Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2017/2922(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : B8-0217/2018

Κείμενα που κατατέθηκαν :

B8-0217/2018

Συζήτηση :

PV 02/05/2018 - 29
CRE 02/05/2018 - 29

Ψηφοφορία :

PV 03/05/2018 - 7.13
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2018)0202

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 151kWORD 56k
Πέμπτη 3 Μαΐου 2018 - Βρυξέλλες Οριστική έκδοση
Καθολική απαγόρευση των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά
P8_TA(2018)0202B8-0217/2018

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 3ης Μαΐου 2018 σχετικά με μια καθολική απαγόρευση των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά (2017/2922(RSP))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1223/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για τα καλλυντικά προϊόντα(1) («κανονισμός για τα καλλυντικά»),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 13 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 11ης Μαρτίου 2013, για την απαγόρευση δοκιμασιών σε ζώα και εμπορίας και για την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά τις εναλλακτικές μεθόδους δοκιμασιών στον τομέα των καλλυντικών, (COM(2013)0135),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής, της 19ης Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με την ανάπτυξη, την επικύρωση και τη νομική αποδοχή εναλλακτικών μεθόδων που μπορούν να υποκαταστήσουν τις δοκιμές σε ζώα στον τομέα των καλλυντικών (2013-2015) (COM(2016)0599),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Ιουνίου 2015, σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών «Stop Vivisection» (C(2015)3773),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) της 21ης Σεπτεμβρίου 2016 στην υπόθεση C-592/14(2),

–  έχοντας υπόψη την έρευνα αριθ. 442 του Ειδικού Ευρωβαρόμετρου του Μαρτίου 2016 με τίτλο «Στάσεις των Ευρωπαίων σχετικά με την καλή διαβίωση των ζώων»,

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη του Ιανουαρίου 2017 με τίτλο «Η καλή διαβίωση των ζώων στην Ευρωπαϊκή Ένωση», η οποία εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής Αναφορών,

–  έχοντας υπόψη την ερώτηση προς το Συμβούλιο σχετικά με μια καθολική απαγόρευση των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά προϊόντα (O-000040/2018 – B8-0017/2018),

–  έχοντας υπόψη την ερώτηση προς την Επιτροπή σχετικά με μια καθολική απαγόρευση των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά προϊόντα (O-000041/2018 – B8-0018/2018),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 128 παράγραφος 5 και το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός για τα καλλυντικά ορίζει τις προϋποθέσεις για την εμπορία καλλυντικών προϊόντων και συστατικών στην ΕΕ και αποσκοπεί στην επίτευξη μιας εσωτερικής αγοράς καλλυντικών προϊόντων, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 13 ΣΛΕΕ ορίζει ότι, κατά τη διαμόρφωση και την εφαρμογή της πολιτικής της Ένωσης, ιδίως στον τομέα της εσωτερικής αγοράς της, θα πρέπει να λαμβάνονται πλήρως υπόψη οι απαιτήσεις καλής διαβίωσης των ζώων ως ευαίσθητων όντων·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα καλλυντικά συνιστούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής των πολιτών της ΕΕ και καλύπτουν μεγάλο εύρος προϊόντων, από τα προϊόντα για μακιγιάζ και τα αποσμητικά έως τα προϊόντα για το μπάνιο, το ντους, για ηλιοθεραπεία, για τη φροντίδα των μαλλιών, του δέρματος και των νυχιών, για το ξύρισμα, καθώς και για τη στοματική υγιεινή·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει δεσμευτεί για την προώθηση της καλής διαβίωσης των ζώων με παράλληλη προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, για να διασφαλιστεί η ασφάλεια των καλλυντικών, το άρθρο 10 του κανονισμού για τα καλλυντικά ορίζει ότι πρέπει να διενεργείται εκτίμηση ασφαλείας και να εκπονείται έκθεση ασφαλείας για κάθε καλλυντικό προϊόν·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 11 του κανονισμού για τα καλλυντικά προβλέπει τη διατήρηση φακέλου πληροφοριών προϊόντων για κάθε προϊόν που τοποθετείται στην αγορά, ο οποίος θα περιλαμβάνει στοιχεία σχετικά με οποιεσδήποτε δοκιμές διεξήχθησαν σε ζώα με σκοπό την ανάπτυξη ή την αξιολόγηση της ασφάλειας του καλλυντικού προϊόντος ή των συστατικών του·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δοκιμές σε ζώα για τα τελικά καλλυντικά προϊόντα και τα καλλυντικά συστατικά έχουν απαγορευτεί στην ΕΕ από τον Σεπτέμβριο 2004 και τον Μάρτιο 2009 αντιστοίχως («απαγόρευση διενέργειας δοκιμών»)·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπορία τελικών καλλυντικών προϊόντων και καλλυντικών συστατικών που έχουν δοκιμαστεί σε ζώα έχει απαγορευτεί στην ΕΕ από τον Μάρτιο του 2009, με εξαίρεση τις δοκιμές σχετικά με την τοξικότητα επαναλαμβανόμενης δόσης, την τοξικότητα κατά την αναπαραγωγή και την τοξικοκινητική· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπορία προϊόντων με αυτές τις συγκεκριμένες πολύπλοκες επιπτώσεις στην υγεία έχει απαγορευτεί από τον Μάρτιο του 2013, ανεξάρτητα από τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών δοκιμών που δεν συνεπάγονται τη χρήση ζώων («απαγόρευση εμπορίας»)·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα περισσότερα από τα συστατικά που περιέχονται σε καλλυντικά προϊόντα χρησιμοποιούνται επίσης και σε πολλά άλλα καταναλωτικά και βιομηχανικά προϊόντα, όπως τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα απορρυπαντικά και άλλα χημικά προϊόντα, καθώς και στα τρόφιμα· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συστατικά αυτά μπορεί να έχουν δοκιμαστεί σε ζώα σύμφωνα με το σχετικό νομικό πλαίσιο, όπως ο κανονισμός REACH(3), όπου δεν υπήρχε εναλλακτική λύση·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την έρευνα 442 του Ειδικού Ευρωβαρόμετρου του Μαρτίου 2016, το 89 % των πολιτών της ΕΕ συμφωνεί ότι η ΕΕ θα πρέπει να λάβει περισσότερα μέτρα για την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης όσον αφορά τη σημασία της καλής διαβίωσης των ζώων σε διεθνές επίπεδο, ενώ το 90 % των πολιτών της ΕΕ συμφωνεί ότι είναι σημαντική η θέσπιση υψηλών προτύπων για την καλή διαβίωση των ζώων, τα οποία να αναγνωρίζονται παγκοσμίως·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο λαμβάνει πολλές αναφορές από πολίτες που ασκούν το δικαίωμά τους δυνάμει των άρθρων 24 και 227 ΣΛΕΕ και του άρθρου 44 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας την κατάργηση των δοκιμών σε ζώα στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο και την καθιέρωση διεθνών προτύπων καλής διαβίωσης των ζώων·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αποτελεί αίτημα του κοινού η έγκριση νέου νομοθετικού πλαισίου για τη σταδιακή εξάλειψη των πειραμάτων σε ζώα·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην απόφασή του της 21ης Σεπτεμβρίου 2016 στην υπόθεση C-592/14, το ΔΕΕ επιβεβαίωσε ότι μπορεί να απαγορευτεί η διάθεση στην αγορά της Ένωσης καλλυντικών προϊόντων τα οποία περιέχουν συστατικά που έχουν δοκιμαστεί σε ζώα εκτός ΕΕ, προκειμένου να διατεθούν τα προϊόντα αυτά σε τρίτες χώρες, εάν τα δεδομένα που προκύπτουν από τις δοκιμές αυτές χρησιμοποιηθούν για να αποδειχθεί η ασφάλεια των εν λόγω προϊόντων με στόχο την τοποθέτησή τους στην αγορά της ΕΕ·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα νομικά κενά επιτρέπουν τη διάθεση στην αγορά της ΕΕ καλλυντικών προϊόντων που έχουν δοκιμαστεί σε ζώα εκτός ΕΕ και την υποβολή των προϊόντων σε νέες δοκιμές στην ΕΕ με τη ρήση εναλλακτικών μεθόδων αντί των δοκιμών σε ζώα, κάτι το οποίο αντιβαίνει στο πνεύμα της νομοθεσίας της ΕΕ·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη τον βασικό ρόλο που διαδραματίζει η ΕΕ στα Ηνωμένα Έθνη· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να παραμείνουν προσηλωμένα σε μία παγκόσμια τάξη που θα βασίζεται στο διεθνές δίκαιο και στην πολυμερή συνεργασία·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ θα πρέπει να κάνει περισσότερα για να προωθήσει υψηλά πρότυπα για την καλή μεταχείριση των ζώων στο πλαίσιο των εξωτερικών της σχέσεων·

Διδάγματα που αντλήθηκαν από την ενωσιακή απαγόρευση-ορόσημο των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά

1.  επισημαίνει ότι η Ευρώπη διαθέτει έναν ακμάζοντα και καινοτόμο τομέα καλλυντικών, ο οποίος παρέχει περίπου δύο εκατομμύρια θέσεις εργασίας και συνιστά τη μεγαλύτερη αγορά καλλυντικών προϊόντων παγκοσμίως· τονίζει ότι η ενωσιακή απαγόρευση των δοκιμών σε ζώα δεν έχει θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη του τομέα·

2.  παρατηρεί ότι το επίπεδο συμμόρφωσης με τις υφιστάμενες απαγορεύσεις διενέργειας δοκιμών και εμπορίας είναι πολύ υψηλό στην Ευρώπη· τονίζει, ωστόσο, ότι η απουσία ολοκληρωμένης και αξιόπιστης τεκμηρίωσης στον φάκελο πληροφοριών προϊόντος όσον αφορά καλλυντικά που εισάγονται στην ΕΕ από τρίτες χώρες στις οποίες απαιτούνται ακόμη δοκιμές σε ζώα, παραμένει σοβαρό ζήτημα, το οποίο χρειάζεται να αντιμετωπιστεί κατά προτεραιότητα·

3.  πιστεύει ότι η ενωσιακή απαγόρευση-ορόσημο των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά έστειλε ηχηρό μήνυμα στον κόσμο σχετικά με την αξία που αποδίδει η ΕΕ στην προστασία των ζώων και έχει αποδείξει επιτυχώς ότι είναι δυνατή η σταδιακή κατάργηση των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά·

4.  υπενθυμίζει ότι η Ευρώπη έλαβε την πολιτική απόφαση να εφαρμόσει την απαγόρευση ανεξάρτητα από την πλήρη διαθεσιμότητα εναλλακτικών μεθόδων αντί δοκιμών σε ζώα· πιστεύει ότι το ευρωπαϊκό παράδειγμα δείχνει ότι η έλλειψη εναλλακτικών μεθόδων αντί των δοκιμών σε ζώα για ορισμένες παραμέτρους δεν συνιστά επιχείρημα κατά της θέσπισης καθολικής απαγόρευσης των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά·

5.  επαναλαμβάνει ότι οι δοκιμές σε ζώα για καλλυντικά δεν μπορούν να δικαιολογηθούν πλέον και ζητεί από την ΕΕ και τις εθνικές δημόσιες αρχές να σεβαστούν την αντίθεση του κοινού στις δοκιμές για καλλυντικά και να στηρίξουν την προώθηση καινοτόμων, μη βάναυσων μεθόδων δοκιμών·

6.  ζητεί από τις ρυθμιστικές αρχές και τις εταιρείες να θεσπίσουν σύστημα παρακολούθησης που να είναι ανοικτό σε τακτικούς, ανεξάρτητους ελέγχους, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι προμηθευτές της βιομηχανίας συμμορφώνονται μα την πλήρη απαγόρευση·

Επιπτώσεις της απαγόρευσης στην ανάπτυξη εναλλακτικών μεθόδων

7.  υπενθυμίζει ότι η απαγόρευση των δοκιμών σε ζώα οδήγησε στην ενίσχυση των ερευνητικών προσπαθειών για την ανάπτυξη εναλλακτικών μεθόδων δοκιμών, με επιπτώσεις που γίνονται αισθητές πέραν του τομέα των καλλυντικών· επισημαίνει ότι έχει επίσης σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά την επικύρωση και ρυθμιστική αποδοχή των εναλλακτικών μεθόδων·

8.  καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να διαθέσουν επαρκή μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για την ταχεία ανάπτυξη, επικύρωση και εισαγωγή εναλλακτικών μεθόδων δοκιμών με στόχο την πλήρη αντικατάσταση των δοκιμών σε ζώα για τοξικολογικές παραμέτρους καίριας σημασίας, όπως η καρκινογένεση, η τοξικότητα στο αναπαραγωγικό σύστημα και η τοξικότητα επαναλαμβανόμενης δόσης(4)·

9.  τονίζει την ανάγκη για μια διαρκή προσπάθεια κατάρτισης και εκπαίδευσης, εις τρόπον ώστε τα εργαστήρια και οι αρμόδιες αρχές να έχουν ορθή γνώση των εναλλακτικών λύσεων και διαδικασιών·

10.  τονίζει ότι τα ακαδημαϊκά ιδρύματα έχουν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο όσον αφορά την προώθηση εναλλακτικών μεθόδων αντί των δοκιμών σε ζώα στους επιστημονικούς κλάδους και τη διάδοση νέων γνώσεων και πρακτικών, οι οποίες είναι μεν διαθέσιμες αλλά δεν χρησιμοποιούνται ευρέως·

11.  τονίζει την ανάγκη να υπάρξει συνεργασία με διεθνείς δομές, προκειμένου να επιταχυνθεί η επικύρωση και αποδοχή εναλλακτικών μεθόδων και η παροχή γνώσεων και οικονομικής στήριξης σε τρίτες χώρες όπου οι επιστήμονες ενδέχεται να αγνοούν την ύπαρξη εναλλακτικών μεθόδων και όπου οι εγκαταστάσεις δοκιμών ενδέχεται να μην διαθέτουν τις απαραίτητες υποδομές έρευνας·

12.  τονίζει ότι η ΕΕ έχει προωθήσει τη διεθνή συνεργασία όσον αφορά τις εναλλακτικές μεθόδους στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Εταιρικής Σχέσης για τις Εναλλακτικές Προσεγγίσεις στις Δοκιμές σε Ζώα (EPAA) και συμμετέχει σε διάφορες άλλες συναφείς διεθνείς διαδικασίες, όπως η Διεθνής Συνεργασία για τη Ρύθμιση των Καλλυντικών (ICCR) και η Διεθνής Συνεργασία για τις Εναλλακτικές Μεθόδους Δοκιμών (ICATM)· επισημαίνει ότι έχει ιδιαίτερη σημασία μια τέτοιου είδους συνεργασία·

Διεθνής κατάσταση

13.  τονίζει ότι στη Γουατεμάλα, στην Ισλανδία, στην Ινδία, στο Ισραήλ, στη Νέα Ζηλανδία, στη Νορβηγία, στη Σερβία, στην Ελβετία και στην Τουρκία απαγορεύονται οι δοκιμές σε ζώα για καλλυντικά· επισημαίνει ότι άλλα κράτη, όπως η Νότια Κορέα και η Αυστραλία, έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο προς τη θέσπιση μιας τέτοιας απαγόρευσης·

14.  επισημαίνει ότι, παρά κάποια αξιοσημείωτη νομοθετική πρόοδο ανά τον κόσμο, περίπου 80 % των χωρών παγκοσμίως εξακολουθούν να επιτρέπουν τις δοκιμές σε ζώα και την εμπορία καλλυντικών που έχουν δοκιμαστεί σε ζώα·

Θέσπιση καθολικής απαγόρευσης των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά

15.  ζητεί όπως ο κανονισμός για τα καλλυντικά χρησιμοποιηθεί ως πρότυπο για τη θέσπιση, σε διεθνές επίπεδο, απαγόρευσης των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά και απαγόρευσης του διεθνούς εμπορίου συστατικών και προϊόντων καλλυντικών που έχουν δοκιμαστεί σε ζώα, ώστε να τεθούν σε ισχύ πριν από το 2023·

16.  καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να κατοχυρώσουν ίσους όρους ανταγωνισμού για όλα τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ και να διασφαλίσουν ότι κανένα από αυτά δεν έχει δοκιμαστεί σε ζώα σε τρίτη χώρα·

17.  καλεί τους Προέδρους των θεσμικών οργάνων της ΕΕ να προωθήσουν, να υποστηρίξουν και να διευκολύνουν την καθολική απαγόρευση των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά κατά τις συναντήσεις με τους ομολόγους τους, ιδίως με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ·

18.  καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τα διπλωματικά τους δίκτυα και να δράσουν με αποφασιστικότητα σε κάθε δυνατό διμερές και πολυμερές φόρουμ διαπραγματεύσεων, εις τρόπον ώστε να οικοδομήσουν έναν ισχυρό και ευρύ συνασπισμό υπέρ μιας καθολικής απαγόρευσης των δοκιμών σε ζώα στον τομέα των καλλυντικών·

19.  καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να διευκολύνουν, να προωθήσουν και να στηρίξουν τη σύναψη διεθνούς σύμβασης κατά της χρήσης δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά, στο πλαίσιο του ΟΗΕ· καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν την καθολική απαγόρευση των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά στα θέματα της ημερήσιας διάταξης της επόμενης συνεδρίασης της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ·

20.  καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί ενεργά με όλους τους ενδιαφερομένους, αρχής γενομένης με όσους συνδέονται με την εκστρατεία για μια καθολική κατάργηση των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά, με τις ΜΚΟ και με εκπροσώπους των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να προωθηθούν παράλληλες εκδηλώσεις κατά την επόμενη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και να διευκολυνθεί ο διάλογος όσον αφορά τα οφέλη και τα προτερήματα μιας διεθνούς σύμβασης κατά της χρήσης δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά·

21.  καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να διασφαλίσουν ότι η ενωσιακή απαγόρευση των δοκιμών σε ζώα για καλλυντικά δεν αποδυναμώνεται ούτε από εν εξελίξει εμπορικές διαπραγματεύσεις ούτε από κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου· καλεί την Επιτροπή να εξαιρέσει τα καλλυντικά που έχουν δοκιμαστεί σε ζώα από το πεδίο εφαρμογής όλων των συμφωνιών ελευθέρων συναλλαγών που βρίσκονται ήδη σε ισχύ ή υπό διαπραγμάτευση·

o
o   o

22.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών και στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

(1) ΕΕ L 342 της 22.12.2009, σ. 59.
(2) ECLI:EU:C:2016:703.
(3) ΕΕ L 396 της 30.12.2006, σ. 1.
(4) Επιστημονική Επιτροπή για την Ασφάλεια των Καταναλωτών, Σημειώσεις καθοδήγησης για τη δοκιμή των συστατικών των καλλυντικών και της αξιολόγησης της ασφάλειάς τους, 9η αναθεώρηση, SCCS/1564/15.

Τελευταία ενημέρωση: 7 Νοεμβρίου 2018Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου