Choisissez la langue de votre document :
- bg - български
- es - español
- cs - čeština
- da - dansk
- de - Deutsch
- et - eesti keel
- el - ελληνικά
- en - English
- fr - français
- ga - Gaeilge
- hr - hrvatski
- it - italiano
- lv - latviešu valoda
- lt - lietuvių kalba
- hu - magyar
- mt - Malti
- nl - Nederlands
- pl - polski
- pt - português
- ro - română
- sk - slovenčina
- sl - slovenščina
- fi - suomi
- sv - svenska
|
 Roczne wiążące ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w celu wywiązania się ze zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego ***I |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wniosek o uchylenie immunitetu Rolandasa Paksasa |
| |||||||||
Parlament Europejski, – uwzględniając wniosek o uchylenie immunitetu Rolandasa Paksasa przekazany przez Prokuratora Generalnego Republiki Litewskiej w dniu 31 marca 2016 r. i ogłoszony podczas posiedzenia plenarnego w dniu 13 kwietnia 2016 r., – po wysłuchaniu wyjaśnień Rolandasa Paksasa zgodnie z art. 9 ust. 6 Regulaminu, – po przeprowadzeniu wymiany poglądów z Prokuratorem Generalnym Republiki Litewskiej i Naczelnym Prokuratorem Departamentu śledczego ds. przestępczości zorganizowanej i korupcji przy Urzędzie Prokuratora Generalnego, – uwzględniając art. 9 Protokołu (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej, jak również art. 6 ust. 2 Aktu z dnia 20 września 1976 r. dotyczącego wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, – uwzględniając wyroki wydane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniach 12 maja 1964 r., 10 lipca 1986 r., 15 i 21 października 2008 r., 19 marca 2010 r., 6 września 2011 r. oraz 17 stycznia 2013 r.(1), – uwzględniając art. 62 konstytucji Litwy, – uwzględniając art. 4 ustawy o statusie i warunkach pracy posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Republice Litewskiej, – uwzględniając art. 22 Regulaminu Sejmu Republiki Litewskiej, – uwzględniając art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 oraz art. 9 Regulaminu, – uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8-0219/2017), A. mając na uwadze, że Prokurator Generalny Republiki Litewskiej wystąpił z wnioskiem o uchylenie immunitetu parlamentarnego posła do Parlamentu Europejskiego Rolandasa Paksasa w związku z dochodzeniami karnymi; B. mając na uwadze, że wniosek prokuratora generalnego jest związany z podejrzeniami o to, że Rolandas Paksas zgodził się przyjąć łapówkę w dniu 31 sierpnia 2015 r. w zamian za wpłynięcie na organy publiczne i urzędników państwowych przy wykonywaniu ich uprawnień, co stanowiłoby przestępstwo w rozumieniu litewskiego kodeksu karnego; C. mając na uwadze, że zgodnie z art. 9 Protokołu (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej w trakcie sesji Parlamentu Europejskiego posłowie do Parlamentu Europejskiego korzystają na terytorium swojego państwa z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa; D. mając na uwadze, że zgodnie z art. 62 konstytucji Republiki Litewskiej bez zgody Sejmu nie można pociągnąć członka Sejmu do odpowiedzialności karnej, aresztować go ani w inny sposób ograniczyć jego wolności; E. mając na uwadze, że zgodnie z art. 4 ustawy o statusie i warunkach pracy posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Republice Litewskiej posłowie do Parlamentu Europejskiego są objęci na terytorium Republiki Litewskiej takim samym immunitetem co posłowie do Sejmu Republiki Litewskiej, chyba że prawodawstwo UE stanowi inaczej; F. mając na uwadze, że zgodnie z art. 22 Regulaminu Sejmu Republiki Litewskiej nie można wszcząć postępowania karnego przeciw członkowi Sejmu, nie można go aresztować ani w inny sposób ograniczyć jego wolności osobistej bez zgody Sejmu, z wyjątkiem sytuacji, w której został on złapany na gorącym uczynku (in flagranti), o czym prokurator generalny musi powiadomić niezwłocznie Sejm; G. mając na uwadze, że zgodnie z art. 5 ust. 2 Regulaminu immunitet parlamentarny nie jest osobistym przywilejem posła, lecz gwarancją niezależności Parlamentu jako całości oraz jego członków; H. mając na uwadze, że immunitet parlamentarny ma na celu ochronę Parlamentu i jego członków przed postępowaniami sądowymi w związku z działaniami podejmowanymi w ramach wykonywania obowiązków parlamentarnych, których nie można oddzielić od tych obowiązków; I. mając na uwadze, że jeżeli takie postępowanie nie dotyczy wykonywanych przez posła obowiązków służbowych, należy uchylić immunitet, chyba że zachodzą podstawy do uznania, że postępowanie sądowe wszczęto z zamiarem zaszkodzenia działalności politycznej posła, a więc niezależności Parlamentu (fumus persecutionis); J. mając na uwadze, że w oparciu o wyczerpujące i szczegółowe informacje zgromadzone w sprawie nie ma powodu podejrzewać, że postępowanie dotyczące Rolandasa Paksasa jest umotywowane zamiarem zaszkodzenia jego działalności politycznej jako posła do Parlamentu Europejskiego; K. mając na uwadze, że Parlament Europejski nie może zajmować stanowiska w sprawie winy bądź braku winy posła ani tego, czy czyny przypisywane posłowi uzasadniają wszczęcie postępowania sądowego, ani też wypowiadać się w kwestii odnośnych cech krajowych systemów prawnych i sądowych; 1. podejmuje decyzję o uchyleniu immunitetu Rolandasa Paksasa; 2. zobowiązuje przewodniczącego do niezwłocznego przekazania niniejszej decyzji wraz ze sprawozdaniem właściwej komisji właściwemu organowi Republiki Litewskiej i Rolandasowi Paksasowi.
| ||||||||||
| Wniosek o uchylenie immunitetu Mylène Troszczynski |
| |||||||||
Parlament Europejski, – uwzględniając wniosek o uchylenie immunitetu Mylène Troszczynski przekazany w dniu 1 grudnia 2016 r. przez ministra sprawiedliwości Republiki Francuskiej w związku z postępowaniem prowadzonym przez prokuratura w Bobigny w sprawie zarzutu publicznego zniesławienia osoby lub grupy osób i nawoływania do nienawiści lub przemocy względem tych osób z powodu ich pochodzenia lub przynależności bądź braku przynależności do określonej grupy etnicznej, narodu, rasy lub religii, ogłoszony na posiedzeniu plenarnym w dniu 16 stycznia 2017 r., – po wysłuchaniu wyjaśnień Mylène Troszczynski zgodnie z art. 9 ust. 6 Regulaminu, – uwzględniając art. 8 i 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 2 Aktu dotyczącego wyboru członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich z dnia 20 września 1976 r., – uwzględniając wyroki wydane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniach 12 maja 1964 r., 10 lipca 1986 r., 15 i 21 października 2008 r., 19 marca 2010 r., 6 września 2011 r. oraz 17 stycznia 2013 r.(1), – uwzględniając art. 26 Konstytucji Republiki Francuskiej, zmienionej ustawą konstytucyjną nr 95-880 z dnia 4 sierpnia 1995 r., – uwzględniając art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 i art. 9 Regulaminu, – uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8-0218/2017), A. mając na uwadze, że prokuratur w Bobigny złożył wniosek o uchylenie immunitetu Mylène Troszczynski, posłanki do Parlamentu Europejskiego oraz członkini Rady Regionalnej Pikardii, w związku z postępowaniem prowadzonym w sprawie zdjęcia opublikowanego na jej koncie na Twitterze w dniu 23 września 2015 r., przedstawiającego kobiety ubrane w pełne burki, które wydają się stać w kolejce do kasy świadczeń rodzinnych (CAF, Caisse d’allocation familiale); zdjęcie opatrzono komentarzem „CAF w Rosny-Sous-Bois w dniu 9 grudnia 2014 r. Noszenie pełnej burki jest podobno zakazane przez prawo...”; B. mając na uwadze, że kontrowersyjna scena jest w rzeczywistości fotomontażem zdjęcia zrobionego w Londynie i wykorzystanego już wcześniej przez innego użytkownika Twittera oraz że w toku postępowania okazało się, że przedmiotowa wiadomość została umieszczona w sieci nie przez M. Troszczynski, lecz przez jej asystenta, który przyznał się do tego czynu; C. mając na uwadze, że prokurator stwierdził, że M. Troszczynski jako administratorka swojego konta na Twitterze może zostać pociągnięta do odpowiedzialności za wypowiedź opublikowaną w tym serwisie; D. mając na uwadze, że kiedy M. Troszczynski zorientowała się, że zdjęcie jest sfałszowane, natychmiast usunęła je ze swojego konta na Twitterze; E. mając na uwadze, że uchylenie immunitetu Mylène Troszczynski wiąże się z zarzutem popełnienia przestępstwa publicznego zniesławienia osoby lub grupy osób z powodu ich pochodzenia lub przynależności bądź braku przynależności do określonej grupy etnicznej, narodu, rasy lub religii, który to czyn podlega karze z art. 23, art. 29 akapit pierwszy, art. 32 akapit drugi i trzeci, art. 42, art. 43 i art. 48-6 ustawy z dnia 29 lipca 1881 r., a także wiąże się z popełnieniem przestępstwa podżegania do dyskryminacji, nienawiści lub przemocy rasowej, będących przedmiotem toczącego się postępowania, które to czyny podlegają karze z art. 24 akapit ósmy, dziesiąty, jedenasty i dwunasty, art. 23 akapit pierwszy i art. 42 ustawy z dnia 29 lipca 1881 r., a także z art. 131-26 akapit drugi i trzeci kodeksu karnego; F. mając na uwadze, że zgodnie z art. 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej posłowie korzystają na terytorium swoich państw z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa; G. mając na uwadze, że zgodnie z art. 26 konstytucji francuskiej członek parlamentu nie może być ścigany, poszukiwany, zatrzymany, aresztowany bądź sądzony z powodu wyrażonych poglądów w związku wykonywaniem swych funkcji lub z powodu głosowania oraz że żaden członek parlamentu nie może być aresztowany ani poddany pozbawieniu lub ograniczeniu wolności w sprawach dotyczących przestępstwa bez zgody parlamentu; H. mając na uwadze, że zakres immunitetu przyznanego członkom parlamentu francuskiego w rzeczywistości odpowiada zakresowi immunitetu przyznanego posłom do Parlamentu Europejskiego na mocy art. 8 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej; mając na uwadze, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż poseł do Parlamentu Europejskiego może skorzystać z immunitetu, jeżeli wyraził opinię w czasie wykonywania obowiązków służbowych, z czego wynika wymóg występowania związku między wyrażoną opinią a obowiązkami parlamentarnymi; mając na uwadze, że związek ten powinien być bezpośredni i oczywisty; I. mając na uwadze, że postawione zarzuty nie są związane ze sprawowaną przez Mylène Troszczynski funkcją posłanki do Parlamentu Europejskiego, lecz dotyczą działań o charakterze regionalnym, biorąc pod uwagę, że sfałszowane zdjęcie oraz komentarze odnoszą do wydarzeń, które rzekomo miały miejsce w Rosny-Sous-Bois i stanowią naruszenie prawa francuskiego; J. mając na uwadze, że zarzucane czyny nie odnoszą się do opinii wyrażonych przez Mylène Troszczynski ani do stanowiska zajętego przez nią w głosowaniu w ramach wykonywania obowiązków służbowych posłanki do Parlamentu Europejskiego w rozumieniu art. 8 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej; K. mając na uwadze, że nie zachodzi podejrzenie fumus persecutionis, a więc oczywistej próby utrudnienia pracy parlamentarnej Mylène Troszczynski, w postępowaniu wszczętym ze skargi zawierającej zarzut zniesławienia administracji publicznej, którą wniosła kasa świadczeń rodzinnych w Seine-Saint-Denis reprezentowana przez jej dyrektora generalnego; 1. postanawia uchylić immunitet Mylène Troszczynski; 2. zobowiązuje przewodniczącego do niezwłocznego przekazania niniejszej decyzji i sprawozdania właściwej komisji ministrowi sprawiedliwości Republiki Francuskiej oraz Mylène Troszczynski.
| ||||||||||
| Wniosek o uchylenie immunitetu Jeana-Marie Le Pena |
| |||||||||||||
Parlament Europejski, – uwzględniając wniosek o uchylenie immunitetu Jeana-Marie Le Pena przekazany przez francuskiego ministra sprawiedliwości Jeana-Jacques’a Urvoasa dnia 22 grudnia 2016 r. w związku z wnioskiem prokuratora generalnego przy Sądzie Apelacyjnym w Paryżu, ogłoszony na posiedzeniu plenarnym w dniu 16 stycznia 2017 r., – po wysłuchaniu wyjaśnień Jeana-Marie Le Pena zgodnie z art. 9 ust. 6 Regulaminu, – uwzględniając art. 8 i 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej, jak również art. 6 ust. 2 Aktu dotyczącego wyboru członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich z dnia 20 września 1976 r., – uwzględniając wyroki wydane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniach 12 maja 1964 r., 10 lipca 1986 r., 15 i 21 października 2008 r., 19 marca 2010 r., 6 września 2011 r. oraz 17 stycznia 2013 r.(1), – uwzględniając art. 26 Konstytucji Republiki Francuskiej, – uwzględniając art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 oraz art. 9 Regulaminu, – uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8-0217/2017), A. mając na uwadze, że prokurator generalny przy Sądzie Apelacyjnym w Paryżu wystąpił z wnioskiem o uchylenie immunitetu parlamentarnego posła do Parlamentu Europejskiego Jeana-Marie Le Pena w związku z prowadzonym w jego sprawie postępowaniem karnym; B. mając na uwadze, że wniosek prokuratora generalnego odnosi się do zarzutów, iż wypowiedź Jeana-Marie Le Pena w audycji radiowej spełnia znamiona podżegania do dyskryminacji, nienawiści lub przemocy na tle rasowym, które stanowi przestępstwo na gruncie francuskiego kodeksu karnego; C. mając na uwadze, że zgodnie z art. 26 Konstytucji Republiki Francuskiej „żaden członek parlamentu nie może być ścigany, poszukiwany, zatrzymany, aresztowany bądź sądzony z powodu wyrażonych poglądów w związku wykonywaniem swych funkcji lub z powodu głosowania”, oraz mając na uwadze, że członek parlamentu nie może być „aresztowany ani poddany pozbawieniu lub ograniczeniu wolności w sprawach dotyczących zbrodni lub występku” bez zgody Parlamentu Europejskiego; D. mając na uwadze, że art. 8 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej przewiduje, iż wobec posłów do Parlamentu Europejskiego nie można prowadzić dochodzenia, postępowania sądowego, ani też ich zatrzymywać z powodu ich opinii lub stanowiska zajętego przez nich w głosowaniu w czasie wykonywania przez nich obowiązków służbowych; E. mając na uwadze, że zgodnie z art. 5 ust. 2 Regulaminu immunitet parlamentarny nie jest osobistym przywilejem posła, lecz gwarancją niezależności Parlamentu jako całości oraz jego członków; F. mając na uwadze, że przepisy o immunitecie parlamentarnym podlegają wykładni w świetle wartości, celów i zasad traktatów; G. mając na uwadze, że w przypadku posłów do PE ten bezwzględny immunitet oznacza, iż nie można ścigać za opinie wyrażone na oficjalnych posiedzeniach Parlamentu oraz poza nim, np. w mediach, jeżeli istnieje „związek między wyrażoną opinią a obowiązkami parlamentarnymi”(2); H. mając na uwadze, że nie zachodzi związek pomiędzy zaskarżoną wypowiedzią a działalnością parlamentarną Jeana-Marie Le Pena oraz że w rezultacie Jean-Marie Le Pen nie działał w charakterze posła do Parlamentu Europejskiego; I. mając na uwadze, że zgodnie z art. 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej w trakcie sesji Parlamentu Europejskiego posłowie do Parlamentu Europejskiego korzystają na terytorium swojego państwa z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa; J. mając na uwadze, że uchylić można jedynie immunitet przewidziany w art. 9(3); K. mając na uwadze, że taki immunitet ma na celu ochronę Parlamentu i jego członków przed postępowaniem dotyczącym działań podejmowanych w ramach wykonywania obowiązków parlamentarnych, których to działań nie można od tych obowiązków oddzielić; L. mając na uwadze, że jeżeli takie postępowanie nie dotyczy wykonywanych przez posła obowiązków służbowych, należy uchylić immunitet, chyba że zachodzą podstawy do uznania, że postępowanie sądowe wszczęto z zamiarem zaszkodzenia działalności politycznej posła, a więc niezależności Parlamentu (fumus persecutionis); M. mając na uwadze, że w oparciu o informacje zgromadzone w sprawie nie ma powodu podejrzewać, że postępowanie w sprawie Jeana-Marie Le Pena wszczęto z zamiarem zaszkodzenia jego działalności politycznej jako posła do Parlamentu Europejskiego; 1. postanawia uchylić immunitet Jeana-Marie Le Pena; 2. zobowiązuje przewodniczącego do niezwłocznego przekazania niniejszej decyzji wraz ze sprawozdaniem właściwej komisji właściwemu organowi w Republiki Francuskiej oraz Jeanowi-Marie Le Penowi.
| ||||||||||||||
| Potrzeba opracowania unijnej strategii mającej na celu wyeliminowanie różnic w emeryturach ze względu na płeć i zapobieganie występowaniu takich różnic |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Parlament Europejski, – uwzględniając art. 2 oraz art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, – uwzględniając art. 8, 151, 153 i 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), – uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, a zwłaszcza jej postanowienia dotyczące praw socjalnych oraz równości mężczyzn i kobiet, – uwzględniając art. 22 i 25 Powszechnej deklaracji praw człowieka, – uwzględniając uwagę ogólną nr 16 Komitetu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych ONZ w sprawie równych praw mężczyzn i kobiet w zakresie korzystania z praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych (art. 3 Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych)(1) oraz uwagę ogólną nr 19 Komitetu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych ONZ w sprawie prawa do zabezpieczenia społecznego (art. 9 uwagi Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych)(2), — uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. pt. „Europa 2020 strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020), – uwzględniając art. 4 ust. 2 i 3, art. 12, 20 i 23 Europejskiej karty społecznej, – uwzględniając wnioski Europejskiego Komitetu Praw Społecznych z dnia 5 grudnia 2014 r.(3), – uwzględniając dyrektywę Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego(4), – uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy(5), – uwzględniając dyrektywę Rady 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług(6), – uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy(7), – uwzględniając plan działania Komisji z sierpnia 2015 r. dotyczący nowego początku, aby sprostać wyzwaniom równowagi między życiem zawodowym a prywatnym w rodzinach o średnich dochodach, – uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 3 grudnia 2015 r. pt. „Strategiczne zaangażowanie na rzecz równouprawnienia płci w latach 2016–2019” (SWD(2015)0278), a w szczególności jego cel 3.2, – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2011 r. w sprawie sytuacji kobiet w wieku przedemerytalnym(8), – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2011 r. w sprawie sytuacji matek samotnie wychowujących dzieci(9), – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 maja 2012 r. z zaleceniami dla Komisji w sprawie stosowania zasady równości wynagrodzeń dla pracowników płci męskiej i żeńskiej za taką samą pracę lub pracę tej samej wartości(10), – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie wpływu kryzysu gospodarczego na równouprawnienie kobiet i mężczyzn oraz na prawa kobiet(11), – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie postępów w dążeniu do równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – 2013 r.(12), – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn w okresie po 2015 r.(13), – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2015 r. w sprawie stosowania dyrektywy 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy(14), – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2016 r. w sprawie tworzenia na rynku pracy warunków sprzyjających równowadze między życiem zawodowym a prywatnym(15), — uwzględniając konkluzje Rady z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie równości szans w wynagrodzeniu dla kobiet i mężczyzn: zlikwidowanie zróżnicowania emerytur ze względu na płeć, — uwzględniając deklarację trzech kolejnych prezydencji UE w sprawie równouprawnienia płci z dnia 7 grudnia 2015 r., wydaną przez Niderlandy, Słowację i Maltę, – uwzględniając europejski pakt na rzecz równości płci (2011–2020) przyjęty przez Radę dnia 7 marca 2011 r., – uwzględniając badanie na zlecenie jego Departamentu Tematycznego ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych zatytułowane: „The gender pension gap: differences between mothers and women without children” [Zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć: różnice między matkami a kobietami nieposiadającymi dzieci] (2016) i badanie przeprowadzone przez Komisję zatytułowane „The Gender Gap in Pensions in the EU” [Zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć w UE] (2013); – uwzględniając art. 52 Regulaminu, – uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz opinię Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8-0197/2017), A. mając na uwadze, że w 2015 r. w UE różnica w świadczeniach emerytalnych między kobietami a mężczyznami, którą można zdefiniować jako różnicę między średnim wynagrodzeniem (brutto) pobieranym przez kobiety z tytułu świadczeń emerytalnych w stosunku do takiego samego wynagrodzenia pobieranego przez mężczyzn, wynosiła 38,3 % w przedziale wiekowym osób mających 65 lat i więcej i w ciągu ostatnich pięciu lat zwiększyła się w połowie państw członkowskich; mając na uwadze, że kryzys finansowy z ostatnich kilku lat odbił się negatywnie na dochodach wielu kobiet; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich między 11 a 36 % kobiet w ogóle nie ma dostępu do żadnych świadczeń emerytalnych; B. mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest jedną ze wspólnych i podstawowych zasad zapisanych w art. 2 i art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 8 TFUE i art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; mając też na uwadze, że równouprawnienie płci powinno stanowić część wszystkich polityk, inicjatyw, programów i działań Unii; C. mając na uwadze, że w większości państw członkowskich UE kobiety w mniejszym stopniu niż mężczyźni są objęte świadczeniami emerytalnymi i są jednocześnie nadreprezentowane w kategoriach najuboższych emerytów i niedostatecznie reprezentowane w kategoriach emerytów najbogatszych; D. mając na uwadze, że rozbieżności te są nie do zaakceptowania i powinny zostać zmniejszone, a wszystkie składki emerytalne w UE powinny być obliczane i ustalane w sposób neutralny pod względem płci, ponieważ równość płci jest jedną z podstawowych zasad UE, a prawo wszystkich ludzi do godnego życia jest jednym z praw podstawowych zapisanych w Karcie praw podstawowych UE; E. mając na uwadze, że co czwarta osoba w 28 państwach członkowskich UE jest zależna od swojej emerytury jako głównego źródła dochodów, a znaczny wzrost liczby osób osiągających wiek emerytalny, spowodowany wydłużeniem średniej długości życia i ogólnym starzeniem się ludności doprowadzi do podwojenia liczby osób w tej kategorii do 2060 r.; F. mając na uwadze, że przemiany demograficzne prowadzą do tego, iż w przyszłości coraz mniejsza liczba osób aktywnych zawodowo będzie musiała utrzymywać coraz większą liczbę emerytów, i że w tym kontekście rośnie znaczenie emerytury prywatnej i zakładowej; G. mając na uwadze, że celem polityki emerytalnej jest zapewnienie ekonomicznej niezależności, co ma zasadnicze znaczenie dla równości mężczyzn i kobiet, oraz zapewnienie przez systemy zabezpieczeń społecznych w państwach członkowskich wszystkim obywatelom UE godziwego i adekwatnego dochodu emerytalnego oraz odpowiedniego poziomu życia, a także uchronienie ich przed ryzykiem ubóstwa, wynikającym z różnych czynników lub z wykluczenia społecznego, tak aby zagwarantować im na starość uczestnictwo w życiu społecznym, kulturalnym i politycznym oraz godną egzystencję, aby nadal mogli stanowić część społeczeństwa; H. mając na uwadze, że coraz większa indywidualna odpowiedzialność za decyzje dotyczące oszczędzania wiążąca się z różnymi zagrożeniami oznacza również, że poszczególne osoby muszą być jasno informowane o dostępnych opcjach i związanych z nim ryzykiem; mając na uwadze, że zarówno kobiety, jak i mężczyźni, ale zwłaszcza kobiety, potrzebują wsparcia w zakresie podniesienia poziomu ich wiedzy finansowej w celu umożliwienia im podejmowania świadomych decyzji dotyczących tego coraz bardziej skomplikowanego zagadnienia; I. mając na uwadze, że różnica w świadczeniach emerytalnych może pogorszyć sytuację kobiet ze względu na ich słabą pozycję ekonomiczną i narażać je na wykluczenie społeczne, ubóstwo i stałą zależność ekonomiczną, w szczególności od ich małżonków lub innych członków rodziny; mając na uwadze, że zróżnicowanie wynagrodzeń i emerytur ze względu na płeć jest jeszcze wyraźniejsze w przypadku kobiet będących w trudnej sytuacji z wielu przyczyn jednocześnie lub kobiet należących do mniejszości rasowych, etnicznych, religijnych lub językowych, ponieważ często zajmują one stanowiska wymagające niższych kwalifikacji, o niższym stopniu odpowiedzialności; J. mając na uwadze, że prawo do świadczeń emerytalnych powinno być prawem jednostki, a nie prawem pochodnym, aby zapewnić wszystkim osobom niezależność finansową, ograniczyć czynniki zniechęcające do podjęcia legalnego zatrudnienia oraz zmniejszyć stereotypy związane z płcią; K. mając na uwadze, że ze względu na większą średnią długość życia kobiety mogą mieć średnio większe zapotrzebowanie na dochody z emerytury niż mężczyźni przez cały okres emerytalny; mając na uwadze, że mogą mieć dostęp do takiego dodatkowego dochodu dzięki mechanizmom renty rodzinnej; L. mając na uwadze, że brak porównywalnych, pełnych, wiarygodnych i regularnie aktualizowanych danych, które umożliwiałyby ocenę skali różnic w świadczeniach emerytalnych i wagi poszczególnych elementów, które przyczyniają się do takiego stanu rzeczy, prowadzi do braku pewności co do najskuteczniejszych środków, które należy wdrożyć w celu zwalczenia tej różnicy; M. mając na uwadze, że różnica jest wyższa w kategorii wiekowej osób mających 65–74 lata (ponad 40 %) w stosunku do średniej w kategorii wiekowej osób powyżej 65. roku życia, przede wszystkim z powodu przenoszenia praw (np. w związku z wdowieństwem), które jest możliwe w niektórych państwach członkowskich; N. mając na uwadze, że obniżanie i zamrażanie emerytur zwiększa zagrożenie ubóstwem osób w podeszłym wieku, szczególnie kobiet; mając na uwadze, że udział kobiet w podeszłym wieku zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym w 2014 r. wyniósł 20,2 %, podczas gdy w przypadku mężczyzn było to 14,6 %, a w 2050 r. odsetek osób powyżej 75 roku życia zagrożonych ubóstwem może wynieść 30 % w większości państw członkowskich; O. mając na uwadze, że osoby powyżej 65 roku życia dysponują dochodem wynoszącym ok. 94 % średniego dochodu ludności ogółem; mając jednakże na uwadze, że około 22 % kobiet w wieku ponad 65 lat znajduje się poniżej progu zagrożenia ubóstwem; P. mając na uwadze, że w 2014 r. średnia różnica w świadczeniach emerytalnych w UE skrywała ogromne rozbieżności między państwami członkowskimi; mając na uwadze, że tytułem porównania najmniejsze zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć wynosi 3,7 %, a największe 48,8 %, przy czym różnica przekracza 30 % w 14 państwach członkowskich; Q. mając na uwadze, że między państwami członkowskimi istnieją znaczne różnice pod względem odsetka populacji otrzymującego świadczenia emerytalne, który w 2013 r. wyniósł 15,1 % na Cyprze i 31,8 % na Litwie, podczas gdy większość osób otrzymujących świadczenia emerytalne w 2013 r. w większości państw członkowskich UE to były kobiety; R. mając na uwadze, że różnica w świadczeniach emerytalnych, wynikająca z występowania wielu czynników, świadczy o zakłóceniach równowagi w sytuacji kobiet i mężczyzn, jeśli chodzi o ich ścieżkę zawodową i życie rodzinne, ich możliwości wpłacania składek, pozycję w strukturze rodzinnej i zasady obliczania świadczeń wyznaczone w ramach systemu emerytalno-rentowego; mając na uwadze, że odzwierciedla ona również segregację na rynku pracy i większy odsetek kobiet zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, niższe stawki godzinowe, przerwy w zatrudnieniu i mniejszą liczbę lat zatrudnienia ze względu na nieodpłatną pracę wykonywaną przez kobiety jako matki i opiekunki w rodzinach; mając na uwadze, że zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć należy traktować jako kluczowy wskaźnik nierówności płci na rynku pracy, tym bardziej że obecny poziom zróżnicowania emerytur ze względu na płeć jest bardzo zbliżony do całkowitej różnicy zarobków (39,7 % w 2015 r.); S. mając na uwadze, że prawdziwy rozmiar zróżnicowania w emeryturach, które jest wynikiem skumulowania dysproporcji i nierówności w sytuacji mężczyzn i kobiet – np. pod względem dostępu w ciągu całego życia do sprawowania władzy i zasobów finansowych – występujących w ciągu całej kariery zawodowej i odzwierciedlonych w emeryturach pierwszego i drugiego filara, może być zamaskowany przez mechanizmy korygujące; T. mając na uwadze, że różnica w świadczeniach emerytalnych w danym momencie odzwierciedla warunki oddziałujące na społeczeństwo i rynek pracy w okresie obejmującym kilkadziesiąt lat; mając na uwadze, że warunki te podlegają zmianom, niekiedy znacznym, które będą miały wpływ na potrzeby różnych pokoleń kobiet na emeryturze; U. mając na uwadze, że różnica w świadczeniach emerytalnych ma różne cechy w zależności od sytuacji osobistej, statusu społecznego, stanu cywilnego i/lub sytuacji rodzinnej poszczególnych emerytek; mając na uwadze, że w tym kontekście ujednolicone podejście nie zawsze daje najlepsze wyniki; V. mając na uwadze, że osoby samotnie wychowujące dzieci są szczególnie zagrożone, gdyż stanowią 10 % wszystkich rodzin z dziećmi na utrzymaniu, a 50 % z nich jest zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, co dwukrotnie przewyższa wskaźnik dla ogółu populacji; mając na uwadze, że różnica w świadczeniach emerytalnych jest pozytywnie skorelowana z liczbą dzieci wychowanych w ciągu życia i że zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć w przypadku zamężnych kobiet i matek jest o wiele większe niż w przypadku samotnych kobiet bezdzietnych; mając na uwadze, że z tego punktu widzenia nierówności dotyczące matek, a w szczególności samotnych matek, mogą pogłębić się w momencie przejścia tych matek na emeryturę; W. mając na uwadze, że ciąża i urlop rodzicielski zmierza do zmuszania matek, które stanowią 79,76 % osób zmniejszających swój czas pracy w celu opieki nad dziećmi w wieku poniżej ośmiu lat, do podejmowania pracy nisko płatnej lub w niepełnym wymiarze czasu pracy, czy też do niepożądanych przerw w karierze zawodowej w celu opieki nad dziećmi; mając na uwadze, że urlop macierzyński, ojcowski i wychowawczy to niezbędne i kluczowe instrumenty w celu lepszego podziału zadań związanych z opieką, poprawy równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i ograniczenia do minimum przerw w karierze zawodowej kobiet; X. mając na uwadze, że liczba dzieci nie ma żadnego wpływu lub może mieć nawet pozytywny wpływ na płacę i przez to również na uprawnienia emerytalne ojców; Y. mając na uwadze, że wskaźnik bezrobocia kobiet jest zaniżony, ponieważ wiele kobiet nie jest zarejestrowanych jako bezrobotne, co dotyczy w szczególności kobiet mieszkających na obszarach wiejskich lub oddalonych i w wielu przypadkach zajmujących się wyłącznie prowadzeniem domu i opieką nad dziećmi; mając na uwadze, że prowadzi to do dysproporcji w wysokości ich emerytur; Z. mając na uwadze, że tzw. tradycyjne zasady organizacji pracy nie pozwalają parom, w których obydwoje rodzice chcą wykonywać działalność zawodową w pełnym wymiarze czasu pracy, pogodzić na co dzień życia rodzinnego z życiem zawodowym; AA. mając na uwadze, że uznanie sprawowania opieki nad dziećmi lub innymi członkami rodziny przez kobiety i mężczyzn za okresy składkowe może ograniczyć negatywny wpływ przerw spowodowanych opieką na wysokość emerytur i że wskazane jest rozszerzanie i wspieranie takich systemów we wszystkich państwach członkowskich; AB. mając na uwadze, że zaliczanie okresów składkowych w przypadku różnych form zatrudnienia może przyczynić się do tego, że wszyscy pracownicy będą otrzymywać świadczenie emerytalne; AC. mając na uwadze, że pomimo pewnych wysiłków mających na celu zaradzenie tej sytuacji, odsetek kobiet obecnych na rynku pracy jest nieustannie niższy od celów przyjętych w strategii „Europa 2020”, a także o wiele niższy od odsetka mężczyzn; mając na uwadze, że zwiększenie udziału kobiet w rynku pracy przyczynia się do zmniejszenia zróżnicowania emerytur ze względu na płeć w UE, ponieważ istnieje bezpośredni związek między udziałem w rynku pracy a poziomem emerytury; mając jednak na uwadze, że wskaźnik zatrudnienia nie uwzględnia czasu trwania lub rodzaju zatrudnienia i jest przez to tylko częściowo trafny, jeśli chodzi o poziom płac i emerytur; AD. mając na uwadze, że liczba przepracowanych lat ma bezpośredni wpływ na dochody emerytalne; mając na uwadze, że kobiety średnio pracują o ponad 10 lat krócej niż mężczyźni, a kobiety, których łączny czas pracy nie przekracza 14 lat, są ofiarami dwukrotnie większej różnicy w świadczeniach emerytalnych (64 %) niż kobiety pracujące dłużej (32 %); AE. mając na uwadze, że kobiety częściej niż mężczyźni przerywają swoją karierę zawodową, podejmują niestandardowe formy zatrudnienia, pracę w niepełnym wymiarze godzin (32 % kobiet w porównaniu z 8,2 % mężczyzn) lub nieodpłatną, zwłaszcza w przypadku gdy zajmują się opieką nad dziećmi i krewnymi oraz ponoszą prawie wyłączną odpowiedzialność w zakresie opieki i prac domowych ze względu na utrzymujące się nierówności między płciami – a wszystko to odbywa się ze szkodą dla ich emerytur; AF. mając na uwadze, że inwestycje w szkoły, edukację przedszkolną, uniwersytety i opiekę nad osobami starszymi mogą przyczynić się do lepszej równowagi między życiem zawodowym a rodzinnym, a w perspektywie długoterminowej nie tylko do tworzenia nowych miejsc pracy, lecz również do zatrudniania kobiet na dobrych warunkach, co pozwoli im na dłuższe pozostawanie na rynku pracy, a w dłuższej perspektywie wywrze pozytywny efekt na ich emerytury; AG. mając na uwadze, że opieka nieformalna to podstawowy filar naszego społeczeństwa, i że jest ona w dużej mierze wykonywana przez kobiety, przy czym ten brak równowagi znajduje odzwierciedlenie w zróżnicowaniu emerytur ze względu na płeć; mając na uwadze, że tego rodzaju „niewidoczna” praca nie jest w wystarczającym stopniu uznawana, w szczególności biorąc pod uwagę uprawnienia emerytalne; AH. mając na uwadze, że w UE wciąż utrzymują się różnice w wynagrodzeniu między kobietami a mężczyznami; mając na uwadze, że w 2014 r. różnice te wynosiły 16,3 %, przede wszystkim z powodu zjawiska dyskryminacji i segregacji, które prowadzą do nadreprezentacji kobiet w sektorach, w których poziom wynagrodzenia jest niższy niż w innych, zasadniczo zdominowanych przez mężczyzn; mając na uwadze, że inne czynniki, takie jak przerwy w karierze zawodowej lub podejmowanie wymuszonej pracy w niepełnym wymiarze godzin w celu godzenia obowiązków zawodowych i rodzinnych, stereotypy, niedocenianie pracy wykonywanej przez kobiety oraz różnice w poziomie edukacji i doświadczenia zawodowego także przyczyniają się do różnic w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn; AI. mając na uwadze, że w art. 151 TFUE uznaje się, że celem UE jest osiągnięcie odpowiedniej ochrony socjalnej; mając na uwadze, że UE powinna wspierać państwa członkowskie przez wydawanie zaleceń prowadzących do poprawy ochrony osób starszych, które ze względu na wiek lub osobistą sytuację mają prawo do emerytury; AJ. mając na uwadze, że wzmocnienie związku między składką a świadczeniem, któremu towarzyszy zwiększenie udziału drugiego i trzeciego filaru w organizacji systemów emerytalno-rentowych, prowadzi do przenoszenia na podmioty prywatne ryzyka pojawienia się czynników związanych z płcią w różnicy w świadczeniach emerytalnych; AK. mając na uwadze, że w odniesieniu do reform systemów emerytalnych zebranych w białej księdze w sprawie emerytur Komisji Europejskiej z 2012 r. nie przeprowadzono ocen ex ante i ex post wpływu płci na emerytury; mając na uwadze; AL. mając na uwadze, że państwa członkowskie ponoszą wyłączną odpowiedzialność za organizację publicznych systemów zabezpieczenia społecznego oraz systemów emerytalno-rentowych; mając na uwadze, że UE ma przede wszystkim kompetencje wspierające w obszarze systemów emerytalnych, w szczególności na mocy art. 153 TFUE; Uwagi ogólne 1. zwraca się do Komisji, aby w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi wdrożyła strategię mającą na celu wyeliminowanie różnicy w świadczeniach emerytalnych między kobietami i mężczyznami w Unii Europejskiej (zwaną dalej „strategią”) oraz aby pomogła im opracować wytyczne w tym zakresie; 2. zatwierdza i popiera apel Rady o nową inicjatywę Komisji ustanawiającą strategię na rzecz równości między kobietami i mężczyznami na lata 2016–2020, która powinna przyjąć formę komunikatu tak jak w przypadku poprzednich strategii, wzywa także do wzmocnienia statusu strategicznego zaangażowania Unii Europejskiej w kwestie równouprawnienia płci, co powinno być ściśle związane ze strategią „Europa 2020”; 3. uważa, że strategia ta powinna prowadzić nie tylko do zaradzenia na szczeblu państwa członkowskiego skutkom zróżnicowania emerytur ze względu na płeć, w szczególności w odniesieniu do najsłabszych grup społecznych, ale także do zapobiegania im w przyszłości przez zwalczanie jego przyczyn, takich jak nierówność pozycji kobiet i mężczyzn na rynku pracy w zakresie wynagrodzeń, możliwości rozwoju kariery zawodowej i pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, jak również segregacji na rynku pracy; w związku z tym zachęca do dialogu międzyrządowego i wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi; 4. podkreśla, że konieczne jest wielostronne podejście w połączeniu z działaniami w ramach różnych strategii politycznych mających na celu zwiększanie równości płci w celu uwieńczenia sukcesem strategii, która musi obejmować podejście uwzględniające cały cykl życia w odniesieniu do emerytur, biorąc pod uwagę cały okres aktywności zawodowej danej osoby, a także rozwiązanie problemu dysproporcji między mężczyznami i kobietami pod względem poziomu zatrudnienia, kariery i możliwości opłacania składek emerytalnych, jak również dysproporcji wynikających ze sposobu organizacji systemów emerytalnych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia działań następczych w związku z konkluzjami Rady z dnia 18 czerwca 2015 r. pt. „Równość szans w wynagrodzeniu dla kobiet i mężczyzn: zlikwidowanie zróżnicowania emerytur ze względu na płeć”, 5. przypomina o ważnej roli partnerów społecznych w dyskusjach nad kwestiami związanymi z płacą minimalną przy jednoczesnym przestrzeganiu zasady pomocniczości; podkreśla ważną rolę związków zawodowych i układów zbiorowych w zapewnieniu osobom w podeszłym wieku dostępu do państwowych emerytur zgodnie z zasadami solidarności międzypokoleniowej i równości płci; podkreśla znaczenie uwzględniania partnerów społecznych w procesie podejmowania decyzji politycznych zmieniających główne aspekty prawne dotyczące warunków kwalifikujących do przyznania prawa do emerytury; wzywa UE i państwa członkowskie, by we współpracy z partnerami społecznymi i organizacjami działającymi na rzecz równouprawnienia płci określiły i wdrożyły strategie polityczne mające na celu wyeliminowanie różnic w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn; wzywa państwa członkowskie, by w uzupełnieniu tych wysiłków regularnie przeprowadzały analizy wynagrodzeń; 6. wzywa państwa członkowskie do wdrożenia zapewniających szacunek i zapobiegających ubóstwu środków dla pracowników, którym stan zdrowia nie pozwala pracować do osiągnięcia wymaganego prawem wieku emerytalnego; jest przekonany, że należy utrzymać wcześniejszą emeryturę dla pracowników, którzy narażeni są na ryzyko lub trudne warunki pracy; uważa, że podnoszenie stopy zatrudnienia dzięki wysokiej jakości miejscom pracy mogłoby pomóc znacząco ograniczyć przyszły wzrost liczby ludzi niezdolnych do pracy do momentu osiągnięcia wymaganego prawem wieku emerytalnego, a tym samym zmniejszyć obciążenia finansowe związane ze starzeniem się; 7. wyraża głębokie zaniepokojenie wpływem ukierunkowanych na politykę oszczędnościową zaleceń dla poszczególnych krajów na systemy emerytalne i na ich zrównoważony charakter oraz dostęp do emerytur opartych na składkach w coraz większej liczbie państw członkowskich, a także negatywnymi skutkami, jakie zalecenia te mają dla poziomów dochodów oraz dla transferów socjalnych niezbędnych do wyeliminowania ubóstwa i wykluczenia społecznego; 8. podkreśla, że zasada pomocniczości również musi znaleźć ścisłe zastosowanie w kwestiach emerytalnych; Ocenianie i informowanie, aby lepiej zwalczać różnice w świadczeniach emerytalnych 9. wzywa państwa członkowskie i Komisję do dalszego badania zróżnicowania emerytur ze względu na płeć oraz do współpracy z Eurostatem i Europejskim Instytutem ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) z myślą o opracowaniu oficjalnych i wiarygodnych wskaźników zróżnicowania emerytur ze względu na płeć, a także określeniu różnych powodujących je czynników w celu jego monitorowania oraz określeniu jasnych celów w zakresie jego ograniczenia, oraz do składania sprawozdań Parlamentowi Europejskiemu; wzywa państwa członkowskie do przekazywania corocznie Eurostatowi danych statystycznych na temat zróżnicowania emerytur i wynagrodzeń ze względu na płeć, tak by umożliwić ocenę rozwoju sytuacji w całej UE i sposobów zajęcia się tą kwestią; 10. apeluje do Komisji o przeprowadzenie dokładnej oceny wpływu zaleceń mających na celu zwalczanie przyczyn zróżnicowania emerytur ze względu na płeć zebranych w białej księdze z 2012 r. w sprawie emerytur na grupy w najtrudniejszej sytuacji, w szczególności kobiety, a także w celu opracowania formalnego wskaźnika dotyczącego zróżnicowania emerytur ze względu na płeć oraz o prowadzenie systematycznego monitorowania; apeluje o odpowiednią ocenę i monitorowanie, jaki wpływ na równouprawnienie płci mają zalecenia lub środki przyjęte do tej pory; wzywa Komisję do wspierania rozwoju danych statystycznych segregowanych według kryterium płci oraz badań naukowych w celu usprawnienia monitorowania i oceny skutków, jakie reformy emerytalne wywierają na dobrobyt i dobrostan kobiet; 11. zachęca państwa członkowskie, by wspierały zwalczanie zróżnicowania emerytur ze względu na płeć w ramach społecznych strategii politycznych, by zwiększały świadomość podmiotów właściwych do podejmowania decyzji w tym zakresie oraz by opracowywały programy mające na celu lepsze informowanie kobiet o konsekwencjach tego zróżnicowania i zapewnienie im narzędzi umożliwiających wdrożenie strategii finansowania emerytury w sposób zrównoważony i dostosowany do ich konkretnych potrzeb, a także o dostępie kobiet do programów emerytalnych w ramach drugiego i trzeciego filara, zwłaszcza w sfeminizowanych sektorach, w których zainteresowanie może być niewielkie; wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozszerzania i dalszego podnoszenia świadomości w zakresie równych wynagrodzeń, zróżnicowania w świadczeniach emerytalnych oraz bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji kobiet w pracy; 12. ponownie wskazuje na potrzebę jasnych zharmonizowanych definicji, aby ułatwić dokonywanie na poziomie UE porównań takich pojęć, jak „zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć” i „zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć”; 13. zwraca się do państw członkowskich i instytucji unijnych o promowanie badań nad zróżnicowaniem emerytur ze względu na płeć i niezależnością ekonomiczną kobiet, z uwzględnieniem kwestii takich jak starzenie się ludności, uwarunkowane płcią różnice w warunkach zdrowotnych i średnim trwaniu życia, zmiany struktur rodzinnych i wzrost liczby jednoosobowych gospodarstw domowych oraz różne sytuacje osobiste kobiet; zwraca się do nich także o opracowanie możliwych strategii na rzecz eliminacji zróżnicowania emerytur kobiet i mężczyzn; Ograniczanie nierówności w zakresie możliwości wpłacania składek emerytalnych 14. wzywa Komisję i państwa członkowskie, by dopilnowały właściwego wdrożenia i systematycznego monitorowania postępów w kwestii przepisów europejskich dotyczących bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji kobiet i mężczyzn, by wszczynano postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w razie nieprzestrzegania tych przepisów i ewentualnie dokonywano ich przeglądu w celu zagwarantowania, że kobiety i mężczyźni będą posiadali równe zdolności do wpłacania składek emerytalnych; 15. zdecydowanie potępia różnice w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn i ich „niewytłumaczalny” charakter wynikający z dyskryminacji w miejscu pracy, i ponawia apel o przegląd dyrektywy 2006/54/WE, która została wyraźnie i wystarczająco przetransponowana tylko w dwóch państwach członkowskich, tak aby zapewnić większą równość traktowania mężczyzn i kobiet w dziedzinie zatrudnienia i płac, zgodnie z zasadą równego wynagrodzenia za taką samą pracę kobiet i mężczyzn, zagwarantowaną przez traktat od momentu ustanowienia EWG; 16. wzywa państwa członkowskie i Komisję do zapewnienia stosowania zasady niedyskryminacji i równości na rynku pracy i w dostępie do zatrudnienia, a w szczególności do przyjęcia środków ochrony socjalnej mających zapewnić, by wynagrodzenia i świadczenia socjalne kobiet, a także emerytury, były zgodne z zasadą równości wynagrodzeń dla pracowników płci męskiej i żeńskiej za taką samą pracę lub pracę takiej samej wartości; zwraca się do państw członkowskich o ustanowienie odpowiednich środków mających na celu zapobieganie łamaniu zasady równej płacy dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości; 17. apeluje, aby państwa członkowskie, pracodawcy i związki zawodowe opracowały i wdrożyły sprawne i konkretne narzędzia oceny stanowisk, które posłużą do określenia pracy o równej wartości, aby w ten sposób zapewnić równe wynagrodzenie dla kobiet i mężczyzn, a w rezultacie równe emerytury w przyszłości; zachęca przedsiębiorstwa do przeprowadzania corocznego audytu równości wynagrodzeń, publikowania danych przy zachowaniu jak największej przejrzystości i zmniejszania zróżnicowania wynagrodzeń ze względu na płeć; 18. wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania walki z segregacją poziomą i pionową na rynku pracy przez eliminację nierówności płci i dyskryminacji w sferze zatrudnienia oraz zachęcanie, zwłaszcza dzięki edukacji i podnoszeniu świadomości wśród dziewcząt i kobiet, do zainteresowania się zawodami i ścieżkami zawodowymi w sektorach o dużym potencjale w zakresie innowacji i wzrostu, które są dziś zdominowane przez mężczyzn z powodu utrzymujących się stereotypów; 19. wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia zachęt dla kobiet do dłuższego uczestnictwa w rynku pracy z krótszymi przerwami w celu wspierania ich niezależności ekonomicznej dzisiaj i na starość; 20. w kontekście coraz powszechniejszego przenoszenia odpowiedzialności z systemów emerytalnych na osobiste systemy finansowania przypomina o znaczeniu zagwarantowania braku dyskryminacji i stosowania jednolitych kryteriów aktuarialnych dla obu płci w dostępie do usług finansowych objętych dyrektywą 2004/113/WE; zauważa, że stosowanie zasady równości płci pomoże zmniejszyć zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć; wzywa państwa członkowskie i Komisję do zwiększenia przejrzystości, dostępu do informacji i pewności dla członków i beneficjentów pracowniczych systemów emerytalnych, z uwzględnieniem unijnych zasad niedyskryminacji i równości płci; 21. podkreśla, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyraźnie stwierdził, że pracownicze programy emerytalne należy uznawać za wynagrodzenie oraz że w związku z tym zasada równego traktowania ma zastosowanie również do tych programów; 22. apeluje do państw członkowskich o zwrócenie szczególnej uwagi na kobiety, które często nie nabyły praw emerytalnych, przez co nie są niezależne finansowo, w szczególności w przypadku rozwodu; Ograniczanie nierówności między kobietami i mężczyznami w odniesieniu do kariery zawodowej 23. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja odpowiedziała na wezwanie Parlamentu Europejskiego do poprawy równowagi między życiem zawodowym a prywatnym za pomocą wniosków o charakterze nieustawodawczym oraz wniosku ustawodawczego, w którym proponuje się wprowadzenie kilku rodzajów urlopu w celu sprostania wyzwaniom XXI w.; podkreśla, że wnioski sporządzone przez Komisję to dobra podstawa do spełnienia oczekiwań obywateli europejskich; apeluje do wszystkich instytucji o jak najszybsze wprowadzenie tego pakietu; 24. wzywa państwa członkowskie do przestrzegania i egzekwowania przepisów dotyczących ochrony kobiet w okresie macierzyństwa, aby kobiety nie były pokrzywdzone pod względem wysokości świadczeń emerytalnych z uwagi na urodzenie dziecka w toku kariery zawodowej; 25. wzywa państwa członkowskie do rozważenia możliwości negocjowania przez pracowników dobrowolnych uzgodnień w zakresie elastyczności pracy, w tym „inteligentnej organizacji pracy”, zgodnie z krajowymi praktykami i niezależnie od wieku dzieci lub sytuacji rodzinnej, umożliwiając tym samym kobietom i mężczyznom lepsze godzenie pracy z życiem prywatnym, tak by nie musiały one faworyzować jednej z tych dziedzin przy wypełnianiu obowiązków związanych z opieką; 26. przyjmuje do wiadomości wniosek Komisji dotyczący urlopów opiekuńczych w dyrektywie w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym dla rodziców i opiekunów oraz przypomina o swoim apelu dotyczącym odpowiedniego wynagrodzenia i ochrony socjalnej; zachęca państwa członkowskie do wprowadzenia – na podstawie wymiany dobrych praktyk i z korzyścią zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn – „punktów składkowych z tytułu opieki”, które miałyby rekompensować przerwy w pracy przeznaczone na nieformalną opiekę nad członkiem rodziny oraz formalne okresy opieki, takie jak urlop macierzyński, ojcowski i rodzicielski, i uwzględniania tych punktów przy obliczaniu uprawnień emerytalnych w sprawiedliwy sposób; uważa, że takie punkty składkowe powinny być przyznawane na określony i krótki czas, aby nie pogłębiać dalej stereotypów i nierówności; 27. wzywa państwa członkowskie do opracowania strategii na rzecz uznania znaczenia nieformalnej opieki sprawowanej na rzecz członków rodziny i innych osób pozostających na utrzymaniu i ich sprawiedliwego podziału między kobiety i mężczyzn, ponieważ brak takiego sprawiedliwego podziału może powodować przerwy w karierze zawodowej kobiet i pracę o niepewnym charakterze, zagrażając tym samym ich prawom emerytalnym; w związku z tym podkreśla znaczenie rozwiązań zachęcających mężczyzn do korzystania z urlopu rodzicielskiego i urlopu ojcowskiego; 28. wzywa państwa członkowskie, aby umożliwiały przejście pracownika po urlopie macierzyńskim, rodzinnym lub ze względów opiekuńczych z powrotem do pracy na podobnych warunkach; 29. podkreśla, że odpowiedniej równowagi między życiem zawodowym i prywatnym mężczyzn i kobiet nie można osiągnąć bez lokalnych, wysokiej jakości, przystępnych cenowo i łatwo dostępnych placówek opieki nad dziećmi, osobami starszymi i osobami pozostającymi na utrzymaniu ani bez zachęcania do równego podziału odpowiedzialności, kosztów i opieki; wzywa państwa członkowskie do większych inwestycji w usługi na rzecz dzieci, podkreśla potrzebę udostępniania placówek opieki nad dziećmi na obszarach wiejskich, i wzywa Komisję do wsparcia państw członkowskich – również za pośrednictwem udzielania dostępnych funduszy UE – w celu stworzenia takiej infrastruktury, w formie dostępnej dla wszystkich; wzywa państwa członkowskie nie tylko do jak najszybszego osiągnięcia celów barcelońskich, tj. najpóźniej do roku 2020, lecz także do określenia podobnych celów w przypadku usług opieki długoterminowej, a jednocześnie do stworzenia możliwości wolnego wyboru tym rodzinom, które wolą inny model opieki nad dziećmi; wyraża uznanie dla tych państw członkowskich, które już osiągnęły obydwa zestawy celów; Wpływ systemów emerytalno-rentowych na różnicę w świadczeniach emerytalnych 30. wzywa państwa członkowskie, aby na podstawie wiarygodnych i porównywalnych danych oceniły wpływ swoich systemów emerytalno-rentowych na różnicę w świadczeniach emerytalnych i czynniki leżące u podstaw tej różnicy, aby zwalczać dyskryminację i osiągnąć przejrzystość systemów emerytalno-rentowych państw członkowskich; 31. podkreśla, że stabilność systemów emerytalnych zależy od wyzwań wynikających ze zmian demograficznych, starzenia się społeczeństwa, przyrostu naturalnego oraz proporcji między osobami czynnymi zawodowo a osobami w wieku emerytalnym; przypomina, że sytuacja tych ostatnich jest ściśle związana z liczbą przepracowanych lat i opłaconych składek; 32. wzywa państwa członkowskie do wdrożenia w trybie pilnym niezbędnych zmian strukturalnych w systemach emerytalnych w celu zapewnienia zrównoważonego zabezpieczenia społecznego w związku z rosnącym średnim trwaniem życia w UE; 33. wzywa Komisję i państwa członkowskie do pogłębionego zbadania potencjalnego wpływu, jaki mogłaby wywierać na różnicę w świadczeniach emerytalnych zmiana systemów emerytalno-rentowych polegająca na przejściu od publicznych świadczeń emerytalno-rentowych do płacenia składek w ramach bardziej elastycznych systemów pracowniczych i prywatnych, zarówno jeśli chodzi o obliczanie okresu odprowadzania składek do systemu emerytalno-rentowego, jak i stopniowe odchodzenie z rynku pracy; 34. ostrzega przed zagrożeniem, jakim dla równouprawnienia płci jest przejście z emerytur wypłacanych w ramach systemów zabezpieczenia społecznego na emerytury finansowe ze środków własnych, ponieważ osobiste emerytury opierają się na wpłacanych samodzielnie składkach i nie rekompensują okresów sprawowania opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny pozostającymi na utrzymaniu lub okresów bezrobocia, zwolnień chorobowych lub niepełnosprawności; wyraża ubolewanie, że reformy systemów emerytalnych łączące świadczenia społeczne ze wzrostem gospodarczym oraz sytuacją na rynku pracy i rynkach finansowych koncentrują się na aspektach makroekonomicznych, a nie na społecznym celu samych emerytur; 35. wzywa państwa członkowskie do wyeliminowania tych elementów systemów emerytalnych oraz przeprowadzonych reform, które mogą pogłębić nierówności w świadczeniach emerytalnych (w szczególności nierówności ze względu na płeć, takie jak obecne zróżnicowanie emerytur), oraz do uwzględniania wpływu w aspekcie płci wszelkich przyszłych reform emerytalnych, a także do przyjęcia środków w celu wyeliminowania takiej dyskryminacji; podkreśla, że wszelkie zmiany polityki dotyczącej emerytur powinny być analizowane pod kątem ich wpływu na zróżnicowanie ze względu na płeć z uwzględnieniem specjalnej analizy porównującej wpływ proponowanych zmian na kobiety i mężczyzn oraz że powinien to być element procesu planowania, projektowania, wdrażania i oceny polityki publicznej; 36. zwraca się do Komisji, by zachęcała do wymiany dobrych praktyk, aby określić jednocześnie najskuteczniejsze mechanizmy korygujące i mechanizmy, które umożliwiają walkę z czynnikami sprzyjającymi występowaniu różnicy w świadczeniach emerytalnych; 37. zwraca się do Komisji o wprowadzenie jednakowych dla obu płci wskaźników długości trwania życia do systemów emerytalnych i systemów zaliczania okresów sprawowania opieki do okresów składkowych, a także świadczeń pochodnych, aby kobiety mogły otrzymywać równe dożywotnie świadczenia emerytalne za składki o takiej samej wartości, nawet jeśli żyją dłużej od mężczyzn, a także o dopilnowanie, by nie wykorzystywać średniego trwania życia kobiet jako pretekstu do dyskryminacji, zwłaszcza przy obliczaniu wysokości emerytur; 38. wzywa do dokonania przeglądu wszystkich zachęt systemu podatkowego i emerytalno-rentowego oraz ich wpływu na zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych prowadzonych przez samotne matki; wzywa również do zlikwidowania bodźców zniechęcających i do indywidualizacji uprawnień; 39. podkreśla jednak istotną rolę, jaką renty rodzinne mogą odgrywać w ochronie wielu kobiet w podeszłym wieku przed wyższym niż w przypadku mężczyzn w podeszłym wieku ryzykiem ubóstwa i wykluczenia społecznego; wzywa państwa członkowskie do przeprowadzenia koniecznych reform systemów rent rodzinnych i systemów rent wdowich, aby nie narażać na szkodę kobiet, które nie były w formalnych związkach; wzywa państwa członkowskie, aby przy wsparciu Komisji przeanalizowały skutki różnych systemów rent rodzinnych w kontekście wysokiego odsetka rozwodów, występowania ubóstwa w przypadku par żyjących w związkach nieformalnych i wykluczenia społecznego kobiet w podeszłym wieku, a także zapewniły instrumenty prawne mające zagwarantować udział w uprawnieniach emerytalnych w przypadku rozwodu; 40. podkreśla, że wszyscy ludzie mają prawo do otrzymywania powszechnie dostępnej państwowej emerytury i przypomina, że art. 25 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej uznaje prawo osób w podeszłym wieku do godnego i niezależnego życia, a art. 34 Karty uznaje prawo do świadczeń z zabezpieczenia społecznego i do ochrony socjalnej, które zapewniają ochronę w przypadku macierzyństwa, choroby, wypadku przy pracy, niepełnosprawności, zapotrzebowania na długotrwałą opiekę, podeszłego wieku lub utraty zatrudnienia; podkreśla znaczenie publicznych systemów zabezpieczenia społecznego finansowanych ze składek jako ważnego elementu odpowiednich świadczeń emerytalnych; 41. wzywa państwa członkowskie do zapewnienia, aby zarówno mężczyźni, jak i kobiety, mieli możliwość osiągnięcia pełnych okresów składkowych i uzyskania uprawnień do świadczeń emerytalnych z myślą o likwidacji zróżnicowania emerytur ze względu na płeć dzięki zwalczaniu dyskryminacji ze względu na płeć w zatrudnieniu, dostosowaniu systemu kształcenia i planowania kariery, poprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz zwiększeniu inwestycji w opiekę nad dziećmi i osobami w podeszłym wieku; uważa, że istotne jest także ustanowienie solidnych przepisów dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy uwzględniających zróżnicowane ze względu na płeć ryzyko zawodowe oraz zagrożenia psychospołeczne, inwestowanie w publiczne służby zatrudnienia, które będą w stanie pokierować kobietami w każdym wieku szukającymi zatrudnienia, oraz wprowadzenie elastycznych zasad przechodzenia na emeryturę; 42. podkreśla, że Komitet Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych ONZ w art. 3 uwagi ogólnej nr 16 (2005) w sprawie równouprawnienia mężczyzn i kobiet w zakresie korzystania z praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych wskazał wymogi art. 3 w powiązaniu z art. 9 Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, w tym wymóg zrównania ustawowego wieku emerytalnego dla mężczyzn i kobiet; a także zagwarantowania, aby kobiety otrzymywały takie same świadczenia zarówno w ramach państwowych, jak i prywatnych systemów emerytalnych; o 43. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sprawozdanie dotyczące Serbii za 2016 r. |
| |||||||||||
Parlament Europejski, – uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach w dniach 19–20 czerwca 2003 r. dotyczące perspektywy przystąpienia państw Bałkanów Zachodnich do Unii Europejskiej, – uwzględniając decyzję Rady 2008/213/WE z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie zasad, priorytetów i warunków zawartych w partnerstwie europejskim z Serbią oraz uchylającą decyzję 2006/56/WE(1), – uwzględniając opinię Komisji z dnia 12 października 2011 r. na temat wniosku Serbii o członkostwo w Unii Europejskiej (SEC(2011)1208), decyzję Rady Europejskiej z dnia 2 marca 2012 r. o przyznaniu Serbii statusu kraju kandydującego oraz decyzję Rady Europejskiej z posiedzenia w dniach 27–28 czerwca 2013 r. o otwarciu negocjacji akcesyjnych z Serbią, – uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi a Republiką Serbii, który wszedł w życie dnia 1 września 2013 r., – uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244 (1999), opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie kwestii zgodności jednostronnej deklaracji niepodległości Kosowa z prawem międzynarodowym oraz rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 64/298 z dnia 9 września 2010 r., w której uznano treść opinii MTS i z zadowoleniem przyjęto gotowość UE do ułatwienia dialogu między Serbią a Kosowem, – uwzględniając oświadczenie i zalecenia przyjęte podczas piątego posiedzenia Komisji Parlamentarnej ds. Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Serbia w dniach 22–23 września 2016 r., – uwzględniając sprawozdanie w sprawie polityki w zakresie przedsiębiorstw i przemysłu przyjęte dnia 7 października 2016 r. przez Wspólny Komitet Konsultacyjny Społeczeństwa Obywatelskiego UE i Serbii, – uwzględniając sprawozdanie końcowe ograniczonej misji obserwacji wyborów z ramienia OBWE/ODIHR z dnia 29 lipca 2016 r. w sprawie wyborów parlamentarnych w Serbii, – uwzględniając sprawozdanie Komisji za rok 2016 dotyczące Serbii z dnia 9 listopada 2016 r. (SWD(2016)0361), – uwzględniając ocenę Komisji w sprawie programu reform gospodarczych w Serbii (2016–2018) (SWD(2016)0137), – uwzględniając wspólne wnioski z dialogu gospodarczo-finansowego między UE a państwami Bałkanów Zachodnich i Turcją z dnia 26 maja 2016 r. (9500/2016), – uwzględniając konkluzje prezydencji z dnia 13 grudnia 2016 r., – uwzględniając trzecie posiedzenie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Serbia z dnia 13 grudnia 2016 r., – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lutego 2016 r. w sprawie sprawozdania za 2015 r. w sprawie Serbii(2), – uwzględniając art. 52 Regulaminu, – uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0063/2017), A. mając na uwadze, że Serbię, jak każde państwo ubiegające się o członkostwo w UE, należy oceniać na podstawie postępów w wypełnianiu, wdrażaniu i stosowaniu wspólnego dla wszystkich zbioru kryteriów, a także mając na uwadze, że harmonogram akcesji zależy od jakości niezbędnych reform i zaangażowania w ich realizację; B. mając na uwadze, że postępy Serbii w zakresie rozdziałów 23 i 24 dotyczących praworządności oraz w procesie normalizacji stosunków z Kosowem w ramach rozdziału 35 w dalszym ciągu mają kluczowe znaczenie dla ogólnego tempa procesu negocjacji, zgodnie z ramami negocjacyjnymi; C. mając na uwadze, że Serbia poczyniła istotne kroki w celu normalizacji stosunków z Kosowem, czego wynikiem jest Pierwsze porozumienie w sprawie zasad regulujących normalizację stosunków z dnia 19 kwietnia 2013 r. oraz porozumienia z sierpnia 2015 r., jednak należy jeszcze wiele uczynić w tym obszarze; mając na uwadze, że pilnie wymagane są dalsze kroki w celu zajęcia się wszystkimi istniejącymi problemami między tymi dwoma krajami, rozwiązania ich i poczynienia dalszych postępów; D. mając na uwadze, że Serbia pozostaje zaangażowana w tworzenie prawidłowo działającej gospodarki rynkowej i wprowadza w życie Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu; E. mając na uwadze, że należy w pełni zagwarantować wdrożenie ram prawnych dotyczących ochrony mniejszości, w szczególności w dziedzinie edukacji, używanych języków, dostępu do mediów i posługi religijnej w językach mniejszości, a także odpowiedniej reprezentacji politycznej mniejszości narodowych na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym; 1. z zadowoleniem przyjmuje podjęcie negocjacji w sprawie rozdziałów 23 (Wymiar sprawiedliwości i prawa podstawowe) i 24 (Sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo), jako że rozdziały te odgrywają kluczową rolę w unijnym podejściu do rozszerzenia w oparciu o zasadę praworządności, gdyż postępy w zakresie tych rozdziałów mają kluczowe znaczenie dla ogólnego tempa procesu negocjacyjnego; z zadowoleniem przyjmuje otwarcie rozdziałów 32 (Kontrola finansowa) i 35 (Inne zagadnienia), podjęcie negocjacji w sprawie rozdziału 5 (Zamówienia publiczne) oraz otwarcie i wstępne zamknięcie rozdziału 25 (Nauka i badania);, podjęcie negocjacji w sprawie rozdziału 20 (Polityka w zakresie przedsiębiorstw i przemysłu) oraz otwarcie i wstępne zamknięcie rozdziału 26 (Edukacja i kultura) ; oczekuje na otwarcie dodatkowych rozdziałów przygotowanych pod względem technicznym; 2. z zadowoleniem przyjmuje stałe zaangażowanie Serbii w proces integracji z UE oraz konstruktywne podejście i dobre przygotowanie, którym Serbia wykazuje się w negocjacjach, co jest wyraźnym znakiem determinacji i woli politycznej; wzywa Serbię do czynnych działań w celu zakomunikowania tej strategicznej decyzji oraz upowszechniania wiedzy o niej w społeczeństwie serbskim, w tym poprzez podnoszenie świadomości obywateli serbskich na temat funduszy z budżetu UE przeznaczonych dla Serbii; zachęca władze serbskie do powstrzymania się od antyunijnej retoryki i wiadomości kierowanych do społeczeństwa; podkreśla potrzebę prowadzenia opartych na wiedzy, przejrzystych i konstruktywnych debat na temat UE, jej instytucji oraz konsekwencji członkostwa w UE; zauważa poprawę w dialogu i konsultacjach społecznych z właściwymi zainteresowanymi stronami i społeczeństwem obywatelskim, a także ich zaangażowanie w proces integracji z UE; 3. podkreśla, że gruntowne wdrożenie reform i strategii politycznych pozostaje głównym wskaźnikiem pomyślnego procesu integracji; wyraża uznanie dla przyjęcia poprawionego krajowego programu przyjęcia unijnego dorobku prawnego (NPAA); wzywa władze serbskie, by usprawniły planowanie, koordynację i monitorowanie wdrażania nowych przepisów i strategii politycznych, ustanowiły odpowiednie i wydajne zdolności administracyjne oraz by podjęły dalsze wysiłki w celu zapewnienia systematycznego włączania społeczeństwa obywatelskiego do dialogów politycznych, w tym w proces przystąpienia do UE, jako narzędzia służącego poprawie standardów demokratycznych rządów; z zadowoleniem przyjmuje nieprzerwane inicjatywy Rządowego Biura ds. Współpracy ze Społeczeństwem Obywatelskim mające na celu poprawę współpracy między państwem a sektorem obywatelskim; 4. odnotowuje opóźnienia w korzystaniu z pomocy przedakcesyjnej, spowodowane także nieodpowiednimi ramami instytucjonalnymi; wzywa władze do poszukiwania pozytywnych przykładów i najlepszych praktyk wśród państw członkowskich; podkreśla potrzebę ustanowienia bardziej skutecznego i kompleksowego systemu instytucjonalnego na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym na potrzeby absorpcji funduszy IPA (Instrument Pomocy Przedakcesyjnej) i innych dostępnych funduszy; 5. z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione przez Serbię w rozwijaniu poprawnie działającej gospodarki rynkowej i poprawie ogólnej sytuacji gospodarczej kraju; podkreśla, że Serbia poczyniła duże postępy w zaradzeniu niektórym ze słabych punktów prowadzonej polityki, zwłaszcza w odniesieniu do deficytu budżetowego, który nie przekracza obecnie poziomu ustanowionego w kryteriach z Maastricht; podkreśla, że odnotowano lepsze perspektywy wzrostu, a także zmniejszono wewnętrzną i zewnętrzną nierównowagę gospodarczą; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że poczyniono postępy w restrukturyzacji przedsiębiorstw państwowych, w szczególności w dziedzinie energii i transportu kolejowego, a także podkreśla znaczenie profesjonalnego zarządzania nimi w celu zwiększenia ich skuteczności, konkurencyjności i ekonomiczności; podkreśla znaczenie zatrudnienia w sektorze publicznym w Serbii oraz poszanowania praw pracowniczych; 6. odnotowuje wyniki wyborów prezydenckich, które odbyły się w dniu 2 kwietnia 2017 r.; zdecydowanie potępia retorykę stosowaną podczas kampanii prezydenckiej przez urzędników państwowych i media prorządowe wobec innych kandydatów na prezydenta; wyraża ubolewanie z powodu nierównego dostępu kandydatów do mediów podczas kampanii wyborczej, a także przerw w pracach parlamentu w trakcie kampanii, co pozbawiło polityków opozycji możliwości wypowiadania się na forum publicznym; wzywa władze do odpowiedniego zbadania zarzutów dotyczących różnego rodzaju nieprawidłowości, przemocy i zastraszania podczas wyborów; odnotowuje protesty, do których doszło w tym czasie w różnych miastach serbskich, i zachęca władze do rozważenia żądań protestujących zgodnie ze standardami demokratycznymi i w duchu demokracji; 7. podkreśla wielką rolę małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) dla gospodarki Serbii i wzywa Serbię do dalszej poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej dla sektora prywatnego; wzywa rząd Serbii i instytucje UE do zwiększenia możliwości finansowania MŚP, w szczególności w dziedzinie informatyki i gospodarki cyfrowej; wyraża uznanie dla wysiłków poczynionych przez Serbię w zakresie kształcenia zawodowego i w systemie dualnym w celu rozwiązania problemu bezrobocia młodzieży i podkreśla znaczenie organizowania szkoleń lepiej nawiązujących do wymagań rynku pracy; zachęca Serbię do promowania przedsiębiorczości, zwłaszcza wśród osób młodych; zwraca uwagę na niekorzystne tendencje demograficzne i zjawisko „drenażu mózgów” oraz wzywa władze Serbii, aby wprowadziły krajowe programy mające na celu wspieranie zatrudnienia młodzieży; 8. z zadowoleniem przyjmuje przeprowadzenie wyborów parlamentarnych w dniu 24 kwietnia 2016 r., które zostały pozytywnie ocenione przez międzynarodowych obserwatorów; wzywa władze do pełnego uwzględnienia zaleceń misji obserwacji wyborów z ramienia OBWE/ODIHR, w szczególności dotyczących braku obiektywizmu mediów, nieuzasadnionych korzyści czerpanych przez zasiedziałych polityków oraz zatarcia się granicy między działaniami państwowymi i partyjnymi, procedury rejestracji i braku przejrzystości w finansowaniu partii politycznych i kampanii wyborczych; podkreśla, że finansowanie partii politycznych musi być zgodne z najwyższymi międzynarodowymi standardami; wzywa władze do odpowiedniego zbadania zarzutów dotyczących nieprawidłowości, przemocy i zastraszania w procesie wyborczym; zwraca się do władz serbskich o zapewnienie uczciwych i wolnych wyborów w kwietniu 2017 r. 9. zauważa, że premier Aleksandar Vučić otrzymał 55,08 % głosów w wyborach prezydenckich z dnia 2 kwietnia 2017 r.; podkreśla, że wybory były obserwowane przez wielopartyjną delegację Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy (PACE), oraz że OBWE/ODIHR wysłały misję obserwacji wyborów; 10. ponownie wzywa Serbię, aby zgodnie z wymogami, jakie nakłada na nią jej status kraju kandydującego, stopniowo dostosowywała swoją politykę zagraniczną i politykę bezpieczeństwa do polityki prowadzonej przez UE, w tym politykę wobec Rosji; uznaje przeprowadzenie wspólnych ćwiczeń wojskowych przez Serbię i Rosję za godne ubolewania; wyraża zaniepokojenie z powodu obecności rosyjskich obiektów lotniczych w Niszu; żałuje, że w grudniu 2016 r. Serbia była jednym z 26 krajów, które nie poparły rezolucji Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie Krymu wzywającej do organizacji międzynarodowej misji obserwacji poszanowania praw człowieka na półwyspie; z zadowoleniem przyjmuje istotny wkład Serbii w kilku misjach i operacjach UE w ramach WPBiO (EUTM Mali, EUTM Somalia, EUNAVFOR-Atalanta, EUTM RCA) oraz jej stałe uczestnictwo w międzynarodowych operacjach pokojowych; zdecydowanie zachęca Serbię do negocjowania przestąpienia do WTO oraz wspiera ją w tym względzie; 11. pochwala konstruktywną i humanitarną postawę Serbii w obliczu kryzysu migracyjnego; zachęca Serbię do wspierania tego konstruktywnego podejścia również wobec krajów sąsiadujących; zauważa z zadowoleniem, że Serbia poczyniła znaczne starania, aby – przy wsparciu UE i międzynarodowym – zapewnić obywatelom państw trzecich schronienie i pomoc humanitarną; podkreśla, że Serbia powinna przyjąć i wdrożyć nowe prawo azylowe; wzywa władze serbskie do dalszego zapewniania wszystkim uchodźcom i migrantom podstawowych usług takich jak odpowiednie zakwaterowanie, żywność, warunki sanitarne i opieka zdrowotna; wzywa Komisję i Radę, by zapewniły Serbii ciągłe wsparcie w podejmowaniu wyzwań związanych z migracją oraz by ściśle monitorowały zastosowanie dotacji finansowych na potrzeby organizacji i obsługi przepływów migracyjnych; wzywa Serbię do utrzymywania zmniejszającej się liczby osób ubiegających się o azyl napływających z Serbii do UE; wzywa Serbię, by w pełni przestrzegała praw osób ubiegających się o azyl w Serbii oraz zapewniła identyfikację i ochronę małoletnich bez opieki i oddzielonych od rodziców; wzywa Komisję do kontynuowania prac w dziedzinie migracji ze wszystkimi krajami Bałkanów Zachodnich, tak aby zagwarantować stosowanie europejskich i międzynarodowych norm i standardów; Praworządność 12. zauważa, że choć w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości poczyniono pewne postępy, w szczególności dzięki podjęciu kroków mających na celu ujednolicenie orzecznictwa oraz dalsze wspieranie systemu rekrutacji opartego na faktycznych osiągnięciach zawodowych, w praktyce wciąż jeszcze nie zapewniono niezawisłości sądów, co uniemożliwia sędziom i prokuratorom wdrażanie przyjętego ustawodawstwa; wzywa władze do dostosowywania ram konstytucyjnych i ustawodawczych do europejskich standardów w celu ograniczenia wpływów politycznych na rekrutację i powoływanie sędziów i prokuratorów; podkreśla, że na jakość i skuteczność wymiaru sprawiedliwości, a także na dostęp do wymiaru sprawiedliwości wciąż wpływają ograniczenia wynikające z nierównomiernego rozłożenia nakładu pracy, uciążliwości związanych z zaległymi sprawami i braku systemu bezpłatnej pomocy prawnej, który należy wprowadzić; wzywa do wdrożenia orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka; 13. wyraża zaniepokojenie brakiem postępów w walce z korupcją oraz wzywa Serbię do wykazania wyraźnej woli politycznej i zaangażowania w rozwiązanie tej kwestii, również poprzez wzmocnienie i pełne egzekwowanie ram prawnych; wzywa Serbię, by przyspieszyła wdrożenie krajowej strategii i planu działań na rzecz zwalczania korupcji, a także wzywa do osiągnięcia wstępnych konkretnych rezultatów w zakresie prowadzenia dochodzeń w sprawach korupcyjnych na wysokim szczeblu, ścigania takich przypadków oraz ostatecznego skazywania winnych; z zadowoleniem przyjmuje poczynione postępy w zakończeniu prac nad projektem ustawy o agencji antykorupcyjnej oraz we wdrażaniu działań na rzecz zapobiegania i zwalczania korupcji, które były przewidywane w ramach nowo ustanowionego projektu twinningowego UE; nawołuje Serbię do nowelizacji i wdrożenia przepisów kodeksu karnego dotyczących przestępstw gospodarczych i korupcji, aby zapewnić wiarygodne i przewidywalne ramy prawa karnego; wyraża zaniepokojenie powtarzającymi się wyciekami informacji do mediów na temat trwających dochodzeń; apeluje do władz serbskich o poważne zbadanie szeregu spraw szczególnej rangi, w których dowody domniemanych czynów karalnych zostały przedstawione przez dziennikarzy; powtarza swoje wezwanie do przeprowadzenia odpowiedniej reformy w odniesieniu do przestępstwa nadużycia stanowiska i nadużywania władzy wynikającej z zajmowania odpowiedzialnych stanowisk w celu zapobieżenia ewentualnym nadużyciom lub arbitralnej interpretacji; podkreśla, że nadmierne powoływanie się na przepisy w sprawie nadużycia stanowiska w sektorze prywatnym jest szkodliwe dla klimatu biznesowego i osłabia pewność prawa; wzywa Serbię do zagwarantowania neutralności i ciągłości administracji publicznej; 14. z zadowoleniem przyjmuje aktywną rolę Serbii w międzynarodowej i regionalnej współpracy policyjnej i sądowej, postępy poczynione w walce z przestępczością zorganizowaną oraz przyjęcie przez Serbię pierwszej krajowej oceny zagrożenia poważną i zorganizowaną przestępczością (SOCTA); wzywa Serbię, by wzmogła wysiłki mające na celu ściganie szerszych siatek przestępczych, zwiększyła skuteczność dochodzeń finansowych oraz działań policji opartych na informacjach wywiadowczych, a także osiągnęła zasadnicze postępy w wydawaniu prawomocnych wyroków; wzywa Serbię do pełnego wdrożenia ustawy o policji z lutego 2016 r., do dostosowania do prawa UE przepisów w sprawie konfiskaty mienia pochodzącego z działalności przestępczej i do ustanowienia bezpiecznej platformy wymiany danych wywiadowczych między organami ścigania; z zadowoleniem przyjmuje niedawne zmiany ustawy o własności publicznej i podkreśla, że należy zapewnić przejrzyste i niedyskryminacyjne wdrażanie tej ustawy oraz że należy przyjąć dalsze środki w celu zapewnienia pełnej jasności prawa w obszarze prawa własności; wzywa do podjęcia dodatkowych wysiłków w celu uwzględnienia kwestii zakresu, wdrażania i konsekwencji ustawy o organizacji i uprawnieniach organów państwowych w procesach w sprawie zbrodni wojennych; wzywa władze do zajęcia się przypadkami nadmiernego użycia siły przez policję wobec obywateli; z zaniepokojeniem odnotował kontrowersyjne wydarzenia w dzielnicy Savamala w Belgradzie, ze szczególnym uwzględnieniem wyburzenia prywatnych nieruchomości; wyraża zaniepokojenie w związku z faktem, że minął już pełny rok bez żadnych postępów w dochodzeniu i domaga się szybkiego rozwiązania tej kwestii oraz podjęcia pełnej współpracy z organami sądowymi w ramach prowadzonego dochodzenia w celu postawienia sprawców przed sądem; apeluje do serbskiego ministerstwa spraw wewnętrznych i władz miejskich Belgradu o pełną współpracę z prokuratorem w tej sprawie; wzywa władze do powstrzymania się od stawiania zarzutów członkom ruchu obywatelskiego „Let’s not drown Belgrade”, od wywierania na nich nacisków i atakowania ich; 15. z zadowoleniem przyjmuje aktywną rolę Serbii w walce z terroryzmem i przypomina, że Serbia już w 2014 r. uznała za przestępstwo działania zagranicznych bojowników zgodnie z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2178 (2014); wzywa do przyjęcia krajowej strategii zapobiegania i przeciwdziałania terroryzmowi ukończonej w marcu 2016 r.; wzywa Serbię do pełnego wdrożenia zaleceń zawartych w sprawozdaniu oceniającym opracowanym przez Komitet Ekspertów Rady Europy ds. Oceny Środków Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (Moneyval), a w szczególności zaleceń Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) dotyczących walki z finansowaniem terroryzmu i praniem pieniędzy; z zadowoleniem przyjmuje ciągłą międzynarodową i regionalną współpracę Serbii w walce z narkotykami, ale podkreśla, że potrzebne są dodatkowe wysiłki na rzecz wykrywania i ścigania siatek przestępczych zajmujących się handlem ludźmi; jest zdania, że aby skuteczniej walczyć z korupcją i przestępczością zorganizowaną, niezbędna jest strategia regionalna oraz ściślejsza współpraca w regionie; Demokracja 16. z zadowoleniem przyjmuje środki przyjęte w celu poprawy przejrzystości oraz proces konsultacji w parlamencie, w tym wysłuchań publicznych oraz regularnych posiedzeń i konsultacji z Krajowym Konwentem ds. Integracji Europejskiej, gdyż są one ważnymi elementami procedury negocjacyjnej; wyraża zaniepokojenie powszechnym stosowaniem procedur nadzwyczajnych w przyjmowaniu prawodawstwa; podkreśla, że częste stosowanie procedur nadzwyczajnych i zmiany kalendarza prac parlamentarnych w ostatniej chwili podważają skuteczność działań parlamentarnych, jakość i przejrzystość procesu stanowienia prawa, a jednocześnie nie zawsze umożliwiają przeprowadzenie wystarczających konsultacji z zainteresowanymi stronami i szerszymi kręgami społeczeństwa; podkreśla, że należy wzmocnić nadzór parlamentarny nad władzą wykonawczą; domaga się lepszej koordynacji na wszystkich szczeblach i natychmiastowego przyjęcia parlamentarnego kodeksu postępowania; wyraża ubolewanie, że ze względu na zakłócenia szef delegacji UE w Serbii nie mógł zaprezentować sprawozdania Komisji w Komitecie ds. Integracji Europejskiej serbskiego parlamentu; podkreśla, że szef delegacji UE powinien mieć możliwość przedstawienia tego sprawozdania bez zbędnych przeszkód oraz że umożliwi to także odpowiedni nadzór nad procesem przystąpienia ze strony serbskiego parlamentu; 17. zauważa, że konstytucja musi zostać zmieniona, tak aby w pełni uwzględniać zalecenia Komisji Weneckiej, zwłaszcza w odniesieniu do roli parlamentu w powoływaniu sędziów, kontroli partii politycznych nad mandatami posłów, niezawisłości kluczowych instytucji i ochrony praw podstawowych; 18. z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie programu reform zarządzania finansami publicznymi, strategii w zakresie e-administracji, strategii w zakresie reformy regulacyjnej i kształtowania polityki, nowych ustaw w sprawie ogólnych procedur administracyjnych, wynagrodzeń w sektorze publicznym oraz urzędników na szczeblu prowincji i lokalnym; zauważa, że wdrażanie planu działań reformy administracji publicznej w niektórych obszarach postępowało opieszale i nie poczyniono jak dotąd żadnych postępów w poprawie ram prawnych dotyczących urzędników administracji centralnej; podkreśla, że potrzebne są dalsze wysiłki w celu zapewnienia większego profesjonalizmu i odpolitycznienia administracji oraz zwiększenia przejrzystości procedur rekrutacji i zwolnień; 19. ponownie zaznacza, jak ważną rolę odgrywają niezależne organy regulacyjne, takie jak Rzecznik Praw Obywatelskich, pełnomocnik ds. informacji ważnych dla społeczeństwa i ochrony danych osobowych, Państwowy Urząd Kontroli, Agencja Antykorupcyjna i Rada Antykorupcyjna w zapewnianiu nadzoru nad władzą wykonawczą i jej rozliczaniu; podkreśla konieczność przejrzystości i rozliczalności instytucji państwowych; zwraca się do władz o zapewnienie pełnej ochrony niezależności tych organów regulacyjnych, udzielenie pełnego wsparcia politycznego i administracyjnego w ich pracy oraz zapewnienie odpowiedniego monitorowania ich zaleceń; wzywa władze do powstrzymania się od oskarżeń i nieuzasadnionych ataków politycznych skierowanych przeciwko Rzecznikowi Praw Obywatelskich; 20. podkreśla konieczność zapewnienia dostępnego systemu edukacji z pełnym i zrównoważonym programem nauczania, w tym znaczenie praw człowieka i niedyskryminacji oraz pracy i szkoleń dla młodych ludzi oraz promowania europejskich programów studiów, takich jak program Erasmus; Prawa człowieka 21. podkreśla, że wprowadzono przepisy i ramy instytucjonalne dotyczące przestrzegania prawa międzynarodowego w dziedzinie praw człowieka; podkreśla, że konieczne jest konsekwentne wdrożenie w całym kraju; zauważa, że konieczne są ciągłe dalsze wysiłki na rzecz poprawy sytuacji osób należących do szczególnie narażonych grup społecznych, w tym Romów, osób niepełnosprawnych, osób zarażonych HIV/AIDS, osób LGBTI, migrantów i osób ubiegających się o azyl oraz mniejszości etnicznych; podkreśla potrzebę ułatwienia przez władze serbskie, wszystkie partie polityczne i osoby publiczne propagowania klimatu tolerancji i włączenia w Serbii; wzywa władze do zapewnienia odpowiedniego wdrażania przyjętych przepisów antydyskryminacyjnych, w szczególności w odniesieniu do przestępstw z nienawiści; wyraża zaniepokojenie ustawą o prawach cywilnych ofiar wojny, która wyklucza niektóre grupy ofiar przemocy w czasie konfliktów i wzywa władze do dokonania przeglądu tej ustawy; 22. ponownie wyraża zaniepokojenie faktem, że nie poczyniono postępów w celu poprawy sytuacji dotyczącej wolności słowa i autocenzury mediów, będącej nasilającym się zjawiskiem; podkreśla, że ingerencja polityczna, groźby, przemoc i zastraszenia skierowane przeciw dziennikarzom, w tym napaści fizyczne, groźby słowne i pisemne oraz ataki na własność, pozostają niepokojącą kwestią; domaga się, by władze publicznie i jednoznacznie potępiły wszelkie przypadki ataków oraz wzywa je do zapewnienia odpowiednich zasobów na potrzeby prowadzenia dochodzeń we wszystkich przypadkach ataków na dziennikarzy i redakcje oraz do szybkiego postawienia sprawców przed wymiarem sprawiedliwości; stwierdza z zaniepokojeniem, że sprawy cywilne o zniesławienie i kampanie oszczerstw są w sposób nieproporcjonalny ukierunkowane przeciwko wyrażającym krytykę redakcjom i dziennikarzom i wyraża zaniepokojenie wpływem, jaki decyzje wydane przez sąd dotyczące zniesławienia mogłyby wywrzeć na wolność mediów; wyraża zaniepokojenie z powodu negatywnych kampanii przeciwko dziennikarzom śledczym badającym przypadki korupcji i wzywa urzędników państwowych do powstrzymania się od udziału w takich kampaniach; domaga się pełnego wprowadzenia w życie ustaw w sprawie mediów; z zadowoleniem przyjmuje podpisanie porozumienia o współpracy i ochronie dziennikarzy zawartego między prokuratorami, policją oraz dziennikarzami i stowarzyszeniami mediów i oczekuje na jego wdrożenie; podkreśla, że konieczna jest całkowita przejrzystość w zakresie własności mediów i ich finansowania; zachęca rząd do zagwarantowania niezależności i stabilności finansowej obydwu organizacji mediów publicznych oraz rentowności treści medialnych w językach mniejszości, a także do zwiększenia roli nadawców publicznych w tym obszarze; 23. wyraża zaniepokojenie, że ustawa o reklamie przyjęta w 2015 r. bez przeprowadzenia odpowiednich konsultacji społecznych uchyla ważne przepisy, takie jak związane z zakazem reklamowania organów publicznych oraz reklam politycznych poza kampaniami wyborczymi; 24. ubolewa nad ustanowionym wymogiem dotyczącym korzystania ze środków finansowych w ramach IPA, zgodnie z którym pomyślne rozpatrzenie wniosków o ich wykorzystanie wymaga nawiązania przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego partnerstwa z państwem; 25. potępia negatywną kampanię rządu i zarządzanych przez rząd mediów skierowaną przeciwko organizacjom społeczeństwa obywatelskiego; wyraża zaniepokojenie zakładaniem przez rząd fikcyjnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego stojących w opozycji względem niezależnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego; uważa za niemożliwy do zaakceptowania wymóg, by w celu pomyślnego rozpatrzenia wniosku o korzystanie ze środków finansowych w ramach IPA składanego przez organizację społeczeństwa obywatelskiego niezbędne było partnerstwo z rządem; Poszanowanie i ochrona mniejszości 26. powtarza, że promowanie i ochrona praw człowieka, w tym praw mniejszości narodowych, stanowią warunek wstępny przystąpienia do UE; przyjmuje z zadowoleniem przyjęcie planu działań w zakresie realizacji praw mniejszości narodowych oraz przyjęcie dekretu ustanawiającego fundusz dla mniejszości narodowych, który musi zostać wdrożony; domaga się pełnego wprowadzenia w życie planu działań i załącznika do tego planu w kompleksowy i przejrzysty sposób, z konstruktywnym zaangażowaniem wszystkich stron; ponownie wzywa Serbię do zagwarantowania spójnego wdrażania przepisów dotyczących ochrony mniejszości oraz zwrócenia szczególnej uwagi na niedyskryminujące traktowanie mniejszości narodowych w całym kraju, w tym w dziedzinie edukacji, używanych języków, odpowiedniej reprezentacji w organach sądowych, administracji publicznej, parlamencie narodowym oraz samorządach lokalnych i regionalnych, a także dostępu do mediów i posługi religijnej w językach mniejszości; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie nowych standardów edukacyjnych dla nauczania języka serbskiego jako języka nieojczystego oraz postępy w tłumaczeniu podręczników szkolnych na języki mniejszości i zachęca władze serbskie do zapewnienia trwałości tych procesów; zachęca Serbię do pełnego wdrożenia wszystkich traktatów międzynarodowych dotyczących praw mniejszości; 27. zauważa, że różnorodność wieloetniczna, wielokulturowa i wielonarodowa Wojwodiny również wnosi wkład w tożsamość Serbii; podkreśla, że Wojwodina utrzymuje wysoki poziom ochrony mniejszości, a panujące tam stosunki między grupami etnicznymi są dobre; podkreśla, że autonomii Wojwodiny nie należy osłabiać oraz że należy bez dalszej zwłoki przyjąć ustawę o zasobach Wojwodiny, zgodnie z konstytucją; z zadowoleniem przyjmuje osiągnięcie, jakim jest wybór serbskiego miasta Nowy Sad na Europejską Stolicę Kultury w 2021 r.; 28. odnotowuje przyjęcie nowej strategii integracji społecznej Romów na lata 2016–2025, obejmującej edukację, zdrowie, warunki mieszkaniowe, zatrudnienie, ochronę socjalną, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz równouprawnienie płci; domaga się pełnego i szybkiego wdrożenia nowej strategii integracji Romów, jako że stanowią oni najsłabszą, najbardziej zmarginalizowaną i dyskryminowaną grupę w Serbii, pilnego przyjęcia planu działania oraz ustanowienia organu, który będzie koordynował wdrażanie planu działania; potępia zniszczenie nieformalnych osad Romów przez władze bez ostrzeżenia i bez zaoferowania alternatywnego zakwaterowania; wyraża głębokie zaniepokojenie brakiem wydawania Romom dokumentów osobistych, co stanowi ograniczenie ich praw podstawowych; wyraża zdanie, że wszystkie wspomniane kwestie skutkują dużą liczbą osób wywodzących się z serbskiej społeczności Romów, które ubiegają się o azyl w UE; Współpraca regionalna i stosunki dobrosąsiedzkie 29. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Serbia pozostaje konstruktywnie zaangażowana w stosunki dwustronne z innymi państwami objętymi procesem rozszerzenia, jak również sąsiadującymi państwami członkowskimi UE; zachęca Serbię do wzmocnienia aktywnej i pozytywnej współpracy z państwami sąsiadującymi i szerszym regionem, do wspierania dobrosąsiedzkich stosunków, do zwiększenia wysiłków wobec państw sąsiadujących na rzecz rozwiązania kwestii dwustronnych zgodnie z prawem międzynarodowym; ponawia apel do władz o ułatwianie dostępu do archiwów dotyczących byłych republik Jugosławii; wzywa Serbię do pełnego wdrożenia umów dwustronnych z państwami sąsiadującymi; podkreśla, że nierozstrzygnięte spory dwustronne nie powinny wpłynąć negatywnie na proces przystąpienia do UE; zachęca Serbię do wzmocnienia współpracy z sąsiadującymi państwami członkowskimi UE, zwłaszcza na obszarach granicznych, aby ułatwić rozwój gospodarczy; 30. zauważa z zadowoleniem, że Serbia wykazuje coraz bardziej konstruktywne zaangażowanie w inicjatywy współpracy regionalnej, takie jak strategia UE na rzecz regionu Dunaju, proces współpracy w Europie Południowo-Wschodniej, Rada Współpracy Regionalnej, Środkowoeuropejska umowa o wolnym handlu, inicjatywa adriatycko-jońska, proces brdeńsko-brioński, inicjatywa „Bałkańska szóstka” oraz powiązany program dotyczący sieci połączeń, a także proces berliński; wyraża zadowolenie ze spotkania premierów Bułgarii, Rumunii i Serbii w sprawie współpracy w dziedzinie infrastruktury transportowej i energetycznej oraz popiera pomysł stałej formuły spotkań „Grupy Krajowa”; podkreśla znaczenie regionalnego biura ds. współpracy na rzecz młodzieży na Bałkanach Zachodnich w propagowaniu pojednania; wzywa Serbię do wdrożenia środków w zakresie reform sieci połączeń związanych z programem dotyczącym sieci połączeń oraz wniosków wynikających z konferencji paryskiej z 2016 r. w sprawie Bałkanów Zachodnich i rozporządzenia w sprawie transeuropejskiej sieci transportowej; pochwala rolę Izby Handlu i Przemysłu w Serbii w promowaniu współpracy regionalnej i przyczynianiu się do ustanowienia Forum Inwestycyjnego Izb Bałkanów Zachodnich; 31. z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie krajowej strategii prowadzenia dochodzeń w sprawie zbrodni wojennych i ich ścigania; wzywa Serbię do promowania klimatu poszanowania i tolerancji oraz potępienia wszelkich form nawoływania do nienawiści, publicznej aprobaty dla ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych oraz ich negowania; zauważa, że mandat byłego prokuratora odpowiedzialnego za ściganie sprawców zbrodni wojennych wygasł w grudniu 2015 r.; podkreśla, że wyznaczenie jego następcy budzi poważne zaniepokojenie; wzywa do wdrożenia tej krajowej strategii i do przyjęcia strategii operacyjnej w zakresie organów prokuratorskich zgodnie z zasadami i przepisami prawa międzynarodowego i standardami międzynarodowymi; wzywa do zacieśnienia współpracy regionalnej w rozpatrywaniu zbrodni wojennych i rozwiązywaniu wszystkich nierozstrzygniętych kwestii w tej dziedzinie, w tym poprzez współpracę między biurami prokuratorów odpowiedzialnych za ściganie sprawców zbrodni wojennych w regionie w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; nawołuje do pełnej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla Byłej Jugosławii (MTKJ), która ma zasadnicze znaczenie; domaga się, aby zbrodnie wojenne były rozpatrywane bez przejawów dyskryminacji, aby podjąć kwestię bezkarności i zagwarantować pociągnięcie winnych do odpowiedzialności; wzywa władze do dalszych prac poświęconych losowi osób zaginionych, lokalizowania masowych grobów oraz gwarantowania praw ofiar i ich rodzin; przypomina o swoim wsparciu dla inicjatywy w sprawie utworzenia regionalnej komisji na potrzeby ustalenia faktów dotyczących zbrodni wojennych i innych poważnych przypadków łamania praw człowieka popełnionych w byłej Jugosławii oraz wzywa rząd Serbii do odegrania wiodącej roli w jej utworzeniu; 32. wyraża zaniepokojenie uczestnictwem kilku wysokich rangą serbskich urzędników w obchodach dnia Republiki Serbskiej 9 stycznia 2017, które były zorganizowane wbrew decyzjom Trybunału Konstytucyjnego Bośni i Hercegowiny; podkreśla, że zarówno Serbia jako kraj kandydujący, jak i Bośnia i Hercegowina jako potencjalny kraj kandydujący, powinny bronić swoimi działaniami praworządności oraz promować ją; wzywa władze serbskie do wsparcia konstytucyjnych reform w Bośni i Hercegowinie w celu wzmocnienia zdolności tego państwa do funkcjonowania i do brania udziału w rozmowach w sprawie przystąpienia do UE; 33. pochwala otwarcie trzech nowych przejść granicznych między Serbią i Rumunią, co jest wyrazem pozytywnego rozwoju, i zaleca uruchomienie trzech otwieranych z opóźnieniem przejść granicznych z Bułgarią w miejscowościach Sałasz-Novo Korito, Bankja-Petačinci i Trekljano-Bosilegrad; 34. wyraża uznanie dla Serbii i Albanii za ich stałe zaangażowanie na rzecz poprawy stosunków dwustronnych oraz wzmacniania współpracy regionalnej na szczeblu politycznym i społecznym, na przykład za pośrednictwem regionalnego Biura ds. Współpracy na rzecz Młodzieży (RYCO) z siedzibą w Tiranie; zachęca oba państwa do kontynuowania dobrej współpracy w celu wspierania pojednania w regionie; 35. z zadowoleniem przyjmuje nieustanne zaangażowanie Serbii w proces normalizacji w Kosowie oraz zaangażowanie we wdrożenie porozumień będących wynikiem wspieranego przez UE dialogu; przypomina, że postępy w dialogu powinny być mierzone konkretnymi rozwiązaniami w terenie; wzywa zatem obydwie strony do pełnego wykonania, w dobrej wierze i bez zbędnej zwłoki, wszelkich osiągniętych porozumień oraz zdecydowanej kontynuacji procesu normalizacji, w tym kwestii Wspólnoty Serbskich Gmin; zachęca Serbię i Kosowo do wskazania nowych tematów dialogu z myślą o poprawie warunków życia ludzi i o kompleksowej normalizacji stosunków; ponownie wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do przeprowadzenia oceny wyników stron w wypełnianiu ich zobowiązań; 36. wyraża jednak ubolewanie z powodu decyzji władz serbskich, które nie zezwoliły byłej prezydent Kosowa Atifete Jahjadze na wzięcie udziału w festiwalu „Mirëdita, Dobar Dan” w Belgradzie, na który została ona zaproszona, by wygłosić przemówienie na temat ofiar przemocy seksualnej podczas wojny w Kosowie; wyraża również ubolewanie z powodu późniejszych środków odwetowych podjętych przez władze Kosowa, mianowicie zakazania Aleksandarowi Vulinowi, serbskiemu ministrowi pracy, wjazdu do Kosowa; podkreśla, że takie decyzje stanowią naruszenie porozumienia z Brukseli o swobodnym przepływie, zawartego przez Serbię i Kosowo w ramach procesu normalizacji stosunków pomiędzy tymi dwoma krajami; 37. wyraża poważne zaniepokojenie niedawnymi napięciami między Serbią a Kosowem dotyczącymi pierwszego przejazdu pociągu na linii łączącej Belgrad z Mitrowicą Północ, w tym propagandowe oświadczenia i retorykę antyunijną; podkreśla potrzebę powstrzymania się przez Belgrad i Prisztinę od jakichkolwiek działań, które mogą zagrozić dotychczas osiągniętym postępom oraz od prowokacyjnych kroków i bezużytecznej retoryki, które mogą utrudnić proces normalizacji; 38. z zadowoleniem przyjmuje wsparcie Czarnogóry przez władze serbskie w prowadzeniu dochodzenia dotyczącego nieudanych ataków planowanych na dzień wyborów w Czarnogórze w 2016 r.; zauważa, że władze serbskie aresztowały dwóch podejrzanych po wydaniu nakazu aresztowania przez Czarnogórę; zachęca władze serbskie do kontynuowania współpracy z Czarnogórą, aby przygotować ekstradycję podejrzanych do Czarnogóry zgodnie z warunkami zawartej przez te kraje dwustronnej umowy o ekstradycji; 39. wzywa Komisję, by podejmowała dalsze starania w celu wsparcia rzeczywistego procesu pojednania w regionie, zwłaszcza poprzez wspieranie projektów kulturalnych dotyczących najnowszej historii, a także promowanie wspólnego rozumienia historii oraz publicznej i politycznej kultury tolerancji, integracji i pojednania; Energia 40. wzywa Serbię do pełnego wdrożenia środków w zakresie reform sieci połączeń w sektorze energii; zachęca Serbię, by rozwijała konkurencję na rynku gazu oraz podjęła działania w celu lepszego dostosowania przepisów w dziedzinie efektywności energetycznej, energii ze źródeł odnawialnych i przeciwdziałania zmianie klimatu do dorobku UE oraz przyjęła kompleksową politykę klimatyczną; wzywa do ratyfikowania porozumienia klimatycznego z Paryża; wzywa do rozwoju strategii dotyczącej energii wodnej dla Bałkanów Zachodnich jako całości zgodnie przepisami UE w dziedzinie środowiska oraz wzywa władze do wykorzystania dodatkowej unijnej puli środków finansowych w wysokości 50 mln EUR w celu rozwijania potencjału hydroenergetycznego regionu; pochwala Serbię za ustanowienie systemu finansowania na potrzeby środowiska za pośrednictwem Zielonego Funduszu Klimatycznego; podkreśla, że Serbia musi rozwijać wzajemne połączenia systemów przesyłu energii elektrycznej i gazu z państwami sąsiadującymi; zachęca Serbię do przyspieszenia przygotowań technicznych i budżetowych dotyczących bułgarsko-serbskiego gazowego połączenia wzajemnego; 41. wskazuje, że Serbia nie przyjęła jeszcze formalnie strategii gospodarki wodnej i nie dokonała jeszcze rewizji ustawy o gospodarce wodnej oraz krajowego planu gospodarowania wodami w dorzeczu Dunaju; podkreśla, że akty te mają podstawowe znaczenie dla dalszego dostosowywania do dorobku UE oraz lepszego wdrażania dyrektyw UE w sektorze wodnym; o 42. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządowi i parlamentowi Serbii.
| ||||||||||||
| Sprawozdanie dotyczące Kosowa za 2016 r. |
| ||||||
Parlament Europejski – uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach w dniach 19–20 czerwca 2003 r. dotyczące perspektywy przystąpienia państw Bałkanów Zachodnich do Unii Europejskiej, – uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między UE a Kosowem, który wszedł w życie w dniu 1 kwietnia 2016 r., – uwzględniając podpisanie z Kosowem umowy ramowej w sprawie uczestnictwa w programach unijnych, – uwzględniając Pierwsze porozumienie w sprawie zasad regulujących normalizację stosunków podpisane przez premierów Hashima Thaçiego i Ivicę Dačicia w dniu 19 kwietnia 2013 r. oraz plan jego realizacji z dnia 22 maja 2013 r., – uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2016/947 z dnia 14 czerwca 2016 r. zmieniającą wspólne działanie 2008/124/WPZiB w sprawie misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności w Kosowie (EULEX Kosovo), – uwzględniając sprawozdania Sekretarza Generalnego ONZ dotyczące bieżącej działalności Misji Tymczasowej Administracji ONZ w Kosowie (UNMIK) i odnośnych wydarzeń, w tym ostatnie sprawozdanie opublikowane dnia 26 października 2016 r., oraz debatę Rady Bezpieczeństwa w sprawie UNMIK przeprowadzoną w dniu 16 listopada 2016 r., – uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 listopada 2016 r., w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2016 r. (COM(2016)0715), – uwzględniając sprawozdanie Komisji za rok 2016 dotyczące Kosowa z dnia 9 listopada 2016 r. (SWD(2016)0363), – uwzględniając ocenę Komisji z dnia 18 kwietnia 2016 r. dotyczącą programu reform gospodarczych Kosowa na lata 2016–2018 (SWD(2016)0134), – uwzględniając wspólne wnioski z dialogu gospodarczo-finansowego między UE a państwami Bałkanów Zachodnich i Turcją z dnia 26 maja 2016 r. (9500/2016), – uwzględniając europejski program reform zapoczątkowany w dniu 11 listopada 2016 r. w Prisztinie, – uwzględniając konkluzje prezydencji z dnia 13 grudnia 2016 r. w sprawie rozszerzenia oraz procesu stabilizacji i stowarzyszenia, – uwzględniając wnioski z posiedzenia Rady ds. Ogólnych z dnia 7 grudnia 2009 r., 14 grudnia 2010 r. i 5 grudnia 2011 r., w których podkreślono i potwierdzono, że Kosowo powinno również – bez względu na stanowisko państw członkowskich dotyczące jego statusu – odnieść korzyści z przyszłego docelowego złagodzenia wymogów wizowych po spełnieniu przez ten kraj wszystkich warunków, – uwzględniając wniosek Komisji z dnia 1 czerwca 2016 r. dotyczący rozporządzenia w sprawie liberalizacji reżimu wizowego dla mieszkańców Kosowa (COM(2016)0277) oraz czwarte sprawozdanie Komisji z dnia 4 maja 2016 r. w sprawie postępów poczynionych przez Kosowo w spełnianiu wymogów planu działania dotyczącego liberalizacji reżimu wizowego (COM(2016)0276), – uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244 (1999), opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie kwestii zgodności jednostronnej deklaracji niepodległości Kosowa z prawem międzynarodowym oraz rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 64/298 z dnia 9 września 2010 r., w której uznano treść opinii MTS i z zadowoleniem przyjęto gotowość UE do ułatwienia dialogu między Serbią a Kosowem, – uwzględniając wspólne oświadczenia wydane na posiedzeniach międzyparlamentarnych PE–Kosowo w dniach 28–29 maja 2008 r., 6–7 kwietnia 2009 r., 22–23 czerwca 2010 r., 20 maja 2011 r., 14–15 marca 2012 r., 30–31 października 2013 r. i 29–30 kwietnia 2015 r. oraz oświadczenia i zalecenia przyjęte na pierwszym i drugim posiedzeniu Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Kosowo odpowiednio w dniach 16–17 maja 2016 r. i 23–24 listopada 2016 r., a także pierwsze posiedzenie Rady ds. Stabilizacji i Stowarzyszenia, które odbyło się w dniu 25 listopada 2016 r., – uwzględniając swoje poprzednie rezolucje, – uwzględniając art. 52 Regulaminu, – uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0062/2017), A. mając na uwadze, że niepodległość Kosowa uznało 114 ze 193 państw członkowskich ONZ, w tym 23 z 28 państw członkowskich UE; B. mając na uwadze, że (potencjalne) kraje kandydujące są oceniane na podstawie własnych osiągnięć, oraz mając na uwadze, że harmonogram akcesji zależy od tempa i jakości niezbędnych reform; C. mając na uwadze, że UE wielokrotnie potwierdzała swoją wolę, aby wspomagać rozwój gospodarczy i polityczny Kosowa w ramach jasno określonej perspektywy europejskiej, zgodnie z europejską perspektywą regionu, a Kosowo przejawia aspiracje w dążeniu do integracji europejskiej; D. mając na uwadze, że UE uczyniła praworządność, prawa podstawowe, wzmacnianie instytucji demokratycznych, w tym reformę administracji publicznej, a także stosunki dobrosąsiedzkie oraz rozwój gospodarczy i konkurencyjność głównymi elementami polityki rozszerzenia; E. mając na uwadze, że ponad 90 % obywateli Kosowa obawia się bezrobocia, a ponad 30 % zarabia pomiędzy 0 a 120 EUR miesięcznie; 1. z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie w dniu 1 kwietnia 2016 r. Układu o stabilizacji i stowarzyszeniu między UE a Kosowem, który to układ jest pierwszym tego rodzaju stosunkiem umownym między tymi dwoma podmiotami i stanowi zasadniczy krok na drodze do kontynuacji procesu integracji Kosowa z UE; z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie europejskiego programu reform w dniu 11 listopada 2016 r. oraz przyjęcie krajowej strategii wdrażania układu o stabilizacji i stowarzyszeniu jako platformy mającej na celu ułatwienie wdrożenia tego układu i wzywa władze Kosowa, by nadal wykazywały wyraźną wolę polityczną i determinację we wdrażaniu uzgodnionego planu działania, włącznie z ustanowieniem mechanizmu koordynacji na potrzeby wdrożenia układu o stabilizacji i stowarzyszeniu, oraz by wykorzystały pozytywny impuls wytworzony przez ten układ do przeprowadzenia i instytucjonalizacji reform, poprawy rozwoju społeczno-ekonomicznego Kosowa, nawiązania współpracy z UE na wielu płaszczyznach, co przyspieszyłoby także integrację Kosowa pod względem handlu i inwestycji, oraz do polepszenia stosunków z krajami sąsiadującymi i przyczynienia się do stabilizacji w regionie; apeluje do rządu Kosowa o skoncentrowanie działań na wdrażaniu kompleksowych reform koniecznych do wypełnienia jego zobowiązań wynikających z układu o stabilizacji i stowarzyszeniu; przyjmuje z zadowoleniem, że w dniach 23–24 listopada 2016 r. odbyło się drugie posiedzenie Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia, a w dniu 25 listopada 2016 r. odbyło się pierwsze posiedzenie Rady ds. Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Kosowo; zwraca uwagę, że wolne, sprawiedliwe i przejrzyste przedterminowe wybory parlamentarne oraz wybory lokalne w drugiej połowie 2017 r. mają zasadnicze znaczenie dla demokratycznej przyszłości Kosowa oraz przyszłości jego procesu integracji z UE; 2. z zadowoleniem przyjmuje ogólnie spokojny i uporządkowany przebieg przedterminowych wyborów parlamentarnych z dnia 11 czerwca 2017 r.; niemniej jednak ubolewa, że między innymi ze względu na brak czasu nie zastosowano się do wszystkich zaleceń Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE (ODIHR) z 2014 r.; wyraża zaniepokojenie z powodu problemów stwierdzonych przez obserwatorów UE w trakcie kampanii wyborczej, związanych przede wszystkim ze szkodliwą ingerencją niektórych partii politycznych w niezależność mediów – zarówno prywatnych, jak i publicznych – oraz z groźbami pod adresem członków i kandydatów społeczności kosowskich Serbów kandydujących z ramienia Srpskiej Listy, a także z aktami ich zastraszania; wzywa partie, by w celu kontynuacji procesu integracji Kosowa z UE szybko sformowały rząd, a także zobowiązały się do ratyfikowania porozumienia dotyczącego wytyczenia granic z Czarnogórą oraz do dalszej poprawy wyników osiąganych w zakresie wyroków skazujących w sprawach dotyczących korupcji na wysokim szczeblu i przestępczości zorganizowanej z myślą o utorowaniu drogi do wprowadzenia ruchu bezwizowego dla obywateli Kosowa; 3. wyraża zaniepokojenie utrzymującą się skrajną polaryzacją krajobrazu politycznego; wzywa wszystkie strony do wykazania się odpowiedzialnością i samodzielną inicjatywą oraz do stworzenia warunków dla owocnego, ukierunkowanego na wyniki i rozwiązania dialogu, mającego na celu łagodzenie napięć i osiągnięcie trwałego kompromisu umożliwiającego postęp tego państwa w procesie integracji europejskiej; 4. wzywa przywódców społeczności kosowskich Serbów do przejęcia pełnej odpowiedzialności za ich miejsce i rolę w instytucjach państwowych, konstruktywnego działania niezależnie od Belgradu dla dobra wszystkich obywateli Kosowa, jednocześnie pilnie wzywając Kosowo do dalszego wspierania dostępu kosowskich Serbów do kosowskich instytucji; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje włączenie kosowskich Serbów stanowiących personel wymiaru sprawiedliwości, służb policji i ochrony cywilnej do kosowskiego systemu; wzywa władze Kosowa do dalszego budowania wzajemnego zaufania między społecznościami przy jednoczesnym wspieraniu ich integracji ekonomicznej; 5. stanowczo potępia agresywne zakłócenie działań przez niektórych członków opozycji, które miało miejsce w kosowskim parlamencie w pierwszym półroczu 2016 r., i z zadowoleniem przyjmuje powrót opozycji do uczestnictwa w obradach Zgromadzenia w większości spraw, a także konstruktywne uczestnictwo wszystkich członków we wspólnej parlamentarnej misji Parlamentu Europejskiego i Zgromadzenia Narodowego Kosowa w ostatniej części kończącej się kadencji; podkreśla znaczenie dialogu politycznego, aktywnego i konstruktywnego udziału wszystkich partii politycznych w procesach podejmowania decyzji oraz niezakłócania prac parlamentarnych jako podstawowych warunków osiągnięcia postępów w procesie integracji z UE; 6. podkreśla, że droga do integracji z UE wymaga długoterminowej wizji strategicznej i trwałego zaangażowania w przyjęcie i wdrożenie niezbędnych reform; 7. przyjmuje do wiadomości, że pięć państw członkowskich nie uznało Kosowa; podkreśla, że uznanie to byłoby korzystne dla normalizacji stosunków między Kosowem a Serbią, a także zwiększyłoby wiarygodność UE w jej polityce zagranicznej; z zadowoleniem odnotowuje konstruktywne podejście wszystkich państw członkowskich do ułatwiania i wzmacniania stosunków między UE a Kosowem w celu wsparcia rozwoju społeczno-ekonomicznego, praworządności oraz demokratycznej konsolidacji w interesie ludności Kosowa; zachęca do pozytywnego podejścia w odniesieniu do uczestnictwa Kosowa w organizacjach międzynarodowych; 8. z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący wprowadzenia liberalizacji reżimu wizowego, co stanowiłoby dla Kosowa bardzo pozytywny krok na drodze do integracji europejskiej; z zadowoleniem odnotowuje spadek liczby wniosków o udzielenie azylu składanych przez obywateli Kosowa zarówno w UE, jak i w państwach stowarzyszonych w ramach Schengen, oraz z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie funduszu reintegracji i programów reintegracyjnych dla powracających obywateli Kosowa; wyraża zaniepokojenie impasem w ustępującym Zgromadzeniu w odniesieniu do ratyfikacji porozumienia w sprawie wytyczenia granic z Czarnogórą i podkreśla, że wprowadzenie liberalizacji reżimu wizowego może nastąpić dopiero wówczas, gdy Kosowo spełni wszystkie kryteria, w tym pod względem wykazania znacznych postępów w zakresie wyroków skazujących w sprawach dotyczących korupcji na wysokim szczeblu i przestępczości zorganizowanej, do czego znacznie przyczynia się system informatyczny umożliwiający śledzenie spraw dotyczących przestępczości na wysokim szczeblu, którego stosowanie należałoby też rozszerzyć na inne sprawy karne; wzywa zatem władze do nasilenia działań w celu rozwiązania problemów, jakimi są pranie pieniędzy, handel narkotykami, ludźmi i bronią oraz nielegalne posiadanie broni; 9. uważa za istotne, aby polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Kosowa była zbieżna ze wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa UE; 10. z zadowoleniem przyjmuje postępy we wdrażaniu różnych porozumień zawartych od sierpnia 2016 r. w ramach procesu normalizacji z Serbią, po miesiącach niewielkich postępów lub ich braku; podkreśla, że pełne wdrożenie tych porozumień ma zasadnicze znaczenie dla kontynuowania udanego dialogu między Prisztiną a Belgradem; wzywa Kosowo i Serbię do wykazania większego zaangażowania i trwałej woli politycznej w odniesieniu do normalizacji stosunków oraz powstrzymania się od wszelkich działań, które mogłyby zagrozić postępom osiągniętym dotychczas w ramach tego procesu; przypomina, że jest to warunek przystąpienia do UE; odnotowuje pewien postęp w innych kwestiach technicznych, takich jak katastry, dyplomy szkół wyższych i tablice rejestracyjne, oraz we wdrożeniu porozumienia w sprawie mostu w Mitrowicy; z zaniepokojeniem śledził wydarzenia na moście w Mitrowicy i wspiera niedawne porozumienie; z zadowoleniem przyjmuje przyznanie temu krajowi niezależnego, międzynarodowego kodu telefonicznego; ponownie wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do regularnego przeprowadzania oceny wyników stron w wypełnianiu ich zobowiązań i przedstawiania jej wyników Parlamentowi Europejskiemu; zaznacza, że osiągane porozumienia powinny poprawiać jakość codziennego życia zwykłych obywateli; zauważa, że korzyści płynące z dialogu nie są widoczne dla obywateli Kosowa i Serbii, oraz zaznacza potrzebę maksymalnej przejrzystości w informowaniu o wynikach tego dialogu, zwłaszcza w północnym Kosowie; podkreśla znaczenie dobrosąsiedzkich stosunków ze wszystkimi krajami Bałkanów Zachodnich; 11. zdecydowanie potępia wysłanie nacjonalistycznego serbskiego pociągu z Belgradu do północnego Kosowa; wyraża poważne zaniepokojenie oświadczeniami podżegającymi do wojny i antyunijną retoryką; odnotowuje decyzję sądu w Colmar (Francja) o odmowie ekstradycji do Serbii oraz o zwolnieniu Ramusha Haradinaja, który został uniewinniony przez MTKJ w 2008 i 2012 r. oraz aresztowany we Francji w dniu 4 stycznia 2017 r. na mocy międzynarodowego nakazu aresztowania wydanego przez Serbię w 2004 r. na podstawie serbskiej ustawy o organizacji i uprawnieniach organów państwowych w procesach w sprawie zbrodni wojennych; ubolewa nad tym, że dotychczas ta ustawa była niewłaściwie stosowana w celu prześladowania obywateli państw byłej Jugosławii, czego przykładem jest powyższa sprawa; wzywa obie strony do powstrzymania się od prowokacyjnych kroków i bezużytecznej retoryki, które mogą utrudnić proces normalizacji; wzywa UE, Kosowo i Serbię do przedyskutowania tych kwestii w konstruktywny sposób w ramach negocjacji akcesyjnych do UE; 12. zauważa, że nie utworzono jeszcze stowarzyszenia gmin serbskich i nie opracowano odpowiedniego statutu oraz że powołanie tego stowarzyszenia stanowi obowiązek rządu Kosowa; wzywa Kosowo do niezwłocznego utworzenia tego stowarzyszenia zgodnie z porozumieniem zawartym w ramach wspieranego przez UE dialogu i z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego Kosowa; zachęca w związku z tym władze Kosowa do powołania grupy roboczej wysokiego szczebla o jasnym i ograniczonym czasowo mandacie, mającej za zadanie przedłożenie projektu takiego statutu do konsultacji społecznych i przeglądu parlamentarnego; wyraża zaniepokojenie utrzymującą się obecnością serbskich struktur równoległych, wynikającą między innymi ze stałego wsparcia finansowego, i wzywa do ich likwidacji; zachęca wszystkie zainteresowane strony do znalezienia akceptowalnego i wzajemnie możliwego do przyjęcia długotrwałego rozwiązania kwestii statusu kompleksu górniczego Trepça/Trepča; 13. apeluje do sił politycznych, aby zapewniły poszanowanie wolności obywatelskich i bezpieczeństwa społeczności serbskiej oraz jej miejsc kultu; 14. z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie specjalnych izb sądowych i urzędu prokuratury specjalnej Kosowa w Hadze jako istotny krok dla zapewnienia sprawiedliwości i pojednania; podkreśla, że system ochrony świadków ma zasadnicze znaczenie dla skutecznego działania tego specjalnego trybunału, wzywa zatem władze, aby umożliwiły obywatelom korzystanie z tego systemu bez obawy przed odwetem; wzywa UE i państwa członkowskie do dalszego wspierania trybunału przez odpowiednie finansowanie; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Niderlandy zgodziły się na lokalizację trybunału w tym kraju; 15. wzywa Kosowo do zajęcia się kwestią osób zaginionych – w tym za pomocą skutecznej gwarancji praw własności, zakazu uzurpacji własności oraz gwarancji powrotu i reintegracji przesiedleńców; wzywa Kosowo do zapewnienia skutecznego zadośćuczynienia ofiarom gwałtów wojennych zgodnie z krajowym planem działania; z zaniepokojeniem odnotowuje nikłe postępy w prowadzeniu dochodzeń, ściganiu i skazywaniu winnych zbrodni wojennych, w tym przemocy seksualnej w czasie wojny w Kosowie w latach 1998–1999, i wzywa Kosowo do zwiększenia wysiłków w tym zakresie; 16. ubolewa nad brakiem regularnych konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim w ramach procesu decyzyjnego; podkreśla potrzebę dalszego wzmacniania pozycji społeczeństwa obywatelskiego i apeluje o okazanie woli politycznej w celu zapewnienia jego udziału przez wdrażanie minimalnych norm dotyczących konsultacji społecznych; 17. wzywa siły polityczne do zagwarantowania, poszanowania, wspierania i wzmożenia wysiłków na rzecz poprawy praworządności, co obejmuje niezawisłość wymiaru sprawiedliwości, w tym przez wprowadzenie jasnego rozróżnienia między uzasadnionym dążeniem ludności Kosowa do wolności i sprawiedliwości a działaniami osób oskarżanych o popełnienie zbrodni wojennych, które muszą być należycie ścigane przez właściwe organy wymiaru sprawiedliwości; 18. odnotowuje, że Rzecznik Praw Obywatelskich rozpoczął wdrażanie ustawy z 2015 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich, która obejmuje wzmocnioną i udoskonaloną sprawozdawczość, oraz wzywa do przyjęcia odnośnego prawa wtórnego; wzywa Zgromadzenie i rząd Kosowa do zapewnienia Rzecznikowi Praw Obywatelskich niezależności finansowej, funkcjonalnej i organizacyjnej zgodnie z międzynarodowymi normami w zakresie krajowych instytucji praw człowieka; wzywa rząd do uwzględniania sprawozdań i zaleceń Najwyższego Urzędu Kontroli i Rzecznika Praw Obywatelskich; 19. podkreśla potrzebę właściwego funkcjonowania instytucji Rzecznika Praw Obywatelskich oraz zadbania o to, by dysponował on wszystkimi zasobami koniecznymi do pełnienia swojej misji; 20. zauważa, że pomimo osiągnięcia pewnych postępów w przyjęciu przepisów na rzecz prawidłowego funkcjonowania sądownictwa, działanie wymiaru sprawiedliwości nadal pozostaje powolne i nieskutecznie i jest utrudnione ze względu na utrzymujące się niedostatki ustawodawstwa karnego, doraźne korzyści polityczne i gospodarcze, wpływy polityczne, brak rozliczalności oraz ograniczone zasoby ludzkie i finansowe, w tym Prokuratury Specjalnej; zachęca Kosowo do zajęcia się tymi kwestiami w pierwszej kolejności, aby zapewnić pewność prawa w odniesieniu do praw własności przysługujących zagranicznym inwestorom; odnotowuje wysiłki policji i prokuratury na rzecz zwalczania przestępczości zorganizowanej; docenia wysiłki właściwych organów na rzecz przeprowadzenia dochodzenia w sprawie śmierci w więzieniu Astrita Dehariego i wzywa właściwe organy do zakończenia tego śledztwa; 21. z zadowoleniem przyjmuje podpisanie porozumienia ramowego w sprawie udziału Kosowa w programach UE i zachęca do jak najszybszego wcielenia w życie i prawidłowego wdrożenia tego porozumienia po zatwierdzeniu przez Parlament Europejski; 22. wyraża poważne zaniepokojenie brakiem postępów w zakresie ochrony wolności słowa i wolności mediów oraz zwiększonym wpływem politycznym, zastraszaniem i naciskiem wywieranym na media; wyraża głębokie zaniepokojenie nasilającymi się bezpośrednimi pogróżkami i atakami wymierzonymi w dziennikarzy oraz szeroko rozpowszechnioną autocenzurą; wzywa władze Kosowa do pełnego poszanowania i ochrony wolności słowa zgodnie ze standardami UE, do ukrócenia bezkarności ataków na dziennikarzy i postawienia osób odpowiedzialnych przed sądem; wzywa rząd do zagwarantowania niezależności i stabilności mediów publicznych (RTK) oraz do wprowadzenia odpowiedniego systemu ich finansowania; wzywa do przyjęcia właściwych przepisów w sprawie praw autorskich i do zapewnienia przejrzystości struktury własności mediów; 23. wzywa rząd Kosowa do pilnego przeprowadzenia śledztwa w sprawie przypadków ataków fizycznych na dziennikarzy i innych form nacisku oraz do przyspieszenia i wzmocnienia wydawania wyroków przez sądy, do ciągłego jednoznacznego potępiania wszystkich ataków na dziennikarzy i redakcje, a także do zapewnienia przejrzystości struktury własności mediów, aby zwalczać rosnące ryzyko wywierania niewłaściwych nacisków na wydawców i dziennikarzy; 24. z zadowoleniem przyjmuje porozumienie podpisane przez Kosowo i Serbię w dniu 30 listopada 2016 r. w sprawie końcowych działań zmierzających do wdrożenia porozumienia w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości zawartego w ramach dialogu z dnia 9 lutego 2015 r., które umożliwi państwowym instytucjom wymiaru sprawiedliwości działanie na całym terytorium Kosowa; 25. podkreśla, że korupcja systemowa stoi w sprzeczności z podstawowymi wartościami UE, jakimi są przejrzystość i niezawisłość sądownictwa; ponownie wyraża zaniepokojenie z powodu bardzo powolnego postępu w walce z korupcją oraz przestępczością zorganizowaną i wzywa do wznowienia wysiłków i okazania wyraźnej woli politycznej w celu rozwiązania tych kwestii, które utrudniają istotny postęp gospodarczy w przyszłości; ubolewa, że korupcja i przestępczość zorganizowana pozostają bezkarne na niektórych obszarach Kosowa, zwłaszcza na północy; jest zaniepokojony, że osiągnięcia w obszarze dochodzeń, ścigania, prawomocnych wyroków skazujących pozostają niewielkie, a konfiskata oraz zajęcie majątku pochodzącego z przestępstwa są rzadko stosowane, choć stanowią podstawowe narzędzie zwalczania korupcji, w związku z czym zaleca niezwłoczne zamrażanie aktywów i częstsze stosowanie ostatecznej konfiskaty; zachęca kosowską Agencję Antykorupcyjną do przyjęcia bardziej produktywnego podejścia w dochodzeniach; wyraża zaniepokojenie, że finansowanie partii i kampanii politycznych nie podlega odpowiedniemu nadzorowi regulacyjnemu; jest zdania, że przepisy w sprawie konfliktu interesów należy dostosować do norm unijnych, a urzędników publicznych, którzy zostali oskarżeni lub skazani za poważne przestępstwa związane z korupcją, należy skutecznie odsunąć od pełnionych funkcji; jest zaniepokojony brakiem skutecznej koordynacji między instytucjami odpowiedzialnymi za wykrywanie przypadków korupcji, prowadzenie dochodzeń w ich sprawie oraz ich ściganie; wyraża głębokie zaniepokojenie zaangażowaniem zbrojnych grup przestępczych w transgraniczną działalność przestępczą oraz wzywa do bezpośredniej i skutecznej współpracy między Kosowem a Serbią, jak również między wszystkimi państwami regionu w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej; podkreśla, że członkostwo Kosowa w Interpolu i współpraca z Europolem ułatwiłyby te wysiłki; 26. wyraża zaniepokojenie w związku z faktem, ze Kosowo pozostaje krajem magazynowania i tranzytu twardych narkotyków; z zaniepokojeniem odnotowuje brak możliwości bezpiecznego przechowywania skonfiskowanych narkotyków przed ich zniszczeniem; wyraża poważne zaniepokojenie z powodu niskiego odsetka wyroków skazujących w sprawach związanych z handlem ludźmi, mimo że Kosowo stanowi państwo źródłowe, tranzytowe i docelowe handlu kobietami i dziećmi; z zaniepokojeniem odnotowuje istnienie grup zbrojnych i ich zaangażowanie w zorganizowaną działalność przestępczą, taką jak przemyt broni, oraz widoczną bezkarność tej działalności w wymiarze transgranicznym; 27. wzywa Kosowo do dalszych wysiłków w celu powstrzymania przemocy ze względu na płeć i zapewnienia kobietom korzystania w pełni z przysługujących im praw; wzywa instytucje Kosowa do przeznaczenia odpowiednich środków na wdrożenie krajowej strategii dotyczącej przemocy domowej obejmującej międzynarodowe mechanizmy, takie jak konwencja stambulska; z zadowoleniem przyjmuje polityczne wsparcie na wysokim szczeblu dla praw osób LGBTI; z zadowoleniem przyjmuje organizację drugiej parady równości, niemniej ponownie przypomina o powszechnych obawach w środowisku LGBTI; 28. wzywa władze Kosowa do uznania za priorytet uwzględniania aspektu płci oraz dopilnowania, aby organy rządzące i władze stanowiły tu wzór do naśladowania; jest zaniepokojony przeszkodami strukturalnymi utrudniającymi wdrożenie ustawy o równości płci i w dalszym ciągu jest zaniepokojony niedostateczną reprezentacją kobiet na stanowiskach decyzyjnych; wzywa władze Kosowa, by stale zachęcały kobiety do ubiegania się o wysokie stanowiska; wyraża zaniepokojenie w związku z faktem, że liczba kobiet będących właścicielkami nieruchomości jest niepokojąco niska, oraz wzywa władze, aby aktywnie zapewniały zabezpieczenie praw własności przysługujących kobietom; z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie krajowej strategii na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej oraz wzywa do jej pełnego wdrożenia, aby dokonać postępów w zwalczaniu przemocy domowej i przemocy ze względu na płeć; przypomina, że przemoc seksualna w czasie wojny i konfliktów może prowadzić do normalizacji oraz upowszechnienia przemocy na tle płciowym w krajach pokonfliktowych, jeżeli kwestie te nie są odpowiednio rozwiązane; wzywa władze, by publicznie wspierały oraz wdrożyły środki dotyczące ochrony i schronienia dla kobiet, które przerywają milczenie i zgłaszają przypadki przemocy domowej; zachęca organizacje pozarządowe do pracy w tej dziedzinie; 29. przyjmuje z zadowoleniem utworzenie w 2016 r. międzyministerialnej grupy koordynacyjnej na rzecz praw człowieka, jednak zauważa, że potrzebne są dalsze działania na rzecz ochrony praw wszystkich mniejszości w Kosowie, w tym społeczności romskiej, aszkalskiej, egipskiej i gorańskiej, przez pełne wdrożenie stosownych przepisów oraz przyznanie odpowiednich funduszy; wzywa właściwe organy krajowe i lokalne do podjęcia w trybie pilnym wszelkich koniecznych środków prawnych i praktycznych, aby ograniczyć dyskryminację i potwierdzić prawa różnych społeczności etnicznych, w tym prawa kulturowe, językowe i własnościowe, tak aby przyczynić się do rozwoju wieloetnicznego społeczeństwa; wzywa władze Kosowa do zapewnienia pełnej integracji powracających uchodźców, wśród których jest wielu Romów, oraz przywrócenia im ich praw obywatelskich, kładąc kres bezpaństwowości; wzywa władze Kosowa do przyjęcia nowej strategii i planu działania na rzecz integracji społeczności romskiej, aszkalskiej i egipskiej; 30. z zadowoleniem przyjmuje zwiększone wysiłki na rzecz przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi i radykalizacji, zapobiegania im i ich zwalczania oraz wyraża uznanie dla ważnej pracy wykonanej przez Kosowo w tej dziedzinie; zauważa, że wielu zagranicznych bojowników powróciło do Kosowa, i wzywa władze do objęcia ich nadzorem i procedurami prawnymi, a także do przyjęcia kompleksowego podejścia za pomocą skutecznych polityk zapobiegania, deradykalizacji i – w stosownych przypadkach – reintegracji; wzywa do dalszego wykrywania napływu zagranicznych bojowników i nieidentyfikowalnych środków pieniężnych przeznaczonych na szerzenie radykalizacji, zapobiegania temu zjawisku i jego eliminacji; podkreśla potrzebę skutecznych programów wspólnotowych mających na celu eliminację problemów prowadzących do brutalnego ekstremizmu i radykalizacji, a także budowania relacji promujących tolerancję i dialog; 31. z zadowoleniem przyjmuje poprawę sytuacji gospodarczej i zwiększenie dochodów z podatków, które zapewniają więcej środków dla rządu na realizację jego strategii politycznych; wyraża jednak zaniepokojenie co do stabilności budżetu Kosowa, w szczególności w odniesieniu do wysokości świadczeń przyznanych weteranom wojennym, i wzywa w związku z tym do reformy odnośnych przepisów, jak uzgodniono z Międzynarodowym Funduszem Walutowym; przypomina, że strukturalne reformy społeczno-ekonomiczne mają zasadnicze znaczenie dla wspierania długoterminowego wzrostu; podkreśla naglącą potrzebę wzmocnienia przemysłu lokalnego, przy jednoczesnym skupieniu się na konkurencyjności wytwarzanych lokalnie produktów, tak aby spełniały one unijne normy przywozowe; jest zaniepokojony zależnością od przekazów pieniężnych pochodzących od emigrantów; wyraża zaniepokojenie z powodu doraźnego charakteru podejmowanych decyzji finansowych, co podważa stabilność konieczną do prowadzenia działalności gospodarczej; ponownie podkreśla potrzebę ułatwienia rejestracji nowych przedsiębiorstw, które obecnie borykają się z brakiem rozliczalności administracji, niewystarczająco rozwiniętą infrastrukturą, niskim poziomem praworządności i korupcją; wzywa Kosowo do pilnego wdrożenia zaleceń zawartych w ocenie w ramach unijnego programu „Small Business Act” i do wprowadzenia ocen skutków prawnych jako narzędzia zmniejszenia obciążenia administracyjnego dla MŚP, a także wzywa Komisję do zwiększenia pomocy na rzecz MŚP; wzywa Kosowo do pełnego wdrożenia zaleceń programu reform gospodarczych na lata 2016–2018 oraz europejskiego programu reform zapoczątkowanego w dniu 11 listopada 2016 r.; 32. z zaniepokojeniem odnotowuje wysoką stopę bezrobocia, zwłaszcza wśród młodzieży, i wyraża zaniepokojenie dyskryminacją kobiet na rynku pracy, zwłaszcza w procesie rekrutacji; wzywa Kosowo do nasilenia wysiłków na rzecz zwiększenia poziomu zatrudnienia i poprawy warunków na rynku pracy; podkreśla potrzebę skupienia się na podniesieniu jakości edukacji, w tym przez udoskonalenie szkoleń dla nauczycieli, wspieranie przechodzenia od kształcenia do zatrudnienia oraz dopasowanie kompetencji edukacyjnych do potrzeb rynku pracy, co stanowi niezbędny krok w celu rozwiązania problemu bardzo wysokiej stopy bezrobocia młodzieży; apeluje o dalsze działania na rzecz szerzenia wspólnej edukacji członków wszystkich grup tworzących kosowskie społeczeństwo; podkreśla potrzebę wzmocnienia mechanizmów egzekwowania prawa, zwłaszcza inspekcji pracy i sądów pracy, a także wzmocnienia dialogu między instytucjami publicznymi a partnerami społecznymi, prowadzonego za pośrednictwem Rady Społeczno-Gospodarczej Kosowa; z zadowoleniem przyjmuje konkluzje szczytu w Paryżu, który odbył się w 2016 r., oraz utworzenie pierwszego regionalnego biura ds. współpracy na rzecz młodzieży; 33. ubolewa nad opieszałością działań Kosowa w zakresie budowania odpowiedniego i wydajnego potencjału administracyjnego, co utrudnia państwu pełne wdrożenie przyjętych przepisów prawnych i skuteczne wykorzystanie środków UE; ubolewa nad powszechną korupcją, wpływami politycznymi i upolitycznieniem personelu administracji publicznej na wszystkich szczeblach oraz nad powoływaniem na stanowiska w różnego rodzaju niezależnych instytucjach i urzędach na podstawie przynależności politycznej, a nie w wystarczającym stopniu według kryteriów zawodowych; apeluje o dalsze działania na rzecz zapewnienia merytorycznych procesów rekrutacji, koniecznych do stworzenia wydajnej, skutecznej i niezależnej zawodowo administracji publicznej; apeluje o zbadanie niedawnych zarzutów o polityczną ingerencję w procesy rekrutacji i podejmowania decyzji w organach publicznych; 34. zauważa, że specyfikacje istotnych warunków zamówienia dotyczące wszelkiego rodzaju zamówień w ramach funduszy IPA są tak wymagające, że przedsiębiorstwa z Kosowa lub regionu w wielu przypadkach nie mogą się nawet o nie ubiegać, w związku z czym wzywa do poświęcenia szczególnej uwagi wskazówkom i instrukcjom dla zainteresowanych stron; wzywa władze do przeznaczenia dostępnej części pomocy, która nie została dotąd rozdystrybuowana, na projekty o bardziej bezpośrednim oddziaływaniu na gospodarkę Kosowa; 35. z zadowoleniem przyjmuje przedłużenie mandatu misji EULEX Kosowo i pilnie wzywa Kosowo do dalszej aktywnej współpracy na rzecz umożliwienia EULEX pełnego i niezakłóconego wykonywania jej mandatu; wzywa do kontynuowania wysiłków UE na rzecz dalszego wzmocnienia niezależności wymiaru sprawiedliwości, policji i służb celnych po 2018 r., mając na względzie przyszłe przejęcie przez Kosowo pełnej kontroli nad tymi instytucjami; wzywa do skutecznego i sprawnego przekazania spraw sądowych prowadzonych przez prokuratorów EULEX prokuratorom krajowym, przy zapewnieniu właściwych zabezpieczeń, aby zagwarantować ofiarom naruszeń, do których doszło w przeszłości, dostęp do prawdy, sprawiedliwości i zadośćuczynienia; 36. odnotowuje zakończenie postępowania karnego w sprawie zarzutów korupcji w misji EULEX; wyraża zadowolenie, że objętych dochodzeniem urzędników UE oczyszczono z wszelkich zarzutów; wzywa EULEX do zapewnienia większej skuteczności, pełnej przejrzystości i większej odpowiedzialności misji w czasie trwania jej mandatu, a także do pełnego wdrożenia wszystkich zaleceń sformułowanych przez niezależnego eksperta Jean Paula Jacqué w jego sprawozdaniu z 2014 r.; 37. zauważa, że do tej pory Kosowo nie stało się istotnym elementem szlaku tranzytowego dla uchodźców i migrantów przemieszczających się szlakiem zachodniobałkańskim; wzywa władze Kosowa do zapewnienia, aby osoby przemieszczające się były traktowane zgodnie z prawem europejskim i międzynarodowym, w tym z Kartą praw podstawowych UE i Konwencją dotyczącą statusu uchodźców z 1951 r.; przypomina, że finansowanie, między innymi postanowieniami w dziale IPA II, powinno być dostępne, gotowe do uruchomienia oraz szybko i efektywnie wdrażane w razie potrzeby w czasach kryzysu; 38. z zadowoleniem przyjmuje renowację z kosowskich środków publicznych kilku serbskich obiektów religijnych i kulturowych, które zostały w pożałowania godny sposób zniszczone w 2004 r., na przykład katedry prawosławnej; wyraża uznanie dla zaangażowania Kosowa w ochronę ośrodków dziedzictwa kulturowego i wzywa władze do wdrożenia wszystkich konwencji ONZ w sprawie dziedzictwa kulturowego na wszystkich szczeblach bez względu na status Kosowa wobec UNESCO, przez przyjęcie odpowiedniej strategii i odpowiedniego ustawodawstwa krajowego, oraz do zapewnienia odpowiedniej ochrony obiektów dziedzictwa kulturowego i zarządzania nimi we właściwy sposób w całym Kosowie; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje finansowany przez UE program mający na celu ochronę i rekonstrukcję małych obiektów dziedzictwa kulturowego w celu wspierania dialogu międzykulturowego i międzyreligijnego we wszystkich gminach wieloetnicznych; przypomina, że należy przyjąć projekt ustawy o wolności religii, uwzględniając w nim zalecenia Komisji Weneckiej w tej sprawie; 39. z ogromnym zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady Europy o nadaniu temu krajowi statusu obserwatora w Zgromadzeniu Parlamentarnym począwszy od stycznia 2017 r. w odniesieniu do sesji związanych z Kosowem; wspiera wysiłki Kosowa na rzecz integracji ze społecznością międzynarodową; w związku z tym apeluje o uczestnictwo Kosowa we wszystkich odpowiednich organizacjach regionalnych i międzynarodowych oraz wzywa Serbię do zaprzestania ingerencji w ten proces; 40. wzywa władze Kosowa do przyjęcia wiarygodnej, długoterminowej strategii energetycznej oraz ram prawnych opartych na efektywności energetycznej, dywersyfikacji źródeł energii i rozwoju odnawialnych źródeł energii; podkreśla potrzebę dalszych prac na rzecz stworzenia niezawodnych sieci energetycznych oraz nadania bardziej zrównoważonego charakteru sektorowi energetycznemu zarówno pod względem bezpieczeństwa, jak i norm środowiskowych; wzywa władze do podpisania protokołu ustaleń sześciu państw Bałkanów Zachodnich w sprawie rozwoju regionalnego rynku energii elektrycznej i ustanowienia ram przyszłej współpracy z innymi krajami; zwraca uwagę, że w 2017 r. Kosowo obejmie przewodnictwo we Wspólnocie Energetycznej, i przypomina władzom Kosowa o ich prawnym zobowiązaniu w ramach Traktatu o Wspólnocie Energetycznej, zgodnie z którym do 2020 r. 25 % całej energii elektrycznej powinno być pozyskiwane ze źródeł odnawialnych; wzywa rząd do przestrzegania porozumienia w sprawie likwidacji elektrowni Kosowo A i remontu elektrowni Kosowo B przy wykorzystaniu 60 mln EUR przydzielonych na ten cel przez UE w ramach funduszy IPA; wzywa do opracowania strategii hydroenergetycznej dla całych Bałkanów Zachodnich; 41. wyraża niepokój z powodu alarmująco wysokiego zanieczyszczenia powietrza w Kosowie, zwłaszcza na obszarze miejskim Prisztiny, oraz wzywa władze państwowe i lokalne do pilnego podjęcia działań na rzecz zaradzenia tej alarmującej sytuacji; podkreśla, że należy odpowiednio wdrożyć krajową strategię na rzecz jakości powietrza; jest zaniepokojony tym, że problem z gospodarowaniem odpadami jest wciąż jednym z najbardziej widocznych problemów w Kosowie, którego w pełni nie rozwiązuje obowiązujące ustawodawstwo; 42. z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie nowego projektu budowy linii kolejowej i stacji kolejowych w ramach rozwoju połączeń kolejowych w korytarzu Wschód / wschodnia część regionu Morza Śródziemnego, który stanowi jedyną formę łączności Kosowa z szerzej pojętym regionem; wzywa rząd Kosowa, by w pełni wspierał realizację tego projektu; 43. z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji, by odblokować dostęp do wspólnej sieci energetycznej między Albanią a Kosowem, która od miesięcy jest blokowana przez Serbię, oraz wzywa do konstruktywnej współpracy między serbskimi i kosowskimi urzędami energetyki; przypomina Serbii, że wyznaczony przez Wspólnotę Energetyczną termin zniesienia tej blokady minął 31 grudnia 2016 r.; 44. wzywa Komisję do dalszej współpracy ze wszystkimi państwami Bałkanów Zachodnich w sprawach związanych z migracją, tak aby zapewnić przestrzeganie europejskich i międzynarodowych norm i standardów; z zadowoleniem przyjmuje dotychczasowe prace w tym zakresie; 45. wzywa Komisję, by podejmowała dalsze starania w celu wsparcia rzeczywistego procesu pojednania w regionie, zwłaszcza poprzez wspieranie projektów kulturalnych dotyczących najnowszej historii, a także promowanie wspólnego rozumienia historii oraz publicznej i politycznej kultury tolerancji, integracji i pojednania; 46. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych oraz rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Kosowa. | |||||||
| Sprawozdanie za rok 2016 dotyczące byłej jugosłowiańskiej republiki Macedonii |
| |||||||||||||
Parlament Europejski – uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach w dniach 19–20 czerwca 2003 r. dotyczące perspektywy przystąpienia państw Bałkanów Zachodnich do Unii, – uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a byłą jugosłowiańską republiką Macedonii, z drugiej strony(1), – uwzględniając umowę ramową zawartą w Ochrydzie i podpisaną w Skopje dnia 13 sierpnia 2001 r. (umowę ramową z Ochrydy), – uwzględniając decyzję Rady Europejskiej z dnia 16 grudnia 2005 r. o przyznaniu temu państwu statusu kraju kandydującego do UE, a także konkluzje Rady Europejskiej z czerwca 2008 r., konkluzje Rady z grudnia 2008 r., z grudnia 2012 r., z grudnia 2014 r. i z grudnia 2015 r. oraz konkluzje prezydencji z dnia 13 grudnia 2016 r., które zyskały poparcie zdecydowanej większości delegacji i jednoznacznie potwierdziły silne zaangażowanie w proces przystąpienia tego kraju do UE, – uwzględniając 13. posiedzenie Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia między byłą jugosłowiańską republiką Macedonii a Komisją Europejską, które odbyło się w Skopje dnia 15 czerwca 2016 r., – uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 listopada 2016 r. zatytułowany „Polityka rozszerzenia UE” (COM(2016)0715) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji zatytułowany „Sprawozdanie za 2016 r. w sprawie byłej jugosłowiańskiej republiki Macedonii” (SWD(2016)0362), – uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z czerwca 2016 r. w sprawie byłej jugosłowiańskiej republiki Macedonii, – uwzględniając priorytety Komisji z czerwca 2015 r. dotyczące pilnych reform w byłej jugosłowiańskiej republice Macedonii, – uwzględniając zalecenia grupy ekspertów wyższego szczebla na temat systemowych problemów w zakresie praworządności w związku z przechwytywaniem informacji ujawnionym na wiosnę 2015 r., – uwzględniając porozumienie polityczne (tzw. porozumienie z Pržino) osiągnięte między czterema głównymi partiami politycznymi w Skopje dnia 2 czerwca i 15 lipca 2015 r., a także czterostronne porozumienie w sprawie jego wdrożenia z dnia 20 lipca i 31 sierpnia 2016 r., – uwzględniając deklarację końcową przewodniczącego szczytu w sprawie Bałkanów Zachodnich, który odbył się dnia 4 lipca 2016 r. w Paryżu, oraz zalecenia organizacji społeczeństwa obywatelskiego na szczyt w Paryżu w 2016 r., – uwzględniając wstępne ustalenia i wnioski, a także sprawozdanie końcowe OBWE/ODIHR dotyczące przedterminowych wyborów parlamentarnych z dnia 11 grudnia 2016 r., – uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 817(1993) i 845(1993), a także rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/225 oraz umowę przejściową z dnia 13 września 1995 r., – uwzględniając wyrok Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie stosowania umowy przejściowej z dnia 13 września 1995 r., – uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie tego kraju, – uwzględniając art. 52 Regulaminu, – uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0055/2017), A. mając na uwadze, że przedterminowe wybory parlamentarne, które były dwa razy przekładane, odbyły się w byłej jugosłowiańskiej republice Macedonii dnia 11 grudnia 2016 r. w zwykłej i spokojnej atmosferze, zgodnie ze standardami międzynarodowymi i zaleceniami OBWE/ODIHR; mając na uwadze, że wybory te przebiegły bez większych incydentów, były ogólnie dobrze zorganizowane i cechowała je wysoka frekwencja wyborcza; B. mając na uwadze, że polaryzacja polityczna, głęboki brak wzajemnego zaufania oraz brak prawdziwego dialogu między stronami utrudniają reformy i przygotowania do przystąpienia; mając na uwadze, że w niektórych ważnych obszarach można zaobserwować ciągły regres; mając na uwadze, że demokracja i praworządność były ciągle kwestionowane, w szczególności w wyniku zawłaszczenia państwa mającego wpływ na funkcjonowanie instytucji demokratycznych i kluczowe obszary społeczeństwa; C. mając na uwadze, że w dniu 27 kwietnia 2017 r. Talat Xhaferi został wybrany na nowego przewodniczącego parlamentu macedońskiego; mając na uwadze, że w dniu 17 maja 2017 r. prezydent republiki Macedonii powierzył mandat do sformowania nowego rządu liderowi partii SDSM Zoranowi Zaewowi; mając na uwadze, że w dniu 31 maja 2017 r. nowy rząd premiera Zorana Zaewa został zatwierdzony przez parlament macedoński; D. mając na uwadze, że do najważniejszych obszarów w procesie reform należą: wymiar sprawiedliwości, administracja publiczna i media, bezrobocie wśród młodzieży oraz przegląd wdrażania umowy ramowej z Ochrydy; E. mając na uwadze, że utrzymanie się tego kraju na ścieżce integracji z UE i ścieżce euroatlantyckiej wymaga poważnego zaangażowania wszystkich sił politycznych; mając na uwadze, że nowy rząd musi przyjąć i w pełni wdrożyć solidne reformy prowadzące do namacalnych wyników, zwłaszcza w obszarach praworządności, sprawiedliwości, korupcji, praw podstawowych, spraw wewnętrznych i dobrosąsiedzkich stosunków; F. mając na uwadze, że między Komisją, Radą i Parlamentem panuje zgoda, że utrzymanie pozytywnej rekomendacji do otwarcia negocjacji akcesyjnych z danym krajem pozostaje zależne od postępów we wdrażaniu porozumienia z Pržino oraz znaczących postępów w realizacji priorytetów dotyczących pilnych reform lub uwarunkowane takimi postępami; G. mając na uwadze, że Rada blokuje kolejne kroki ze względu na nierozstrzygnięty spór z Grecją dotyczący nazwy tego kraju; mając na uwadze, że problemy dwustronne nie powinny być wykorzystywane jako pretekst do blokowania szybkiego rozpoczęcia negocjacji z UE; H. mając na uwadze, że spory dwustronne nie powinny być wykorzystywane do blokowania procesu przystąpienia do UE ani rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych, ale powinny zostać należycie rozwiązane w konstruktywny sposób i zgodnie ze standardami UE i ONZ; mając na uwadze, że należy podjąć wszelkie wysiłki w celu utrzymania stosunków dobrosąsiedzkich i międzyetnicznych; I. mając na uwadze, że (potencjalne) kraje kandydujące są oceniane na podstawie własnych osiągnięć, a harmonogram akcesji zależy od tempa i jakości niezbędnych reform; mając na uwadze, że rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych powinno być gwarantowane po spełnieniu wymaganych warunków; mając na uwadze, że kraj ten jest od wielu lat uznawany za jeden z najbardziej zaawansowanych krajów kandydujących do UE pod względem dostosowania do dorobku prawnego UE; J. mając na uwadze, że proces przystąpienia do UE stanowi główną zachętę do dalszych reform, w szczególności w odniesieniu do praworządności, niezależności sądownictwa, walki z korupcją i wolności mediów; mając na uwadze, że współpraca regionalna i stosunki dobrosąsiedzkie to zasadnicze elementy procesu rozszerzenia, procesu stabilizacji i stowarzyszenia oraz procesu przystąpienia tego kraju do UE; K. mając na uwadze, że w dniach 20 lipca i 31 sierpnia 2016 r. liderzy czterech głównych partii politycznych osiągnęli porozumienie w sprawie wdrażania porozumienia z Pržino, które obejmowało wyznaczenie daty przedterminowych wyborów parlamentarnych na dzień 11 grudnia 2016 r., oraz zadeklarowali swoje wsparcie dla działań Prokuratury Specjalnej; mając na uwadze, że wyrazili oni ponownie swoje zobowiązanie do wdrożenia priorytetów dotyczących pilnych reform; L. mając na uwadze, że ostatni kryzys polityczny pokazał brak skutecznych mechanizmów kontroli i równowagi w macedońskich instytucjach oraz potrzebę zwiększenia przejrzystości i rozliczalności publicznej; M. mając na uwadze, że zwalczanie przestępczości zorganizowanej i korupcji w dalszym ciągu ma zasadnicze znaczenie dla przeciwdziałania infiltracji systemu politycznego, prawnego i gospodarczego przez przestępców; 1. z zadowoleniem przyjmuje utworzenie nowego rządu w dniu 31 maja 2017 r.; nalega na wszystkie partie polityczne, by działały w duchu pojednania, we wspólnym interesie wszystkich obywateli oraz by współpracowały z rządem w celu odbudowy zaufania do kraju i jego instytucji, w tym dzięki pełnemu wdrożeniu porozumienia z Pržino i priorytetów dotyczących pilnych reform; 2. z zadowoleniem przyjmuje poszanowanie podstawowych wolności podczas przedterminowych wyborów w dniu 11 grudnia 2016 r., które były dobrze zorganizowane, charakteryzowały się przejrzystością i otwartością oraz odbyły się bez większych incydentów; odnotowuje, że OBWE/ODIHR uważa, że wybory te odbyły się w warunkach konkurencji; z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż wszystkie partie polityczne zaakceptowały wyniki wyborów w interesie stabilności wewnętrznej oraz podkreśla ich odpowiedzialność za dopilnowanie, by nie doszło do powtórnego kryzysu politycznego; wzywa wszystkie partie do powstrzymania się od wszelkich form blokowania skutecznego funkcjonowania parlamentu; nalega, by nowy rząd szybko przeprowadził konieczne reformy w celu zapewnienia euroatlantyckiej integracji kraju i perspektywy europejskiej z korzyścią dla kraju i jego obywateli; uważa, że współpraca między partiami i grupami etnicznymi ma zasadnicze znaczenie dla rozwiązania palących wyzwań wewnętrznych oraz wyzwań związanych z UE, także w celu utrzymania pozytywnej rekomendacji do otwarcia negocjacji w sprawie członkostwa w UE; 3. z zadowoleniem przyjmuje usprawnienia w procesie wyborczym, co obejmuje ramy prawne, listy wyborców i przekazy medialne; z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego obserwowali wybory w przeważającej większości lokali wyborczych; wzywa właściwe organy, by zajęły się skutecznie domniemanymi nieprawidłowościami i uchybieniami, w tym zastraszaniem wyborców, kupowaniem głosów, nadużywaniem zasobów administracyjnych, politycznymi naciskami na media oraz używaniem konfrontacyjnego języka i atakami werbalnymi na dziennikarzy, również w związku z wyborami samorządowymi w maju 2017 r.; wzywa właściwe organy do uwzględnienia zaleceń OBWE/ODIHR i Komisji Weneckiej oraz do wykazania się wiarygodnymi wynikami w skutecznym kontrolowaniu finansowania partii politycznych i kampanii wyborczych; podkreśla potrzebę większej przejrzystości i dalszego odpolityczniania prac administracji wyborczej w celu zwiększenia publicznego zaufania w przyszłych wyborach; 4. uważa za istotne przeprowadzenie spisu ludności (ostatni spis przeprowadzono w 2002 r.) pod warunkiem osiągnięcia ogólnokrajowego porozumienia w sprawie zastosowanej metodyki, aby uzyskać zaktualizowany i realistyczny obraz sytuacji demograficznej w Macedonii w celu lepszego zaspokojenia potrzeb macedońskich obywateli i oferowania im usług, a także w celu dalszego aktualizowania list wyborców oraz minimalizowania nieprawidłowości i niedociągnięć w przyszłości; 5. oczekuje, że nowy rząd w ramach pierwszego priorytetu – we współpracy z innymi partiami – przyspieszy reformy związane z UE; potwierdza swoje poparcie dla otwarcia negocjacji akcesyjnych pod warunkiem osiągnięcia postępów w realizacji porozumienia z Pržino w celu zapewnienia jego pełnego, faktycznego i trwałego wdrażania oraz znaczących postępów w realizacji priorytetów dotyczących pilnych reform w ramach reform systemowych; wzywa Radę, by w najbliższym możliwym terminie zajęła się kwestią negocjacji akcesyjnych; jest w dalszym ciągu przekonany, że negocjacje mogą prowadzić do bardzo potrzebnych reform, zapewnić nową dynamikę, odnowić perspektywę europejską i pozytywnie wpłynąć na rozwiązanie sporów dwustronnych, tak aby nie utrudniać procesu przystąpienia do UE; 6. podkreśla strategiczne znaczenie wsparcia dalszych postępów w procesie integracji z UE oraz ponownie apeluje o okazanie woli politycznej i odpowiedzialności przez wszystkie partie, by w pełni wdrożyć priorytety dotyczące pilnych reform oraz porozumienie z Pržino; podkreśla, że realizacja porozumienia z Pržino ma zasadnicze znaczenie także poza obszarem wyborów w celu zapewnienia politycznej stabilności i trwałości w przyszłości; wzywa Komisję, by w najbliższym możliwym terminie, ale przed końcem 2017 r., oceniła postępy tego kraju w ich wdrażaniu oraz by złożyła Parlamentowi i Radzie stosowne sprawozdanie; przypominając, że należy zainicjować i wdrożyć dawno oczekiwane reformy, popiera kontynuowanie dialogu na wysokim szczeblu w sprawie przystąpienia z myślą o systematycznym wspieraniu tego kraju w tym dążeniu; żałuje, że nie zorganizowano żadnego spotkania w ramach dialogu na wysokim szczeblu w sprawie przystąpienia oraz że poczyniono niewiele postępów w osiąganiu wcześniejszych celów; zwraca uwagę na potencjalne negatywne skutki polityczne, społeczno-gospodarcze i związane z bezpieczeństwem, wynikające z dalszych opóźnień w procesie integracji euro-atlantyckiej tego kraju; wzywa ponadto Komisję i ESDZ do zwiększenia widoczności projektów finansowanych przez UE w kraju w celu zbliżenia UE do obywateli tego kraju; 7. podkreśla znaczne postępy kraju w procesie integracji z UE oraz zwraca uwagę na negatywne skutki dalszych opóźnień w procesie integracji, łącznie z zagrożeniem dla wiarygodności polityki rozszerzenia UE oraz ryzykiem braku stabilności w regionie; 8. wskazuje, że obecne wyzwania, przed jakimi stoi Unia Europejska (wyjście Wielkiej Brytanii z UE, migracja, radykalizm itd.), nie powinny utrudniać procesu rozszerzenia, a potwierdziły one raczej konieczność pełnej integracji Bałkanów Zachodnich ze strukturami UE w celu wzmocnienia i pogłębienia partnerstwa w dążeniu do przezwyciężenia kryzysów międzynarodowych; 9. z zadowoleniem przyjmuje wysoki poziom dostosowania przepisów do wspólnotowego dorobku prawnego oraz potwierdza priorytet nadany skutecznemu wdrażaniu i egzekwowaniu istniejących ram prawnych i politycznych, jak w przypadku krajów już zaangażowanych w negocjacje akcesyjne; 10. gratuluje Macedonii ciągłego wywiązywania się ze swoich zobowiązań w ramach układu o stabilizacji i stowarzyszeniu; wzywa Radę do przyjęcia wniosku Komisji z 2009 r. w sprawie przejścia do drugiego etapu układu o stabilizacji i stowarzyszeniu, zgodnie z odpowiednimi przepisami; 11. wzywa wszystkie strony do wykazania woli politycznej i odpowiedzialności, aby przezwyciężyć podziały polityczne, polaryzację oraz brak kultury kompromisu i wznowić dialog; ponownie podkreśla kluczową rolę parlamentu w rozwoju demokratycznym kraju oraz jako forum dla politycznego dialogu i politycznej reprezentacji; wzywa do umocnienia jego funkcji nadzorczej oraz do ograniczenia praktyki wprowadzania częstych zmian legislacyjnych do przepisów i wykorzystywania procedur skróconych w celu ich przyjmowania bez przeprowadzania wystarczających konsultacji ani ocen skutków; wzywa do zapewnienia sprawnego funkcjonowania komisji parlamentarnych ds. przechwytywania informacji oraz ds. bezpieczeństwa i kontrwywiadu, a także do zapewnienia im nieograniczonego dostępu do niezbędnych danych i zeznań w celu zagwarantowania wiarygodnej kontroli parlamentarnej nad właściwymi służbami; potwierdza konstruktywną rolę społeczeństwa obywatelskiego we wspieraniu i udoskonalaniu procesów demokratycznych; 12. odnotowuje pewne postępy w reformowaniu administracji publicznej, w tym działania mające na celu wdrożenie nowych ram prawnych dotyczących zarządzania zasobami ludzkimi; wzywa do dalszego zobowiązania się do wdrażania rekomendacji Komisji; pozostaje zaniepokojony upolitycznieniem administracji publicznej oraz faktem, że urzędnicy służby cywilnej są poddawani presji politycznej; wzywa nowy rząd do wykazania silnego zobowiązania politycznego w celu zwiększenia profesjonalizmu, osiągnieć zawodowych, neutralności i niezależności na wszystkich szczeblach poprzez wdrożenie nowej procedury rekrutacji i oceny, opartej na osiągnięciach zawodowych; podkreśla potrzebę uzupełnienia strategii reformy administracji publicznej na lata 2017–2022, w tym poprzez udostępnienie wystarczających środków budżetowych na jej realizację, a także konieczność wzmocnienia odnośnych zdolności administracyjnych; wzywa nowy rząd do ustanowienia przejrzystych i skutecznych granic odpowiedzialności w ramach instytucji i między nimi; zaleca sprawiedliwą reprezentację wszystkich społeczności na wszystkich szczeblach administracji publicznej; 13. zaleca nowemu rządowi opracowanie kompleksowej strategii e-rządzenia powiązanej z dalszym rozwojem e-usług dla obywateli i przedsiębiorstw w celu ograniczenia obciążenia biurokratycznego dla państwa, obywateli i przedsiębiorstw; podkreśla, że e-rządzenie i e-usługi wzmocniłyby wyniki gospodarcze kraju oraz zwiększyłyby przejrzystość i wydajność administracji publicznej i usług publicznych; zwraca uwagę na prawo obywateli do dostępu do informacji publicznych oraz wzywa do podjęcia dalszych wysiłków w celu zapewnienia, by prawo to nie było w żaden sposób ograniczane; zachęca do poszukiwania innowacyjnych rozwiązań elektronicznych w celu zapewnienia łatwego dostępu do informacji publicznych i ograniczenia związanej z tym biurokracji; 14. ubolewa nad ciągłym regresem w reformie wymiaru sprawiedliwości, który powinien być zachęcany do niezależnego funkcjonowania; wyraża ubolewanie z powodu ciągłej politycznej ingerencji w jego prace, w tym w mianowanie i awansowanie sędziów i prokuratorów, a także z powodu braku rozliczalności oraz przypadków wybiórczej sprawiedliwości; ponownie apeluje do właściwych organów o skuteczne zajęcie się nierozwiązanymi kwestiami zidentyfikowanymi w ramach priorytetów dotyczących pilnych reform oraz o wykazanie woli politycznej, aby doprowadzić do postępów w reformie sądownictwa, w tym poprzez zwiększenie – w prawodawstwie oraz w praktyce – przejrzystości procedur mianowania i awansowania sędziów oraz poprzez skrócenie czasu trwania postępowań sądowych; uznaje, że podjęto pewne wysiłki w celu poprawy przejrzystości; ponadto wzywa władze do zapewnienia profesjonalizmu Rady Sądowniczej i Rady Prokuratorów oraz funkcjonalnej niezależności systemu wymiaru sprawiedliwości jako całości; 15. przypomina, że ważne jest, by bez przeszkód, dokładnie i w niezależny sposób zbadano zarzuty dotyczące nadużyć ujawnionych w wyniku podsłuchów oraz powiązane z nimi przypadki niedostatecznego nadzoru; przypomina o tym, jak ważne są mandat i prace Prokuratury Specjalnej oraz parlamentarnej komisji śledczej służące zbadaniu, odpowiednio, odpowiedzialności prawnej i politycznej; odnotowuje, że Prokuratura Specjalna wniosła pierwsze akty oskarżenia w sprawach karnych dotyczących nadużyć wynikających z podsłuchów; 16. jest zaniepokojony atakami politycznymi na Prokuraturę Specjalną i utrudnianiem jej pracy za pomocą środków administracyjnych i sądowych oraz brakiem współpracy ze strony innych instytucji; przypomina sądom karnym niestosującym się do oficjalnych wniosków wydanych przez Prokuraturę Specjalną, że są one prawnie zobowiązane do udzielania pomocy Prokuraturze Specjalnej; uważa, że dla procesu demokratycznego bardzo istotne jest umożliwienie Prokuraturze Specjalnej w pełni niezależnego i nieograniczonego wypełniania jej obowiązków oraz prowadzenia szczegółowych dochodzeń z zapewnieniem jej koniecznych środków; wzywa do udzielenia Prokuraturze Specjalnej pełnego wsparcia oraz zapewnienia jej warunków i czasu koniecznych do ukończenia ważnych prowadzonych przez nią prac; wzywa do wyeliminowania przeszkód sądowych dotyczących przekazywania dowodów Prokuraturze Specjalnej oraz do poparcia zmian w prawie z myślą o zapewnieniu jej niezależnej władzy do celów ochrony świadków w sprawach wchodzących w zakres kompetencji jej urzędu; wyraża przekonanie, że wyniki dochodzeń stanowią ważny krok w kierunku odbudowania zaufania do instytucji krajowych; podkreśla ponadto potrzebę zmiany ustawy o ochronie świadków; 17. w dalszym ciągu wyraża zaniepokojenie w związku z tym, że korupcja wciąż stanowi poważny problem, a zwalczanie korupcji jest osłabiane przez naciski polityczne; podkreśla potrzebę wykazania silnej woli politycznej do walki z korupcją; podkreśla, że należy wzmocnić niezależność policji, prokuratury i Państwowej Komisji ds. Zapobiegania Korupcji; wzywa do zwiększenia przejrzystości oraz zapewnienia wyboru i mianowania członków tej komisji w oparciu o ich osiągnięcia zawodowe; apeluje o podjęcie pilnych starań w celu skutecznego zapobiegania konfliktom interesów i nakładania kar w przypadku ich wystąpienia, a także w celu wykazania się wiarygodnymi wynikami w zwalczaniu korupcji na wysokim szczeblu, łącznie z wdrożeniem ram prawnych na potrzeby ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia zgodnie z europejskimi normami, priorytetami dotyczącymi pilnych reform oraz zaleceniami Komisji Weneckiej; zachęca ponownie niezależne organizacje społeczeństwa obywatelskiego i media do ujawniania korupcji oraz do wspierania niezależnych i bezstronnych dochodzeń; wzywa władze do wsparcia prac prowadzonych przez rzecznika praw obywatelskich za pomocą odpowiednich zasobów kadrowych i środków budżetowych; 18. jest zaniepokojony połączeniem środków przekazu, polityki i działań rządu, w szczególności w odniesieniu do wydatkowania pieniędzy publicznych; zdecydowanie potępia istnienie bezprawnych powiązań między sferą gospodarczą, polityczną i rodzinną w odniesieniu do wydatkowania pieniędzy publicznych; zwraca się do rządu o przyjęcie – jako dodatkowego środka służącego zwalczaniu korupcji – ram prawnych regulujących konflikty interesów oraz upubliczniających aktywa osób zajmujących wysokie stanowiska państwowe; 19. z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie ram prawnych i strategii na rzecz zwalczania przestępczości zorganizowanej; z zadowoleniem przyjmuje rozbicie siatek przestępczych i szklaków powiązanych z handlem ludźmi i handlem narkotykami oraz wzywa do dalszej intensyfikacji wysiłków w walce z przestępczością zorganizowaną; zachęca do dalszego pogłębiania współpracy między organami ścigania zarówno wewnątrz kraju, jak i z państwami sąsiadującymi, oraz do zwiększenia uprawnień i zasobów sądów; uważa, że zasadnicze znaczenie ma dalsze rozwijanie zdolności egzekwowania prawa w celu prowadzenia dochodzeń w sprawie przestępstw finansowych i konfiskaty mienia; 20. docenia stałe wysiłki na rzecz zwalczania islamskiej radykalizacji i zagranicznych bojowników terrorystycznych; z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie strategii na rzecz walki z terroryzmem na lata 2013–2019, która określa również pojęcia brutalnego ekstremizmu, radykalizacji, prewencji i reintegracji; wzywa do jej wdrożenia przez zacieśnienie współpracy między agencjami bezpieczeństwa a organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, przywódcami religijnymi, lokalnymi społecznościami i innymi instytucjami państwowymi w obszarze kształcenia, zdrowia i usług społecznych w zakresie uwzględniania różnych etapów radykalizacji oraz opracowywania narzędzi reintegracji i resocjalizacji; ponadto wzywa do stałego monitorowania powracających zagranicznych bojowników przez służby bezpieczeństwa, do ich odpowiedniej reintegracji w społeczeństwie oraz do stałej wymiany informacji z organami UE i państwami sąsiadującymi; 21. wyraża zaniepokojenie sygnałami otrzymywanymi ze strony organizacji społeczeństwa obywatelskiego na temat pogorszenia się klimatu, w którym działają; pozostaje zaniepokojony radykalnymi atakami publicznymi polityków i mediów na organizacje społeczeństwa obywatelskiego i zagranicznych przedstawicieli; potwierdza i wspiera ważną rolę odgrywaną przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego w monitorowaniu, wspieraniu i udoskonalaniu procesów demokratycznych, w tym procesu wyborczego, oraz zapewnianiu kontroli i równowagi; wyraża zaniepokojenie z powodu nikłego zaangażowania rządu i niewystarczającej współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego na wszystkich szczeblach; podkreśla znaczenie regularnego i konstruktywnego dialogu i współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz wzywa właściwe organy do zaangażowania ich w proces kształtowania polityki w sposób regularny i ustrukturyzowany; zwraca się do władz, by nie dyskryminowały organizacji społeczeństwa obywatelskiego z żadnych względów, takich jak przynależność polityczna, poglądy religijne czy przynależność etniczna; uważa, że bez poważnego uzasadnienia nie można odmawiać żadnym grupom wolności zrzeszania się i zgromadzeń; 22. zachęca władze do wznowienia prac nad przerwanym spisem powszechnym zapewniającym dokładne dane statystyczne dotyczące ludności, które mogłyby służyć za podstawę dla rządowych programów rozwoju i odpowiedniego planowania budżetowego; 23. przypomina rządowi i partiom politycznym o spoczywającej na nich odpowiedzialności za kształtowanie kultury integracji i tolerancji zarówno w przepisach prawnych, jak i w praktyce; z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie krajowej strategii na rzecz równości i niedyskryminacji na lata 2016–2020; wyraża zaniepokojenie co do bezstronności i niezależności Komisji ds. Ochrony przed Dyskryminacją oraz domaga się przejrzystego procesu wyboru jej członków; ponownie potępia nawoływanie do nienawiści wobec dyskryminowanych grup; jest zaniepokojony utrzymującą się nietolerancją i dyskryminacją wobec lesbijek, gejów, osób biseksualnych, transpłciowych i interseksualnych (LGBTI) oraz ciągłymi atakami na te osoby; ponawia apel o dostosowanie ustawy antydyskryminacyjnej do dorobku prawnego UE w odniesieniu do dyskryminacji ze względu na orientację seksualną; ponownie podkreśla konieczność zwalczania uprzedzeń i dyskryminacji wobec ludności romskiej, a także ułatwienia jej integracji oraz dostępu do systemu edukacji i rynku pracy; wyraża zaniepokojenie z powodu nieludzkich warunków panujących w więzieniach i ich przepełnienia mimo znacznego zwiększenia środków budżetowych na ten cel; domaga się poszanowania zaleceń rzecznika praw obywatelskich; 24. wzywa do podjęcia dalszych wysiłków mających na celu promowanie równouprawnienia płci i zwiększenie udziału kobiet w polityce i zatrudnieniu, poprawę ich sytuacji społeczno-gospodarczej oraz wzmocnienie ogólnych praw kobiet; wzywa właściwe władze do lepszego wdrażania ustawy o równych szansach, do przeciwdziałania niewystarczającej reprezentacji kobiet na kluczowych stanowiskach decyzyjnych na wszystkich szczeblach oraz do zwiększenia skuteczności mechanizmów instytucjonalnych na rzecz szerzenia równości kobiet i mężczyzn; wzywa właściwe organy do przydziału odpowiednich środków w budżecie na jej wdrożenie; wyraża zaniepokojenie brakiem dostępu kobiet do części podstawowych usług zdrowotnych, a także utrzymującym się na wysokim poziomie wskaźnikiem umieralności niemowląt; 25. wzywa rząd do podjęcia działań w celu dokonania przeglądu ustawy o zapobieganiu przemocy domowej i ochrony przed nią oraz innych odpowiednich ustaw w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony wszystkim ofiarom przemocy domowej i przemocy uwarunkowanej płcią, a także do poprawy usług wsparcia dla ofiar przemocy domowej, w tym do zapewnienia odpowiedniej liczby schronisk; ponadto wzywa do zapewnienia, by przypadki przemocy domowej były szczegółowo badane, a ich sprawcy byli ścigani, oraz do dalszego przeprowadzania kampanii zwiększających świadomość problemu przemocy domowej; 26. przypomina, że stosunki między grupami etnicznymi są w dalszym ciągu niestabilne; wzywa wszystkie partie polityczne i organizacje społeczeństwa obywatelskiego do aktywnego promowania pluralistycznego i tolerancyjnego społeczeństwa o wieloetnicznym, wielokulturowym i wielowyznaniowym charakterze oraz do wzmocnienia współistnienia i dialogu; uważa, że potrzebne są specjalne środki, aby osiągnąć spójność społeczną wśród różnych społeczności etnicznych, narodowych i religijnych; przypomina rządowi i przywódcom partyjnym o ich zobowiązaniu do pełnego wdrożenia umowy ramowej z Ochrydy w sposób przejrzysty i pluralistyczny, do zakończenia jej zaległego przeglądu bez dalszych opóźnień, w tym zaleceń politycznych, a także do zapewnienia wystarczającego budżetu na jej wdrożenie; potępia wszelkie formy nastrojów separatystycznych i wszelkie dążenia do rozpadu różnych grup społecznych; podkreśla, jak ważne jest, by niezwłocznie rozpocząć długo oczekiwany spis powszechny; 27. wzywa Komisję, by podejmowała dalsze starania w celu wsparcia rzeczywistego procesu pojednania w regionie, zwłaszcza przez wspieranie projektów kulturalnych dotyczących najnowszej historii, a także promowanie wspólnego rozumienia historii oraz publicznej i politycznej kultury tolerancji, integracji i pojednania 28. powtarza, że władze i społeczeństwo obywatelskie powinny podjąć odpowiednie działania na rzecz osiągnięcia historycznego pojednania w celu przezwyciężenia podziałów między różnymi grupami etnicznymi i narodowymi (łącznie z obywatelami narodowości bułgarskiej) oraz wewnątrz tych grup; 29. nalega na rząd, aby wysłał do społeczeństwa i mediów wyraźny sygnał, że dyskryminacja ze względu na tożsamość narodową nie jest tolerowana w tym kraju, także w systemie sądownictwa, w mediach, na rynku pracy i w zakresie możliwości społecznych; podkreśla znaczenie tych działań dla integracji różnych społeczności etnicznych, stabilizacji i integracji europejskiej tego kraju; 30. zachęca władze do odzyskania od Serbii ważnych archiwów jugosłowiańskich tajnych służb; jest zdania, że przejrzyste podejście do totalitarnej przeszłości, obejmujące otwarcie archiwów tajnych służb, stanowi krok w kierunku dalszej demokratyzacji, rozliczalności i siły instytucji; 31. przypomina o znaczeniu wolności i niezależności mediów jako jednej z podstawowych wartości UE oraz fundamentu każdej demokracji; jest zaniepokojony sytuacją w zakresie wolności słowa i mediów, nawoływaniem do nienawiści, przypadkami zastraszania i autocenzury, systematyczną ingerencją i presją polityczną w odniesieniu do strategii redakcyjnych oraz brakiem obiektywnego i rzetelnego dziennikarstwa śledczego, a także niewyważonymi informacjami na temat działań rządu; powtarza swój apel o zapewnienie prezentowania różnych punktów widzenia w głównych mediach, w szczególności przez nadawców publicznych; 32. wzywa nowy rząd do zadbania o to, by przeprowadzono rzetelne dochodzenia w sprawie zastraszania dziennikarzy lub stosowania wobec nich przemocy oraz zapobiegano takim zjawiskom, a także by postawiono sprawców tych czynów przed wymiarem sprawiedliwości; podkreśla potrzebę zapewnienia zrównoważoności oraz politycznej i finansowej autonomii nadawców publicznych w celu zapewnienia ich niezależności finansowej i redakcyjnej, a także prawo dostępu do obiektywnych informacji; domaga się ustanowienia pluralistycznych organów reprezentujących interesy mediów; wzywa do ustanowienia kodeksu postępowania zawodowego akceptowanego zarówno przez media publiczne, jak i prywatne; zachęca urzędników rządowych, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i organizacje dziennikarzy do wspólnych prac nad reformą mediów; 33. pozostaje zaniepokojony faktem, że sytuacja polityczna stanowi poważne zagrożenie dla macedońskiej gospodarki; jest w dalszym ciągu zaniepokojony słabym egzekwowaniem umów, rozmiarami gospodarki nieformalnej oraz trudnościami w uzyskaniu dostępu do finansowania; podkreśla, że istotną przeszkodą dla działalności gospodarczej jest rozrośnięta szara strefa; podkreśla potrzebę przyjęcia środków, które poprawią konkurencyjność i zdolność sektora prywatnego do tworzenia miejsc pracy, oraz wzywa właściwe organy, by zajęły się również kwestią skuteczności wymiaru sprawiedliwości; 34. z zadowoleniem przyjmuje utrzymanie stabilności makroekonomicznej, ograniczenie stopy bezrobocia i ciągłe zaangażowanie rządu we wspieranie wzrostu i zatrudnienia przez rynkową politykę gospodarczą, jednak jest zaniepokojony trwałością długu publicznego oraz utrzymującą się wysoką stopą bezrobocia z bardzo niskim współczynnikiem aktywności zawodowej, zwłaszcza wśród młodzieży, kobiet i osób niepełnosprawnych; ponadto wzywa właściwe organy do zwalczania długotrwałego i strukturalnego bezrobocia, promowania współpracy w zakresie polityki gospodarczej, lepszego dostosowania edukacji do potrzeb rynku pracy i opracowania ukierunkowanej strategii przewidującej, jak zapewnić lepszą integrację młodzieży i kobiet na rynku pracy; jest zaniepokojony odpływem dobrze wykształconych i młodych specjalistów i stanowczo wzywa rząd do opracowania programów umożliwiających powrót wysoko wykwalifikowanych młodych specjalistów oraz ich uczestnictwo w procesach politycznych i decyzyjnych; domaga się poprawy dyscypliny budżetowej i przejrzystości oraz zwiększenia zdolności w zakresie planowania budżetowego; wspiera zasadę zrównoważonego budżetu; zauważa, że wiarygodne i przewidywalne otoczenie regulacyjne dla przedsiębiorstw skutkuje zwiększoną stabilnością makroekonomiczną i wzrostem; wzywa do przeprowadzenia odpowiednich konsultacji z wszystkimi zainteresowanymi stronami w tym względzie; 35. z zadowoleniem przyjmuje postępy w modernizacji sieci transportowych, energetycznych i telekomunikacyjnych, a w szczególności wysiłki włożone w zakończenie budowy korytarza X(2); wobec ogromnego znaczenia połączeń kolejowych w ramach zrównoważonego systemu transportu z zadowoleniem przyjmuje zamiar rządu, by zmodernizować lub wybudować połączenia kolejowe ze Skopje do stolic państw sąsiadujących, i domaga się szybszych postępów, w szczególności w finalizowaniu połączeń kolejowych i drogowych w ramach korytarza VIII(3); 36. wyraża uznanie dla dobrego poziomu przygotowania w obszarze łączności elektronicznej i społeczeństwa informacyjnego; wzywa do poczynienia dalszych postępów w obszarze bezpieczeństwa cybernetycznego oraz podkreśla potrzebę opracowania i przyjęcia krajowej strategii bezpieczeństwa cybernetycznego w celu zwiększenia odporności cybernetycznej; 37. jest zaniepokojony znacznymi uchybieniami w dziedzinie środowiska, zwłaszcza w obszarze zanieczyszczenia przemysłowego oraz zanieczyszczenia powietrza i wody; zauważa, że obecny stan systemu wodociągowego jest zasadniczo niezadowalający, co skutkuje dużymi stratami wody i problemami z jakością wody; podkreśla konieczność opracowania i realizacji zrównoważonej polityki dotyczącej odpadów oraz wzywa do opracowania kompleksowej polityki i strategii działania w dziedzinie klimatu, zgodnych z ramami strategii „UE 2030”, w odniesieniu do polityki przeciwdziałania zmianie klimatu, a także wzywa do ratyfikacji i wdrożenia porozumienia klimatycznego z Paryża; 38. z zadowoleniem przyjmuje konstruktywną rolę kraju we współpracy regionalnej, w szczególności w ramach inicjatywy sześciu krajów Bałkanów Zachodnich i programu dotyczącego jakości sieci połączeń; zauważa jednak, że połączenia w ramach infrastruktury transportowej i energetycznej z państwami sąsiadującymi w regionie oraz połączenie z TEN-T są nadal ograniczone; z zadowoleniem przyjmuje postępy dokonane w odniesieniu do bezpieczeństwa dostaw oraz w obszarze połączeń międzysystemowych sieci przesyłu energii elektrycznej i gazu; odnotowuje porozumienie podpisane z krajami Bałkanów Zachodnich w sprawie rozwoju regionalnego rynku energii elektrycznej; podkreśla potrzebę dokonania postępów w zakresie otwarcia rynku energii elektrycznej oraz rozwoju konkurencji na rynku gazu i energii elektrycznej w dążeniu do rozdzielenia usług użyteczności publicznej zgodnie z trzecim pakietem energetycznym UE; wzywa do znacznych usprawnień w obszarze efektywności energetycznej, produkcji energii ze źródeł odnawialnych oraz walki ze zmianą klimatu; wzywa do ratyfikowania porozumienia klimatycznego z Paryża; 39. wzywa władze do wzmocnienia zdolności administracyjnych i finansowych, aby można było zapewnić przejrzysty, wydajny i skuteczny system zamówień publicznych, zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom oraz właściwie i terminowo wykorzystywać środki unijne, a jednocześnie do przekazywania szczegółowych okresowych sprawozdań dotyczących programowania i wykorzystywania funduszy wspólnotowych; z zaniepokojeniem zauważa, że Komisja raz jeszcze obniżyła wsparcie finansowe w ramach IPA o ok. 27 mln EUR w wyniku braku zaangażowania politycznego do przeprowadzenia reform w obszarze zarządzania finansami publicznymi; apeluje do Komisji, by w swoich sprawozdaniach zawierała informacje o wsparciu z IPA dla tego kraju oraz o skuteczności wdrożonych środków, w szczególności o wsparciu z IPA przydzielonym na realizację kluczowych priorytetów i odnośnych projektów; 40. wyraża uznanie dla tego kraju za konstruktywną rolę i współpracę oraz ogromne wysiłki przy stawianiu czoła wyzwaniom związanym z kryzysem migracyjnym, co zapewniło istotny wkład w bezpieczeństwo i stabilność UE; w związku z tym wzywa Komisję do zapewnienia temu krajowi wszystkich koniecznych narzędzi w celu złagodzenia kryzysu; zaleca dalsze środki i działania zgodne z międzynarodowym prawem humanitarnym w celu usprawnienia systemu azylowego, zapewnienia koniecznych zdolności do zwalczania handlu ludźmi i przemytu migrantów oraz zapobiegania tym zjawiskom, w tym umów o współpracy z sąsiednimi państwami w zakresie zwalczania przestępczości, a także do zapewnienia skutecznego zarządzania granicami; 41. odnotowuje, że kraj ten leży na tak zwanym szlaku zachodniobałkańskim oraz że około 600 000 uchodźców i migrantów, w tym osób szczególnie narażonych, takich jak dzieci i osoby starsze, podróżowało dotychczas przez ten kraj w drodze do Europy; wzywa władze tego kraju do zapewnienia, by migranci i uchodźcy ubiegający się o azyl w tym kraju lub podróżujący przez jego terytorium byli traktowani zgodnie z prawem międzynarodowym i prawem UE, w tym z Konwencją dotyczącą statusu uchodźców z 1951 r. oraz Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej; 42. wzywa Komisję do dalszej współpracy ze wszystkimi państwami Bałkanów Zachodnich w sprawach związanych z migracją, by zapewnić przestrzeganie norm europejskich i międzynarodowych; 43. podkreśla znaczenie współpracy regionalnej jako narzędzia do napędzania procesu integracji z UE oraz wyraża uznanie dla konstruktywnych wysiłków kraju i jego aktywnego wkładu w promowanie stosunków dwustronnych z wszystkimi krajami w regionie; 44. uważa, że współpraca regionalna stanowi istotny element procesu akcesyjnego do UE, ponieważ przynosi temu regionowi stabilizację i dobrobyt, powinna być zatem priorytetem dla rządu; wyraża zadowolenie z faktu, że kraj ten stale odgrywa konstruktywną rolę oraz wnosi aktywny wkład w promowanie współpracy dwustronnej, regionalnej i międzynarodowej, a także uczestniczy w cywilnych i wojskowych operacjach zarządzania kryzysowego; pochwala większą zgodność z polityką zagraniczną UE (73 %); wzywa macedońskie władze, by dostosowały się także do środków ograniczających przyjętych przez UE wobec Rosji w następstwie nielegalnej aneksji Krymu; ponownie zauważa, jak ważne jest zakończenie negocjacji dotyczących traktatu w sprawie przyjaźni i dobrego sąsiedztwa z Bułgarią; apeluje do władz, by szanowały polityczne, społeczne i kulturowe prawa obywateli tego kraju, którzy uważają się za Bułgarów; 45. zachęca do powołania wspólnych eksperckich komisji ds. historii i edukacji z państwami sąsiadującymi, co przyczyniłoby się do osiągnięcia celu, jakim jest obiektywne interpretowanie historii w oparciu o fakty, zacieśnianie współpracy środowisk akademickich oraz propagowanie wśród młodzieży pozytywnego nastawienia do państw sąsiadujących; 46. z zadowoleniem przyjmuje wymierne rezultaty inicjatywy na rzecz środków budowy zaufania między tym krajem a Grecją, które mogłyby doprowadzić do lepszego zrozumienia i zacieśnienia stosunków dwustronnych, co utorowałoby drogę rozwiązaniu kwestii nazwy, możliwemu do zaakceptowania przez obie strony, a także uznaje pozytywne działania na rzecz ich realizacji; podkreśla znaczenie unikania kontrowersyjnych gestów, działań i oświadczeń, które mogłyby negatywnie wpływać na stosunki dobrosąsiedzkie; stanowczo podtrzymuje swój apel do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel oraz do Komisji o podjęcie nowych inicjatyw w celu przezwyciężenia pozostałych różnic oraz o wypracowanie – we współpracy z tymi dwoma krajami i ze specjalnym przedstawicielem ONZ – rozwiązania kwestii nazwy, możliwego do zaakceptowania przez obie strony, a także o przedstawienie Parlamentowi sprawozdania na ten temat; 47. z zadowoleniem przyjmuje działania podjęte w ramach procesu berlińskiego, które pokazują silne polityczne poparcie dla perspektywy europejskiej krajów Bałkanów Zachodnich; podkreśla znaczenie tego procesu dla promowania rozwoju ekonomicznego państw w regionie poprzez inwestycje w sieci bazowe i projekty dwustronne w obszarach infrastruktury, gospodarki i wzajemnych połączeń; przypomina o znaczeniu aktywnego uczestnictwa w regionalnych inicjatywach dotyczących młodzieży, takich jak regionalne biuro ds. współpracy na rzecz młodzieży na Bałkanach Zachodnich; z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie funduszu dla Bałkanów Zachodnich oraz wzywa Komisję do uwzględniania proponowanych inicjatyw i projektów; 48. wyraża uznanie dla tego kraju za przewodnictwo w ramach Inicjatywy Środkowoeuropejskiej koncentrującej się w 2015 r. na współpracy gospodarczej i możliwościach rynkowych, infrastrukturze i ogólnym rozwoju gospodarczym, w tym rozwoju obszarów wiejskich i turystyce, a także łączeniu makroregionów; 49. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, jak również rządowi i parlamentowi tego kraju.
| ||||||||||||||
| Sytuacja w Demokratycznej Republice Konga |
| |||||||||||||
Parlament Europejski, – uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje, w szczególności rezolucje w sprawie Demokratycznej Republiki Konga (DR Konga) z dni 23 czerwca 2016 r.(1), 1 grudnia 2016 r.(2) i 2 lutego 2017 r.(3), – uwzględniając oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini i jej rzecznika dotyczące sytuacji w DR Konga, – uwzględniając oświadczenia delegatury UE w Demokratycznej Republice Konga w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w tym kraju, – uwzględniając porozumienia polityczne zawarte w DR Konga w dniu 31 grudnia 2016 r., – uwzględniając rezolucję Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie sytuacji przedwyborczej i stanu bezpieczeństwa w DR Konga, – uwzględniając konkluzje Rady w sprawie DR Konga z dni 17 października 2016 r. i 6 marca 2017 r., – uwzględniając sprawozdanie sekretarza generalnego ONZ z dnia 10 marca 2017 r. w sprawie misji stabilizacyjnej ONZ w DR Konga, – uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie DR Konga, zwłaszcza rezolucję nr 2293 (2016) w sprawie wznowienia sankcji nałożonych na DR Konga i mandatu grupy ekspertów oraz rezolucję nr 2348 (2017) w sprawie przedłużenia mandatu misji stabilizacyjnej ONZ w DR Konga (MONUSCO), – uwzględniając wspólne oświadczenie Unii Afrykańskiej, Organizacji Narodów Zjednoczonych, Unii Europejskiej i Międzynarodowej Organizacji Frankofonii z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie DR Konga, – uwzględniając zmienioną umowę o partnerstwie z Kotonu, – uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów z czerwca 1981 r., – uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów, – uwzględniając konstytucję Demokratycznej Republiki Konga przyjętą w dniu 18 lutego 2006 r., – uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu, A. mając na uwadze, że w DR Konga stale trwają konflikty i dochodzi do brutalnych represji politycznych; mając na uwadze, że kryzys humanitarny i bezpieczeństwa w DR Konga jeszcze się pogłębił w wyniku kryzysu politycznego spowodowanego nieuszanowaniem przez prezydenta Josepha Kabilę konstytucyjnego limitu dwóch kadencji; B. mając na uwadze, że konflikt ma miejsce w kontekście kryzysu politycznego w DR Konga; mając na uwadze, że porozumienie osiągnięte dnia 31 grudnia 2016 r. pod auspicjami Krajowej Konferencji Episkopatu Konga (CENCO) przewiduje dokonanie przemiany politycznej, która ma się zakończyć przeprowadzeniem do końca 2017 r. wolnych i uczciwych wyborów prezydenckich, bez zmieniania konstytucji; mając na uwadze, że do tej pory nie osiągnięto postępów w realizacji porozumienia; C. mając na uwadze, że w sierpniu 2016 r. w prowincji Kasai Środkowe między kongijską armią a lokalnymi bojówkami doszło do starć zbrojnych, które rozprzestrzeniły się następnie na sąsiednie prowincje Kasai Wschodnie, Lomami i Sankuru, doprowadzając do kryzysu humanitarnego oraz przesiedlenia wewnętrznego ponad miliona cywilów; mając na uwadze, że w sprawozdaniach ONZ udokumentowano łamanie praw człowieka na ogromną skalę, w tym masakrę ponad 500 cywilów i odkrycie ponad 40 masowych grobów; mając na uwadze, że według ONZ blisko 400 000 dzieci grozi śmierć z głodu; mając na uwadze, że 165 kongijskich organizacji społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka wezwało do przeprowadzenia niezależnego międzynarodowego dochodzenia w sprawie masowych naruszeń praw człowieka w prowincjach Kasai i Lomami, podkreślając, że zarówno siły rządowe, jak i bojówki uczestniczą w tych zbrodniach; D. mając na uwadze, że w marcu 2017 r. w prowincji Kasai uprowadzono i zamordowano dwóch ekspertów ONZ wraz z personelem pomocniczym; E. mając na uwadze, że w kwietniu 2017 r. Biuro ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej Organizacji Narodów Zjednoczonych (OCHA) wystosowało apel o środki w wysokości 64,5 mln USD w związku z pilną koniecznością zapewnienia pomocy humanitarnej w rejonie Kasai; F. mając na uwadze, że organizacje praw człowieka nieustannie donoszą o pogarszaniu się sytuacji w kraju, jeśli chodzi o prawa człowieka oraz wolność słowa, zgromadzeń i demonstracji, o rosnącej liczbie motywowanych politycznie procesów i o nadmiernym używaniu siły, w szczególności przez armię i bojówki, wobec uczestników demonstracji pokojowych, dziennikarzy i przedstawicieli opozycji politycznej; mając na uwadze, że kobiety i dzieci są pierwszymi ofiarami konfliktu, a przemoc seksualna i przemoc ze względu na płeć, często stosowana jako taktyka wojenna, jest szeroko rozpowszechniona; G. mając na uwadze, że w ramach swojego mandatu, który został odnowiony w kwietniu 2017 r. na kolejny rok, MONUSCO powinna wnieść wkład w ochronę ludności cywilnej w obliczu eskalacji przemocy i powinna wspierać wdrażanie porozumienia politycznego z dnia 31 grudnia 2016 r., natomiast kontyngent MONUSCO należy rozmieścić również z należytym uwzględnieniem nowych priorytetów humanitarnych i w zakresie bezpieczeństwa; H. mając na uwadze, że w dniu 12 grudnia 2016 r. UE przyjęła środki ograniczające wobec siedmiu osób w odpowiedzi na utrudnianie procesu wyborczego i przypadki naruszania praw człowieka, a w dniu 29 maja 2017 r. przyjęła takie środki wobec kolejnych dziewięciu osób, które zajmują wysokie stanowiska w administracji państwowej oraz w strukturach dowodzenia sił bezpieczeństwa DR Konga; 1. jest poważnie zaniepokojony pogorszeniem się sytuacji politycznej, stanu bezpieczeństwa i sytuacji humanitarnej w DR Konga; stanowczo potępia wszystkie przypadki naruszania praw człowieka, w tym akty przemocy popełniane przez wszystkich sprawców, uprowadzenia, zabójstwa, tortury, przemoc seksualną oraz niesłuszne aresztowania i bezprawne przetrzymywanie; 2. apeluje o powołanie niezależnej i wszechstronnej komisji śledczej, w której skład wejdą również eksperci ONZ i która będzie miała za zadanie wyjaśnienie aktów przemocy w regionie Kasai oraz dopilnowanie, by sprawcy tych masakr zostali pociągnięci do odpowiedzialności za swoje czyny; wzywa państwa członkowskie do politycznego i finansowego wsparcia tej komisji śledczej; 3. przypomina, że rząd DR Konga ponosi główną odpowiedzialność za ochronę ludności cywilnej na jego terytorium i podlegającej jego jurysdykcji, w tym za ochronę przed zbrodniami przeciwko ludzkości i zbrodniami wojennymi; 4. głęboko ubolewa z powodu opóźnień w organizacji następnych wyborów prezydenckich i parlamentarnych w DR Konga, co stanowi naruszenie kongijskiej konstytucji; ponadto ubolewa nad brakiem postępów we wprowadzaniu w życie porozumienia politycznego z dnia 31 grudnia 2016 r., jeśli chodzi o przepisy przejściowe; przypomina o podjętym przez rząd DR Konga zobowiązaniu do przeprowadzenia w wiarygodny sposób i przed końcem 2017 r. przejrzystych, wolnych i uczciwych wyborów i do zapewnienia ochrony praw i swobód politycznych, zgodnie z porozumieniem politycznym, co powinno doprowadzić do pokojowego przekazania władzy; powtarza, jak ważne jest opublikowanie szczegółowego harmonogramu wyborów, i jednocześnie z zadowoleniem przyjmuje proces rejestracji wyborców; apeluje o wczesne wdrożenie zobowiązań zawartych w porozumieniu, w szczególności o zmianę i przyjęcie niezbędnych ustaw przez kongijski parlament przed końcem jego kadencji; apeluje o zmianę prawa wyborczego, aby zagwarantować reprezentację kobiet dzięki odpowiednim środkom; 5. podkreśla, że Niezależna Państwowa Komisja Wyborcza musi być instytucją bezstronną i pluralistyczną we wdrażaniu wiarygodnego i demokratycznego procesu wyborczego; wzywa do natychmiastowego utworzenia krajowej rady ds. monitorowania wdrażania porozumienia i procesu wyborczego, zgodnie z zawartym w 2016 r. porozumieniem politycznym; 6. przypomina, że obowiązkiem rządu jest poszanowanie, ochrona i propagowanie podstawowych wolności stanowiących podstawę demokracji; apeluje do władz kongijskich o przywrócenie warunków sprzyjających swobodnemu i pokojowemu korzystaniu z wolności słowa, zrzeszania się i zgromadzeń oraz z wolności mediów; domaga się natychmiastowego uwolnienia osób przetrzymywanych bezprawnie, w tym dziennikarzy, członków opozycji i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego; wzywa wszystkie podmioty polityczne do prowadzenia dialogu politycznego; 7. potępia wszelkie naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego, których dopuściły się władze krajowe i służby bezpieczeństwa; jest ponadto zaniepokojony doniesieniami o poważnych przypadkach łamania praw człowieka przez lokalne bojówki, w tym o bezprawnym rekrutowaniu i wykorzystywaniu dzieci jako żołnierzy, które można określić mianem zbrodni wojennych na mocy prawa międzynarodowego; jest zdania, że położenie kresu zjawisku dzieci-żołnierzy musi być priorytetem władz i społeczności międzynarodowej; 8. ponownie wyraża poważne zaniepokojenie alarmującą sytuacją humanitarną w DR Konga, w tym wysiedleniami, brakiem bezpieczeństwa żywnościowego, epidemiami i katastrofami naturalnymi; wzywa UE i jej państwa członkowskie do zwiększenia wsparcia finansowego i pomocy humanitarnej za pośrednictwem godnych zaufania organizacji, aby zaspokoić pilne potrzeby ludności, zwłaszcza w prowincji Kasai; stanowczo potępia wszelkie ataki na pracowników pomocy humanitarnej i placówki humanitarne i apeluje do władz kongijskich o dopilnowanie sprawnego i terminowego dostarczania ludności pomocy przez organizacje humanitarne; 9. z zadowoleniem przyjmuje odnowienie mandatu MONUSCO oraz pracę wykonywaną przez specjalnego przedstawiciela sekretarza generalnego ONZ w DR Konga na rzecz ochrony ludności cywilnej i praw człowieka w kontekście wyborów; podkreśla, że pierwotny i aktualny mandat, który ma zastosowanie do wszystkich oddziałów ONZ w tym kraju, zakłada „neutralizację ugrupowań zbrojnych”; apeluje do wszystkich sił MONUSCO, by w pełni się zaangażowały i broniły ludności przed ugrupowaniami zbrojnymi, chroniły kobiety przed gwałtami i innymi aktami przemocy seksualnej, a także by nie zezwalały na jakiekolwiek ograniczenia w oparciu o krajowe struktury dowodzenia; 10. z niepokojem odnotowuje ryzyko destabilizacji w regionie; potwierdza wsparcie dla Organizacji Narodów Zjednoczonych, Międzynarodowej Organizacji Frankofonii i Unii Afrykańskiej z myślą o ułatwianiu dialogu politycznego; apeluje o większe zaangażowanie w regionie Wielkich Jezior, aby zapobiec dalszej destabilizacji; 11. przypomina o znaczeniu pociągania do odpowiedzialności osób odpowiedzialnych za łamanie praw człowieka oraz inne akty, które zagrażają kompromisowemu i pokojowemu rozwiązaniu konfliktu w DR Konga; popiera stosowanie przez UE ukierunkowanych sankcji wobec osób odpowiedzialnych za poważne naruszenia praw człowieka; wzywa do przeprowadzenia dalszych dochodzeń dotyczących osób odpowiedzialnych, na najwyższym szczeblu rządowym, za akty przemocy i przestępstwa popełnione w DR Konga oraz za rabowanie zasobów naturalnych, a także do nałożenia sankcji na te osoby, zgodnie z dochodzeniami prowadzonymi przez grupę ekspertów ONZ; podkreśla, że sankcje te muszą obejmować zamrożenie aktywów i zakaz wjazdu na terytorium UE; 12. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Unii Afrykańskiej, Parlamentowi Panafrykańskiemu, Radzie Ministrów i Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP–UE, sekretarzowi generalnemu ONZ oraz prezydentowi, premierowi i parlamentowi Demokratycznej Republiki Konga.
| ||||||||||||||
| Aktualny stan wdrożenia porozumienia na rzecz zrównoważoności w Bangladeszu |
| |||||||||||||||||||||||||||||||
Parlament Europejski, – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie wolności słowa w Bangladeszu(1), – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie drugiej rocznicy zawalenia się budynku Rana Plaza oraz postępów w realizacji porozumienia na rzecz stałej poprawy praw pracowniczych i bezpieczeństwa w fabrykach w przemyśle konfekcyjno‑dziewiarskim w Bangladeszu (porozumienie na rzecz zrównoważoności)(2), – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 września 2014 r. w sprawie łamania praw człowieka w Bangladeszu,(3) – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie inicjatywy przewodniej UE dotyczącej przemysłu konfekcyjnego(4), – uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Bangladeszu, w szczególności rezolucje z dnia 16 stycznia 2014 r.(5), 21 listopada 2013 r.(6) i 14 marca 2013 r.(7), – uwzględniając swoje rezolucje z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie praw człowieka oraz norm społecznych i środowiskowych w międzynarodowych umowach handlowych(8) oraz w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w międzynarodowych umowach handlowych(9), – uwzględniając swoje rezolucje z dnia 6 lutego 2013 r. w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw: rozliczalne, przejrzyste i odpowiedzialne zachowanie przedsiębiorstw a trwały wzrost(10), a także w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw: dbanie o interesy obywateli a droga do trwałego ożywienia gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu(11), – uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 24 kwietnia 2017 r. pt. „Zrównoważony charakter łańcuchów wartości w przemyśle konfekcyjnym dzięki działaniom UE na rzecz rozwoju” (SWD(2017)0147), – uwzględniając komunikat Komisji pt. „Odnowiona strategia UE na lata 2011–2014 dotycząca społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw” (COM(2011)0681) oraz rezultaty konsultacji społecznych w sprawie prac Komisji dotyczących kierunku jej polityki poświęconej społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw po 2014 r., – uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie nowej, perspektywicznej i innowacyjnej przyszłej strategii w dziedzinie handlu i inwestycji(12), – uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 października 2015 r. zatytułowany „Handel dla wszystkich – w kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej” (COM(2015)0497), – uwzględniając Umowę o współpracy między Wspólnotą Europejską a Ludową Republiką Bangladeszu w sprawie partnerstwa i rozwoju, – uwzględniając porozumienie na rzecz stałej poprawy praw pracowniczych i bezpieczeństwa w fabrykach w przemyśle konfekcyjno-dziewiarskim w Bangladeszu, – uwzględniając sprawozdania Komisji Europejskiej dotyczące technicznego statusu porozumienia na rzecz zrównoważoności w Bangladeszu z lipca 2016 r. i z dnia 24 kwietnia 2015 r., – uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego z dnia 23 stycznia 2017 r. w następstwie wyjazdu delegacji ad hoc tej komisji do Bangladeszu (Dhaka) w dniach 15–17 listopada 2016 r., – uwzględniając program Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) „Lepsza praca” w Bangladeszu, uruchomiony w październiku 2013 r., – uwzględniając sprawozdanie z trójstronnej misji obserwacyjnej wysokiego szczebla MOP oraz przedstawione w 2017 r. uwagi Komitetu Ekspertów MOP ds. Stosowania Konwencji i Zaleceń dotyczące konwencji nr 87 i 98, – uwzględniając specjalny ustęp w dokumencie Komitetu ds. Stosowania Norm będącym wynikiem konferencji MOP w 2016 r., – uwzględniając złożoną w 2017 r. w Komitecie Wolności Związkowej MOP skargę dotyczącą rządowych działań z grudnia 2016 r., wymierzonych przeciwko pracownikom branży konfekcyjnej w Aszulii, a także skargę złożoną w placówkach misji specjalnych ONZ, dotyczącą rządowych działań w Aszulii, – uwzględniając przyjętą w Johannesburgu deklarację ONZ w sprawie zrównoważonej konsumpcji i produkcji wspierającej rozwój społeczny i gospodarczy, – uwzględniając publikację UNCTAD z 2015 r. pt. „Investment Policy Framework for Sustainable Development” [„Ramy polityki inwestycyjnej na rzecz zrównoważonego rozwoju”], – uwzględniając wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka, w których wyznaczono rządom i przedsiębiorstwom ramy mające na celu ochronę i poszanowanie praw człowieka, a które Rada Praw Człowieka ONZ zatwierdziła w czerwcu 2011 r., – uwzględniając inicjatywę Global Compact Organizacji Narodów Zjednoczonych, dotyczącą praw człowieka, standardów pracy, ochrony środowiska i zwalczania korupcji, – uwzględniając wytyczne OECD dla przedsiębiorstw międzynarodowych, – uwzględniając kwartalne sprawozdanie podsumowujące dotyczące porozumienia „Accord” w sprawie postępów w zakresie działań naprawczych w fabrykach odzieżowych (przemysł konfekcyjny) objętych porozumieniem „Accord” z dnia 31 października 2016 r., – uwzględniając pytanie skierowane do Komisji i dotyczące stanu wdrożenia porozumienia na rzecz zrównoważoności w Bangladeszu (O-000037/2017 – B8‑0217/2017), – uwzględniając projekt rezolucji Komisji Handlu Międzynarodowego, – uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu, A. mając na uwadze, że Bangladesz stał się drugim pod względem wielkości producentem odzieży na świecie, a przemysł włókienniczy odpowiada za prawie 81 % eksportu tego kraju; mając na uwadze, że 60 % produkcji odzieży Bangladeszu trafia do UE, która jest głównym rynkiem eksportowym tego kraju; B. mając na uwadze, że przemysł konfekcyjny zatrudnia obecnie 4,2 mln osób w pięciu tysiącach fabryk, przez co pośrednio utrzymuje się z niego aż 40 mln mieszkańców, czyli ok. jedna czwarta ludności Bangladeszu; mając na uwadze, że przemysł konfekcyjny w znacznej mierze przyczynił się do ograniczenia ubóstwa oraz do wzmocnienia pozycji kobiet; mając na uwadze, że kobiety pochodzące w większości z obszarów wiejskich stanowią 80 % zatrudnionych w przemyśle konfekcyjnym w Bangladeszu; mając jednak na uwadze, że 80 % pracowników nadal zatrudnionych jest w gospodarce nieformalnej; mając na uwadze, że złożoność łańcucha dostaw odzieży i niski poziom przejrzystości tego łańcucha ułatwiają naruszanie praw człowieka i zwiększają wyzysk; mając jednak na uwadze, że płaca minimalna w przemyśle konfekcyjnym utrzymuje się poniżej określonego przez Bank Światowy progu ubóstwa; C. mając na uwadze, że równouprawnienie płci jest czynnikiem pobudzającym rozwój; mając na uwadze, że prawa kobiet należą do spektrum praw człowieka; mając na uwadze, że art. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi jednoznacznie, iż „we wszystkich swoich działaniach Unia zmierza do zniesienia nierówności oraz wspierania równości mężczyzn i kobiet”, co oznacza, że UE ma obowiązek uwzględnić aspekt równouprawnienia płci we wszystkich obszarach swojej polityki, gwarantując jednakowe korzyści dla kobiet i mężczyzn wynikające ze zmian społecznych, wzrostu gospodarczego i tworzenia godnych miejsc pracy, eliminując dyskryminację oraz propagując poszanowanie praw kobiet na świecie; D. mając na uwadze, że ok. 10 % siły roboczej w sektorze konfekcyjnym jest zatrudnione w strefach produkcji eksportowej; mając na uwadze, że kodeks pracy dotyczący tych stref nie gwarantuje w wystarczającym stopniu podstawowych praw pracownikom w porównaniu z pracownikami zatrudnionymi w innych regionach Bangladeszu; mając na uwadze, że planowany jest rozwój stref produkcji eksportowej; E. mając na uwadze, że wspaniałomyślny jednostronny system preferencji handlowych, jaki UE wprowadziła dla krajów najsłabiej rozwiniętych w ramach inicjatywy „wszystko oprócz broni”, ustanowionej na mocy rozporządzenia UE w sprawie GSP umożliwiającego bezcłowy dostęp dla bangladeskich materiałów włókienniczych w oparciu o elastyczne reguły pochodzenia, w znacznym stopniu przyczynił się do sukcesu pokaźnego bangladeskiego sektora eksportu odzieży gotowej, a także do wzrostu zatrudnienia; F. mając na uwadze, że owe preferencje handlowe wynikają z unijnej zasady promowania uczciwego i wolnego handlu i wobec tego umożliwiają UE zawieszenie korzyści wynikających z GSP w przypadku najpoważniejszych naruszeń praw człowieka w oparciu o rozdział V art. 19 pkt 1 lit. a) rozporządzenia w sprawie GSP, które stanowi, że preferencyjne traktowanie może zostać tymczasowo wstrzymane z różnych powodów, w tym z powodu poważnego i systematycznego naruszania zasad ustanowionych w konwencjach wymienionych w załączniku VIII część A, w tym również w ośmiu podstawowych konwencjach MOP; G. mając na uwadze, że na podstawie tych postanowień na początku 2017 r. Komisja i ESDZ rozpoczęły wzmocniony dialog na temat praw pracowniczych i praw człowieka w celu osiągnięcia większej zgodności z zasadami tych konwencji; H. mając na uwadze, że MOP poświęciła Bangladeszowi specjalny ustęp w dokumencie Komitetu ds. Stosowania Norm będącym wynikiem konferencji MOP w 2016 r., w którym stwierdzono, że kraj ten dopuszcza się poważnego naruszenia zobowiązań ciążących na nim na mocy konwencji nr 87 (wolność zrzeszania się); mając na uwadze, że w 2015 r. MOP informowała o tym, iż 78 % wniosków o rejestrację związków zawodowych odrzucono ze względu na niechęć dyrektorów fabryk i niektórych polityków do związków oraz brak zdolności administracyjnych do ich rejestracji; I. mając na uwadze, że według różnych sprawozdań od 2006 r. w Bangladeszu setki pracowników sektora konfekcyjnego straciły życie w licznych pożarach fabryk, a niestety wielu winnych właścicieli i dyrektorów fabryk nigdy nie stanęło przed sądem; mając na uwadze, że każdego roku, we wszystkich sektorach, około 11 700 osób ginie w wypadkach, a kolejnych 24 500 umiera na choroby związane z pracą; J. mając na uwadze, że obecna miesięczna płaca minimalna wynosząca 5300 taka (BDT), czyli 67 USD, nie wzrosła od 2013 r., nie zwołano też rady ds. płacy minimalnej; K. mając na uwadze, że od 21 grudnia 2016 r. – po strajkach i demonstracjach bangladeskich pracowników przemysłu konfekcyjnego domagających się wyższych płac – władze arbitralnie aresztowały i zatrzymały co najmniej 35 przywódców związkowych lub ich obrońców, zamknęły biura związków zawodowych i organizacji pozarządowych lub objęły je nadzorem policyjnym, a także zawiesiły lub zwolniły ok. 1600 pracowników za udział w proteście przeciwko niskim wynagrodzeniom w przemyśle konfekcyjnym; L. mając na uwadze, że Bangladesz znajduje się na 145. miejscu (na 177 krajów) w rankingu przejrzystości; mając na uwadze, że korupcja w światowym łańcuchu dostaw odzieży jest powszechna i że uczestniczy w niej zarówno klasa polityczna, jak i administracje lokalne; M. mając na uwadze, że w ostatnich 20 latach obiecujące inicjatywy podejmowane przez sektor prywatny, takie jak bangladeskie porozumienie w sprawie bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa budynków, wywarły umiarkowanie pozytywny wpływ na standardy w łańcuchu dostaw i bezpieczeństwo pracowników, jeśli chodzi o wzmocnienie praw pracowniczych w łańcuchu dostaw odzieży; N. mając na uwadze, że we wnioskach z kolejnych przeglądów porozumienia na rzecz zrównoważoności, które odbyły się w latach 2014, 2015 i 2016, odnotowano konkretne postępy osiągnięte przez władze Bangladeszu w niektórych obszarach, a także uznano wkład tego porozumienia w umiarkowaną poprawę bezpieczeństwa i higieny pracy w fabrykach oraz warunków pracy w przemyśle konfekcyjnym; mając na uwadze, że trudniej jest osiągnąć postępy w kwestii praw pracowniczych oraz że w ostatnich kilku latach nie doszło do istotnej ewolucji w tej dziedzinie; mając na uwadze, że według MOP niedociągnięcia pod względem nowelizacji i wdrażania bangladeskiego kodeksu pracy z 2013 r. skutkują poważnymi przeszkodami w wykonywaniu prawa do swobodnego zrzeszania się i do rejestracji związków zawodowych, zwłaszcza w sektorze konfekcyjnym w strefach produkcji eksportowej; mając na uwadze, że pracownikom w strefach produkcji eksportowej odmawia się prawa do wstępowania do związków zawodowych; O. mając na uwadze, że po katastrofie europejscy konsumenci wykazują niespotykane dotychczas zapotrzebowanie na dokładniejsze informacje o pochodzeniu produktów i o warunkach, w jakich są one wytwarzane; mając na uwadze, że obywatele państw europejskich złożyli niezliczone petycje i zorganizowali kampanie na rzecz większej odpowiedzialności marek odzieżowych za zagwarantowanie, że ich produkty są wytwarzane w etyczny sposób; Odpowiedzialne prowadzenie działalności gospodarczej w Bangladeszu – zadanie głównie o charakterze wewnętrznym 1. podkreśla, że mimo imponujących osiągnięć w zakresie wzrostu gospodarczego i rozwoju, jakie miały miejsce w ostatnich latach, Bangladesz musi podejmować znaczne wysiłki w perspektywie długoterminowej, aby doprowadzić do zrównoważonego wzrostu gospodarczego w większym stopniu sprzyjającego włączeniu społecznemu; podkreśla, że w związku z tym istotne będzie znaczenie reform strukturalnych mających na celu wzrost wydajności, dalszą dywersyfikację eksportu, sprawiedliwość społeczną, prawa pracownicze, ochronę środowiska oraz walkę z korupcją; 2. wzywa rząd Bangladeszu, aby w większym stopniu zaangażował się w poprawę bezpieczeństwa i warunków pracy oraz praw pracowniczych w sektorze konfekcyjnym, nadając tej kwestii najwyższy priorytet, a także by poprawił wdrażanie przepisów dotyczących bezpieczeństwa budynków i fabryk, nadal zwiększał środki publiczne na inspekcję pracy, nadal rekrutował i szkolił większą liczbę inspektorów, zapewnił warunki umożliwiające obniżenie fluktuacji kadrowej wśród inspektorów pracy, określił roczny plan prac inspekcji następczych w fabrykach podlegających działaniom modernizacyjnym oraz objął inspekcjami budynków i fabryk również inne sektory; 3. wzywa rząd Bangladeszu do nowelizacji kodeksu pracy z 2013 r., tak aby skutecznie uregulować kwestię wolności zrzeszania się i rokowań zbiorowych, promować dialog społeczny, zapewnić szybką i niearbitralną rejestrację związków zawodowych, zapewnić skuteczne dochodzenia i ściganie w odniesieniu do domniemanej dyskryminacji związków zawodowych oraz do nieuczciwych praktyki na rynku pracy oraz zagwarantować ramy ustawodawcze dotyczące kwestii pracowniczych w pełni zgodne ze standardami międzynarodowymi – w szczególności z konwencjami MOP nr 87 i 98 w sprawie wolności zrzeszania się i rokowań zbiorowych – i skutecznie wdrażane; ponadto apeluje do rządu o zapewnienie, aby przepisy dotyczące stref produkcji eksportowej pozwalały na pełną wolność zrzeszania się zgodnie z tymi samymi standardami międzynarodowymi, a także czynne zbadanie, w trybie pilnym, wszystkich przypadków dyskryminacji związków zawodowych; 4. wzywa rząd Bangladeszu, stowarzyszenia branżowe i właścicieli fabryk do robót modernizacyjnych we wszystkich fabrykach przemysłu konfekcyjnego produkujących na eksport oraz do dopilnowania, by przeprowadzano naprawy i inne działania następcze po inspekcjach oraz by właściwe organy publiczne monitorowały je w przejrzysty sposób; ponadto zwraca uwagę na przydatność środków finansowych przekazywanych przez darczyńców oraz znaczenie skutecznego wsparcia finansowego; 5. wzywa rząd Bangladeszu do natychmiastowego ponownego powołania rady ds. płacy minimalnej oraz do częstszego przeglądu wynagrodzeń; Inicjatywy sektora prywatnego – skuteczny i wartościowy wkład 6. wzywa międzynarodowe marki, międzynarodowych sprzedawców detalicznych i bangladeski sektor prywatny do stałego angażowania się na rzecz przestrzegania przepisów prawa pracy, do wdrażania środków w ramach społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw oraz do doskonalenia odpowiedzialnych praktyk prowadzenia działalności gospodarczej, w tym w zakresie zapewnienia godnych warunków pracy bangladeskim pracownikom przemysłu konfekcyjnego, a także ułatwienia przejrzystego informowania o tym, które fabryki produkują dane towary, oraz o mechanizmach koordynacyjnych odpowiednich inicjatyw; zachęca do kontynuowania działań podejmowanych przez globalnych sprzedawców detalicznych i globalne marki na rzecz przyjęcia jednolitego kodeksu postępowania w zakresie kontroli fabryk w Bangladeszu; 7. podkreśla osiągnięcia dokonane dzięki zaangażowaniu sektora prywatnego we współpracy z rządem Bangladeszu i organizacjami międzynarodowymi działającymi w tym kraju w ramach porozumienia w sprawie bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa budynków; zwraca jednak uwagę, że mimo znaczących postępów w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa budynków strony tego porozumienia są nadal zaniepokojone wolnym tempem rozwiązywania kluczowych kwestii związanych z bezpieczeństwem; apeluje do stron porozumienia o przedłużenie współpracy w jego ramach na kolejny pięcioletni okres, zanim obecne porozumienie wygaśnie z dniem 12 maja 2018 r.; zwraca się do rządu i sektora przedsiębiorstw w Bangladeszu o potwierdzenie zasadności zobowiązań podjętych przez sprzedawców detalicznych w tym kraju na podstawie ww. porozumienia, a także o poparcie przedłużenia mandatu udzielonego im w Bangladeszu; 8. apeluje do rządu Bangladeszu i sektora prywatnego o kontynuowanie inicjatyw mających na celu finansową rekompensatę dla ofiar i ich rehabilitację, a także o opracowanie skutecznej strategii ponownego zatrudnienia oraz zapewnienie wsparcia w uzyskiwaniu umiejętności w zakresie przedsiębiorczości i zdobywania środków do życia; Wspólna odpowiedzialność UE i społeczności międzynarodowej 9. popiera działania następcze w związku z porozumieniem na rzecz zrównoważoności w Bangladeszu, a także wzmocniony dialog Komisji i ESDZ z tym krajem na temat praw pracowniczych i praw człowieka w celu zwiększenia zgodności z zasadami konwencji wymienionych w rozporządzeniu w sprawie GSP; 10. popiera analizę Komisji dotyczącą ewentualnej ogólnounijnej inicjatywy na rzecz przemysłu konfekcyjnego, której kluczowymi zasadami byłyby dobrowolne inicjatywy i rygorystyczne kodeksy postępowania; odnotowuje dokument roboczy Komisji z dnia 24 kwietnia 2017 r. pt. „Zrównoważony charakter łańcuchów wartości w przemyśle konfekcyjnym dzięki działaniom UE na rzecz rozwoju” oraz ponawia żądanie, by nie ograniczać się jedynie do tego dokumentu, lecz rozważyć też możliwość uwzględnienia wiążących przepisów dotyczących należytej staranności; ponadto podkreśla, że koordynacja, wymiana informacji i najlepszych praktyk oraz zobowiązanie się rządów do ustanowienia odpowiednich warunków ramowych mogą przyczynić się do większej efektywności prywatnych i publicznych inicjatyw dotyczących łańcucha wartości oraz do osiągnięcia pozytywnych wyników w zakresie zrównoważonego rozwoju; podkreśla znaczenie podnoszenia świadomości konsumentów w celu zwiększenia przejrzystości, a także wspierania wysiłków na rzecz poprawy norm pracowniczych i środowiskowych, bezpieczeństwa produktów i zrównoważonej konsumpcji; 11. uważa, że porozumienie na rzecz zrównoważoności w Bangladeszu, którego UE jest jedną z głównych stron, mogłoby być wzorem przy nawiązywaniu podobnych partnerstw z państwami trzecimi; zachęca UE do kontynuowania i pogłębienia współpracy na arenie międzynarodowej w dziedzinie zrównoważonego rozwoju i społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw z takimi organizacjami jak MOP, OECD i ONZ; 12. wspiera wysiłki otwartej grupy roboczej ONZ powołanej w celu opracowania wiążącego traktatu ONZ w dziedzinie biznesu i praw człowieka; wzywa Komisję i państwa członkowskie do aktywnego uczestnictwa w odnośnych negocjacjach; 13. podkreśla, że niezdolność do poprawy bezpieczeństwa oraz do systematycznego zwalczania zagrożeń ze strony ekstremistów w Bangladeszu będzie miała bezpośredni wpływ na inwestycje w tym kraju, co w ostatecznym rozrachunku spowolni długofalowy rozwój i obniży jakość życia zwykłych obywateli; Wnioski 14. podkreśla, że przemysł konfekcyjny produkujący wyroby wysokiej jakości ma istotne znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego Bangladeszu, a ekspansja tej branży pozwoliła dużej liczbie pracowników, a zwłaszcza kobietom, na przejście z gospodarki nieformalnej do formalnej; ostrzega przed inicjatywami, które mogłyby doprowadzić do wycofania się UE i innych przedsiębiorstw z Bangladeszu, gdyż miałoby to fatalne skutki nie tylko dla reputacji tego kraju, lecz przede wszystkim dla przyszłych perspektyw jego rozwoju; 15. podkreśla, że przyczynianie się do realizacji nadrzędnego celu, jakim jest odpowiedzialne prowadzenie działalności gospodarczej, to wspólny obowiązek rządu Bangladeszu, lokalnego sektora prywatnego, społeczności międzynarodowej i partnerów biznesowych; o 16. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, specjalnemu przedstawicielowi UE ds. praw człowieka, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Praw Człowieka ONZ, rządowi i parlamentowi Bangladeszu oraz dyrektorowi generalnemu MOP.
| ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności |