Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 26 października 2017 r. - StrasburgWersja ostateczna
Wdrażanie dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za środowisko
 Ramy dla prostych, przejrzystych i standardowych sekurytyzacji ***I
 Wymogi ostrożnościowe dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych ***I
 Przeciwdziałanie molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE Projekty
 Polityka gospodarcza w strefie euro
 Mandat negocjacyjny do negocjacji handlowych z Australią
 Mandat negocjacyjny do negocjacji handlowych z Nową Zelandią
 Kontrola stosowania prawa UE w 2015 r.

Wdrażanie dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za środowisko
PDF 532kWORD 63k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2017 r. w sprawie stosowania dyrektywy 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu (tzw. ELD) (2016/2251(INI))
P8_TA(2017)0414A8-0297/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając dyrektywę 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu(1) (zwaną dalej dyrektywą ELD),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego na mocy art. 18 ust. 2 dyrektywy 2004/35/WE w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu (COM(2016)0204),

–  uwzględniając art. 4 i 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 37 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając dyrektywę 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającą dyrektywę Rady 90/220/EWG(2),

–  uwzględniając zmianę dyrektywy ELD dyrektywą 2006/21/WE(3) w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego, dyrektywą 2009/31/WE(4) w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla oraz dyrektywą 2013/30/UE(5) w sprawie bezpieczeństwa działalności związanej ze złożami ropy naftowej i gazu ziemnego na obszarach morskich,

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji dotyczący oceny REFIT dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za środowisko (SWD(2016)0121), towarzyszący sprawozdaniu Komisji (COM(2016)0204),

–  uwzględniając briefing Biura Analiz Parlamentu Europejskiego z dnia 6 czerwca 2016 r. pt.: „The implementation of the Environmental Liability Directive: a survey of the assessment process carried out by the Commission” [Wdrażanie dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za środowisko: badanie dotyczące prowadzonego przez Komisję procesu oceny](6);

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu, art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy i załącznik 3 do tej decyzji,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej oraz opinię Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A8-0297/2017),

A.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 191 ust. 1 TFUE polityka Unii w dziedzinie środowiska musi przyczyniać się do osiągania takich celów, jak ochrona zdrowia obywateli, ochrona i poprawa jakości środowiska, propagowanie ostrożnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych, propagowanie na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów w dziedzinie środowiska;

B.  mając na uwadze, że art. 191 ust. 2 TFUE stanowi, iż polityka Unii w dziedzinie środowiska musi stawiać sobie za cel wysoki poziom ochrony i opierać się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie „zanieczyszczający płaci”;

C.  mając na uwadze, że art. 11 TFUE stanowi, iż wymogi ochrony środowiska muszą być brane pod uwagę przy ustalaniu i realizacji strategii politycznych i działań Unii, w szczególności w celu wspierania zrównoważonego rozwoju;

D.  mając na uwadze, że na mocy art. 192 TFUE Parlamentowi Europejskiemu i Radzie powierzono zadanie określania działań, które należy podjąć w celu osiągnięcia celów ogólnych Unii w dziedzinie środowiska(7);

E.  mając na uwadze, że według Karty praw podstawowych wysoki poziom ochrony środowiska oraz poprawa jakości środowiska muszą być włączane de strategii politycznych Unii oraz gwarantowane zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju;

F.  mając na uwadze, że skoordynowana strategia środowiskowa w całej Unii jest sposobem na promowanie współpracy i zapewnienie, by unijne strategie polityczne były ze sobą zgodne;

G.  mając na uwadze, że obecny zakres dyrektywy ELD obejmuje wyłącznie wyrządzone środowisku naturalnemu przez podmioty gospodarcze szkody w zakresie różnorodności biologicznej (chronione gatunki i siedliska przyrodnicze), a także wody i lądu;

H.  mając na uwadze, że samoistnie rozwinął się rynek gwarancji finansowych mających na celu pokrycie odpowiedzialności za szkody wyrządzone środowisku naturalnemu, niemniej może to być niewystarczające do pokrycia przypadków szczególnych, np. w przypadku MŚP lub szczególnych rodzajów działalności (platformy morskie, obiekty jądrowe itp.);

I.  mając na uwadze, że za najważniejsze przyczyny niejednolitego stosowania dyrektywy ELD należy uznać, między innymi, trudności w ustaleniu, czy dana szkoda w zasobach naturalnych przekracza określony próg, oraz fakt, że w wielu państwach członkowskich brak jest procedur rozpatrywania komentarzy i uwag zgłaszanych przez organizacje pozarządowe w dziedzinie środowiska oraz inne zainteresowane stowarzyszenia;

J.  mając na uwadze, że w wielu państwach członkowskich szczegółowa znajomość dyrektywy ELD przez zainteresowane podmioty (organizacje pozarządowe w dziedzinie środowiska, towarzystwa ubezpieczeniowe, podmioty gospodarcze i przede wszystkim właściwe organy) jest niewystarczająca, a czasami wręcz znikoma, co wynika również z braku dokumentów zawierających wytyczne, które pomagałyby transponować unijne przepisy do prawa krajowego;

K.  mając na uwadze, że wiele państw członkowskich poczyniło postępy w dążeniu do skutecznego osiągania zasadniczych celów w zakresie zapobiegania szkodom w środowisku i ich naprawy; mając jednak na uwadze, że w kilku państwach członkowskich przepisy dyrektywy ELD są nadal wykonywane w niewystarczającym stopniu;

L.  mając na uwadze, że nowe odkrycia naukowe wskazują, iż zanieczyszczenia spowodowane działalnością przemysłową mogą oddziaływać zarówno na środowisko, jak i na ludzi w sposób, którego dotychczas nie podejrzewano, oraz że zagraża to zdrowiu ludzi, zrównoważonemu rozwojowi, a także równowadze procesów biologicznych i bioewolucyjnych;

1.  uznaje znaczenie badań i sprawozdań Komisji dotyczących oceny wdrażania dyrektywy ELD i skutków tej dyrektywy dla państw członkowskich, a także zaleceń Komisji w sprawie skutecznego i spójnego wdrażania dyrektywy poprzez przyznanie pierwszeństwa harmonizacji rozwiązań i praktyk krajowych w szerszych ramach odpowiedzialności prawnej; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje opracowanie wieloletniego programu prac dyrektywy ELD na lata 2017–2020;

2.  zauważa z niepokojem, że zawarte w tych sprawozdaniach wnioski ujawniają, że w kwestii skutecznego wdrażania dyrektywy ELD sytuacja jest alarmująca, i zwraca uwagę na to, że wiele państw członkowskich transponowało tę dyrektywę w sposób niejednolity i powierzchowny;

Stan wdrożenia dyrektywy ELD

3.  zwraca uwagę, że kilku państwom członkowskim nie udało się dotrzymać terminu transpozycji dyrektywy ELD, a do jej transpozycji we wszystkich 27 państwach członkowskich przystępowano dopiero od połowy 2010 r.;

4.  uważa, że ze względu na swobodę decyzyjną, jaką zapewnia dyrektywa ELD, na znaczące niejasności i brak jednolitego stosowania kluczowych pojęć oraz na niewystarczająco rozwinięte zdolności i wiedzę specjalistyczną, transpozycja dyrektywy ELD do krajowych zasad określających odpowiedzialność nie doprowadziła do zapewnienia równych warunków działania i – co znajduje potwierdzenie w sprawozdaniu Komisji – jest ona obecnie całkowicie niejednorodna zarówno pod względem prawnym, jak i praktycznym, a między państwami członkowskimi istnieją znaczne różnice, jeżeli chodzi o liczbę spraw; jest zatem zdania, że w celu prawnego zrównania na szczeblu UE konieczne są dodatkowe starania;

5.  stwierdza, że ten brak jednolitości wynika również z ogólnego charakteru dyrektywy, która została sporządzona zgodnie ze wzorem dyrektywy ramowej;

6.  ubolewa, że mimo działań podjętych przez Komisję w odniesieniu do opóźnionej transpozycji dyrektywy i przypadków braku zgodności oraz pomimo bardzo dużej elastyczności zapewnianej przez dyrektywę ELD siedem państw członkowskich nadal nie rozwiązało niektórych przypadków braku zgodności;

7.  zauważa, że różnice w sposobie zgłaszania przez państwa członkowskie przypadków szkód wyrządzonych środowisku naturalnemu, które to szkody pociągnęły za sobą zastosowanie dyrektywy ELD(8), można przypisać stosowaniu prawa krajowego zamiast dyrektywy ELD;

Granice skuteczności dyrektywy ELD

8.  zauważa, że skuteczność dyrektywy ELD różni się znacznie w poszczególnych państwach członkowskich;

9.  zwraca uwagę, że różnice w interpretacji i stosowaniu „progu istotności” w odniesieniu do szkody wyrządzonej środowisku naturalnemu są jedną z głównych przeszkód w skutecznym i jednolitym stosowaniu dyrektywy ELD, podczas gdy dokładne dane na temat kosztów administracyjnych dla organów publicznych, w tym dane dotyczące stosowania uzupełniających i kompensacyjnych środków zaradczych, są ograniczone, w znacznym stopniu rozbieżne, a w odniesieniu do przedsiębiorstw zupełnie niedostępne;

10.  ubolewa, że w dyrektywie ELD za „poważne” uznaje się tylko wypadki śmiertelne lub powodujące ciężkie obrażenia ciała, a nie ma w niej wyraźnego odniesienia do konsekwencji dla środowiska; w związku z tym podkreśla, że wypadek może mieć ogromne skutki środowiskowe, nawet przy braku ofiar śmiertelnych lub poważnych obrażeń, z powodu skali lub oddziaływania wypadku np. na obszary chronione, gatunki chronione czy siedliska przyrodnicze szczególnie wrażliwe;

11.  wyraża ubolewanie z powodu faktu, że działalność o potencjalnym negatywnym wpływie na różnorodność biologiczną i środowisko naturalne, taka jak transport rurociągami substancji niebezpiecznych, przemysł wydobywczy i wprowadzanie inwazyjnych gatunków obcych, nie są obecnie objęte wymogiem odpowiedzialności na zasadzie ryzyka; zauważa, że w szczególności w odniesieniu do szkód w zakresie różnorodności biologicznej, działania określone w załączniku III w niewystarczającym stopniu obejmują sektory potencjalnie szkodliwe;

12.  uważa, że w art. 1 dyrektywy ELD należy poszerzyć ramy odpowiedzialności za środowisko, tak aby obejmowały rekultywację środowiskową i przywrócenie stanu ekologicznego do stanu wyjściowego po zakończeniu działalności branżowej, nawet jeżeli szkody wyrządzone środowisku naturalnemu wynikają z działalności lub emisji wyraźnie zatwierdzonych przez właściwe organy;

13.  podkreśla, że wszystkie zainteresowane strony zgłaszały problemy związane z tym, że trudno jest wyegzekwować odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za działalność niebezpieczną, o której mowa w załączniku III do dyrektywy ELD, w odniesieniu do następców prawnych podmiotów ponoszących odpowiedzialność(9);

14.  przypomina o doświadczeniach przy wdrażaniu obecnych zabezpieczeń finansowych, w związku z którymi ujawniono braki w zapewnianiu, by podmioty posiadały rzeczywiste pokrycie swoich zobowiązań finansowych, w przypadku gdy są odpowiedzialne za szkody wyrządzane środowisku naturalnemu, i wyraża zaniepokojenie w związku z przypadkami, w których podmioty nie były w stanie ponieść kosztów czynności zaradczych w dziedzinie środowiska;

15.  podkreśla, że nadal utrzymują się problemy dotyczące stosowania dyrektywy do incydentów o dużej skali, zwłaszcza w przypadku braku możliwości wskazania podmiotu odpowiedzialnego za zanieczyszczenie, a także w przypadku jego niewypłacalności lub upadłości;

16.  zauważa, że koszty szkód w środowisku naturalnym, które ponoszą odpowiedzialne za nie podmioty gospodarcze, mogą zostać zmniejszone dzięki wykorzystaniu instrumentów gwarancji finansowych (ubezpieczenie pokrywające koszty i instrumenty alternatywne, takie jak gwarancje bankowe, obligacje, fundusze lub papiery wartościowe); uważa, że popyt na rynku gwarancji finansowych odnoszących się do dyrektywy ELD jest niski ze względu na niewielką liczbę potwierdzonych spraw, a także na brak jasności niektórych pojęć dyrektywy oraz ogólnie powolne tempo pojawiania się modeli ubezpieczeniowych w wielu państwach członkowskich, które to tempo zależy od poziomu dojrzałości rynku takich instrumentów w poszczególnych państwach członkowskich;

17.  zauważa, że tym, co hamuje możliwość poprawy oferty gwarancji finansowych, jest niewystarczająca ilość i sprzeczny charakter danych, które posiada UE na temat spraw podlegających dyrektywie ELD;

18.  zachęca państwa członkowskie, by podjęły środki w celu przyspieszenia rozwoju instrumentów i rynków zabezpieczeń finansowych przez odpowiednie podmioty gospodarcze i finansowe, w tym również mechanizmów finansowych stosowanych w wypadku niewypłacalności, tak aby umożliwić podmiotom gospodarczym wykorzystanie gwarancji finansowych do celów objęcia nimi obowiązków tych podmiotów;

19.  zwraca uwagę na opracowane przez Komisję studium wykonalności dotyczące koncepcji ogólnounijnego mechanizmu podziału ryzyka(10) związanego z katastrofami przemysłowymi i podkreśla konieczność przeprowadzenia dalszej analizy i pogłębienia studium wykonalności w kluczowych kwestiach prawnych i finansowych;

20.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że jeśli chodzi o stosowanie dyrektywy ELD w odniesieniu do chronionych gatunków i siedlisk przyrodniczych, w połowie państw członkowskich przyjęto szerszy zakres stosowania (Belgia, Cypr, Republika Czeska, Estonia, Grecja, Węgry, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Polska, Portugalia, Słowenia, Hiszpania, Szwecja, Zjednoczone Królestwo);

21.  uważa, że jedną z różnych przyczyn niedostatecznej harmonizacji dyrektywy ELD jest również fakt, że nie przewidziano standardowej procedury administracyjnej, która ma być stosowana w celu powiadomienia właściwych organów o bezpośrednim zagrożeniu spowodowaniem szkód w środowisku lub ich faktycznym spowodowaniu; ubolewa zatem, że publikowanie powiadomień lub informacji o sposobie radzenia sobie z takimi sprawami nie jest obowiązkowe; podkreśla, że w niektórych państwach członkowskich zauważono to ograniczenie w przepisach krajowych i utworzono bazy danych dotyczących powiadomień / wypadków / spraw; zauważa jednak, że praktyki w poszczególnych państwach członkowskich są bardzo zróżnicowane i raczej ograniczone;

22.  podkreśla, że w ramach systemów odszkodowawczych musi być możliwe skuteczne i sprawne rozpatrywanie roszczeń transgranicznych w rozsądnym terminie, bez dyskryminowania skarżących pochodzących z różnych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego; zaleca, by systemy te dotyczyły zarówno szkód pierwotnych, jak i wtórnych we wszystkich dotkniętych nimi regionach, zważywszy że niektóre wypadki mają wpływ na większe obszary, a ich skutki są odczuwalne przez długi czas; podkreśla konieczność przestrzegania międzynarodowych przepisów dotyczących ochrony środowiska i odpowiedzialności, zwłaszcza przez kraje sąsiednie, które nie są członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego;

23.  powtarza, że zgodnie z art. 4 ust. 5 dyrektywy ELD dyrektywa ta ma zastosowanie do szkód wyrządzonych środowisku lub do sytuacji bezpośredniego zagrożenia wystąpieniem takich szkód wywołanych zanieczyszczeniem o charakterze rozproszonym tylko wtedy, gdy jest możliwe ustalenie związku przyczynowego pomiędzy szkodą a działalnością poszczególnych podmiotów gospodarczych; powtarza również, że Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) już w swoim sprawozdaniu z 2013 r. ustalił ścisły związek przyczynowo-skutkowy między emisją gazów a szkodami związanymi ze zmianą klimatu i środowiskiem(11);

Propozycje dotyczące poprawy harmonizacji dyrektywy ELD

24.  wzywa do dokonania jak najszybciej przeglądu dyrektywy ELD i przeglądu definicji „szkody wyrządzonej środowisku naturalnemu” zawartej w art. 2 ust. 1 tej dyrektywy – w szczególności w odniesieniu do kryteriów określania niekorzystnych skutków dla chronionych gatunków i siedlisk (załącznik I), a także w odniesieniu do ryzyka szkód wyrządzonych w wodach i szkód dotyczących powierzchni ziemi – w celu uczynienia jej wystarczająco skuteczną, jednolitą i spójną, tak aby dotrzymała ona kroku szybkim zmianom charakteryzującym zanieczyszczenia z działalności przemysłowej;

25.  wzywa Komisję do wyjaśnienia, zdefiniowania i uszczegółowienia pojęcia „progu istotności” oraz zbadania możliwości ustanowienia zróżnicowanych maksymalnych progów odpowiedzialności dla poszczególnych rodzajów działalności, aby zapewnić jednolite i spójne stosowanie dyrektywy we wszystkich państwach członkowskich;

26.  zwraca się do Komisji o zapewnienie jasnej i spójnej interpretacji geograficznego zasięgu „korzystnego stanu ochrony” w ramach dyrektywy ELD (terytorium UE, terytorium kraju, naturalny obszar krajobrazowy); w tym kontekście uważa, że niezbędne jest podejście uwzględniające lokalne warunki, tak aby zapewnić właściwe i skuteczne wdrożenie przepisów;

27.  zwraca się do Komisji o ustalenie przepisów niezbędnych do określenia w jasny i bezsporny sposób przypadków, do których stosuje się dyrektywa ELD, oraz przypadków, w których zastosowanie mają natomiast przepisy krajowe, jeżeli są one bardziej rygorystyczne;

28.  podkreśla, że zanieczyszczenie powietrza jest szkodliwe dla zdrowia ludzi i środowiska i – zgodnie z danymi Eurostatu – zanieczyszczenie dwutlenkiem azotu i cząstkami stałymi stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia; wzywa w związku z tym do włączenia „ekosystemów” do zawartych w art. 2 definicji „szkód wyrządzonych środowisku naturalnemu” i „zasobów naturalnych”; ponadto wzywa Komisję do zbadania możliwości rozszerzenia zakresu dyrektywy ELD i pociągnięcia do odpowiedzialności za szkody dla ludzkiego zdrowia i środowiska, w tym również szkody wyrządzone powietrzu(12);

29.  zwraca się do Komisji o wprowadzenie obowiązkowego zabezpieczenia finansowego, np. obowiązkowego ubezpieczenia podmiotów gospodarczych od odpowiedzialności za szkody środowiskowe, oraz o opracowanie zharmonizowanej unijnej metodologii obliczania maksymalnych progów odpowiedzialności – z uwzględnieniem charakterystyki każdej działalności i otoczenia każdego miejsca prowadzenia działalności ponadto wzywa Komisję do rozważenia możliwości utworzenia europejskiego funduszu na rzecz ochrony środowiska przed szkodami powodowanymi przez działalność przemysłową objętą zakresem dyrektywy ELD(13), do wykorzystania na wypadek ryzyka niewypłacalności oraz wyłącznie w przypadku, gdy zawiodą rynki gwarancji finansowych oraz nie wpływając na stosowanie zasady „zanieczyszczający płaci”; uważa, że takie samo postępowanie powinno mieć zastosowanie do wypadków dużej skali, gdy nie można ustalić podmiotu gospodarczego odpowiedzialnego za szkody;

30.  apeluje, by każdy podmiot odnoszący korzyści z działalności ponosił również odpowiedzialność za szkody wyrządzone w środowisku lub zanieczyszczenia spowodowane przez tę działalność;

31.  jest zdania, że – biorąc pod uwagę znaczenie i potencjalne skutki katastrof związanych z przemysłem, zagrożenia dla zdrowia ludzi, środowiska naturalnego i mienia – należy dodać dodatkowe zabezpieczenia dla zapewnienia obywatelom Europy bezpiecznego i solidnego systemu zapobiegania katastrofom i zarządzania nimi zasadzającego się na podziale ryzyka, zwiększonej odpowiedzialności podmiotów przemysłowych oraz zasadzie „zanieczyszczający płaci“; apeluje, by dokonać oceny, czy konieczne jest uwzględnienie w dyrektywie przepisów dotyczących odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone zdrowiu ludzkiemu i środowisku(14);

32.  apeluje o przyjęcie systemu dodatkowej odpowiedzialności następców prawnych podmiotów ponoszących odpowiedzialność;

33.  zaleca nałożenie częściowej odpowiedzialności na państwo, celem zapewnienia skutecznego i proaktywnego wdrażania przepisów;

34.  zwraca się ponadto o wycofanie możliwości przyznania obrony w oparciu o zezwolenie na emisję lub zdarzenie oraz obrony w oparciu o stan wiedzy naukowej i technicznej, tak aby zapewnić równe szanse i promować zasadę „zanieczyszczający płaci” oraz podnieść skuteczność prawodawstwa;

35.  wzywa Komisję do niezwłocznego przedstawienia wniosku dotyczącego kontroli środowiskowych na szczeblu europejskim;

36.  uważa, iż w kontekście przeglądu ELD priorytetowe znaczenie należy nadać rozszerzeniu odpowiedzialności na zasadzie ryzyka na wszystkie nie ujęte w załączniku III rodzaje działalności o niekorzystnych skutkach, powodujące szkody w środowisku naturalnym, tak aby zwiększyć skuteczność prawodawstwa we wdrażaniu zasady „zanieczyszczający płaci” i zachęcić podmioty gospodarcze do właściwego zarządzania ryzykiem związanym z ich działalnością; w tym kontekście wzywa Komisję do ustanowienia rejestru podmiotów gospodarczych prowadzących działalność niebezpieczną oraz systemu monitorowania finansowego, zapewniającego wypłacalność tych podmiotów;

37.  zwraca się do Komisji, aby zapewniła stosowanie ELD w odniesieniu do szkód wyrządzonych środowisku naturalnemu spowodowanych przez jakąkolwiek działalność branżową oraz zapewniła odpowiedzialność producenta na zasadzie ryzyka;

38.  w celu podniesienia poziomu zaufania do systemu ELD i sprawniejszego wdrożenia wzywa do utworzenia publicznie dostępnej europejskiej bazy danych dotyczącej przypadków szkód wyrządzonych środowisku objętych zakresem dyrektywy ELD, opartej na przykład na modelu irlandzkim, który przewiduje internetowy system przekazywania informacji w celu zgłaszania przypadków szkód wyrządzonych środowisku; uważa, że takie publiczne bazy danych pozwoliłyby na zwiększenie świadomości zainteresowanych stron, podmiotów gospodarczych i obywateli o istnieniu systemu ELD i jego egzekwowaniu, przyczyniając się do lepszego zapobiegania szkodom wyrządzonym środowisku i do naprawy tych szkód;

39.  aby publiczne bazy danych zawierające przypadki objęte zakresem dyrektywy ELD były łatwo dostępne i skuteczne, zaleca, by zostały utworzone zgodnie z następującymi kryteriami:

   powinny być dostępne w internecie, a na wniosek powinny być udostępniane dodatkowe informacje dotyczące konkretnych spraw;
   zamiast tworzenia odrębnych baz danych dla poszczególnych regionów, każde państwo powinno dysponować scentralizowaną bazą danych;
   powiadomienia o nowych zdarzeniach powinny być niezwłocznie publikowane w internecie,
   dla każdej sprawy zarejestrowanej w bazie danych należy podać informacje obejmujące nazwę podmiotu zanieczyszczającego, rodzaj i zakres spowodowanych szkód, podjęte lub mające zostać podjęte działania zapobiegawcze/naprawcze, postępowania przeprowadzone przez władze lub wspólnie z nimi;

40.  wzywa do rozszerzenia kategorii niebezpiecznych rodzajów działalności wymienionych w załączniku III w celu uwzględnienia wszystkich działań, które są potencjalnie szkodliwe dla środowiska i zdrowia ludzkiego;

41.  podkreśla znaczenie kultury zapobiegania w dziedzinie naruszania stanu środowiska poprzez systematyczną kampanię informacyjną, w ramach której państwa członkowskie dopilnowują, by potencjalni sprawcy zanieczyszczeń i potencjalne ofiary byli informowani o ryzyku, na jakie są narażeni, o możliwości ubezpieczenia lub o innych środkach finansowych i prawnych, które mogłyby ich chronić przed tego rodzaju zagrożeniami, a także o korzyściach, jakie mogą dzięki nim osiągnąć;

42.  uważa, że wszystkie przypadki udowodnionej odpowiedzialności, a także szczegóły nałożonych kar powinny być upubliczniane, tak aby zagwarantować wszystkim obywatelom przejrzystość w zakresie rzeczywistych kosztów danej szkody dla środowiska;

43.  proponuje, aby stworzyć mechanizm zachęcający do przekazywania komentarzy i uwag przez organizacje pozarządowe w dziedzinie środowiska oraz inne zainteresowane stowarzyszenia;

44.  sugeruje, by przewiedzieć ulgi podatkowe lub inne formy zachęt dla przedsiębiorstw, które skutecznie zaangażowały się w zapobieganie szkodom dla środowiska;

45.  zaleca ustanowienie specjalnych niezależnych organów posiadających uprawnienia w zakresie zarządzania, kontroli oraz uprawnienia do nakładania sankcji przyznane na mocy dyrektywy ELD, w tym możliwość domagania się gwarancji finansowych od stron potencjalnie odpowiedzialnych za szkody, z uwzględnieniem specyficznej sytuacji poszczególnych potencjalnych zanieczyszczających, na przykład w ramach pozwoleń środowiskowych;

46.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o dopilnowanie, by ELD stanowiła odpowiednie wsparcie wysiłków podjętych w celu realizacji założeń dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej UE; podkreśla, że niezbędne jest, by w procesy wdrażania i egzekwowania przepisów odpowiedzialności za środowisko zaangażowano organy odpowiedzialne za kontrolę środowiska;

47.  wzywa Komisję do zintensyfikowania programów szkoleniowych na temat stosowania dyrektywy ELD w państwach członkowskich oraz do ustanowienia centrów informacyjnych dla specjalistów działających w terenie, które to centra zapewniłyby informacje, pomoc i wsparcie w zakresie oceny ryzyka i szkód; zaleca także, by przyjęto dokumenty zawierające wytycznych, które pomagałyby państwom członkowskim prawidłowo transponować unijne przepisy do prawa krajowego;

48.  powtarza, że zgodnie z dyrektywą ELD osoby, na które szkody wyrządzone środowisku miały niekorzystny wpływ, powinny być uprawnione do żądania od właściwych organów podjęcia działań; zauważa również, że przepisy UE stanowią, iż obywatelom europejskim należy zagwarantować skuteczny i terminowy dostęp do wymiaru sprawiedliwości (art. 9 ust. 3 konwencji z Aarhus, art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej i odpowiednie przepisy europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka), oraz że koszty szkód wyrządzonych środowisku powinien ponosić zanieczyszczający (art. 191 TFUE); wzywa zatem Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego dotyczącego minimalnych standardów w celu wdrożenia konwencji z Aarhus o dostępie do sprawiedliwości; zwraca się do Komisji o rozważenie możliwości wprowadzenia zbiorowych mechanizmów dochodzenia rekompensat na podstawie naruszeń przepisów unijnego prawa w dziedzinie środowiska;

49.  wzywa Komisję, by w ramach przeglądu ELD rozważyła możliwość nałożenia na państwa członkowskie obowiązku składania co dwa lata sprawozdania dotyczącego stosowania dyrektywy;

50.  uważa sankcje karne za kolejny ważny czynnik odstraszający przed wyrządzeniem szkody środowisku naturalnemu i odnotowuje z żalem, że dyrektywa 2008/99/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie ochrony środowiska za pomocą prawa karnego jest nieaktualna; wzywa Komisję do bezzwłocznego podjęcia działań mających na celu dokonanie przeglądu zakresu dyrektywy, tak aby obejmował on wszystkie obowiązujące unijne przepisy dotyczące środowiska naturalnego;

o
o   o

51.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz parlamentom i rządom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 143 z 30.4.2004, s. 56.
(2) Dz.U. L 106 z 17.4.2001, s. 1.
(3) Dz.U. L 102 z 11.4.2006, s. 15.
(4) Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 114.
(5) Dz.U. L 178 z 28.6.2013, s. 66.
(6) PE 556.943.
(7) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2010 r., ERG i inni, C-378/08, ECLI:EU:C:2010:126, pkt 45; Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2010 r., ERG i inni, C-379/08 i C-380/08, ECLI:EU:C:2010:127, pkt 38; Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2010 r., Buzzi Unicem SpA i inni, C‑478/08 i C‑479/08, ECLI:EU:C:2010:129, pkt 35.
(8) Zgodnie ze sprawozdaniem Komisji (COM(2016)0204) w okresie od kwietnia 2007 r. do kwietnia 2013 r. państwa członkowskie zgłosiły około 1245 potwierdzonych przypadków szkód wyrządzonych środowisku naturalnemu, które pociągały za sobą zastosowanie dyrektywy ELD. Ponadto według tego samego sprawozdania liczba przypadków różni się znacząco w różnych państwach. Dwa państwa członkowskie zgłosiły ponad 86 % wszystkich zgłoszonych przypadków (Węgry: 563 przypadki, Polska: 506 przypadków), a większość pozostałych przypadków została zgłoszona przez sześć państw członkowskich (Niemcy – 60 przypadków, Grecja – 40 przypadków, Włochy – 17 przypadków, Łotwa, Hiszpania i Zjednoczone Królestwo – 8 przypadków). Jedenaście państw członkowskich nie zgłosiło takich zdarzeń w 2007 r., prawdopodobnie dlatego, że stosują w tej sytuacji wyłącznie prawo krajowe.
(9) Wyrok Trybunału z dnia 4 marca 2015 r., Ministero dell’Ambiente e della Tutela del Territorio e del Mare i in. v Fipa Group Srl i in., sprawa C-534/13, ECLI:EU:C:2015:140.
(10) „Study to explore the feasibility of creating a fund to cover environmental liability and losses occurring from industrial accidents” (Studium badające wykonalność utworzenia funduszu pokrywającego koszty odpowiedzialności za środowisko i straty powstałe w wyniku katastrof przemysłowych), sprawozdanie końcowe, Komisja Europejska, DG ds. Środowiska, 17 kwietnia 2013 r.
(11) IPCC, „Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change” (Zmiany klimatu 2013: Podstawy fizyczne. Wkład grupy roboczej I do piątego sprawozdania oceniającego Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC)), 2013, Stocker, T. F. i in. Cambridge University Press, Cambridge, Zjednoczone Królestwo i Nowy Jork, NY, USA, s. 1535, doi:10.1017/CBO9781107415324.
(12) Możliwość rozważana w dokumencie Komisji z dnia 19 lutego 2014 r. zatytułowanym „Study on ELD Effectiveness: Scope and Exceptions” [Badanie dotyczące skuteczności dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za środowisko: zakres i wyjątki], s. 84.
(13) Jeżeli chodzi o tę możliwość, można odnieść się do opublikowanego przez Komisję Europejską w dniu 17 kwietnia 2013 r. dokumentu pt. „Study to explore the feasibility of creating a fund to cover environmental liability and losses occurring from industrial accidents” [Studium badające wykonalność utworzenia funduszu pokrywającego koszty odpowiedzialności za środowisko i straty powstałe w wyniku katastrof przemysłowych].
(14) Jak już przewidziano w Portugalii i rozważono w badaniu Komisji z dnia 16 maja 2013 r. pt. „Implementation challenges and obstacles of the Environmental Liability Directive (ELD)” [Wyzwania i przeszkody we wdrażaniu dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za środowisko (dyrektywy ELD)], s. 75.


Ramy dla prostych, przejrzystych i standardowych sekurytyzacji ***I
PDF 398kWORD 59k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2017 r. Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia wspólnych zasad dotyczących sekurytyzacji, utworzenia europejskich ram dla prostych, przejrzystych i standardowych sekurytyzacji oraz zmiany dyrektyw 2009/65/WE, 2009/138/WE, 2011/61/UE i rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 648/2012 (COM(2015)0472 – C8-0288/2015 – 2015/0226(COD))
P8_TA(2017)0415A8-0387/2016

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi i Radzie (COM(2015)0472),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0288/2015),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego z dnia 11 marca 2016 r.(1),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 20 stycznia 2016 r.(2),

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 28 czerwca 2017 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8-0387/2016),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 26 października 2017 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/... w sprawie ustanowienia ogólnych ram dla sekurytyzacji oraz utworzenia szczególnych ram dla prostych, przejrzystych i standardowych sekurytyzacji, a także zmieniającego dyrektywy 2009/65/WE, 2009/138/WE i 2011/61/UE oraz rozporządzenia (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 648/2012

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2017/2402.)

(1) Dz.U. C 219 z 17.6.2016, s. 2.
(2) Dz.U. C 82 z 3.3.2016, s. 1.


Wymogi ostrożnościowe dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych ***I
PDF 398kWORD 54k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2017 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (COM(2015)0473 – C8-0289/2015 – 2015/0225(COD))
P8_TA(2017)0416A8-0388/2016

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2015)0473),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0289/2015),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego z dnia 11 marca 2016 r.(1),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 20 stycznia 2016 r.(2),

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 28 czerwca 2017 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8–0388/2016),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 26 października 2017 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/... zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2017/2401.)

(1) Dz.U. C 219 z 17.6.2016, s. 2.
(2) Dz.U. C 82 z 3.3.2016, s. 1.


Przeciwdziałanie molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE Projekty
PDF 367kWORD 60k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2017 r. w sprawie przeciwdziałania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE (2017/2897(RSP))
P8_TA(2017)0417RC-B8-0576/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 8, 10, 19 i 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, która weszła w życie wraz z traktatem lizbońskim w grudniu 2009 r., a w szczególności jej art. 20, 21, 23 i 31,

–  uwzględniając sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) zatytułowane „Violence against women” [Przemoc wobec kobiet](1),

–  uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy(2),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług, która definiuje i potępia napastowanie i molestowanie seksualne(3),

–  uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn w sprawie wskaźnika równouprawnienia płci,

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 3 grudnia 2015 r. zatytułowany „Strategic engagement for gender equality 2016–2019” [Strategiczne zaangażowanie na rzecz równouprawnienia płci w latach 2016–2019] (SWD(2015)0278),

–  uwzględniając deklarację trzech prezydencji UE w sprawie równości kobiet i mężczyzn wydaną przez Estonię, Bułgarię i Austrię w lipcu 2017 r.,

–  uwzględniając deklarację ONZ o eliminacji przemocy wobec kobiet z 1993 r.,

–  uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania, przyjęte podczas czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w dniu 15 września 1995 r., oraz późniejsze dokumenty końcowe przyjęte na posiedzeniach specjalnych Organizacji Narodów Zjednoczonych Pekin +5 (2000 r.), Pekin +10 (2005 r.), Pekin +15 (2010 r.) oraz Pekin +20 (2015 r.), a także Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW) oraz fakultatywny protokół do niej,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującą decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW(4) („dyrektywa w sprawie praw ofiar”),

–  uwzględniając porozumienie ramowe dotyczące nękania i przemocy w miejscu pracy zawarte między ETUC/CES, BusinessEurope, UEAPME oraz CEEP w 2007 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie europejskiej sieci krajowych organów ds. równości (EQUINET) zatytułowane „The Persistence of Discrimination, Harassment and Inequality for Women. The Work of Equality Bodies informing a new European Commission Strategy for Gender Equality” [Utrzymywanie się dyskryminacji, napastowania i nierówności w stosunku do kobiet. Prace organów ds. równości wykorzystane w nowej strategii Komisji Europejskiej na rzecz równouprawnienia płci], opublikowane w 2015 r.,

–  uwzględniając konwencję stambulską o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, w szczególności jej art. 2 i 40(5) i rezolucję z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej(6),

–  uwzględniając swoje rezolucje z dnia 20 września 2001 r. w sprawie nękania w miejscu pracy(7), z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie eliminacji przemocy wobec kobiet(8), z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie priorytetów oraz zarysu ram nowej polityki UE w dziedzinie walki z przemocą wobec kobiet(9), z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie śródokresowej analizy europejskiej strategii na lata 2007–2012 na rzecz zdrowia i bezpieczeństwa w pracy(10), z dnia 25 lutego 2014 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet(11) oraz ocenę europejskiej wartości dodanej z listopada 2013 r., z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie przystąpienia UE do Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencji stambulskiej)(12),

–  uwzględniając rezolucję z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej w latach 2014–2015(13), rezolucję z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie postępów w dążeniu do równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – 2013 r.(14) oraz rezolucję z dnia 24 października 2017 r. w sprawie uzasadnionych środków ochrony sygnalistów działających w interesie publicznym podczas ujawniania poufnych informacji posiadanych przez przedsiębiorstwa i organy publiczne(15),

–  uwzględniając art. 12a Regulaminu pracowniczego urzędników i warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej,

–  uwzględniając przewodnik dla posłów do Parlamentu Europejskiego pt. „Zero Harassment at the Work Place” [Zero molestowania w miejscu pracy] wydany we wrześniu 2017 r., jak też plan działania administracji Parlamentu w tej istotnej sprawie,

–  uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest jedną z podstawowych wartości UE, uznaną w traktatach i w Karcie praw podstawowych, i UE zobowiązała się uwzględniać ją we wszystkich swoich działaniach;

B.  mając na uwadze, że UE jest opartą na demokracji, praworządności i prawach podstawowych wspólnotą wartości, zapisanych w pierwszych artykułach TUE określających podstawowe zasady i cele UE oraz w kryteriach członkostwa w Unii;

C.  mając na uwadze, że w prawie UE zdefiniowano molestowanie seksualne jako „sytuację, w której ma miejsce jakakolwiek forma niepożądanego zachowania werbalnego, niewerbalnego lub fizycznego o charakterze seksualnym, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby, w szczególności przy stwarzaniu atmosfery zastraszenia, wrogości, poniżenia, upokorzenia lub obrazy”(16);

D.  mając na uwadze, że molestowanie seksualne jest formą przemocy wobec kobiet i dziewcząt, a także najskrajniejszym nadal występującym przejawem dyskryminacji ze względu na płeć; mając na uwadze, że kobiety stanowią blisko 90 % ofiar molestowania seksualnego, a mężczyźni około 10 %; mając na uwadze, że ogólnounijne badanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej z 2014 r. pt. „Violence against women” [Przemoc wobec kobiet] dowodzi, iż jedna kobieta na trzy doświadczyła przemocy fizycznej lub seksualnej w dorosłym życiu; mając na uwadze, że 55 % kobiet w UE było molestowanych seksualnie; mając na uwadze, że 32 % ofiar w UE mówiło, że sprawcą był ich przełożony, współpracownik lub klient; mając na uwadze, że 75 % kobiet pracujących w zawodach wymagających kwalifikacji lub zajmujących najwyższe stanowiska kierownicze było molestowanych seksualnie; mając na uwadze, że 61 % kobiet zatrudnionych w sektorze usług było molestowanych seksualnie; mając na uwadze, że 20 % młodych kobiet (w wieku od 18 do 29 lat) w UE-28 doświadczyło nękania w internecie; mając na uwadze, że jedna na dziesięć kobiet doświadczyła molestowania seksualnego lub uporczywego nękania (stalkingu) z użyciem nowych technologii;

E.  mając na uwadze, że przypadki molestowania seksualnego i nękania nader często nie są zgłaszane ze względu na utrzymujący się w dużej mierze niski poziom świadomości społecznej na temat tego problemu, niewystarczające możliwości wsparcia ofiar oraz przekonanie, że jest to delikatny problem społeczny, pomimo że istnieją formalne procedury przewidujące przeciwdziałanie temu problemowi w miejscu pracy i w innych dziedzinach;

F.  mając na uwadze, że przemoc seksualna i molestowanie w miejscu pracy to kwestie związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, i że w takim rozumieniu powinno się je zwalczać i im zapobiegać;

G.  mając na uwadze, że prawo UE zakazuje dyskryminacji ze względu na płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne, religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną;

H.  mając na uwadze, że przemoc i molestowanie seksualne są sprzeczne z zasadą równości kobiet i mężczyzn oraz równego traktowania i stanowią dyskryminację ze względu na płeć, dlatego też są zakazane w dziedzinie zatrudnienia, w tym w odniesieniu do dostępu do zatrudnienia, szkolenia zawodowego i awansu zawodowego;

I.  mając na uwadze, że uporczywe utrzymywanie się stereotypów płciowych, seksizmu oraz molestowania i wykorzystywania seksualnego jest problemem o charakterze strukturalnym, rozpowszechnionym w całej Europie i na świecie, oraz zjawiskiem dotyczącym ofiar i sprawców niezależnie od wieku, wykształcenia, poziomu dochodów czy statusu społecznego, oraz że wywołuje skutki fizyczne, seksualne, emocjonalne i psychologiczne u ofiar; mając na uwadze, że nierówny podział władzy między mężczyznami i kobietami, stereotypy dotyczące płci i seksizm, w tym seksistowska mowa nienawiści zarówno w internecie, jak i poza nim, stanowią podstawowe przyczyny wszelkich form przemocy wobec kobiet i doprowadziły do dominacji mężczyzn względem kobiet, do dyskryminacji kobiet oraz do uniemożliwienia kobietom pełnego rozwoju;

J.  mając na uwadze, że definicja przemocy wobec kobiet zawarta w pekińskiej platformie działania obejmuje fizyczną, seksualną i psychiczną przemoc o charakterze społecznym, do której zalicza się gwałt, molestowanie seksualne, wykorzystywanie seksualne i zastraszanie w miejscu pracy, placówkach edukacyjnych i innych miejscach, lecz nie ogranicza się do tych zjawisk(17);

K.  mając na uwadze, że w dyrektywie o prawach ofiar przemoc na tle płciowym jest rozumiana jako forma dyskryminacji oraz pogwałcenie podstawowych wolności ofiary i obejmuje przemoc w bliskich związkach, przemoc seksualną (w tym gwałt, napaść na tle seksualnym i molestowanie seksualne), handel ludźmi i niewolnictwo oraz różne formy krzywdzących praktyk, takie jak przymusowe małżeństwa, okaleczanie żeńskich narządów płciowych i tak zwane przestępstwa popełniane „w imię honoru”; mając na uwadze, że kobiety będące ofiarami przemocy na tle płciowym oraz ich dzieci często wymagają szczególnego wsparcia i szczególnej ochrony ze względu na występujące w przypadku takiej przemocy wysokie ryzyko wtórnej oraz ponownej wiktymizacji, zastraszania i odwetu(18);

L.  mając na uwadze, że prawo UE zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia organu ds. równości, który udziela niezależnej pomocy ofiarom wykorzystywania i molestowania seksualnego, prowadzi niezależne badania, publikuje niezależne sprawozdania i wydaje zalecenia w sprawach dotyczących zatrudnienia i kształcenia zawodowego, dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług, a także dla osób prowadzących działalność na własny rachunek;

M.  mając na uwadze, że molestowanie i wykorzystywanie seksualne, w przeważającej mierze ze strony mężczyzn wobec kobiet, jest problemem o charakterze strukturalnym, rozpowszechnionym w całej Europie i na świecie, oraz zjawiskiem dotyczącym ofiar i sprawców niezależnie od wieku, wykształcenia, poziomu dochodów czy statusu społecznego, które wiąże się z nierównym podziałem władzy w społeczeństwie między kobietami a mężczyznami;

N.  mając na uwadze, że za zapewnienie równouprawnienia płci odpowiadają wszyscy członkowie społeczeństwa oraz że wymaga to aktywnego zaangażowania ze strony zarówno kobiet, jak i mężczyzn; mając na uwadze, że władze powinny zobowiązać się do opracowania kampanii edukacyjnych i podnoszących świadomość problemu, skierowanych do mężczyzn i młodszych pokoleń, w celu zaangażowania mężczyzn i chłopców jako partnerów, aby zapobiegać wszystkim rodzajom przemocy na tle płciowym i stopniowo je eliminować, a także działać na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet;

O.  mając na uwadze, że kobiety w Unii Europejskiej nie są w równym stopniu chronione przed przemocą uwarunkowaną płcią, molestowaniem i wykorzystywaniem seksualnym ze względu na rozbieżną politykę i przepisy prawne w państwach członkowskich; mając na uwadze, że systemy sądownicze nie zapewniają kobietom wystarczającego wsparcia; mając na uwadze, że sprawcy przemocy ze względu na płeć są często wcześniej znani ofierze, a ofiara jest niejednokrotnie uzależniona od sprawcy, co zwiększa jej strach przed zgłoszeniem doświadczanej przemocy;

P.  mając na uwadze, że wszystkie państwa członkowskie podpisały konwencję stambulską, ale zaledwie 15 ją ratyfikowało; mając na uwadze, że przystąpienie UE do konwencji stambulskiej nie zwalnia państw członkowskich z jej ratyfikacji na szczeblu krajowym; mając na uwadze, że w art. 40 konwencji stambulskiej stwierdza się, iż „strony przyjmą regulacje prawne lub inne rozwiązania niezbędne, by za jakąkolwiek formę niepożądanych zachowań werbalnych, niewerbalnych lub fizycznych o charakterze seksualnym, których celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby, zwłaszcza poprzez tworzenie atmosfery zastraszenia, wrogości, upodlenia, poniżenia lub obrazy, groziła odpowiedzialność karna lub inny rodzaj odpowiedzialności prawnej”;

Q.  mając na uwadze, że przemoc i molestowanie w życiu politycznym dotyczą w znacznie większym stopniu kobiet niż mężczyzn; mając na uwadze, że taka przemoc stanowi naruszenie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym obowiązku zapewnienia swobodnego udziału kobiet w życiu politycznym;

R.  mając na uwadze, że molestowanie seksualne zostało zdefiniowane w art. 12a Regulaminu pracowniczego urzędników i warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej;

S.  mając na uwadze, że molestowanie seksualne lub seksistowskie zachowanie nie są nieszkodliwe oraz mając na uwadze, że bagatelizowanie molestowania seksualnego lub przemocy seksualnej przez stosowanie lekceważącego języka stanowi przykład postawy seksistowskiej wobec kobiet i wysyła sygnał świadczący o chęci kontroli i dominacji w relacjach między mężczyznami i kobietami oraz wpływa na poczucie godności, niezależności i wolności kobiet;

T.  mając na uwadze, że Parlament powołał specjalne struktury i opracował przepisy wewnętrzne w celu zapobiegania molestowaniu seksualnemu, a mianowicie komitet doradczy rozpatrujący skargi dotyczące molestowania w sprawach z udziałem akredytowanych asystentów parlamentarnych i posłów do Parlamentu Europejskiego, podczas gdy komitet doradczy ds. molestowania i zapobiegania mu w miejscu pracy zajmuje się innymi formalnymi procedurami związanymi z pracownikami administracji Parlamentu i grup politycznych w celu oceny ewentualnych przypadków i zapobiegania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu;

U.  mając na uwadze, że politycy jako wybrani przedstawiciele obywateli mają podstawowy obowiązek stanowić pozytywny wzorzec dla innych, jeśli chodzi o zapobieganie molestowaniu seksualnemu i zwalczanie go w społeczeństwie;

Zero tolerancji oraz zwalczanie molestowania seksualnego i wykorzystywania seksualnego w UE

1.  stanowczo potępia wszelkie formy przemocy seksualnej i nękania fizycznego lub psychicznego, a także ubolewa nad faktem, że akty tego rodzaju są zbyt łatwo tolerowane, podczas gdy w rzeczywistości stanowią systemowe pogwałcenie praw podstawowych i poważne przestępstwo, które jako takie musi podlegać karze; podkreśla, że należy położyć kres bezkarności, dopilnowując ścigania sprawców;

2.  nalega na skuteczne stosowanie istniejących ram prawnych dotyczących molestowania i wykorzystywania seksualnego, a jednocześnie zachęca państwa członkowskie UE, a także przedsiębiorstwa publiczne i prywatne do podejmowania dalszych działań, które będą skutecznie zapobiegać i położą kres molestowaniu seksualnemu w miejscu pracy oraz w innych miejscach; podkreśla, że należy stosować specjalne procedury prawne stworzone w celu rozpatrywania przypadków molestowania seksualnego w miejscu pracy;

3.  z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy takie jak ruch #MeToo, których celem jest zgłaszanie przypadków molestowania seksualnego i przemocy wobec kobiet; zdecydowanie wspiera wszystkie kobiety i dziewczęta, które wzięły udział w tej kampanii, w tym te, które ujawniły swoich prześladowców;

4.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by należycie monitorowały prawidłowe wdrażanie dyrektyw UE zakazujących nękania ze względu na płeć i molestowania seksualnego oraz by zadbały o wzmocnienie przez państwa członkowskie UE zasobów kadrowych w organach ds. równości, które kontrolują dyskryminujące praktyki, a także by upewniły się, że organom tym przyznano jasno określone uprawnienia i odpowiednie zasoby pozwalające objąć trzy obszary: zatrudnienie, samozatrudnienie oraz dostęp do towarów i usług;

5.  wzywa Komisję do oceny, wymiany i porównywania najlepszych praktyk w zakresie zwalczania molestowania seksualnego w miejscu pracy oraz do rozpowszechniania wyników tej oceny dotyczących skutecznych działań, które państwa członkowskie mogłyby podjąć, aby zachęcić przedsiębiorstwa, partnerów społecznych i organizacje zaangażowane w szkolenia zawodowe do zapobiegania wszelkim formom dyskryminacji ze względu na płeć, w szczególności jeśli chodzi o nękanie i molestowanie seksualne w miejscu pracy;

6.  zwraca uwagę, że zaangażowanie wszystkich mężczyzn jest niezbędne, by doprowadzić do zmiany i położyć kres wszelkim formom molestowania i przemocy seksualnej, poprzez niedopuszczanie do zaistnienia okoliczności i powstania struktur umożliwiających – nawet biernie – zachowania prowadzące do molestowania i przemocy, a także przez przeciwstawianie się wszelkim uchybieniom lub niewłaściwemu postępowaniu; wzywa państwa członkowskie do aktywnego włączania mężczyzn w kampanie szerzenia wiedzy i kampanie prewencyjne;

7.  uważa, że do najważniejszych działań mających na celu zwalczanie molestowania seksualnego należy rozwiązanie problemu niedostatecznego zgłaszania takich przypadków i problemu społecznego napiętnowania, ustanowienie procedur służących pociąganiu do odpowiedzialności w miejscu pracy, aktywny udział mężczyzn i chłopców w zapobieganiu przemocy oraz działania zwalczające nowo powstające formy przemocy, np. w cyberprzestrzeni;

8.  jest zaniepokojony, że nękanie kobiet w internecie, a w szczególności w mediach społecznościowych, począwszy od niepożądanych form kontaktu, trolowania i cyberprzemocy po molestowanie seksualne oraz groźby gwałtu i śmierci, staje się powszechne w naszym społeczeństwie cyfrowym, co powoduje także powstawanie nowych form przemocy wobec kobiet i dziewcząt, takich jak cyberprzemoc, napastowanie w internecie, wykorzystywanie poniżających obrazów online oraz rozpowszechnianie w mediach społecznościowych prywatnych zdjęć i filmów bez zgody zainteresowanych osób;

9.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, by mechanizmy finansowania programów mających na celu zwalczanie przemocy wobec kobiet mogły być wykorzystywane do podnoszenia świadomości i wspierania organizacji społeczeństwa obywatelskiego zajmujących się problemem przemocy wobec kobiet, w tym problemem molestowania seksualnego;

10.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyspieszenia ratyfikacji konwencji stambulskiej; wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia tej konwencji, między innymi dzięki ustanowieniu systemu gromadzenia danych zdezagregowanych, zawierającego dane sprawców z podziałem na wiek i płeć oraz relację między sprawcą i ofiarą, i obejmującego również molestowanie seksualne;

11.  wzywa Komisję, aby przedstawiła wniosek w sprawie dyrektywy dotyczącej przeciwdziałania wszelkim formom przemocy wobec kobiet i dziewcząt oraz przemocy ze względu na płeć; ponawia apel do Komisji o przedstawienie kompleksowej unijnej strategii zwalczania wszelkich form przemocy uwarunkowanej płcią, w tym molestowania seksualnego i wykorzystywania seksualnego kobiet i dziewcząt;

12.  zwraca się do Rady o uruchomienie klauzuli pomostowej przez przyjęcie jednomyślnej decyzji określającej przemoc wobec kobiet i dziewcząt (oraz inne formy przemocy uwarunkowanej płcią) jako dziedzinę przestępczości na mocy w art. 83 ust. 1 TFUE;

13.  apeluje o skuteczniejsze włączanie kobiet w procesy decyzyjne, większą ich reprezentację w związkach zawodowych i na wyższych stanowiskach w organizacjach lub przedsiębiorstwach w sektorze publicznym i prywatnym; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wraz z organizacjami pozarządowymi, partnerami społecznymi i organami ds. równości nasiliły istotne działania podnoszące świadomość w zakresie praw ofiar molestowania seksualnego i dyskryminacji ze względu na płeć; podkreśla, że istnieje pilna potrzeba, by państwa członkowskie, organizacje pracodawców i związki zawodowe propagowały wiedzę o molestowaniu seksualnym oraz by wspierały kobiety i zachęcały je do natychmiastowego zgłaszania incydentów tego rodzaju;

14.  podkreśla znaczenie specjalnych szkoleń i kampanii szerzących wiedzę na temat istniejących formalnych procedur zgłaszania przypadków molestowania seksualnego w miejscu pracy i praw ofiar, co pozwoli egzekwować zasadę godności w miejscu pracy i promować jako normę podejście „zero tolerancji”;

Molestowanie seksualne w parlamentach, w tym w Parlamencie Europejskim

15.  zdecydowanie potępia przypadki molestowania seksualnego, które zostały ujawnione w mediach, i wyraża silne poparcie dla ofiar molestowania i wykorzystywania seksualnego; podkreśla, że aby sprawa była traktowana z należytą powagą, istotne jest, aby instytucje UE zajęły zdecydowane stanowisko przeciwko każdej formie dyskryminacji ze względu na płeć lub wszelkim działaniom, które stanowią przeszkodę dla równości płci;

16.  docenia fakt, że na mocy decyzji Prezydium z dnia 14 kwietnia 2014 r. Parlament Europejski przyjął nowe przepisy, które przewidują utworzenie wyspecjalizowanych organów, takich jak komitet doradczy rozpatrujący skargi dotyczące molestowania w sprawach z udziałem akredytowanych asystentów parlamentarnych i posłów do Parlamentu Europejskiego oraz zajmujący się zapobieganiem temu zjawisku w miejscu pracy, a także powołany wcześniej komitet doradczy rozpatrujący skargi pracowników PE dotyczące molestowania i zajmujący się zapobieganiu mu w miejscu pracy; stwierdza również z zadowoleniem, że wprowadzono zasadę poufności przy zgłaszaniu takich przypadków i rozpoczęto kampanię informacyjną mającą na celu zwalczanie molestowania seksualnego w Parlamencie; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że pozostałe instytucje UE stworzyły podobne organy;

17.  wzywa przewodniczącego Parlamentu i administrację Parlamentu:

   do pilnego i dogłębnego zbadania ostatnich doniesień medialnych dotyczących molestowania i wykorzystywania seksualnego w Parlamencie Europejskim, z poszanowaniem prywatności ofiar, do podzielenia się ustaleniami z posłami oraz do zaproponowania odpowiednich środków, aby zapobiec nowym przypadkom;
   do dokonania oceny i w razie konieczności zmiany składu właściwych organów w taki sposób, aby zapewnić niezależność i równowagę płci, a także do dalszego wzmacniania i wspierania działalności komitetu doradczego rozpatrującego skargi dotyczące molestowania w sprawach z udziałem akredytowanych asystentów parlamentarnych i posłów do Parlamentu, a także pracowniczego komitetu doradczego zajmującego się zapobieganiem molestowaniu pracowników Parlamentu, przy jednoczesnym uznaniu ich ważnej pracy;
   do zmiany ich regulaminów, aby we wszystkich komitetach doradczych ds. zapobiegania molestowaniu uwzględnić również stażystów i zwiększyć zainteresowanie wzmocnieniem ich pozytywnych działań, a także aby unikać konfliktów interesów dotyczących członków tych ważnych struktur komitetowych; do przeprowadzania postępowań wyjaśniających w sprawie stwierdzonych przypadków, do prowadzenia poufnego chronologicznego rejestru przypadków oraz do przyjęcia najlepszych sposobów zapewnienia zerowej tolerancji na wszystkich szczeblach instytucji;
   do powołania grupy zadaniowej złożonej z niezależnych ekspertów upoważnionej do zbadania przypadków molestowania i wykorzystywania seksualnego w Parlamencie, która przeprowadzi ocenę obecnego parlamentarnego komitetu doradczego rozpatrującego skargi dotyczące molestowania w sprawach z udziałem akredytowanych asystentów parlamentarnych i posłów do Parlamentu oraz ocenę pracowniczego komitetu doradczego zajmującego się zapobieganiem molestowaniu pracowników Parlamentu i zaproponuje odpowiednie zmiany;
   do udzielania ofiarom pełnego wsparcia w postępowaniach prowadzonych w Parlamencie lub przez miejscową policję; do uruchomienia nadzwyczajnej ochrony lub w razie konieczności środków ochronnych oraz do stosowania w pełni art. 12a regulaminu pracowniczego, zapewniając, by przypadki były dokładnie badane oraz by stosowane były środki dyscyplinarne;
   do dopilnowania, aby wdrożony został solidny i skuteczny plan działań przeciwdziałających molestowaniu seksualnemu z myślą o zapobieganiu i wspieraniu oraz do wprowadzenia obowiązkowych szkoleń dla wszystkich pracowników i posłów na temat szacunku i godności w miejscu pracy, a tym samym zapewnienia, aby podejście „zero tolerancji” stało się normą; do pełnego zaangażowania się w kampanie informacyjne z udziałem wszystkich posłów i służb administracyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem grup o najsłabszej pozycji, takich jak stażyści, akredytowani asystenci parlamentarni i pracownicy kontraktowi;
   do utworzenia dostosowanej do struktur Parlamentu, instytucjonalnej sieci zaufanych doradców udzielających wsparcia i porad ofiarom i występujących w razie potrzeby w ich imieniu, co jest już praktykowane w Komisji;

18.  wzywa wszystkich współpracowników, aby wspierali ofiary i zachęcali je do zabrania głosu i zgłaszania przypadków molestowania seksualnego w drodze udoskonalonych formalnych procedur w ramach administracji Parlamentu lub policji;

19.  postanawia przyjąć wewnętrzne przepisy dotyczące informowania o nieprawidłowościach, aby chronić prawa i interesy demaskatorów oraz zapewnić odpowiednie środki zaradcze, jeżeli ze względu na ujawnienie nieprawidłowości nie są oni traktowani prawidłowo i sprawiedliwie;

20.  jest bardzo zaniepokojony, że zbyt często zdarza się, iż asystenci posłów (akredytowani asystenci parlamentarni) obawiają się mówić na głos o przypadkach molestowania seksualnego, gdyż klauzula utraty zaufania w ich statucie oznacza, że mogą oni zostać zwolnieni z bardzo krótkim terminem wymówienia; domaga się, aby w procedurach zwolnień uczestniczyli nie tylko niezależni eksperci, ale również przedstawiciele administracji, aby możliwe było podjęcie bezstronnej decyzji;

21.  zaleca, aby Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich co roku przekazywał parlamentarnej grupie wysokiego szczebla ds. równości płci i różnorodności dane dotyczące skarg w sprawie niewłaściwego administrowania w kwestiach równości płci w Parlamencie, przy odpowiednim poszanowaniu decyzji Parlamentu Europejskiego w sprawie postanowień i ogólnych warunków wykonywania zadań przez Rzecznika Praw Obywatelskich;

22.  wzywa państwa członkowskie, aby zbadały przypadki molestowania i wykorzystywania seksualnego w parlamentach narodowych, podjęły aktywne działania w celu walki z tym zjawiskiem oraz wdrożyły i odpowiednio egzekwowały politykę opartą na szacunku i godności w miejscu pracy w odniesieniu do posłów oraz pracowników; apeluje o monitorowanie wdrażania takiej polityki;

23.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia wsparcia i ochrony parlamentarzystom zaangażowanym w sferze publicznej, zwłaszcza tym, którzy doświadczają wykorzystywania seksualnego oraz tym, którym grozi się użyciem przemocy ze względu na płeć, w tym w internecie;

24.  apeluje o zorganizowanie wymiany najlepszych praktyk na wszystkich szczeblach z innymi instytucjami i organizacjami, takimi jak UN Women, Rada Europy, instytucje UE i podmioty zaangażowane w promowanie równouprawnienia płci;

25.  wzywa wszystkich polityków, by stanowili dla innych wzorzec odpowiedzialnego zachowania, jeśli chodzi o zapobieganie molestowaniu seksualnemu i zwalczanie go w parlamentach i poza nimi;

o
o   o

26.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Zgromadzeniu Parlamentarnemu Rady Europy.

(1) http://fra.europa.eu/en/publication/2014/violence-against-women-eu-wide-survey-main-results-report
(2) Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.
(3) Dz.U. L 373 z 21.12.2004, s. 37.
(4) Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 57.
(5) https://rm.coe.int/168008482e
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0329.
(7) Dz.U. C 77 E z 28.3.2002, s. 138.
(8) Dz.U. C 285 E z 21.10.2010, s. 53.
(9) Dz.U. C 296 E z 2.10.2012, s. 26.
(10) Dz.U. C 168 E z 14.6.2013, s. 102.
(11) Dz.U. C 285 z 29.8.2017, s. 2.
(12) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0451.
(13) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0073.
(14) Dz.U. C 316 z 30.8.2016, s. 2.
(15) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0402.
(16) http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/files/your_rights/final_harassement_en.pdf
(17) http://www.un.org/womenwatch/daw/beijing/platform/violence.htm
(18) Zob. motyw 17 dyrektywy o prawach ofiar.


Polityka gospodarcza w strefie euro
PDF 546kWORD 69k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2017 r. w sprawie polityki gospodarczej strefy euro (2017/2114(INI))
P8_TA(2017)0418A8-0310/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 121 ust. 2 i jego art. 136, a także Protokoły nr 1 i nr 2,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 22 maja 2017 r. w sprawie zaleceń dla poszczególnych krajów na 2017 r. (COM(2017)0500),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: roczna analiza wzrostu gospodarczego na rok 2017(1),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 22 lutego 2017 r. pt. „Europejski semestr 2017: Ocena postępów w zakresie reform strukturalnych, zapobiegania zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowania oraz wyniki szczegółowych ocen sytuacji na mocy rozporządzenia (UE) nr 1176/2011 (COM(2017)0090),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Roczna analiza wzrostu gospodarczego na 2017 r.” (COM(2016)0725), „Sprawozdanie w ramach mechanizmu ostrzegania na 2017 r.” (COM(2016)0728) oraz „Projekt wspólnego sprawozdania Komisji i Rady o zatrudnieniu na 2017 r.” (COM(2016)0729), a także zalecenie Komisji dotyczące zalecenia Rady w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro (COM(2016)0692),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 16 listopada 2016 r. zatytułowany „W kierunku pozytywnego kursu polityki budżetowej dla strefy euro” (COM(2016)0727),

—  uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Rady Budżetowej zatytułowane „Ocena przyszłego kursu polityki budżetowej odpowiedniego dla strefy euro” z dnia 20 czerwca 2017 r.,

—  uwzględniając dokument Occasional Paper nr 182 Europejskiego Banku Centralnego pod tytułem „Kurs polityki budżetowej strefy euro” ze stycznia 2017 r.,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 21 marca 2017 r. w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro(2),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 23 maja 2017 r. w sprawie szczegółowych ocen sytuacji i realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów na 2016 r.,

—  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 16 czerwca 2017 r. dotyczące zakończenia procedury nadmiernego deficytu wobec dwóch państw członkowskich oraz polityk gospodarczych i fiskalnych,

–  uwzględniając europejską prognozę gospodarczą Komisji – wiosna 2017 r. z maja 2017 r.,

–  uwzględniając zbiory danych Eurostatu na temat realnego PKB na mieszkańca, stopy wzrostu i wartości całkowitych z dnia 31 maja 2017 r.,

–  uwzględniając dane statystyczne OECD dotyczące łącznych dochodów podatkowych z dnia 30 listopada 2016 r.,

–  uwzględniając Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej,

–  uwzględniając porozumienie COP 21 przyjęte na konferencji klimatycznej w Paryżu w dniu 12 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1175/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych(3),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich(4),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1174/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie środków egzekwowania korekty nadmiernych zakłóceń równowagi makroekonomicznej w strefie euro(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 1177/2011 z dnia 8 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu(6),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zapobiegania zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowania(7),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1173/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego w strefie euro(8),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 473/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wspólnych przepisów dotyczących monitorowania i oceny projektów planów budżetowych oraz zapewnienia korekty nadmiernego deficytu w państwach członkowskich należących do strefy euro(9),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi należącymi do strefy euro dotkniętymi lub zagrożonymi poważnymi trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej(10),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz opinie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jak również Komisji Rozwoju Regionalnego (A8-0310/2017),

A.  mając na uwadze, że według prognoz Komisji stopa wzrostu PKB dla strefy euro wyniosła 1,8 % w 2016 r. oraz ma utrzymać się na poziomie 1,7 % w 2017 r. i 1,9 % w całej UE, co oznacza, że przewyższy poziomy sprzed kryzysu, jednak nadal jest niewystarczająca i znacznie różni się w całej UE; mając na uwadze, że spożycie prywatne było w minionych latach główną siłą napędową wzrostu, przy czym w tym roku może ulec zmianie z uwagi na tymczasowy wzrost inflacji konsumpcyjnej, mimo iż przewiduje się, że popyt krajowy będzie napędzał wzrost gospodarczy w perspektywie średnioterminowej; mając na uwadze, że wzrost gospodarczy w UE utrzymuje się na zbyt niskim poziomie, aby tworzyć miejsca pracy w państwach członkowskich, a także na o wiele niższym poziomie niż przewidywany wzrost gospodarczy na świecie;

B.  mając na uwadze, że stopa bezrobocia w strefie euro i UE-28 wynosiła odpowiednio 9,3 % i 7,8 % w kwietniu 2017 r., co stanowiło najniższe wartości od marca 2009 r. i grudnia 2008 r.; jednak nadal utrzymywała się na poziomie wyższym niż przed kryzysem; mając na uwadze istotne różnice w stopach bezrobocia w całej UE, utrzymujące się na poziomie od 3,2 % do 23,3 %; mając na uwadze, że stopa bezrobocia młodzieży w strefie euro i UE-28 nadal utrzymywała się na wysokim poziomie w kwietniu 2017 r., a mianowicie wynosiła 18,7% i 16,7%;

C.  mając na uwadze, że zgodnie z przewidywaniami deficyt nominalny sektora instytucji rządowych i samorządowych w strefie euro ma wynieść 1,4 % w 2017 r. i 1,3 % w 2018 r., natomiast wyniki poszczególnych państw członkowskich mogą się różnić; mając na uwadze, że zgodnie z prognozami wskaźnik zadłużenia w strefie euro ma utrzymywać się na poziomie 90,3 % w 2017 r. i 89 % w 2018 r.;

D.  mając na uwadze, że światowy wzrost gospodarczy jest nadal niestabilny a gospodarka strefy euro stoi w obliczu coraz większej niepewności oraz ważnych wewnętrznych i zewnętrznych wyzwań politycznych;

E.  mając na uwadze, że zbyt niska wydajność UE i globalna konkurencyjność wymagają zrównoważonych pod względem społecznym reform strukturalnych, dalszych wysiłków fiskalnych oraz inwestycji w państwach członkowskich w celu zapewnienia trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu i zatrudnienia oraz osiągnięcia pozytywnej konwergencji społeczno-gospodarczej z innymi gospodarkami światowymi i wewnątrz UE;

F.  mając na uwadze, że wskaźnik zatrudnienia w strefie euro w 2016 r. wzrósł o 1,4 %; mając na uwadze, że w marcu 2017 r. stopa bezrobocia kształtowała się na poziomie 9,5 %, odnotowując spadek z 10,2 % w marcu 2016 r.; mając na uwadze, że pomimo niedawnej poprawy sytuacji stopa bezrobocia nie powróciła jeszcze do poziomu sprzed kryzysu;

G.  mając na uwadze, że w 2016 r. wskaźnik zatrudnienia wzrósł o 1,2 % w UE-28, a w pierwszym kwartale 2017 r. zatrudnionych było 234,2 mln osób, co jest najwyższą odnotowaną dotąd liczbą(11); mając jednak na uwadze, że z tą znaczną liczbą miejsc pracy stworzonych w związku ze wzrostem gospodarczym wiążą się ukryte wyzwania, np. w postaci niepełnego odzyskiwania przepracowanych godzin oraz niewielkiego wzrostu wydajności pracy; mając na uwadze, że w przypadku utrzymania się tej sytuacji są to czynniki, które mogą wywrzeć dodatkową presję na wzrost gospodarczy w perspektywie długoterminowej oraz na spójność społeczną w UE(12);

H.  mając na uwadze, że wskaźniki zatrudnienia kobiet są generalnie niższe: w 2015 r. stopa zatrudnienia mężczyzn w wieku od 20 do 64 lat kształtowała się na poziomie 75,9 % w UE-28, zaś w przypadku kobiet stopa ta wynosiła 64,3 %;

I.  mając na uwadze, że w marcu 2017 r. stopa bezrobocia młodzieży w strefie euro wyniosła 19,4 %, przy czym w marcu 2016 r. wartość ta wynosiła 21,3 %; mając na uwadze, że stopa bezrobocia młodzieży jest nadal niedopuszczalnie wysoka; mając na uwadze, że w 2015 r. odsetek młodzieży NEET nadal był wysoki i wynosił 14,8 % dla młodzieży w wieku od 15 do 29 lat – co oznacza 14 mln osób; mając na uwadze, że młodzież NEET oznacza dla Unii szacowany roczny koszt rzędu 153 mld EUR (1,21 % PKB), obejmujący świadczenia oraz utracone zarobki i podatki(13), podczas gdy całkowite szacowane koszty ustanowienia systemów gwarancji dla młodzieży w strefie euro wynoszą 21 mld EUR rocznie, czyli 0,22 % PKB; mając na uwadze, że na potrzeby realizacji Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych obecnie przeznaczono 1 mld EUR, która to kwota ma zostać uzupełniona środkami w wysokości 1 mld EUR z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2017–2020;

J.  mając na uwadze, że choć stopa długotrwałego bezrobocia na terenie UE-28 spadła z 5 % w 2014 r. do 4 % w 2016 r., nadal stanowi niepokojący problem, który dotyczy niemal połowy wszystkich osób bezrobotnych; mając na uwadze niepokojący fakt, że stopa bardzo długotrwałego bezrobocia wynosząca 2,5 % w 2016 r. nadal przewyższa o 1 % wartość odnotowaną w roku 2008; mając na uwadze utrzymujące się znaczne różnice między państwami członkowskimi;

K.  mając na uwadze, że w wielu państwach członkowskich nadal maleje liczba ludności w wieku produkcyjnym oraz siła robocza, głównie wskutek niskich wskaźników urodzeń; mając na uwadze, że dzięki możliwości zatrudnienia kobiet, wraz z nieustającym napływem migrantów, uchodźców i osób ubiegających się o azyl, państwa członkowskie mają okazję, by poradzić sobie z tym problemem i wzmocnić siłę roboczą w UE;

L.  mając na uwadze, że jeden z pięciu celów strategii „Europa 2020” dotyczy zmniejszenia liczby osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym o co najmniej 20 mln; mając na uwadze, że poziom ubóstwa maleje, a w 2015 r. liczba osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym była niższa o 4,8 mln w porównaniu do roku 2012; mając na uwadze, że ta liczba z 2015 r. nadal przekracza o 1,6 mln liczbę z 2008 r.; mając na uwadze, w 2012 r. 32,2 mln osób niepełnosprawnych w UE było zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że w 2013 r. 26,5 mln dzieci w UE-28 było zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że wskaźnik zagrożenia ubóstwem lub wykluczeniem nadal jest niedopuszczalnie wysoki i wynosi 23,7 %, a liczby utrzymują się na bardzo wysokim poziomie w niektórych państwach członkowskich; mając ponadto na uwadze, że ubóstwo energetyczne wciąż utrzymuje się na tak wysokim poziomie, że dla dotkniętych nim 11 % ludności UE oznacza cykl niekorzystnych skutków ekonomicznych;

M.  mając na uwadze, że warunki i wyniki na rynku pracy wskazują na znaczne różnice między poszczególnymi państwami członkowskimi, choć rozbieżności te stają się coraz mniejsze;

N.  mając na uwadze coraz większe upowszechnienie nowych form zatrudnienia i pracy w kontekście cyfrowej rewolucji rynku pracy;

1.  z zadowoleniem przyjmuje lepsze wyniki europejskiej gospodarki w coraz większej liczbie państw członkowskich, wspierane umiarkowanym wzrostem PKB, przewyższającym poziomy sprzed kryzysu, i zmniejszającymi się, lecz nadal wysokimi, stopami bezrobocia; uważa, że ten pozytywny trend wynika z działań politycznych w minionych latach; zauważa jednak, że umiarkowane ożywienie gospodarcze pozostaje nietrwałe i nierównomiernie rozłożone w społeczeństwie i regionach, przy czym wzrost PKB na mieszkańca jest bliski stagnacji; wyraża ubolewanie w związku z faktem, że zmiany gospodarcze są nadal obarczone spuścizną kryzysu; zauważa, że mimo znacznych postępów poziomy zadłużenia w wielu państwach członkowskich nadal przewyższają próg określony w pakcie stabilności i wzrostu;

2.  z zaniepokojeniem odnotowuje, że tempo wzrostu PKB i wydajności jest dalekie od wykorzystania swojego pełnego potencjału i podkreśla, że w związku z tym nie można popadać w samozadowolenie i że to umiarkowane ożywienie wymaga nieustannych wysiłków, jeżeli ma prowadzić do uzyskania większej odporności oraz średnio- i długoterminowej zrównoważoności poprzez wyższy wzrost i zwiększenie zatrudnienia;

3.  zauważa, że Europa wykazuje niewykorzystany potencjał gospodarczy, gdyż postępy w obszarze wzrostu i zatrudnienia nie są równomierne; podkreśla, że jest to rezultatem różnorodnych wyników osiąganych przez gospodarki państw członkowskich; podkreśla, że wdrożenie zrównoważonych pod względem społecznym reform strukturalnych oraz zwiększenie inwestycji prywatnych i publicznych zarówno w państwach członkowskich, jak i na szczeblu UE mogłoby ułatwić osiągnięcie wzrostu gospodarczego wyższego o co najmniej 1 %; przypomina, że koordynacja polityki gospodarczej i fiskalnej mająca na celu przyczynianie się do zapewnienia konwergencji i stabilności w UE powinna pozostać najwyższym priorytetem europejskiego semestru;

4.  jest zdania, że wymagany byłby większy stopień pozytywnej konwergencji społeczno-gospodarczej oraz ogólna konkurencyjność, aby utrzymać ożywienie gospodarcze w UE i strefie euro w dłuższej perspektywie; uważa, że obecne wskaźniki gospodarcze i zatrudnienia są kluczowe dla zapewnienia zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu;

5.  uważa, że aby to osiągnąć, należy zapewnić lepsze warunki strukturalne dla wzrostu; jest zdania, że potencjalny wzrost we wszystkich państwach członkowskich powinien osiągnąć w perspektywie długoterminowej co najmniej 3 %; aby tak się stało, należy położyć większy nacisk na konwergencję gospodarczą, w ramach której ustanowienie jasnych poziomów referencyjnych w odniesieniu do sposobu zwiększenia potencjalnego wzrostu w państwach członkowskich mogłoby zapewnić konieczne wytyczne dla działań w ramach polityki; wskazuje, że taka regularna analiza porównawcza musiałaby należycie uwzględniać poszczególne strukturalne mocne i słabe punkty państw członkowskich, a także dążyć do osiągnięcia zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu; powinna ona obejmować obszary, takie jak gospodarka cyfrowa, sektor usług, rynek energii, ale również jakość usług publicznych, warunki dla inwestycji, integracyjny charakter i gotowość systemów kształcenia;

6.  podkreśla, że uzupełniłoby to bieżące wysiłki na rzecz poprawy jakości budżetów państw członkowskich oraz zarządzania nimi przez uwzględnienie bodźców dla wzrostu zgodnie z unijnymi regułami fiskalnymi i przy pełnym poszanowaniu istniejących klauzul elastyczności;

Polityka strukturalna

7.  uważa, że nierówny rozkład wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w strefie euro wymaga lepszej koordynacji polityk gospodarczych, zwłaszcza w drodze zwiększonej i spójnej odpowiedzialności narodowej oraz rzetelnego wdrażania zaleceń dla poszczególnych krajów, również w celu promowania pozytywnej konwergencji społeczno-gospodarczej, w tym w drodze lepszego wdrażania i egzekwowania praw UE; podkreśla, że reformy muszą należycie uwzględniać szczególną sytuację i wyzwania poszczególnych państw członkowskich; wzywa Komisję do zapewnienia spójności pomiędzy reformami strukturalnymi a wydatkami UE; przypomina w związku z tym o znaczeniu pomocy technicznej służącej wspieraniu państw członkowskich w budowaniu zdolności i konwergencji; podejście oparte na partnerstwie mogłoby zapewnić większą rozliczalność i odpowiedzialność w odniesieniu do wyników wdrażania zaleceń dla poszczególnych krajów;

8.   zauważa, że bezrobocie młodzieży pozostaje nadmiernie wysokie w krajach strefy euro i podkreśla, że podwyższone i trwałe bezrobocie młodzieży stanowi poważne długoterminowe zagrożenie strukturalne; przyznaje, że uporanie się ze skutkami kryzysu, od długotrwałego bezrobocia, przez zatrudnienie nie wykorzystujące w pełni umiejętności i zdolności, starzenie się społeczeństwa, aż po wysokie poziomy długu prywatnego i publicznego, pozostaje pilnym priorytetem, który wymaga wdrożenia trwałych i sprzyjających włączeniu społecznemu reform;

9.  jest zdania, że skutki kryzysu, takie jak wysoki poziom zadłużenia i bezrobocia w niektórych sektorach gospodarki, nadal stanowią hamulec dla trwałego wzrostu i stwarzają potencjalne ryzyko negatywne; wzywa państwa członkowskie do zmniejszenia nadmiernych poziomów zadłużenia; wyraża w tym względzie zaniepokojenie faktem, że utrzymujący się wysoki poziom kredytów zagrożonych w niektórych państwach członkowskich może prowadzić do istotnego efektu rozlania między poszczególnymi państwami członkowskimi oraz między bankami i rządami, stanowiąc zagrożenie dla stabilności finansowej w Europie; zauważa, że bufory kapitałowe w sektorze finansowym zostały wzmocnione, ale powstają wyzwania wynikające z niskiej rentowności połączonej z wysokimi poziomami kredytów zagrożonych; jest przekonany, że strategia UE dotycząca rozwiązania problemu kredytów zagrożonych może zapewnić bardziej kompleksowe rozwiązanie obejmujące, w stosownych przypadkach, połączenie uzupełniających działań politycznych na szczeblu krajowym oraz europejskim;

10.  jest zdania, że wymagane są reformy i inicjatywy poprawiające klimat biznesowy w celu zwiększenia wydajności, konkurencyjności cenowej i pozacenowej, inwestycji i zatrudnienia w strefie euro; uważa, że wymagane są dodatkowe wysiłki w celu ułatwienia dostępu MŚP do finansowania, co jest kluczowym czynnikiem innowacyjności i rozwoju przedsiębiorstw; podkreśla w tym kontekście znaczenie zorientowanych na przyszłość reform dostosowanych do stron popytu i podaży;

11.  uważa, że dobrze funkcjonujące i wydajne rynki pracy, w połączeniu z odpowiednim poziomem ochrony socjalnej oraz dialogiem, pomogą zwiększyć zatrudnienie i zapewnić trwały wzrost gospodarczy; podkreśla znaczenie utrzymania osiągniętych już wysokich wskaźników zatrudnienia; zauważa, że również niedobór wykwalifikowanej siły roboczej, starzejące się społeczeństwa oraz różne inne wyzwania hamują dalszy wzrost zatrudnienia i ograniczanie poziomów bezrobocia w państwach członkowskich;

12.  podkreśla, jak ważna jest odpowiedzialna i przyjazna dla wzrostu dynamika płac zapewniająca godny standard życia i uwzględniająca wydajność oraz konkurencyjność; odnotowuje fakt, że według prognoz wzrost płac ma być względnie umiarkowany; uważa, że wzrost wydajności powinien być jednym z najważniejszych celów reform strukturalnych; zgadza się z Komisją, że możliwe jest zwiększenie płac, które mogłoby wiązać się z pozytywnymi skutkami dla konsumpcji ogółem;

13.  podkreśla, że poziomy opodatkowania powinny wspierać także konkurencyjność, inwestycje i tworzenie miejsc pracy; apeluje o reformy w opodatkowaniu, aby poprawić ściąganie podatków, zapobiegać unikaniu opodatkowania, uchylaniu się od opodatkowania i agresywnemu planowaniu podatkowemu oraz zaradzić problemowi wysokiego obciążenia podatkowego pracy w Europie, przy jednoczesnym zapewnieniu stabilności systemów zabezpieczenia społecznego; uważa, że obniżenie obciążenia podatkowego zwiększyłoby zatrudnienie i sprzyjałoby wzrostowi; podkreśla, że fiskalne środki stymulacyjne w miarę możliwości także w postaci niższych podatków mogą wspierać krajowy popyt, bezpieczeństwo społeczne oraz podaż inwestycji i pracy;

Inwestycje

14.  przyznaje, że ożywienie koniunktury należy wspierać inwestycjami publicznymi i prywatnymi, w szczególności w innowacje, oraz zauważa, że nadal istnieje luka inwestycyjna w strefie euro; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w niektórych państwach członkowskich inwestycje przekroczyły już poziom sprzed kryzysu, lecz ubolewa, że w innych państwach członkowskich inwestycje są nadal opóźnione lub nie zwiększają się w wymaganym tempie; podkreśla, że potrzebne są także dalsze środki, aby rozwiązać problem „luki inwestycyjnej”, która powstała po wybuchu kryzysu;

15.  uważa, że reformy eliminujące utrudnienia dla inwestycji prywatnych i publicznych umożliwiłyby natychmiastowe wsparcie działalności gospodarczej, a jednocześnie pomogłyby stworzyć warunki dla długoterminowego, trwałego wzrostu; zwraca uwagę, że inwestycje w kształcenie, innowacje oraz badania i rozwój pozwoliłyby na lepsze dostosowanie się do gospodarki opartej na wiedzy; podkreśla ponadto, że ukończenie unii rynków kapitałowych jest kluczowym czynnikiem przyciągania i zwiększania inwestycji oraz poprawy finansowania wzrostu i zatrudnienia;

16.  uważa, że badania naukowe, technologia i kształcenie mają kluczowe znaczenie dla długoterminowego rozwoju gospodarczego strefy euro; zwraca szczególną uwagę na dysproporcje inwestycyjne między państwami członkowskimi w tych obszarach i zauważa, że inwestycje przyczyniłyby się do rozwoju innowacji oraz umożliwiłyby lepsze dostosowanie się do gospodarki opartej na wiedzy, zgodnie ze strategią „Europa 2020”;

17.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wczesne osiągnięcie porozumienia w sprawie zmienionego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) pomoże w zwiększeniu skuteczności tego instrumentu oraz wyeliminowaniu niedociągnięć obserwowanych dotychczas podczas jego wdrażania przez ułatwienie finansowania większej liczby projektów o dużym potencjale, zapewniając ścisłe egzekwowanie zasady dodatkowości, a także pomoże w poprawie zakresu i wykorzystania oraz we wsparciu inwestycji, które w przeciwnym razie nie zostałyby zrealizowane;

18.  zwraca uwagę na różne cele europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w porównaniu z Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych i w związku z tym podkreśla także, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne są nadal istotne, zwłaszcza z punktu widzenia wspierania zrównoważonych reform strukturalnych;

19.  podkreśla, że w pełni funkcjonująca unia rynków kapitałowych może w dłuższej perspektywie zapewnić nowe finansowanie dla MŚP, stanowiąc uzupełnienie finansowania z sektora bankowego; podkreśla, że MŚP są podstawą gospodarki europejskiej i uważa w związku z tym, że zwiększenie ich dostępu do finansowania oraz zwalczanie niepewności biznesowej związanej z ich działalnością powinno być jednym z najważniejszych priorytetów, tak aby zwiększyć konkurencyjność w strefie euro; podkreśla potrzebę ograniczenia biurokracji, a także usprawnienia i zwiększenia wydajności usług administracji rządowej;

Polityka fiskalna

20.  uważa, że rozważna i dalekowzroczna polityka fiskalna odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu stabilności w strefie euro i w Unii jako całości; podkreśla, że silna koordynacja polityki fiskalnej, właściwe wdrażanie unijnych zasad i zgodność z nimi w tym obszarze, w tym pełne poszanowanie obowiązujących klauzul elastyczności, stanowią wymóg prawny i mają kluczowe znaczenie dla właściwego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej (UGW);

21.  w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje fakt, że finanse publiczne zdają się ulegać poprawie, ponieważ przewidywany jest spadek deficytów budżetowych w strefie euro; niemniej jednak należy kontynuować wysiłki mające na celu zmniejszenie ciężaru zadłużenia, przy jednoczesnym wspieraniu wzrostu gospodarczego, tak aby nie dopuścić, by państwa członkowskie były podatne na zewnętrzne wstrząsy;

22.  zgadza się z Komisją, że dług publiczny jest nadal wysoki w niektórych państwach członkowskich oraz że należy zapewnić trwałość finansów publicznych, promując jednocześnie wzrost gospodarczy i zatrudnienie; zauważa w tym kontekście, że niskie stopy procentowe, akomodacyjna polityka pieniężna, działania jednorazowe i inne czynniki łagodzące obecny ciężar zadłużenia mają jedynie tymczasowy charakter oraz podkreśla, że finanse publiczne muszą być zrównoważone oraz że należy uwzględnić przyszłe zobowiązania i dążyć do długoterminowego wzrostu gospodarczego; wskazuje na możliwość wzrostu kosztów obsługi zadłużenia; podkreśla znaczenie obniżenia poziomu ogólnego zadłużenia;

23.  podkreśla, że kurs polityki fiskalnej na szczeblu krajowym i strefy euro musi równoważyć długoterminową trwałość finansów publicznych w pełnej zgodności z paktem stabilności i wzrostu, a także przestrzegać jego przepisów dotyczących elastyczności, z krótkoterminową stabilizacją makroekonomiczną;

24.  wskazuje, że obecny wspólny kurs polityki fiskalnej dla euro w 2016 r. utrzymywał się zasadniczo na neutralnym poziomie i w 2017 r. ma na takim poziomie pozostać; przypomina, że Komisja zaapelowała w swoim komunikacie z 2016 r. o pozytywny kurs polityki budżetowej, natomiast Eurogrupa – stwierdzając, że zasadniczo neutralny kurs polityki budżetowej w 2017 r. doprowadził do uzyskania odpowiedniej równowagi – zgodziła się zwiększyć nacisk na uzyskanie odpowiedniej równowagi między koniecznością zapewnienia zrównoważoności a koniecznością wspierania inwestycji w celu wzmocnienia ożywienia, przyczyniając się tym samym do bardziej wyważonej kombinacji polityki; w tym kontekście zwraca uwagę na pierwszą ocenę przyszłego kursu polityki budżetowej odpowiedniego dla strefy euro niezależnej Europejskiej Rady Budżetowej z dnia 20 czerwca 2017 r.; apeluje do Komisji i państw członkowskich o planowanie kursu polityki budżetowej uwzględniającego odpowiednie okoliczności;

25.  podkreśla jednak, że wspólne stanowisko powinno uwzględniać różnorodność sytuacji w państwach członkowskich oraz potrzebę zróżnicowania podejścia fiskalnego wymaganego przez każde państwo członkowskie; podkreśla, że koncepcja wspólnego kursu polityki fiskalnej nie oznacza, że nadwyżki i deficyty w różnych państw członkowskich mogą się wzajemnie kompensować;

Zalecenia dla poszczególnych krajów

26.  odnotowuje, że z czasem państwa członkowskie dokonały przynajmniej „pewnych postępów” w odniesieniu do dwóch trzecich zaleceń z 2016 r.; uważa jednak, że wdrażanie zaleceń dla poszczególnych krajów jest nadal opóźnione, co utrudnia proces konwergencji w strefie euro; uważa, że państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność za skutki braku wdrożenia zaleceń dla poszczególnych krajów i oczekuje w związku z tym większego zaangażowania państw członkowskich w podejmowanie niezbędnych działań politycznych opartych na uzgodnionych zaleceniach dla poszczególnych krajów;

27.  dostrzega, że państwa członkowskie poczyniły postępy we wdrażaniu zaleceń dla poszczególnych krajów w obszarze polityki fiskalnej i aktywnej polityki rynku pracy, natomiast w obszarach takich jak konkurencja w sektorze usług i otoczenie biznesowe odnotowano niewystarczające postępy; oczekuje na większe zobowiązanie ze strony państw członkowskich do podjęcia koniecznych działań politycznych w oparciu o zalecenia dla poszczególnych krajów, których wdrożenie jest kluczowe dla rozwiązania problemu dysproporcji w strefie euro;

28.  z zadowoleniem przyjmuje zalecenie Komisji w sprawie zamknięcia procedur nadmiernego deficytu względem kilku państw członkowskich; z zadowoleniem przyjmuje wcześniejsze i obecne wysiłki fiskalne oraz działania na rzecz reform, które doprowadziły w tych państwach członkowskich do zamknięcia procedury nadmiernego deficytu, jednak nalega na kontynuowanie tych wysiłków w celu zapewnienia zrównoważonych finansów publicznych, także w perspektywie długoterminowej, przy jednoczesnym promowaniu wzrostu gospodarczego i tworzeniu miejsc pracy; wzywa Komisję do zapewnienia właściwego wdrażania paktu stabilności i wzrostu przez spójne stosowanie jego zasad;

29.  zauważa, że 12 państw członkowskich doświadcza zakłóceń równowagi makroekonomicznej o różnym charakterze i nasileniu, podczas gdy nadmierne zakłócenia obserwowane są w sześciu państwach członkowskich; odnotowuje konkluzje, w których Komisja stwierdza, że nie ma obecnie podstaw do przyspieszenia procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej w odniesieniu do któregokolwiek z państw członkowskich;

30.  podkreśla, że procedura dotycząca zakłóceń równowagi makroekonomicznej jest ukierunkowana na zapobieganie zakłóceniom w państwach członkowskich w celu unikania negatywnego efektu rozlania na inne państwa członkowskie;

31.  uważa, że w związku z tym istotne jest podjęcie przez wszystkie państwa członkowskie koniecznych działań w ramach polityki w celu wyeliminowania zakłóceń równowagi makroekonomicznej, w szczególności wysokich poziomów zadłużenia, nadwyżek na rachunku obrotów bieżących i zaburzeń równowagi w dziedzinie konkurencyjności, oraz zobowiązanie się do przeprowadzenia zrównoważonych pod względem społecznym i sprzyjających włączeniu społecznemu reform strukturalnych zapewniających stabilność gospodarczą każdego państwa członkowskiego, a tym samym gwarantujących ogólną konkurencyjność i odporność europejskiej gospodarki;

Sektorowe wkłady w sprawozdanie w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro

Polityka zatrudnienia i polityka społeczna

32.  uważa, że konieczne są dalsze wysiłki, by osiągnąć równowagę między wymiarem gospodarczym a społecznym procesu europejskiego semestru oraz promować zrównoważone pod względem społecznym i gospodarczym reformy strukturalne, które zmniejszają nierówności i wspierają godne miejsca pracy, prowadząc do wysokiej jakości zatrudnienia, zrównoważonego wzrostu i inwestycji społecznych; popiera stosowanie tablicy wskaźników społecznych w ramach europejskiego semestru; apeluje, aby w ramach zaleceń dla poszczególnych krajów większą uwagę poświęcono kwestii braku równowagi strukturalnej na rynku pracy;

33.  ponownie wzywa do traktowania trzech nowych głównych wskaźników zatrudnienia na równi z istniejącymi wskaźnikami gospodarczymi, co zagwarantuje lepszą ocenę zakłóceń równowagi wewnętrznej i większą skuteczność reform strukturalnych; proponuje wprowadzenie niezakładającej sankcji procedury dotyczącej zakłóceń równowagi społecznej przy opracowywaniu zaleceń dla poszczególnych krajów, aby zapobiegać równaniu w dół pod względem standardów społecznych, opierając się na skutecznym wykorzystaniu wskaźników społecznych i wskaźników zatrudnienia w nadzorze makroekonomicznym; zauważa, że w około dziesięciu państwach członkowskich nasiliły się nierówności, które stanowią jedno z głównych wyzwań społeczno-gospodarczych w UE(14);

34.  podkreśla fakt, że społecznie i gospodarczo odpowiedzialne reformy muszą opierać się na solidarności, integracji i sprawiedliwości społecznej; podkreśla, że reformy powinny też uwzględniać zrównoważone wsparcie ożywienia gospodarczego i społecznego, tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy, zwiększenie spójności społecznej i terytorialnej, ochronę najsłabszych grup społecznych i poprawę standardów życia wszystkich obywateli;

35.  uważa, że proces semestru europejskiego musi przyczynić się do rozwiązania nie tylko dotychczasowych, ale także pojawiających się wyzwań społecznych, tak aby zagwarantować większą wydajność gospodarki i większą spójność społeczną Unii Europejskiej; w tym kontekście opowiada się za potrzebą dokonania oceny społecznych skutków europejskich strategii politycznych;

36.  domaga się, by Komisja zabezpieczyła odpowiednie środki finansowe na potrzeby zwalczania bezrobocia ludzi młodych, którego stopa nadal pozostaje niedopuszczalnie wysoka w UE, oraz aby kontynuowała Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych po zakończeniu obecnych WRF, usprawniając jednocześnie jej funkcjonowanie i wdrażanie oraz uwzględniając ostatnie ustalenia Europejskiego Trybunału Obrachunkowego zawarte w sprawozdaniu specjalnym na temat bezrobocia młodzieży i wykorzystania Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych; zwraca się do państw członkowskich, aby wdrożyły zalecenia Europejskiego Trybunału Obrachunkowego i zapewniły, aby gwarancja dla młodzieży była w pełni dostępna; ubolewa nad przesunięciami środków z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), w tym Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, do Europejskiego Korpusu Solidarności, który zamiast tego powinien być finansowany ze wszystkich środków finansowych dostępnych w ramach istniejącego rozporządzenia w sprawie WRF; podkreśla potrzebę dokonania ilościowej i jakościowej oceny stworzonych miejsc pracy; podkreśla, że funduszy UE nie należy wykorzystywać w celu zastąpienia krajowych świadczeń socjalnych;

37.  podkreśla fakt, że wdrażanie gwarancji dla młodzieży należy wzmocnić na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, oraz podkreśla znaczenie tej gwarancji dla przejścia od kształcenia do zatrudnienia; wskazuje, że należy poświęcić szczególną uwagę sytuacji młodych kobiet i dziewcząt, które mogą napotykać ograniczenia związane z płcią na drodze do uzyskania dobrej jakości oferty zatrudnienia, możliwości dalszego kształcenia, praktyk zawodowych lub staży; podkreśla potrzebę dopilnowania, aby z gwarancji dla młodzieży skorzystali ludzie młodzi borykający się z wieloma problemami wykluczenia i skrajnym ubóstwem;

38.  wzywa państwa członkowskie do zrealizowania propozycji wynikających z zalecenia Rady z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie integracji osób długotrwale bezrobotnych na rynku pracy(15);

39.  uważa, że należy zwiększyć – wraz z właściwym i odpowiednim finansowaniem – zakres, wydajność i skuteczność aktywnych i trwałych strategii politycznych w zakresie rynku pracy, przy czym szczególną uwagę należy zwrócić na ochronę środowiska naturalnego, pracodawcy, pracownika, zdrowia i konsumenta; jest zdania, że należy zwalczać zjawisko ubogich pracujących;

40.  ubolewa nad faktem, że Komisja w swoim pakiecie ocen/zaleceń pominęła gospodarkę społeczną; przypomina, że sektor ten obejmuje 2 mln przedsiębiorstw, które zatrudniają ponad 14 mln osób i przyczyniają się do osiągania celów wyznaczonych do roku 2020; wzywa Komisję i państwa członkowskie do szerszego uznania przedsiębiorstw gospodarki społecznej oraz do nadania im większego znaczenia za pomocą europejskiego planu działania na rzecz gospodarki społecznej; uważa, że ten brak uznania wpływa negatywnie na dostęp do kapitału; apeluje do Komisji, aby przedstawiła wniosek w sprawie europejskiego statutu stowarzyszeń, fundacji i towarzystw ubezpieczeń wzajemnych;

41.  przypomina o potrzebie wspierania i umacniania dialogu społecznego, rokowań zbiorowych i pozycji pracowników w systemach ustalania wynagrodzeń, które odgrywają decydującą rolę, jeżeli chodzi o osiągnięcie bardzo dobrych warunków pracy; podkreśla, że prawo pracy i wysokie standardy socjalne mogą odegrać kluczową rolę w społecznej gospodarce rynkowej, wspieraniu dochodów oraz pobudzaniu inwestycji w zdolności; podkreśla, że unijne akty prawne muszą przestrzegać praw i swobód związkowych, być zgodne z układami zbiorowymi zgodnie z praktykami państw członkowskich oraz stać na straży równego traktowania w sprawach zatrudnienia i zawodowych;

42.  wzywa Komisję do wykorzystania rezolucji Parlamentu i przedstawienia ambitnych wniosków z myślą o budowaniu solidnego europejskiego filaru praw socjalnych i pełnym osiągnięciu celów społecznych wyznaczonych w traktatach, tak aby poprawić warunki życia i pracy każdego obywatela i zapewnić wszystkim odpowiednie możliwości;

43.  ostrzega przed malejącym udziałem wynagrodzeń w UE, powiększającą się skalą nierówności wynagrodzeń i dochodów oraz przybierającym na sile zjawiskiem ubóstwa pracujących; przypomina, że zarówno w Powszechnej deklaracji praw człowieka ONZ z 1948 r., jak i w Konstytucji MOP z 1919 r. uznano, iż pracownicy muszą otrzymywać płacę zapewniającą utrzymanie na minimalnym poziomie, oraz że wszystkie deklaracje praw człowieka są zgodne co do tego, iż wynagrodzenie powinno wystarczyć do utrzymania rodziny;

44.  podkreśla, że płace muszą umożliwiać pracownikom zaspokojenie ich potrzeb oraz potrzeb ich rodzin oraz że każdy pracownik w Unii Europejskiej powinien otrzymywać płacę zapewniającą utrzymanie na minimalnym poziomie, która nie tylko umożliwia nabywanie artykułów pierwszej potrzeby, takich jak żywność, schronienie i ubranie, ale i wystarczy na pokrycie kosztów opieki zdrowotnej, edukacji, transportu i rekreacji oraz na zgromadzenie pewnych oszczędności na nieprzewidziane wydarzenia, takie jak choroba lub wypadek; podkreśla, że jest to godny poziom życia, jaki płace zapewniające utrzymanie na minimalnym poziomie powinny gwarantować pracownikom i ich rodzinom w UE;

45.  zwraca się do Komisji o zbadanie, w jaki sposób można określić, co mogłaby obejmować płaca zapewniająca utrzymanie na minimalnym poziomie, jak należałoby ją mierzyć w perspektywie utworzenia narzędzia odniesienia dla partnerów społecznych i ułatwienia wymiany najlepszych praktyk w tej dziedzinie;

46.  przypomina, że godziwe wynagrodzenia są istotne nie tylko z punktu widzenia spójności społecznej, lecz również z perspektywy utrzymania silnej gospodarki oraz produktywnej siły roboczej; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wdrożenia środków mających na celu poprawę jakości zatrudnienia i zmniejszenie skali zróżnicowania płac;

47.  wskazuje na ciągłą konieczność lepszej koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych na szczeblu europejskim, za co odpowiedzialność ponoszą państwa członkowskie; podkreśla absolutnie priorytetowy charakter zapewnienia stabilności i sprawiedliwego charakteru systemów zabezpieczeń społecznych stanowiących istotne filary europejskiego modelu społecznego; podkreśla, że adekwatne i stabilne emerytury stanowią powszechne prawo; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia adekwatnych i stabilnych emerytur w obliczu ciągłych zmian demograficznych; podkreśla fakt, że programy emerytalne powinny gwarantować odpowiednie dochody na emeryturze powyżej progu zagrożenia ubóstwem oraz umożliwiać emerytom utrzymanie odpowiedniego poziomu życia; uważa, że najlepszym sposobem zagwarantowania zrównoważonych, pewnych i odpowiednich emerytur dla kobiet i mężczyzn jest podniesienie ogólnego wskaźnika zatrudnienia i dostępnej liczby godnych miejsc pracy we wszystkich przedziałach wiekowych oraz poprawa warunków pracy i zatrudnienia; zauważa, że różnice między kobietami i mężczyznami pod względem emerytur nadal są znaczące i mają negatywne konsekwencje społeczne i gospodarcze; w tym kontekście podkreśla znaczenie integracji kobiet na rynku pracy i innych odpowiednich środków zwalczania zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć i ubóstwa w starszym wieku; uważa, że reformy systemu emerytalnego, a w szczególności wieku emerytalnego, powinny również odzwierciedlać tendencje na rynku pracy, współczynnik urodzeń, okoliczności zdrowotne i majątkowe, warunki pracy i wskaźnik obciążenia ekonomicznego;

48.  jest zdania, że reformy te muszą również uwzględniać sytuację milionów pracowników w Europie, zwłaszcza kobiet, ludzi młodych i osób samozatrudnionych, których zatrudnienie jest niepewne oraz charakteryzuje się okresami przymusowego bezrobocia i ograniczonym czasem pracy;

49.  wzywa Komisję, aby w dalszym ciągu zwracała szczególną uwagę na kwestię poprawy usług opieki nad dziećmi oraz elastycznych rozwiązań w zakresie czasu pracy, potrzeb starzejących się mężczyzn i kobiet oraz innych osób pozostających na utrzymaniu w kontekście opieki długoterminowej;

50.  podkreśla, że niewystarczające i niewłaściwie ukierunkowane inwestycje w rozwój umiejętności i uczenie się przez całe życie – zwłaszcza w umiejętności cyfrowe, programowanie i inne umiejętności potrzebne we wzrastających sektorach, takich jak zielona gospodarka – mogą narazić na szwank konkurencyjność Unii; zwraca się do państw członkowskich o zapewnienie lepszej wymiany wiedzy, najlepszych praktyk i współpracy na szczeblu UE, aby pomóc wesprzeć rozwój umiejętności przez aktualizację kwalifikacji oraz odpowiednich programów i planów kształcenia i szkolenia; podkreśla znaczenie umiejętności i kompetencji nabywanych w pozaformalnych i nieformalnych środowiskach edukacyjnych; podkreśla w związku z tym potrzebę stworzenia systemu uznawania pozaformalnych i nieformalnych form wiedzy, zwłaszcza tych nabytych dzięki wolontariatowi;

51.  uważa, że lepsze dopasowywanie umiejętności do potrzeb rynku pracy i poprawa wzajemnego uznawania kwalifikacji są konieczne w celu rozwiązania problemu niedoboru oraz niedopasowania umiejętności; podkreśla rolę, jaką może odgrywać w tej kwestii kształcenie i szkolenie zawodowe oraz przygotowanie do zawodu; apeluje do Komisji o opracowanie ogólnoeuropejskiego narzędzia prognozowania potrzeb w zakresie umiejętności, w tym umiejętności niezbędnych w rozwijających się sektorach; uważa, że aby prognozować, jakie umiejętności będą potrzebne w przyszłości, wszystkie zainteresowane strony na rynku muszą być aktywnie zaangażowane na wszystkich szczeblach;

52.  wzywa Komisję do wdrożenia wszelkich stosownych mechanizmów umożliwiających większą mobilność ludzi młodych, w tym mechanizmów przygotowania zawodowego; wzywa państwa członkowskie, aby wspierały przygotowanie zawodowe i w pełni wykorzystywały fundusze przeznaczone dla uczniów zawodu w ramach programu Erasmus+ w celu zapewnienia jakości i atrakcyjności tego rodzaju szkoleń; zwraca się o lepsze wdrażanie rozporządzenia w sprawie sieci EURES; podkreśla, że lepsza współpraca administracji publicznych i zainteresowanych stron na szczeblu lokalnym, a także większa synergia między poszczególnymi szczeblami sprawowania rządów zwiększyłyby zasięg i zakres oddziaływania programów;

53.  uważa, że należy poprawić dostęp do edukacji oraz jakość usług edukacyjnych; przypomina, że rolą państw członkowskich jest zapewnienie przystępnego cenowo dostępu do wysokiej jakości edukacji i szkoleń niezależnie od potrzeb rynku pracy w UE; zauważa, że potrzebne są większe starania w wielu państwach członkowskich w celu wykształcenia siły roboczej, co obejmuje edukację dorosłych oraz możliwości w zakresie szkolenia zawodowego; kładzie szczególny nacisk na uczenie się przez całe życie, w tym w odniesieniu do kobiet, jako że daje ono możliwość przekwalifikowania nawet na zmieniającym się rynku pracy; wzywa do dalszego ukierunkowanego propagowania wśród dziewcząt przedmiotów w zakresie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki w celu rozwiązania problemu istniejących stereotypów edukacyjnych i walki z długotrwałymi dysproporcjami w sferze zatrudnienia oraz zróżnicowaniem wynagrodzenia i emerytur ze względu na płeć;

54.  podkreśla potrzebę inwestowania w kapitał ludzki na jak najwcześniejszym etapie życia, aby ograniczyć nierówności i sprzyjać włączeniu społecznemu w młodym wieku; wzywa zatem do zapewnienia dostępu do wysokiej jakości, sprzyjających włączeniu społecznemu i przystępnych cenowo usług wczesnej edukacji i opieki nad wszystkimi dziećmi we wszystkich państwach członkowskich; podkreśla ponadto potrzebę zwalczania stereotypów od najmłodszego wieku szkolnego przez promowanie równości płci na wszystkich szczeblach kształcenia; zachęca Komisję i państwa członkowskie do pełnego wdrożenia zalecenia „Inwestowanie w dzieci” oraz do ścisłego monitorowania postępów; zwraca się do Komisji i do państw członkowskich o opracowanie i wprowadzenie inicjatyw, takich jak gwarancja dla dzieci, dzięki którym dzieci znajdą się w centrum istniejących strategii politycznych mających na celu ograniczenie ubóstwa;

55.  zwraca uwagę na głębokie przemiany, które w przyszłości zajdą na rynku pracy wskutek rozwoju sztucznej inteligencji; wzywa państwa członkowskie i Komisję do opracowania instrumentów i inicjatyw współpracy, z udziałem partnerów społecznych, na rzecz zwiększenia umiejętności w tej dziedzinie za sprawą wczesnego, wstępnego i ustawicznego szkolenia;

56.  w tym kontekście – a także jako sposób godzenia życia zawodowego z rodzinnym – apeluje o rozważenie wraz z partnerami społecznymi mechanizmów wzmacniających model elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego, w szczególności pracy zdalnej i elastyczności harmonogramu pracy;

57.  podkreśla znaczenie inwestycji w kapitał ludzki, który stanowi czynnik wzrostu oraz siłę napędową konkurencyjności i rozwoju;

58.  podkreśla, że lepsza równowaga między życiem zawodowym a osobistym oraz zwiększenie równouprawnienia płci są niezbędne dla wsparcia udziału kobiet w rynku pracy; podkreśla fakt, że kluczem do wzmocnienia pozycji kobiet jest przekształcenie rynku pracy i systemów opieki społecznej oraz ich dostosowanie w taki sposób, aby uwzględnić cykl życia kobiet;

59.  z zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie równowagi między pracą a życiem prywatnym i postrzega go jako pierwszy pozytywny krok ku zapewnieniu możliwości godzenia pracy z życiem prywatnym kobiet i mężczyzn, którzy opiekują się dziećmi i innymi osobami pozostającymi na utrzymaniu, a także ku zwiększeniu udziału kobiet w rynku pracy; podkreśla, że zagwarantowanie odpowiedniego wynagrodzenia oraz solidnego zabezpieczenia społecznego i ochrony ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tych celów;

60.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowywania strategii politycznych o charakterze transformacyjnym oraz do inwestowania w kampanie podnoszące świadomość, tak aby przezwyciężyć stereotypy związane z płcią i propagować bardziej równomierny podział obowiązków opiekuńczych i domowych, a także do skupienia się na prawie mężczyzn i ich potrzebie podejmowania się zadań opiekuńczych bez narażania się na napiętnowanie i sankcje;

61.  wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia proaktywnych strategii politycznych i odpowiednich inwestycji dostosowanych i zaprojektowanych tak, by wspierać kobiety i mężczyzn we wchodzeniu na rynek pracy, w powracaniu nań, pozostawaniu na nim po okresach przebywania na urlopie powiązanym z życiem rodzinnym, dzięki stabilnemu zatrudnieniu wysokiej jakości zgodnie z treścią art. 27 Europejskiej karty społecznej;

62.  wzywa państwa członkowskie do lepszej ochrony przed dyskryminacją i niezgodnymi z prawem zwolnieniami związanymi z równowagą między życiem zawodowym a prywatnym; wzywa w tym kontekście Komisję i państwa członkowskie do zaproponowania strategii politycznych umożliwiających poprawę egzekwowania środków antydyskryminacyjnych w miejscu pracy, w tym zwiększenie świadomości tytułu prawnego do równego traktowania przez prowadzenie kampanii informacyjnych, odwrócenie ciężaru dowodu, a także nadanie uprawnień krajowym organom ds. równości do przeprowadzania z własnej inicjatywy formalnych dochodzeń w kwestiach równości oraz pomagania potencjalnym ofiarom dyskryminacji;

63.  podkreśla fakt, że integracja osób długotrwale bezrobotnych za pomocą indywidualnie dopasowanych środków ma kluczowe znaczenie dla zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego oraz w ostatecznym rozrachunku przyczyni się do zrównoważonego charakteru krajowych systemów zabezpieczenia społecznego; uważa tę integrację za niezbędną, biorąc pod uwagę sytuację społeczną tych obywateli i ich potrzeby pod względem wystarczających dochodów, odpowiednich warunków mieszkaniowych, transportu publicznego, opieki zdrowotnej i opieki nad dziećmi; podkreśla potrzebę lepszego monitorowania na szczeblu europejskim strategii politycznych realizowanych na szczeblu krajowym;

64.  podkreśla znaczenie zrozumienia nowych form zatrudnienia i pracy oraz gromadzenia porównywalnych danych dotyczących tej kwestii, tak aby zwiększyć skuteczność prawodawstwa dotyczącego rynku pracy, a w konsekwencji zwiększyć zatrudnienie i zrównoważony wzrost;

65.  wzywa do opracowania zintegrowanej strategii walki z ubóstwem, aby zrealizować cel strategii „Europa 2020” dotyczący ubóstwa; podkreśla, że obowiązujące w państwach członkowskich systemy minimalnego dochodu przyczyniają się do ograniczenia ubóstwa, szczególnie w połączeniu z działaniami podejmowanymi na rzecz integracji społecznej przy jednoczesnym zaangażowaniu beneficjentów; domaga się, aby państwa członkowskie podjęły prace na rzecz stopniowego ustanowienia systemów dochodu minimalnego, które będą nie tylko adekwatne, ale będą zapewniać wystarczający zakres i wykorzystanie; uważa, że odpowiedni dochód minimalny oznacza dochód niezbędny do godnego życia i pełnego uczestnictwa w społeczeństwie przez całe życie; zaznacza, że aby dochód minimalny był odpowiedni, musi on przewyższać próg zagrożenia ubóstwem, tak aby zaspokajać podstawowe potrzeby ludzi, obejmujące aspekty niematerialne, takie jak dostęp do kształcenia i uczenia się przez całe życie, godne warunki mieszkaniowe, wysokiej jakości usługi opieki zdrowotnej, aktywność społeczna i aktywność obywatelska;

66.  wzywa do skuteczniejszego, ukierunkowanego i ściślej monitorowanego wykorzystywania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych przez organy krajowe, regionalne i lokalne, tak aby wspierać inwestycje w zakresie wysokiej jakości usług społecznych, opieki zdrowotnej, edukacji i zatrudnienia oraz zwalczać ubóstwo energetyczne, rosnące koszty utrzymania, wykluczenie społeczne, deprywację mieszkaniową i niedostateczną jakość zasobów mieszkaniowych;

67.  wzywa Komisję do wsparcia państw członkowskich w ustanowieniu konkretnych programów inwestycyjnych dla regionów, w których stopa bezrobocia, bezrobocia wśród młodzieży i długotrwałego bezrobocia przekracza 30 %;

68.  apeluje do Komisji, aby najbliższe wiosenne posiedzenie Rady Europejskiej było poświęcone kwestii inwestycji społecznych w sektorach, w których istnieją mocne dowody sugerujące, że takie inwestycje przynoszą korzyści społeczne i gospodarcze (w sektorach takich jak wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem, kształcenie na poziomie podstawowym i średnim, szkolenia i aktywna polityka w zakresie rynku pracy, przystępne cenowo mieszkalnictwo i mieszkania socjalne oraz opieka zdrowotna);

69.  apeluje o taki harmonogram, w którym kładzie się większy nacisk na stanowisko Parlamentu i uwzględnia się je przed podjęciem decyzji; apeluje o zwiększenie roli Rady EPSCO w ramach semestru europejskiego;

70.  wzywa do podjęcia dodatkowych wspólnych wysiłków w celu zwiększenia integracji migrantów oraz osób ze środowisk migracyjnych na rynku pracy;

Polityka regionalna

71.  z zadowoleniem odnosi się do faktu, że finansowanie w ramach polityki spójności w okresie 2014–2020 wynosi 454 mld EUR w cenach bieżących; podkreśla jednak, że polityka spójności UE nie jest jedynie instrumentem, ale długoterminową polityką strukturalną mającą na celu niwelowanie dysproporcji w rozwoju poszczególnych regionów i promowanie inwestycji, zatrudnienia, konkurencyjności, zrównoważonego rozwoju i wzrostu oraz że jest to jedna z najważniejszych i najbardziej kompleksowych strategii na rzecz wzmocnienia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej we wszystkich państwach członkowskich, bez rozróżniania ich na państwa należące do strefy euro i do niej nienależące; przypomina, że budżet UE jest pięćdziesięciokrotnie niższy niż całkowite wydatki publiczne UE-28 i wynosi ok. 1 % PKB UE-28; podkreśla w związku z tym, że należy dążyć do osiągnięcia synergii między budżetami UE i państw członkowskich, ich priorytetami politycznymi, działaniami i projektami mającymi na celu realizację celów UE, przy jednoczesnym zachowaniu równowagi gospodarczego i społecznego wymiaru ram polityki UE; zwraca uwagę, że wymogi w zakresie współfinansowania w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych są ważnym mechanizmem służącym osiągnięciu synergii; jest zdania, że należy zachować jednolitość budżetu UE; przyjmuje z zadowoleniem środki wprowadzone w obecnym okresie programowania w celu lepszego dostosowania polityki spójności do strategii „Europa 2020” na rzecz zatrudnienia i inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu;

o
o   o

72.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, rządom i parlamentom narodowym państw członkowskich oraz Europejskiemu Bankowi Centralnemu.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0038.
(2) Dz.U. C 92 z 24.3.2017, s. 1.
(3) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 12.
(4) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 41.
(5) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 8.
(6) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 33.
(7) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 25.
(8) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 1.
(9) Dz.U. L 140 z 27.5.2013, s. 11.
(10) Dz.U. L 140 z 27.5.2013, s. 1.
(11) „Employment and Social Developments in Europe, Annual Review 2017” [Zatrudnienie i zmiany społeczne w Europie – roczny przegląd z 2017 r.], s. 11.
(12) Tamże, s. 46.
(13) Sprawozdanie Eurofound na temat bezrobocia młodzieży.
(14) „Employment and Social Developments in Europe, Annual Review 2017” [Zatrudnienie i zmiany społeczne w Europie – roczny przegląd z 2017 r.], s. 47.
(15) Dz.U. C 67 z 20.2.2016, s. 1.


Mandat negocjacyjny do negocjacji handlowych z Australią
PDF 358kWORD 58k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2017 r. zawierająca zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie proponowanego mandatu negocjacyjnego do negocjacji handlowych z Australią (2017/2192(INI))
P8_TA(2017)0419A8-0311/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 października 2015 r. zatytułowany „Handel z korzyścią dla wszystkich – W kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej” (COM(2015)0497),

–  uwzględniając wspólne oświadczenie przewodniczącego Komisji Jeana-Claude’a Junckera, przewodniczącego Rady Europejskiej Donalda Tuska oraz premiera Australii Malcolma Turnbulla z dnia 15 listopada 2015 r.,

–  uwzględniając ramy partnerstwa UE-Australia z dnia 29 października 2008 r., jak również umowę ramową między UE a Australią zawartą w dniu 5 marca 2015 r.,

–  uwzględniając inne umowy dwustronne między UE a Australią, w szczególności umowę w sprawie wzajemnego uznawania w odniesieniu do oceny zgodności, certyfikatów i oznakowania oraz porozumienie w sprawie handlu winem,

–  uwzględniając opublikowany dnia 14 września 2017 r. pakiet handlowy Komisji Europejskiej, w którym Komisja zobowiązała się do upubliczniania wszystkich przyszłych mandatów negocjacyjnych,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje, w szczególności rezolucję z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie otwarcia negocjacji w sprawie umowy o wolnym handlu z Australią i Nową Zelandią(1) oraz rezolucję legislacyjną z dnia 12 września 2012 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Australią zmieniającej Umowę w sprawie wzajemnego uznawania(2),

–  uwzględniając komunikat grupy G-20 wydany po spotkaniu szefów państw lub rządów zebranych w Brisbane w dniach 15–16 listopada 2014 r.,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie wydane w dniu 22 kwietnia 2015 r. przez wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa i ministra spraw zagranicznych Australii pt. „W kierunku bliższego partnerstwa między Unią Europejską i Australią”,

–  uwzględniając opinię nr 2/15 Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 16 maja 2017 r. w sprawie kompetencji Unii do podpisania i zawarcia umowy o wolnym handlu z Singapurem(3),

–  uwzględniając badanie Komisji z dnia 15 listopada 2016 r. na temat skumulowanego wpływu przyszłych umów handlowych na sektor rolno-spożywczy w UE,

–  uwzględniając art. 207 ust. 3 i art. 218 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 108 ust. 3 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego oraz opinię Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A8-0311/2017),

A.  mając na uwadze, że UE i Australia razem podejmują wspólne wyzwania w wielu różnych dziedzinach, a także współpracują na licznych forach międzynarodowych, podejmując również na arenie międzynarodowej kwestie związane z polityką handlową;

B.  mając na uwadze, że UE jest trzecim największym partnerem handlowym Australii i że wartość rocznej dwustronnej wymiany handlowej wyniosła w 2015 r. ponad 45,5 mld EUR, natomiast po stronie UE odnotowano dodatni bilans handlowy w wysokości ponad 19 mld EUR;

C.  mając na uwadze, że w 2015 r. wartość unijnych bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Australii wyniosła blisko 145,8 mld EUR;

D.  mając na uwadze, że Australia jest w trakcie przystępowania do Porozumienia w sprawie zamówień rządowych;

E.  mając na uwadze, że w dniu 22 kwietnia 2015 r. UE zakończyła negocjacje w sprawie umowy ramowej między UE a Australią;

F.  mając na uwadze, że sektor rolny UE i niektóre produkty rolne, takie jak mięso wołowe i baranie, przetwory mleczne, zboża i cukier – w tym cukry specjalne – są szczególnie wrażliwe w kontekście tych negocjacji;

G.  mając na uwadze, że Australia jest trzecim eksporterem mięsa wołowego i cukru na świecie oraz że zajmuje również ważne miejsce na rynku światowym pod względem wywozu przetworów mlecznych i zbóż;

H.  mając na uwadze, że UE i Australia prowadzą negocjacje wielostronne w celu dalszej liberalizacji handlu towarami ekologicznymi (umowa w sprawie towarów środowiskowych) oraz handlu usługami (porozumienie w sprawie handlu usługami);

I.  mając na uwadze, że Australia jest stroną zakończonych negocjacji w sprawie Partnerstwa Transpacyficznego (TTP), którego przyszłość pozostaje niepewna, oraz trwających negocjacji nad kompleksowym regionalnym partnerstwem gospodarczym (RCEP) w regionie Azji i Pacyfiku, jednoczącym najważniejszych partnerów handlowych Australii; mając na uwadze, że Australia podpisała umowę o wolnym handlu z Chinami w 2015 r.;

J.  mając na uwadze, że Australia poczyniła znaczące zobowiązania w ramach Partnerstwa Transpacyficznego (TPP) na rzecz promowania długoterminowej ochrony niektórych gatunków oraz w celu zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą poprzez zaostrzenie środków ochrony, oraz mając na uwadze, że ustanowiła wymogi dotyczące skutecznego egzekwowania ochrony środowiska i udziału w pogłębionej współpracy regionalnej; mając na uwadze, że zobowiązania te powinny służyć za punkt odniesienia dla postanowień umowy o wolnym handlu między UE a Australią;

K.  mając na uwadze, że Australia jest jednym z najstarszych i najbliższych partnerów UE, dzieli z UE wspólne wartości i zaangażowanie w upowszechnianie dobrobytu i bezpieczeństwa w ramach ogólnoświatowego systemu opartego na określonych zasadach;

L.  mając na uwadze, że Australia ratyfikowała i wdrożyła główne międzynarodowe konwencje w dziedzinie praw człowieka, praw społecznych i pracowniczych oraz w dziedzinie ochrony środowiska, a także w pełni przestrzega praworządności;

M.  mając na uwadze, że Australia jest jednym z zaledwie sześciu członków WTO, którzy wciąż nie posiadają preferencyjnego dostępu do rynku UE ani nie prowadzą w tym celu negocjacji;

N.  mając na uwadze, że w następstwie wspólnego oświadczenia z dnia 15 listopada 2015 r. rozpoczęto analizę zakresu, aby zbadać, czy można rozpocząć negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu między UE i Australią oraz czy obie strony wyrażają wolę ich rozpoczęcia; mając na uwadze, że analiza zakresu została zakończona;

O.  mając na uwadze, że Parlament Europejski będzie musiał podjąć decyzję, czy wyrazić zgodę na ewentualną umowę o wolnym handlu między UE a Australią;

Kontekst strategiczny, polityczny i gospodarczy

1.  podkreśla, jak ważne jest pogłębienie stosunków między UE a regionem Azji i Pacyfiku, między innymi dla zwiększenia wzrostu gospodarczego w Europie, oraz zaznacza, że ma to odzwierciedlenie w polityce handlowej UE; uznaje, że Australia stanowi kluczowy element tej strategii, a poszerzanie i zacieśnianie stosunków handlowych może przyczynić się do realizacji tego celu;

2.  wyraża uznanie dla Australii za jej zdecydowane i spójne zaangażowanie się w system handlu wielostronnego;

3.  jest zdania, że pełny potencjał unijnych strategii współpracy dwustronnej i regionalnej może zostać zrealizowany wyłącznie dzięki poszanowaniu handlu opartego na zasadach i wartościach oraz że kluczowym elementem tych strategii jest zawarcie solidnej, ambitnej, zrównoważonej i sprawiedliwej umowy o wolnym handlu z Australią, w duchu wzajemności i obopólnych korzyści, przy czym nie należy w żadnym wypadku osłabiać ambicji osiągnięcia postępów na płaszczyźnie wielostronnej ani zagrażać realizacji zawartych wcześniej umów wielostronnych i dwustronnych; uważa, że pogłębienie współpracy dwustronnej może stanowić krok w kierunku dalszej współpracy na szczeblu multilateralnym i plurilateralnym;

4.  uważa, że negocjacje w sprawie nowoczesnej, pogłębionej, ambitnej, zrównoważonej, sprawiedliwej i wszechstronnej umowy o wolnym handlu są właściwym sposobem na zacieśnienie partnerskich stosunków dwustronnych oraz dalsze wzmocnienie już istniejących, dojrzałych dwustronnych stosunków w dziedzinie handlu i inwestycji; jest zdania, że negocjacje te mogłyby służyć jako wzór nowej generacji umów o wolnym handlu, i podkreśla, że należy dalej zwiększać ambicje i poszerzać zakres treści współczesnych umów o wolnym handlu, biorąc pod uwagę wysoko rozwiniętą australijską gospodarkę i otoczenie regulacyjne;

Analiza zakresu

5.  odnotowuje zakończenie w dniu 6 kwietnia 2017 r. analizy zakresu zrealizowanej przez UE i Australię ku obopólnemu zadowoleniu Komisji i rządu Australii;

6.  zwraca się do Komisji o terminowe zakończenie i opublikowanie oceny wpływu, tak aby móc szczegółowo ocenić potencjalne zyski i straty wynikające ze wzmocnienia stosunków handlowych i inwestycyjnych między UE a Australią, z korzyścią dla obywateli i przedsiębiorstw po obu stronach, z uwzględnieniem regionów najbardziej oddalonych oraz krajów i terytoriów zamorskich, przy zwróceniu szczególnej uwagi na skutki środowiskowe i społeczne, w tym na rynek pracy UE, oraz przewidzeniu i uwzględnieniu wpływu, jaki może wywołać brexit na przepływ handlu i inwestycji z Australii do UE, w szczególności podczas przygotowywania wymiany ofert i obliczania kontyngentów;

Mandat negocjacyjny

7.  zwraca się do Rady, by zezwoliła Komisji na rozpoczęcie negocjacji dotyczących umowy handlowo-inwestycyjnej z Australią w oparciu o wynik analizy zakresu, zalecenia określone w niniejszej rezolucji, ocenę skutków i jasno określone cele;

8.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji, by podkreślić, że płatności kategorii zielonej nie zakłócają handlu i nie powinny zostać objęte środkami antydumpingowymi ani antysubsydyjnymi;

9.  wzywa Radę, aby w decyzji w sprawie przyjęcia wytycznych negocjacyjnych w pełni uszanowała podział kompetencji między UE i jej państwa członkowskie, który można wywnioskować z opinii TSUE nr 2/15 z dnia 16 maja 2017 r.;

10.  wzywa Komisję i Radę do przedstawienia w możliwie najkrótszym terminie wniosku dotyczącego przyszłej ogólnej struktury umów handlowych, przy uwzględnieniu opinii 2/15 TSUE w sprawie umowy o wolnym handlu między UE a Singapurem, oraz do wyraźnego rozróżnienia umowy o handlu i liberalizacji bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) zawierającej wyłącznie kwestie, które wchodzą w zakres wyłącznych kompetencji UE, i ewentualnej drugiej umowy obejmującej dziedziny, w których kompetencje są dzielone z państwami członkowskimi; podkreśla, że takie rozróżnienie miałoby konsekwencje dla procesu ratyfikacji parlamentarnej oraz że nie ma na celu obejścia krajowych procesów demokratycznych, ale jest kwestią demokratycznego delegowania uprawnień na podstawie traktatów europejskich; wzywa do ścisłego zaangażowania Parlamentu we wszystkie toczące się i przyszłe negocjacje dotyczące umów o wolnym handlu na wszystkich etapach tego procesu;

11.  apeluje o to, by Komisja, przy przedstawianiu ostatecznej wersji umów do podpisania i zawarcia, oraz Rada, przy podejmowaniu decyzji w sprawie podpisania i zawarcia tych umów, w pełni uszanowały podział kompetencji między UE i jej państwa członkowskie;

12.  wzywa Komisję do prowadzenia negocjacji w jak najbardziej przejrzysty sposób bez podważania stanowiska negocjacyjnego Unii, przy zapewnieniu co najmniej poziomu przejrzystości i konsultacji społecznych, jaki obowiązywał w odniesieniu do negocjacji w sprawie transatlantyckiego partnerstwa handlowo-inwestycyjnego (TTIP) z USA dzięki stałemu dialogowi z partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim, a także do pełnego poszanowania najlepszych praktyk ustalonych w innych negocjacjach; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą opublikowania wszystkich swoich zaleceń w sprawie wytycznych negocjacyjnych do umów handlowych i uważa, że stanowi to pozytywny precedens; apeluje do Rady, by poszła za tym przykładem i opublikowała wytyczne negocjacyjne natychmiast po ich przyjęciu;

13.  podkreśla, że umowa o wolnym handlu musi prowadzić do lepszego dostępu do rynku, ułatwienia wymiany handlowej w terenie i tworzenia godziwych miejsc pracy, zapewniać równouprawnienie płci z korzyścią dla obywateli po obu stronach, zachęcać do zrównoważonego rozwoju, wspierać standardy UE, chronić usługi świadczone w interesie ogólnym oraz przestrzegać procedur demokratycznych przy jednoczesnym wspieraniu możliwości eksportowych UE;

14.  podkreśla, że ambitna umowa musi w adekwatny sposób uwzględniać inwestycje, handel towarami i usługami (w oparciu o niedawne zalecenia Parlamentu Europejskiego dotyczące polityki przestrzeni kosmicznej i newralgicznych sektorów), ułatwienia celne i handlowe, cyfryzację, handel elektroniczny i ochronę danych, badania naukowe w dziedzinie technologii i wspieranie innowacji, zamówienia publiczne, energię, przedsiębiorstwa państwowe, konkurencję, zrównoważony rozwój, kwestie regulacyjne, takie jak wysokiej jakości normy sanitarne i fitosanitarne oraz inne normy dotyczące produktów rolno-spożywczych, nie osłabiając wysokich standardów obowiązujących w UE, solidne i możliwe do wyegzekwowania zobowiązania dotyczące norm pracy i norm środowiskowych, zwalczanie korupcji i unikanie opodatkowania, pozostawiając je jednocześnie w zakresie wyłącznych kompetencji Unii, a także zwracając szczególną uwagę na potrzeby mikroprzedsiębiorstw i MŚP;

15.  wzywa Radę, by wyraźnie uznała w wytycznych negocjacyjnych zobowiązania drugiej strony w stosunku do ludów tubylczych oraz dopuściła zastrzeżenia dotyczące schematów preferencji krajowych w tym względzie; podkreśla, że umowa powinna potwierdzać zaangażowanie obu stron w realizację konwencji MOP nr 169 w sprawie praw ludów tubylczych;

16.  podkreśla, że nieodpowiednie zarządzanie rybołówstwem oraz nielegalne, nieraportowane i nieuregulowane połowy (połowy NNN) mogą wywierać istotny negatywny wpływ na handel, rozwój i środowisko oraz że strony umowy muszą podjąć konkretne zobowiązania, aby chronić rekiny, płaszczki, żółwie i ssaki morskie oraz zapobiec przełowieniu, nadmiernej zdolności połowowej i połowom NNN;

17.  podkreśla, że zasada 3Z (zastąpienie, ograniczenie i udoskonalenie) dotycząca wykorzystywania zwierząt do celów naukowych jest mocno zakorzeniona w prawodawstwie UE; podkreśla, że ważne jest, aby nie likwidować ani nie osłabiać istniejących środków UE w obszarze testów i badań naukowych na zwierzętach, nie ograniczać przyszłych przepisów dotyczących wykorzystywania zwierząt ani nie stwarzać unijnym ośrodkom naukowym niekorzystnych warunków konkurencji; uważa, że strony muszą dążyć do dostosowania regulacyjnego najlepszych praktyk związanych z zasadą 3Z w celu zwiększenia wydajności testów, obniżenia kosztów i ograniczenia potrzeby wykorzystywania zwierząt;

18.  kładzie nacisk na konieczność uwzględnienia środków mających na celu wyeliminowanie podrabiania produktów rolno-spożywczych;

19.  zaznacza, że aby umowa o wolnym handlu była naprawdę korzystna dla gospodarki UE, w dyrektywach negocjacyjnych należy uwzględnić następujące aspekty:

   a) liberalizację handlu towarami i usługami oraz realne możliwości dostępu dla obu stron do rynku towarów i usług drugiej strony poprzez usunięcie zbędnych barier regulacyjnych, przy jednoczesnym zapewnieniu, że żadne z postanowień umowy nie uniemożliwia którejkolwiek ze stron wprowadzania proporcjonalnych uregulowań prawnych w celu osiągnięcia uzasadnionych celów politycznych; umowa ta (i) nie może powstrzymywać jej stron od opracowywania, regulowania, świadczenia i wspierania usług będących w interesie ogólnym oraz musi zawierać jednoznaczne przepisy w tej sprawie; (ii) nie może również wymagać od rządów prywatyzacji żadnych usług ani uniemożliwiać im rozszerzania zakresu usług oferowanych publicznie; (iii) nie może również powstrzymywać rządów od ponownego objęcia kontrolą publiczną usług, które rządy zdecydowały się wcześniej sprywatyzować, takich jak usługi wodne, edukacja, zdrowie i usługi społeczne lub obniżenia wysokich standardów w zakresie ochrony zdrowia, żywności, ochrony konsumentów, ochrony środowiska, prawa pracy i standardów bezpieczeństwa w UE lub też ograniczenia publicznego finansowania sztuki i kultury, edukacji, opieki zdrowotnej i usług socjalnych, co miało miejsce w przypadku poprzednich umów handlowych; zobowiązania należy podejmować na podstawie Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (GATS); podkreśla w związku z tym, że normy, których przestrzegają producenci europejscy, muszą zostać zachowane;
   b) negocjatorzy nie mogą uwzględniać kryterium konieczności, gdyby umowa zawierała rozdział dotyczący przepisów krajowych;
   c) wprowadzone zostaną zobowiązania dotyczące środków antydumpingowych i wyrównawczych wykraczające poza zasady WTO w tym zakresie, od których stosowania mogą być przewidziane wyjątki, jeżeli obowiązują dostateczne wspólne normy konkurencji i dochodzi do wystarczającej współpracy w tej dziedzinie;
   d) redukcja niepotrzebnych barier taryfowych i wzmocnienie oraz rozszerzenie regularnych rozmów w sprawie współpracy na zasadzie dobrowolności wszędzie tam, gdzie jest to możliwe i przynosi wzajemne korzyści, a jednocześnie nie ogranicza zdolności żadnej ze stron do prowadzenia działalności regulacyjnej, ustawodawczej i politycznej, mając na uwadze, że współpraca musi mieć na celu uzyskanie korzyści w zakresie zarządzania globalną gospodarką w drodze większej konwergencji i współpracy w dziedzinie harmonizacji standardów i przepisów międzynarodowych, np. poprzez przyjęcie i wdrożenie standardów określonych przez Europejską Komisję Gospodarczą ONZ (EKG ONZ), przy jednoczesnym zagwarantowaniu najwyższego poziomu ochrony konsumentów (np. bezpieczeństwo żywności), środowiska (np. zdrowie i dobrostan zwierząt, zdrowie roślin), ochrony socjalnej i ochrony zatrudnienia;
   e) znaczące ustępstwa w dziedzinie zamówień publicznych na wszystkich szczeblach administracji rządowej, w tym przedsiębiorstw państwowych i przedsiębiorstw mających prawa specjalne lub wyłączne, gwarantujące przedsiębiorstwom europejskim dostęp do rynku w strategicznych sektorach i taki sam stopień otwarcia jak w przypadku unijnych rynków zamówień publicznych, mając na uwadze, że uproszczone procedury i przejrzystość dla oferentów, w tym również oferentów z innych krajów, to potencjalnie skuteczne narzędzia walki z korupcją i wspierania integralności w administracji publicznej, które jednocześnie gwarantują podatnikom najlepszy stosunek wartości do ceny, jeżeli chodzi o jakość dostaw, wydajność, skuteczność i rozliczalność; przy udzielaniu zamówień publicznych należy zadbać o stosowanie kryteriów ekologicznych i społecznych;
   f) osobny rozdział uwzględniający potrzeby i interesy mikroprzedsiębiorstw i MŚP w odniesieniu do ułatwiania dostępu do rynku, w tym m.in. większa kompatybilność standardów technicznych, usprawnione procedury celne, które mają na celu stworzenie konkretnych możliwości biznesowych i sprzyjanie internacjonalizacji tych przedsiębiorstw;
   g) w związku z opinią TSUE nr 2/15 w sprawie umowy o wolnym handlu UE-Singapur, w której stwierdzono, że handel i zrównoważony rozwój należy do wyłącznych kompetencji UE, a zrównoważony rozwój stanowi integralną część wspólnej polityki handlowej UE, niezbędnym elementem każdej ewentualnej umowy o wolnym handlu jest solidny i ambitny rozdział dotyczący zrównoważonego rozwoju; przepisy dotyczące skutecznych narzędzi dialogu, monitorowania i współpracy, w tym wiążące i wykonalne postanowienia podlegające odpowiednim i skutecznym mechanizmom rozstrzygania sporów oraz rozważenie wprowadzenia – wśród różnych metod egzekwowania prawa – mechanizmu opartego na sankcjach, a także umożliwianie partnerom społecznym i społeczeństwu obywatelskiemu odpowiedniego uczestnictwa, jak również bliska współpraca z ekspertami z odnośnych organizacji wielostronnych; przepisy dotyczące pracowniczych i środowiskowych aspektów handlu oraz zasadność zrównoważonego rozwoju w kontekście handlu i inwestycji, uwzględnienie postanowień promujących przestrzeganie i skuteczne wdrażanie stosownych zasad i przepisów uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym, takich jak podstawowe normy pracy i cztery podstawowe konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz wielostronne umowy środowiskowe, w tym również związane ze zmianą klimatu;
   h) wymóg zobowiązania stron do promowania społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, w tym również w odniesieniu do uznanych na świecie instrumentów, a także przyjęcie wytycznych sektorowych OECD i wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka;
   i) kompleksowe postanowienia dotyczące liberalizacji inwestycji w obrębie uprawnień UE z uwzględnieniem niedawnych zmian politycznych, np. opinia TSUE nr 2/15 w sprawie umowy o wolnym handlu UE-Singapur z 16 maja 2017 r.;
   j) solidne i egzekwowalne środki obejmujące uznawanie i ochronę praw własności intelektualnej, w tym oznaczeń geograficznych win i napojów spirytusowych oraz innych produktów rolnych i artykułów spożywczych, z uwzględnieniem jako poziomu odniesienia postanowień umowy między UE a Australią odnoszących się do sektora wina, przy jednoczesnym dążeniu do poprawy istniejących ram prawnych i osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony wszystkich oznaczeń geograficznych; uproszczone procedury celne oraz proste i elastyczne reguły pochodzenia, które są odpowiednie w złożonym świecie globalnych łańcuchów wartości, również pod względem poprawy przejrzystości i odpowiedzialności w ich obrębie oraz stosowanie w miarę możliwości wielostronnych reguł pochodzenia, a w innych przypadkach nieuciążliwych reguł pochodzenia, takich jak „zmiana podpozycji taryfowej”;
   k) wyważone i ambitne wyniki w rozdziałach dotyczących rolnictwa i rybołówstwa, które przyczyniają się tylko do stymulowania konkurencyjności i przynoszą korzyści zarówno konsumentom, jak i producentom, przy uwzględnieniu interesów wszystkich producentów i konsumentów europejskich, a także faktu, że istnieje pewna liczba newralgicznych produktów rolnych, które należy odpowiednio traktować, na przykład przez określenie kontyngentów taryfowych lub odpowiednich okresów przejściowych, jak również przy uwzględnieniu kumulacyjnego wpływu umów handlowych na rolnictwo i potencjalnym wyłączeniu z zakresu negocjacji najbardziej newralgicznych sektorów; włączenie przydatnej, skutecznej, odpowiedniej i szybkiej dwustronnej klauzuli ochronnej, która umożliwia czasowe zawieszenie preferencji, jeżeli w wyniku wejścia w życie umowy handlowej zwiększenie importu przyniesie lub będzie mogło przynieść poważne szkody newralgicznym sektorom;
   l) ambitne przepisy umożliwiające pełne funkcjonowanie ekosystemu cyfrowego i promowanie transgranicznego przepływu danych, w tym takie zasady jak uczciwa konkurencja, oraz ambitne zasady dotyczące transgranicznego przekazywania danych, które będą w pełni zgodne i będą obowiązywać z zastrzeżeniem aktualnych i przyszłych unijnych zasad dotyczących ochrony danych i prywatności, mając na uwadze, że przepływ danych to główna siła napędowa gospodarki usługowej i podstawowy element globalnych łańcuchów wartości tradycyjnych przedsiębiorstw produkcyjnych, dlatego też nieuzasadnione wymogi lokalizacyjne należy możliwie najbardziej ograniczyć; ochrona danych i prywatność nie stanowią bariery handlowej, ale są prawem podstawowym zapisanym w art. 39 TUE oraz w art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej;
   m) szczegółowe, jednoznaczne przepisy dotyczące sposobu traktowania krajów i terytoriów zamorskich oraz regionów najbardziej oddalonych w celu uwzględnienia w negocjacjach ich szczególnych interesów;

Rola Parlamentu

20.  podkreśla, że zgodnie z opinią TSUE nr 2/15 w sprawie umowy o wolnym handlu UE-Singapur rola PE powinna zostać wzmocniona na wszystkich etapach negocjacji umów o wolnym handlu z UE – od przyjęcia mandatu do ostatecznego zawarcia umowy; oczekuje na rozpoczęcie negocjacji z Australią i zamierza je bacznie obserwować, a także przyczynić się do ich pomyślnego wyniku; przypomina Komisji, że ma ona obowiązek niezwłocznego przekazywania Parlamentowi pełnych informacji na wszystkich etapach negocjacji, zarówno przed poszczególnymi rundami negocjacji, jak i po ich zakończeniu; zobowiązuje się do zbadania kwestii ustawodawczych i regulacyjnych, jakie mogą wyniknąć w kontekście negocjacji i przyszłej umowy, bez uszczerbku dla swoich uprawnień jako współprawodawcy; przypomina o swoim podstawowym obowiązku reprezentowania obywateli UE i ma nadzieję ułatwić sprzyjającą włączeniu i otwartą dyskusję w ramach procesu negocjacyjnego;

21.  przypomina, że Parlament zostanie poproszony o wyrażenie zgody na zawarcie przyszłej umowy, jak przewidziano w TFUE, w związku z czym jego stanowisko powinno być należycie uwzględniane na wszystkich etapach; apeluje do Komisji i Rady, aby wystąpiły do Parlamentu o zgodę przed rozpoczęciem stosowania umowy, a także o włączenie tej praktyki do porozumienia międzyinstytucjonalnego;

22.  przypomina, że Parlament będzie monitorował wdrażanie przyszłej umowy;

o
o   o

23.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, a także – tytułem informacji – Komisji Europejskiej, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Australii.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0064.
(2) Dz.U. C 353 E z 3.12.2013, s. 210.
(3) ECLI:EU:C:2017:376.


Mandat negocjacyjny do negocjacji handlowych z Nową Zelandią
PDF 361kWORD 58k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2017 r. zawierająca zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie proponowanego mandatu negocjacyjnego do negocjacji handlowych z Nową Zelandią (2017/2193(INI))
P8_TA(2017)0420A8-0312/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 października 2015 r. zatytułowany „Handel z korzyścią dla wszystkich – W kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej” (COM(2015)0497),

–  uwzględniając wspólne oświadczenie z dnia 29 października 2015 r. przewodniczącego Komisji Jeana-Claude’a Junckera, przewodniczącego Rady Europejskiej Donalda Tuska oraz premiera Nowej Zelandii Johna Keya,

–  uwzględniając wspólną deklarację UE i Nowej Zelandii w sprawie stosunków i współpracy z dnia 21 września 2007 r. oraz umowę o partnerstwie w zakresie stosunków i współpracy między UE a Nową Zelandią (PARC) podpisaną w dniu 5 października 2016 r.,

–  uwzględniając opublikowany dnia 14 września 2017 r. pakiet handlowy Komisji Europejskiej, w którym Komisja zobowiązała się do upubliczniania wszystkich przyszłych mandatów negocjacyjnych,

–  uwzględniając Umowę między UE a Nową Zelandią w sprawie współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, podpisaną w dniu 3 lipca 2017 r.,

–  uwzględniając inne umowy dwustronne między UE a Nową Zelandią, w szczególności porozumienie w sprawie środków sanitarnych stosowanych w handlu żywymi zwierzętami i produktami pochodzenia zwierzęcego oraz umowę w sprawie wzajemnego uznawania w odniesieniu do oceny zgodności,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje, w szczególności swoje stanowiska z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie otwarcia negocjacji dotyczących umowy o wolnym handlu z Australią i Nową Zelandią(1) oraz rezolucję ustawodawczą z dnia 12 września 2012 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Nową Zelandią zmieniającej Umowę w sprawie wzajemnego uznawania(2),

–  uwzględniając komunikat grupy G-20 wydany po spotkaniu szefów państw lub rządów zebranych w Brisbane w dniach 15–16 listopada 2014 r.,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie z dnia 25 marca 2014 r. przewodniczącego Hermana Van Rompuya, przewodniczącego José Manuela Barroso i premiera Johna Keya o pogłębianiu partnerstwa między Nową Zelandią i Unią Europejską,

–  uwzględniając opinię nr 2/15 Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 16 maja 2017 r. w sprawie kompetencji Unii do podpisania i zawarcia umowy o wolnym handlu z Singapurem(3),

–  uwzględniając badanie Komisji na temat skumulowanego wpływu przyszłych umów handlowych na sektor rolno-spożywczy, opublikowane przez Komisję w dniu 15 listopada 2016 r.,

–  uwzględniając projekt sprawozdania Komisji Handlu Międzynarodowego w sprawie strategii handlu cyfrowego (2017/2065(INI)),

–  uwzględniając art. 207 ust. 3 i art. 218 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 108 ust. 3 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego oraz opinię Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A8-0312/2017),

A.  mając na uwadze, że UE i Nowa Zelandia razem podejmują wspólne wyzwania w wielu różnych dziedzinach, a także współpracują na licznych forach międzynarodowych, podejmując również na arenie międzynarodowej kwestie związane z polityką handlową;

B.  mając na uwadze, że w 2015 r. UE była drugim, po Australii, największym partnerem handlowym Nowej Zelandii pod względem wymiany towarowej, a wartość handlu towarami między UE a Nową Zelandią wyniosła 8,1 mld EUR, natomiast handlu usługami 4,3 mld EUR;

C.  mając na uwadze, że w 2015 r. wartość unijnych bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Nowej Zelandii wyniosła blisko 10 mld EUR;

D.  mając na uwadze, że Nowa Zelandia jest stroną Porozumienia w sprawie zamówień rządowych;

E.  mając na uwadze, że w dniu 30 lipca 2014 r. UE zakończyła negocjacje w sprawie Umowy o partnerstwie w zakresie stosunków i współpracy między UE a Nową Zelandią;

F.  mając na uwadze, że sektor rolny UE i niektóre produkty rolne, takie jak wołowina, cielęcina, mięso baranie, przetwory mleczne, zboża, cukier – w tym cukry specjalne – są szczególnie wrażliwe w kontekście tych negocjacji;

G.  mając na uwadze, że Nowa Zelandia jest największym na świecie eksporterem masła i drugim z kolei eksporterem mleka w proszku oraz że zajmuje również ważne miejsce na rynku światowym pod względem wywozu innych przetworów mlecznych, a także wołowiny, cielęciny i mięsa baraniego;

H.  mając na uwadze, że UE i Nowa Zelandia prowadzą negocjacje wielostronne w celu dalszej liberalizacji handlu towarami ekologicznymi (umowa w sprawie towarów środowiskowych ) oraz handlu usługami (porozumienie w sprawie handlu usługami);

I.  mając na uwadze, że UE uznaje odpowiedni poziom ochrony danych osobowych w Nowej Zelandii;

J.  mając na uwadze, że Nowa Zelandia jest stroną zakończonych negocjacji w sprawie Partnerstwa Transpacyficznego (TTP), którego przyszłość pozostaje niepewna, oraz trwających negocjacji nad kompleksowym regionalnym partnerstwem gospodarczym (RCEP) w Azji Wschodniej, jednoczącym najważniejszych partnerów handlowych Nowej Zelandii; mając na uwadze, że Nowa Zelandia podpisała umowę o wolnym handlu z Chinami w 2008 r.;

K.  mając na uwadze, że Nowa Zelandia poczyniła znaczące zobowiązania w ramach TPP na rzecz promowania długoterminowej ochrony niektórych gatunków oraz w celu zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą przez zaostrzenie środków ochrony, a także mając na uwadze, że określiła również wymogi dotyczące skutecznego egzekwowania ochrony środowiska i udziału w pogłębionej współpracy regionalnej; mając na uwadze, że zobowiązania te powinny służyć za punkt odniesienia dla umowy o wolnym handlu między UE a Nową Zelandią;

L.  mając na uwadze, że Nowa Zelandia jest jednym z najstarszych i najbliższych partnerów UE, dzieli z UE wspólne wartości i zaangażowanie w upowszechnianie dobrobytu i bezpieczeństwa w ramach ogólnoświatowego systemu opartego na określonych zasadach;

M.  mając na uwadze, że Nowa Zelandia ratyfikowała i wdrożyła główne międzynarodowe konwencje w dziedzinie praw człowieka, praw społecznych i pracowniczych oraz w dziedzinie ochrony środowiska, a także w pełni przestrzega praworządności;

N.  mając na uwadze, że Nowa Zelandia jest jednym z zaledwie sześciu członków WTO, którzy wciąż nie posiadają preferencyjnego dostępu do rynku UE ani nie prowadzą w tym celu negocjacji;

O.  mając na uwadze, że w następstwie wspólnego oświadczenia z dnia 29 października 2015 r. rozpoczęto analizę zakresu, aby zbadać, czy można rozpocząć negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu między UE i Nową Zelandią oraz czy obie strony wyrażają wolę ich rozpoczęcia; mając na uwadze, że ta analiza zakresu została zakończona;

P.  mając na uwadze, że Parlament Europejski będzie musiał podjąć decyzję, czy wyrazić zgodę na ewentualną umowę o wolnym handlu między UE a Nową Zelandią;

Kontekst strategiczny, polityczny i gospodarczy

1.  podkreśla, jak ważne jest pogłębienie stosunków między UE a regionem Azji i Pacyfiku, między innymi dla zwiększenia wzrostu gospodarczego w Europie, oraz zaznacza, że ma to odzwierciedlenie w polityce handlowej UE; uznaje, że Nowa Zelandia stanowi kluczowy element tej strategii, a poszerzanie i zacieśnianie stosunków handlowych może przyczynić się do realizacji tego celu;

2.  wyraża uznanie dla Nowej Zelandii za jej zdecydowane i spójne zaangażowanie się w system handlu wielostronnego;

3.  jest zdania, że pełny potencjał unijnych strategii współpracy dwustronnej i regionalnej może zostać zrealizowany wyłącznie dzięki poszanowaniu handlu opartego na zasadach i wartościach oraz że kluczowym elementem tych strategii jest zawarcie solidnej, ambitnej, zrównoważonej i sprawiedliwej umowy o wolnym handlu z Nową Zelandią, w duchu wzajemności i obopólnych korzyści, przy czym nie należy w żadnym wypadku osłabiać ambicji osiągnięcia postępów na płaszczyźnie wielostronnej ani zagrażać realizacji zawartych wcześniej umów wielostronnych i dwustronnych; uważa, że pogłębienie współpracy dwustronnej może stanowić krok w kierunku dalszej współpracy na szczeblu multilateralnym i plurilateralnym;

4.  uważa, że negocjacje w sprawie nowoczesnej, pogłębionej, ambitnej, zrównoważonej, sprawiedliwej i wszechstronnej umowy o wolnym handlu są właściwym sposobem na zacieśnienie partnerskich stosunków dwustronnych oraz dalsze wzmocnienie już istniejących, dojrzałych dwustronnych stosunków w dziedzinie handlu i inwestycji; jest zdania, że negocjacje te mogłyby służyć jako wzór nowej generacji umów o wolnym handlu, i podkreśla, że należy dalej zwiększać ambicje i poszerzać zakres treści współczesnych umów o wolnym handlu, biorąc pod uwagę wysoko rozwiniętą nowozelandzką gospodarkę i otoczenie regulacyjne;

5.  podkreśla, że UE i Nowa Zelandia zajmują czołową pozycję na szczeblu międzynarodowym w zakresie polityki na rzecz zrównoważenia środowiskowego i że w związku z tym mają one możliwość wynegocjowania i wprowadzenia w życie bardzo ambitnego rozdziału dotyczącego zrównoważonego rozwoju;

6.  ostrzega przed ryzykiem poważnego braku równowagi w umowie w odniesieniu do sektora rolnego, na niekorzyść Unii Europejskiej, a także przed pokusą posłużenia się rolnictwem jako kartą przetargową w celu uzyskania większego dostępu do nowozelandzkiego rynku produktów przemysłowych i usług;

Analiza zakresu

7.  odnotowuje zakończenie w dniu 7 marca 2017 r. analizy zakresu zrealizowanej przez UE i Nową Zelandię ku obopólnemu zadowoleniu Komisji i rządu Nowej Zelandii;

8.  zwraca się do Komisji o terminowe zakończenie i opublikowanie ocen wpływu, tak aby móc szczegółowo ocenić potencjalne zyski i straty wynikające ze wzmocnienia stosunków handlowych i inwestycyjnych między UE a Nową Zelandią, z korzyścią dla obywateli i przedsiębiorstw po obu stronach, z uwzględnieniem regionów najbardziej oddalonych oraz krajów i terytoriów zamorskich, zwracając szczególną uwagę na skutki środowiskowe i społeczne, w tym na rynek pracy UE, oraz przewidując i uwzględniając wpływ, jaki może wywołać brexit na przepływ handlu i inwestycji z Nowej Zelandii do UE, w szczególności podczas przygotowywania wymiany ofert i obliczaniu kontyngentów;

Mandat negocjacyjny

9.  zwraca się do Rady, by zezwoliła Komisji na rozpoczęcie negocjacji dotyczących umowy handlowo-inwestycyjnej z Nową Zelandią w oparciu o wynik analizy zakresu, zalecenia określone w niniejszej rezolucji, ocenę skutków i jasno określone cele;

10.  wzywa Radę, aby w decyzji w sprawie przyjęcia wytycznych negocjacyjnych w pełni uszanowała podział kompetencji między UE i jej państwami członkowskimi, który można wywnioskować z opinii TSUE nr 2/15 z dnia 16 maja 2017 r.;

11.  wzywa Komisję i Radę do przedstawienia w możliwie najkrótszym terminie wniosku dotyczącego przyszłej ogólnej struktury umów handlowych, biorąc pod uwagę opinię 2/15 TSUE w sprawie umowy o wolnym handlu między UE a Singapurem, oraz do wyraźnego rozróżnienia umowy o handlu i liberalizacji bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) zawierającej jedynie kwestie, które wchodzą w zakres wyłącznych kompetencji UE, i ewentualnej drugiej umowy obejmującej dziedziny, w których kompetencje są dzielone z państwami członkowskimi; podkreśla, że takie rozróżnienie miałoby konsekwencje dla procesu ratyfikacji parlamentarnej oraz że nie ma na celu obejścia krajowych procesów demokratycznych, ale jest kwestią demokratycznego delegowania uprawnień na podstawie traktatów europejskich; wzywa do ścisłego zaangażowania Parlamentu we wszystkie toczące się i przyszłe negocjacje dotyczące umów o wolnym handlu na wszystkich etapach tego procesu;

12.  apeluje o to, by Komisja, przy przedstawianiu ostatecznej wersji umów do podpisania i zawarcia, oraz Rada, przy podejmowaniu decyzji w sprawie podpisania i zawarcia, w pełni uszanowały podział kompetencji między UE i jej państwa członkowskie

13.  wzywa Komisję do prowadzenia negocjacji w jak najbardziej przejrzysty sposób bez podważania stanowiska negocjacyjnego Unii, zapewniając co najmniej poziom przejrzystości i konsultacji społecznych, jaki obowiązywał w odniesieniu do negocjacji w sprawie transatlantyckiego partnerstwa handlowo-inwestycyjnego z USA dzięki stałemu dialogowi z partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim, a także do pełnego poszanowania najlepszych praktyk ustalonych w innych negocjacjach; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą opublikowania zaleceń w sprawie wytycznych negocjacyjnych do umów handlowych i uważa, że stanowi to pozytywny precedens; apeluje do Rady, by poszła za tym przykładem i opublikowała wytyczne negocjacyjne natychmiast po ich przyjęciu;

14.  podkreśla, że umowa o wolnym handlu musi prowadzić do lepszego dostępu do rynku, ułatwienia wymiany handlowej na rynkach lokalnych i tworzenia godziwych miejsc pracy, zapewniać równouprawnienie płci z korzyścią dla obywateli obu jej stron, zachęcać do zrównoważonego rozwoju, wspierać standardy UE, chronić usługi świadczone w interesie ogólnym oraz przestrzegać procedur demokratycznych przy jednoczesnym wspieraniu możliwości eksportowych UE;

15.  zwraca uwagę, że ambitna umowa musi w adekwatny sposób uwzględniać inwestycje, handel towarami i usługami (w oparciu o niedawne zalecenia Parlamentu Europejskiego dotyczące zastrzeżenia swobody politycznej oraz newralgicznych sektorów), ułatwienia celne i handlowe, cyfryzację, handel elektroniczny i ochronę danych, badania naukowe w dziedzinie technologii i wspieranie innowacji, zamówienia publiczne, energię, przedsiębiorstwa państwowe, konkurencję, zrównoważony rozwój, kwestie podlegające regulacji takie jak wysokiej jakości normy sanitarne i fitosanitarne oraz inne normy dotyczące produktów rolno-spożywczych, nie osłabiając wysokich standardów obowiązujących w UE, solidne i możliwe do wyegzekwowania zobowiązania dotyczące norm pracy i norm środowiskowych, zwalczanie korupcji i unikania opodatkowania, pozostawiając je jednocześnie w zakresie wyłącznych kompetencji Unii, a także zwracając szczególną uwagę na potrzeby mikroprzedsiębiorstw i MŚP;

16.  wzywa Radę, by wyraźnie uznała zobowiązania drugiej strony wobec ludów tubylczych;

17.  podkreśla, że UE jest światowym liderem w dziedzinie rozwoju polityki dobrostanu zwierząt, a ponieważ umowa o wolnym handlu między UE a Nową Zelandią będzie miała wpływ na miliony zwierząt gospodarskich, Komisja musi zadbać o to, aby strony podjęły solidne zobowiązania do poprawy dobrostanu i ochrony zwierząt gospodarskich;

18.  zwraca uwagę, że nielegalny handel dziką fauną i florą ma poważne skutki środowiskowe, gospodarcze i społeczne oraz że ambitna umowa musi wspierać ochronę wszystkich dzikich gatunków i ich siedlisk, a także w zdecydowany sposób przyczyniać się do walki z nielegalnym zdobywaniem jej, handlem nią oraz jej przeładunkiem;

19.  podkreśla, że nieodpowiednie zarządzanie rybołówstwem oraz nielegalne, nieraportowane i nieuregulowane połowy mogą wywierać istotny negatywny wpływ na handel, rozwój i środowisko oraz że strony umowy muszą podjąć konkretne zobowiązania do ochrony rekinów, płaszczek, żółwi i ssaków morskich oraz zapobiegania przełowieniu, nadmiernej zdolności połowowej flot i nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom;

20.  zaznacza, że aby umowa o wolnym handlu była naprawdę korzystna dla gospodarki UE, w wytycznych negocjacyjnych należy uwzględnić następujące aspekty:

   a) liberalizację handlu towarami i usługami oraz realne możliwości dostępu dla obu stron do rynku towarów i usług drugiej strony poprzez usunięcie zbędnych barier regulacyjnych, przy jednoczesnym zapewnieniu, że żadne z postanowień umowy nie uniemożliwia którejkolwiek ze stron wprowadzania proporcjonalnych uregulowań prawnych w celu osiągnięcia uzasadnionych celów politycznych; umowa ta (i) nie może powstrzymywać jej stron od opracowywania, regulowania, świadczenia i wspierania usług będących w interesie ogólnym oraz musi zawierać jednoznaczne przepisy w tej sprawie; (ii) nie może również wymagać od rządów prywatyzacji żadnych usług ani nie może uniemożliwiać im rozszerzania zakresu usług oferowanych publicznie; (iii) nie może uniemożliwiać rządom ponownego objęcia kontrolą publiczną usług, które rządy zdecydowały się wcześniej sprywatyzować, takich jak usługi wodne, edukacja, zdrowie i usługi społeczne lub obniżenia wysokich standardów w zakresie ochrony zdrowia, żywności, ochrony konsumentów i środowiska, prawa pracy i standardów bezpieczeństwa w UE albo ograniczenia publicznego finansowania sztuki i kultury, edukacji, opieki zdrowotnej i usług socjalnych, co miało miejsce w przypadku poprzednich umów handlowych; zobowiązania należy podejmować na podstawie Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (GATS); podkreśla w związku z tym, że normy, których przestrzegają producenci europejscy, muszą zostać zachowane;
   b) gdyby umowa miała zawierać rozdział dotyczący przepisów krajowych, negocjatorzy nie mogą uwzględniać kryterium konieczności;
   c) wprowadzenie zobowiązań dotyczących środków antydumpingowych i wyrównawczych wykraczających poza zasady WTO w tym zakresie, od których stosowania mogą być przewidziane wyjątki, jeżeli obowiązują odpowiednie wspólne normy konkurencji i dochodzi do wystarczającej współpracy w tej dziedzinie;
   d) redukcja niepotrzebnych barier taryfowych i wzmocnienie oraz rozszerzenie rozmów w sprawie współpracy regulacyjnej na zasadzie dobrowolności wszędzie tam, gdzie jest to możliwe i przynosi wzajemne korzyści, a jednocześnie nie ogranicza zdolności żadnej ze stron do prowadzenia działalności regulacyjnej, ustawodawczej i politycznej, mając na uwadze, że współpraca musi mieć na celu korzyści w zakresie zarządzania globalną gospodarką w drodze większej konwergencji i współpracy w dziedzinie harmonizacji standardów i przepisów międzynarodowych, np. przez przyjęcie i wdrożenie standardów określonych przez Europejską Komisję Gospodarczą ONZ (EKG ONZ), przy jednoczesnym zagwarantowaniu najwyższego poziomu ochrony konsumentów (np. bezpieczeństwo żywności), środowiska (np. zdrowie i dobrostan zwierząt, zdrowie roślin), ochrony socjalnej i ochrony zatrudnienia;
   e) znaczące ustępstwa w dziedzinie zamówień publicznych na wszystkich szczeblach administracji rządowej, w tym przedsiębiorstw państwowych i przedsiębiorstw mających prawa specjalne lub wyłączne, gwarantujące przedsiębiorstwom europejskim dostęp do rynku w strategicznych sektorach i taki sam stopień otwarcia jak w przypadku unijnych rynków zamówień publicznych, mając na uwadze, że uproszczone procedury i przejrzystość dla oferentów, w tym również oferentów z innych krajów, to potencjalnie skuteczne narzędzie walki z korupcją i wspierania integralności w administracji publicznej, które jednocześnie gwarantuje podatnikom najlepszy stosunek wartości do ceny, jeżeli chodzi o jakość dostaw, wydajność, skuteczność i rozliczalność; przy udzielaniu zamówień publicznych należy zadbać o stosowanie kryteriów ekologicznych i społecznych;
   f) osobny rozdział uwzględniający potrzeby i interesy mikroprzedsiębiorstw i MŚP w odniesieniu do ułatwiania dostępu do rynku, w tym m.in. większa kompatybilność standardów technicznych, usprawnione procedury celne, które mają na celu stworzenie konkretnych możliwości biznesowych i sprzyjanie internacjonalizacji tych przedsiębiorstw;
   g) w związku z opinią TSUE nr 2/15 w sprawie umowy o wolnym handlu UE-Singapur, w której stwierdzono, że handel i zrównoważony rozwój należą do wyłącznych kompetencji UE, a zrównoważony rozwój stanowi integralną część wspólnej polityki handlowej UE, niezbędnym elementem każdej ewentualnej umowy o wolnym handlu jest solidny i ambitny rozdział dotyczący zrównoważonego rozwoju; przepisy dotyczące skutecznych narzędzi dialogu, monitorowania i współpracy, w tym wiążące i wykonalne postanowienia podlegające odpowiednim i skutecznym mechanizmom rozstrzygania sporów oraz rozważenie wprowadzenia – wśród różnych metod egzekwowania prawa – mechanizmu opartego na sankcjach, a także umożliwianie partnerom społecznym i społeczeństwu obywatelskiemu odpowiedniego uczestnictwa, jak również bliska współpraca z ekspertami z odnośnych organizacji wielostronnych; przepisy dotyczące pracowniczych i środowiskowych aspektów handlu oraz zasadność zrównoważonego rozwoju w kontekście handlu i inwestycji, uwzględnienie postanowień promujących przestrzeganie i skuteczne wdrażanie stosownych zasad i przepisów uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym, takich jak podstawowe normy pracy i cztery podstawowe konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz wielostronne umowy środowiskowe, w tym również związane ze zmianą klimatu;
   h) wymóg zobowiązania stron do promowania społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, w tym również w odniesieniu do uznanych na świecie instrumentów, a także przyjęcie wytycznych sektorowych OECD i wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka;
   i) kompleksowe postanowienia dotyczące liberalizacji inwestycji w obrębie uprawnień UE z uwzględnieniem niedawnych zmian politycznych, np. opinia TSUE nr 2/15 w sprawie umowy o wolnym handlu UE-Singapur z 16 maja 2017 r.;
   j) solidne i egzekwowalne środki obejmujące uznawanie i ochronę praw własności intelektualnej, w tym oznaczeń geograficznych win i napojów spirytusowych oraz innych produktów rolnych i artykułów spożywczych; uproszczone procedury celne oraz proste i elastyczne reguły pochodzenia, które są odpowiednie w złożonym świecie globalnych łańcuchów wartości, również pod względem poprawy przejrzystości i odpowiedzialności w ich obrębie oraz stosowanie w miarę możliwości wielostronnych reguł pochodzenia, a w innych przypadkach nieuciążliwych reguł pochodzenia, takich jak „zmiana podpozycji taryfowej”;
   k) wyważone i ambitne wyniki w rozdziałach dotyczących rolnictwa i rybołówstwa, które mogą tylko zaowocować stymulowaniem konkurencyjności i przynieść korzyści zarówno konsumentom, jak i producentom, przy uwzględnieniu interesów wszystkich producentów i konsumentów europejskich, a także faktu, że istnieje pewna liczba newralgicznych produktów rolnych, które należy odpowiednio traktować, na przykład przez określenie kontyngentów taryfowych lub odpowiednich okresów przejściowych, jak również przy uwzględnieniu kumulacyjnego wpływu umów handlowych na rolnictwo i potencjalnym wyłączeniu z zakresu negocjacji najbardziej newralgicznych sektorów; włączenie przydatnej, skutecznej, odpowiedniej i szybkiej dwustronnej klauzuli ochronnej, która umożliwia czasowe zawieszenie preferencji, jeżeli w wyniku wejścia w życie umowy handlowej zwiększenie importu przyniesie lub będzie mogło przynieść poważne szkody newralgicznym sektorom;
   l) ambitne przepisy umożliwiające pełne funkcjonowanie ekosystemu cyfrowego i promowanie transgranicznego przepływu danych, w tym takie zasady jak uczciwa konkurencja oraz ambitne zasady dotyczące transgranicznego przekazywania danych, które będą w pełni zgodne i będą obowiązywać z zastrzeżeniem aktualnych i przyszłych unijnych zasad dotyczących ochrony danych i prywatności, mając na uwadze, że przepływ danych to główna siła napędowa gospodarki usługowej i podstawowy element globalnych łańcuchów wartości tradycyjnych przedsiębiorstw produkcyjnych, dlatego też nieuzasadnione wymogi lokalizacyjne należy możliwie najbardziej ograniczyć; ochrona danych i prywatność nie stanowią bariery handlowej, ale są prawem podstawowym zapisanym w art. 39 TUE oraz w art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej;
   m) szczegółowe, jednoznaczne przepisy dotyczące sposobu traktowania krajów i terytoriów zamorskich oraz regionów najbardziej oddalonych w celu uwzględnienia w negocjacjach ich szczególnych interesów;

21.  wzywa Komisję, by zapewniła ochronę w zakresie etykietowania, identyfikowalności i faktycznego pochodzenia produktów rolnych jako kluczowy element wyważonej umowy, by uniknąć sytuacji, w której konsumenci mogliby odnieść fałszywe lub mylne wrażenie;

22.  podkreśla różnicę w wielkości jednolitego rynku europejskiego i rynku nowozelandzkiego, która musi zostać uwzględniona w ewentualnej umowie o wolnym handlu między dwiema stronami;

Rola Parlamentu

23.  podkreśla, że zgodnie z opinią TSUE nr 2/15 w sprawie umowy o wolnym handlu UE-Singapur rola PE powinna zostać wzmocniona na wszystkich etapach negocjacji umów o wolnym handlu z UE – od przyjęcia mandatu do ostatecznego zawarcia umowy; oczekuje na rozpoczęcie negocjacji z Nową Zelandią i zamierza je bacznie obserwować, a także przyczynić się do ich pomyślnego wyniku; przypomina Komisji, że ma ona obowiązek niezwłocznego przekazywania Parlamentowi pełnych informacji na wszystkich etapach negocjacji, zarówno przed poszczególnymi rundami negocjacji, jak i po ich zakończeniu; zobowiązuje się do zbadania kwestii ustawodawczych i regulacyjnych, jakie mogą wyniknąć w trakcie negocjacji i obowiązania przyszłej umowy, bez uszczerbku dla swoich uprawnień jako współprawodawcy; przypomina o ciążącym na nim podstawowym obowiązku reprezentowania obywateli UE i ma nadzieję ułatwić sprzyjającą włączeniu i otwartą dyskusję w ramach procesu negocjacyjnego;

24.  przypomina, że Parlament zostanie poproszony o wyrażenie zgody na zawarcie przyszłej umowy, co przewidziano w TFUE, w związku z czym jego stanowisko powinno być uwzględniane na wszystkich etapach; wzywa Komisję i Radę, by wystąpiły do Parlamentu o zgodę przed rozpoczęciem stosowania umowy, a także o włączenie tej praktyki do porozumienia międzyinstytucjonalnego;

25.  przypomina, że Parlament będzie monitorował wdrażanie przyszłej umowy;

o
o   o

26.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, a także – tytułem informacji – Komisji Europejskiej, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Nowej Zelandii.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0064.
(2) Dz.U. C 353 E z 3.12.2013, s. 210.
(3) ECLI:EU:C:2016:992.


Kontrola stosowania prawa UE w 2015 r.
PDF 370kWORD 63k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 października 2017 r. w sprawie kontroli stosowania prawa UE w 2015 r. (2017/2011(INI))
P8_TA(2017)0421A8-0265/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając 32. sprawozdanie roczne z kontroli stosowania prawa UE (2014) (COM(2015)0329),

–  uwzględniając 33. sprawozdanie roczne z kontroli stosowania prawa UE (2015) (COM(2016)0463),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji pt. „Ocena projektu EU Pilot” (COM(2010)0070),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 października 2016 r. w sprawie kontroli stosowania prawa Unii: sprawozdanie roczne za rok 2014(1),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji pt. „Drugie sprawozdanie z oceny projektu EU Pilot” (COM(2011)0930),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 marca 2002 r. w sprawie stosunków ze skarżącym w przedmiocie naruszeń prawa wspólnotowego (COM(2002)0141),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 kwietnia 2012 r. pt. „Aktualizacja zasad postępowania w stosunkach ze skarżącymi w przedmiocie stosowania prawa unijnego” (COM(2012)0154),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 marca 2014 r. pt. „Nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności” (COM(2014)0158),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 maja 2015 r. pt. „Program UE – Lepsze wyniki dzięki lepszemu stanowieniu prawa” (COM(2015)0215),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 grudnia 2016 r. pt. „Prawo Unii: lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu”(2),

–  uwzględniając Porozumienie ramowe w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską(3),

–  uwzględniając decyzję Rady nr 2001/470/WE z dnia 28 maja 2001 r. ustanawiającą europejską sieć sądową w sprawach cywilnych i handlowych(4),

–  uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 13 kwietnia 2016 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie lepszego stanowienia prawa(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 września 2015 r. w sprawie 30. i 31. sprawozdania rocznego z kontroli stosowania prawa UE (2012-2013)(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2016 r. zawierającą zalecenia dla Komisji dotyczące ustanowienia unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2016 r. w sprawie otwartej, efektywnej i niezależnej administracji Unii Europejskiej(8),

–  uwzględniając art. 267 i 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 52 oraz art. 132 ust. 2 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej, a także opinie Komisji Spraw Konstytucyjnych oraz Komisji Petycji (A8-0265/2017),

A.  mając na uwadze, że w art. 17 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) określono zasadniczą rolę Komisji jako „strażniczki traktatów”;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 4 ust. 3 TUE oraz art. 288 ust. 3 i art. 291 ust. 1 TFUE główna odpowiedzialność za prawidłową transpozycję oraz prawidłowe stosowanie i wdrażanie prawa UE w przewidzianym terminie, a także za ustanowienie odpowiednich środków niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony na obszarach regulowanych przez prawo UE spoczywa na państwach członkowskich;

C.  mając na uwadze, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej państwa członkowskie mają obowiązek jasnego i dokładnego informowania Komisji o środkach podejmowanych w celu transponowania dyrektyw UE do prawa krajowego(9);

D.  mając na uwadze, że zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających(10) oraz wspólną deklaracją polityczną Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji z dnia 27 października 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających(11) przy przedstawianiu Komisji krajowych środków transpozycji państwa członkowskie mogą być zobowiązane, w uzasadnionych przypadkach, do przedstawiania informacji dowodowych w postaci „dokumentów wyjaśniających” dotyczących sposobu transponowania przez nie dyrektyw Unii do prawa krajowego(12);

E.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 6 ust. 1 TUE Karta praw podstawowych Unii Europejskiej ma taką samą moc prawną jak traktaty i obowiązuje instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz państwa członkowskie przy stosowaniu przez nie prawa Unii (art. 51 ust. 1 karty);

F.  mając na uwadze, że Unia dysponuje wieloma instrumentami i procedurami pozwalającymi zapewnić pełne i właściwe stosowanie zasad i przestrzeganie wartości zapisanych w traktatach, jednak w praktyce instrumenty te zdają się mieć ograniczony zasięg, być niedostosowane bądź nieskuteczne;

G.  mając na uwadze, że niezbędne jest zatem stworzenie nowego mechanizmu, zapewniającego wspólne i spójne ramy w oparciu o istniejące instrumenty i mechanizmy, który to mechanizm powinien być jednolicie stosowany do wszystkich instytucji UE i wszystkich państw członkowskich;

H.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 258 ust. 1 i 2 TFUE Komisja przedstawia państwu członkowskiemu uzasadnioną opinię, jeżeli uzna, że uchybiło ono jednemu ze zobowiązań na mocy traktatów, i może wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości, jeżeli to państwo członkowskie nie zastosuje się do uzasadnionej opinii w terminie określonym przez Komisję;

I.  mając na uwadze, że Porozumienie ramowe w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską przewiduje wymianę informacji dotyczących wszystkich postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętych na podstawie wezwań do usunięcia uchybienia, ale nie dotyczy nieformalnej procedury EU Pilot, która poprzedza wszczęcie postępowania w sprawie uchybienia;

J.  mając na uwadze, że sprawy w ramach EU Pilot powinny sprzyjać bliższej i spójnej współpracy między Komisją a państwami członkowskimi, aby można było eliminować naruszanie prawa UE w miarę możliwości już na wczesnym etapie w drodze dwustronnego dialogu i nie musieć stosować postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego;

K.  mając na uwadze, że w 2015 r. Komisja otrzymała 3450 skarg dotyczących domniemanych naruszeń prawa UE, przy czym państwa członkowskie, których dotyczyła większość skarg, to Włochy (637), Hiszpania (342) i Niemcy (274);

L.  mając na uwadze, że w art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej prawo do dobrej administracji definiuje się jako prawo każdej osoby do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, oraz mając na uwadze, że zgodnie z art. 298 TFUE instytucje, organy, biura i agencje Unii, wykonując swoje zadania, korzystają ze wsparcia otwartej, efektywnej i niezależnej administracji europejskiej;

1.  z zadowoleniem przyjmuje roczne sprawozdanie Komisji w sprawie stosowania prawa UE za 2015 r., które koncentruje się na wdrażaniu dorobku prawnego UE, i zauważa, że zgodnie z tym sprawozdaniem trzema obszarami, na których w stosunku do państw członkowskich najczęściej wszczynano w 2015 r. postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom w zakresie transpozycji, były mobilność i transport, energia oraz środowisko naturalne; zauważa, że te dziedziny były również przedmiotem większości dochodzeń w ramach EU Pilot przeprowadzonych w 2015 r., w szczególności we Włoszech, w Portugalii i w Niemczech; wzywa Komisję do bardziej szczegółowego przedstawienia konkretnych powodów tej sytuacji;

2.  zauważa w szczególności, że Komisja podjęła problem złej jakości powietrza w Europie, uruchamiając szereg postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z naruszeniem dyrektywy 2008/50/WE polegającym na stałym przekraczaniu dopuszczalnych wartości NO2; ubolewa jednak nad tym, że w 2015 r. Komisja nie skorzystała z tego prawa do kontroli w celu zapobieżenia wprowadzaniu do obrotu na jednolitym rynku zanieczyszczających powietrze pojazdów z silnikami wysokoprężnymi, które znacznie przyczyniają się do przekraczających te dopuszczalne wartości emisji NO2 do atmosfery i nie są zgodne z przepisami UE w zakresie homologacji typu i w zakresie emisji pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych;

3.  jest zdania, że duża liczba toczących się w 2015 r. postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego pokazuje, że terminowe i prawidłowe stosowanie prawa UE w państwach członkowskich pozostaje w UE poważnym wyzwaniem oraz priorytetem; utrzymuje, że obywatele UE mają większe zaufanie do prawa UE wówczas, gdy jest ono skutecznie wdrażane w państwach członkowskich; wzywa państwa członkowskie do zintensyfikowania wysiłków na rzecz skutecznej i terminowej transpozycji i wdrażania prawa UE;

4.  zauważa, że z końcem 2015 r. nadal otwartych było 1368 spraw dotyczących niewypełniania obowiązków, co stanowi nieznaczny wzrost w stosunku do poprzedniego roku, jednak nadal utrzymuje się na poziomie niższym niż w 2011 r.;

5.  uznaje, że główna odpowiedzialność za właściwe wdrażanie i stosowanie prawa UE spoczywa na państwach członkowskich, lecz zauważa, że nie zwalnia to instytucji unijnych z obowiązku przestrzegania prawa pierwotnego UE przy opracowywaniu prawa wtórnego UE; podkreśla jednak, że Komisja udostępnia państwom członkowskim szereg instrumentów opracowanych z myślą o pomaganiu im w znajdowaniu wspólnych rozwiązań, np. podręczniki, grupy ekspertów, specjalne strony internetowe, od dialogu na temat planów transpozycji do dokumentów wyjaśniających, jak wcześnie rozpoznać problemy dotyczące transpozycji i rozwiązać je; wzywa państwa członkowskie do podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu wywiązania się ze zobowiązań uzgodnionych we wspólnej deklaracji politycznej państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącej dokumentów wyjaśniających, m.in. przez dostarczenie tabel korelacji zawierających jasne i dokładne informacje na temat środków krajowych służących transpozycji dyrektyw do krajowego porządku prawnego;

6.  po raz kolejny wzywa Komisję do powiązania wszystkich różnorodnych portali, punktów dostępu i stron internetowych w ramach jednej bramy sieciowej, która zapewni obywatelom łatwy dostęp do formularzy skarg online oraz przyjaznych dla użytkowników informacji dotyczących postępowań w sprawie naruszenia przepisów;

7.  stwierdza, że Komisja wymaga od państw członkowskich powiadamiania, czy przy transpozycji dyrektyw do prawa krajowego dodają pewne elementy, tak aby społeczeństwo było dokładnie poinformowane o tym, jakie przepisy wchodzą w zakres kompetencji Unii Europejskiej, a jakie w zakres kompetencji państw członkowskich; przypomina jednak, że nie ma to żadnego wpływu na prawo państw członkowskich do przyjmowania na poziomie krajowym np. bardziej wymagających przepisów socjalnych lub w obszarze ochrony środowiska;

8.  zwraca uwagę, iż należy także umożliwić Parlamentowi monitorowanie egzekwowania przez Komisję rozporządzeń, podobnie jak ma się to w przypadku dyrektyw; zwraca się do Komisji o zapewnienie przekazywania danych na temat wdrażania rozporządzeń w przyszłych sprawozdaniach rocznych dotyczących monitorowania stosowania prawa UE; wzywa państwa członkowskie do przedstawienia Komisji ustawodawstwa krajowego transponującego lub wykonującego rozporządzenia, aby zapewnić prawidłowe stosowanie przepisów oraz wskazać, które części ustawodawstwa krajowego wynikają z prawodawstwa UE, a które są krajowymi przepisami dodatkowymi;

9.  podkreśla, że należy przestrzegać terminów transpozycji; zwraca się do instytucji unijnych o ustalanie realistycznych terminów wykonania;

10.  podkreśla, że UE powstała jako unia oparta na praworządności i poszanowaniu praw człowieka (art. 2 TUE); podkreśla, że wartości zapisane w art. 2 TUE stanowią fundament Unii oraz że w związku z tym ich przestrzeganie przez państwa członkowskie powinno stanowić przedmiot stałej oceny; przypomina, że staranna kontrola działań i zaniechań państw członkowskich oraz instytucji UE stanowi kwestię najwyższej wagi, a ponadto wyraża zaniepokojenie liczbą składanych do Parlamentu petycji i wnoszonych do Komisji skarg;

11.  zwraca uwagę, że osoby zgłaszające naruszenia mogą być przydatne dla instytucji UE oraz instytucji krajowych, jeżeli chodzi o informowanie o przypadkach nieprawidłowego stosowania prawa Unii; przypomina, że należy sprzyjać takim postawom, zamiast do nich zniechęcać;

12.  przyznaje, że petycje są ważnym źródłem informacji z pierwszej ręki nie tylko o naruszeniach prawa UE i brakach w jego stosowaniu w państwach członkowskich, ale także o potencjalnych lukach w przepisach unijnych, jak również o sugestiach obywateli dotyczących nowych przepisów, które mogłyby zostać przyjęte, bądź o ewentualnych udoskonaleniach obowiązujących już tekstów ustawodawczych; potwierdza, że skuteczne rozpatrywanie petycji stanowi wyzwanie dla zdolności Komisji i Parlamentu do reagowania na problemy związane z transpozycją i niepoprawnym stosowaniem prawa oraz do ich rozwiązywania, ale w rezultacie wzmacnia te zdolności; odnotowuje, że Komisja zamierza priorytetowo traktować wdrażanie przepisów prawa UE, aby obywatele mogli czerpać z nich korzyści w codziennym życiu; podkreśla potrzebę zapewnienia całkowicie przejrzystych, bezstronnych i niezależnych procesów decyzyjnych i administracji;

13.  ubolewa, że nie dostarczono precyzyjnych danych statystycznych dotyczących liczby petycji, które doprowadziły do wszczęcia postępowania EU Pilot lub postępowania w sprawie uchybienia; w związku z tym zwraca się do Komisji o regularne przesyłanie sprawozdań dotyczących spraw związanych z toczącymi się postępowaniami lub procedurami, aby ułatwić zorganizowany dialog i skrócić czas rozstrzygania sporów; wzywa Komisję do omawiania tych sprawozdań z Komisją Petycji, przy aktywnym zaangażowaniu ze strony wiceprzewodniczącego odpowiedzialnego za stosowanie i upraszczanie prawa; zachęca Komisję do zaangażowania składających petycje w procedury EU Pilot związane z ich petycjami, aby m.in. ułatwić dialog między nimi a zainteresowanymi organami krajowymi;

14.  wyraża ubolewanie w związku z rosnącym opóźnieniem wdrażania strategii UE w zakresie ochrony i dobrostanu zwierząt na lata 2012–2015, które praktycznie uniemożliwia wprowadzenie nowej unijnej strategii koniecznej, aby zagwarantować pełną i skuteczną ochronę dobrostanu zwierząt za pomocą zaktualizowanych, wyczerpujących i jasnych ram prawnych w pełni zgodnych z wymogami art. 13 TFUE;

15.  zwraca uwagę, że do Komisji Petycji wpłynęło wiele petycji dotyczących dobra dziecka i wyraża nadzieję, że aktualnie przeprowadzany przegląd rozporządzenia Bruksela IIa przyczyni się do wypełnienia luk w rozporządzeniu i wyeliminowania niepowodzeń we wdrażaniu go;

16.  podkreśla, że w ciągu ostatnich lat stwierdzono niedociągnięcia w stosowaniu przepisów, których celem jest zwalczanie oszustw podatkowych i prania pieniędzy; wzywa Komisję do zwielokrotnienia wysiłków na rzecz zagwarantowania rygorystycznego stosowania przepisów europejskich w tej dziedzinie;

17.  zwraca uwagę, że terminowa i prawidłowa transpozycja i wdrożenie przepisów prawa UE do ustawodawstwa krajowego oraz jasne krajowe ramy legislacyjne zapewniające pełne poszanowanie dla podstawowych wartości, zasad i praw zapisanych w traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej powinny być dla państw członkowskich priorytetem w celu uniknięcia przypadków naruszania prawa UE, przy jednoczesnym zagwarantowaniu wszystkim obywatelom zamierzonych korzyści możliwych dzięki skutecznemu i efektywnemu stosowaniu prawa UE; podkreśla w tym kontekście, że działania lub uchybienia wszystkich instytucji UE są związane traktatami unijnymi i Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej(13);

18.  wzywa Komisję do zachęcania państw członkowskich, aby zapewniały rygorystyczne egzekwowanie przepisów UE w zakresie swobodnego przepływu osób, zapewniając w szczególności pełną ochronę powiązanych praw gospodarczych, socjalnych i kulturalnych; przypomina, że będący częstym tematem petycji swobodny przepływ osób, w kontekście którego w pełni gwarantuje się prawa podstawowe, nie tylko stanowi jedną z podstawowych swobód UE i integralną część obywatelstwa UE, ale ma także ogromne znaczenie dla obywateli UE i ich rodzin, zwłaszcza jeżeli chodzi o dostęp do ubezpieczeń społecznych oraz postrzeganie przez nich UE;

19.  przypomina swoją rezolucję z dnia 25 października 2016 r. i zwraca się do Komisji o podjęcie działań w odpowiedzi na zawarte w niej zalecenia;

20.  uznaje, że Parlament również ma do odegrania istotną rolę w ramach sprawowania politycznego nadzoru nad działaniami wykonawczymi Komisji, kontrolowania corocznych sprawozdań dotyczących monitorowania stosowania prawa UE, a także poprzez przyjmowanie odpowiednich rezolucji parlamentarnych; proponuje, by Parlament w większej mierze przyczyniał się do terminowej i dokładnej transpozycji przepisów UE przez dzielenie się wiedzą specjalistyczną w procesie podejmowania decyzji ustawodawczych za pośrednictwem wcześniej nawiązanych kontaktów z parlamentami narodowymi;

21.  podkreśla istotną rolę, jaką odgrywają partnerzy społeczni, organizacje społeczeństwa obywatelskiego, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, Komitet Regionów i inne zainteresowane strony w tworzeniu prawodawstwa oraz w monitorowaniu i zgłaszaniu uchybień w transpozycji i stosowaniu prawa UE przez państwa członkowskie; podkreśla w związku z tym zasadę przejrzystości zapisaną w traktatach UE, a także prawo obywateli UE do sprawiedliwości i dobrej administracji, zgodnie z art. 41 i 47 Karty praw podstawowych UE; przypomina, że między innymi te prawa i zasady powinny również być kwestią najwyższej wagi dla państw członkowskich przy składaniu wniosków w sprawie projektów aktów wykonawczych odnoszących się do prawa UE;

22.  z zadowoleniem przyjmuje spadek o około 30 % w porównaniu z rokiem 2014 liczby nowych spraw w ramach projektu EU Pilot otwartych w 2015 r. (881 w stosunku do 1208 w 2014 r.); zauważa jednak, że średni poziom rozwiązywalności spraw w 2015 r. jest dokładnie taki sam jak w 2014 r. (75 %);

23.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że po raz pierwszy od 2011 r. liczba nowych skarg spadła o ok. 9 % w stosunku do 2014 r. i wyniosła łącznie 3450 nowych skarg; stwierdza tymczasem z dużym zaniepokojeniem, że najwięcej nowych skarg rejestruje się w sektorze zatrudnienia, spraw społecznych i włączenia społecznego; zauważa, że w 2015 r. 72 % wszystkich skarg przeciwko państwom członkowskim dotyczyło obszarów zatrudnienia, spraw społecznych i włączenia społecznego, rynku wewnętrznego, przemysłu, przedsiębiorczości i MŚP, sprawiedliwości i konsumentów, podatków i unii celnej oraz środowiska naturalnego;

24.  wyraża ubolewanie, że w 2015 r. państwa członkowskie nie wypełniły we wszystkich przypadkach zobowiązania do przedstawienia dokumentów wyjaśniających wraz z krajowymi środkami transpozycji dyrektyw do swoich porządków prawnych; uważa, że Komisja powinna udzielić państwom członkowskim większego wsparcia w procesie opracowania tych dokumentów wyjaśniających i tabeli korelacji; zachęca jednocześnie Komisję, by nadal przedstawiała Parlamentowi i Radzie informacje dotyczące dokumentów wyjaśniających w swoich sprawozdaniach rocznych ze stosowania prawa UE;

25.  uważa, że kary finansowe za nieprzestrzeganie prawa UE powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, a także powinny uwzględniać powtarzające się uchybienia zobowiązaniom w tej samej dziedzinie, oraz że należy przestrzegać praw przysługujących państwom członkowskim;

26.  podkreśla, że wszystkie instytucje UEsą związane traktatami unijnymi i Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej(14);

27.  ponownie stwierdza, że zadania powierzone Komisji lub innym instytucjom UE na podstawie Porozumienia ustanawiającego EMS (lub innych właściwych porozumień) zobowiązują je, zgodnie z art. 13 ust. 3 i 4 tegoż Porozumienia, do zapewnienia, aby zawierane na podstawie takich porozumień protokoły ustaleń były zgodne z prawem UE; podkreśla, że w związku z tym instytucje UE powinny powstrzymać się od podpisania protokołu ustaleń, jeśli mają wobec niego wątpliwości dotyczące jego zgodności z prawem UE(15);

28.  podkreśla znaczenie transpozycji krajowej i praktycznego wdrażania norm azylowych na szczeblu unijnym, np. w odniesieniu do wdrażania przez państwa członkowskie dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania (dyrektywy 2013/33/UE(16))(17); ubolewa nad niesprawnym wdrażaniem i stosowaniem kryzysowego mechanizmu relokacji zaproponowanego przez Komisję w celu uporania się przez państwa członkowskie z kryzysem uchodźczym; wzywa w związku z tym Komisję do zwrócenia szczególnej uwagi na wdrażanie środków przyjętych w zakresie azylu i migracji, tak aby zagwarantować, że są one zgodne z zasadami określonymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, a w odpowiednich przypadkach do wszczynania niezbędnych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego;

29.  stwierdza z niepokojem, że niektóre państwa członkowskie uchylają się od swych zobowiązań w dziedzinie azylu i migracji; z zadowoleniem przyjmuje zdecydowane stanowisko Komisji wobec państw członkowskich w kwestii stosowania przepisów UE w sprawie azylu i migracji; przypomina, że ze względu na przepływy migracyjne w kierunku Europy UE stoi przed niespotykanym dotąd wyzwaniem prawnym, politycznym i humanitarnym; wzywa państwa członkowskie, aby przyjmując i przydzielając uchodźców, uwzględniały również konwencje międzynarodowe o prawach człowieka; wyraża nadzieję, że Komisja będzie regularnie monitorowała stosowanie przez państwa członkowskie Europejskiego programu w zakresie migracji; przypomina, że skuteczna polityka migracyjna UE musi opierać się na równowadze między odpowiedzialnością a solidarnością wśród państw członkowskich;

30.  wyraża ubolewanie w związku z faktem, że w niektórych państwach członkowskich nadal występują poważne luki w zakresie wdrażania i egzekwowania prawa unijnego w dziedzinie ochrony środowiska; zauważa, że luki te występują przede wszystkim w odniesieniu do gospodarowania odpadami, infrastruktury służącej do oczyszczania ścieków oraz zachowania zgodności z dopuszczalnymi wartościami jakości powietrza; w związku z tym uważa, że Komisja powinna dążyć do określenia przyczyn tego stanu rzeczy w państwach członkowskich;

31.  zachęca instytucje UE, by nieprzerwanie wypełniały swój obowiązek przestrzegania unijnego prawa pierwotnego przy tworzeniu przepisów prawa wtórnego UE, podejmowaniu decyzji dotyczących strategii politycznych lub podpisywaniu umów i porozumień z instytucjami spoza UE, a także o wypełnianie obowiązku wspierania wszelkimi dostępnymi środkami państw członkowskich UE w transponowaniu prawodawstwa Unii we wszystkich dziedzinach i w poszanowaniu wartości i zasad Unii, zwłaszcza w odniesieniu do najnowszych wydarzeń w państwach członkowskich;

32.  wyraża ubolewanie z powodu faktu, że wciąż nie otrzymuje w terminie przejrzystych informacji na temat wdrażania prawa UE; przypomina, że w zmienionym Porozumieniu ramowym w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją, Komisja zobowiązuje się udostępniać Parlamentowi zwięzłe informacje o wszystkich postępowaniach w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego od momentu wezwania do ich usunięcia, w tym, na wniosek, informacje o kwestiach, do których odnosi się postępowanie w sprawie uchybienia, i oczekuje praktycznego stosowania tej klauzuli w dobrej wierze;

33.  wzywa Komisję do uznania zgodności z prawem UE za prawdziwy priorytet polityczny, który powinien być realizowany w bliskiej współpracy z Parlamentem mającym obowiązek rozliczania Komisji, i dbania o to, by jako współprawodawca był on w pełni informowany w celu stałego usprawniania swojej pracy prawodawczej; zwraca się zatem do Komisji o podejmowanie działań następczych w związku z każdą rezolucją Parlamentu Europejskiego w sprawie kontroli stosowania prawa UE;

34.  przypomina, że w swoich rezolucjach z dnia 15 stycznia 2013 r.(18) i z dnia 9 czerwca 2016 r. wezwał do przyjęcia rozporządzenia w sprawie otwartej, efektywnej i niezależnej administracji Unii Europejskiej zgodnie z art. 298 TFUE oraz wzywa Komisję do dalszego rozpatrzenia wniosku w sprawie rozporządzenia załączonego do ostatniej z ww. rezolucji;

35.  podkreśla, że ze względu na brak spójnego i kompleksowego zbioru skodyfikowanych przepisów w zakresie dobrej administracji w całej Unii obywatelom trudno jest w pełni zrozumieć ich prawa administracyjne wynikające z prawa Unii, co także przyczynia się do pogorszenia ich ochrony prawnej; podkreśla zatem, że skodyfikowanie przepisów dotyczących dobrej administracji w formie rozporządzenia określającego różne aspekty procedury administracyjnej, w tym powiadomienia, wiążące terminy, prawo do bycia wysłuchanym, a także prawo dostępu każdej osoby do dokumentacji jej dotyczącej, ma podstawowe znaczenie dla wzmocnienia praw obywateli i przejrzystości; wyjaśnia, że przepisy te stanowiłyby uzupełnienie istniejącego dorobku prawnego Unii w przypadku wystąpienia luk prawnych lub trudności związanych z interpretacją przepisów, a także zapewniłyby większą dostępność; przypomina zatem po raz kolejny apel do Komisji, by ta przedstawiła kompleksowy wniosek ustawodawczy w sprawie europejskiego prawodawstwa dotyczącego postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem wszystkich kroków podjętych już przez Parlament w tej dziedzinie, a także aktualnych wydarzeń w Unii i jej państwach członkowskich;

36.  przypomina, że pytania prejudycjalne przyczyniają się do wyjaśnienia sposobu, w jaki prawo Unii Europejskiej musi być stosowane; uważa, że korzystanie z tej procedury umożliwia spójną interpretację i spójne stosowanie prawodawstwa unijnego; w związku z tym zachęca sądy krajowe do zwracania się w razie wątpliwości do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i do zapobiegania w ten sposób postępowaniom o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego;

37.  uważa, że kluczem do zapewnienia osobom fizycznym i przedsiębiorstwom korzyści ze strategii politycznych UE jest właściwe stosowanie dorobku prawnego UE; w związku z tym wzywa Komisję do zaostrzenia egzekwowania prawa UE za pomocą zorganizowanych i systematycznych kontroli transpozycji i zgodności ustawodawstwa krajowego przy zachowaniu pełnej zgodności z traktatami UE i Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej; zwraca uwagę, że prawodawstwo UE jest wynikiem wolnego i demokratycznego procesu; z zadowoleniem przyjmuje praktykę uwzględniania przez Komisję zasad lepszego stanowienia prawa podczas monitorowania stosowania prawa UE w państwach członkowskich;

38.  podkreśla znaczenie przejrzystości w opracowywaniu i stosowaniu prawa przez instytucje UE i państwa członkowskie; zwraca uwagę, że zarówno w celu ułatwiania wdrażania prawa UE przez państwa członkowskie, jak i czynienia go dostępnym dla obywateli UE prawodawstwo UE musi być jasne, zrozumiałe, spójne i precyzyjne, a jednocześnie musi uwzględniać orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, który podkreśla potrzebę przewidywalności norm UE(19);

39.  uważa, że włączenie parlamentów narodowych do dialogu na temat treści wniosków ustawodawczych w stosownych przypadkach przyczyni się do skutecznego stosowania prawa UE; zwraca uwagę, że lepsza kontrola przez parlamenty narodowe ich rządów, gdy te ostatnie są zaangażowane w proces stanowienia prawa, przyczyni się do skuteczniejszego stosowania prawa UE zgodnie z postanowieniami traktatów; podkreśla, że w związku z tym parlamenty narodowe powinny mieć możliwość wyrażenia opinii na wczesnych etapach europejskiej procedury ustawodawczej oraz wzywa instytucje europejskie i państwa członkowskie do rozpoczęcia debaty w sprawie protokołu nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej oraz protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, w miarę możliwości w drodze przeglądu tzw. systemu wczesnego ostrzegania, co pozwoli zapewnić lepsze stosowanie tzw. procedury żółtej kartki;

40.  zachęca do bliższej współpracy między Parlamentem Europejskim a parlamentami narodowymi oraz do wzmacniania powiązań między nimi; przypomina o funkcji kontrolnej parlamentów narodowych odnośnie do zaangażowania ich rządów w proces podejmowania decyzji w Radzie Unii Europejskiej, a także podkreśla potrzebę konsultacji i regularnej wymiany poglądów między Parlamentem Europejskim a parlamentami narodowymi, zwłaszcza na początkowych etapach procesu stanowienia prawa;

41.  przypomina, że parlamenty narodowe mają do odegrania zasadniczą rolę w kontroli prawidłowego wdrażania prawa UE przez państwa członkowskie; wzywa je do aktywnego odgrywania tej roli; podkreśla rolę parlamentów narodowych w unikaniu praktyki nadmiernie rygorystycznego wdrażania prawodawstwa UE na szczeblu krajowym, a tym samym unikaniu inflacji prawa oraz zbędnych obciążeń administracyjnych; oczekuje, że państwa członkowskie wyraźnie wskażą i udokumentują zobowiązania krajowe, gdy są one dodawane do prawodawstwa UE w procesie ich realizacji; jest zaniepokojony tym, że nadmierne rygorystyczne środki krajowe dodawane do prawodawstwa UE przyczyniają się do niepotrzebnego wzrostu eurosceptycyzmu;

42.  zauważa, że system wymiany informacji i współpracy między komisjami parlamentów narodowych współpracującymi z UE może pomóc w opracowywaniu skutecznego prawodawstwa i powinien być również wykorzystywany, by wspierać efektywniejsze stosowanie prawa UE przez państwa członkowskie; propaguje korzystanie z platformy IPEX, która jest narzędziem służącym wzajemnej wymianie informacji między parlamentami narodowymi a Parlamentem Europejskim; zachęca parlamenty narodowe do aktywnego udziału w regularnych posiedzeniach komisji międzyparlamentarnych organizowanych przez Parlament Europejski;

43.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0385.
(2) Dz.U. C 18 z 19.1.2017, s. 10.
(3) Dz.U. L 304 z 20.11.2010, s. 47.
(4) Dz.U. L 174 z 27.6.2001, s. 25.
(5) Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.
(6) Dz.U. C 316 z 22.09.2017, s. 246.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0409.
(8) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0279.
(9) Sprawa C-427/07, Komisja przeciwko Irlandii, ust.107.
(10) Dz.U. C 369 z 17.12.2011, s. 14.
(11) Dz.U. C 369 z 17.12.2011, s. 15.
(12) Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o transpozycji, jednego lub więcej dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych.
(13) Zob. m.in.: wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 września 2016 r. w sprawie C-8/15 P Ledra Advertising Ltd., C-9/15 P Andreas Eleftheriou, C-9/15 P Eleni Eleftheriou, C-9/15 P Lilia Papachristofi, C-10/15 P Christos Theophilou, C-10/15 P Eleni Theophilou przeciwko Komisji Europejskiej i Europejskiemu Bankowi Centralnemu (sprawy połączone C-8/15 P do C-10/15 P), ECLI:EU:C:2016:701, pkt 67 i kolejne.
(14) wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 września 2016 r. w sprawie C-8/15 do C-10/15 P, pkt 67 i kolejne.
(15) Ibid, pkt 58 i kolejne; zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie C-370/12 Pringle, pkt 164.
(16) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 96).
(17)– Zob. m.in.: S. Carrera, S. Blockmans, D. Gross, E. Guild, „The EU’s Response to the Refugee Crisis –Taking Stock and Setting Policy Priorities” [Reakcja UE na kryzys uchodźczy]przegląd sytuacji i ustalenie priorytetów politycznych], Centrum Studiów nad Polityką Europejską (CEPS), esej nr 20, 16 grudnia 2015 r. – https://www.ceps.eu/system/files/EU%20Response%20to%20the%202015%20Refugee%20Crisis_0.pdf
(18) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 stycznia 2013 r. zawierające zalecenia dla Komisji w sprawie prawodawstwa dotyczącego postępowania administracyjnego w Unii Europejskiej (Dz.U. C 440 z 30.12.2015, s. 17).
(19) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 września 2009 r. Plantanol GmbH & Co. KG przeciwko Hauptzollamt Darmstadt, C-201/08, ECLI:EU:C:2009:539, pkt 46.

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności