Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 30ής Νοεμβρίου 2016, με τίτλο «Ευρωπαϊκή στρατηγική για συνεργατικά και ευφυή συστήματα μεταφορών, ένα ορόσημο προς τη συνεργατική, συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα» (COM(2016)0766),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2010, περί πλαισίου ανάπτυξης των Συστημάτων Ευφυών Μεταφορών στον τομέα των οδικών μεταφορών και των διεπαφών με άλλους τρόπους μεταφοράς(1), και την επέκταση της διάρκειας της εντολής για την έγκριση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, της 11ης Οκτωβρίου 2017, για συνεργατικά και ευφυή συστήματα μεταφορών (CDR 2552/2017),

–  έχοντας υπόψη την από 31 Μαΐου 2017 γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών – Ευρωπαϊκή στρατηγική για συνεργατικά και ευφυή συστήματα μεταφορών, ένα ορόσημο προς τη συνεργατική, συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα»(2),

–  έχοντας υπόψη τις εκθέσεις για την πλατφόρμα εγκατάστασης των συνεργατικών ευφυών συστημάτων μεταφορών (C-ITS), και ειδικότερα για την πολιτική πιστοποίησης και ασφάλειας των C-ITS,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Νοεμβρίου 2017 με τίτλο «διάσωση ζωών: ενίσχυση της ασφάλειας των αυτοκινήτων στην ΕΕ»(3),

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση του Άμστερνταμ της 14ης Απριλίου 2016 σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα της διασυνδεδεμένης και αυτοματοποιημένης οδήγησης,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 1ης Ιουνίου 2017 με τίτλο «Διαδικτυακή συνδεσιμότητα για ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και συνοχή: η ευρωπαϊκή κοινωνία των gigabit και του 5G»(4),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών και της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A8-0036/2018),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική για τα συνεργατικά και ευφυή συστήματα μεταφορών («η στρατηγική») είναι στενά συνδεδεμένη με τις πολιτικές προτεραιότητες της Επιτροπής, και ιδίως με το θεματολόγιό της για την απασχόληση, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις, τη δημιουργία του ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου μεταφορών, την ψηφιακή ενιαία αγορά, την προστασία του κλίματος, και τη στρατηγική για την Ενεργειακή Ένωση·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές των κρατών μελών και ο βιομηχανικός κλάδος πρέπει να ανταποκριθούν στην πιεστική ανάγκη να καταστούν οι μεταφορές ασφαλέστερες, καθαρότερες, αποτελεσματικότερες, βιώσιμες, πολυτροπικές και προσβάσιμες για όλους τους χρήστες του οδικού δικτύου, συμπεριλαμβανομένων των πλέον ευάλωτων ατόμων και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η θετική τάση που είχε καταγραφεί στην ΕΕ στον τομέα της οδικής ασφάλειας την τελευταία δεκαετία έχει επιβραδυνθεί, λαμβάνοντας υπόψη ότι το 92 % των τροχαίων ατυχημάτων οφείλεται σε ανθρώπινο σφάλμα και ότι η χρήση των τεχνολογιών C-ITS είναι σημαντική για την αποδοτική λειτουργία ορισμένων συστημάτων υποβοήθησης της οδήγησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οδικές μεταφορές εξακολουθούν να ευθύνονται για τον μεγαλύτερο όγκο της χρήσης χώρου στις πόλεις, των ατυχημάτων και εκπομπών από τις μεταφορές, από άποψη θορύβου, αερίων θερμοκηπίου και ατμοσφαιρικών ρύπων·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα C-ITS θα επιτρέψουν στους χρήστες του οδικού δικτύου και στους διαχειριστές της κυκλοφορίας να ανταλλάσσουν και να χρησιμοποιούν πληροφορίες καθώς και να συντονίζουν αποτελεσματικότερα τις ενέργειές τους·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυβερνοασφάλεια των C-ITS αποτελεί κεντρικό στοιχείο της εφαρμογής τους, λαμβάνοντας υπόψη ότι τυχόν αποσπασματικές λύσεις στα θέματα ασφάλειας θα έθεταν σε κίνδυνο τη διαλειτουργικότητα και την ασφάλεια του τελικού χρήστη, και λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει ως εκ τούτου σαφής ανάγκη για ενέργειες σε επίπεδο ΕΕ·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αλγοριθμική λογοδοσία και διαφάνεια συνεπάγεται την εφαρμογή τεχνικών και επιχειρησιακών μέτρων που διασφαλίζουν τη διαφάνεια και την μη διακριτική μεταχείριση κατά την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων και κατά τη διαδικασία υπολογισμού της πιθανότητας ατομικής συμπεριφοράς· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαφάνεια θα πρέπει να δίνει στον καθένα χρήσιμες πληροφορίες για τη λογική που ακολουθείται, το νόημα της διαδικασίας και τις συνέπειές της· λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο θα πρέπει να περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την κατάρτιση στον τομέα της ανάλυσης και να δίνει τη δυνατότητα στα άτομα να κατανοούν και να παρακολουθούν τις αποφάσεις που τα αφορούν·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει και να αναπτύξει περαιτέρω τις ψηφιακές τεχνολογίες, όχι μόνο για να συμβάλλει στη μείωση του ανθρώπινου σφάλματος και άλλων αδυναμιών, αλλά και για να μειώσει το κόστος και να βελτιστοποιήσει τη χρήση των υποδομών μέσω της αποσυμφόρησης της κυκλοφορίας, μειώνοντας έτσι τις εκπομπές CO2·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό το στοιχείο της συνεργατικότητας, χάρη στην ψηφιακή και κινητή συνδεσιμότητα, θα βελτιώσει σημαντικά την οδική ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα της κυκλοφορίας, τη βιωσιμότητα και την πολυτροπικότητα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, παράλληλα, θα δημιουργήσει τεράστιες οικονομικές δυνατότητες και θα μειώσει τα τροχαία ατυχήματα και την ενεργειακή κατανάλωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα C-ITS είναι θεμελιώδη για την ανάπτυξη των αυτόνομων οχημάτων και συστημάτων οδήγησης·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη οδήγηση αποτελεί μια σημαντική ψηφιακή εξέλιξη στον τομέα, και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συντονισμός με όλες τις νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στον τομέα, όπως τα ευρωπαϊκά δορυφορικά συστήματα παγκόσμιας πλοήγησης GALILEO και EGNOS, έχει πλέον φτάσει σε υψηλό επίπεδο τεχνολογικής ικανότητας·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ οφείλει να σέβεται τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ειδικότερα τα άρθρα 7 και 8, που αφορούν το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορες χώρες παγκοσμίως (π.χ. ΗΠΑ, Αυστραλία, Ιαπωνία, Κορέα και Κίνα) κινούνται γρήγορα προς την κατεύθυνση της εγκατάστασης νέων ψηφιακών τεχνολογιών ενώ ήδη διατίθενται στην αγορά οχήματα και υπηρεσίες C-ITS·

Γενικό πλαίσιο

1.  επικροτεί την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα συνεργατικά και ευφυή συστήματα μεταφορών και την εντατική συνεργασία της με εμπειρογνώμονες τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα, η οποία έθεσε τα θεμέλια για την ανακοίνωση· στηρίζει τα αποτελέσματα και ζητεί ως εκ τούτου την καθιέρωση διαλειτουργικών υπηρεσιών C-ITS σε ευρωπαϊκό επίπεδο χωρίς καθυστέρηση·

2.  υπογραμμίζει ότι απαιτείται σαφές νομικό πλαίσιο για να υποστηριχθεί η εγκατάσταση C-ITS και επικροτεί τη μελλοντική κατ’ εξουσιοδότηση πράξη βάσει της οδηγίας ITS (οδηγία 2010/40/ΕΕ) προκειμένου να διασφαλιστεί η αδιάλειπτη παροχή των υπηρεσιών, να παρέχεται διαλειτουργικότητα και να υποστηριχθεί η οπισθόδρομη συμβατότητα·

3.  διαπιστώνει τη δυνατότητα των C-ITS να μειώσουν το κόστος της ατομικής μεταφοράς καθώς και τις αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της οδικής κυκλοφορίας·

4.  τονίζει τις δυνατότητες των ψηφιακών τεχνολογιών και των συναφών επιχειρηματικών μοντέλων σε σχέση με τις οδικές μεταφορές και αναγνωρίζει ότι η στρατηγική αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την ανάπτυξη των C-ITS και, κατ’ επέκταση, για την πλήρως συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα· επισημαίνει ότι τα συνεργατικά, συνδεδεμένα και αυτοματοποιημένα οχήματα μπορούν να τονώσουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, να κάνουν τις μεταφορές να λειτουργούν απρόσκοπτα και με περισσότερη ασφάλεια, να μειώσουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση, την κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές καυσαερίων και να βελτιώσουν τη διασυνδεσιμότητα των διαφόρων μέσων μεταφοράς· επισημαίνει ως εκ τούτου ότι θα πρέπει για τις υποδομές να οριστούν προδιαγραφές που θα επιτυγχάνουν την ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία των εν λόγω συστημάτων·

5.  επισημαίνει ότι ενωσιακές βιομηχανίες θα πρέπει να αξιοποιήσουν την πλεονεκτική θέση τους σε παγκόσμιο επίπεδο όσον αφορά την ανάπτυξη και την εφαρμογή τεχνολογιών C-ITS· υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη εκπόνησης μιας φιλόδοξης ενωσιακής στρατηγικής που θα συντονίζει τις εθνικές και τις περιφερειακές προσπάθειες, θα προλαμβάνει τον κατακερματισμό, θα επιταχύνει την εγκατάσταση όσων τεχνολογιών C-ITS έχουν αποδειχτεί πλεονεκτικές σε θέματα ασφάλειας, και θα μεγιστοποιεί τη συνεργασία μεταξύ διαφόρων τομέων όπως οι μεταφορές, η ενέργεια και οι τηλεπικοινωνίες· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει ένα ειδικό χρονοδιάγραμμα με σαφείς στόχους ως προς το τι πρέπει η ΕΕ να επιτύχει στο διάστημα από 2019 έως 2029, να δώσει προτεραιότητα στην εγκατάσταση, μέχρι το 2019, όσων υπηρεσιών C-ITS έχουν το υψηλότερο δυναμικό ασφάλειας, όπως αυτό ορίζεται στον κατάλογο υπηρεσιών που εκπόνησε η πλατφόρμα C-ITS στην έκθεσή της για τη Φάση ΙΙ, και να μεριμνήσει ώστε οι υπηρεσίες αυτές να είναι διαθέσιμες σε όλα τα νέα οχήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη·

6.  τονίζει την ανάγκη θέσπισης ενός συνεκτικού πλαισίου κοινωνικών και περιβαλλοντικών κανόνων και κανόνων ασφαλείας προκειμένου να ενισχυθούν τα δικαιώματα των εργαζομένων και των καταναλωτών και να διασφαλιστεί ο θεμιτός ανταγωνισμός στον τομέα·

7.  επικροτεί τα αποτελέσματα της πλατφόρμας C-ITS Φάση ΙΙ και υπογραμμίζει τη σημασία των αποτελεσμάτων(5)·

8.  υπογραμμίζει ότι, ενώ η ανακοίνωση αποτελεί σημαντικό ορόσημο της στρατηγικής της ΕΕ για τα συνεργατικά, συνδεδεμένα και αυτοματοποιημένα οχήματα, δεν πρέπει να δημιουργείται σύγχυση μεταξύ των C-ITS και των διαφόρων αυτών εννοιών·

9.  τονίζει την επιτακτική ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη και η εγκατάσταση των συνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων οχημάτων και των C-ITS θα τηρεί πλήρως και θα στηρίζει το στόχο της απεξάρτησης από τον άνθρακα και το όραμα των μηδενικών απωλειών στην οδική ασφάλεια·

10.  υπενθυμίζει ότι τα C-ITS είναι συστήματα που επιτρέπουν σε διαφορετικούς σταθμούς ITS/ΕΣΜ (οχήματα, εξοπλισμός κατά μήκος του οδικού δικτύου, κέντρα ελέγχου της κυκλοφορίας και νομαδικές συσκευές) να επικοινωνούν και να ανταλλάσσουν πληροφορίες με τη χρήση τυποποιημένης αρχιτεκτονικής επικοινωνιών, και ότι επομένως η διαλειτουργικότητα των επιμέρους συστημάτων είναι ουσιαστικής σημασίας·

11.  υπενθυμίζει ότι τα συνδεδεμένα οχήματα είναι οχήματα τα οποία χρησιμοποιούν τεχνολογίες C-ITS που επιτρέπουν στα οδικά οχήματα να επικοινωνούν με άλλα οχήματα, σηματοδότες κυκλοφορίας, ανθεκτικές παρόδιες και οριζόντιες υποδομές –που πρέπει να ενισχυθούν και να προσαρμοστούν, αλλά και που μπορούν να προσφέρουν καινοτόμα συστήματα καθ’ οδόν φόρτισης και ασφαλή επικοινωνία με οχήματα – και άλλους χρήστες του οδικού δικτύου· υπενθυμίζει ότι το 92% των τροχαίων ατυχημάτων οφείλεται σε ανθρώπινο σφάλμα και ότι η χρήση των τεχνολογιών C-ITS είναι σημαντική για την αποδοτική λειτουργία ορισμένων συστημάτων υποβοήθησης της οδήγησης·

12.  υπενθυμίζει ότι τα αυτοματοποιημένα οχήματα είναι οχήματα ικανά να λειτουργούν και να ελίσσονται ανεξάρτητα, σε πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας, και στα οποία ένα ή περισσότερα κύρια χειριστήρια οδήγησης (διεύθυνση, επιτάχυνση, πέδηση) είναι αυτοματοποιημένα για σημαντικό χρονικό διάστημα·

13.  υπογραμμίζει την ανάγκη ενσωμάτωσης συστημάτων διασφάλισης κατά τη μεταβατική φάση στην οποία τα συνδεδεμένα και αυτοματοποιημένα οχήματα θα συνυπάρχουν με παραδοσιακά, μη συνδεδεμένα οχήματα, ώστε να μην κινδυνεύει η οδική ασφάλεια· επισημαίνει ότι ορισμένα συστήματα υποβοήθησης της οδήγησης θα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω και να εγκατασταθούν υποχρεωτικά·

14.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει πώς θα αντιμετωπίσει τη συνύπαρξη των συνεργατικών, συνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων οχημάτων με τα μη συνδεδεμένα οχήματα και τους οδηγούς, δεδομένου ότι η παλαιότητας του στόλου οχημάτων και το εναπομένον ποσοστό μη συνδεδεμένων ατόμων σημαίνουν ότι πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για ένα σημαντικό αριθμό οχημάτων που θα συνεχίσουν να μη συμμετέχουν στο σύστημα·

15.  θεωρεί λυπηρή την απουσία σαφούς χρονοδιαγράμματος για τις συνιστώμενες υπηρεσίες του ενδιάμεσου καταλόγου Day 1,5 και εντεύθεν, καθώς και για την απουσία πλήρους αξιολόγησης επιπτώσεων και επακριβών πληροφοριών σχετικά με τις πρωτοβουλίες εγκατάστασης κατά την ανάπτυξη υπηρεσιών C-ITS και δυνητικών επεκτάσεων των υπηρεσιών·

16.  καλεί την Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα σε όσες υπηρεσίες C-ITS προσφέρουν υψηλότερα επίπεδα ασφαλείας και να εκπονήσει τους αναγκαίους ορισμούς και απαιτήσεις, να επικαιροποιήσει χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση την ευρωπαϊκή δήλωση αρχών σχετικά με τη διεπαφή ανθρώπου-μηχανής (HMI) στα συστήματα πληροφοριών και επικοινωνιών επί των οχημάτων, δεδομένου ότι η αλληλεπίδραση οδηγού και μηχανής είναι σημαντική(6)·

17.  επαναλαμβάνει τον καίριο ρόλο των συνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων οχημάτων, των C-ITS και των νέων τεχνολογιών για την επίτευξη των κλιματικών στόχων, όπως και την ανάγκη η ανάπτυξη και αξιοποίησή τους να καλύπτουν πλήρως και να προωθούν το στόχο της απεξάρτησης του συστήματος των μεταφορών από τον άνθρακα· χαιρετίζει τη χρήση των C-ITS ως έναν τρόπο για να βελτιωθεί η κυκλοφοριακή απόδοση, να μειωθούν η κατανάλωση καυσίμων και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των οδικών μεταφορών (π.χ. από άποψη εκπομπών CO2) και να βελτιστοποιηθεί η χρήση των αστικών υποδομών·

18.  τονίζει τις δυνατότητες καινοτόμων τεχνολογιών, όπως της αυτοματοποιημένης οδήγησης και της ομαδοποίησης («γκρουπάρισμα») διαφόρων οχημάτων («platooning») στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές, κάτι που επιτρέπει καλύτερη αντιμετώπιση της αεροδυναμικής αντίστασης και, ως εκ τούτου, μειώνει την κατανάλωση καυσίμου και τις εκπομπές· ζητεί περαιτέρω στήριξη για έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα αυτόν, ιδίως σε σχέση με τις απαιτούμενες ψηφιακές υποδομές·

19.  τονίζει την ανάγκη για παροχή περισσότερων επιλογών στους χρήστες του οδικού δικτύου, την ανάγκη για πιο εύχρηστα, οικονομικώς προσιτά και εξατομικευμένα προϊόντα και για περισσότερη πληροφόρηση· προτρέπει επ’ αυτού την Επιτροπή να διευκολύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών με σκοπό μεταξύ άλλων την επίτευξη οικονομικής αποδοτικότητας· καλεί όλα τα κράτη μέλη να συμμετάσχουν στην πλατφόρμα C-Roads, καθώς αυτή προορίζεται να έχει σημαντικό συντονιστικό ρόλο στην υλοποίηση της στρατηγικής, υπό τον όρο ότι θα τηρεί την τεχνολογική ουδετερότητα που απαιτείται ώστε να ενθαρρύνονται οι καινοτομίες· τονίζει την ανάγκη να γίνει η εγκατάσταση προηγμένων ψηφιακών εργαλείων στα κράτη μέλη σε ευρεία κλίμακα και με συντονισμένο τρόπο, και να καλύπτει και τις δημόσιες μεταφορές· καλεί τους κατασκευαστές οχημάτων να δρομολογήσουν την εγκατάσταση C-ITS προκειμένου να υλοποιηθεί η στρατηγική·

20.  καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει στατιστικές που θα συμπληρώνουν τις υπάρχουσες, ώστε να αξιολογεί καλύτερα την πρόοδο της ψηφιοποίησης σε διάφορους τομείς του τομέα των οδικών μεταφορών· υπογραμμίζει τη σημασία περαιτέρω επενδύσεων στην έρευνα στα συστήματα αισθητήρων και τονίζει ότι, κατά την ανάπτυξη των C-ITS, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην οδήγηση σε αστικά κέντρα, η οποία διαφέρει πολύ από την οδήγηση εκτός πόλης· επισημαίνει ότι η οδήγηση σε αστικό περιβάλλον συνεπάγεται μεγαλύτερη αλληλεπίδραση με ποδηλάτες, πεζούς και άλλους απροστάτευτους χρήστες των οδών, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρίες·

21.  καλεί τα κράτη μέλη να κάνουν κάθε προσπάθεια ώστε οι κύκλοι επαγγελματικών και ανώτατων σπουδών να ανταποκρίνονται στις γνωστικές ανάγκες της βιομηχανίας η οποία θα αναπτύξει τη στρατηγική των C-ITS· ζητεί να εξεταστούν οι προοπτικές νέων επαγγελμάτων και θέσεων εργασίας που συνδέονται με αυτό το νέο πρότυπο κινητικότητας, να γίνουν ανταλλαγές βέλτιστων πρακτικών κατά την ανάπτυξη μοντέλων συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και εκπαιδευτικών συστημάτων, με σκοπό τη δημιουργία ολοκληρωμένων πεδίων κατάρτισης, καινοτομίας και παραγωγής·

22.  εκτιμά πως οι υπηρεσίες C-ITS θα πρέπει να ενσωματωθούν στη διαστημική στρατηγική της Ευρώπης, δεδομένου ότι η εγκατάσταση των C-ITS πρέπει να στηρίζεται σε τεχνολογίες γεωεντοπισμού όπως είναι ο δορυφορικός εντοπισμός·

23.  επισημαίνει ότι θα πρέπει τα κράτη μέλη να αντιληφθούν την εγκατάσταση των υπηρεσιών C-ITS στο ευρύτερο πλαίσιο της κινητικότητας ως υπηρεσίας (MaaS) και της ενσωμάτωσής τους στα άλλα μέσα μεταφοράς, προκειμένου ειδικότερα να αποφευχθούν πιθανά φαινόμενα υποτροπής όπως είναι η αύξηση του μεριδίου των οδικών μεταφορών·

Προστασία ιδιωτικής ζωής και δεδομένων

24.  τονίζει τη σημασία του να εφαρμοστεί και σε σχέση με τα C-ITS και τα δεδομένα των συνδεδεμένων οικοσυστημάτων η ενωσιακή νομοθεσία περί προστασίας της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων, και ότι για το λόγο αυτό τα συγκεκριμένα δεδομένα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά προτεραιότητα μόνο για τους σκοπούς των C-ITS και να μην διατηρούνται ούτε να χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς· τονίζει ότι τα ευφυή οχήματα θα πρέπει να πληρούν πλήρως τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) και τους συναφείς κανόνες, και ότι οι πάροχοι υπηρεσιών C-ITS πρέπει να προσφέρουν εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες και σαφείς συμβατικούς όρους στους οδηγούς, που να τους επιτρέπουν να δίνουν την ελεύθερη και εν επιγνώσει συγκατάθεσή τους, σε συμφωνία με τις διατάξεις και τους περιορισμούς του GDPR·

25.  υπογραμμίζει την ανάγκη διασφάλισης πολύ υψηλότερου επιπέδου διαφάνειας και αλγοριθμικής λογοδοσίας όσον αφορά την επεξεργασία και ανάλυση δεδομένων που πραγματοποιείται από επιχειρήσεις· υπενθυμίζει ότι ο GDPR προβλέπει ήδη το δικαίωμα στην ενημέρωση σχετικά με τους κανόνες λογικής βάσει των οποίων γίνεται η επεξεργασία δεδομένων· υπογραμμίζει επίσης ότι είναι ανάγκη να αποφευχθούν οι «φραγμοί στην οδήγηση», κάτι που θα σήμαινε ότι οι χρήστες δεν μπορούν να οδηγήσουν το δικό τους ευφυές αυτοκίνητο εάν αρνηθούν να δώσουν τη συγκατάθεσή τους· ζητεί να υπάρχει διαθέσιμη η επιλογή της «λειτουργίας εκτός σύνδεσης» στα ευφυή αυτοκίνητα, η οποία θα επιτρέπει στους χρήστες να απενεργοποιούν τη διαβίβαση προσωπικών δεδομένων σε άλλες συσκευές, χωρίς να παρακωλύεται η δυνατότητά τους να οδηγήσουν το αυτοκίνητο·

26.  επισημαίνει ότι η προστασία των δεδομένων και του απορρήτου πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε όλο τον κύκλο της επεξεργασίας των δεδομένων· τονίζει ότι η εφαρμογή της «προστασίας της ιδιωτικής ζωής και προστασίας των δεδομένων εκ σχεδιασμού και εξ ορισμού» θα πρέπει να αποτελεί την αφετηρία του σχεδιασμού εφαρμογών και ευφυών συστημάτων μεταφορών (ITS)· υπενθυμίζει ότι οι τεχνικές ανωνυμοποίησης μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των χρηστών προς τις υπηρεσίες που χρησιμοποιούν·

Ασφάλεια στον κυβερνοχώρο

27.  τονίζει πόσο σημαντική είναι η εφαρμογή υψηλών προτύπων κυβερνοασφαλείας με σκοπό την πρόληψη των παραβιάσεων και των επιθέσεων στον κυβερνοχώρο σε όλα τα κράτη μέλη, λόγω ειδικότερα της κρίσιμης σημασίας που έχει η ασφάλεια των επικοινωνιών C-ITS· επισημαίνει ότι η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο αποτελεί σημαντική πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί, δεδομένου ότι το σύστημα μεταφορών καθίσταται ολοένα και πιο ψηφιοποιημένο και συνδεδεμένο· τονίζει ότι τα αυτοματοποιημένα και συνδεδεμένα οχήματα και οι βάσεις δεδομένων όπου γίνεται επεξεργασία και/ή αποθήκευση των δεδομένων, διατρέχουν υψηλό κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων, και επομένως κάθε τρωτό σημείο και κίνδυνος που μπορεί να ταυτοποιηθεί και να προβλεφθεί βάσει του εκάστοτε επιπέδου ανάπτυξης πρέπει να αποκλείεται μέσα από μια κοινή πολιτική σε θέματα ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων και αυστηρών προτύπων ασφαλείας, καθώς και μέσα από μια πολιτική πιστοποίησης για την εγκατάσταση των C-ITS·

28.  υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να εφαρμοστούν στην ΕΕ και σε όλα τα κράτη μέλη, και σε τυχόν συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες, εξίσου υψηλά και εναρμονισμένα πρότυπα ασφάλειας· τα πρότυπα αυτά δεν θα πρέπει, ωστόσο, να εμποδίζουν την πρόσβαση τρίτων επισκευαστών στα ενσωματωμένα συστήματα, ώστε οι ιδιοκτήτες των οχημάτων να μην εξαρτώνται από τους κατασκευαστές αυτοκινήτων για τη διενέργεια των απαραίτητων ελέγχων και/ή επισκευών στο ενσωματωμένο λογισμικό·

Τεχνολογίες και συχνότητες επικοινωνιών

29.  εκτιμά πως μια τεχνολογικά ουδέτερη πολιτική σε θέματα υβριδικής επικοινωνίας που θα παρέχει διαλειτουργικότητα και οπισθόδρομη συμβατότητα και θα συνδυάζει αλληλοσυμπληρούμενες τεχνολογίες επικοινωνίας είναι η σωστή προσέγγιση και ότι το πιο ελπιδοφόρο μείγμα υβριδικής επικοινωνίας φαίνεται να είναι ένας συνδυασμός ασύρματων επικοινωνιών μικρής εμβέλειας και κινητής τηλεφωνίας και δορυφορικών τεχνολογιών, ο οποίος θα παρέχει την καλύτερη δυνατή υποστήριξη για την εγκατάσταση των βασικών υπηρεσιών C-ITS·

30.  λαμβάνει γνώση της μνείας περί σύνδεσης των συνδεδεμένων αυτοκινήτων με τα ευρωπαϊκά συστήματα δορυφορικής πλοήγησης EGNOS και GALILEO· προτείνει ως εκ τούτου να συμπεριληφθούν στις διαστημικές τεχνολογίες· οι στρατηγικές που έχουν ως επίκεντρο τα συνδεδεμένα αυτοκίνητα· εκτιμά πως η διαλειτουργικότητα είναι καίρια τόσο για την ασφάλεια του καταναλωτή όσο και για τις εκ μέρους του επιλογές και υπογραμμίζει ότι η ικανότητα ενός οχήματος να επικοινωνεί μέσω τεχνολογιών 5G και συστημάτων δορυφορικής πλοήγησης πρέπει να συμπεριληφθεί μελλοντικά στο μείγμα υβριδικής επικοινωνίας, όπως προβλέπει το Σχέδιο Δράσης της Επιτροπής για τις τεχνολογίες 5G·

31.  προτρέπει τους κατασκευαστές αυτοκινήτων και τους τηλεπικοινωνιακούς φορείς που υποστηρίζουν υπηρεσίες C-ITS να συνεργαστούν, με σκοπό μεταξύ άλλων την ομαλή εγκατάσταση τεχνολογιών επικοινωνίας C-ITS, υπηρεσιών χρέωσης οδικών τελών και ευφυών υπηρεσιών ψηφιακού ταχογράφου, χωρίς παρεμβολές μεταξύ αυτών των υπηρεσιών·

32.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν τη χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας (Ορίζοντας 2020), ώστε να ανοίξει ο δρόμος κυρίως για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη υποδομών κατάλληλων για την εγκατάσταση των C-ITS·

33.  τονίζει τη σημασία που έχουν τα συστήματα αισθητήρων για την παροχή δεδομένων σχετικών με τη δυναμική του οχήματος, την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την ποιότητα του αέρα, για παράδειγμα· ζητεί περισσότερες και σωστά συντονισμένες επενδύσεις στα κράτη μέλη για την πλήρη διαλειτουργικότητα των χρησιμοποιούμενων αισθητήρων και την πιθανή χρήση τους και σε άλλες εφαρμογές πέρα από τις σχετικές με την ασφάλεια, π.χ. τηλεανίχνευση εκπομπών·

34.  καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις προκειμένου τα στοιχεία για τις ρυπογόνες εκπομπές που είναι διαθέσιμα χάρη στους αισθητήρες που είναι εγκατεστημένοι στα οχήματα να συλλέγονται και να τίθενται στη διάθεση των αρμοδίων αρχών·

Κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση

35.  προτρέπει τα κράτη μέλη και τις τοπικές αρχές, τις αυτοκινητοβιομηχανίες, τους φορείς εκμετάλλευσης οδικών δικτύων και τον κλάδο των ITS/ΕΣΜ να εφαρμόσουν τα C-ITS έως το 2019, και συνιστά στην Επιτροπή, στις τοπικές αρχές και στα κράτη μέλη να χορηγήσουν κατάλληλη χρηματοδότηση στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη», των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων, για την αναβάθμιση και συντήρηση των μελλοντικών οδικών υποδομών μέσω μιας οριζόντιας θεματικής προσέγγισης· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν τη χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας (Ορίζοντας 2020), με πλήρη σεβασμό της αρχής της διαφάνειας και με τακτική ενημέρωση σχετικά την ενωσιακή συγχρηματοδότηση·

36.  προτρέπει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να στηρίξουν πρωτοβουλίες και δράσεις που να προάγουν περισσότερες έρευνες και αναζήτηση στοιχείων σχετικά με την ανάπτυξη και τον αντίκτυπο των C-ITS στην πολιτική μεταφορών της ΕΕ· εκτιμά πως εάν δεν διαπιστωθεί σημαντική πρόοδος έως το 2022, ίσως απαιτηθούν νομοθετικές ενέργειες για τη θέσπιση «ελάχιστων κανόνων» και την επιβολή της ενοποίησης στο θέμα αυτό·

37.  τονίζει πόσο σημαντική είναι η ποιότητα των οδικών υποδομών, που θα πρέπει σταδιακά να συμπληρωθούν με ψηφιακές υποδομές· ζητεί την αναβάθμιση και τη συντήρηση των μελλοντικών οδικών υποδομών·

38.  τονίζει ότι θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα πραγματικά πολυτροπικό σύστημα μεταφορών, με το οποίο όλοι οι τρόποι μεταφοράς θα ενοποιηθούν σε μία ενιαία υπηρεσία κινητικότητας που θα χρησιμοποιεί πληροφορίες πραγματικού χρόνου, θα καλύπτει τις ενοποιημένες υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων και διαμοιρασμένης μετακίνησης καθώς και το βάδισμα και την ποδηλασία, δίνοντας τη δυνατότητα σε ανθρώπους και εμπορεύματα να μετακινούνται «από πόρτα σε πόρτα» και βελτιώνοντας τη συνολική αποτελεσματικότητα, βιωσιμότητα και ανθεκτικότητά των μεταφορών· καλεί επ’ αυτού την Επιτροπή να εξασφαλίσει και να προωθήσει τη συνεργασία και τις επενδύσεις σε επίπεδο ΕΕ στο πεδίο της ψηφιοποίησης του μεταφορικού κλάδου μέσω ήδη υφισταμένων αλλά και νέων ταμείων, ώστε τα ευφυή συστήματα μεταφορών να ενσωματωθούν στους διάφορους τρόπους μεταφοράς (C-ITS, ERTMS, SESAR, RIS(7))· τονίζει τη σημασία μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης όσον αφορά την πληροφόρηση, τα εργαλεία κράτησης θέσεων και έκδοσης εισιτηρίων, προκειμένου να δημιουργηθούν θελκτικές αλυσίδες κινητικότητας «από πόρτα σε πόρτα»·

39.  ζητεί να χρησιμοποιήσει αυτή η διαδικασία σχεδιασμού την οπτική του χρήστη των επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών ως βασική πηγή πληροφοριών, με σκοπό τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των C-ITS και τη δημιουργία επιχειρηματικών μοντέλων που θα σχετίζονται με αυτή τη νέα αντίληψη της ολοκληρωμένης βιώσιμης κινητικότητας·

40.  προτρέπει την ΕΕ και τα κράτη μέλη να θέσουν σωστά σε εφαρμογή τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (CRPD) και την αναμενόμενη οδηγία για την προσβασιμότητα σε προϊόντα και υπηρεσίες, ώστε να επιτευχθεί η άνευ εμποδίων προσβασιμότητα όλων των πολιτών στα C-ITS·

41.  συνιστά στην Επιτροπή να θεσπίσει σύντομα το κατάλληλο νομικό πλαίσιο ώστε να επιτευχθεί σε επίπεδο ΕΕ η διασυνοριακή διαλειτουργικότητα σε επίπεδο ΕΕ και ένα πλαίσιο κανόνων περί ευθύνης για τη χρήση των διαφόρων ειδών συνδεδεμένων μεταφορών· καλεί την Επιτροπή να εκδώσει μέχρι το τέλος του έτους μια νομοθετική πρόταση για την πρόσβαση στα επί του οχήματος δεδομένα και πόρους· συνιστά να δίνει η πρόταση σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της αυτοκινητοβιομηχανίας και στον τελικό χρήστη τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν την ψηφιοποίηση και να διασφαλίσει ίσους όρους ανταγωνισμού και μέγιστη ασφάλεια στην αποθήκευση των επί του οχήματος δεδομένων και στην πρόσβαση όλων των τρίτων μερών σε αυτά, κατά τρόπο δίκαιο, έγκαιρο και χωρίς περιορισμούς, ώστε να προστατεύονται τα δικαιώματα των καταναλωτών, να προάγεται η καινοτομία και να διασφαλίζεται στην αγορά ένας ανταγωνισμός χωρίς διακρίσεις, σε συμφωνία με την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας· τονίζει την ανάγκη μιας συμβολής στον εκσυγχρονισμό όλων των αστικών και αγροτικών υποδομών που συνδέονται με υπηρεσίες δημόσιων μεταφορών· καλεί την Επιτροπή να εγγυηθεί ότι σε κάθε περίπτωση θα μεριμνήσει για την πλήρη τήρηση του GDPR και θα υποβάλλει ετησίως στο Κοινοβούλιο έκθεση παρακολούθησης·

42.  καλεί την Επιτροπή να υιοθετήσει μια σφαιρική προσέγγιση για την τεχνική εναρμόνιση και τυποποίηση των δεδομένων, ώστε να εξασφαλιστούν η συμβατότητα των C-ITS, οι οικονομίες κλίμακος για τους κατασκευαστές και η βελτιωμένη άνεση για τους καταναλωτές·

43.  υπογραμμίζει τη σημασία του να ξεκινήσει ένας διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους και τους εκπροσώπους των καταναλωτών σε πρώιμο στάδιο προκειμένου να δημιουργηθεί ένα κλίμα διαφάνειας και εμπιστοσύνης και να επιτευχθεί έτσι η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ θετικών και αρνητικών επιπτώσεων στις κοινωνικές και εργασιακές συνθήκες και στα δικαιώματα των καταναλωτών· επισημαίνει ότι πρέπει το eSafety Forum να καταρτίσει ένα χάρτη πορείας για την εγκατάσταση των C-ITS ακριβώς όπως έκανε και στην περίπτωση του συστήματος eCall·

44.  τονίζει πως, για να τηρηθούν οι διεθνείς δεσμεύσεις για το κλίμα και οι εσωτερικοί στόχοι της Ένωσης, απαιτείται μια γενική στροφή προς μια οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών· τονίζει ως εκ τούτου την ανάγκη μιας επανεξέτασης των κριτηρίων κατανομής των διαφόρων κονδυλίων της ΕΕ, ώστε να προωθηθεί η απεξάρτηση από τον άνθρακα και η εφαρμογή μέτρων ενεργειακής απόδοσης, ακόμη και στα συστήματα C-ITS· εκτιμά πως δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση τα κονδύλια της ΕΕ να δίδονται σε έργα που δεν συμμορφώνονται με τους στόχους και τις πολιτικές που επιδιώκουν τη μείωση του CO2·

45.  καλεί τους κατασκευαστές αυτοκινήτων να ενημερώνουν επαρκώς και με σαφήνεια τους καταναλωτές σχετικά με τα δικαιώματά τους και τα οφέλη και τους περιορισμούς των νέων τεχνολογιών C-ITS σε σχέση με την ασφάλεια· ενθαρρύνει τις ενημερωτικές εκστρατείες προκειμένου να εξοικειωθούν οι σημερινοί οδηγοί με τις νέες τεχνολογίες C-ITS, να δημιουργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ των τελικών χρηστών και να επιτευχθεί η αποδοχή από το κοινό· εκτιμά πως η χρήση των C-ITS μπορεί να βελτιώσει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του συστήματος μεταφορών και παράλληλα να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση με τους κανόνες προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής·

o
o   o

46.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 207 της 6.8.2010, σ. 1. (2) ΕΕ C 288 της 31.8.2017, σ. 85. (3) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0423. (4) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0234. (5) Τελική έκθεση Πλατφόρμα C-ITS Φάση ΙΙ: https://ec.europa.eu/transport/sites/transport/files/2017-09-c-its-platform-final-report.pdf (6) Σύσταση 2008/653/EK της Επιτροπής της 26ης Μαΐου 2008 σχετικά με ασφαλή και αποτελεσματικά συστήματα πληροφοριών και επικοινωνιών επί οχημάτων: επικαιροποίηση της ευρωπαϊκής δήλωσης αρχών για τη διεπαφή ανθρώπου-μηχανής (ΕΕ L 216 της 12.8.2008, σ. 1). (7) Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης της Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας (ERTMS)· Ερευνητικό Πρόγραμμα ΑΤΜ του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού (SESAR)· Υπηρεσίες πληροφοριών εσωτερικής ναυσιπλοΐας (RIS).