzjoni mal-assoċjazzjonijiet li jipprovdu għajnuna f'ikel, inklużi l-banek tal-ikel fl-Ewropa kollha;

94.  Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi l-ħolqien fl-Istati Membri ta' ftehimiet li jistipulaw li s-settur tal-ikel bl-imnut għandu jiddistribwixxi prodotti mhux mibjugħa lill-assoċjazzjonijiet tal-karità;

95.  Jappella biex ikun hemm involviment akbar min-naħa tal-partijiet ikkonċernati kollha sabiex jiġi żgurat li kull ikel li jkun wasal biex jiskadi l-ewwel jingħata għall-karità; jinnota, madankollu, li xorta għad hemm ostakoli għad-donazzjonijiet, l-aktar ta' natura legali; jistieden lill-Kummissjoni tiċċara l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet legali li jiskoraġġixxu d-donazzjonijiet;

96.  Jinsab imħasseb li 'l-kjarifika tal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE li għandha x'taqsam mal-iskart, l-ikel u l-għalf, li tiffaċilita d-donazzjoni tal-ikel u l-użu mill-ġdid ta' dawk li kienu prodotti alimentari għall-għalf għall-annimali', kif imħabbar għall-2016(29), għadha ma ġietx indirizzata;

97.  Jilqa' l-abbozz ta' linji gwida tal-UE dwar id-donazzjoni tal-ikel bħala l-ewwel pass fid-direzzjoni t-tajba; madankollu, fid-dawl tad-diversi ostakoli għad-donazzjoni tal-ikel li hemm fil-leġiżlazzjoni tal-UE, jemmen li d-donazzjoni tal-ikel mhux mibjugħ tul il-katina tal-provvista tal-ikel kollha għandha tingħata aktar promozzjoni permezz tal-promulgazzjoni ta' bidliet leġiżlattivi;

98.  Jistieden lill-Kummissjoni tesplora l-modalitajiet għad-donazzjoni tal-ikel lil karitajiet minn kumpaniji fil-pajjiż tal-produzzjoni, tkun xi tkun il-lingwa fuq l-imballaġġ tal-prodott; jirrimarka li d-donazzjonijiet ta' dawn l-oġġetti jenħtieġ li jsiru possibbli meta l-informazzjoni kritika għaż-żamma tas-sikurezza tal-ikel, eż. dwar l-allerġeni, tkun disponibbli għar-riċevituri fil-lingwi uffiċjali tal-Istati Membri tagħhom;

99.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiffaċilitaw il-kooperazzjoni tal-partijiet ikkonċernati lokali u reġjonali rigward id-donazzjoni tal-ikel billi jnaqqsu l-ispejjeż tat-tranżazzjoni sabiex jitbaxxa l-limitu minimu għall-parteċipazzjoni, eż. billi jiġu offruti għodod mudell li jistgħu jiġu adattati għall-bżonnijiet lokali speċifiċi u jintużaw mill-atturi lokali sabiex jitqabblu l-provvista u d-domanda tal-eċċessi tal-ikel u sabiex il-loġistika tiġi organizzata b'mod aktar effiċjenti;

100.  Jilqa' l-istabbiliment tal-"Ħwienet tal-Merċa Soċjali", kif ukoll is-sħubijiet pubbliċi u privati ma' organizzazzjonijiet tal-karità, biex isir l-aħjar użu possibbli mill-ikel li jista' jittiekel iżda li ma jistax jinbiegħ;

101.  Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw appoġġ istituzzjonali u finanzjarju lil supermarkets soċjali, billi huma medjatur ewlieni fid-donazzjoni tal-ikel;

102.  Jinnota li l-operaturi tas-settur tal-ikel li jwettqu trasferimenti b'xejn tal-eċċessi tal-ikel jeħtiġilhom jikkonformaw ma' prattiki operazzjonali sodi sabiex jiggarantixxu s-sikurezza tal-ikel f'termini tal-iġjene u s-saħħa, bi qbil mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 852/2004;

103.  Jenfasizza r-rwol importanti li l-awtoritajiet nazzjonali jista' jkollhom sabiex jgħinu lill-atturi tul il-katina tal-provvista tal-ikel jużaw ikel li jista' jittiekel u l-ikel li wasal biex jiskadi, billi meta jimplimentaw rr-regoli dwar is-sikurezza tal-ikel jieħdu approċċ promozzjonali minflok wieħed punittiv;

104.  Jistieden lill-Kummissjoni tesplora l-possibbiltà u l-effetti tal-introduzzjoni ta' leġiżlazzjoni bbażata fuq is-"Samaritan it-Tajjeb"; jistieden lill-Kummissjoni tikkjarifika kif atti leġiżlattivi bħar-Regolament (KE) Nru 178/2002 u d-Direttiva 85/374/KEE jirregolaw ir-responsabbiltà fid-donazzjoni tal-ikel;

105.  Jistieden lill-Kummissjoni tipproponi bidla fid-Direttiva tal-VAT li tawtorizza espliċitament l-eżenzjonijiet mit-taxxa fuq id-donazzjonijiet tal-ikel; jistieden lill-Istati Membri jsegwu r-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni u jistabbilixxu rata tal-VAT li tkun qrib iż-żero jekk donazzjoni tal-ikel issir qrib id-data ta' skadenza rakkomandata jew jekk l-ikel ma jkunx jista' jerġa' jinbiegħ;

106.  Jistieden lill-Kummissjoni tikkumplimenta r-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Marzu 2014 dwar il-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn(30), b'att ta' implimentazzjoni li jippromwovi l-użu tal-FEAD biex jiġu ffaċilitati d-donazzjonijiet tal-ikel billi jiffinanzja l-ispejjeż tal-ġbir, it-trasport, il-ħżin u d-distribuzzjoni u li jirregola l-użu ta' stokkijiet ta' intervent skont il-PAK; iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali biex jappoġġjaw l-istabbiliment ta' infrastruttura ta' donazzjoni tal-ikel fir-reġjuni u ż-żoni fejn din hija ineżistenti, inadegwata jew f'ammonti mhux suffiċjenti;

107.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex ma jiddevjawx ir-riżorsi tal-FEAD li preċedentment kienu twarrbu għall-banek tal-ikel u għall-organizzazzjonijiet tal-karità lejn gruppi ta' mira oħrajn;

108.  Jirrimarka li d-donazzjonijiet tal-ikel ma jistgħux jitqiesu bħala miżura ċara biex jissolvew il-problemi ewlenin tal-faqar; jenfasizza, għalhekk, li għandhom jiġu evitati aspettattivi mhux realistiċi f'dan ir-rigward: wieħed ma jistenniex li d-donazzjonijiet tal-ikel jimmitigaw il-problemi soċjali kif ukoll jevitaw il-ħela tal-ikel; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, biex tieħu azzjoni aktar determinata fil-prevenzjoni tal-faqar;

109.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkunu viġilanti fir-rigward tad-donazzjonijiet u jaċċertaw ruħhom li dawn ma jintużawx biex joħolqu suq alternattiv, billi dan jista' jwassal biex dawk fil-bżonn ma jibbenefikawx mid-donazzjonijiet tal-ikel u jiskoraġġixxi lin-negozji milli jagħtu donazzjonijiet;

110.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex, mingħajr ma joħolqu piż mhux neċessarju fuq l-SMEs u l-organizzazzjonijiet volontarji, jimmonitorjaw mill-qrib id-donazzjonijiet tal-ikel sabiex jiżguraw li l-ikel ma jitwarrabx u jinbiegħ fi swieq alternattivi, għaliex dan ma jħallihx jilħaq dawk fil-bżonn u jiskoraġġixxi persuni fil-kummerċ milli jagħmlu donazzjonijiet, minħabba r-riskju li dan iwassal għal kompetizzjoni inġusta;

111.  Jistieden lill-atturi kollha fil-katina tal-provvista tal-ikel jerfgħu r-responsabbiltà kondiviża tagħhom u jimplimentaw id-Dikjazzjoni Konġunta dwar il-Ħela tal-Ikel "Every Crumb Counts" (Kull Farka Tgħodd) u r-"Retail agreement on waste" (Ftehim ta' bejgħ bl-imnut dwar il-ħela); jirrimarka li s-settur tal-bejgħ bl-imnut jiltaqa' ma' miljuni ta' konsumaturi kuljum, u huwa f'pożizzjoni unika biex jagħti spinta lill-għarfien u jqajjem kuxjenza dwar il-ħela tal-ikel, u b'hekk jiffaċilita għażliet infurmati; jenfasizza li l-prattiki ta' kummerċjalizzazzjoni bħall-"buy one, get one free"(ixtri wieħed u tingħata ieħor b'xejn) iżidu r-riskju li l-konsumaturi jixtru aktar minn kemm jistgħu jużaw; jenfasizza wkoll, f'dan ir-rigward, il-ħtieġa li jiġu offruti pakketti ta' daqs iżgħar għal unitajiet domestiċi iżgħar; jilqa' l-fatt li xi bejjiegħa bl-imnut ibigħu oġġetti tal-ikel b'dati "uża sa" qosra bi prezzijiet imnaqqsa iżda jemmen li din il-prattika jenħtieġ li tkun aktar mifruxa;

112.  Itenni li l-ħela tal-bajd għadha waħda mill-kwistjonijiet ewlenin għall-bejjiegħa bl-imnut; jitlob lill-Kummissjoni biex tfittex mezzi sabiex titnaqqas il-ħela tal-bajd filwaqt li titqies il-valutazzjoni xjentifika mill-EFSA, u jitlob lill-Istati Membri jgħarrfu kif xieraq lill-konsumaturi dwar din il-kwistjoni importanti;

113.  Jistieden lill-Kummissjoni twettaq studju dwar l-impatt tar-riformi tal-Politika Agrikola Komuni (PAK) u l-Politika Komuni tas-Sajd (PKS) fuq il-ġenerazzjoni u t-tnaqqis tal-ħela tal-ikel;

114.  Jenfasizza li l-għajxien tal-bdiewa jiddependi mit-twassil fis-suq tal-prodotti taħt kundizzjonijiet ekwi u bi prezzijiet remunerattivi u li t-telf tal-prodotti fil-livell tal-azjenda agrikola, inklużi prodotti mitlufa minħabba avvenimenti klimatiċi estremi jew mhux tas-soltu, prodotti li jġarrbu ħsara f'diżastru naturali jew li jinqerdu minħabba t-telf ta' suq jew minħabba prezzijiet baxxi, jammonta għal telf ta' investiment u ta' introjtu għall-bdiewa; jirrimarka, f'dan ir-rigward, li l-volatilità tal-prezzijiet fis-swieq agrikoli taffettwa l-produzzjoni u d-dħul tal-bdiewa u tista' tirriżulta fil-ħela ta' ikel u li, għaldaqstant, biex tiġi indirizzata l-volatilità tal-prezzijiet jeħtieġ li jinbnew għodod xierqa fil-PAK;

115.  Jisħaq fuq il-punt li l-Kummissjoni għadha ma wettqitx studju biex tiddetermina l-impatt tar-riformi differenti fuq il-volum tal-produzzjoni agrikola u l-effett tiegħu fuq il-ħela tal-ikel, u għaldaqstant jistieden lill-Kummissjoni tintegra l-kwistjoni tal-ħela tal-ikel fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-politiki futuri tal-PAK;

116.  Jenfasizza li l-ħela tal-ikel fl-istadju tal-produzzjoni tista' tirriżulta wkoll mid-deterjorament tal-bażi ta' produzzjoni agrikola tagħna li tirriżulta mid-degradazzjoni tal-art, il-bijodiversità (dakkir imnaqqas) u r-riżorsi naturali ta' kull tip, u li jeħtieġ li jitqies b'mod xieraq dan fl-iżvilupp futur tal-agrikoltura u l-PAK;

117.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jisfruttaw il-potenzjal sħiħ tal-Fond Ewropew għas-Sajd (FES) u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS) sabiex inaqqsu l-ħela tal-ikel mill-ħut skartat u jitjiebu r-rati ta' sopravivenza tal-organiżmi mkabbra fl-akkwakultura;

118.  Jittama li l-obbligu ta' ħatt l-art fil-PKS, li bħalissa qed jiġi implimentat b'mod gradwali, se jwassal għal aktar rkaptu u prattiki tas-sajd selettivi u biex fl-aħħar mill-aħħar jintrema anqas ħut fil-baħar; jinnota, madankollu, li l-obbligu ta' ħatt l-art ma japplikax għall-ħut kollu u għalhekk jinħtieġu aktar miżuri;

119.  Huwa mħasseb dwar il-livell tal-ħela ta' ħut wara li jinqabad, minħabba n-natura tiegħu li jitħassar malajr u l-vjaġġi ta' spiss estermi li l-ħut jagħmel għall-ipproċessar, fejn spiss jivvjaġġa mill-Ewropa għall-Asja u lura għall-Ewropa għall-bejgħ finali;

120.  Itenni l-importanza tal-kunċett "impronta fuq l-ilma" għall-ikel u l-għalf;

121.  Jirrimarka li r-Regolament (KE) Nru 178/2002 fost l-ikel jinkludi wkoll l-ilma "intenzjonalment inkorporat fl-ikel matul il-manifattura tiegħu, tħejjija jew trattament" u li l-ilma huwa riżorsa strateġika ewlenija għall-industrija agroalimentari kollha;

122.  Jisħaq fuq il-punt li l-ħela tal-ikel, skont il-kwalità, it-tip u l-kwantità ta' ilma użat għall-produzzjoni tal-ikel, tinvolvi wkoll ħela sostanzjali ta' ilma;

123.  Josserva l-importanza li jittejjeb l-immaniġġjar tal-ilma relatat mal-agrikoltura, l-iżvilupp ta' sistemi ta' produzzjoni tal-ikel "intelliġenti fl-użu tal-ilma" u żieda f'dak li għandu x'jaqsam mas-sigurtà u s-sikurezza tal-ikel u l-ikel f'żoni li huma l-aktar f'riskju minħabba t-tibdil fil-klima;

124.  Jenfasizza li soluzzjonijiet innovattivi u li jħarsu l-ambjent f'oqsma bħall-immaniġġjar ta' prodotti derivati u prodotti sekondarji tal-produzzjoni tal-ikel, il-kummerċ fl-ikel, il-ħażna tal-ikel, iż-żmien kemm jista' jinħażen, it-teknoloġiji diġitali u l-materjali li jiġu f'kuntatt mal-ikel, jistgħu joffru potenzjal sinifikanti għat-tnaqqis tal-ħela tal-ikel; iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u lil partijiet ikkonċernati oħrajn jappoġġjaw ir-riċerka f'dawn l-oqsma u jippromwovu soluzzjonijiet sostenibbli u effikaċi; jemmen li s-servizzi tal-ekonomija kollaborattiva huma importanti biex jagħtu spinta lis-sensibilizzazzjoni u jippromwovu l-konsum sostenibbli; jistieden lill-Kummissjoni tmexxi 'l quddiem l-innovazzjoni permezz ta' proġetti u programmi ta' riċerka ffinanzjati mill-baġit tal-UE, bħas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni;

125.  Jenfasizza r-responsabilità tal-atturi kollha fil-katina tal-provvista, inklużi l-produtturi ta' sistemi tal-imballaġġ, fil-prevenzjoni tal-ħela tal-ikel; jenfasizza l-kontribut pożittiv ta' materjali u soluzzjonijiet tal-imballaġġ tal-ikel għall-prevenzjoni tat-telf tal-ikel u tal-ħela tal-ikel tul il-katina tal-provvista, pereżempju imballaġġ li jnaqqas it-telf tal-ikel fit-trasport, fil-ħżin u fid-distribuzzjoni, u li jippreserva l-kwalità u l-iġjene tal-ikel għal aktar żmien, jew li jtawwal iż-żmien kemm jista' jinħażen; jenfasizza, madankollu, il-ħtieġa li l-imballaġġ ikun adatt għall-iskop tiegħu (jiġifieri l-ebda imballaġġ żejjed jew nieqes) u jkun adattat għall-ħtiġijiet tal-prodott u tal-konsumaturi, kif ukoll il-ħtieġa li tiġi kkunsidrata l-perspettiva taċ-ċiklu tal-ħajja fuq il-prodott ippakkjat kollu kemm hu, inkluż id-disinn u l-użu tal-imballaġġ; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jivvalutaw il-benefiċċji tal-imballaġġ tal-ikel, b'bażi bijoloġika, bijodegradabbli u kompostabbli, billi jitqies l-impatt fuq is-saħħa tal-bniedem u s-sikurezza tal-ikel u billi jittieħed approċċ taċ-ċiklu tal-ħajja; jenfasizza li l-objettivi tat-tnaqqis tal-ħela tal-ikel għandhom ikunu konsistenti mal-miżuri u l-għanijiet tad-Direttiva 94/62/KE, b'mod partikolari l-objettiv ta' tnaqqis sinifikanti fil-konsum tal-imballaġġ mhux riċiklabbli u tal-imballaġġ eċċessiv;

126.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u l-Istati Membri jappoġġjaw l-iżvilupp u l-użu ta' materjali li jiġu f'kuntatt mal-ikel attivi u intelliġenti u soluzzjonijiet innovattivi oħrajn li jikkontribwixxu b'mod pożittiv għall-effiċjenza fir-riżorsi u għall-ekonomija ċirkolari; jirrimarka li l-leġiżlazzjoni rilevanti dwar il-materjali li jiġu f'kuntatt mal-ikel jenħtieġ li tiżgura livell massimu ta' protezzjoni tal-konsumatur għall-materjal tal-imballaġġ kollu, inkluż il-materjal importat minn pajjiżi terzi; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, tippreżenta regoli armonizzati tal-UE għall-materjal li jiġi f'kuntatt mal-ikel u tagħti prijorità lit-tfassil ta' miżuri speċifiċi tal-UE għall-materjali bħall-karta u l-kartun f'konformità mar-riżoluzzjoni tal-Parlament tas-6 ta' Ottubru 2016 dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1935/2004(31) dwar Materjali li jiġu f'Kuntatt mal-Ikel;

127.  Jirrakkomanda l-promozzjoni tal-użu ta' kodiċijiet volontarji ta' prattika tajba fin-negozju żviluppati minn organizzazzjonijiet settorjali fis-setturi tal-ikel, tal-catering u tal-lukandi bil-għan li jsir użu ottimali tal-prodotti u tiġi promossa d-donazzjoni lil skemi mmirati biex jiġbru l-ikel żejjed għal skopijiet soċjali;

128.  Jistieden lill-Istati Membri jinkoraġġixxu l-konklużjoni tal-ftehimiet jew il-memoranda ta' qbil biex jippromwovu mġiba responsabbli u prattiki tajba mfassla sabiex titnaqqas il-ħela tal-ikel, inkluż it-tagħmir ta' operaturi tal-forniment tal-ikel b'kontenituri li jistgħu jerġgħu jintużaw, magħmula minn materjal li jista' jiġi riċiklat, sabiex il-konsumaturi jkunu jistgħu jieħdu d-dar il-fdalijiet tal-ikel tagħhom;

129.  Jirrakkomanda li, fejn xieraq, il-prodotti lokali u reġjonali u l-prodotti staġjonali jintużaw fil-catering u fis-settur tal-ospitalità biex titqassar il-katina tal-produzzjoni u l-konsum, biex b'hekk sabiex jitnaqqas l-għadd ta' stadji tal-ipproċessar u b'hekk l-iskart iġġenerat matul id-diversi fażijiet;

130.  Jenfasizza l-fatt li l-iżviluppi fis-settur diġitali joffru ħafna opportunitajiet għall-prevenzjoni tal-ġenerazzjoni tal-ħela tal-ikel, b'mod partikolari l-ħolqien ta' pjattaformi ta' "salvataġġ tal-ikel", li jippermettu li s-settur tal-catering joffri platti tal-ikel mhux mibjugħa bi prezzijiet imnaqqsa; jenfasizza l-fatt li esperimenti bħal dawn taw riżultati sinifikanti fl-Istati Membri fejn ġew żviluppati;

131.  Jistieden lill-Kummissjoni tirrikonoxxi l-kontribut ta' inizjattivi soċjalment responsabbli, bħall-"Healthy Nutritional Standard" (Standard Nutrizzjonali b'Saħħtu), li l-objettiv tiegħu huwa li jipprovdi informazzjoni aħjar dwar l-ikel lil gruppi differenti ta' konsumaturi bi ħtiġijiet jew preferenzi tal-ikel speċjali permezz ta' tikkettar tal-ikel volontarju u koregolat f'ristoranti u fit-turiżmu sabiex titnaqqas il-ħela tal-ikel f'dak il-qasam;

132.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jaħdmu f'kooperazzjoni mal-pajjiżi li qed jiżviluppaw biex jgħinuhom itejbu l-infrastruttura tal-katina tal-ikel tagħhom u jnaqqsu l-livelli tal-ħela tal-ikel tagħhom;

133.  Iħeġġeġ lill-istituzzjonijiet u l-korpi kollha tal-Unjoni Ewropea jinkludu r-rekwiżit li s-sejħa għall-offerti relatati mal-catering ikunu akkumpanjati bi pjanijiet ta' ġestjoni u tnaqqis tal-iskart tal-ikel; jitlob lill-kwesturi jagħtu prijorità lill-azzjonijiet sabiex titnaqqas il-ħela tal-ikel fil-Parlament Ewropew u jħeġġeġ lill-istituzzjonijiet Ewropej l-oħrajn biex isegwu dan; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jnaqqsu l-ħela tal-ikel fl-istabbilimenti pubbliċi;

134.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni u lill-parlamenti nazzjonali.

(1) Testi adottati, P8_TA(2015)0266.
(2) ĠU C 227 E, 6.8.2013, p. 25.
(3) Testi adottati, P8_TA(2016)0250.
(4) ĠU C 17, 18.1.2017, p. 28.
(5) ĠU C 161, 6.6.2013, p. 46.
(6) FAO, "Food wastage footprint. Impacts on natural resources" (L-Impronta tal-Ħela tal-ikel. L-Impatti fuq ir-riżorsi naturali); Ruma, 2013.
(7) FAO, 2015. Food wastage footprint and climate change (L-impronta tal-ħela tal-ikel u t-tibdil fil-klima).
(8) https://www.wfp.org/hunger/stats.
(9) The State of Food Insecurity in the World (Il-qagħda tal-Insigurtà Alimentari fid-Dinja) 2015, FAO, NU.
(10) Development Goals in an Era of Demographic Change (Għanijiet ta' Żvilupp fi Żmien ta' Tibdil Demografiku), Rapport ta' Monitoraġġ Globali 2015/2016, Bank Dinji.
(11) http://www.un.org/en/development/desa/news/population/2015-report.html
(12) FUSIONS, Estimates of European food waste levels (Estimi tal-livelli tal-ħela tal-ikel fl-Ewropa), Marzu 2016.
(13) Eurostat, "People at risk of poverty or social exclusion" (Persuni f'riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali).
(14) FUSIONS, Estimates of European food waste levels (Estimi tal-livelli tal-ħela tal-ikel fl-Ewropa), Marzu 2016.
(15) WRAP, 2015. Household Food Waste in the UK (Il-Ħela tal-Ikel mill-Familji fir-Renju Unit), 2015.
(16) FAO (2011) "Global food losses and food waste" (It-telf u l-ħela tal-ikel fuq livell globali).
(17) Rapport Speċjali Nru 34/2016 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri: Il-Ġlieda kontra l-Ħela tal-Ikel: opportunità għall-UE sabiex ittejjeb l-effiċjenza fir-riżorsi tal-katina tal-provvista tal-ikel", p. 14.
(18) L-Istandard tar-Rapportar u l-Kontabbiltà tat-Telf u l-Ħela tal-Ikel, 2016.
(19) Id-Direttiva 2008/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Novembru 2008 dwar l-iskart u li tħassar ċerti Direttivi (ĠU L 312, 22.11.2008, p. 3).
(20) ĠU L 304, 22.11.2011, p. 18.
(21) Flash Eurobarometer 425, "Food waste and date marking" (Il-ħela tal-ikel u l-marki tad-data), Settembru 2015.
(22) Ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta' sigurtà tal-ikel (ĠU L 31, 1.2.2002, p. 1).
(23) Ir-Regolament (KE) Nru 852/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 dwar l-iġjene tal-oġġetti tal-ikel (ĠU L 139, 30.4.2004, p. 1); Ir-Regolament (KE) Nru 853/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 li jistabbilixxi ċerti regoli speċifiċi ta' iġjene għall-ikel li joriġina mill-annimali (ĠU L 139, 30.4.2004, p. 55). Ir-Regolament (KE) Nru 854/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 li jippreskrivi regoli speċifiċi għall-organizzazzjoni ta' kontrolli uffiċjali fuq prodotti li joriġinaw mill-annimali maħsuba għall-konsum uman (ĠU L 139, 30.4.2004, p. 206).
(24) "Comparative Study on EU Member States' legislation and practices on food donation" (Studju Komparattiv dwar il-leġiżlazzjoni u l-prattiki tal-Istati Membri tal-UE dwar id-donazzjoni tal-ikel) (2014), ikkummissjonat mill-Kunsill Ekonomiku u Soċjali Ewropew.
(25) ĠU L 347, 11.12.2006, p. 1.
(26) Tweġiba konġunta għal żewġ mistoqsijiet parlamentari (E-003730/13, E-002939/13), 7 ta' Mejju 2013.
(27) "Comparative Study on EU Member States' legislation and practices on food donation" (Studju Komparattiv dwar il-leġiżlazzjoni u l-prattiki tal-Istati Membri tal-UE dwar id-donazzjoni tal-ikel) (2014), ikkummissjonat mill-Kunsill Ekonomiku u Soċjali Ewropew.
(28) Dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni, "Executive summary of the impact assessment, impact assessment on measures addressing food waste to complete SWD(2014)0207 regarding the review of EU waste management targets" (Sommarju eżekuttiv tal-valutazzjoni tal-impatt, il-valutazzjoni tal-impatt dwar il-miżuri li jindirizzaw il-ħela tal-ikel biex jiġi kompletat SWD (2014)0207 dwar ir-reviżjoni tal-miri tal-immaniġġjar tal-iskart tal-UE (SWD(2014)0289, 23.9.2014).
(29) Anness tal-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni COM(2015)0614.
(30) ĠU L 72, 12.3.2014, p. 1.
(31) Testi adottati, P8_TA(2016)0384.


L-evalwazzjoni tal-aspetti esterni tal-prestazzjoni u l-ġestjoni doganali bħala għodda biex jiġi ffaċilitat il-kummerċ u jiġi miġġieled il-kummerċ illeċitu
PDF 321kWORD 62k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Mejju 2017 dwar l-evalwazzjoni tal-aspetti esterni tal-prestazzjoni u l-ġestjoni doganali bħala għodda biex jiġi ffaċilitat il-kummerċ u jiġi miġġieled il-kummerċ illeċitu (2016/2075(INI))
P8_TA(2017)0208A8-0162/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-14 ta' Ottubru 2015 bit-titolu "Kummerċ għal Kulħadd – Lejn politika aktar responsabbli għall-kummerċ u l-investiment'' (COM(2015)0497),

–  wara li kkunsidra l-Pjan Strateġiku tad-DĠ TAXUD 2016-2020 u l-Pjan ta' Ġestjoni tad-DĠ TAXUD 2016 tal-14 ta' Marzu 2016 (Ares(2016) 1266241),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-21 ta' Awwissu 2014 bit-titolu "L-Istrateġija u l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-ġestjoni tar-riskju doganali: L-indirizzar ta' riskji, it-tisħiħ tas-sigurtà tal-katina tal-provvista u l-iffaċilitar tal-kummerċ" (COM(2014)0527),

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tad-19 ta' Lulju 2016 bit-titolu "Rapport ta' Progress dwar l-implimentazzjoni tal-Istrateġija u l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-immaniġġjar tar-riskju doganali" (COM(2016)0476),

–  wara li kkunsidra l-Linji Gwida għall-Operaturi Ekonomiċi Awtorizzati (TAXUD/B2/047/2011),

–  wara li kkunsidra l-proġett pilota li joħloq Rotot Kummerċjali Intelliġenti u Siguri bejn l-UE u ċ-Ċina,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Kunsill dwar il-Pjan ta' Azzjoni Doganali tal-UE għall-ġlieda kontra l-Ksur tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali għas-snin 2013 sal-2017(1),

–  wara li kkunsidra r-rapport tad-DĠ TAXUD dwar l-infurzar doganali tal-UE tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali għall-2015,

–  wara li kkunsidra l-Qafas Strateġiku għall-Kooperazzjoni Doganali bejn l-UE u ċ-Ċina,

–  wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni dwar il-kooperazzjoni doganali bejn l-UE u ċ-Ċina fir-rigward tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali (2014-2017),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-26 ta' Frar 2014 bit-titolu "Il-Pjan ta' Azzjoni għall-monitoraġġ tat-tħaddim ta' arranġamenti ta' kummerċ preferenzjali" (COM(2014)0105),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-2 ta' Frar 2016 bit-titolu "Pjan ta' Azzjoni għat-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-finanzjament tat-terroriżmu" (COM(2016)0050),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-21 ta' Diċembru 2016 bit-titolu "Żvilupp u tal-Unjoni Doganali tal-UE u l-Governanza tagħha" (COM(2016)0813),

–   wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Ġunju 2015 dwar strateġija għall-protezzjoni u l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali f'pajjiżi terzi(2),

–  wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali 23/2016 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri: "It-trasport marittimu fl-UE: f'baħar ta' inkwiet - sar ħafna investiment li la huwa effettiv u lanqas sostenibbli",

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Marrakexx li stabbilixxa l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-OECD tat-18 ta' April 2016 dwar il-kummerċ illeċitu u l-konverġenza tan-netwerks kriminali,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 207, 208 u 218 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Ottubru 2013 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni(3), u l-Att Delegat (Regolament Delegat (UE) 2015/2446(4)), l-Att ta' Implimentazzjoni (Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2015/2447(5)), Att Delegat Tranżitorju (Regolament Delegat (UE) 2016/341(6)), u l-Programm ta' Ħidma (Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni (UE) 2016/578(7)) relatati tiegħu,

–  wara li kkunsidra d-dritt r-Regolament (UE) Nru 608/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Ġunju 2013 dwar l-infurzar doganali tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1383/2003(8),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Diċembru 2013 dwar il-qafas ġuridiku tal-Unjoni għal ksur doganali u sanzjonijiet (COM(2013)0884), u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali lill-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur dwar il-proposta(9),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 24(2) tar-Regolament (UE) 2015/478 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Marzu 2015 dwar ir-regoli komuni għall-importazzjonijiet(10),

–  wara li kkunsidra l-prinċipju tal-koerenza tal-politiki għall-iżvilupp kif iddikjarat fit-TFUE,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2017 dwar l-indirizzar tal-isfidi tal-implimentazzjoni tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni(11),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit (A8-0162/2017),

A.  billi l-Unjoni Doganali hija pilastru bażiku tal-Unjoni Ewropa, u dan jagħmilha wieħed mill-akbar blokok kummerċjali fid-dinja, u billi Unjoni Doganali kompletament funzjonanti hija essenzjali għall-kredibbiltà li għandha bżonn l-UE biex tiggarantixxi l-qawwa tagħha fin-negozjar tal-ftehimiet kummerċjali;

B.  billi l-implimentazzjoni tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (KDU) hija essenzjali għas-salvagwardja tar-riżorsi proprji tal-UE, b'mod speċjali d-dazji doganali u l-interessi fiskali nazzjonali;

C.  billi Unjoni Doganali kompletament funzjonanti hija l-bażi għal ġlieda effikaċi kontra l-flussi finanzjarji illeċiti u l-ħasil tal-flus ibbażat fuq il-kummerċ;

D.  billi hemm ir-riskju li l-implimentazzjoni tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, imnedija fl-1 ta' Mejju 2016, tiġi mdewma minħabba n-nuqqas ta' finanzjament xieraq għal sistemi informatiċi komuni u funzjonanti sal-31 ta' Diċembru 2020;

E.  billi r-rapport dwar il-progress fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Istrateġija u tal-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-immaniġġjar tar-riskju doganali jirrileva l-fatt li l-insuffiċjenza tal-finanzjamenti għall-aġġornament tas-sistemi informatiċi eżistenti u għall-iżvilupp tas-sistemi l-ġodda neċessarji hija problema sinifikanti li xxekkel il-progress, b'riferiment partikolari għas-Sistema ta' Kontroll tal-Importazzjoni l-ġdida ; billi, fl-assenza ta' riżorsi addizzjonali, għadd ta' azzjonijiet mhumiex se jkunu jistgħu jiġu implimentati sa tmiem l-2020, kif previst mill-Istrateġija u l-Pjan ta' Azzjoni; billi dewmien jaf ukoll jolqot l-implimentazzjoni tal-impenji għall-aspetti relatati mad-dwana fil-kuntest tal-Aġenda tal-UE dwar is-Sigurtà;

F.  billi l-frammentazzjoni attwali tal-politiki ta' kontroll doganali bejn l-Istati Membri ma tridx twassal għal sitwazzjoni li tirriżulta f'piżijiet ulterjuri fil-livell amministrattiv u tal-ħin jew f'distorsjoni tal-flussi kummerċjali interni;

G.  billi l-proposta għal direttiva dwar qafas ġuridiku tal-Unjoni għal ksur doganali u sanzjonijiet ma tagħmilx distinzjoni ċara bejn is-sanzjonijiet kriminali u dawk amministrattivi fi ħdan l-Istati Membri b'rispett sħiħ tas-sussidjarjetà; billi dan jaf jinkoraġġixxi lill-operaturi ekonomiċi frawdolenti biex jagħmlu għażliet strateġiċi meta jkunu qed jimportaw minn pajjiżi terzi, b'mod li jikkawżaw distorsjonijiet fil-ġbir tat-taxxa u impatt negattiv fuq l-ambjent, u għaldaqstant is-sanzjonijiet qed juru li mhumiex deterrent effikaċi għall-attivitajiet kummerċjali illegali;

H.  billi r-regoli u tal-proċeduri doganali kumplessi u l-kriterji u s-sanzjonijiet differenti applikati mill-awtoritajiet jistgħu jitfgħu piż żejjed fuq l-impriżi ta' daqs żgħir u medju, u jeżerċitaw pressjoni notevoli fuq ir-riżorsi limitati tagħhom u jaffetwaw il-perkors kummerċjali tagħhom;

I.  billi kooperazzjoni doganali effikaċi bejn l-amministrazzjonijiet doganali, l-operaturi ekonomiċi awtorizzati, il-forzi tal-pulizija, l-awtoritajiet ġudizzjarji, kif ukoll l-atturi rilevanti l-oħra tal-Istati Membri ma' pajjiżi terzi u f'livell multilaterali tiżvolġi rwol essenzjali, fid-dawl tal-volumi notevoli ta' kummerċ, u tirrappreżenta pedament fil-ġlieda kontra l-kummerċ illeċitu, it-terroriżmu, il-kriminalità organizzata, il-ħasil tal-flus, it-traffikar ta' speċijiet selvaġġi, l-evażjoni tat-taxxa, it-traffikar tad-droga u tat-tabakk, u l-mediċini falsifikati, kif ukoll fil-ħarsien tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali fl-UE, l-implimentazzjoni u r-rispett tal-proċeduri ta' diliġenza dovuta għall-prodotti fil-katina tal-valur globali, hekk kif inhu indikat fl-istrateġija tal-Kummissjoni "Kummerċ għal Kulħadd", u l-identifikazzjoni u l-eliminazzjoni eventwali tal-interkonnessjonijiet bejn l-atturi frawdolenti involuti f'attivitajiet kummerċjali illeċiti fil-katina tal-provvista internazzjonali;

J.  billi l-UE kkonkludiet ftehimiet ta' kooperazzjoni doganali u ta' assistenza amministrattiva reċiproka mal-Korea t'Isfel, mal-Kanada, mal-Istati Uniti, mal-Indja, maċ-Ċina u mal-Ġappun;

K.  billi l-biċċa l-kbira tal-prodotti illegali jew kontrafatti li jidħlu fl-Unjoni qed tiġi pprovduta minn ċerti sħab kummerċjali; billi l-esportazzjonijiet mill-Malasja jirrappreżentaw biss valur ta' madwar EUR 2,5 miljun, filwaqt li dawk miċ-Ċina u minn Hong Kong għandhom valur ta' 'l fuq minn EUR 300 miljun u EUR 100 miljun rispettivament; billi, fl-2015, il-Belarussja waħedha kkawżat telf fiskali ta' EUR 1 biljun lill-UE, peress li kienet qed tesporta prodotti li jevitaw kompletament ir-regoli dwar il-VAT, kif ukoll ir-regolamenti dwar is-saħħa;

L.  billi, skont l-aktar rapport reċenti tal-Kummissjoni dwar l-infurzar tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali min-naħa tal-awtoritajiet doganali tal-UE, il-volum tal-prodotti kontrafatti kkonfiskati minn dawn l-awtoritajiet żdied b'15 % bejn l-2014 u l-2015, billi, minħabba s-suspett ta' ksur tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali, ġew ikkonfiskati aktar minn 40 miljun prodott, li laħqu valur totali ta' kważi EUR 650 miljun, fil-fruntieri esterni tal-Unjoni;

M.  billi ż-żoni internazzjonali ta' kummerċ ħieles, flimkien ma' dawk il-pajjiżi terzi li jkunu l-aktar għejun frekwenti ta' kummerċ illeċitu, potenzjalment jirrappreżentaw kuntesti fejn tista' tkompli l-proliferazzjoni tal-kummerċ ta' prodotti illegali fl-UE, u dan iwassal għal kontrolli aktar rigorużi mal-fruntieri, u għaldaqstant x'aktarx li se jirrikjedu analiżi ulterjuri speċifika;

N.  billi l-kummerċ fil-prodotti kontrafatti jista' jikkontribwixxi għall-finanzjament tal-organizzazzjonijiet kriminali attivi fit-terroriżmu, fit-traffikar tad-droga, fl-armi tan-nar, fil-ħasil tal-flus u fit-traffikar tal-bnedmin;

O.  billi l-ġlieda kontra l-kontrafazzjoni hija essenzjali biex jitħarsu d-drittijiet ta' proprjetà intellettwali fl-Ewropa, jiġi salvagwardjat l-għarfien espert u titħeġġeġ l-innovazzjoni;

P.  billi r-rwol li tiżvolġi d-dwana fil-qasam tas-sigurtà huwa partikolarment rilevanti biex l-organizzazzjonijiet terroristiċi jitwaqqfu milli jċaqalqu l-fondi tagħhom u biex jinqatgħu l-għejun ta' dħul finanzjarju tagħhom, kif inhu rikonoxxut fil-Pjan ta' Azzjoni tal-Kummissjoni biex tissaħħaħ il-ġlieda kontra l-finanzjament tat-terroriżmu;

Q.  billi, fil-kuntest tal-ambjent kummerċjali globali, is-servizzi doganali jiżvolġu rwol importanti fl-affrontar tal-ħsara li ssir minn kummerċ illeċitu lill-ekonomija formali filwaqt li jgħinu wkoll biex dan l-istess kummerċ illeċitu jiġi miftiehem u miġġieled aħjar;

R.  billi n-netwerks ta' attivitajiet illeċiti jkollhom impatt negattiv fuq l-ekonomija tal-Istati Membri f'termini ta' tkabbir, impjiegi, investiment barrani, integrità tas-swieq, kompetizzjoni, kummerċ u telf ta' introjtu doganali, u billi dan l-aħħar telf finalment jiġġarrab mill-kontribwent Ewropew;

S.  billi l-kummerċ illeċitu huwa ta' tħassib ewlieni għall-impriżi u jirrappreżenta theddida sinifikanti b'riskji dejjem jikbru fil-livell globali, f'termini tat-trasparenza, l-integrità u l-valur finanzjarju, b'mod li jirrifletti l-użu tal-iskemi ta' kummerċ u l-ktajjen ta' provvista fil-livell globali;

T.  billi l-kontrafazzjoni, il-kummerċ illegali tal-armi, u t-traffikar tad-droga jiġġeneraw somom kbar għall-kriminalità organizzata transnazzjonali permezz ta' kanali ekonomiċi u kummerċjali illeċiti;

U.  billi l-ammont dejjem jiżdied ta' każijiet ta' kuntrabandu, traffikar u forom oħra ta' kummerċ illegali u illeċitu, mhux biss qed ikollu impatt fuq il-ġbir tad-dazji doganali mill-Istati Membri u fuq il-baġit tal-UE, iżda huwa wkoll assoċjat b'mod qawwi mal-kriminalità organizzata internazzjonali, mat-theddid għall-konsumatur u ma' effetti negattivi fuq il-funzjonament tas-suq uniku, li jimminaw l-ekwità tal-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni għall-kumpaniji kollha involuti, b'mod partikolari l-impriżi ta' daqs żgħir u medju;

V.  billi l-ħarsien tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali hija kruċjali kemm għall-protezzjoni u għat-trawwim tal-ekonomija tal-UE, kif ukoll għat-tkabbir u għall-impjiegi;

1.  Jappella lill-Kummissjoni biex taħdem mill-qrib mal-Istati Membri biex tiżgura implimentazzjoni koordinata, uniformi u effiċjenti tas-sistema l-ġdida stabbilita mill-KDU, filwaqt li tiskoraġġixxi lill-prattiki diverġenti fost l-Istati Membri wara l-perjodu ta' tranżizzjoni permezz ta' linja gwida bażika komuni għad-dwani Ewropej kollha; jappella lill-Kummissjoni biex, f'dan ir-rigward, tfassal analiżi komparattiva u informazzjoni dwar l-operazzjonijiet doganali u l-proċeduri ta' infurzar fl-Istati Membri;

2.  Jirrileva li ma teżisti l-ebda sistema għall-identifikazzjoni u għall-monitoraġġ tad-differenzi fit-trattament tal-operaturi ekonomiċi min-naħa tal-awtoritajiet doganali; jappella lill-Kummissjoni biex tirrikjedi li l-Istati Membri jipprovdu informazzjoni speċifika dwar it-tip u n-numru tal-kontrolli doganali fil-livell tal-portijiet prinċipali individwali;

3.  Jistieden lill-Kummissjoni tkompli l-kooperazzjoni mal-Istati Membri u mal-partijiet interessati rilevanti ta' natura kummerċjali biex issolvi l-lakuni li jeżistu fis-sistemi ta' kontroll, tiżviluppa semplifikazzjonijiet doganali ulterjuri u tnaqqas il-piżijiet amministrattivi għal min ikun qed jopera legalment fis-settur kummerċjali, filwaqt li tiffoka fuq l-objettiv ta' kummerċ aktar sempliċi u aktar sigur u, fl-istess ħin, tiżgura kontrolli adegwati, effikaċi, effiċjenti u armonizzati fil-fruntieri tal-UE, kif ukoll is-sostenn neċessarju lill-awtoritajiet rilevanti; jindika li kontrolli doganali effikaċi jridu jiggarantixxu lill-UE s-sigurtà, is-sikurezza tal-konsumaturi, ir-rispett tal-obbligi fil-qasam ambjentali u tar-regolamenti fil-qasam tas-saħħa u l-ħarsien tal-interessi ekonomiċi, b'attenzjoni partikolari għall-protezzjoni tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali u għall-ġlieda kontra l-kummerċ illeċitu, it-terroriżmu, il-ħasil tal-flus, it-traffikar ta' speċijiet selvaġġi, l-evażjoni tat-taxxa, it-traffikar tad-droga u tat-tabakk u l-mediċini falsifikati, kif ukoll għall-ġlieda kontra kull forma ta' kompetizzjoni inġusta li jafu jħabbtu wiċċhom magħha l-impriżi Ewropej li jirrispettaw l-istandards tal-UE;

4.  Jenfasizza l-importanza li titlesta l-ħidma ta' armonizzazzjoni tal-kontrolli fil-punti kollha ta' dħul fl-Unjoni Doganali, b'mod partikolari fuq il-bażi tal-istrumenti eżistenti;

5.  Jappella lill-Kummissjoni biex tipprova tikseb livell ogħla ta' kollaborazzjoni mas-settur privat fl-identifikazzjoni tal-operaturi frawdolenti; jisħaq fuq l-importanza li l-partijiet interessati privati jiġu involuti fil-ġlieda kontra l-kummerċ illegali, inkluż dak li jinvolvi l-ispeċijiet selvaġġi u l-prodotti tagħhom;

6.  Ifakkar li l-opportunità li joffri l-KDU u r-regoli relatati dwar is-sistemi informatiċi interkonnessi u l-iskambji elettroniċi jmissha tintuża biex ikun hemm aċċess għad-data dwar il-kummerċ affidabbli u legali u biex din titqiegħed għad-dispożizzjoni permezz ta' kanali apparti d-dikjarazzjonijiet doganali, pereżempju permezz ta' programmi internazzjonali ta' skambju reċiproku, bħall-programm rigward l-operaturi ekonomiċi awtorizzati jew il-proġett "Rotot Kummerċjali Intelliġenti u Siguri", bl-għan li jiġu ffaċilitati l-iskambji;

7.  Ifakkar li l-iżvilupp tas-sistemi informatiċi rikjesti għandu bżonn finanzjament biżżejjed u jappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jiżguraw id-disponibbiltà tar-riżorsi għas-sistemi informatiċi meħtieġa b'mod li jintlaħqu l-objettivi tal-Istrateġija u l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-immaniġġjar tar-riskji doganali;

8.  Jappella lill-Kummissjoni biex tinsisti fuq użu aktar mifrux tal-programm rigward l-operaturi ekonomiċi awtorizzati; jisħaq fuq l-importanza tal-promozzjoni tal-vantaġġi tiegħu għall-kummerċ, filwaqt li jinżammu regoli ta' konformità stretti u jiġu ppreżervati l-qawwa, l-affidabbiltà u l-konformità tiegħu mar-regoli doganali tal-pajjiżi terzi fl-ambitu tan-negozjati dwar ftehimiet kummerċjali;

9.  Jitlob lill-Kummissjoni tikkoordina u tikkoopera mad-dwani, mal-awtoritajiet tal-fruntieri fuq il-post u mal-partijiet interessati fi ħdan l-UE, kif ukoll mas-sħab kummerċjali tagħha, fir-rigward tal-kondiviżjoni tad-data u b'mod partikolari f'dak li għandu x'jaqsam mar-rikonoxximent tal-kontrolli doganali, is-sħab kummerċjali fdati u l-istrateġiji ta' mitigazzjoni għaż-żarmar tan-netwerks tal-kummerċ illeċitu; jappella lill-Kummissjoni biex ittejjeb u tintensifika l-kooperazzjoni fost id-diversi direttorati ġenerali tagħha fir-rigward tal-kwistjonijiet doganali, u tippromwovi, meta jkun hemm bżonn, koordinament aħjar fost l-awtoritajiet doganali u dawk għall-infurzar tal-liġiijiet, b'mod partikolari fir-rigward tal-kriminalità organizzata, tas-sigurtà u tal-ġlieda kontra t-terroriżmu, kemm f'livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE;

10.  Jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta komunikazzjoni dwar "L-aħjar prassi fl-ambitu tal-kontrolli doganali u l-infurzar tar-regoli kummerċjali" fil-perjodu interim, bl-iskop li tipprovdi qafas ta' riferiment lill-korpi ta' kontroll kompetenti fl-Istati Membri, tirrileva l-aħjar prattiki u riżultati, tistabbilixxi ġabra ta' indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni, u tanalizza l-flussi kummerċjali tal-prodotti kontrafatti fil-punti ta' qsim tal-fruntieri;

11.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkompli taħdem fuq l-implimentazzjoni tal-Istrateġija u l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-immaniġġjar tar-riskju doganali, b'mod partikolari fl-oqsma tad-disponibbiltà tad-data, l-aċċess għall-informazzjoni u l-iskambju tagħha għal finijiet ta' mmaniġġjar tar-riskju doganali, u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet;

12.  Jappella lill-Kummissjoni biex tirrapporta perjodikament lill-kumitati responsabbli tal-Parlament Ewropew dwar il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-implimentazzjoni tal-Istrateġija u l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-immaniġġjar tar-riskji doganali;

13.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tinvestiga l-prattiki differenti għall-kontrolli doganali fl-UE u l-impatt tagħhom fuq id-devjazzjoni tat-traffiku kummerċjali, filwaqt li tiffoka b'mod partikolari fuq id-dwana tal-UE fil-frunteri esterni;

14.  Josserva li d-differenzi proċedurali attwali fid-dwani, b'mod partikolari rigward l-iżdoganar, l-ispezzjonijiet, is-sanzjonijiet u l-kontrolli, qed joħolqu frammentazzjoni, piżijiet amministrattivi addizzjonali, dewmien, varjazzjonijiet fil-ġbir tat-taxxa bejn l-Istati Membri, distorsjoni tas-suq u impatt negattiv fuq l-ambjent; jisħaq li dawn id-differenzi proċedurali fid-dwani spiss jistgħu jiffavorixxu l-aċċess għal ċerti portijiet b'detriment għal oħrajn b'operaturi illeġittimi li jimportaw prodotti kontrafatti jew sottovalutati, bir-riżultati li l-prodotti jaslu fid-destinazzjoni finali tagħhom permezz ta' rotta inabitwali u l-iżdoganar jintalab fi Stat Membru differenti minn dak li importa l-prodotti, bil-għan li tonqos il-probabbiltà li jiġu suġġetti għall-kontrolli jew li kwalunkwe proċedura ta' rkupru potenzjali ssir ikkumplikata; jitlob lill-Kummissjoni, għaldaqstant, tanalizza din il-problema tal-għażla opportunistika tal-ġurisdizzjoni ("forum shopping") u l-impatt tagħha fuq il-kummerċ, id-dħul mit-taxxi, l-effetti klimatiċi u d-dazji doganali;

15.  Ifakkar lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni fl-importanza li jiżguraw li jkollhom biżżejjed riżorsi disponibbli puntwalment għas-sistemi informatiċi neċessarji sabiex jilħqu l-objettivi tal-Istrateġija u l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-immaniġġjar tar-riskju doganali, filwaqt li jiżguraw l-interoperabbiltà tas-sistemi għall-ġid tal-awtoritajiet doganali, tal-kummerċjanti li joperaw legalment u, fl-aħħar mill-aħħar, tal-konsumaturi, kif ukoll jippromwovu l-impjiegi u t-tkabbir ekonomiku fl-UE;

16.  Jinsisti fuq il-bżonn li jsir progress mill-kuntest doganali attwali li juża anqas karti, għal kuntest li ma jagħmel l-ebda użu mill-karti;

17.  Jitlob lill-Kummissjoni taħdem mill-qrib mal-Istati Membri, mal-OECD u mal-Organizzazzjoni Dinjija Doganali (WCO) biex inaqqsu l-lakuni attwali fis-sistemi ta' kontroll doganali, billi jiżguraw li l-kummerċ illeċitu, il-kontrafazzjoni u l-frodi jiġu miġġielda permezz ta' kontrolli bbażati fuq ir-riskju u jiġu kkoordinati b'mod aktar sistematiku, abbażi ta' kriterji armonizzati għall-ispezzjonijiet, tal-aħjar prassi u ta' proċeduri u metodi ta' ħidma komuni, f'termini ta' sigħat operattivi, riżorsi ekonomiċi u umani u sistemi informatiċi interoperabbli, b'awtoritajiet kompetenti oħrajn jipprovdu sostenn puntwali u adegwat; ifakkar, f'dan ir-rigward, fl-importanza li jiġi żgurat li l-aġenziji doganali u tal-fruntiera kollha tal-UE, u li jiġi garantit taħriġ xieraq lill-operaturi tagħhom;

18.  Jappella lill-awtoritajiet doganali fl-Istati Membri biex jużaw l-istrumenti elettroniċi għall-kondiviżjoni tad-data b'mod proattiv sabiex jikkooperaw mal-awtoritajiet għall-infurzar tal-liġi fl-identifikazzjoni tal-anomaliji marbutin mat-tbagħbis fil-prezzijiet biex jinbidel il-valur kummerċjali, u b'hekk jiġġieldu l-flussi finanzjarji illeċiti u l-ħasil tal-flus ibbażat fuq il-kummerċ;

19.  Jappella lill-Kummissjoni biex tiżgura li l-implimentazzjoni progressiva tal-KDU ġġib valur addizzjonali għall-operaturi ekonomiċi, billi tistabbilixxi kundizzjonijiet ekwi ta' kompetizzjoni fl-Unjoni kollha, filwaqt li fl-istess ħin tiżgura li s-semplifikazzjoni miżjuda tal-proċeduri doganali ma toħloqx lakuni fis-sistemi ta' mmaniġġjar u ta' kontroll tar-riskju doganali li jistgħu jxekklu l-ġlieda effikaċi kontra l-kummerċ illeċitu; iqis li huwa essenzjali li tiġi armonizzata l-leġiżlazzjoni tal-UE fil-qasam tad-dwana u jappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex iwettqu monitoraġġ regolari tar-regoli tal-UE u tal-applikazzjoni uniformi tagħhom min-naħa tal-awtoritajiet kompetenti, b'mod li jiffaċilitaw il-kummerċ internazzjonali u jrażżnu l-attivitajiet transnazzjonali illegali;

20.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkompli taħdem mal-Istati Membri fuq il-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki fil-qasam tal-proċeduri doganali u l-VAT, tikkoopera mad-diversi awtoritajiet kompetenti u, fejn xieraq, tallinja l-politiki fir-rigward tad-dwana u tal-VAT, bil-għan li tiżgura s-sinerġiji, anke biex jinstabu u jiġu applikati soluzzjonijiet ġuridiċi u prattiċi għall-isfidi u għall-opportunitajiet relatati ma' konsenji żgħar, mal-kummerċ elettroniku u mas-semplifikazzjoni;

21.  Jappella lill-Kummissjoni biex, fid-dawl tal-Artikolu 23 tal-Ftehim ta' Faċilitazzjoni tal-Kummerċ tad-WTO li jappella għall-ħolqien ta' organu ta' faċilitazzjoni tal-kummerċ, tikkunsidra li tittrasferixxi l-kompetenzi tal-awtoritajiet doganali mil-livell nazzjonali għal-livell tal-UE b'mod li tiżgura trattament armonizzat fil-punti ta' dħul fl-UE kollha, tissorvelja l-prestazzjoni u l-attivitajiet tal-amministrazzjonijiet tad-dwana, kif ukoll tiġbor u tipproċessa d-data doganali;

22.  Jistieden lill-Kummissjoni, barra minn hekk, tiżviluppa b'mod aħjar analiżi akkurata tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji tal-implikazzjonijiet tal-armonizzazzjoni tal-infurzar tas-sanzjonijiet kriminali fis-seħħ fl-Istati Membri biex jiġu miġġielda l-attivitajiet kummerċjali illeċiti u, jekk ikun hemm bżonn, tippreżenta proposta li jkun fiha regoli armonizzati, dejjem fir-rispett tas-sussidjarjetà, fir-rigward tad-definizzjoni ta' tali sanzjonijiet u reati fil-każijiet ta' kriminalità transnazzjonali;

23.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħmlu aktar biex jiżviluppaw u jsostnu il-possibbiltajiet ta' taħriġ konġunt għall-uffiċjali tad-dwana fl-Istati Membri; jenfasizza li l-armonizzazzjoni tat-taħriġ għall-uffiċjali tad-dwana fl-Ewropa se tikkontribwixxi għal implimentazzjoni effikaċi tal-KDU;

24.  Jitlob lill-Kummissjoni ssaħħaħ il-kooperazzjoni mal-partijiet interessati ta' natura kummerċjali u mar-rappreżentanti kummerċjali fil-livell internazzjonali, biex tindirizza l-isfidi kollha li jirriżultaw mill-implimentazzjoni tal-KDU, fosthom id-differenzi u d-diverġenzi bejn ir-regoli nazzjonali, il-metodi u l-mezzi ta' rapportar, kif ukoll it-tħassib tal-impriżi ta' daqs żgħir u medju involuti fil-kummerċ ma' pajjiżi terzi;

25.  Ifakkar li ċerti azjendi frawdolenti b'sede f'pajjiżi terzi qegħdin jużaw il-kummerċ elettroniku biex joffru prodotti kontrafatti lill-konsumaturi Ewropej u li wħud minn dawn il-prodotti jistgħu jinħarġulhom fatturi bi prezzijiet orħos mil-livelli minimi biex jevitaw li jiġu kkontrollati mill-awtoritajiet jew jista' jkun li qed jidħlu fis-suq billi jisfruttaw id-differenzi fl-arranġamenti ta' fatturazzjoni, ir-regoli doganali u l-penalitajiet; jitlob lill-Kummissjoni tinvestiga ulterjorment dawn il-problemi u twieżen liema jkun l-aħjar mod biex tindirizza r-riskji assoċjati mal-kummerċ elettroniku, kif ukoll taħdem mill-qrib mal-atturi kollha interessati, inklużi t-trasportaturi u l-kurrieri, ħalli ssostni lill-Istati Membri fit-trażżin ta' din il-prattika mingħajr ma jinħolqu ostakli għat-tkabbir tal-kummerċ elettroniku u mingħajr ma jixxekkel il-kummerċ leġittimu;

26.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżgura, b'mod konġunt mal-Istati Membri, li l-UE timplimenta sal-massimu possibbli l-Ftehim ta' Faċilitazzjoni tal-Kummerċ (TFA) tad-WTO, u tkompli tippromwovi l-implimentazzjoni tiegħu mill-membri l-oħra tad-WTO għall-benefiċċju tal-esportaturi tal-UE, inkluż billi tikkontribbwixxi għall-isforzi ta' pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp, sabiex tissaħħaħ il-faċilitazzjoni tal-kummerċ fid-dinja kollha;

27.  Jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ il-kooperazzjoni internazzjonali biex tiżviluppa ulterjorment l-implimentazzjoni tal-Istrateġija u l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-immaniġġjar tar-riskji doganali fil-katina tal-provvista;

28.  Jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ il-kooperazzjoni tagħha f'materji doganali mas-sħab kummerċjali ewlenin tagħha u mal-awtoritajiet doganali tagħhom, kif ukoll tidħol fi djalogu mal-pajjiżi ewlenin minn fejn joriġinaw il-prodotti kontrafatti, bil-għan li jkun hemm kollaborazzjoni fil-ġlieda kontra l-flussi finanzjarji illeċiti, il-ħasil tal-flus, il-korruzzjoni bbażata fuq il-kummerċ, il-frodi u l-evażjoni tat-taxxa, il-kriminalità organizzata u t-terroriżmu, li lkoll kemm huma jimminaw is-saħħa u s-sikurezza tal-konsumaturi, joħolqu riskji għas-soċjetà u għas-suq filwaqt li jagħmlu ħsara lill-ekonomiji, u tkompli tiffaċilita l-kummerċ bilaterali oltre l-impenji rigorużi fl-ambitu tal-Ftehim ta' Faċilitazzjoni tal-Kummerċ; jindika li dan jista' jinkiseb billi jiġu inklużi suġġetti fil-qasam tal-faċilitazzjoni tal-kummerċ bħar-regoli standardizzati dwar il-metodi, it-trasparenza, l-integrità u l-obbligu ta' rendikont fir-rigward tal-proċeduri doganali, u billi jiġu inklużi kapitoli antifrodi u antikontrafazzjoni fin-negozjati kollha dwar ftehimiet ta' kummerċ ħieles, jew permezz ta' ftehimiet doganali speċifiċi;

29.  Jistieden lill-Kummissjoni tkompli u tapprofondixxi l-kooperazzjoni doganali fil-qasam tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali mal-pajjiżi terzi u maż-żoni ta' kummerċ ħieles li jkunu l-aktar għajn frekwenti tal-kummerċ illeċitu; jemmen, f'dan ir-rigward, li huwa neċessarju li tiġi promossa kemm il-kooperazzjoni amministrattiva bejn l-awtoritajiet doganali fil-livell internazzjonali kif ukoll l-iżvilupp ta' sħubijiet mal-impriżi privati, sabiex jiġi miġġieled il-ksur doganali u l-evitar tal-obbligi tat-taxxa;

30.  Jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ il-kooperazzjoni mal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea (EUIPO) u, b'mod partikolari, mal-Osservatorju Ewropew tal-Ksur tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali, bil-għan li jiġu sostnuti l-inizjattivi għall-infurzar tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali, bħall-proċeduri ta' faċilitazzjoni għad-detenturi tad-drittijiet ibbażati fuq l-iskambju elettroniku tad-data, li kieku jkun ta' benefiċċju anke għall-impriżi ta' daqs żgħir u medju, u biex tqiegħed il-ġlieda kontra l-kontrafazzjoni u l-frodi fost il-prijoritajiet tagħha fi ħdan id-WTO, filwaqt li tinvolvi lill-OECD u d-WCO fil-ħidma tagħha fil-qasam; jisħaq għalhekk li r-Regolament attwali dwar l-infurzar doganali tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali jiżvolġi rwol importanti fil-ġlieda kontra l-kontrafazzjoni (ksur tat-trademarks), il-piraterija (ksur tad-drittijiet tal-awtur) u l-kuntrabandu ta' prodotti sensittivi, kif ukoll fl-ambiti tal-indikazzjonijiet ġeografiċi, tal-marki tal-oriġini u tal-kummerċ illegali; jemmen li huwa essenzjali li dan ir-Regolament jiġi implimentat kif dovut fl-Unjoni kollha kemm hi flimkien mad-Direttiva dwar l-infurzar tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali u li l-awtoritajiet doganali jwettqu l-infurzar meħtieġ b'mod li ma jimpedixxix lill-kummerċjanti leġittimi milli joperaw in bona fede;

31.  Jitlob lill-Kummissjoni tikkoordina b'mod aħjar id-difiża tal-indikazzjoni ġeografika rigward prodotti agroalimentari fil-Kummissjoni u anke mal-EUIPO, billi tirrappreżenta tassew valur miżjud fuq is-swieq esterni; ifakkar lill-Kummissjoni fl-importanza tal-iżvilupp ta' politika daqstant ambizzjuża dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi mhux agroalimentari; ifakkar fl-introduzzjoni ta' sistema ta' protezzjoni tal-prodotti mhux agrikoli li tuża l-indikazzjoni ġeografika u li hija koerenti, sempliċi, trasparenti u li ma timponix piżijiet f'livell amministrattiv u finanzjarju tirrappreżenta opportunità għall-impriżi ta' daqs żgħir u medju u tkun issaħħaħ il-pożizzjoni tal-UE fin-negozjati kummerċjali internazzjonali;

32.  Jinnota li s-servizzi doganali qegħdin jiffaċċjaw tipi ġodda ta' sfidi, relatati kemm ma' metodi ġodda ta' negozjar u mas-sigurtà u l-protezzjoni ta' prodotti skont proċeduri tal-importazzjoni jew fi tranżitu internazzjonali b'destinazzjoni fl-Ewropa;

33.  Jinnota li l-effiċjenza tal-proċeduri doganali hi kruċjali mhux biss biex jiġi ffaċilitat il-kummerċ, iżda wkoll biex tiġi infurzata l-liġi b'mod effikaċi u mtejjeb, fir-rigward tal-kontrafazzjoni u tal-kuntrabandu ta' prodotti suġġetti għas-sisa li jidħlu fl-UE; iqis li s-servizzi doganali huma f'nofs triq bejn il-moviment garantit tal-merkanzija li jipproteġi lill-konsumaturi fi ħdan l-UE u l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-ftehimiet kummerċjali;

34.  Huwa tal-fehma li l-kwalità u r-riżultati tal-kontrolli doganali dwar it-tranżitu ta' merkanzija, b'mod partikolari għall-operazzjonijiet ta' vjaġġi u trasport fil-portijiet u fil-fruntieri, huma ta' importanza primarja u għandhom jiġu mtejba; jiddispjaċih li bħalissa hemm differenza fattwali f'termini tat-tip ta' kontrolli fi ħdan l-Unjoni li tiffavorixxi ċerti rotot ta' aċċess, b'mod partikolari l-portijiet, bi ħsara għall-oħrajn, fejn il-kontrolli mwettqa huma aktar stretti; iqis li jeħtieġ li jiġi żgurat li jkun hemm tekniki ta' kontroll omoġenji u standardizzati fost l-Istati Membri biex jiffiltraw fil-portijiet u fil-fruntieri, bil-promozzjoni ta' strateġiji ta' kontroll moderni, teknoloġikament avvanzati u bbażati fuq il-ġestjoni tar-riskji;

35.  Iqis li jkun tajjeb li l-Istati Membri jikkonċentraw il-kontrolli doganali, u sa fejn hu possibbli kwalunkwe kontroll rilevanti ieħor fil-fruntieri, fuq il-konsenji ta' riskju għoli, li jintgħażlu b'mod każwali bl-użu ta' kriterji ta' għażla komuni, inklużi dawk li jirrigwardaw in-natura u d-deskrizzjoni tal-merkanzija, il-pajjiż tal-oriġini, il-pajjiż minn fejn il-merkanzija ntbagħtet, il-valur tal-merkanzija, il-provi tal-konformità regolatorja tal-kummerċjanti u l-mezzi ta' trasport;

36.  Jappoġġa l-isforzi kollha biex l-integrità fil-kummerċ internazzjonali tiġi promossa permezz tat-tranżizzjoni lejn proċeduri doganali kompletament elettroniċi fl-UE sal-2020, kif previst skont il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni l-ġdid, li se jtejjeb it-trasparenza tal-għażla tal-kampjuni ta' kontroll tal-merkanzija u l-kontejners;

37.  Jemmen li hemm bżonn koordinament aħjar bejn l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF), l-awtoritajiet doganali u l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq sabiex mhux biss jiġġieldu kontra l-kontrafazzjoni, imma jrażżnu wkoll il-kummerċ fil-prodotti illegali li jiksru l-liġijiet dwar il-proprjetà intellettwali fl-UE;

38.  Jisħaq fuq ir-rwol tal-OLAF fl-investigazzjoni dwar l-evażjoni tad-dazji tal-importazzjoni (inklużi d-dazji konvenzjonali, anti-dumping u kompensatorji) fuq it-tipi kollha ta' prodotti bażiċi u merkanzija, speċjalment bl-involviment ta' dikjarazzjonijiet tal-oriġini foloz (kemm taħt ir-reġimi preferenzjali u kemm taħt dak mhux preferenzjali) u ta' sottovalutazzjoni u deskrizzjoni ħażina tal-merkanzija; jappella lill-OLAF biex jiżvolġi rwol aktar attiv fil-koordinament tal-investigazzjonijiet relatati mis-servizzi doganali nazzjonali tal-Istati Membri tal-UE u sħab oħra kemm fl-UE kif ukoll barra minnha;

39.  Jindika li l-Operazzjonijiet Doganali Konġunti regolari jiżvolġu rwol vitali fis-salvagwardja tal-finanzi pubbliċi tal-UE, billi jidentifikaw fejn jinsabu r-riskji fuq rotot kummerċjali speċifiċi u jipproteġu liċ-ċittadini u l-impriżi leġittimi billi jwaqqfu lill-prodotti illegali milli jidħlu fl-UE; jappella lill-OLAF biex jintensifika l-appoġġ tiegħu favur l-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri tal-UE, kif ukoll ta' xi pajjiżi terzi huma u jwettqu aktar operazzjonijiet doganali konġunti, permezz tal-infrastruttura teknika, l-għodod informatiċi u ta' komunikazzjoni, l-analiżi strateġika, kif ukoll l-appoġġ finanzjarju u amministrattiv, sabiex titjieb l-effikaċja tas-servizzi doganali fit-twettiq ta' kontrolli mmirati fuq livell Ewropew;

40.  Jemmen li l-Kummissjoni għandha tissorvelja aħjar, fuq bażi ta' riskju standardizzat, lill-pajjiżi li jibbenefikaw minn trattament preferenzjali, partikolarment sabiex tivverifika l-implimentazzjoni tar-regoli dwar l-oriġini u l-akkumulazzjoni; jikkunsidra, f'dan il-kuntest, li l-kontroll tal-istatus ta' oriġini tal-prodotti importati u l-adegwatezza tad-dokumenti li jikkonċedu trattament preferenzjali, huwa komponent kruċjali tal-istrateġiji ta' kontroll u t-traċċabbiltà;

41.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

(1) ĠU C 80, 19.3.2013, p. 1.
(2) ĠU C 407, 4.11.2016, p. 18.
(3) ĠU L 269, 10.10.2013, p. 1.
(4) ĠU L 343, 29.12.2015, p. 1.
(5) ĠU L 343, 29.12.2015, p. 558.
(6) ĠU L 69, 15.3.2016, p. 1.
(7) ĠU L 99, 15.4.2016, p. 6.
(8) ĠU L 181, 29.6.2013, p. 15.
(9) Ara rapport A8-0239/2016.
(10) ĠU L 83, 27.3.2015, p. 16.
(11) Testi adottati, P8_TA(2017)0011.

Avviż legali - Politika tal-privatezza