Indeks 
Teksty przyjęte
Środa, 27 marca 2019 r. - StrasburgWersja ostateczna
Zasoby przeznaczone na szczególną alokację na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych ***I
 Ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego *
 Produkty uprawnione do korzystania ze zwolnienia lub obniżki podatku od dokowania *
 Ustanowienie Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej ***I
 Ustanowienie Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) ***I
 Ramy naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji kontrahentów centralnych ***I
 Europejscy dostawcy usług w zakresie finansowania społecznościowego dla przedsiębiorstw ***I
 Rynki instrumentów finansowych: dostawcy usług w zakresie finansowania społecznościowego ***I
 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności ***I
 Normy emisji dla nowych samochodów osobowych i nowych lekkich samochodów użytkowych ***I
 Ograniczenie wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko ***I
 Produkty nawozowe z oznakowaniem UE ***I
 Ochrona pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy ***I
 Wspólne przepisy dla niektórych rodzajów transportu kombinowanego towarów pomiędzy państwami członkowskimi ***I
 Ujawnianie informacji o podatku dochodowym przez niektóre jednostki i oddziały ***I
 Wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy ***I
 Sprzeciw na podstawie art. 105 ust. 3 Regulaminu: Fundusz Azylu, Migracji i Integracji
 Sprzeciw na podstawie art. 105 ust. 3 Regulaminu: Instrument na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz
 Sprzeciw na podstawie art. 106 Regulaminu: Genetycznie zmodyfikowana soja MON 87751 (MON- 87751-7)
 Sprzeciw na podstawie art. 106 Regulaminu: Genetycznie zmodyfikowana kukurydza 1507 x NK603 (DAS-Ø15Ø7-1 x MON-ØØ6Ø3-6)
 Określone zastosowania ftalanu bis (2-etyloheksylu) (DEHP) (DEZA a.s.)
 Sprzeciw na podstawie art. 106 Regulaminu: Określone zastosowania ftalanu bis (2-etyloheksylu) (DEHP) (Grupa Azoty Zakłady Azotowe Kędzierzyn S.A.)
 Określone zastosowania tritlenku chromu
 Okres po arabskiej wiośnie – perspektywy dla Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej

Zasoby przeznaczone na szczególną alokację na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych ***I
PDF 129kWORD 50k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do zasobów przeznaczonych na szczególną alokację na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych (COM(2019)0055 – C8-0041/2019 – 2019/0027(COD))
P8_TA(2019)0295A8-0085/2019

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2019)0055),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 177 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0041/2019),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 22 marca 2019 r.(1),

–  po konsultacji z Komitetem Regionów,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego oraz opinię Komisji Budżetowej (A8-0085/2019),

A.  mając na uwadze, że ze względu na pilną potrzebę uzasadnione jest przeprowadzenie głosowania przed upływem ośmiotygodniowego terminu ustanowionego w art. 6 Protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności;

1.  zatwierdza swoje stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 27 marca 2019 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do zasobów przeznaczonych na szczególną alokację na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych

P8_TC1-COD(2019)0027


(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2019/711.)

(1) Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.


Ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego *
PDF 118kWORD 48k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady ustanawiającej ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego (przekształcenie) (COM(2018)0346 – C8-0381/2018 – 2018/0176(CNS))
P8_TA(2019)0296A8-0117/2019

(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja – przekształcenie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2018)0346),

–  uwzględniając art. 113 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8-0381/2018),

–  uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 28 listopada 2001 r. w sprawie bardziej uporządkowanego wykorzystania techniki przekształcania aktów prawnych(1),

–  uwzględniając pismo Komisji Prawnej z dnia 22 lutego 2019 r. skierowane do Komisji Gospodarczej i Monetarnej zgodnie z art. 104 ust. 3 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 104 i 78c Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8-0117/2019),

A.  mając na uwadze, że konsultacyjna grupa robocza służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji stwierdziła, że wniosek Komisji nie zawiera żadnych zmian merytorycznych innych niż te określone jako takie we wniosku, oraz mając na uwadze, że w odniesieniu do ujednolicenia niezmienionych przepisów wcześniejszych aktów z tymi zmianami wniosek ogranicza się do zwykłego ujednolicenia istniejących tekstów, bez zmiany co do istoty;

1.  zatwierdza wniosek Komisji w wersji uwzględniającej zalecenia konsultacyjnej grupy roboczej służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejść od tekstu przyjętego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

(1) Dz.U. C 77 z 28.3.2002, s. 1.


Produkty uprawnione do korzystania ze zwolnienia lub obniżki podatku od dokowania *
PDF 123kWORD 47k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady zmieniającej decyzję nr 940/2014/UE w odniesieniu do produktów uprawnionych do korzystania ze zwolnienia lub obniżki podatku od dokowania (COM(2018)0825 – C8-0034/2019 – 2018/0417(CNS))
P8_TA(2019)0297A8-0112/2019

(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2018)0825),

—  uwzględniając art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8-0034/2019),

—  uwzględniając art. 78c Regulaminu,

—  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego (A8-0112/2019),

1.  zatwierdza wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.


Ustanowienie Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej ***I
PDF 842kWORD 222k
Rezolucja
Tekst skonsolidowany
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (COM(2018)0460 – C8-0275/2018 – 2018/0243(COD))
P8_TA(2019)0298A8-0173/2019

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0460),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 209, art. 212 i art. 322 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0275/2018),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Trybunału Obrachunkowego z dnia 13 grudnia 2018 r.(1)

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 12 grudnia 2018 r.(2),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 6 grudnia 2018 r.(3),

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając wspólne posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Rozwoju zgodnie z art. 55 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Rozwoju oraz opinie przedstawione przez Komisję Budżetową, Komisję Handlu Międzynarodowego, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Kultury i Edukacji, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0173/2019),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 27 marca 2019 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../... ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej

P8_TC1-COD(2018)0243


PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 209, 212 i 322 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Trybunału Obrachunkowego(4),

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(5),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów(6),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(7),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Celem ogólnym programu „Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej” (dalej „Instrument”) powinno być umacnianie i propagowanie zapewnienie ram finansowych na rzecz umacniania i propagowania wartości, zasad i podstawowych i interesów unijnych na całym świecie, tak aby dążyć do realizacji celów i zasad zgodnie z celami i zasadami działań zewnętrznych Unii określonych w art. 3 ust. 5, art. 8 i art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE).[Popr. 1]

(2)  Zgodnie z art. 21 TUE Unia dąży do osiągnięcia spójności między poszczególnymi obszarami swoich działań zewnętrznych, a także między tymi a innymi politykami, a ponadto dąży do zapewnienia wysokiego poziomu współpracy we wszystkich dziedzinach stosunków międzynarodowych. Szeroka gama działań wspieranych na podstawie niniejszego rozporządzenia powinna przyczynić się do osiągnięcia celów określonych w rzeczonym artykule TUE.

(2a)  Zgodnie z art. 21 TUE stosowanie niniejszego rozporządzenia ma opierać się na zasadach działań zewnętrznych Unii, a mianowicie na demokracji, państwie prawnym, powszechności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności, poszanowaniu godności ludzkiej, na zasadach równości i solidarności oraz na poszanowaniu zasad Karty Narodów Zjednoczonych i prawa międzynarodowego. Niniejsze rozporządzenie ma na celu przyczynienie się do osiągnięcia celów działań zewnętrznych Unii, w tym unijnych polityk dotyczących praw człowieka oraz celów określonych w strategicznych ramach UE i w Planie działania UE dotyczącym praw człowieka i demokracji. Działania Unii powinny sprzyjać przestrzeganiu Powszechnej deklaracji praw człowieka. [Popr. 2]

(3)  Zgodnie z art. 8 Traktatu o Unii Europejskiej Unia rozwija szczególne stosunki z państwami z nią sąsiadującymi, dążąc do utworzenia przestrzeni dobrobytu i dobrego sąsiedztwa opartej na wartościach Unii i charakteryzującej się bliskimi i pokojowymi stosunkami opartymi na współpracy. Niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się do osiągnięcia tego celu. [Popr. 3]

(3a)   Zgodnie z art. 167 TUE Unia i jej państwa członkowskie powinny sprzyjać współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi właściwymi w dziedzinie kultury. Niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się do osiągnięcia celów określonych w przywołanym artykule.

(4)  Głównym celem unijnej polityki rozwoju, określonym w art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej „TFUE”), jest zmniejszenie, a docelowo, likwidacja ubóstwa. Polityka Unii w zakresie współpracy na rzecz rozwoju przyczynia się również do osiągnięcia celów działań zewnętrznych Unii, w szczególności polegających na wspieraniu trwałego rozwoju gospodarczego, społecznego i środowiskowego krajów rozwijających się, przyjmując za nadrzędny cel likwidację ubóstwa, jak przewidziano w art. 21 ust. 2 lit. d) Traktatu o Unii EuropejskiejTUE, a także na utrzymaniu trwałego pokoju, zapobieganiu konfliktom i umacnianiu bezpieczeństwa międzynarodowego, jak przewidziano w art. 21 ust. 2 lit. c) TUE. [Popr. 4]

(5)  Unia zapewnia spójność polityki na rzecz rozwoju zgodnie z wymogiem określonym w art. 208 TFUE. Unia powinna uwzględniać cele współpracy na rzecz rozwoju w politykach, które mogą wpływać na kraje rozwijające się, co będzie stanowiło najważniejszy element strategii na rzecz osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju określonych w Agendzie na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 („agenda 2030”) przyjętej przez Organizację Narodów Zjednoczonych we wrześniu 2015 r.(8) Zapewnienie spójności polityki na rzecz zrównoważonego rozwoju, zapisane w agendzie 2030, wymaga uwzględnienia oddziaływania wszystkich polityk na zrównoważony rozwój na wszystkich szczeblach – na szczeblu krajowym, w obrębie UE, w innych krajach i na szczeblu globalnym. Polityki Unii i państw członkowskich w zakresie współpracy na rzecz rozwoju powinny wzajemnie się uzupełniać i wzmacniać. [Popr. 5]

(6)  W ramach Instrumentu przewidziano działania wspomagające realizację tych celów i polityki działań zewnętrznych, opierając się także na działaniach wcześniej wspieranych na mocy rozporządzenia (UE) nr 233/2014(9); Umowy wewnętrznej(10) i rozporządzenia wykonawczego(11) w sprawie 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR); rozporządzenia (UE) nr 232/2014(12), rozporządzenia (UE) nr 230/2014(13), rozporządzenia (UE) nr 235/2014(14), rozporządzenia (UE) nr 234/2014(15), rozporządzenia (Euratom) nr 237/2014(16) rozporządzenia (UE) nr 236/2014(17), decyzji nr 466/2014/UE; rozporządzenia (WE, Euratom) nr 480/2009(18) oraz rozporządzenia (UE) 2017/1601(19).

(7)  Światowym kontekstem działań jest dążenie do ustanowienia opartego na określonych zasadach i wartościach porządku światowego, w którym multilateralizm stanowi kluczową zasadę, a którego elementem centralnym jest Organizacja Narodów Zjednoczonych. Agenda 2030 i porozumienie klimatyczne z Paryża(20) (dalej „porozumienie paryskie”) oraz Program działań z Addis Abeby(21) są odpowiedzią wspólnoty międzynarodowej na globalne wyzwania i tendencje związane ze zrównoważonym rozwojem. Agenda 2030, której centralnym elementem są cele zrównoważonego rozwoju, stanowi ramy dla przemian mających na celu eliminację ubóstwa, osiągnięcie zrównoważonego rozwoju w skali globalnej oraz wspieranie pokojowych, sprawiedliwych i integracyjnych społeczeństw, jednocześnie przeciwdziałając zmianie klimatu i pracując na rzecz zachowania naszych oceanów i lasów. Ma ona uniwersalny zasięg i zapewnia kompleksowe wspólne ramy działań mające zastosowanie do Unii, jej państw członkowskich i partnerów. Zapewnia ona równowagę między gospodarczymi, społecznymi, kulturalnymi, edukacyjnymi i ekologicznymi aspektami trwałego rozwoju i uznaje zasadnicze znaczenie wzajemnych powiązań między celami ogólnymi i szczegółowymi. Agenda 2030 dąży do tego, by nikogo nie pozostawić bez pomocy oraz by w pierwszej kolejności dotrzeć do tych, którzy najbardziej tego potrzebują. Realizacja agendy 2030 będzie ściśle skoordynowana z wdrażaniem innych odnośnych międzynarodowych zobowiązań Unii. W ramach działań podjętych na mocy niniejszego rozporządzenia należy zwrócić opierać się na zasadach i celach określonych w Agendzie 2030, porozumieniu paryskim oraz Programie działań z Addis Abeby, jak również przyczynić się do osiągania celów zrównoważonego rozwoju, zwracając szczególną uwagę na wzajemne powiązania między celami zrównoważonego rozwoju nimi oraz na zintegrowane działania, które mogą przynieść dodatkowe korzyści i w spójny sposób posłużyć wielu celom. [Popr. 6]

(8)  Wdrożenie Stosowanie niniejszego rozporządzenia powinno odbywać się z uwzględnieniem pięciu priorytetówopierać się na pięciu priorytetach ustanowionych w globalnej strategii na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej („globalna strategia”)(22) przedstawionej w dniu 19 czerwca 2016 r., która stanowi wizję Unii i ramy dla zjednoczonego i odpowiedzialnego zaangażowania w partnerstwo z innymi w celu wspierania jej wartości i interesów. Unia powinna zachęcać do zawierania partnerstw, upowszechniać dialog merytoryczny oraz wspólne podejście do wyzwań ogólnoświatowych. Działania Unii powinny być ukierunkowane na wspieranie jej podstawowych interesów, zasad i wartości we wszystkich aspektach, w tym na wspieranie demokracji i praw człowieka, przyczynianie się do eliminacji ubóstwa, utrzymywanie pokoju, zapobieganie konfliktomzapobieganie konfliktom, mediację i odbudowę po zakończeniu konfliktu, z uwzględnieniem kobiet na wszystkich etapach, zapewnianie bezpieczeństwa jądrowego, umacnianie bezpieczeństwa międzynarodowego, zwalczanie podstawowych przyczyn mierzenie się z podstawowymi przyczynami nielegalnej migracji i przymusowych wysiedleń, niesienie pomocy narodom, krajom i regionom borykającym się z klęskami żywiołowymi lub katastrofami spowodowanymi przez człowieka, stworzenie warunków umożliwiających utworzenie międzynarodowych ram prawnych na rzecz ochrony osób wysiedlonych z powodu zmiany klimatu, tworzenie dostępnej dla wszystkich wysokiej jakości edukacji, wspieranie uczciwej, zrównoważonej oraz opartej na zasadach i wartościach polityki handlowej jako narzędzia służącego do rozwoju i poprawy rządów prawa i praw człowieka, dyplomacji gospodarczej i kulturalnej oraz współpracy gospodarczej, propagowanie innowacji, rozwiązań i technologii cyfrowych, ochronę dziedzictwa kulturowego, zwłaszcza na obszarach dotkniętych konfliktami, przeciwdziałanie globalnym zagrożeniom w dziedzinie zdrowia publicznego oraz upowszechnianie międzynarodowego wymiaru polityk Unii. Wspierając swoje podstawowe interesy, zasady i wartości, Unia powinna stosować się do zasad poszanowania wysokich standardów społecznych, pracowniczych i środowiskowych, w tym w odniesieniu do zmiany klimatu, rządów prawa, prawa międzynarodowego, także z uwzględnieniem prawa humanitarnego i prawa międzynarodowego w dziedzinie praw człowieka, jednocześnie promując te zasady. [Popr. 7]

(9)  Nowy Europejski konsensus Stosowanie niniejszego rozporządzenia powinno opierać się również na Europejskim konsensusie w sprawie rozwoju („konsensus”)(23) podpisany podpisanym w dniu 7 czerwca 2017 r., który zapewnia ramy wspólnego podejścia do współpracy na rzecz rozwoju między Unią a jej państwami członkowskimi w celu wdrożenia agendy 2030 i Programu działań z Addis Abeby. Eliminacja ubóstwa, zwalczanie dyskryminacji i nierówności, niepomijanie nikogo, ochrona środowiska, walka ze zmianą klimatu i wzmacnianie odporności stanowią trzon polityki współpracy na rzecz rozwojupowinny stanowić podstawę stosowania niniejszego rozporządzenia. [Popr. 8]

(9a)  Oprócz Agendy 2030 ONZ, porozumienia klimatycznego z Paryża, Programu działań z Addis Abeby, globalnej strategii UE, Europejskiego konsensusu w sprawie rozwoju i europejskiej polityki sąsiedztwa, które stanowią podstawowe ramy polityki, przy stosowaniu niniejszego rozporządzenia należy również kierować się następującymi dokumentami i ich przyszłymi zmienionymi wersjami:

   Ramy strategiczne UE i Plan działania UE dotyczący praw człowieka i demokracji;
   wytyczne UE w sprawie praw człowieka;
   zintegrowane podejście UE do konfliktów i kryzysów zewnętrznych oraz wszechstronne podejście UE do konfliktów zewnętrznych i kryzysów z 2013 r.;
   wszechstronne podejście do wprowadzania w życie przez UE rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych nr 1325 oraz 1820 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa;
   unijny program zapobiegania konfliktom z użyciem siły;
   konkluzje Rady z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie zapobiegania konfliktom;
   koncepcja wzmocnienia zdolności mediacyjnych i dialogowych UE;
   ogólnounijne ramy strategiczne służące wsparciu reformy sektora bezpieczeństwa;
   strategia UE na rzecz zwalczania nielegalnej broni palnej, broni strzeleckiej i lekkiej oraz amunicji do tych rodzajów broni;
   koncepcja UE dotyczącej wsparcia rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji (DDR);
   konkluzje Rady z dnia 19 listopada 2007 r. w sprawie reakcji UE na sytuacje niestabilności oraz konkluzje Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zgromadzonych w Radzie również z dnia 19 listopada 2007 r. w sprawie bezpieczeństwa i rozwoju;
   deklaracja Rady Europejskiej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie zwalczania terroryzmu, strategia Unii Europejskiej w dziedzinie walki z terroryzmem z dnia 30 listopada 2005 r. oraz konkluzje Rady z dnia 23 maja 2011 r. w sprawie wzmocnienia związku między wewnętrznymi a zewnętrznymi aspektami walki z terroryzmem;
   wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych;
   wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka;
   Nowa agenda miejska ONZ;
   Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych;
   Konwencja w sprawie uchodźców;
   Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet;
   wyniki pekińskiej platformy działania oraz programu działania Międzynarodowej Konferencji na temat Ludności i Rozwoju (ICPD);
   plan działania UNCTAD w sprawie zrównoważonych mechanizmów spłaty długu państwowego (kwiecień 2015 r.);
   przewodnie zasady dotyczące zadłużenia zagranicznego i praw człowieka opracowane przez Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka;
   globalne porozumienie w sprawie uchodźców;
   globalne porozumienie w sprawie bezpiecznej, uporządkowanej i legalnej migracji przyjęte w Marrakeszu 10 grudnia 2018 r.;
   Konwencja Organizacji Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka. [Popr. 9]

(10)  Z myślą o wdrożeniu nowych ram międzynarodowych ustanowionych na mocy agendy 2030, globalnej strategii i konsensusu celem niniejszego rozporządzenia powinno być zwiększenie spójności i zapewnienie skuteczności działań zewnętrznych Unii przez skoncentrowanie jej wysiłków z wykorzystaniem sprawnego instrumentu na realizacji poszczególnych polityk w zakresie działań zewnętrznych.

(11)  Zgodnie z globalną strategią i ramami z Sendai dotyczącymi ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w latach 2015–2030 przyjętymi w dniu 18 marca 2015 r.(24) należy uznać potrzebę odejścia od reagowania kryzysowego i działań zmierzających do wyjścia z kryzysu na rzecz bardziej strukturalnego, zapobiegawczego, długoterminowego podejścia, które pozwala skuteczniej przeciwdziałać sytuacjom niestabilności, klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanym przez człowieka i przedłużającym się sytuacjom kryzysowym. Należy zwiększyć nacisk na zmniejszenie, zapobieganie i ograniczenie ryzyka oraz gotowość, a w odniesieniu do tych kwestii stosować podejście zbiorowe. Konieczne są też dalsze wysiłki na rzecz wzmocnienia szybkiej reakcji i zapewnienia trwałej poprawy sytuacji. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem przyczynić się do wzmocnienia odporności i połączenia operacji humanitarnych z działaniami na rzecz rozwoju, szczególnie dzięki działaniom szybkiego reagowania, a także odpowiednim programom geograficznym i tematycznym, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniej przewidywalności, przejrzystości i rozliczalności, a także spójności, jednolitości i komplementarności z pomocą humanitarną oraz pełnej zgodności z międzynarodowym prawem humanitarnym oraz bez utrudniania świadczenia nadzwyczajnej i pokryzysowej pomocy humanitarnej zgodnie z zasadami humanitaryzmu, neutralności, bezstronności i niezależności. [Popr. 10]

(12)  Zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii dotyczącymi skuteczności pomocy rozwojowej przyjętymi w Pusanie w 2011 r., odnowionymi na forum wysokiego szczebla w Nairobi w 2016 r. i przywołanymi w konsensusie, w ramach unijnej współpracy na rzecz rozwoju należy Unia powinna stosować – w kontekście oficjalnej pomocy rozwojowej, jakiej udziela, w ramach wszystkich rodzajów pomocy – oprócz zasady dostosowania i harmonizacji, także zasady skuteczności pomocy rozwojowej, mianowicie odpowiedzialność krajów rozwijających się za priorytety w dziedzinie rozwoju, skoncentrowanie się na rezultatach, integracyjne partnerstwa na rzecz rozwoju oraz wzajemną przejrzystość i rozliczalność. [Popr. 11]

(13)  Zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się do osiągnięcia konkretnych rezultatów obejmujących efekty, wyniki i wpływ w krajach partnerskich korzystających z zewnętrznej pomocy finansowej Unii. W szczególności, jak uzgodniono w konsensusie, oczekuje się, że działania w ramach niniejszego rozporządzenia wniosą powinny wnosić wkład wynoszący co najmniej 20 % oficjalnej pomocy rozwojowej finansowanej na podstawie niniejszego rozporządzenia na rzecz włączenia społecznego i rozwoju społecznego, w tym na włączenie społeczne i rozwój społeczny, z naciskiem na podstawowe usługi społeczne, takie jak usługi dotyczące zdrowia, edukacji, żywienia, wody, kwestii sanitarnych i higieny oraz ochrony socjalnej, w szczególności dla grup najbardziej zmarginalizowanych, z uwzględnieniem równouprawnienia płci i wzmocnienia pozycji kobiet i praw dziecka jako kwestii horyzontalnych. [Popr. 12]

(14)  Jeżeli jest to możliwe i stosowne,Aby poprawić faktyczną rozliczalność i przejrzystość budżetu Unii, Komisja powinna ustanowić jasne mechanizmy monitorowania i oceny w celu zapewnienia skutecznej oceny postępów w realizacji celów niniejszego rozporządzenia. Rezultaty działań zewnętrznych Unii należy monitorować i oceniać na podstawie uprzednio zdefiniowanych, przejrzystych, właściwych dla danego państwa oraz mierzalnych wskaźników, dostosowanych do specyfiki i celów Instrumentu oraz w oparciu o ramy dotyczące wyników stosowane w kraju partnerskim. Komisja powinna regularnie monitorować swoje działania i dokonywać przeglądu postępów, udostępniając wyniki do wiadomości publicznej, w szczególności w formie rocznego sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady. [Popr. 13]

(15)  Niniejsze rozporządzenie powinno przyczyniać się do wspólnego celu Unii, jakim jest zapewnienie 0,7 % dochodu narodowego brutto jako oficjalnej pomocy rozwojowej w ramach czasowych agendy 2030. Zobowiązanie to powinno być oparte na jasnym planie działania dla Unii i państw członkowskich, w którym określone zostaną terminy i sposoby jego realizacji. W tym względzie przynajmniej 95 % puli środków finansowych utworzonej na mocy niniejszego rozporządzenia powinno być przeznaczonych na działania opracowane w taki sposób, aby spełniały kryteria oficjalnej pomocy rozwojowej ustanowione przez Komitet Pomocy Rozwojowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. [Popr. 14]

(16)  W celu zapewnienia, aby środki były skierowane tam, gdzie są najbardziej potrzebne, w szczególności do krajów najsłabiej rozwiniętych oraz państw znajdujących się w sytuacji niestabilności i konfliktu, niniejsze rozporządzenie powinno przyczyniać się do realizacji wspólnego celu końcowego, jakim jest osiągnięcie poziomu przekazywania krajom najsłabiej rozwiniętym oficjalnej pomocy rozwojowej w wysokości 0,20 % dochodu narodowego brutto Unii w okresie obowiązywania agendy 2030.

(16a)  Zgodnie z istniejącymi zobowiązaniami wynikającymi z drugiego unijnego planu działania w sprawie równości płci w co najmniej 85 % programów finansowanych z oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA), geograficznych i tematycznych, równouprawnienie płci powinno być celem głównym lub znaczącym, jak określono przez Komitet Pomocy Rozwojowej przy OECD. Obowiązkowy przegląd wydatków powinien zagwarantować, że głównym celem znacznej części tych programów jest równouprawnienie płci oraz prawa kobiet i dziewcząt, jak również wzmocnienie ich pozycji. [Popr. 16]

(16b)  W niniejszym rozporządzeniu szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci i młodzież, bowiem wnoszą oni wkład w realizację Agendy 2030. W działaniach zewnętrznych Unii prowadzonych na podstawie niniejszego rozporządzenia szczególną uwagę należy poświęcać potrzebom dzieci i młodzieży oraz wzmocnieniu ich pozycji, a ponadto działania te będą przyczyniać się do realizacji potencjału dzieci i młodzieży jako kluczowych inicjatorów zmian przez inwestowanie w rozwój społeczny i włączenie społeczne. [Popr. 17]

(16c)   Kraje Afryki Subsaharyjskiej zamieszkują głównie nastolatki i ludzie młodzi. Każdy kraj powinien decydować o swojej polityce demograficznej. Jednak kwestią dynamiki zmian demograficznych `należy zająć się w skali globalnej, aby zapewnić obecnym i przyszłym pokoleniom możliwości wykorzystania w pełni ich potencjału w zrównoważony sposób. [Popr. 18]

(17)  Niniejsze rozporządzenie powinno uwzględniać potrzebę koncentracji na strategicznych priorytetach, zarówno pod względem geograficznym – państwa objęte polityką sąsiedztwa i państwa Afryki, a także państwa w sytuacji niestabilności i będące w potrzebie, szczególnie kraje najsłabiej rozwinięte, jak i pod względem tematycznym – zrównoważony rozwój, eliminacja ubóstwa, demokracja i prawa człowieka, praworządność, dobre rządy, bezpieczeństwo, bezpieczna, uporządkowana i legalna migracja, zmiana klimatu i prawa człowiekazmniejszanie nierówności, równouprawnienie płci, rozwiązanie problemu degradacji środowiska i zmiany klimatu oraz globalne zagrożenia dla zdrowia publicznego. [Popr. 19]

(17a)  Niniejsze rozporządzenie powinno przyczyniać się do zapewnienia odporności państwa i społeczeństwa w dziedzinie globalnego zdrowia publicznego przez wyeliminowanie zagrożeń związanych z globalnym zdrowiem publicznym, wzmocnienie systemów opieki zdrowotnej, zapewnienie powszechnej opieki zdrowotnej, zapobieganie chorobom zakaźnym i ich zwalczanie oraz pomoc w zapewnieniu powszechnego dostępu do leków i szczepionek po przystępnych cenach. [Popr. 20]

(18)  Niniejsze rozporządzenie Przez stosowanie niniejszego rozporządzenia należy, zgodnie z art. 8 TUE, zachować i wzmocnić szczególne stosunki wypracowane z państwami sąsiadującymi z Unią. Niniejsze rozporządzenie powinno przyczyniać się do wzmocnienia odporności państw i społeczeństw znajdujących się w sąsiedztwie Unii, zgodnie ze zobowiązaniem podjętym w ramach globalnej strategii. Powinno ono wspierać wdrażanie zmienionej w 2015 r. europejskiej polityki sąsiedztwa oraz wdrażanie ram współpracy regionalnej, takich jak współpraca transgraniczna i zewnętrzne aspekty odnośnych strategii i polityk makroregionalnych oraz strategii na rzecz basenu morskiego w południowym i wschodnim sąsiedztwie, w tym współpracę regionalną w zakresie Wymiaru Północnego i Morza Czarnego. Wszystkie te inicjatywy zapewniają uzupełniające ramy polityki ukierunkowanej na zacieśnienie stosunków z krajami partnerskimi oraz stosunków między tymi krajami, w oparciu o zasady wzajemnej rozliczalności, współodpowiedzialności i poczucia obowiązku. [Popr. 21]

(19)  Europejska polityka sąsiedztwa, zrewidowana w 2015 r.(25), ma na celu pogłębienie demokracji, promowanie praw człowieka i umacnianie rządów prawa, zapewnienie stabilizacji w państwach sąsiedzkich oraz wzmocnienie odporności, w szczególności w drodze pobudzania rozwoju gospodarczegowspierania reform politycznych, gospodarczych i społecznych, jako główny priorytet Unii. Aby osiągnąć swoje cele, zrewidowana europejska polityka wdrażanie zrewidowanej europejskiej polityki sąsiedztwa skupiona jest na czterech w oparciu o niniejsze rozporządzenie powinno koncentrować się na obszarach priorytetowych, takich jak: dobre rządy, demokracja, rządy prawa i prawa człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem dalszej współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, rozwój społeczno-gospodarczy, w tym walka z bezrobociem osób młodych, a także edukacja i zrównoważoność środowiskowa; bezpieczeństwo; migracja i mobilność, w tym zwalczanie podstawowych przyczyn migracji i przymusowych wysiedleń oraz wspieranie narodów, krajów i regionów, które mierzą się z problemem nasilonej presji migracyjnej. Niniejsze rozporządzenie powinno wspierać wdrażanie unijnych układów o stowarzyszeniu oraz pogłębionych i kompleksowych umów o wolnym handlu z krajami sąsiadującymi. Charakterystycznymi cechami nowej europejskiej polityki sąsiedztwa są zróżnicowanie i większa współwłasność, uznanie różnych poziomów zaangażowania oraz uwzględnienie interesów każdego państwa w kontekście charakteru i ukierunkowania jego partnerstwa z Unią. Jednym z kluczowych elementów europejskiej polityki sąsiedztwa jest podejście oparte na wynikach. W przypadku poważnego lub trwałego pogorszenia się sytuacji w zakresie demokracji w jednym z krajów partnerskich należy zawiesić wsparcie. Finansowanie w ramach polityki sąsiedztwa stanowi kluczową dźwignię dla sprostania wspólnym wyzwaniom takim jak nielegalna migracja i zmiana klimatu oraz wspierania dobrobytu, bezpieczeństwa i stabilności przez rozwój gospodarczy i lepsze sprawowanie rządów. Należy zwiększyć widoczność pomocy Unii na obszarze objętym polityką sąsiedztwa. [Popr. 22]

(20)  Niniejsze rozporządzenie powinno wspierać wdrożenie zmodernizowanego układu o stowarzyszeniu z grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) i umożliwić UE i jej partnerom z grupy państw AKP nawiązanie dalszych silnych sojuszy w zakresie najważniejszych i wspólnych globalnych wyzwań. W szczególności niniejsze rozporządzenie powinno wspierać kontynuację współpracy między Unią a Unią Afrykańską nawiązanej w ramach wspólnej strategii Afryka–UE, w tym zaangażowanie Afryki i Unii w propagowanie praw dzieci oraz wzmocnienie pozycji europejskiej i afrykańskiej młodzieży, i opierać się na przyszłej umowie AKP–UE po 2020 r., w tym z zastosowaniem podejścia kontynentalnego wobec Afryki, oraz wzajemnie korzystnym partnerstwie równych sobie stron między UE a Afryką. [Popr. 23]

(20a)   Niniejsze rozporządzenie powinno również wnosić wkład w aspekty handlowe stosunków zewnętrznych Unii, takie jak współpraca z państwami trzecimi w zakresie należytej staranności w łańcuchu dostaw cyny, tantalu i złota, proces Kimberley, porozumienie na rzecz zrównoważoności, realizacja zobowiązań wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 978/2012(26) (rozporządzenie w sprawie GSP), współpraca w zakresie egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa (FLEGT) oraz inicjatywy w zakresie pomocy na rzecz wymiany handlowej w celu zapewnienia spójności oraz wzajemnego wsparcia między polityką handlową Unii a celami i działaniami w zakresie rozwoju. [Popr. 24]

(21)  Unia powinna dążyć do jak najskuteczniejszego wykorzystania dostępnych zasobów w celu optymalizacji wpływu prowadzonych przez nią działań zewnętrznych. Cel ten należy osiągnąć za sprawą spójności, jednolitości i komplementarności unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego, w szczególności Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej III(27), Instrumentu Pomocy Humanitarnej(28), decyzji w sprawie krajów i terytoriów zamorskich(29), Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego w celu uzupełnienia Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej na podstawie Traktatu Euratom(30), wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz nowo zaproponowanego Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju(31), który jest finansowany poza budżetem UE, a także tworzenia synergii z innymi politykami i programami unijnymii, w tym funduszami powierniczymi oraz strategiami politycznymi i programami państw członkowskich UE. Powyższe obejmuje spójność i komplementarność z pomocą makrofinansową, w stosownych przypadkach. Aby zmaksymalizować wpływ połączonych interwencji na osiągnięcie wspólnych celów, niniejsze rozporządzenie powinno umożliwiać połączenie finansowania z innymi programami Unii, o ile ich wkłady nie dotyczą tych samych kosztów. [Popr. 25]

(22)  Finansowanie z niniejszego rozporządzenia powinno być wykorzystywane do finansowania działań prowadzonych w międzynarodowym wymiarze Erasmusa i programu „Kreatywna Europa”, które należy wdrażać zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym Erasmusa(32) i rozporządzeniem dotyczącym programu „Kreatywna Europa”(33). [Popr. 26]

(22a)   Należy zwiększyć międzynarodowy wymiar programu Erasmus+ w celu zwiększenia możliwości w zakresie mobilności i współpracy dla osób i organizacji z mniej rozwiniętych krajów świata – wspieranie budowania potencjału w państwach trzecich, rozwijanie umiejętności, wymiany międzyludzkie, oferując jednocześnie więcej możliwości w zakresie współpracy i mobilności z państwami rozwiniętymi i wschodzącymi. [Popr. 27]

(22b)  Mając na uwadze znaczenie zajęcia się kwestiami edukacji i kultury zgodnie z Agendą na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i unijną strategią dotyczącą międzynarodowych stosunków kulturalnych, niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się do zapewnienia włączającej i sprawiedliwej edukacji o wysokiej jakości, promować możliwości uczenia się przez całe życie dla wszystkich, wspierać międzynarodowe stosunki kulturalne oraz uznać rolę kultury w promowaniu europejskich wartości za pomocą specjalnych i ukierunkowanych działań mających na celu wywarcie przez UE wyraźnego wpływu na scenie międzynarodowej. [Popr. 28]

(23)  W przypadku działań finansowanych na mocy niniejszego rozporządzenia głównym podejściem powinno być stosowanie programów geograficznych, tak aby zmaksymalizować wpływ pomocy unijnej i przybliżyć krajom partnerskim i społeczeństwom działania Unii, a jednocześnie wspierać priorytety tematyczne, takie jak prawa człowieka, społeczeństwo obywatelskie i zrównoważoność. Cele programów geograficznych i tematycznych powinny być spójne i zgodne ze sobą, a w stosownych przypadkach takie podejście ogólne powinno powinny zostać uzupełnione o programy tematyczne i działania szybkiego reagowania. Należy zapewnić skuteczną komplementarność pomiędzy programami i działaniami geograficznymi, tematycznymi i w zakresie szybkiego reagowania. Aby uwzględnić specyfikę poszczególnych programów, Komisji należy przekazać uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w celu uzupełnienia przepisów niniejszego rozporządzenia przez określenie strategii Unii, obszarów priorytetowych, szczegółowych celów, oczekiwanych rezultatów, sprecyzowanych wskaźników realizacji celów oraz konkretnego przydziału środków finansowych w odniesieniu do każdego programu. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja przeprowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje zostały przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r.(34). W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych . [Popr. 29]

(24)  Zgodnie z konsensusem UE i jej państwa członkowskie powinny zintensyfikować wspólne programowanie, aby zwiększyć swój zbiorowy wpływ przez łączenie zasobów i zdolności. Wspólne programowanie powinno opierać się na zaangażowaniu, odpowiedzialności i samoodpowiedzialności krajów partnerskich. Unia i jej państwa członkowskie powinny dążyć do wspierania krajów partnerskich przez wspólną realizację wspólne stosowanie działań w stosownych przypadkach. Wspólne stosowanie działań będzie miało charakter pluralistyczny i będzie otwarte dla wszystkich partnerów Unii, którzy podzielają wspólną wizję i mogą przyczynić się do jej opracowania, w tym dla agencji państw członkowskich i instytucji finansowych ds. rozwoju działających w państwach członkowskich, władz lokalnych sektora prywatnego, społeczeństwa obywatelskiego i środowiska akademickiego. [Popr. 30]

(24a)  W przypadku poważnego lub trwałego pogorszenia się sytuacji w zakresie demokracji, praw człowieka i rządów prawa w jednym z krajów partnerskich, wsparcie może zostać, w drodze aktu delegowanego, częściowo lub całkowicie zawieszone. Podejmując decyzje, Komisja powinna należycie uwzględnić stosowne rezolucje Parlamentu Europejskiego. [Popr. 31]

(24b)  Niniejsze rozporządzenie powinno ponownie potwierdzić, że bezpieczeństwo jądrowe stanowi ważny element działań zewnętrznych Unii, oraz ułatwić realizację celów współpracy wyszczególnionych w rozporządzeniu dotyczącym Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego. Jeśli zatem kraj partnerski trwale lekceważy podstawowe normy bezpieczeństwa jądrowego, takie jak przepisy odpowiednich konwencji międzynarodowych w ramach MAEA, konwencji z Espoo, konwencji z Aarhus i późniejszych poprawek do tych konwencji, Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej i protokołów dodatkowych do niego, zobowiązań do wdrożenia testów wytrzymałościowych i środków powiązanych oraz celów współpracy wyszczególnionych w rozporządzeniu dotyczącym Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego, należy ponownie rozważyć pomoc wynikającą z niniejszego rozporządzania dla odnośnego kraju, a także pomoc ta może zostać zawieszona albo częściowo zawieszona. [Popr. 32]

(25)  Podczas gdy cele z zakresu demokracji, praw człowieka i podstawowych wolności, w tym ochrona dzieci, mniejszości, osób niepełnosprawnych i LGBTI oraz równouprawnienie płci, wzmocnienie pozycji kobiet i dziewcząt, powinny być włączone do głównego nurtu i konsekwentnie odzwierciedlone w procesie stosowania niniejszego rozporządzenia, pomoc Unii w ramach programów tematycznych na rzecz praw człowieka i demokracji oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych – ze względu na swój globalny charakter i niezależność działania od zgody rządów i organów publicznych odnośnych państw trzecich – powinna mieć szczególny charakter uzupełniający i dodatkowy. Unia powinna przy tym zwracać szczególną uwagę na państwa i sytuacje pilne, w których prawa człowieka i podstawowe wolności są najbardziej zagrożone i w których brak poszanowania tych praw i wolności jest szczególnie wyraźny i systematyczny, jak również na sytuacje, w których w grę wchodzi przestrzeń dla społeczeństwa obywatelskiego. Pomoc Unii na mocy niniejszego rozporządzenia powinna być zaplanowana w taki sposób, aby umożliwiała wsparcie społeczeństwa obywatelskiego oraz współpracę i partnerstwo ze społeczeństwem obywatelskim we wrażliwych sytuacjach dotyczących praw człowieka i demokracji, zapewniając elastyczność i wymaganą reaktywność na potrzeby reagowania na zmieniające się okoliczności, potrzeby beneficjentów lub okresy kryzysu, oraz przyczyniając się, w razie potrzeby, do budowania potencjału społeczeństwa obywatelskiego. W takich przypadkach priorytety polityczne powinny obejmować propagowanie przestrzegania prawa międzynarodowego oraz zapewnienie środków działania lokalnemu społeczeństwu obywatelskiemu i innym właściwym zainteresowanym stronom działającym w obszarze praw człowieka w celu wniesienia wkładu w prace, które są prowadzone w bardzo trudnych okolicznościach. Niniejsze rozporządzenie powinno również umożliwiać organizacjom społeczeństwa obywatelskiego otrzymywanie małych grantów w sposób szybki i efektywny, w razie potrzeby, szczególnie w najtrudniejszych sytuacjach, takich jak niestabilność, kryzys i napięcia między społecznościami. [Popr. 33]

(25a)  Zgodnie z art. 2, 3 i 21 TUE oraz art. 8 TFUE przy wdrażaniu niniejszego rozporządzenia należy kierować się zasadami równości płci, wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt, oraz należy dążyć do ochrony i promowania praw kobiet zgodnie z drugim planem działania w sprawie równości płci, konkluzjami Rady w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa z dnia 10 grudnia 2018 r., konwencją stambulską Rady Europy oraz celem nr 5 Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030; [Popr. 34]

(25b)  Niniejsze rozporządzenie powinno odnieść się do promowania na całym świecie praw kobiet i równości płci oraz włączyć je do głównego nurtu polityki, w tym poprzez wspieranie organizacji zajmujących się promocją zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tym zakresie (udostępnianie wysokiej jakości i przystępnych informacji, edukacji i usług), a także zwalczać przemoc ze względu na płeć oraz uznać i uwzględnić ścisłe powiązania między kwestiami pokoju, bezpieczeństwa, rozwoju i równouprawnienia płci. Działania te powinny być spójne z odpowiednimi międzynarodowymi i europejskimi zasadami i konwencjami oraz promować ich wdrażanie. [Popr. 35]

(26)  Organizacje społeczeństwa obywatelskiego obejmują szeroką gamę podmiotów pełniących różne wielorakie funkcje i posiadających różne uprawnienia, w tym wszystkie struktury niepaństwowe, niekomercyjne, bezstronne i nastawione pokojowo, dzięki którym ludzie łączą się w imię wspólnych celów i ideałów, czy to politycznych, kulturowych, społecznych, religijnych, środowiskowych, ekonomicznych, czy rozliczających władze. Obejmują one organizacje miejskie i wiejskie, formalne i nieformalne, działające na szczeblu lokalnym, krajowym, regionalnym i międzynarodowym. Inne organy lub podmioty, które nie są wyraźnie wyłączone z zakresu niniejszego rozporządzenia, powinny móc otrzymać finansowanie, jeżeli jest to konieczne do osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia. [Popr. 36]

(26a)  Zgodnie z konsensusem w sprawie rozwoju, Unia i jej państwa członkowskie powinny wspierać udział organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych w przyczynianiu się do zrównoważonego rozwoju i wdrażaniu celów zrównoważonego rozwoju, m.in. w zakresie demokracji, rządów prawa, podstawowych wolności i praw człowieka oraz sprawiedliwości społecznej, oraz jako dostawcy podstawowych usług społecznych na rzecz najbardziej potrzebującej ludności. Powinny one uznać liczne funkcje pełnione przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego i samorządy terytorialne, w tym rolę samorządów terytorialnych jako promotorów terytorialnego podejścia do rozwoju, uwzględniającego procesy decentralizacji, udział, nadzór i rozliczalność. Unia i jej państwa członkowskie powinny promować funkcjonującą przestrzeń i sprzyjające środowisko dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz dalej zwiększać wsparcie na rzecz budowania zdolności organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych, aby wzmocnić ich pozycję w procesie zrównoważonego rozwoju oraz stymulować postępy dialogu politycznego, społecznego i gospodarczego, w tym za pośrednictwem programów w ramach instrumentów na rzecz społeczeństwa obywatelskiego. [Popr. 37]

(26b)   Unia powinna wspierać organizacje społeczeństwa obywatelskiego i promować ich większe strategiczne zaangażowanie we wszystkie zewnętrzne instrumenty i programy, w tym w programy geograficzne i działania szybkiego reagowania określone w niniejszym rozporządzeniu, zgodnie z konkluzjami Rady z 15 października 2012 r. pt. „Korzenie demokracji i zrównoważonego rozwoju: Współpraca Europy ze społeczeństwem obywatelskim w dziedzinie stosunków zewnętrznych”. [Popr. 38]

(27)  Niniejsze rozporządzenie określa pulę środków finansowych na przedmiotowy instrument, które stanowią główną kwotę odniesienia w rozumieniu pkt 17 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami(35) dla Parlamentu Europejskiego i Rady podczas rocznej procedury budżetowej.

(28)  Odzwierciedlając znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu, ochrony środowiska i walki z utratą różnorodności biologicznej zgodnie z zobowiązaniami Unii do wdrożenia porozumienia klimatycznego z Paryża, Konwencji o różnorodności biologicznej oraz celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, rozporządzenie powinno przyczynić się do włączenia działań w dziedzinie klimatu i środowiska do głównego nurtu polityki Unii i do osiągnięcia ogólnego celu w postaci przeznaczania 25 % wydatków Unii na cele klimatyczne i wspierania działań przynoszących jasne i rozpoznawalne dodatkowe korzyści w różnych sektorach. Oczekuje się, że w ramach niniejszego rozporządzenia 25 % 45 % całkowitej puli środków finansowych na działania zostanie przeznaczonych na cele klimatyczne, inwestycje w dziedzinie ekozarządzania, ochrony środowiska, różnorodności biologicznej i przeciwdziałania pustynnieniu, natomiast 30 % tego właśnie przydziału finansowego powinno zostać przeznaczone na łagodzenie zmiany klimatu i dostosowanie się do niej. Podczas wykonywaniastosowania niniejszego rozporządzenia zostaną określone właściwe działania, a całkowity wkład z niniejszego rozporządzenia powinien być przedmiotem odpowiednich procesów oceny i przeglądu. Działania Unii w tym obszarze powinny sprzyjać przestrzeganiu postanowień porozumienia paryskiego i konwencji z Rio, i nie powinny przyczyniać się do degradacji środowiska naturalnego ani szkodzić środowisku naturalnym lub klimatowi. Działania i środki przyczyniające się do osiągnięcia celów w dziedzinie klimatu powinny kłaść szczególny nacisk na wsparcie na przystosowanie się do zmiany klimatu w państwach ubogich i bardzo podatnych na zagrożenia, oraz powinny brać pod uwagę powiązanie między klimatem, pokojem, bezpieczeństwem, wzmocnieniem pozycji kobiet i zwalczaniem ubóstwa. Niniejsze rozporządzenie powinno przyczyniać się do zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi i wspierać zrównoważone i bezpieczne górnictwo, zarządzanie lasami i rolnictwo. [Popr. 39]

(29)  Konieczne jest dalsze pogłębienie współpracy Współpraca z krajami partnerskimi w zakresie migracji z myślą o czerpaniu korzyści z dobrze zarządzanej i legalnej może prowadzić do wzajemnych korzyści z uporządkowanej, bezpiecznej i odpowiedzialnej migracji oraz skutecznym rozwiązaniu do skutecznego rozwiązania problemu nielegalnej migracji i przymusowych wysiedleń. Taka współpraca powinna przyczynić się do ułatwiania bezpiecznych i legalnych dróg migracji i azylu, zapewnienia dostępu do ochrony międzynarodowej, wyeliminowania pierwotnych przyczyn nielegalnej migracji, i przymusowych wysiedleń, kontaktów z diasporami poprawy zarządzania granicami oraz do prowadzenia działań w ramach walki z zajęcia się nielegalną migracją, handlem ludźmi i przemytem nielegalnych imigrantów, a także, w stosownych przypadkach, poprawy w zakresie bezpiecznych, godziwych i zrównoważonych powrotów, readmisji i reintegracji, w sposób uwzględniający specyfikę konfliktu, w oparciu o wzajemną rozliczalność i pełne przestrzeganie zobowiązań w dziedzinie pomocy humanitarnej i praw człowieka na mocy prawa międzynarodowego i prawa Unii. Dlatego nieodłącznym elementem ogólnych zasad niniejszego rozporządzenia powinna być skuteczna współpraca między państwami trzecimi a Unią. W celu zapewnienia, aby pomoc rozwojowa wspierała kraje partnerskie w skuteczniejszym zarządzaniu zwalczaniu ubóstwa i nierówności, promowaniu praw i wolności, jak również przyczynianiu się do uporządkowanego, bezpiecznego i odpowiedzialnego zarządzania migracją, ważna jest wzmocniona spójność pomiędzy polityką migracyjną a polityką współpracy na rzecz rozwoju. Niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się do przyjęcia skoordynowanego, całościowego i usystematyzowanego podejścia do migracji, dzięki maksymalizacji synergii i stosowaniu niezbędnych środków naciskupozytywnemu wpływowi migracji i mobilności na rozwój. [Popr. 40]

(30)  Niniejsze rozporządzenie powinno umożliwić Unii reagowanie na wyzwania, potrzeby i możliwości związane z migracją, stanowiąc uzupełnienie polityki migracyjnej i rozwojowej Unii. W tym celu, aby zmaksymalizować wkład migracji w rozwój, i bez uszczerbku dla nowych, pojawiających się wyzwań lub nowych potrzeb oczekuje się przeznaczenia maksymalnie 10 % puli środków finansowych w ramach niniejszego rozporządzenia na potrzeby związane z wyeliminowaniem pierwotnych przyczyn nielegalnej migracji i przymusowego wysiedlenia oraz wsparcie zarządzania migracjamiwzmocnionego zaangażowania na rzecz ułatwienia bezpiecznej, uporządkowanej, legalnej i odpowiedzialnej migracji oraz wdrażania zaplanowanych i odpowiednio zarządzanych polityk migracyjnych, a także wsparcie sprawowania rządów, w tym ochrony praw uchodźców i migrantów, w oparciu o prawo międzynarodowe i unijne, w zakresie celów niniejszego rozporządzenia. Niniejsze rozporządzenie powinno również przyczynić się do rozwiązania problemu drenażu mózgów oraz do wsparcia potrzeb osób wysiedlonych i społeczności przyjmujących, w szczególności poprzez zapewnienie dostępu do podstawowych usług i możliwości utrzymania. [Popr. 41]

(30a)   Technologie i usługi informacyjno-komunikacyjne w dowiedziony sposób przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju i wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Mogą odgrywać kluczową rolę w poprawie życia obywateli nawet najuboższych krajów, szczególnie przez wzmocnienie pozycji kobiet i dziewcząt, wzmacnianie demokratycznych rządów i przejrzystości oraz zwiększanie wydajności i tworzenie miejsc pracy. Wciąż jednak problem stanowią łączność i przystępność, zarówno między regionami, jak i wewnątrz nich, ponieważ występują duże różnice między krajami o wysokich dochodach i tymi o niższych dochodach oraz między miastami i obszarami wiejskimi. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem pomóc Unii w dalszym włączaniu kwestii cyfryzacji do głównego nurtu polityki rozwojowej Unii. [Popr. 42]

(30b)  Przyjęta uchwałą Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych 25 września 2015 r. Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 uwypukliła znaczenie promowania pokojowych i integracyjnych społeczeństw zarówno w ramach realizacji celu zrównoważonego rozwoju nr 16, jak i dla osiągnięcia innych efektów polityki rozwojowej. Cel zrównoważonego rozwoju 16.a zawiera konkretny postulat „wzmocnienia właściwych instytucji krajowych, w tym poprzez współpracę międzynarodową, oraz budowania zdolności na wszystkich szczeblach, w szczególności w krajach rozwijających się, na rzecz zapobiegania przemocy oraz zwalczania terroryzmu i przestępczości”. [Popr. 43]

(30c)  W komunikacie z posiedzenia wysokiego szczebla z dnia 19 lutego 2016 r. Komitet Pomocy Rozwojowej (DAC) Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) zaktualizował wytyczne dotyczące sprawozdawczości z zakresu oficjalnej pomocy rozwojowej w dziedzinie pokoju i bezpieczeństwa. Finansowanie działań podjętych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem stanowi oficjalną pomoc rozwojową, jeżeli spełnia kryteria określone we wspomnianych wytycznych sprawozdawczych lub innych późniejszych wytycznych sprawozdawczych, które Komitet Pomocy Rozwojowej będzie w stanie uzgodnić. [Popr. 44]

(30d)  Budowanie zdolności na rzecz rozwoju i bezpieczeństwa służącego rozwojowi powinno stosować się tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy celów rozporządzenia nie można osiągnąć za pomocą innych działań w zakresie współpracy na rzecz rozwoju. Wspieranie podmiotów sektora bezpieczeństwa w państwach trzecich, w tym w nadzwyczajnych okolicznościach wojska w kontekście zapobiegania konfliktom, zarządzania kryzysowego lub stabilizacji, ma zasadnicze znaczenie, aby zapewnić odpowiednie warunki dla zwalczania ubóstwa i dla rozwoju. Dobre rządy, skuteczna kontrola demokratyczna i nadzór cywilny nad systemem bezpieczeństwa, w tym wojskowym, a także przestrzeganie praw człowieka i zasad praworządności są zasadniczymi cechami dobrze funkcjonującego państwa w każdym kontekście i należy je propagować przez wspieranie państw trzecich w szerszej reformie sektora bezpieczeństwa. [Popr. 45]

(30e)  Niniejsze rozporządzenie powinno opierać się na wnioskach z oceny Komisji, którą zlecono z terminem na czerwiec 2020 r., w tym na zakrojonych na szeroką skalę wielostronnych konsultacjach publicznych, oceniających spójność budowania zdolności na rzecz wsparcia rozwoju i bezpieczeństwa na rzecz rozwoju w ramach powiązania bezpieczeństwa z rozwojem, finansowanego przez Unię i jej państwa członkowskie, ze strategią globalną i z celami zrównoważonego rozwoju ONZ. [Popr. 46]

(30f)  Unia powinna również wspierać podejście uwzględniające sytuacje konfliktu oraz aspekt płci we wszystkich działaniach i programach przewidzianych w ramach niniejszego rozporządzenia, aby unikać negatywnych skutków i maksymalizować pozytywne skutki. [Popr. 47]

(31)  Do niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają horyzontalne przepisy finansowe przyjęte przez Parlament Europejski i Radę na podstawie art. 322 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przepisy te są ustanowione w rozporządzeniu finansowym i określają w szczególności procedurę ustanawiania i wykonania budżetu w drodze dotacji, zamówień, nagród, wykonania pośredniego, pomocy finansowej, wsparcia budżetowego, funduszy powierniczych, instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych oraz przewidują kontrole wykonywania obowiązków przez podmioty upoważnione do działań finansowych. Przepisy przyjęte na podstawie art. 322 TFUE dotyczą również ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich i państwach trzecich, jako że poszanowanie praworządności jest niezbędnym warunkiem wstępnym należytego zarządzania finansami i skuteczności unijnego finansowania.

(32)  Rodzaje finansowania oraz metody wykonywania określone w tym rozporządzeniu są wybierane na podstawie ich zdolności do realizacji szczegółowych celów działań i osiągania rezultatów, z uwzględnieniem w szczególności kosztów kontroli, obciążenia administracyjnego oraz przewidywanego ryzyka braku zgodności. Dotyczy to wzięcia pod uwagę korzystania z kwot ryczałtowych, stawek ryczałtowych i kosztów jednostkowych, a także finansowania niepowiązanego z kosztami, o których mowa w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowegoParlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/10461a („rozporządzenie finansowe”). Na mocy niniejszego rozporządzenia należy wzmocnić i zwiększyć rolę Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji jako przedsięwzięcia upoważnionego przez instytucje europejskie do wspierania demokracji, społeczeństwa obywatelskiego i praw człowieka na całym świecie. Należy zapewnić Europejskiemu Funduszowi na rzecz Demokracji elastyczność administracyjną i możliwości finansowe do wypłacania dotacji celowych podmiotom społeczeństwa obywatelskiego w państwach objętych polityką sąsiedztwa działającym w zakresie wdrożenia europejskiej polityki sąsiedztwa, szczególnie w odniesieniu do rozwoju demokracji, praw człowieka, wolnych wyborów i rządów prawa. [Popr. 48]

(33)  Nowy Europejski Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Plus („EFZR+”), podobnie jak jego poprzednik, EFZR(36), powinien stanowić zintegrowaną kopertę finansową zapewniającą zdolność finansowania w formie dotacji, gwarancji budżetowych i instrumentów finansowych na całym świecie. EFZR+ powinien wspierać Europejski plan inwestycji zewnętrznych i mieścić w sobie działania łączone i gwarancje budżetowe objęte gwarancją na działania zewnętrzne, w tym te dotyczące ryzyka związanego z niewypłacalnością państwa w związku z operacjami w dziedzinie udzielania pożyczek, uprzednio prowadzone w ramach upoważnienia Europejskiego Banku Inwestycyjnego do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich. Z uwagi na rolę, jaką na mocy Traktatów pełni Europejski Bank Inwestycyjny oraz jego doświadczenie we wspieraniu polityki Unii w ostatnich dekadach, EBI powinien pozostać naturalnym partnerem Komisji w procesie realizacji stosowania działań w ramach gwarancji na działania zewnętrzne. Inne wielostronne banki rozwoju lub krajowe banki rozwoju w UE również dysponują kapitałem i zdolnościami, które mogą wnieść istotną wartość dodaną na rzecz wpływu unijnej polityki rozwoju i dlatego niniejsze rozporządzenie powinno wyraźnie promować udział tych banków w EFZR+. [Popr. 49]

(34)  EFZR+ powinien mieć na celu wsparcie inwestycji jako środek przyczyniający się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju przez wspieranie trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu rozwoju gospodarczego, kulturalnego i społecznego oraz promowanie społeczno-ekonomicznej odporności w krajach partnerskich, ze szczególnym naciskiem na eliminację ubóstwa, zapobieganie konfliktom oraz wspieranie pokojowych, sprawiedliwych i integracyjnych społeczeństw, zrównoważony wzrostpostęp gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, przeciwdziałanie zmianie klimatu przez łagodzenie jej i dostosowanie się do niej, przeciwdziałanie degradacji środowiska, tworzenie godziwych miejsc pracy odpowiadających właściwym standardom MOP i możliwości gospodarczych, w szczególności dla kobiet oraz osób młodych i zagrożonych. Należy położyć nacisk na zapewnienie wysokiej jakości integracyjnej i sprawiedliwej edukacji oraz rozwijanie umiejętności i przedsiębiorczości, a także sektory społeczno-gospodarcze oraz mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, jak również wyeliminowanie konkretnych społeczno-ekonomicznych pierwotnych przyczyn poprzez wzmocnienie struktur edukacyjnych i kulturowych, w tym dla dzieci w nadzwyczajnych sytuacjach humanitarnych i w sytuacjach przymusowych przesiedleń. Powinien on również mieć na celu wspieranie stabilnego środowiska inwestycyjnego, industrializacji, sektorów społeczno-gospodarczych, mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, jak również wzmocnienie demokracji, praworządności i praw człowieka, których brak często stanowi konkretne społeczno-ekonomiczne pierwotne przyczyny nielegalnej migracji i przymusowych wysiedleń, zgodnie z właściwymi indykatywnymi dokumentami programowymi. Należy zwrócić szczególną uwagę na państwa wskazane jako doświadczające niestabilności lub konfliktu, kraje najsłabiej rozwinięte i głęboko zadłużone kraje ubogie. Szczególny nacisk należy położyć również na poprawę świadczenia podstawowych usług publicznych, bezpieczeństwa żywnościowego oraz na poprawę jakości życia szybko rosnącej populacji miejskiej, w tym poprzez odpowiednie, bezpieczne i przystępne cenowo mieszkania. EFZR+ powinien zachęcać do tworzenia partnerstw między podmiotami komercyjnymi i niekomercyjnymi jako środka umożliwiającego ukierunkowanie inwestycji sektora prywatnego na zrównoważony rozwój i eliminację ubóstwa. Strategiczne zaangażowanie organizacji społeczeństwa obywatelskiego i delegatur Unii w krajach partnerskich powinno być również wspierane na wszystkich etapach cyklu projektu, aby pomóc w znalezieniu rozwiązań dostosowanych do potrzeb w zakresie wspierania rozwoju społeczno-gospodarczego społeczności, tworzenia miejsc pracy i nowych możliwości biznesowych. Inwestycje powinny być oparte na analizie konfliktu, skoncentrować się na pierwotnych przyczynach konfliktów i sytuacji niestabilności, przy jednoczesnym maksymalizowaniu zdolności do krzewienia pokoju i minimalizowaniu ryzyka pogłębiania konfliktów. [Popr. 50]

(35)  EFZR+ powinien zwiększać dodatkowość finansowania, eliminować niedoskonałości rynku i nieoptymalne sytuacje w zakresie inwestycji, tworzyć innowacyjne produkty oraz pozyskiwać środki z sektora prywatnego w celu optymalizacji wkładu finansów prywatnych w zrównoważony rozwój na szczeblu lokalnym. Zaangażowanie sektora prywatnego we współpracę Unii z krajami partnerskimi w ramach EFZR+ powinno skutkować wymiernym i dodatkowym wpływem na rozwój, przy pełnym poszanowaniu środowiska, praw społeczności lokalnych i źródeł utrzymania oraz bez zakłócania rynku lokalnegobez nieuczciwej konkurencji z lokalnymi podmiotami gospodarczymi. Zaangażowanie to powinno być racjonalne pod względem kosztów w oparciu o wzajemną rozliczalność oraz podział ryzyka i kosztów. EFZR+, opierając się na odpowiednich kryteriach rozliczalności i przejrzystości, powinien funkcjonować jako „punkt kompleksowej obsługi” mający na celu odbieranie propozycji finansowania od instytucji finansowych i inwestorów publicznych lub prywatnych oraz zapewnianie szeroko zakrojonego wsparcia finansowego kwalifikującym się inwestycjom. [Popr. 51]

(35a)  Gwarancja UE dla niezależnych operacji inwestycyjnych w sektorze publicznym stanowi część EFZR+. Ta gwarancja UE nie jest rozszerzana na niezależne operacje inwestycyjne, które obejmują udzielanie pożyczek sektorowi prywatnemu albo udzielanie pożyczek na rzecz lub na korzyść jednostek państwowych niższego szczebla, które mogą uzyskać dostęp do finansowania jednostek państwowych niższego szczebla bez gwarancji państwowych. Aby pomóc EBI w planowaniu zdolności, minimalna gwarantowana wielkość takich niezależnych operacji inwestycyjnych jest alokowana do EBI. [Popr. 52]

(36)  Gwarancja na działania zewnętrzne powinna być ustanowiona w oparciu o istniejącą gwarancję EFZR i Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych. Gwarancja na działania zewnętrzne powinna wspierać operacje w ramach EFZR+ objęte gwarancjami budżetowymi, pomoc makrofinansową i pożyczki na rzecz państw trzecich w oparciu o decyzję Rady 77/270/Euratom(37). Operacje te powinny być wspierane przy pomocy środków przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu oraz środków przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr …/… (IPA III) i rozporządzeniu (UE) nr .../... (Europejski Instrument na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego), które powinny również obejmować odpowiednio tworzenie rezerw i zobowiązania wynikające z pożyczek udzielanych w ramach pomocy makrofinansowej oraz pożyczek udzielanych krajom trzecim, o których mowa w art. 10 ust. 2 rozporządzenia dotyczącego Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego. W przypadku finansowania operacji w ramach EFZR+ należy traktować priorytetowo te operacje, które mają duży wpływ na tworzenie godnych miejsc pracy i źródeł utrzymania oraz których współczynnik opłacalności zwiększa trwałość inwestycji i które zapewniają najwyższe gwarancje trwałości oraz długoterminowego wpływu na rozwój w ramach odpowiedzialności lokalnej. Działaniom wspieranym z gwarancji na działania zewnętrzne powinna towarzyszyć dogłębna ocena ex ante dotycząca aspektów środowiskowych, finansowych i społecznych, w tym wpływu na prawa człowieka i źródła utrzymania dotkniętych społeczności oraz wpływu na nierówności, jak też wskazanie sposobu postępowania w odniesieniu do nichw stosownych przypadkach i zgodnie z wymogami lepszego stanowienia prawa oraz z uwzględnieniem zasady dobrowolnie i uprzednio wyrażonej zgody dotkniętych społeczności w przypadku inwestycji związanych z ziemią. Gwarancja na działania zewnętrzne nie powinna być wykorzystywana do świadczenia podstawowych usług publicznych, co leży w gestii rządu. Oceny wpływu ex ante powinny również służyć pomiarowi wpływu operacji EFZR+ na rozwój. [Popr. 53]

(37)  W celu zapewnienia elastyczności, zwiększenia atrakcyjności dla sektora prywatnego, wspierania uczciwej konkurencji oraz zmaksymalizowania wpływu inwestycji, należy przewidzieć odstępstwo od przepisów dotyczących metod wykonywania budżetu Unii określonych w rozporządzeniu finansowym, w odniesieniu do kwalifikujących się partnerów. Takimi kwalifikującymi się partnerami mogłyby być również podmioty, którym nie powierza się realizacji partnerstwa publiczno-prywatnego, oraz podmioty prawa prywatnego kraju partnerskiego. [Popr. 54]

(38)  W celu zwiększenia wpływu gwarancji na działania zewnętrzne państwa członkowskie i umawiające się strony Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu powinny mieć możliwość wnoszenia wkładu w formie środków pieniężnych lub gwarancji. Wkład w formie gwarancji nie powinien przekraczać 50 % kwoty operacji gwarantowanych przez Unię. Nie należy tworzyć rezerw w odniesieniu do zobowiązań finansowych powstałych w wyniku tej gwarancji, a bufor płynnościowy powinien być zapewniony przez wspólny fundusz rezerw.

(39)  Działania zewnętrzne są często realizowane stosowane w bardzo zmiennym środowisku wymagającym ciągłego i szybkiego dostosowywania do zmieniających się potrzeb partnerów UE oraz do globalnych wyzwań w dziedzinie praw człowieka i podstawowych wolności, demokracji i dobrych rządów, bezpieczeństwa i stabilności, zmiany klimatu i ochrony środowiska, oceanów, a także kryzysu migracyjnego i jego migracji, w tym jej pierwotnych przyczyn, takich jak ubóstwo i nierówności, oraz wpływu – szczególnie na kraje rozwijające się – coraz większej liczby osób wysiedlonych. Pogodzenie zasady przewidywalności z potrzebą szybkiego reagowania na nowe potrzeby w konsekwencji oznacza dostosowanie realizacji finansowej finansowego zastosowania programów. Aby zwiększyć zdolność UE do reagowania na nieprzewidziane potrzeby nieuwzględnione w programach i dokumentach programowych, a także w oparciu o pozytywne doświadczenia związane z Europejskim Funduszem Rozwoju (EFR), uprzednio zdefiniowana rezerwa na nowe wyzwania i priorytety powinna pozostać nieprzydzielona. Powinna ona być uruchamiana , w należycie uzasadnionych przypadkach, zgodnie z procedurami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu. [Popr. 55]

(40)  Dlatego też, przy poszanowaniu zasady jednoroczności budżetu UE, niniejsze rozporządzenie powinno zachować możliwość zastosowania mechanizmów elastyczności już dopuszczonych na mocy rozporządzenia finansowego w ramach innych polityk, mianowicie w odniesieniu do przeniesień i ponownego zaangażowania funduszy, w celu zapewnienia wydajnego wykorzystania funduszy unijnych zarówno na rzecz obywateli Unii, jak i krajów partnerskich, i maksymalnego zwiększenia w ten sposób puli funduszy unijnych dostępnych na potrzeby interwencji w ramach działań zewnętrznych Unii.

(41)  Zgodnie z art. 83 decyzji Rady …/… (kraje i terytoria zamorskie), osoby i podmioty z siedzibą w krajach i terytoriach zamorskich (KTZ) powinny spełniać kryteria kwalifikowalności do finansowania w ramach niniejszego rozporządzenia, z zastrzeżeniem jego zasad i celów oraz ewentualnych uzgodnień mających zastosowanie do państwa członkowskiego, z którym dany kraj lub terytorium zamorskie są powiązane. Należy ponadto pobudzać współpracę między krajami partnerskimi oraz krajami i terytoriami zamorskimi jak również regionami najbardziej oddalonymi Unii w obszarach wspólnego zainteresowania zgodnie z art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

(42)  Aby zwiększać demokratyczną odpowiedzialność krajów partnerskich za swój rozwój oraz podnosić trwałość pomocy zewnętrznej, Unia powinna, w stosownych przypadkach, propagować wykorzystanie instytucji, zasobów, wiedzy eksperckiej, systemów i procedur krajów partnerskich we wszystkich aspektach cyklu projektu dotyczącego współpracy, zapewniając jednocześnie lokalne zasoby i wiedzę ekspercką oraz pełne zaangażowanie lokalnych rządów i społeczeństwa obywatelskiego. Unia powinna również zapewniać urzędnikom samorządów terytorialnych i organizacjom społeczeństwa obywatelskiego programy szkoleniowe na temat sposobów stosowania finansowania unijnego, by pomóc im zwiększyć kwalifikowalność i wydajność ich projektów. Programy te powinny być przeprowadzane w odnośnych krajach i dostępne w języku danego kraju jako uzupełnienie utworzonych również programów nauczania na odległość, aby zagwarantować ukierunkowane szkolenia odpowiadające potrzebom tego kraju. [Popr. 56]

(43)  Roczne lub wieloletnie plany działania i środki, o których mowa w art. 19, stanowią programy prac na mocy rozporządzenia finansowego. Roczne lub wieloletnie plany działania składają się z zestawu środków zgrupowanych w jednym dokumencie.

(44)  Zgodnie z rozporządzeniem finansowym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013(38), rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95(39), rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96(40) i rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939(41) interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą skutecznych i proporcjonalnych środków, w tym środków zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, ich wykrywania, korygowania i dochodzenia, a także odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniem (Euratom, WE) nr 2185/96 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia administracyjne, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy finansowe Unii. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska może prowadzić dochodzenia i ścigać nadużycia finansowe i inne przestępstwa naruszające interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371(42). Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, w pełni współpracują w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznają konieczne prawa i dostęp Komisji, OLAF-owi i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu oraz zapewniają, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa; W tym celu umowy z państwami i terytoriami trzecimi oraz organizacjami międzynarodowymi, a także każda umowa lub porozumienie wynikające z wykonania niniejszego rozporządzenia powinny zawierać przepisy wyraźnie uprawniające Komisję, Trybunał Obrachunkowy i OLAF do prowadzenia takich audytów, weryfikacji na miejscu i inspekcji, zgodnie z odpowiednimi kompetencjami tych organów, i zapewniać, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa.

(44a)  Aby przyczynić się do międzynarodowej walki z oszustwami podatkowymi, uchylaniem się od opodatkowania, korupcją i praniem pieniędzy, wszelkie środki finansowe w ramach niniejszego rozporządzenia należy przekazywać w całkowicie transparentny sposób. Ponadto kwalifikujący się kontrahenci nie powinni wspierać działań prowadzonych w celach niezgodnych z prawem ani uczestniczyć w żadnych operacjach w zakresie finansowania lub inwestycji realizowanych przez podmiot znajdujący się w jurysdykcji niechętnej współpracy lub w raju podatkowym. Kontrahenci powinni wstrzymać się również od unikania opodatkowania lub korzystania z programów agresywnego planowania podatkowego. [Popr. 57]

(45)  W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania odpowiednich przepisów niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te są wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011(43). [Popr. 58]

(46)  W celu uzupełnienia lub innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE należy przekazać Komisji w odniesieniu do określenia strategii Unii, obszarów priorytetowych, szczegółowych celów, oczekiwanych rezultatów, sprecyzowanych wskaźników realizacji celów oraz konkretnego przydziału środków finansowych i form współpracy w odniesieniu do każdego programu geograficznego i tematycznego, a także w odniesieniu do planów działania i środków, które nie opierają się na dokumentach programowych ustanawiających ramy operacyjne w zakresie praw człowieka i ramy zarządzania ryzykiem, decydujących o potrzebach nieuwzględnionych w programach lub dokumentach programowych, decydujących o zawieszeniu pomocy, ustanawiających ramy podejścia opartego na wynikach, określających wskaźniki tworzenia rezerw, ustanawiających ramy monitorowania i oceny oraz rozszerzających zakres działań na państwa i terytoria nieobjęte przepisami niniejszego rozporządzenia. W celu zmiany niektórych innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia, uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej TFUE należy przekazać Komisji w odniesieniu do wskaźników tworzenia rezerw określonych w art. 26 ust. 3, obszarów objętych współpracą i interwencją wymienionych w załączniku II, III i IV, obszarów priorytetowych operacji w ramach EFZR+ oraz okien inwestycyjnych wymienionych w załączniku V, zarządzania EFZR+ określonego w załączniku VI oraz a także wskaźników realizacji celów określonych wymienionych w załączniku VII, jeżeli uznaje się to za konieczne, oraz w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przepisami dotyczącymi ustanowienia ram monitorowania i oceny. [Popr. 59]

(47)  Zgodnie z ust. 22 i 23 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r.(44) konieczne jest dokonanie oceny tego programu w oparciu o informacje zebrane przy wykorzystaniu określonych wymogów dotyczących monitowania, przy czym należy unikać nadmiernej regulacji i obciążeń administracyjnych, zwłaszcza względem państw członkowskich. W stosownych przypadkach wymogi takie mogą powinny obejmować wymierne wskaźniki służące jako podstawa do przeprowadzenia oceny skutków programu. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertówz odpowiednimi zainteresowanymi stronami takimi jak społeczeństwo obywatelskie i eksperci, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych. [Popr. 60]

(48)  Odesłania do instrumentów unijnych w art. 9 decyzji Rady 2010/427/UE(45), które zastępuje się niniejszym rozporządzeniem, powinny być rozumiane jako odesłania do Ze względu na szeroki charakter i zakres niniejszego rozporządzenia oraz w celu zapewnienia spójności między zasadami, celami i wydatkami na mocy zarówno niniejszego rozporządzenia, a Komisja powinna zapewnić, aby niniejsze rozporządzenie było wykonane zgodnie z rolą, jaką pełni ESDZ, jak określono w przywołanej decyzji., jak i innych instrumentów finansowania zewnętrznego, takich jak rozporządzenie (UE) .../... (EINS), lub instrumentów, które są nierozerwalnie związane z polityką zewnętrzną, takich jak rozporządzenie (UE) .../... (IPA III), horyzontalna grupa sterująca, w skład której wchodzą wszystkie właściwe służby Komisji i ESDZ, i której przewodniczy wiceprzewodnicząca Komisji / wysoka przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa lub przedstawiciel tego organu, powinna odpowiadać za sterowanie, koordynację i zarządzanie politykami, programami, celami i działaniami na podstawie niniejszego rozporządzenia w celu zapewnienia spójności, wydajności, przejrzystości i rozliczalności finansowania zewnętrznego Unii. Wiceprzewodnicząca / wysoka przedstawiciel powinna zadbać o ogólną koordynację polityczną działań zewnętrznych Unii. W przypadku wszystkich działań, w tym również działań w ramach szybkiego reagowania i nadzwyczajnych środków pomocowych, a także w całym okresie trwania cyklu programowania, planowania i stosowania instrumentu wysoka przedstawiciel i ESDZ współpracują z właściwymi komisarzami i służbami Komisji wytypowanymi na podstawie charakteru i celów przewidzianego działania, korzystając przy tym z ich wiedzy fachowej. Wszystkie wnioski dotyczące decyzji należy przygotowywać zgodnie z procedurami Komisji i przedkładać jej celem przyjęcia. [Popr. 61]

(48a)  Stosowanie niniejszego rozporządzenia powinno, w stosownych przypadkach, stanowić uzupełnienie środków przyjętych przez Unię w dążeniu do realizacji celów wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w ramach tytułu V rozdział 2 TUE i środków przyjętych w ramach części piątej TFUE oraz powinno być zgodne z tymi środkami. [Popr. 62]

(49)  Planowane działania, jak przewidziano poniżej, powinny być ściśle zgodne z warunkami i procedurami określonymi w unijnych środkach ograniczających, [Popr. 63]

(49a)  Parlament Europejski powinien być w pełni zaangażowany na etapach projektowania, programowania, monitorowania i oceny instrumentów w celu zagwarantowania kontroli politycznej i demokratycznego nadzoru oraz rozliczalności finansowania Unii w obszarze działań zewnętrznych. Należy wzmocnić dialog między instytucjami, aby zapewnić, by Parlament Europejski był w stanie sprawować kontrolę polityczną podczas stosowania niniejszego rozporządzenia w sposób systematyczny i sprawny, zwiększając tym samym skuteczność i legitymację. [Popr. 64]

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

TYTUŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia program „Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej” („instrument”).

Określa ono cele instrumentu, budżet na lata 2021–2027, formy finansowania unijnego oraz zasady dotyczące przyznawania takiego finansowania.

Ustanawia ono również Europejski Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Plus („EFZR+”) oraz gwarancję na działania zewnętrzne.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1)  „program krajowy” oznacza program indykatywny obejmujący jedno państwo;

2)  „program wielokrajowy” oznacza program indykatywny obejmujący więcej niż jedno państwo;

3)  „współpraca transgraniczna” oznacza współpracę pomiędzy jednym państwem członkowskim lub większą ich liczbą z jednej strony, a jednym państwem trzecim i terytorium położonym wzdłuż zewnętrznych granic Unii lub większą ich liczbą – z drugiej strony;

4)  „program regionalny” oznacza indykatywny program wielokrajowy obejmujący więcej niż jedno państwo trzecie w ramach tego samego obszaru geograficznego, zgodnie z art. 4 ust. 2;

5)  „program transregionalny” oznacza indykatywny program wielokrajowy obejmujący więcej niż jedno państwo trzecie w ramach różnych obszarów geograficznych, zgodnie z art. 4 ust. 2 niniejszego rozporządzenia;

6)  „podmiot prawny” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną utworzoną i uznaną za taką na mocy prawa krajowego, unijnego lub międzynarodowego, która posiada osobowość prawną i która – działając w swoim własnym imieniu – może wykonywać prawa i podlegać obowiązkom, albo podmiot nieposiadający osobowości prawnej zgodnie z art. 197 ust. 2 lit. c) rozporządzenia finansowego;

6a)  „organizacje społeczeństwa obywatelskiego” oznaczają wszystkie struktury niepaństwowe, niekomercyjne i nastawione pokojowo, dzięki którym ludzie łączą się w imię wspólnych celów i ideałów, czy to politycznych, kulturowych, społecznych, ekonomicznych, religijnych, środowiskowych, czy rozliczających władze, które działają na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym lub międzynarodowym, i które mogą obejmować organizacje miejskie i wiejskie, jak również formalne i nieformalne; w kontekście programu tematycznego na rzecz praw człowieka i demokracji „społeczeństwo obywatelskie” obejmuje jednostki lub grupy, które są niezależne od państwa i których działania pomagają w krzewieniu praw człowieka i demokracji, w tym obrońców praw człowieka zgodnie z definicją określoną w deklaracji ONZ o obrońcach praw człowieka; [Popr. 65]

6b)  „władze lokalne” oznaczają organy rządowe lub publiczne, które działają na szczeblu niższym niż krajowy (np. na szczeblu gminy, wspólnoty, okręgu, powiatu, prowincji lub regionu). [Popr. 66]

7)  „okno inwestycyjne” oznacza docelowy obszar wsparcia z gwarancji EFZR+ udzielanego portfelom inwestycyjnym w konkretnych regionach, krajach lub sektorach;

8)  „wnoszący wkład” oznacza państwo członkowskie, międzynarodową instytucję finansową lub instytucję publiczną państwa członkowskiego, agencję publiczną lub inny publiczny lub prywatny organ wnoszący wkład do wspólnego funduszu rezerw w postaci środków pieniężnych lub gwarancji. [Popr. 67]

8a)  „dodatkowość” oznacza zasadę, która zapewnia, że gwarancja na działania zewnętrzne przyczynia się do zrównoważonego rozwoju za pośrednictwem operacji, których nie można by przeprowadzić bez tej gwarancji lub które osiągają pozytywne wyniki lepsze od tych, które można by osiągnąć bez tej gwarancji, jak również przyciąganie finansowania z sektora prywatnego oraz eliminowanie niedoskonałości rynku lub nieoptymalnych sytuacji w zakresie inwestycji, a także poprawę jakości, trwałości, wpływu lub skali inwestycji. Zasada ta zapewnia również, aby operacje w zakresie inwestycji i finansowania objęte gwarancją na działania zewnętrzne nie zastępowały wsparcia państwa członkowskiego, prywatnych środków finansowych ani innej interwencji finansowej Unii lub międzynarodowej, a także unikały wypierania innych inwestycji publicznych lub prywatnych. Projekty wspierane w ramach gwarancji na działania zewnętrzne zazwyczaj powinny mieć wyższy profil ryzyka niż portfel inwestycyjny wspierany przez kwalifikujących się kontrahentów w ramach ich zwykłych strategii inwestycyjnych bez gwarancji na działania zewnętrzne. [Popr. 68]

8b)  „kraje uprzemysłowione” oznaczają państwa trzecie inne niż kraje rozwijające się, które są uwzględnione w wykazie państw odbiorców oficjalnej pomocy rozwojowej („ODA”), sporządzonym przez Komitet Pomocy Rozwojowej OECD („OECD-DAC”). [Popr. 69]

8c)  „ubóstwo” oznacza wszystkie warunki, w których ludzie żyją w niedostatku i w rozmaitych środowiskach i kontekstach lokalnych są postrzegani jako pozbawieni pewnych możliwości; ubóstwo przejawia się przede wszystkim w następujących aspektach: gospodarczym, ludzkim, politycznym, społeczno-kulturowym i możliwości zapewnienia ochrony. [Popr. 70]

8d)   „uwrażliwienie na kwestie płci” oznacza działania mające na celu zrozumienie i uwzględnienie czynników społecznych i kulturowych związanych z wykluczeniem i dyskryminacją ze względu na płeć we wszystkich obszarach życia publicznego i prywatnego; [Popr. 71]

8e)   „uwrażliwienie na konflikty” oznacza podejmowanie działań ze świadomością, że wszelkie inicjatywy przeprowadzane w środowisku dotkniętym konfliktem będą oddziaływać na ten konflikt, a oddziaływanie to prowadzi do konsekwencji, które mogą wywrzeć pozytywne lub negatywne skutki; uwrażliwienie na konflikty oznacza również zapewnienie, by w miarę możliwości unikać negatywnego wpływu działań Unii (działań politycznych, działań dotyczących polityk, pomocy zewnętrznej) i maksymalizować pozytywny wpływ na dynamikę konfliktu, a tym samym przyczyniać się do zapobiegania konfliktom, stabilności strukturalnej i budowania pokoju. [Popr. 72]

Każde odniesienie do praw człowieka rozumie się jako uwzględniające podstawowe wolności. [Popr. 73]

W kontekście art. 15 „kraje najbardziej potrzebujące” mogą również obejmować kraje wymienione w załączniku I. [Popr. 74]

Artykuł 3

Cele

1.  Celem ogólnym niniejszego rozporządzenia jest ustanowienie ram finansowych umożliwiających Unii umacnianie i propagowanie wartości i, zasad i podstawowych interesów Unii na całym świecie, tak aby dążyć do realizacji celów i zasad zgodnie z celamizasadami działań zewnętrznych Unii określonych w art. 3 ust. 5, art. 8 i 21 Traktatu o Unii Europejskiej oraz w art. 11 i 208 TFUE. [Popr. 75]

2.  Zgodnie z ust. 1 cele szczegółowe niniejszego rozporządzenia są następujące:

a)  wsparcie dialogu i współpracy z państwami trzecimi i regionami objętymi polityką sąsiedztwa, krajami w Afryce Subsaharyjskiej, w Azji i na Pacyfiku oraz w obu Amerykach i na Karaibach;

aa)  przyczynianie się do wypełnienia międzynarodowych zobowiązań i celów, na które Unia przystała, w szczególności Agendy 2030, celów zrównoważonego rozwoju oraz porozumienia paryskiego; [Popr. 76]

ab)  nawiązanie szczególnie silnych relacji z krajami ze wschodniego i południowego sąsiedztwa Unii, opartych na współpracy, pokoju i bezpieczeństwie, wzajemnej rozliczalności i wspólnym zaangażowaniu na rzecz powszechnych wartości demokracji, rządów prawa i poszanowania praw człowieka, integracji społeczno-gospodarczej oraz ochrony środowiska i działań na rzecz klimatu; [Popr. 77]

ac)  dążenie do zmniejszenia, a w perspektywie długoterminowej likwidacja ubóstwa, w szczególności w krajach najsłabiej rozwiniętych (LDC); umożliwienie zrównoważonego rozwoju społecznego i gospodarczego; [Popr. 78]

b)  wzmocnienie i wsparcie na poziomie globalnym demokracji, rządów prawa i praw człowieka, wsparcie organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych, dalsze zapewnianie stabilności i pokoju, zapobieganie konfliktom i wspieranie sprawiedliwych i integracyjnych społeczeństw, stymulowanie multilateralizmu, międzynarodowej sprawiedliwości i rozliczalności oraz rozwiązywanie innych globalnych i regionalnych problemów, w tym związanych z migracją i mobilnością zmiany klimatu i degradacji środowiskowej, a także uwzględniane potrzeb i priorytetów polityki zagranicznej określonych w załączniku III, w tym promowanie budowania zaufania i dobrych relacji sąsiedzkich; [Popr. 79]

ba)  ochrona, wspieranie i propagowanie praw człowieka, demokracji, praworządności, a także równouprawnienia płci i równości społecznej, w tym w najtrudniejszych okolicznościach i sytuacjach pilnych we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, w tym z obrońcami praw człowieka na całym świecie; [Popr. 80]

c)  szybkie reagowanie na: sytuacje kryzysowe, niestabilność i konflikty, wyzwania związane z odpornością i łączenie pomocy humanitarnej z działaniami na rzecz rozwoju oraz potrzeby i priorytety polityki zagranicznej. [Popr. 81]

Osiągnięcie tych celów mierzy się z zastosowaniem właściwych wskaźników, o których mowa w art. 31.

3.  Przynajmniej 92 % 95 % wydatków w ramach niniejszego rozporządzenia spełnia kryteria oficjalnej pomocy rozwojowej ustanowione przez Komitet Pomocy Rozwojowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. Niniejsze rozporządzenie przyczynia się do osiągnięcia wspólnego celu, jakim jest osiągnięcie poziomu przekazywania krajom najsłabiej rozwiniętym oficjalnej pomocy rozwojowej w wysokości 0,2 % dochodu narodowego brutto Unii i przekazywania 0,7 % dochodu narodowego brutto Unii jako oficjalnej pomocy rozwojowej w ramach czasowych Agendy 2030. [Popr. 82]

3a.  Co najmniej 20 % oficjalnej pomocy rozwojowej finansowanej na podstawie niniejszego rozporządzenia, we wszystkich programach, geograficznych i tematycznych, rocznie i w czasie trwania działań, musi być zarezerwowane na włączenie społeczne i rozwój społeczny, aby wesprzeć i wzmocnić świadczenie podstawowych usług społecznych, takich jak usługi zdrowotne, edukacja żywienie i ochrona socjalna, w szczególności dla grup najbardziej marginalizowanych, z naciskiem na kobiety i dzieci. [Popr. 83]

3b.  W przypadku co najmniej 85 % programów geograficznych i tematycznych finansowanych z oficjalnej pomocy rozwojowej na podstawie niniejszego rozporządzenia równouprawnienie płci i prawa kobiet i dziewcząt oraz wzmocnienie ich pozycji stanowią cel główny lub znaczący, jak określono przez Komitet Pomocy Rozwojowej przy OECD. W znacznej części tych programów równouprawnienie płci i prawa kobiet i dziewcząt oraz wzmocnienie ich pozycji muszą stanowić cel główny. [Popr. 84]

Artykuł 4

Zakres stosowania i struktura

1.  Finansowanie unijne udzielane na podstawie niniejszego rozporządzenia wdraża się, stosującstosuje się przez: [Popr. 85]

a)  programy geograficzne

b)  programy tematyczne

c)  działania szybkiego reagowania.

2.  Programy o określonym zasięgu geograficznym obejmują współpracę państwową i wielopaństwową na następujących obszarach:

a)  sąsiedztwo

b)  Afryka Subsaharyjska

c)  Azja i kraje Pacyfiku

d)  obie Ameryki i Karaiby.

Programy o określonym zasięgu geograficznym mogą obejmować wszystkie państwa trzecie z wyjątkiem kandydatów lub potencjalnych kandydatów określonych w rozporządzeniu (UE) nr …/…(46). (IPA) oraz kraje i terytoria zamorskie określone w decyzji Rady …/… (UE). Mogą być również ustanawiane programy o kontynentalnym lub transregionalnym zasięgu geograficznym, w szczególności program panafrykański obejmujący kraje afrykańskie, o których mowa w lit. a) i b), oraz program obejmujący kraje Afryki, Karaibów i Pacyfiku, o których mowa w lit. b), c) i d). [Popr. 86]

Programy o określonym zasięgu geograficznym na obszarze objętym polityką sąsiedztwa mogą obejmować każde państwo, o którym mowa w załączniku I.

Ze względu na realizację celów przewidzianych w art. 3, programy o określonym zasięgu geograficznym dotyczą obszarów współpracy określonych w załączniku II.

3.  Programy tematyczne obejmują działania związane z realizacją celów zrównoważonego rozwoju na poziomie globalnym w następujących obszarach:

a)  prawa człowieka i demokracja,

b)  organizacje społeczeństwa obywatelskiego i władze lokalne; [Popr. 87]

c)  stabilność i pokój,

d)  wyzwania globalne.

da)  potrzeby i priorytety polityki zagranicznej. [Popr. 88]

Programy tematyczne mogą obejmować wszystkie państwa trzecie, jak również kraje i terytoria zamorskie określone mają pełen dostęp do programów tematycznych, jak określono w decyzji Rady …/… (UE). Należy zapewnić ich rzeczywisty udział, z uwzględnieniem ich specyficznych cech i szczególnych wyzwań, z którymi muszą się mierzyć. [Popr. 89]

Ze względu na realizację celów przewidzianych w art. 3, programy tematyczne dotyczą obszarów interwencji określonych w załączniku III.

4.  Działania szybkiego reagowania umożliwiają wczesne podjęcie działań, które:

a)  przyczyniają się do przywrócenia pokoju, stabilności i zapobiegania konfliktom w sytuacjach nagłych, początku kryzysu, kryzysowych i pokryzysowych; [Popr. 90]

b)  przyczyniają się do wzmocnienia odporności państw, w tym władz lokalnych, społeczeństw, wspólnot i jednostek oraz do łączenia pomocy humanitarnej z działaniami na rzecz rozwoju; [Popr. 91]

c)  uwzględniają potrzeby i priorytety polityki zagranicznej. [Popr. 92]

Działania szybkiego reagowania mogą obejmować wszystkie państwa trzecie, jak również kraje i terytoria zamorskie określone w decyzji Rady …/… (UE).

Ze względu na realizację celów przewidzianych w art. 3, działania szybkiego reagowania dotyczą obszarów interwencji określonych w załączniku IV.

5.  Działania podejmowane w ramach niniejszego rozporządzenia wdrażane stosowane są głównie przez programy o określonym zasięgu geograficznym. [Popr. 93]

Działania wdrażane stosowane w ramach programów tematycznych stanowią uzupełnienie działań finansowanych w ramach programów o określonym zasięgu geograficznym i wspierają globalne i transregionalne inicjatywy na rzecz realizacji celów uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym, w szczególności celów zrównoważonego rozwoju,o których mowa w art. 3 ust. 2 lit. aa), a także ochrony globalnych dóbr publicznych i rozwiązywania wyzwań globalnych. Działania w ramach programów tematycznych mogą być również podejmowane niezależnie, w tym w przypadku braku programu o określonym zasięgu geograficznym lub gdy dane działanie nie może być odpowiednio uwzględnione w programach o określonym zasięgu geograficznym. [Popr. 94]

Działania szybkiego reagowania stanowią uzupełnienie programów geograficznych i tematycznych, jak również działań finansowanych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/96 z dnia 20 czerwca 1996 r. [rozporządzenie w sprawie pomocy humanitarnej]. Działania te są opracowywane i  realizowane stosowane w sposób, który w stosownych przypadkach umożliwia zachowanie ich ciągłości w ramach programów geograficznych lub tematycznych. [Popr. 95]

6.  Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu uzupełnienia lub zmiany załączników II, III i IV.

Artykuł 5

Spójność, zgodność i komplementarność

1.  Podczas wdrażania stosowania niniejszego rozporządzenia zapewnia się zgodność, spójność, synergię i komplementarność z innymi wszystkimi obszarami działań zewnętrznych Unii, w tym z innymi zewnętrznymi instrumentami finansowania, w szczególności z rozporządzeniem (UE) .../... [rozporządzeniem IPA III], a także środkami przyjętymi na podstawie tytułu V rozdział 2 TUE i części piątej TFUE, i jej innymi odnośnymi politykami i programami, a także spójność polityk na rzecz rozwoju. Przy stosowaniu polityk, które mogłyby mieć wpływ na kraje rozwijające się, Unia bierze pod uwagę cele współpracy na rzecz rozwoju. [Popr. 96]

1a.   Unia i państwa członkowskie koordynują swoje odpowiednie programy wsparcia w celu zwiększenia skuteczności i wydajności ich realizacji oraz zapobiegania nakładaniu się finansowania. [Popr. 97]

1b.  Podczas stosowania niniejszego rozporządzenia Komisja i ESDZ uwzględniają należycie stanowiska Parlamentu Europejskiego. [Popr. 98]

2.  Działania objęte zakresem rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/96 nie są finansowane na podstawie niniejszego rozporządzenia.

3.  W stosownych przypadkach inne programy unijne mogą mieć wkład w działania przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, pod warunkiem, że wkłady z programów nie pokrywają tych samych kosztów. Niniejsze rozporządzenie może także mieć wkład w środki przewidziane w innych programach unijnych, pod warunkiem, że wkład ten nie pokrywa tych samych kosztów. W takich przypadkach w programie prac obejmującym te działania określa się, który zbiór zasad ma zastosowanie.

Artykuł 6

Budżet

1.  Pula środków finansowych na wykonanie stosowanie niniejszego rozporządzenia na lata 2021–2027 wynosi 89 20082 451 mln EUR w cenach z 2018 r. (93 154 mln EUR w cenach bieżących) [100 %] [Popr. 99]

2.  Pula środków finansowych, o której mowa w ust. 1, składa się z:

a)  68 000 63 687 mln EUR w cenach z 2018 r. (71 954 mln EUR w cenach bieżących) [77,24 %] na programy geograficzne: [Popr. 100]

–  sąsiedztwo: co najmniej 22 000 20 572 mln EUR w cenach z 2018 r. (23 243 mln w cenach bieżących) [24,95 %], [Popr. 101]

–  Afryka Subsaharyjska: co najmniej 32 000 30 723 mln EUR w cenach z 2018 r. (34 711 mln EUR w cenach bieżących) [37,26 %], [Popr. 102]

–  Azja i kraje Pacyfiku: 10 000 8 851 mln EUR w cenach z 2018 r. (10 000 mln EUR w cenach bieżących) [10,73 %], w tym co najmniej 620 mln EUR w cenach z 2018 r. (700 mln EUR w cenach bieżących) dla krajów Pacyfiku, [Popr. 103]

–  obie Ameryki i Karaiby: 4 000 3 540 mln EUR w cenach z 2018 r. (4 000 mln EUR w cenach bieżących ) [4,29 %], w tym 1 062 mln EUR w cenach z 2018 r. (1 200 mln EUR w cenach bieżących) dla Karaibów, [Popr. 104]

b)  7 000 9 471 mln EUR w cenach z 2018 r. (10 700 mln EUR w cenach bieżących) [11,49 %] na programy tematyczne: [Popr. 105]

–  prawa człowieka i demokracja: 1 500 co najmniej 1 770 mln EUR w cenach z 2018 r. (2 000 mln EUR w cenach bieżących) [2,15 %], z czego do 25 % programu ma być przeznaczone na finansowanie unijnych misji obserwacji wyborów, [Popr. 106]

–  organizacje społeczeństwa obywatelskiego: 1 500 i władze lokalne: 2 390 mln EUR w cenach z 2018 r. (2 700 mln EUR w cenach bieżących [2,90 %], z czego 1 947 mln EUR w cenach z 2018 r. (2 200 mln w cenach bieżących) [2,36 %] dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego i 443 mln w cenach z 2018 r. (500 mln w cenach bieżących) [0,54 %] dla władz lokalnych, [Popr. 107]

–  stabilność i pokój: 1 000885 mln EUR w cenach z 2018 r. (1 000 mln EUR w cenach bieżących) [1,07 %], [Popr. 108]

–  globalne wyzwania: 3 000 3 983 mln EUR w cenach z 2018 r. (4 500 mln EUR w cenach bieżących) [4,83 %], [Popr. 109]

–  potrzeby i priorytety polityki zagranicznej: 443 mln EUR w cenach z 2018 r. (500 mln w cenach bieżących) [0,54 %], [Popr. 110]

c)  4 000 3 098 mln EUR w cenach z 2018 r. (3 500 mln EUR w cenach bieżących [3,76 %] na działania szybkiego reagowania:

–  stabilność i zapobieganie konfliktom w sytuacjach pilnych, początku kryzysu, kryzysowych i pokryzysowych: 1 770 mln w cenach z 2018 r. (2 000 mln EUR w cenach bieżących) [2,15%],

–  wzmacnianie odporności państw, społeczeństw, wspólnot i jednostek oraz łączenie pomocy humanitarnej z działaniami na rzecz rozwoju: 1 328 mln w cenach z 2018 r. (1 500 mln EUR w cenach bieżących) [1,61%], [Popr. 111]

3.  Rezerwa na nowe wyzwania i priorytety w kwocie 10 200 6 196 mln EUR w cenach z 2018 r. (7 000 mln EUR w cenach bieżących) [7,51 %] stanowi powiększenie kwot, o których mowa w ust. 2, zgodnie z art. 15. [Popr. 112]

4.  Pula środków finansowych, o której mowa w ust. 2 lit. a), odpowiada co najmniej 75 % puli środków finansowych, o której mowa w ust. 1.

4a.  Działania określone w art. 9 są finansowane do kwoty 270 mln EUR. [Popr. 113]

4b.  Roczne środki są zatwierdzane przez Parlament Europejski i Radę w granicach określonych w wieloletnich ramach finansowych podczas procedury budżetowej, po uzgodnieniu priorytetów przez instytucje. [Popr. 114]

Artykuł 7

Ramy polityki

Ogólne ramy polityki do celów wdrażania stosowania niniejszego rozporządzenia obejmują układy o stowarzyszeniu, umowy o partnerstwie i współpracy, umowy wielostronnehandlowe oraz inne umowy ustanawiające prawnie wiążące stosunki z krajami partnerskimi,zalecenia i akty przyjmowane w organach ustanowionych na mocy tych umów, a także istotne umowy wielostronne, akty ustawodawcze Unii, konkluzje Rady Europejskiej, konkluzje Rady, oświadczenia przyjęte podczas szczytów lub i inne oświadczenia międzynarodowe oraz wnioski ze spotkań na wysokim szczeblu z krajami partnerskimi, stosowne rezolucje i stanowiska Parlamentu Europejskiego, komunikaty Komisji lub wspólne komunikaty Komisji oraz Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa , a także konwencje i rezolucje Organizacji Narodów Zjednoczonyc. [Popr. 115]

Artykuł 8

Zasady ogólne

1.  Unia dąży, poprzez dialog i współpracę z krajami i regionami partnerskimi, poprzez działania w ONZ i na innych forach międzynarodowych oraz poprzez współpracę z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, władzami lokalnymi i podmiotami prywatnymi do propagowania, rozwijania i umacniania zasad, demokracji, praworządności, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, na których się opiera, a mianowicie demokracji, praworządności, dobrych rządów, powszechności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności, poszanowania godności ludzkiej, równości i solidarności oraz respektowania zasad Karty Narodów Zjednoczonych i prawa międzynarodowego. Finansowanie na podstawie niniejszego rozporządzenia jest zgodne z tymi zasadami, jak również ze zobowiązaniami Unii wynikającymi z prawa międzynarodowego. [Popr. 116]

1a.  Zgodnie z art. 2 i 21 TUE wkład Unii w demokrację i praworządność oraz w promowanie i ochronę praw człowieka i podstawowych wolności jest zakorzeniony w Powszechnej deklaracji praw człowieka, międzynarodowym prawie dotyczącym praw człowieka i międzynarodowym prawie humanitarnym. [Popr. 117]

2.  Aby przestrzegać zasad dotyczących praw człowieka i wspierać posiadaczy tych praw, szczególnie z ubogich i słabszych ze zmarginalizowanych i słabych grup społecznych, obejmujących mniejszości, kobiety, dzieci i młodzież, osoby starsze, ludy tubylcze, osoby LGBTI i osoby niepełnosprawne, w dochodzeniu swoich praw, w tym istotnych praw pracowniczych i w zakresie włączenia społecznego, a także aby pomagać krajom partnerskim w realizacji ich międzynarodowych zobowiązań w zakresie praw człowieka, należy stosować podejście oparte na prawach człowieka, obejmujące wszystkie prawa człowieka, zarówno obywatelskie, jak i polityczne lub gospodarcze, społeczne oraz kulturalne. Niniejsze rozporządzenie wspiera równouprawnienie płci i wzmacnianie pozycji kobiet, młodzieży i dzieci, w tym w odniesieniu do zdrowia oraz praw seksualnych i reprodukcyjnych. [Popr. 118]

3.  Unia wspiera, stosownie do okoliczności, realizację dwustronnej, regionalnej i wielostronnej współpracy oraz dialogu, umów o partnerstwie oraz trójstronnej współpracy.

Unia propaguje wielostronne i oparte na prawach człowieka i wartościach podejście do globalnych publicznych dóbr i wyzwań, a także współpracuje w tym zakresie z państwami członkowskimi, krajami partnerskimi, organizacjami międzynarodowymi, w tym międzynarodowymi instytucjami finansowymi oraz agencjami, funduszami i programami ONZ, i innymi darczyńcami. [Popr. 119]

Unia wspiera współpracę z organizacjami międzynarodowymi oraz regionalnymi i innymi darczyńcami. [Popr. 120]

W stosunkach z krajami partnerskimi bierze się pod uwagę ich wyniki w realizacji zobowiązań, umów międzynarodowych, w szczególności porozumienia paryskiego, oraz stosunki umowne z Unią, w szczególności układy o stowarzyszeniu, umowy o partnerstwie i współpracy oraz umowy handlowe. [Popr. 121]

4.  W stosownych przypadkach Współpraca między Unią i państwami członkowskimi z jednej strony a krajami partnerskimi z drugiej oparta jest na zasadach skuteczności pomocy rozwojowej, w ramach wszystkich jej rodzajów, i ma na celu ich propagowanie. Zasady te to: odpowiedzialność krajów partnerskich za priorytety w dziedzinie rozwoju, skoncentrowanie się na rezultatach, integracyjne partnerstwa na rzecz rozwoju, przejrzystość i wzajemna rozliczalność, a także dostosowanie do priorytetów krajów partnerskich. Unia propaguje skuteczne i wydajne uruchamianie i wykorzystanie środków. [Popr. 122]

Zgodnie z zasadą partnerstwa sprzyjającego integracji w stosownych przypadkach Komisja zapewnia, aby należycie zasięgano opinii właściwych zainteresowanych podmiotów z państw trzecich, w tym organizacji społeczeństwa obywatelskiego i lokalnych władz, a także by podmioty te miały szybki dostęp do właściwych informacji pozwalających im odgrywać istotną rolę w procesach opracowywania, wdrażaniastosowania i związanego z tym monitorowania programów. [Popr. 123]

Zgodnie z zasadą odpowiedzialności Komisja preferuje, w stosownych przypadkach, korzystanie z systemów krajów partnerskich przy wdrażaniustosowaniu programów. [Popr. 124]

5.  Dążąc do zwiększenia komplementarności i skuteczności swoich działań, Unia i państwa członkowskie koordynują swoje polityki i konsultują się wzajemnie co do swych programów pomocy, w tym w organizacjach międzynarodowych i podczas konferencji międzynarodowych.

6.  Programy i działania na podstawie niniejszego rozporządzenia uwzględniają kwestie zmiany klimatu, ochrony środowiska zgodnie z art. 11 TFUE, zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi i gotowości na wypadek klęsk, rozwoju społecznego, zapobiegania konfliktom i budowania pokoju, równouprawnienia płci oraz wzmocnienia pozycji kobiet, dzieci i młodzieży, niedyskryminacji, edukacji i kultury oraz cyfryzacji, a także wzajemne powiązania między celami zrównoważonego rozwoju, tak aby propagować zintegrowane działania, które mogą przynosić dodatkowe korzyści i przyczyniać się do osiągania licznych celów w sposób spójny. Te programy i działania prowadzone są w oparciu o analizę zdolności, ryzyka i zagrożeń, a także uwzględniając ukierunkowane na ludzi i społeczność podejście oparte na odporności i kontekst konfliktu. Są one zgodne z zasadą niepozostawiania nikogo bez pomocy i zasadą „nie szkodzić”. [Popr. 125]

7.  Bez uszczerbku dla innych celów działań zewnętrznych Unii, wobec partnerów przyjmuje się bardziej skoordynowane, całościowe i usystematyzowane podejście do kwestii migracji, a ich skuteczność jest regularnie oceniana, bez uzależniania przyznawania pomocy rozwojowej krajom trzecim od współpracy w zakresie zarządzania migracją i z pełnym poszanowaniem praw człowieka, w tym prawa każdej jednostki do opuszczenia państwa pochodzenia. [Popr. 126]

7a.  Komisja zapewnia, aby działania przyjęte na podstawie niniejszego rozporządzenia w związku z bezpieczeństwem, stabilnością i pokojem, w szczególności w odniesieniu do budowania zdolności podmiotów wojskowych na rzecz wsparcia rozwoju i bezpieczeństwa na rzecz rozwoju, walki z terroryzmem i przestępczością zorganizowaną oraz wsparcia cyberbezpieczeństwa, były prowadzone zgodnie z prawem międzynarodowym, w tym międzynarodowym prawem dotyczącym praw człowieka i międzynarodowym prawem humanitarnym. Komisja może wspólnie z partnerami będącymi beneficjentami opracowywać plany działania w celu poprawy instytucjonalnej i operacyjnej zgodności podmiotów wojskowych ze standardami przejrzystości i praw człowieka. Komisja dokładnie monitoruje i ocenia stosowanie tych działań dla każdego odpowiedniego celu zgodnie z art. 31 oraz składa sprawozdania z ich stosowania, aby zapewnić zgodność ze zobowiązaniami w zakresie praw człowieka. W odniesieniu do tych działań Komisja stosuje podejście uwzględniające kontekst konfliktu, w tym rygorystyczną i systematyczną analizę ex ante konfliktów, która w pełni uwzględnia analizę dotyczącą płci, oprócz przepisów dotyczących zarządzania ryzykiem, przewidzianych w art. 8 ust. 8 lit. b). Komisja przyjmuje akt delegowany zgodnie z art. 34 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przez ustanowienie ram operacyjnych opartych na istniejących wytycznych w celu zapewnienia, by prawa człowieka były uwzględniane przy projektowaniu i stosowaniu środków, o których mowa w niniejszym artykule, w szczególności w odniesieniu do zapobiegania torturom oraz innemu okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu oraz poszanowania sprawiedliwości proceduralnej, w tym domniemania niewinności, prawa do sprawiedliwego procesu i prawa obrony. [Popr. 127]

8.  Komisja regularnie informuje Parlament Europejski i prowadzi z nim regularną wymianę poglądówznaczący dialog polityczny, z własnej inicjatywy lub na wniosek Parlamentu Europejskiego. [Popr. 128]

8a.  Komisja prowadzi regularną wymianę informacji ze społeczeństwem obywatelskim oraz władzami lokalnymi. [Popr. 129]

8b.  Komisja przyjmuje akt delegowany zgodnie z art. 34 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przez ustanowienie właściwych ram zarządzania ryzykiem, w tym środków oceny ryzyka i środków ograniczających ryzyko dla każdego odpowiedniego celu rozporządzenia. [Popr. 130]

8c.  U podstaw całego instrumentu leży przejrzystość i rozliczalność, z silnym naciskiem na sprawozdawczość i kontrolę. Obejmuje to przejrzysty system kontroli, w tym zgłaszanie informacji na temat odbiorców środków oraz czy płatności zostały dokonane w terminie. [Popr. 131]

Artykuł 9

Budowanie zdolności podmiotów wojskowych w celu wsparcia rozwoju i bezpieczeństwa na rzecz rozwoju

1.  Zgodnie z art. 41 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej Z pomocy udzielanej przez Unię na mocy niniejszego rozporządzenia nie można korzystać w celu finansowania zakupu broni lub amunicji ani w celu finansowania operacji o konsekwencjach wojskowych lub obronnych. Wszelki sprzęt, usługi lub technologie dostarczane na podstawie niniejszego rozporządzenia podlegają ścisłej kontroli transferu określonej we wspólnym stanowisku 944/2008/WPZiB, rozporządzeniu w sprawie produktów podwójnego zastosowania oraz wszelkich obowiązujących unijnych środkach ograniczających. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) .../... [rozporządzenie UE w sprawie produktów używanych do wykonywania kary śmierci i tortur], niniejszego rozporządzenia nie można wykorzystywać do tego, aby finansować dostarczanie jakiegokolwiek rodzaju sprzętu, który może być użyty do tortur, złego traktowania lub innych naruszeń praw człowieka. [Popr. 132]

2.  W celu przyczynienia się do zrównoważonego rozwoju, który wymaga utworzenia stabilnych, pokojowych i integracyjnych społeczeństw, pomoc Unii na mocy niniejszego rozporządzenia może być wykorzystywana w kontekście szerszej reformy sektora bezpieczeństwa lub do budowania zdolności podmiotów wojskowych w krajach partnerskich, w nadzwyczajnych okolicznościach określonych w ust. 4, w celu realizacji działań rozwojowych i zapewnienia bezpieczeństwa służącego rozwojowi, zgodnie z nadrzędnym celem osiągnięcia zrównoważonego rozwoju. [Popr. 133]

3.  Pomoc na podstawie niniejszego artykułu może w szczególności objąć realizację programów budowania zdolności na rzecz rozwoju i bezpieczeństwa służącego rozwojowi, w tym szkoleń, mentoringu i doradztwa, a także dostawy sprzętu, poprawy infrastruktury i świadczenia usług bezpośrednio związanych z tą pomocą.

4.  Pomoc na podstawie niniejszego artykułu jest świadczona jedynie w sytuacji, gdy:

a)  nie ma możliwości spełnienia wymagań dla odpowiedniej realizacji celów Unii wynikających z niniejszego rozporządzenia za pośrednictwem podmiotów niewojskowych i istnieje zagrożenie dla istnienia funkcjonujących instytucji państwowych lub dla ochrony praw człowieka i podstawowych wolności, a instytucje państwowe nie są w stanie przeciwdziałać temu zagrożeniu; oraz

b)  dany kraj partnerski i Unia są zgodne co do tego, że podmioty wojskowe są kluczowe dla utrzymania, ustanowienia lub przywrócenia warunków niezbędnych do zrównoważonego rozwoju oraz że te podmioty wojskowe nie są zaangażowane w łamanie praw człowieka ani nie zagrażają funkcjonowaniu instytucji państwowych, w tym w sytuacjach kryzysowych i sytuacjach lub kontekstach delikatnych lub niestabilnych. [Popr. 134]

5.  Pomocy Unii na podstawie niniejszego artykułu nie wykorzystuje się do finansowania budowania zdolności podmiotów wojskowych do celów innych niż zapewnianie działań rozwojowych oraz bezpieczeństwa służącego rozwojowi. Pomoc Unii nie służy w szczególności do finansowania:

a)  stałych wydatków wojskowych;

b)  zakupu broni i amunicji ani żadnego innego sprzętu przeznaczonego do zabijania;

c)  szkoleń mających konkretnie na celu przyczynienie się do zdolności bojowej sił zbrojnych.

6.  Przy opracowywaniu i wdrażaniustosowaniu środków na mocy niniejszego artykułu Komisja promuje odpowiedzialność kraju partnerskiego za własny rozwój. Komisja rozwija także elementy i dobre praktyki niezbędne do zapewnienia trwałości i rozliczalności w perspektywie średnio- i długoterminowej, jak również propaguje praworządność i ustalone zasady prawa międzynarodowego. Komisja zapewnia, że środki te przynoszą bezpośrednie korzyści dla bezpieczeństwa ludności, wpisują się w szerszą politykę reformy sektora bezpieczeństwa, obejmującą silny nadzór demokratyczny i parlamentarny oraz elementy rozliczalności, w tym pod względem poprawy świadczenia usług w dziedzinie bezpieczeństwa, i są dopasowane do długofalowych strategii pokojowych i rozwojowych mających na celu wyeliminowanie przyczyn konfliktu. Komisja zapewnia również, aby działania mające na celu reformę sił zbrojnych przyczyniały się do zwiększenia ich przejrzystości, rozliczalności i poszanowania przez nie praw człowieka w odniesieniu do wszystkich osób podlegających ich jurysdykcji. W przypadku środków służących dostarczeniu sprzętu partnerskim siłom zbrojnym Komisja określa rodzaj sprzętu, który należy dostarczyć w kontekście każdego środka. Komisja stosuje przepisy określone w art. 8 ust. 8 lit. b) (nowy) w celu zapewnienia, że sprzęt ten będzie wykorzystywany wyłącznie przez jego docelowych beneficjentów. [Popr. 135]

7.  Komisja ustanawia odpowiednie procedury oceny ryzyka, monitorowania i oceny środków na podstawie niniejszego artykułu przeprowadza, w ramach oceny na podstawie art. 32 oraz w szczególności w odniesieniu do oceny śródokresowej, wspólne oceny z państwami członkowskimi. Wyniki stanowią pomoc w opracowywaniu przemyślanych programów i w przydziale zasobów oraz w dalszym zwiększeniu spójności i komplementarności działań zewnętrznych Unii. [Popr. 136].

TYTUŁ II

WDRAŻANIE STOSOWANIE NINIEJSZEGO ROZPORZĄDZENIA [Popr. 137]

Rozdział I

Programowanie

Artykuł 9a

Zakres programów o określonym zasięgu geograficznym

1.  Działania Unii na rzecz współpracy stosowane na podstawie niniejszego artykułu dotyczą przedsięwzięć o charakterze lokalnym, krajowym, regionalnym, transregionalnym i kontynentalnym.

2.  Ze względu na realizację celów przewidzianych w art. 3 programy o określonym zasięgu geograficznym dotyczą następujących obszarów interwencji:

a)  dobre rządy, demokracja, praworządność, prawa człowieka, podstawowe wolności i społeczeństwo obywatelskie;

b)  eliminacja ubóstwa, zwalczanie nierówności i rozwój społeczny;

c)  migracja i mobilność;

d)  środowisko i zmiana klimatu;

e)  zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu oraz godne zatrudnienie;

f)  bezpieczeństwo, stabilność i pokój;

g)  partnerstwo;

3.  Bardziej szczegółowe informacje na temat obszarów współpracy, o których mowa w ust. 2, przedstawiono w załączniku II. [Popr. 138]

Artykuł 9b

Zakres programów tematycznych

1.  Programy tematyczne obejmują następujące obszary interwencji:

a)  prawa człowieka, podstawowe wolności i demokracja:

–  ochrona i wspieranie praw człowieka i obrońców praw człowieka w państwach i sytuacjach pilnych, w których prawa człowieka i podstawowe wolności są najbardziej zagrożone, w tym poprzez zaspokajanie pilnych potrzeb związanych z ochroną obrońców praw człowieka w elastyczny i całościowy sposób,

–  stanie na straży podstawowych wolności wszystkich ludzi i przyczynianie się w ten sposób do tworzenia społeczeństw, w których panują takie wartości jak uczestnictwo, niedyskryminacja, równość, sprawiedliwość społeczna i rozliczalność,

–  wzmocnienie i wspieranie demokracji z uwzględnieniem wszystkich aspektów demokratycznych rządów, w tym wzmocnienie pluralizmu demokratycznego, zwiększenie aktywności obywatelskiej, w tym poprzez wsparcie dla obywatelskich organizacji obserwacji wyborów i ich regionalnych sieci na całym świecie, stworzenie środowiska sprzyjającego rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego oraz wspieranie wiarygodnych, sprzyjających włączeniu społecznemu i przejrzystych procesów wyborczych przez cały cykl wyborczy, w szczególności za pomocą unijnych misji obserwacji wyborów (EU EOMs),

–  promowanie skutecznego multilateralizmu i partnerstw strategicznych jako wkładu w zwiększanie potencjału ram międzynarodowych, regionalnych i krajowych oraz wzmacnianie pozycji podmiotów lokalnych w zakresie promowania i ochrony praw człowieka, demokracji i rządów prawa,

–  propagowanie nowych międzyregionalnych synergii i sieci wśród lokalnych społeczeństw obywatelskich oraz między społeczeństwem obywatelskim a innymi właściwymi organami i mechanizmami w zakresie praw człowieka, aby zmaksymalizować wymianę najlepszych praktyk dotyczących praw człowieka i demokracji oraz zadbać o pozytywną dynamikę;

b)  organizacje społeczeństwa obywatelskiego i władze lokalne:

–  wspieranie integracyjnego, partycypacyjnego, upodmiotowionego i niezależnego społeczeństwa obywatelskiego w krajach partnerskich,

–  promowanie dialogu prowadzonego z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz między tymi organizacjami,

–  wspieranie budowania zdolności władz lokalnych i wykorzystywanie ich wiedzy fachowej do promowania terytorialnego podejścia do rozwoju,

–  podnoszenie świadomości i wiedzy obywateli Unii na temat celów określonych w art. 3 niniejszego rozporządzenia oraz zwiększanie ich zaangażowania w osiąganie tych celów,

–  wspieranie społeczeństwa obywatelskiego w uczestnictwie w promowaniu polityki publicznej i dialogu z rządami i instytucjami międzynarodowymi,

–  wspieranie społeczeństwa obywatelskiego w uwrażliwianiu konsumentów i obywateli oraz podnoszeniu świadomości na temat produkcji i konsumpcji przyjaznej dla środowiska i uczciwego handlu w celu zachęcenia ich do przyjęcia bardziej zrównoważonych zachowań;

c)  stabilność i pokój:

–  pomoc w zakresie zapobiegania konfliktom, budowania pokoju i osiągania stanu gotowości na wypadek kryzysu,

–  pomoc w zakresie przeciwdziałania globalnym i ponadregionalnym oraz powstającym zagrożeniom;

d)  wyzwania globalne:

–  zdrowie,

–  edukacja,

–  równouprawnienie płci,

–  sytuacja dzieci i młodzieży,

–  migracja i przymusowe wysiedlenia,

–  godna praca, ochrona socjalna i nierówność,

–  kultura,

–  zapewnienie zdrowego środowiska i przeciwdziałanie zmianie klimatu,

–  zrównoważona energia,

–  zrównoważony wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu, godziwe miejsca pracy i zaangażowanie sektora prywatnego,

–  żywność i żywienie,

–  promowanie społeczeństw integracyjnych, dobrego zarządzania gospodarczego i przejrzystego zarządzania finansami publicznymi,

–  dostęp do bezpiecznej wody, urządzeń sanitarnych i higieny;

e)  potrzeby i priorytety polityki zagranicznej:

–  wspieranie unijnych strategii na rzecz współpracy dwustronnej, regionalnej i międzyregionalnej, propagowanie dialogu politycznego i opracowanie wspólnego podejścia do wyzwań globalnych i reakcji na te wyzwania,

–  wspieranie unijnej polityki handlowej,

–  udział we wdrażaniu międzynarodowego wymiaru unijnych polityk wewnętrznych oraz promowanie powszechnej wiedzy na temat Unii i eksponowanie Unii i roli, jaką odgrywa na arenie międzynarodowej.

2.  Bardziej szczegółowe informacje na temat obszarów współpracy, o których mowa w ust. 3, przedstawiono w załączniku III. [Popr. 139]

Artykuł 10

Ogólna metodyka programowania

1.  Współpraca i interwencje na podstawie niniejszego rozporządzenia są objęte programowaniem z wyjątkiem działań szybkiego reagowania, o których mowa w art. 4 ust. 4.

2.  Na podstawie art. 7 programowanie na mocy niniejszego rozporządzenia opiera się na następujących zasadach:

a)  dokumenty programowe zapewniają spójne ramy współpracy między Unią a krajami lub regionami partnerskimi, zgodnie z ogólnym zamiarem i zakresem, celami i zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu oraz na podstawie strategii Unii wobec kraju partnerskiego lub regionu lub na podstawie strategii tematycznych Unii; [Popr. 140]

b)  Unia i państwa członkowskie przeprowadzają wzajemne konsultacje na wczesnym etapie procesu programowania i podczas tego procesu w celu promowania zgodności, komplementarności i spójności działań podejmowanych w ramach współpracy. W przypadku programowania krajowego preferowanym podejściem jest wspólne programowanie. Wspólne programowanie, w stosownych przypadkach, jest otwarte dla innych darczyńców;

c)  w stosownych przypadkachUnia na wczesnym etapie i w trakcie całego procesu programowaniazachęca do regularnego wielostronnego i integracyjnego dialogu z innymi darczyńcami i partnerami, w tym z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych, a także fundacji prywatnych i politycznych; Parlament Europejski jest informowany o wyniku tych konsultacji. [Popr. 141]

d)  programy tematyczne na rzecz praw człowieka i demokracji oraz , organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych, a także stabilności i pokoju, , o których mowa w art. 4 ust. 3 lit. a) i , b) i c), umożliwiają udzielanie pomocy niezależnie od zgody rządów i innych organów publicznych odnośnych państw trzecich. Te Programy tematyczne na rzecz praw człowieka i demokracji, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych wspierają głównie organizacje społeczeństwa obywatelskiegospołeczeństwo obywatelskie, w tym obrońców praw człowieka i dziennikarzy znajdujących się pod presją. [Popr. 142]

Artykuł 11

Zasady programowania dotyczące programów o określonym zasięgu geograficznym [Popr. 143]

-1.  Przy programowaniu na podstawie niniejszego rozporządzenia zwraca się należytą uwagę na kwestie praw człowieka, podstawowych wolności, dobrych rządów i demokracji w krajach partnerskich. [Popr. 144]

-1a.  Podczas stosowania, wdrażania i przeglądu wszystkich dokumentów programowych na mocy niniejszego artykułu stosowane są zasady spójności polityki na rzecz rozwoju i skuteczności pomocy. [Popr. 145]

-1b.  Programy geograficzne i tematycznie wzajemnie się uzupełniają i są ze sobą zgodne oraz wnoszą wartość dodaną. [Popr. 146]

1.  Programowanie w przypadku programów o określonym zasięgu geograficznym opiera się na następujących zasadach ogólnych:

a)  bez uszczerbku dla ust. 4, działania są w największym możliwym zakresie oparte na sprzyjającym włączeniu społecznemu dialogu między Unią, unijnymi instytucjami, państwami członkowskimi i krajami partnerskimi, w tym władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi, z udziałem przedstawicieli organizacji społeczeństwa obywatelskiego, parlamentów regionalnych, narodowych i lokalnych, społeczności oraz innych zainteresowanych podmiotów, co służy zwiększeniu poczucia demokratycznej odpowiedzialności za ten proces oraz zachęceniu do wspierania krajowych i regionalnych strategii; [Popr. 147]

b)  w stosownych przypadkach w miarę możliwości okres programowania jest zsynchronizowany z cyklami strategii kraju partnerskiego; [Popr. 148]

c)  programowanie może przewidywać działania w zakresie współpracy, finansowane z poszczególnych alokacji środków wymienionych w art. 6 ust. 2 oraz z innych programów unijnych zgodnie z ich aktami podstawowymi.

2.  Bez uszczerbku dla ust. 1, programowanie w przypadku programów o określonym zasięgu geograficznym zapewnia konkretne dostosowane ramy współpracy w oparciu o: [Popr. 149]

a)  potrzeby partnerów określone na podstawie szczególnych kryteriów oraz pogłębionej analizy, z uwzględnieniem społeczności, ubóstwa, nierówności, rozwoju społecznego, sytuacji pod względem praw człowieka, podstawowych wolności, demokracji i równouprawnienia płci, przestrzeni dla społeczeństwa obywatelskiego, narażenia w aspekcie środowiskowym i gospodarczym oraz odporności państwa i społeczeństwa; [Popr. 150]

b)  zdolności partnerów do generowania uruchomienia i skutecznego wykorzystania zasobów finansowych, możliwości dostępu do źródeł finansowania krajowych na potrzeby wsparcia krajowych priorytetów w dziedzinie rozwoju i zdolności ich absorpcji; [Popr. 151]

c)  zobowiązania i rezultaty partnerów, w tym zobowiązania wspólnie uzgodnione z Unią, oraz wysiłki określone na podstawie kryteriów takich jak reformy polityczne, postępy w zakresie praworządności, dobrych rządów, praw człowieka i walki z korupcją, rozwój gospodarczo-społeczny, zrównoważoność środowiskowa i skuteczne korzystanie z pomocy; [Popr. 152]

d)  potencjalny wpływ finansowania Unii w krajach i regionach partnerskich;

e)  zaangażowanie partnera i jego zdolność do propagowania wspólnych wartości, zasad i podstawowych interesów i wartości oraz do wspierania wspólnych celów i wielostronnych sojuszy, a także realizacji priorytetów Unii. [Popr. 153]

3.  W procesie przyznawania środków w sposób priorytetowy traktuje się kraje najbardziej potrzebujące, w szczególności kraje najsłabiej rozwinięte, kraje o niskich dochodach, państwa znajdujące się w sytuacji kryzysowej, pokryzysowej, niestabilnej i podatne na zagrożenia, w tym małe rozwijające się państwa wyspiarskie.

4.  Współpraca z krajami uprzemysłowionymi skupia się na propagowaniu interesów Unii i interesów wzajemnych, a także wspólnych podstawowych interesów i wartości oraz wspólnie uzgodnionych celów i multilateralizmu. Taka współpraca, w stosownych przypadkach, opiera się na dialogu pomiędzy Unią, w tym Parlamentem Europejskim, a państwami członkowskimi, przy zaangażowaniu społeczeństwa obywatelskiego. [Popr. 153]

5.  Dokumenty programowe programów o określonym zasięgu geograficznym opierają się na wynikach i uwzględniają, są zorientowane na wyniki i obejmują, w miarę możliwości, sprecyzowane cele i wskaźniki służące do pomiaru postępów i wpływu unijnej pomocy. Wskaźniki mogą opierać się, w stosownych przypadkach, uzgodnione na uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym cele końcowe i wskaźniki normach, w szczególności te określone na normach określonych na potrzeby realizacji celów zrównoważonego rozwoju, a także ramy na ramach wyników na poziomie poszczególnych krajów, w celu dokonania oceny i informowania o tym, w jaki sposób Unia przyczynia się do osiągania rezultatów na poziomie produktu, wyników i wpływu. [Popr. 155]

6.  Przy opracowywaniu dokumentów programowych dla krajów i regionów znajdujących się w sytuacji kryzysowej, pokryzysowej, niestabilności i podatnych na zagrożenia bierze się należycie pod uwagę szczególne potrzeby tych krajów oraz okoliczności panujące w danych krajach lub regionach, a także, aby zwiększyć odporność, podatności, zagrożenia i możliwości. Zwraca się uwagę na kwestię zapobiegania konfliktom, budowanie państwa i pokoju, działania związane z pojednaniem i odbudową po zakończeniu konfliktu, przygotowanie na wypadek klęsk żywiołowych, a także na rolę kobiet i prawa dzieci w tych procesach. Należy stosować podejście oparte na prawach człowieka i ukierunkowane na ludzi.

Jeżeli kraje lub regiony partnerskie są bezpośrednio objęte lub dotknięte sytuacją kryzysową, pokryzysową lub niestabilności, szczególny nacisk kładzie się na lepszą koordynację działań wszystkich właściwych podmiotów z myślą o wsparciu zapobiegania przemocy i przejścia od sytuacji wyjątkowej do fazy rozwoju. [Popr. 156]

7.  Niniejsze rozporządzenie przyczynia się, w ramach programów ustanowionych na mocy art. 4 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, do działań przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr …/… (Erasmus). Orientacyjną kwotę 2 000 000 000 EUR z programów o określonym zasięgu geograficznym należy przeznaczyć na działania związane z mobilnością, współpracą i dialogiem politycznym z organami władzy, instytucjami i organizacjami krajów partnerskich. Na podstawie niniejszego rozporządzenia sporządza się jednolity dokument programowy na okres siedmiu lat, obejmujący środki finansowe z rozporządzenia (UE) nr …/….(IPA III). Wykorzystanie tych środków finansowych podlega rozporządzeniu (UE) nr. …/… (Erasmus), przy jednoczesnym zapewnieniu zgodności z rozporządzeniem (UE) nr …/… (IPA III). [Popr. 157]

7a.   Niniejsze rozporządzenie przyczynia się do działań przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr …/… (Kreatywna Europa). Na podstawie niniejszego rozporządzenia sporządza się jednolity dokument programowy na okres siedmiu lat, obejmujący środki finansowe z rozporządzenia (UE) nr …/… (IPA III). Rozporządzenie (UE) nr …/… (Kreatywna Europa) ma zastosowanie do wykorzystania tych środków finansowych. [Popr. 158]

Artykuł 12

Dokumenty programowe programów geograficznych

-1.  Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu uzupełnienia innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie ram dla poszczególnych państw oraz wieloletnich programów wielokrajowych. Takie przepisy ramowe:

a)  określają priorytetowe obszary spośród obszarów zdefiniowanych w art. 9a i 15b;

b)  wyznaczają konkretne szczegółowe i wymierne cele każdego programu;

c)  wskazują oczekiwane rezultaty z wymiernymi celami oraz jasne i sprecyzowane wskaźniki skuteczności działania powiązane z celami;

d)  określają orientacyjne przydziały finansowe, zarówno w ujęciu ogólnym, jak i z podziałem na obszary priorytetowe;

e)  ustanawiają formy współpracy, w tym wkłady na rzecz gwarancji na działania zewnętrzne. [Popr. 159]

1.  Wdrażanie niniejszego rozporządzenia w przypadku programów o określonym zasięgu geograficznym odbywa się z wykorzystaniem wieloletnich programów indykatywnych i wielokrajowych programów indykatywnych. [Popr. 160]

2.  W wieloletnich programach indykatywnych określa się priorytetowe obszary wybrane do finansowania przez Unię, szczegółowe cele, oczekiwane rezultaty oraz jasne i sprecyzowane wskaźniki realizacji celów, a także orientacyjne przydziały finansowe, zarówno całkowite, jak i w podziale na priorytetowe dziedziny. [Popr. 161]

3.  Wieloletnie programy indykatywne oparte są między innymi na: [Popr. 162]

-a)  sprawozdaniu zawierającym przeprowadzoną zgodnie z art. 11 ust. 2 analizę potrzeb, zdolności, zobowiązań i wyników danego kraju partnerskiego lub danych krajów partnerskich oraz potencjalnego wpływu unijnego finansowania, a także co najmniej jednym z następujących dokumentów: [Popr. 163]

a)  krajowej lub regionalnej strategii w formie narodowego planu rozwoju lub podobnego dokumentu, na podstawie konstruktywnych konsultacji ze społecznością lokalną i społeczeństwem obywatelskim, zatwierdzonych przez Komisję jako podstawa odpowiednich wieloletnich programów indykatywnych, w czasie przyjęcia ostatniego z wymienionych dokumentów; [Popr. 164]

b)  dokumencie ramowym ustanawiającym politykę Unii względem danego partnera lub partnerów, w tym na wspólnym dokumencie uzgodnionym między Unią a państwami członkowskimi; [Popr. 165]

c)  wspólnym dokumencie określającym wspólne priorytety Unii i danego partnera lub partnerów.

4.  Aby zwiększyć wpływ zbiorowej współpracy w ramach UE, tam gdzie to możliwe, wspólny dokument programowy zastępuje dokumenty programowe Unii i państw członkowskich. Wspólny dokument programowy może zastąpić wieloletni program indykatywny, o ile został zatwierdzony w akcie przyjętym na podstawie art. 14 i jest zgodny z art. 10 i 11, zawiera elementy wymienione w ust. 2 niniejszego artykułu i ustanawia podział prac pomiędzy Unią i państwami członkowskimi. [Popr. 166]

4a.  Wieloletnie programy mogą przewidywać kwotę środków finansowych, nieprzekraczającą 5 % kwoty ogólnej, która nie została przydzielona na obszar, kraj lub grupę krajów. Środki te są przyznawane zgodnie z art. 21. [Popr. 167]

Artykuł 13

Dokumenty programowe programów tematycznych

-1.  Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu uzupełnienia innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie ram dla poszczególnych wieloletnich programów tematycznych. Takie przepisy ramowe:

a)  określają priorytetowe obszary spośród tych zdefiniowanych w art. 9b;

b)  wyznaczają konkretne szczegółowe i wymierne cele każdego programu;

c)  wskazują oczekiwane rezultaty z wymiernymi celami oraz jasne i sprecyzowane wskaźniki skuteczności działania powiązane z celami;

d)  określają orientacyjne przydziały finansowe, zarówno w ujęciu ogólnym, jak i z podziałem na obszary priorytetowe;

e)  ustanawiają formy współpracy. [Popr. 168]

1.  Wdrażanie niniejszego rozporządzenia w przypadku programów tematycznych odbywa się z wykorzystaniem wieloletnich programów indykatywnych. [Popr. 169]

2.  W wieloletnich programach indykatywnych dla programów tematycznych określa się unijną strategię, priorytety wybrane do finansowania przez Unię, szczegółowe cele, oczekiwane rezultaty oraz jasne i sprecyzowane wskaźniki realizacji celów, sytuację międzynarodową oraz działania głównych partnerów w zakresie danego tematu. [Popr. 170]

W stosownych przypadkach określa się zasoby i priorytety działania w ramach udziału w inicjatywach ogólnoświatowych.

Wieloletnie programy indykatywne dla programów tematycznych określają orientacyjny przydział finansowy – całkowity oraz w podziale na obszary współpracy i priorytetowe dziedziny. Orientacyjny przydział finansowy może być przedstawiony w postaci przedziału. [Popr. 171]

Przepisy ramowe, o których mowa w art. 12 i 13, opierają się na sprawozdaniu zawierającym analizę sytuacji międzynarodowej i działań głównych partnerów w zakresie danego tematu oraz określającym oczekiwane rezultaty programu. [Popr. 172]

2a.   Wieloletnie programy mogą przewidywać kwotę środków finansowych, nieprzekraczającą 5 % kwoty ogólnej, która nie została przydzielona na obszar, kraj lub grupę krajów. Środki te są przyznawane zgodnie z art. 21. [Popr. 173]

Artykuł 14

Przyjmowanie i zmiany wieloletnich programów indykatywnych [Popr. 174]

1.  Komisja przyjmuje wieloletnie programy indykatywnejest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu uzupełnienia innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie ram dotyczących wieloletnich programów, o których mowa w art. 12 i 13, w drodze aktów wykonawczychdelegowanych. Te akty wykonawcze delegowane są przyjmowane zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 35 ust. 234. Procedura ta ma również zastosowanie do przeglądów, o których mowa w ust. 3, 4 i 5 niniejszego artykułu, które znacząco zmieniają treść wieloletnich programów indykatywnych. [Popr. 175]

2.  Przy przyjmowaniu wspólnych wieloletnich dokumentów programowych, o których mowa w art. 12, decyzja Komisji akt delegowany ma zastosowanie jedynie do wkładu Unii do wspólnego wieloletniego dokumentu programowego. [Popr. 176]

3.  Wieloletnie programy indykatywne dla programów geograficznych mogą zostać w razie konieczności poddane przeglądowi w celu zapewnienia skutecznego ich wdrożenia, w szczególności w przypadku znaczących zmian w ramach polityki, o których mowa w art. 7, albo w następstwie sytuacji kryzysowej lub pokryzysowejgeograficzne i tematyczne wygasają najpóźniej w dniu 30 czerwca 2025 r. Komisja przyjmuje nowe wieloletnie programy do dnia 30 czerwca 2025 r. na podstawie wyników, ustaleń i wniosków zawartych w ocenie śródokresowej, o której mowa w art. 32. [Popr. 177]

4.  Wieloletnie programy indykatywne dla programów tematycznych mogą zostać można w razie potrzeby modyfikować konieczności poddane przeglądowi w celu zapewnienia skutecznego ich wdrożeniastosowania, w szczególności w przypadku znaczących zmian w ramach polityki, o których mowa w art. 7. Wieloletnie programy modyfikuje się, jeżeli uruchomienie rezerwy na nowe wyzwania i priorytety wymaga zmiany postanowień ramowych dotyczących odpowiedniego programu. [Popr. 178]

5.  Ze względu na należycie uzasadnioną, szczególnie pilną potrzebę związaną z okolicznościami takimi jak kryzysy lub bezpośrednie zagrożenie dla demokracji, praworządności, praw człowieka lub podstawowych wolności Komisja może zmienić aktami wykonawczymi delegowanymi wieloletnie programy indykatywne, o których mowa w art. 12 i 13 niniejszego rozporządzenia, w trybie pilnym, o którym mowa w art. 35 ust. 434a. [Popr. 179]

Artykuł 15

Rezerwa na nowe wyzwania i priorytety

1.  Kwota, o której mowa w art. 6 ust. 3, jest przeznaczona między innymi na:wykorzystywana w należycie uzasadnionych przypadkach, przyznając pierwszeństwo krajom najbardziej potrzebującym oraz przy zachowaniu pełnej komplementarności i spójności z aktami przyjętymi na mocy niniejszego rozporządzenia na: [Popr. 180]

a)  zapewnienie odpowiedniej reakcji Unii w przypadku nieprzewidzianych okolicznościpotrzeb, które nie są uwzględnione w programach i dokumentach programowych; [Popr. 181]

b)  uwzględnienie nowych potrzeb lub wyzwań, takich jak te związane z sytuacją kryzysową naturalną lub wywołaną przez człowieka, i pokryzysową czy presją migracyjną ze zjawiskami dotyczącymi migracji, w szczególności przymusowym wysiedleniem, na granicach UE lub państw sąsiadujących albo w państwach trzecich; [Popr. 182]

c)  promowanie nowych unijnych lub międzynarodowych inicjatyw i priorytetów lub reagowanie na nie. [Popr. 183]

2.  Sposób wykorzystania tych środków finansowych określa się zgodnie z procedurami ustanowionymi w art. 14 i 21.

Artykuł 15a

Zawieszenie pomocy

1.  Bez uszczerbku dla przepisów dotyczących zawieszenia pomocy, zawartych w umowach z krajami partnerskimi i regionami, jeżeli kraj partnerski nieustannie łamie zasady demokracji, praworządności, dobrych rządów oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności lub normy bezpieczeństwa jądrowego, Komisja jest uprawniona, zgodnie z art. 34, do przyjęcia aktów delegowanych zmieniających załącznik VIIa przez dodanie kraju partnerskiego do wykazu krajów partnerskich, w odniesieniu do których pomoc Unii zostaje zawieszona lub częściowo zawieszona. W przypadku częściowego zawieszenia wskazuje się programy, do których stosuje się zawieszenie.

2.  Jeżeli Komisja stwierdzi, że powody uzasadniające zawieszenie pomocy przestały mieć zastosowanie, jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu zmiany załącznika VIIa, aby przywrócić pomoc Unii.

3.  W przypadku częściowego zawieszenia pomoc Unii przeznacza się głównie na wsparcie organizacji społeczeństwa obywatelskiego i podmiotów niepaństwowych w związku z wdrażaniem środków mających na celu propagowanie praw człowieka i podstawowych wolności oraz wspieranie demokratyzacji i dialogu w krajach partnerskich.

4.  Podejmując decyzje, Komisja należycie uwzględnia stosowne rezolucje Parlamentu Europejskiego. [Popr. 184]

Rozdział II

Przepisy szczegółowe dotyczące polityki sąsiedztwa

Artykuł 15b

Cele szczegółowe dotyczące obszaru objętego polityką sąsiedztwa

1.  Zgodnie z art. 3 i 4 wsparcie Unii na obszarze objętym polityką sąsiedztwa, przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, ma następujące cele:

a)  wzmocnienie współpracy politycznej i zaangażowania w realizację europejskiej polityki sąsiedztwa ze strony Unii i jej krajów partnerskich;

b)  wspieranie realizacji układów o stowarzyszeniu lub innych istniejących lub przyszłych porozumień oraz wspólnie uzgodnionych programów stowarzyszeniowych i priorytetów partnerstwa lub równoważnych dokumentów;

c)  wzmocnienie i konsolidacja demokracji, państwowości, dobrych rządów, praworządności i praw człowieka oraz promowanie bardziej skutecznego sposobu wdrażania reform uzgodnionych we wspólnych formatach;

d)  ustabilizowanie sąsiedztwa pod względem politycznym, gospodarczym i bezpieczeństwa;

e)  zacieśnienie współpracy regionalnej, zwłaszcza w ramach Partnerstwa Wschodniego, Unii dla Śródziemnomorza i współpracy obejmującej całe europejskie sąsiedztwo, a także współpracy transgranicznej;

f)  propagowanie budowania zaufania, dobrych relacji sąsiedzkich i innych środków przyczyniających się do zapewnienia wszelkich form bezpieczeństwa, zapobieganie konfliktom, w tym przedłużającym się konfliktom, i ich rozwiązywanie, wsparcie dla ludności dotkniętej konfliktem i odbudowa, a także poszanowanie zasad multilateralizmu i prawa międzynarodowego;

g)  promowanie zacieśnionego partnerstwa ze społeczeństwami między Unią a krajami partnerskimi, w tym za pośrednictwem większej mobilności i kontaktów międzyludzkich, w szczególności w odniesieniu do działalności kulturalnej, edukacyjnej, zawodowej i sportowej;

h)  intensyfikacja współpracy w zakresie zarówno legalnej, jak i nielegalnej migracji;

i)  osiągnięcie stopniowej integracji z unijnym rynkiem wewnętrznym oraz zacieśnionej współpracy sektorowej i międzysektorowej, również za sprawą zbliżenia przepisów i konwergencji regulacyjnej z unijnymi normami oraz innymi stosownymi normami międzynarodowymi, a także lepszego dostępu do rynku między innymi przez pogłębione i kompleksowe strefy wolnego handlu, powiązany rozwój instytucjonalny i inwestycje;

j)  wspieranie trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu i korzystnego dla wszystkich rozwoju gospodarczego i społecznego poprzez promowanie tworzenia miejsc pracy i szans na zatrudnienie, w szczególności osób młodych;

k)  przyczynianie się do wdrożenia porozumienia klimatycznego z Paryża poprzez wzmocnienie współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego i promowanie energii ze źródeł odnawialnych, zrównoważonej energii i celów efektywności energetycznej;

l)  promowanie wdrażania ram tematycznych z krajami sąsiadującymi z państwami partnerskimi objętymi polityką sąsiedztwa w celu sprostania wspólnym wyzwaniom, takim jak przykładowo migracja, energia, bezpieczeństwo i zdrowie. [Popr. 185]

Artykuł 16

Dokumenty programowe i kryteria przydziału

1.  W przypadku krajów partnerskich wymienionych w załączniku I obszary priorytetowe do finansowania przez Unię wybierane są głównie spośród tych uwzględnionych w dokumentach, o których mowa w art. 12 ust. 3 lit. c), zgodnie z obszarami współpracy w ramach obszarów geograficznych objętych polityką sąsiedztwa wymienionych w załączniku II.

2.  W drodze odstępstwa od art. 11 ust. 2 wsparcie unijne w ramach programów geograficznych realizowanych na obszarze geograficznym objętym polityką sąsiedztwa jest zróżnicowane pod względem formy i kwot, z uwzględnieniem następujących elementów, odzwierciedlających czynniki dotyczące danego kraju partnerskiego:

a)  jego potrzeby, z zastosowaniem takich wskaźników, jak liczba ludności i poziom rozwoju;

b)  jego zaangażowanie w realizację wspólnie uzgodnionych celów reform politycznych, gospodarczych, środowiskowych i społecznych oraz postępy w tym zakresie; [Popr. 186]

c)  jego zaangażowanie w budowanie głębokiej i trwałej demokracji i postępy w tym zakresie, w tym krzewienie praw człowieka i dobrych rządów, stanie na straży praworządności i zwalczanie korupcji; [Popr. 187]

ca)  zaangażowanie na rzecz multilateralizmu; [Popr. 188]

d)  partnerstwo z Unią, w tym poziom ambicji w zakresie takiego partnerstwa;

e)  jego zdolność absorpcji unijnego wsparcia udzielanego na podstawie niniejszego rozporządzenia i potencjalny wpływ tego wsparcia.

3.  Wsparcie, o którym mowa w ust. 2, zostaje odzwierciedlone w dokumentach programowych, o których mowa w art. 12.

3a.  Wsparcie Unii na rzecz krajów partnerskich wymienionych w załączniku I stosuje się zgodnie z zasadą współfinansowania określoną w art. 190 rozporządzenia finansowego. [Popr. 189]

Artykuł 17

Podejście oparte na wynikach

1.  Kwota wynosząca w przybliżeniu co najmniej 10% puli środków finansowych określonej w art. 6 ust. 2 lit. a) tiret pierwsze, stanowiącej uzupełnienie krajowych przydziałów środków finansowych, o których mowa w art. 12, zostaje przydzielona do krajów partnerskich wymienionych w załączniku I w celu wdrożenia zastosowania podejścia opartego na wynikach. Przydziały środków w ramach podejścia opartego na wynikach określa się na podstawie postępów w dziedzinie demokracji, praw człowieka, rządów prawa, praworządności, dobrych rządów, współpracy w kwestii bezpiecznej, uporządkowanej i legalnej migracji, zarządzania gospodarczego i wdrażania uzgodnionych reform. Postępy krajów partnerskich podlegają ocenie rocznej przy aktywnym zaangażowaniu społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności w oparciu o sprawozdania z postępów poszczególnych krajów, które to sprawozdania przedstawiają tendencje w zestawieniu z poprzednimi latami. [Popr. 190]

1a.  Podejście oparte na wynikach i stosowane na mocy niniejszego rozporządzenia jest przedmiotem regularnej wymiany poglądów na forum Parlamentu Europejskiego i Rady. [Popr. 191]

2.  Podejście oparte na wynikach nie ma zastosowania do wsparcia na rzecz społeczeństwa obywatelskiego, kontaktów międzyludzkich, w tym współpracy między władzami lokalnymi, wsparcia na rzecz poprawy przestrzegania praw człowieka ani środków wsparcia związanych z sytuacjami kryzysowymi. W przypadku poważnego lub trwałego pogorszenia się sytuacji w zakresie demokracji, praw człowieka lub praworządności, wsparcie na rzecz tych działań może zostać zwiększonezwiększa się w stosownych przypadkach. [Popr. 192]

2a.  Komisja i ESDZ dokonują przeglądu wsparcia opartego na wynikach w przypadku poważnego lub trwałego pogorszenia się sytuacji w zakresie demokracji, praw człowieka lub praworządności. [Popr. 193]

2b.  Komisja zgodnie z art. 34 przyjmuje akt delegowany w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie ram metodologicznych dotyczących podejścia opartego na wynikach. [Popr. 194]

Artykuł 18

Współpraca transgraniczna

1.  Współpraca transgraniczna, zgodnie z definicją w art. 2 ust. 3, obejmuje współpracę na przyległych granicach lądowych, współpracę transnarodową na większych terytoriach transnarodowych, współpracę morską wokół basenów morskich, jak również współpracę międzyregionalną. Współpraca transgraniczna ma na celu zapewnienie zgodności z celami istniejących i przyszłych strategii makroregionalnych i regionalnych procesów integracji. [Popr. 195]

2.  Obszar objęty polityką sąsiedztwa stanowi uzupełnienie programów współpracy transgranicznej, o których mowa w ust. 1, współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach rozporządzenia w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej(47). Na wsparcie tych programów przydziela się orientacyjnie maksymalnie 4 % puli środków finansowych dla obszaru objętego polityką sąsiedztwa.

3.  Wkład na rzecz programów współpracy transgranicznej jest określany i wykorzystywany zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej.

4.  Poziom współfinansowania unijnego nie przekracza 90 % wydatków kwalifikowalnych w ramach programu współpracy transgranicznej. W odniesieniu do pomocy technicznej poziom współfinansowania wynosi 100 %.

5.  Płatności zaliczkowe na współpracę transgraniczną są określone w programie prac odpowiednio do potrzeb uczestniczących państw i terytoriów trzecich i mogą przekroczyć odsetek, o którym mowa w art. 49 rozporządzenia w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej.

6.  Wieloletni strategiczny dokument indykatywny dotyczący współpracy transgranicznej określający elementy, o których mowa w art. 12 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, przyjmuje się zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej.

7.  W przypadku wstrzymania programów współpracy transgranicznej zgodnie z art. 12 rozporządzenia w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej, pozostałe środki z obszaru objętego polityką sąsiedztwa przeznaczone na wstrzymany program mogą być wykorzystane w celu finansowania innych działań z obszaru objętego polityką sąsiedztwa.

Rozdział III

Plany działania, środki i metody wdrażaniaWykonanie [Popr. 196]

Artykuł 19

Plany działania i środki

1.  Komisja przyjmuje roczne lub wieloletnie plany działania lub środki. Środki te mogą przyjmować formę środków indywidualnych, środków specjalnych, środków wspierających lub nadzwyczajnych środków pomocy. Plany działania i środki uszczegóławiają – dla poszczególnych działań – wyznaczone cele, oczekiwane wyniki i główne działania, metody wdrażania stosowania,, budżet i wszelkie powiązane wydatki na wsparcie. [Popr. 197]

2.  Plany działania opierają się na dokumentach programowych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w ust. 3 i 4.

W razie potrzeby – przed przyjęciem rocznych lub wieloletnich programów działania lub po ich przyjęciu – pojedyncze działanie można przyjąć jako środek indywidualny. Środki indywidualne opierają się na dokumentach programowych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w ust. 3.

W przypadku nieprzewidzianych potrzeb lub okoliczności, a także w przypadku gdy finansowanie z wielu odpowiednich źródeł jest niemożliwe, Komisja może na podstawie art. 34 przyjąć akty delegowane określające środki specjalne nieprzewidziane, które nie opierają się na w dokumentach programowych. [Popr. 198]

3.  Roczne lub wieloletnie plany działania oraz środki indywidualne mogą być wykorzystywane do realizowaniawykonywania działań szybkiego reagowania, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. b) i c). [Popr. 199]

4.  Komisja może przyjąć nadzwyczajne środki pomocy dla działań szybkiego reagowania zgodnie z art. 4 ust. 4 lit. a).

Okres obowiązywania nadzwyczajnego środka pomocy może wynosić do 18 miesięcy i może zostać przedłużony dwukrotnie o kolejne sześć miesięcy, maksymalnie do 30 miesięcy w przypadku wystąpienia obiektywnych i nieprzewidzianych przeszkód we wdrażaniu środka, jednakże pod warunkiem że kwota przewidziana na ten środek nie zostanie zwiększona. [Popr. 200]

W sytuacji przedłużającego się kryzysu i konfliktu Komisja może przyjąć drugi nadzwyczajny środek pomocy, na okres do 18 miesięcy. W należycie uzasadnionych przypadkach mogą zostać zastosowane dalsze środki, jeżeli ciągłość działania Unii ma zasadnicze znaczenie i nie może zostać zapewniona za pomocą innych środków. [Popr. 201]

4a.  Okres obowiązywania środków przyjętych na mocy art. 19 ust. 3 i 4 może wynosić do 18 miesięcy i może zostać przedłużony dwukrotnie o kolejne sześć miesięcy, maksymalnie do 30 miesięcy w przypadku wystąpienia obiektywnych i nieprzewidzianych przeszkód we wdrażaniu środka, jednakże pod warunkiem że kwota przewidziana na ten środek nie zostanie zwiększona.

W sytuacji przedłużającego się kryzysu i konfliktu Komisja może przyjąć drugi nadzwyczajny środek pomocy, na okres do 18 miesięcy. W należycie uzasadnionych przypadkach mogą zostać zastosowane dalsze środki, jeżeli ciągłość działania Unii na mocy niniejszego ustępu ma zasadnicze znaczenie i nie może zostać zapewniona za pomocą innych środków. [Popr. 202]

Artykuł 20

Środki wsparcia

1.  Unijne finansowanie może obejmować wydatki na wsparcie przeznaczone na wdrożeniewykonanie instrumentu i realizację jego celów, w tym na wsparcie administracyjne związane z przygotowaniem, działaniami następczymi, monitorowaniem oraz działaniami w zakresie kontroli i oceny, niezbędnymi do wdrożeniawykonania, a także wydatki ponoszone przez siedzibę główną i delegatury Unii na wsparcie administracyjne potrzebne do programowania operacji finansowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia, w tym działań informacyjnych i komunikacyjnych oraz systemów informatycznych dla przedsiębiorstw, a także do zarządzania nimi. [Popr. 203]

2.  W przypadku gdy wydatki na wsparcie nie są uwzględnione w planach działania i środkach, o których mowa w art. 21, Komisja przyjmuje, w stosownych przypadkach, środki wspierające. Unijne finansowanie w ramach środków wspierających może obejmować:

a)  analizy, spotkania, działania informacyjne i uświadamiające, szkolenia, przygotowanie i wymianę doświadczeń i najlepszych praktyk, działalność wydawniczą i wszelkie inne wydatki na pomoc administracyjną lub techniczną konieczne do programowania działań i zarządzania nimi, w tym opinie ekspertów zewnętrznych otrzymujących wynagrodzenie;

b)  działania badawcze, innowacje i analizy dotyczące istotnych zagadnień oraz ich upowszechnianie;

c)  wydatki związane z realizacją działań informacyjnych i komunikacyjnych, w tym na opracowanie strategii komunikacyjnych i komunikację instytucjonalną dotyczącą politycznych priorytetów Unii oraz ich eksponowanie.

Artykuł 21

Przyjmowanie planów działania i środków

1.  Plany działania i środki przyjmuje się w drodze aktów wykonawczych przyjmowanych zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 35 ust. 2. decyzją Komisji zgodnie z rozporządzeniem finansowym. [Popr. 204]

2.  Procedura, o której mowa w ust. 1, nie jest wymagana w przypadku:

a)  planów działania, środków indywidualnych i środków wspierających, w przypadku których finansowanie unijne nie przekracza kwoty 10 mln EUR;

b)  środków specjalnych oraz planów działania i środków przyjętych w celu wdrożenia działań szybkiego reagowania, w przypadku których finansowanie unijne nie przekracza kwoty 20 mln EUR;

c)  zmian technicznych, pod warunkiem, że takie zmiany nie wpłyną znacząco na cele danego planu działania lub środka, takich jak:

(i)  zmiana metody wykonywania;

(ii)  realokacja środków finansowych między działaniami zawartymi w planie działania;

(iii)  zwiększenie lub zmniejszenie budżetu planów działania i środków o nie więcej niż 20 % pierwotnego budżetu i bez przekroczenia 10 mln EUR;

w przypadku wieloletnich planów działania i środków progi, o których mowa w ust. 2 lit. a), b) i c) pkt (iii), stosuje się w ujęciu rocznym.

Parlament Europejski i państwa członkowskie są informowane za pośrednictwem właściwego komitetu, o którym mowa w art. 35, o planach działania i środkach, z wyjątkiem środków pomocy, oraz o zmianach technicznych przyjętych na mocy niniejszego ustępu w terminie jednego miesiąca od ich przyjęcia. [Popr. 205]

3.  Przed przyjęciem lub przedłużeniem obowiązywania nadzwyczajnych środków pomocy, które nie przekraczają kwoty 20 mln EUR, Komisja powiadamia Radę o charakterze i celach takiego środka pomocy oraz o przeznaczonych na niego kwotach finansowych. Komisja informuje Radę o zamiarze wprowadzenia znaczących zmian do uprzednio przyjętych nadzwyczajnych środków pomocy. Komisja uwzględnia odpowiednie podejście polityczne Rady i Parlamentu Europejskiego do planowania i  wdrażania stosowania takich środków w celu zachowania spójności działań zewnętrznych Unii. [Popr. 206]

Komisja należycie i terminowo niezwłocznie informuje Parlament Europejski o planowanych zgodnie z niniejszym artykułem nadzwyczajnych środkach pomocy i ich wdrażaniu, w tym o zakładanych kwotach finansowych; informuje Parlament Europejski także o wszelkich istotnych zmianach lub przedłużeniu obowiązywania tej pomocy. Jak najwcześniej po przyjęciu lub istotnej modyfikacji środka, a najpóźniej w terminie jednego miesiąca od jego przyjęcia lub modyfikacji, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oraz przedstawia w ogólnym zarysie charakter przyjętego środka, powody jego przyjęcia, okres jego obowiązywania, jego kontekst, przeznaczony nań budżet oraz stopień komplementarności tego środka w stosunku do bieżących i planowanych działań pomocowych Unii. W przypadku nadzwyczajnych środków pomocowych Komisja wskazuje również, czy, w jakim zakresie i w jaki sposób zapewni ciągłość polityki wdrożonej w ramach pomocy nadzwyczajnej za pomocą średnio- i długoterminowych instrumentów pomocowych określonych w niniejszym rozporządzeniu. [Popr. 207]

3a.  Przed przyjęciem, zgodnie z art. 19 ust. 2, planów działania i środków, które nie opierają się na dokumentach programowych, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 19 ust. 3 i 4, Komisja przyjmuje, zgodnie z art. 34, akt delegowany uzupełniający niniejsze rozporządzenie poprzez określenie szczegółowych celów do realizacji, oczekiwanych rezultatów, instrumentów, które mają zostać użyte, głównych działań oraz orientacyjnych przydziałów finansowych w odniesieniu do tych planów i środków. [Popr. 208]

4.  W przypadku należycie uzasadnionej szczególnie pilnej potrzeby, takiej jak kryzys, w tym wystąpienie klęsk żywiołowych lub katastrof spowodowanych przez człowieka, bezpośrednie zagrożenie dla demokracji, rządów prawa, praw człowieka lub podstawowych wolności, Komisja może przyjąć plany działania i środki lub przyjąć zmiany istniejących planów działania i środków, w formie aktów wykonawczych mających natychmiastowe zastosowanie, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 35 ust. 4. [Popr. 209]

5.  Na poziomie działań prowadzona jest odpowiednia kontrola wpływu na prawa człowieka, kwestie społeczne i  środowisko, między innymi pod kątem wpływu działań na zmianę klimatu i różnorodność biologiczną, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami ustawodawczymi Unii, w tym dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE(48) i dyrektywą Rady 85/337/EWG(49), w stosownych przypadkach łącznie z oceną oddziaływania na środowisko dla działań, które mogą mieć wpływ na środowisko, w szczególności w przypadku nowych, dużych działań infrastrukturalnych. [Popr. 210]

Dodatkowo przeprowadza się oceny skutków ex ante poświęcone oddziaływaniu na prawa człowieka, kwestiom dotyczącym płci oraz kwestiom społecznym i pracowniczym, a także analizę konfliktu i ocenę ryzyka. [Popr. 211]

W stosownych przypadkach w toku realizacji wykonywania programów sektorowych przeprowadza się strategiczne oceny oddziaływania na prawa człowieka, kwestie społeczne i środowisko. W procesie przeprowadzania oceny takich ocen oddziaływania na środowisko zapewnia się udział zainteresowanych stron i publiczny dostęp do wyników takiej ocenytakich ocen. [Popr. 212]

Artykuł 21a

Programy pomocy Parlamentu Europejskiego

Komisja prowadzi dialog z Parlamentem Europejskim oraz bierze pod uwagę jego opinie w dziedzinach, w których Parlament realizuje własne programy pomocy, na przykład w zakresie budowania zdolności i obserwacji wyborów. [Popr. 213]

Artykuł 22

Metody współpracy

1.  Finansowanie w ramach Instrumentu realizowane jest przez Komisję, zgodnie z rozporządzeniem finansowym: albo bezpośrednio przez Komisję, delegatury Unii i agencje wykonawcze, albo pośrednio przez każdy podmiot wymieniony w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego.

2.  Finansowanie w ramach instrumentu może być również udzielane za pomocą wpłat na rzecz funduszy międzynarodowych, regionalnych lub krajowych, takich jak fundusze utworzone lub zarządzane przez EBI, państwa członkowskie, kraje i regiony partnerskie lub organizacje międzynarodowe, lub innych darczyńców.

3.  Podmioty wymienione w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego i art. 29 ust. 1 niniejszego rozporządzenia wypełniają swoje obowiązki sprawozdawcze zgodnie z art. 155 rozporządzenia finansowego w trybie rocznym. Wymogi sprawozdawczości wobec każdego z tych podmiotów są określone w ramowej umowie o partnerstwie, umowie o przyznanie wkładu, umowie dotyczącej gwarancji budżetowych lub umowie finansowej.

4.  Działania finansowane w ramach instrumentów mogą być realizowane z wykorzystaniem współfinansowania równoległego lub wspólnego.

5.  W przypadku współfinansowania równoległego działanie zostaje podzielone na kilka wyraźnie identyfikowalnych elementów, które są osobno finansowane przez poszczególnych partnerów przekazujących współfinansowanie w sposób każdorazowo umożliwiający określenie końcowego przeznaczenia środków.

6.  W przypadku współfinansowania wspólnego całkowity koszt działania dzieli się pomiędzy poszczególnych partnerów współfinansujących, a zasoby trafiają do jednej puli w sposób uniemożliwiający określenie źródła finansowania poszczególnych zadań realizowanych w ramach danego działania.

7.  Współpraca między Unią a jej partnerami może przyjąć między innymi formę:

a)  uzgodnień trójstronnych, na mocy których Unia koordynuje wspólnie z państwami trzecimi swój fundusz pomocy na rzecz kraju lub regionu partnerskiego;

b)  środków współpracy administracyjnej, takich jak partnerstwo między instytucjami publicznymi, organami władz lokalnych, krajowymi organami publicznymi lub podmiotami prawa prywatnego, którym powierzono zadania użyteczności publicznej, danego państwa członkowskiego a podmiotami kraju lub regionu partnerskiego, a także środków współpracy z udziałem ekspertów z sektora publicznego oddelegowanych przez państwa członkowskie oraz ich władze regionalne i lokalne;

c)  udziału w niezbędnych kosztach zawiązania partnerstwa publiczno-prywatnego i zarządzania nim, w tym wsparcia szerokiego udziału przez ustanowienie niezależnego, zewnętrznego organu organizacji społeczeństwa obywatelskiego, odpowiedzialnego za ocenę i monitorowanie tworzenia partnerstw publiczno-prywatnych; [Popr. 214]

d)  programów wspierania polityki sektorowej, w ramach których Unia udziela wsparcia na rzecz realizacji programów sektorowych krajów partnerskich;

e)  udziału w kosztach uczestnictwa państw w unijnych programach i działaniach realizowanych przez agencje i organy unijne, a także organy lub osoby upoważnione do wdrażania działań szczególnych w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zgodnie z tytułem V Traktatu o Unii Europejskiej.

f)  dopłat do oprocentowania,

Artykuł 23

Formy unijnego finansowania UE i metody wykonywaniastosowania [Popr. 215]

1.  Unijne finansowanie może być udzielane z wykorzystaniem rodzajów finansowania przewidzianych w rozporządzeniu finansowym, a w szczególności:

a)  dotacji;

b)  zamówień na usługi, dostawy lub roboty budowlane,

c)  wsparcia budżetowego;

d)  wpłat na rzecz funduszy powierniczych utworzonych przez Komisję, zgodnie z art. 234 rozporządzenia finansowego;

e)  instrumentów finansowych;

f)  gwarancji budżetowych;

g)  działań łączonych

h)  redukcji długu w kontekście uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym programów redukcji zadłużenia;

i)  pomocy finansowej;

j)  ekspertów zewnętrznych otrzymujących wynagrodzenie.

2.  Współpracując z zainteresowanymi podmiotami z krajów partnerskich, Komisja uwzględnia ich specyfikę, w tym potrzeby i sytuację – przy określaniu warunków finansowania, rodzajów wkładów, warunków udzielania dotacji i przepisów administracyjnych dotyczących zarządzania nimi – w celu dotarcia do jak najszerszego grona tych podmiotów i jak najlepszego spełnienia ich oczekiwań. W takiej ocenie bierze się pod uwagę warunki dla znaczącego udziału i zaangażowania wszystkich zainteresowanych podmiotów, w szczególności lokalnego społeczeństwa obywatelskiego. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym zachęca się do stosowania warunków szczególnych, takich jak umowy o partnerstwie, zezwolenia na udzielanie wsparcia finansowego na rzecz osób trzecich, bezpośrednie udzielanie dotacji lub zaproszenia do składania ofert z zastosowaniem kryteriów kwalifikowalności, lub też stosowanie płatności ryczałtowych, kosztów jednostkowych i finansowania według stawek zryczałtowanych, a także finansowania niepowiązanego z kosztami, jak przewidziano w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Takie różne formy zapewniają przejrzystość, identyfikowalność i innowacyjność. Należy wspierać współpracę między lokalnymi i międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi, aby wzmocnić potencjał lokalnego społeczeństwa obywatelskiego w dążeniu do jego pełnego udziału w programach rozwojowych. [Popr. 216]

3.  Poza przypadkami, o których mowa w art. 195 rozporządzenia finansowego, procedurę bezpośredniego udzielania dotacji można zastosować w odniesieniu do:

a)  dotacji o niskiej wartości dla obrońców praw człowieka w celu finansowania oraz mechanizmów ochrony zagrożonych obrońców praw człowieka, na finansowanie pilnych działań w zakresie ochrony, ochronnych, w stosownych przypadkach bez potrzeby współfinansowania, jak również mediatorów i innych podmiotów społeczeństwa obywatelskiego zaangażowanych w dialog dotyczący kryzysu i konfliktów zbrojnych, rozwiązywanie konfliktów, pojednanie i budowanie pokoju; [Popr. 217]

b)  dotacji, w stosownych przypadkach bez potrzeby współfinansowania, na finansowanie działań w skrajnie trudnych warunkach, w których opublikowanie zaproszenia do składania wniosków byłoby niestosowne, w tym w sytuacjach, w których występują poważne braki w zakresie praw podstawowych, zagrożenia dla instytucji demokratycznych, eskalacja kryzysu lub konflikt zbrojny, w których bezpieczeństwo ludzkie jest najbardziej zagrożone lub w których organizacje praw człowieka, obrońcy praw człowieka, jak również mediatorzy i inne podmioty społeczeństwa obywatelskiego zaangażowane w dialog związany z kryzysem lub konfliktem zbrojnym, pojednanie i budowanie pokoju działają w najtrudniejszych warunkach. Kwota tych dotacji nie może przekroczyć 1 000 000 EUR i jest udzielana na okres nieprzekraczający 18 miesięcy, który można przedłużyć o dodatkowe 12 miesięcy w razie wystąpienia obiektywnych i nieprzewidzianych przeszkód wwykorzystaniu stosowaniu dotacji; [Popr. 2018]

c)  dotacji na rzecz Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka, Global Campus, Wspólnego Centrum Uniwersytetów Europejskich na rzecz Praw Człowieka i Demokratyzacji, które oferuje europejski program studiów magisterskich w dziedzinie praw człowieka i demokratyzacji, a także na rzecz powiązanej z nim sieci uczelni oferujących programy studiów podyplomowych w dziedzinie praw człowieka, w tym stypendia dla studentów, naukowców, nauczycieli i obrońców praw człowieka z państw trzecich. [Popr. 219]

ca)   małych projektów zdefiniowanych w art. 23a.. [Popr. 220]

Podstawą wsparcia budżetowego, o którym mowa w ust. 1 lit. c), w tym udzielanego przy zastosowaniu umów o realizację reformy sektorowej, jest odpowiedzialność państwa, wzajemna rozliczalność i wspólne zobowiązanie się do przestrzegania powszechnych wartości, demokracji, praw człowieka , równouprawnienia płci, włączenia społecznego, rozwoju społeczneg i rządów prawa, a jego celem jest wzmocnienie partnerstwa między Unią a krajami partnerskimi. Wsparcie budżetowe to obejmuje wzmocniony dialog polityczny, budowanie rozwój zdolności i lepsze zarządzanie, a także stanowi uzupełnienie wysiłków podejmowanych przez parterów na rzecz gromadzenia większej ilości środków i lepszego ich wydawania w celu wsparcia zrównoważonego wzrostu gospodarczego społeczno-gospodarczeg sprzyjającego włączeniu oraz i przynoszącego korzyści wszystkim obywatelom, tworzenia miejsc pracy, ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży, zmniejszania nierówności i eliminacji ubóstwa, z należytym uwzględnieniem lokalnej gospodarki, praw środowiskowych i społecznych. [Popr. 221]

Każda decyzja o zapewnieniu wsparcia budżetowego opiera się na strategiach wsparcia budżetowego ustalonych przez Unię, jasnym zestawie kryteriów kwalifikowalności oraz dokładnej ocenie ryzyka i korzyści. Jednym z kluczowych czynników warunkujących taką decyzję jest ocena zaangażowania krajów partnerskich na rzecz demokracji, praw człowieka i praworządności oraz ocena dotychczasowych wyników i postępów w tym zakresie. [Popr. 222]

4.  Wsparcie budżetowe musi być zróżnicowane, tak aby lepiej odpowiadało sytuacji politycznej, gospodarczej i społecznej danego kraju partnerskiego, z uwzględnieniem sytuacji niestabilności.

Udzielając wsparcia budżetowego zgodnie z art. 236 rozporządzenia finansowego, Komisja jasno określa i monitoruje kryteria warunkowości w zakresie wsparcia budżetowego, w tym postępy w reformach i przejrzystość, a także wspiera rozwój parlamentarnej zdolności w dziedzinie kontroli i audytu krajowego oraz zwiększonej przejrzystości i publicznego dostępu do informacjiudział organizacji społeczeństwa obywatelskiego w monitorowaniu, zapewnienie zwiększonej przejrzystości i publicznego dostępu do informacji oraz rozwój silnych systemów zamówień publicznych, które wspierają rozwój lokalnej gospodarki i lokalnych przedsiębiorstw.. [Popr. 223]

5.  Wypłata środków pochodzących ze wsparcia budżetowego odbywa się w oparciu o wskaźniki wykazujące dokonanie zadowalających postępów w osiąganiu celów uzgodnionych z krajem partnerskim.

6.  Instrumenty finansowe w ramach niniejszego rozporządzenia mogą przyjmować formy takie jak pożyczki, gwarancje, inwestycje kapitałowe lub quasi-kapitałowe, udziały, a także instrumenty podziału ryzyka, w miarę możliwości i zgodnie z zasadami określonymi w art. 209 ust. 1 rozporządzenia finansowego, pod kierownictwem EBI, wielostronnej europejskiej instytucji finansowej takiej jak Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, lub dwustronnej europejskiej instytucji finansowej, np. dwustronnych banków rozwoju, ewentualnie w połączeniu z dodatkowymi innymi formami wsparcia finansowego, zarówno ze strony państw członkowskich, jak i stron trzecich.

Wkłady na rzecz instrumentów finansowych Unii w ramach niniejszego rozporządzenia mogą być dokonywane przez państwa członkowskie oraz wszelkie podmioty, o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego.

7.  Do celów wdrażania stosowania i celów sprawozdawczych te instrumenty finansowe mogą zostać połączone w grupy instrumentów finansowych. [Popr. 224]

7a.   Komisja i ESDZ nie podejmują nowych ani ponownych działań z podmiotami zarejestrowanymi lub mającymi siedzibę w jurysdykcjach, które uznano w ramach odnośnej polityki unijnej za niechętne współpracy lub które wskazano jako państwa trzecie wysokiego ryzyka zgodnie z art. 9 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849, lub które nie zachowują rzeczywistej zgodności z unijnymi lub uzgodnionymi na szczeblu międzynarodowym normami podatkowymi dotyczącymi przejrzystości i wymiany informacji. [Popr. 225]

8.  Unijne finansowanie nie generuje szczególnych podatków, ceł ani opłat i nie stwarza obowiązku ich pobierania.

9.  Podatki, cła i opłaty nałożone przez kraje partnerskie mogą spełniać kryteria kwalifikowalności do finansowania w ramach niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 23a

Fundusze małych projektów

1.  Na mocy niniejszego rozporządzenia można przekazywać środki finansowe funduszom małych projektów z myślą o wyborze i wdrożeniu projektów charakteryzujących się ograniczoną skalą finansowania.

2.  Beneficjentami funduszu małych projektów są organizacje społeczeństwa obywatelskiego.

3.  Odbiorcy końcowi środków pochodzących z funduszu małych projektów otrzymują wsparcie na podstawie niniejszego rozporządzenia za pośrednictwem beneficjentów i wdrażają małe projekty w ramach funduszu małych projektów („mały projekt”).

4.  Jeżeli wkład publiczny na rzecz małego projektu nie przekracza 50 000 EUR, przyjmuje on formę kosztów jednostkowych lub kwot ryczałtowych albo obejmuje stawki ryczałtowe. [Popr. 226]

Artykuł 24

Kwalifikujące się osoby i podmioty

1.  Udział w procedurach udzielania zamówień, udzielania dotacji i przyznawania nagród w związku z działaniami finansowanymi w ramach programów geograficznych jest otwarty dla organizacji międzynarodowych i wszystkich innych podmiotów prawnych będących obywatelami następujących krajów lub terytoriów, a w przypadku osób prawnych – także podmiotów mających faktyczną siedzibę w jednym z tych państw lub na jednym z tych terytoriów:

a)  państwa członkowskie, beneficjenci rozporządzenia (UE) …/… (IPA III) oraz umawiające się strony Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym;

b)  kraje partnerskie objęte polityką sąsiedztwa, a także Federacja Rosyjska, pod warunkiem zastosowania właściwej procedury przewidzianej w wymienionych w załączniku I programach, w których ona uczestniczy;

c)  kraje i terytoria rozwijające się, uwzględnione w wykazie państw odbiorców oficjalnej pomocy rozwojowej opublikowanym przez Komitet Pomocy Rozwojowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, które nie są członkami grupy G-20, a także kraje i terytoria zamorskie objęte decyzją Rady …/… (UE);

d)  kraje rozwijające się uwzględnione w wykazie państw odbiorców oficjalnej pomocy rozwojowej, które są członkami grupy G-20, oraz inne kraje i terytoria, jeżeli ma miejsce odpowiednia procedura w kontekście działania finansowanego przez Unię w ramach niniejszego rozporządzenia, w którym to działaniu kraje rozwijające się biorą udział;

e)  kraje, którym Komisja przyznaje dostęp do finansowania zewnętrznego na zasadzie wzajemności; dostęp na zasadzie wzajemności można przyznać na ograniczony okres przynajmniej jednego roku, pod warunkiem że dane państwo uzna, na równych warunkach, kwalifikowalność podmiotów z Unii i krajów kwalifikujących się w ramach rozporządzenia; Komisja decyduje o przyznaniu dostępu na zasadzie wzajemności i czasie jego trwania po konsultacjach z zainteresowanym krajem będącym odbiorcą pomocy / krajami będącymi odbiorcami pomocy;

f)  kraje członkowskie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, w przypadku zamówień realizowanych stosowanych w krajach najsłabiej rozwiniętych lub w głęboko zadłużonych krajach ubogich, uwzględnionych w wykazie państw odbiorców oficjalnej pomocy rozwojowej. [Popr. 227]

2.  Bez uszczerbku dla ograniczeń wynikających z charakteru i celów działań, udział w procedurach udzielania zamówień, udzielania dotacji i przyznawania nagród w związku z działaniami finansowanymi w ramach programów dotyczących praw człowieka i demokracji, stabilności i pokoju, jak również działań szybkiego reagowania, jest otwarty bez ograniczeń.

3.  Wszystkie dostawy i materiały finansowane na podstawie niniejszego rozporządzenia mogą pochodzić z dowolnego państwa.

4.  Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania – ani nie stwarzają ograniczeń pod względem obywatelstwa – w odniesieniu do osób fizycznych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub innego rodzaju legalnych umów przez kwalifikującego się wykonawcę lub, w stosownych przypadkach, podwykonawcę.

5.  W przypadku działań współfinansowanych wspólnie przez podmiot lub wdrażanych stosowanych w ramach zarządzania bezpośredniego lub pośredniego z podmiotami, o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. c) pkt (ii) do (viii) rozporządzenia finansowego, mają zastosowanie także zasady kwalifikowalności tych podmiotów. [Popr. 228]

6.  Jeżeli darczyńcy zapewniają finansowanie na rzecz funduszu powierniczego utworzonego przez Komisję lub z wykorzystaniem zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel, zastosowanie mają zasady kwalifikowalności zawarte w akcie założycielskim funduszu powierniczego lub w umowie z danym darczyńcą w przypadku zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel.

7.  W przypadku działań finansowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz w ramach innego programu Unii podmioty kwalifikujące się do któregokolwiek z tych programów są uznawane za spełniające kryteria kwalifikowalności.

8.  W przypadku działań obejmujących wiele krajów podmioty prawne będące obywatelami danego kraju oraz podmioty prawne mające również faktyczną siedzibę w danym kraju lub na danym terytorium objętym działaniem mogą zostać uznane za spełniające kryteria kwalifikowalności.

9.  Zakres kwalifikowalności niniejszego artykułu można ograniczyć pod względem przynależności państwowej, lokalizacji geograficznej lub charakteru wnioskodawców, jeżeli ograniczenia takie są wymagane ze względu na szczególny charakter i cele działania i jeżeli są one uzasadnione koniecznością jego skutecznej realizacjiskutecznego stosowania. Ograniczenia pod względem obywatelstwa nie mają zastosowania do organizacji międzynarodowych. [Popr. 229]

10.  Oferenci, wnioskodawcy i kandydaci z niekwalifikujących się krajów mogą być uznani za spełniających kryteria kwalifikowalności w przypadkach wystąpienia nagłej konieczności lub niedostępności usług na rynkach danych krajów lub terytoriów, lub też w innych należycie uzasadnionych przypadkach, w których zastosowanie zasad kwalifikowalności uniemożliwiłoby lub nadmiernie utrudniłoby realizację działania.

11.  Aby wspierać lokalny potencjał, rynki i zakupy, priorytetowo traktuje się wykonawców lokalnych i regionalnych, zwracając jednocześnie uwagę na ich wyniki w dziedzinie zrównoważenia środowiskowego lub sprawiedliwego handlu, gdy rozporządzenie finansowe przewiduje udzielenie zamówienia na podstawie jednej oferty. We wszystkich pozostałych przypadkach udział wykonawców lokalnych i regionalnych wspiera się zgodnie ze stosownymi przepisami tego rozporządzenia. We wszystkich przypadkach stosuje się kryteria zrównoważoności i należytej staranności. [Popr. 230]

12.  W ramach programu na rzecz demokracji i praw człowieka wszelkie podmioty nieobjęte definicją podmiotu prawnego w art. 2 ust. 6 spełniają kryteria kwalifikowalności, jeżeli jest to konieczne do realizacji obszarów interwencji niniejszego programu.

12a.   Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej nie wspiera działań, które zgodnie z kontrolą wpływu na środowisko, o której mowa w art. 21, szkodzą środowisku lub klimatowi. Przydziały środków są w pełni zgodne z porozumieniem paryskim, a ogólnie rzecz biorąc, europejskie finansowanie przeznaczone na działania zewnętrzne przyczynia się do realizacji długoterminowych celów porozumienia paryskiego. W ramach tego instrumentu nie wspiera się w szczególności:

a)  działań niezgodnych z ustalonymi na poziomie krajowym wkładami na podstawie porozumienia paryskiego, wnoszonymi przez kraje będące odbiorcami pomocy;

b)  inwestycji w paliwa kopalne na wyższym, średnim i niższym szczeblu. [Popr. 231]

Artykuł 25

Przeniesienia, roczne raty, środki na zobowiązania i przychody wygenerowane przez instrumenty finansowe

1.  Oprócz zastosowania przepisów art. 12 ust. 2 rozporządzenia finansowego środki na zobowiązania i płatności w ramach niniejszego rozporządzenia zostają automatycznie przeniesione i można z nich korzystać do dnia 31 grudnia w kolejnym roku budżetowym. Przeniesione kwoty wykorzystuje się w kolejnym roku budżetowym w pierwszej kolejności.

Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o przeniesieniu środków na zobowiązania przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie informacje na temat środków, które zostały automatycznie przeniesione, w tym powiązanych kwot, zgodnie z art. 12 ust. 6 rozporządzenia finansowego. [Popr. 232]

2.  Poza przepisami przewidzianymi w art. 15 rozporządzenia finansowego, dotyczącymi ponownego udostępniania środków, środki na zobowiązania i płatności odpowiadające kwocie umorzeń dokonanych w wyniku całkowitego lub częściowego niewykonania działania na podstawie niniejszego rozporządzenia są ponownie udostępnione na rzecz pierwotnej linii budżetowej.

Odesłania do art. 15 rozporządzenia finansowego w art. 12 ust. 1 lit. b) rozporządzenia ustanawiającego wieloletnie ramy finansowe należy rozumieć jako uwzględniające odesłanie do niniejszego ustępu do celów niniejszego rozporządzenia.

3.  Zobowiązania budżetowe z tytułu działań trwających dłużej niż jeden rok budżetowy można rozłożyć na okres kilku lat na roczne raty, zgodnie art. 112 ust. 2 rozporządzenia finansowego.

Do tych wieloletnich działań nie ma zastosowania art. 114 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia finansowego. Komisja automatycznie umarza każdą część zobowiązania budżetowego dla danego działania, która do dnia 31 grudnia piątego roku następującego po roku, w którym zaciągnięto zobowiązanie budżetowe, nie została wykorzystana do celów płatności zaliczkowych lub płatności okresowych lub w odniesieniu do której nie przedstawiono żadnej poświadczonej deklaracji wydatków ani żadnego wniosku o płatność.

Ust. 2 niniejszego artykułu ma również zastosowanie do rocznych rat.

4.  W drodze odstępstwa od art. 209 ust. 3 rozporządzenia finansowego spłaty należności i przychody generowane przez instrumenty finansowe zostają przeznaczone na cele pierwotnej linii budżetowej jako wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel po odliczeniu kosztów zarządzania i opłat za zarządzanie. Co pięć lat Komisja przeprowadza analizę wkładu, jaki istniejące instrumenty finansowe wniosły w osiąganie unijnych celów, oraz skuteczności tych instrumentów finansowych.

Rozdział IV

EFZR+, gwarancje budżetowe i pomoc finansowa dla państw trzecich

Artykuł 26

Zakres stosowania i finansowanie

1.  Pula środków finansowych, o której Europejski Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Plus (EFZR+) i gwarancję na działania zewnętrzne finansuje się z puli środków finansowych dla programów geograficznych, o których mowa w art. 6 ust. 2 lit. a), zostaje przeznaczona na finansowanie Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Plus (EFZR+) i gwarancji na działania zewnętrzne.a jednocześnie dba się o to, aby finansowanie to nie było ze szkodą dla innych działań wspieranych w ramach programów geograficznych. [Popr. 233]

Celem EFZR+ jako zintegrowanej koperty finansowej, zapewniającej zintegrowanego pakietu finansowego zapewniającego zdolności finansowania w oparciu o metody wykonywania określone wformie dotacji, gwarancji i innych instrumentów finansowychoparciu o  art. 23 ust. 1 lit. a), e), f) i g), jest wspieranie inwestycji oraz zwiększenie poprawa dostępu do finansowania przy jednoczesnej maksymalizacji dodatkowości, dostarczaniu innowacyjnych produktów i przyciąganiu funduszy sektora prywatnego w celu wspierania trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu rozwoju gospodarczego , środowiskowego i społecznego oraz, uprzemysłowienia i stabilnych warunków inwestycyjnych w celu promowania społeczno-gospodarczej i środowiskowej odporności krajów partnerskich, ze szczególnym naciskiem na eliminację ubóstwa, zrównoważony wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu,przystosowanie do zmiany klimatu i łagodzenie zmiany klimatu, ochronę środowiska, ekozarządzanie, tworzenie godnych miejsc pracy odpowiadających właściwym standardom MOP, zwłaszcza dla słabszych grup społecznych, w tym kobiet i ludzi młodych tworzenie godnych miejsc pracy, możliwości gospodarczychgospodarcze, rozwijanie umiejętności i przedsiębiorczości, sektory społeczno-gospodarcze oraz mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, a także społecznogospodarcze, z naciskiem na przedsiębiorstwa społeczne i spółdzielnie ze względu na ich potencjał w zakresie ograniczania ubóstwa i nierówności, promowania praw człowiekaźródeł utrzymania, a także wspieranie mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, eliminowanie określonych podstawowych, społeczno-ekonomicznych przyczyn nielegalnej migracji i przymusowych wysiedleń oraz przyczynianie się do trwałej reintegracji migrantów, którzy powrócili do kraju pochodzenia, zgodnie z właściwymi indykatywnymi dokumentami programowymi. 45% środków finansowych przeznacza się na inwestycje przyczyniające się do realizacji celów klimatycznych oraz inwestycje w dziedzinie ekozarządzania, ochrony środowiska, różnorodności biologicznej i przeciwdziałania pustynnieniu, natomiast 30% tego właśnie przydziału finansowego wydaje się na łagodzenie zmiany klimatu i dostosowanie się do niej. Zwraca się szczególną uwagę na państwa wskazane jako doświadczające niestabilności lub konfliktu, kraje najsłabiej rozwinięte i głęboko zadłużone kraje ubogie oraz udziela im dodatkowego wsparcia w zakresie budowania zdolności instytucjonalnych i zarządzania gospodarką oraz pomocy technicznej. Gwarancję dla działań zewnętrznych stosuje się oprócz inwestycji państwa w zapewnianie podstawowych usług publicznych, które pozostają w jego gestii. [Popr. 234]

2.  Gwarancja na działania zewnętrzne wspiera operacje w ramach EFZR+ objęte gwarancjami budżetowymi zgodnie z art. 27, 28 i 29 niniejszego rozporządzenia, a także pomoc makrofinansową i pożyczki dla państw trzecich w oparciu o decyzję Rady 10/2/Euratom.

3.  W ramach gwarancji na działania zewnętrzne Unia może udzielać gwarancji na operacje zatwierdzone między dniem 1 stycznia 2021 r. a 31 grudnia 2027 r. w wysokości do 60 mld EUR. Ten górny pułap jest poddawany przeglądowi w kontekście sprawozdania z oceny śródokresowej zgodnie z art. 32. [Popr. 235]

4.  Wskaźnik tworzenia rezerw wynosi od 9 % do 50 % w zależności od rodzaju operacji. Maksymalną kwotę w wysokości 10 mld EUR udostępnia się z budżetu Unii za pośrednictwem specjalnej linii budżetowej w ramach rocznej procedury budżetowej lub w drodze przesunięcia budżetowego. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu zmiany tej maksymalnej kwoty w razie zaistnienia takiej potrzeby. [Popr. 236]

Wskaźniki tworzenia rezerw są poddawane przeglądowi co trzy lata, począwszy od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia określonej w art. 40.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu uzupełnienia lub zmiany tych stawek oraz powiązanych kwot finansowych.. [Popr. 237]

5.  Gwarancję na działania zewnętrzne uznaje się za jedną gwarancję w ramach wspólnego funduszu rezerw utworzonego na podstawie art. 212 rozporządzenia finansowego.

6.  EFZR+ i gwarancja na działania zewnętrzne mogą stanowić wsparcie dla operacji finansowania i inwestowania prowadzonych w krajach partnerskich na obszarach geograficznych, o których mowa w art. 4 ust. 2. Tworzenie rezerw dotyczących gwarancji na działania zewnętrzne finansowane jest z budżetu przeznaczonego na właściwe programy geograficzne, ustanowionego w art. 6 ust. 2 lit. a), i jest przekazywane do wspólnego funduszu rezerw. Geograficzny rozkład operacji EFZR+ w największym możliwym stopniu odzwierciedla również względną wagę przydziałów finansowych dla różnych regionów, jak ujęto w art. 6 ust. 2 lit. a). EFZR+ i gwarancja dla działań zewnętrznych mogą również stanowić wsparcie dla operacji prowadzonych w krajach będących beneficjentami, wymienionych w załączniku I do rozporządzenia IPA III. Pula środków finansowych przeznaczonych na te operacje w ramach EFZR+ oraz na tworzenie rezerw dotyczących gwarancji dla działań zewnętrznych finansowana jest na podstawie rozporządzenia IPA. Tworzenie rezerw dotyczących gwarancji na działania zewnętrzne w odniesieniu do pożyczek dla państw trzecich, o którym mowa w art. 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego, finansowane jest na podstawie rozporządzenia w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego. [Popr. 238]

7.  Tworzenie rezerw, o którym mowa w art. 211 ust. 2 rozporządzenia finansowego, odbywa się w oparciu o całkowite nieuregulowane zobowiązania Unii wynikające z każdej operacji, w tym operacji zatwierdzonych przed 2021 r. oraz gwarantowanych przez Unię. Roczna kwota wymaganych rezerw może zostać utworzona w okresie nie dłuższym niż siedem lat.

8.  Saldo aktywów do 31 grudnia 2020 r. funduszu gwarancyjnego EFZR i Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych, ustanowionych odpowiednio w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 oraz rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 480/2009, zostaje przeniesione do wspólnego funduszu rezerw w celu utworzenia rezerw przeznaczonych na jego odpowiednie operacje w ramach tej samej, jednej gwarancji przewidzianej w ust. 4 niniejszego artykułu.

Artykuł 26a

Cele EFZR+

1.  Operacje EFZR+ kwalifikujące się do wsparcia w ramach gwarancji dla działań zewnętrznych wnoszą wkład w następujące obszary priorytetowe:

a)  zapewnienie finansowania i wsparcia na rzecz rozwoju sektora prywatnego, spółdzielczego i przedsiębiorstw społecznych w celu wniesienia wkładu w zrównoważony rozwój w wymiarze gospodarczym, społecznym i środowiskowym ze szczególnym uwzględnieniem problemu eliminacji ubóstwa, a w stosownych przypadkach – w europejską politykę sąsiedztwa i realizację celów określonych w art. 3 rozporządzenia UE .../... [IPA III];

b)  zlikwidowanie przeszkód utrudniających realizację inwestycji prywatnych, zwłaszcza poprzez zagwarantowanie bezpieczeństwa prawnego inwestycji;

c)  lewarowanie finansowania z sektora prywatnego, ze szczególnym naciskiem na mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa;

d)  wzmocnienie sektorów i obszarów społeczno-gospodarczych oraz powiązanej infrastruktury publicznej i prywatnej, a także zrównoważonej łączności i zrównoważonej produkcji w celu promowania zrównoważonego wzrostu społeczno-gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz respektującego prawa człowieka i ochronę środowiska;

e)  przyczynianie się do działań w dziedzinie klimatu, ochrony środowiska i zarządzania środowiskiem;

f)  przyczynianie się – przez promowanie zrównoważonego rozwoju – do wyeliminowania pierwotnych przyczyn migracji, w tym nielegalnej migracji i przymusowych wysiedleń, a także przyczynianie się do bezpiecznej, uporządkowanej i legalnej migracji oraz mobilności. [Popr. 239]

Artykuł 27

Kwalifikowalność oraz wybór operacji i partnerów

1.  Operacje w zakresie finansowania i inwestycji kwalifikujące się do wsparcia w ramach gwarancji na działania zewnętrzne są spójne z politykami Unii ze strategiami politycznymi Unii, zwłaszcza z jej polityką na rzecz rozwoju i europejską polityką sąsiedztwa, oraz ze strategiami i politykami polityką krajów partnerskich , a także są do tych polityk i strategii strategii i do tej polityki dostosowane; operacje te służą także eliminowaniu niedoskonałości rynku lokalnego lub skutków nieoptymalnych inwestycji, nie stanowiąc nieuczciwej konkurencji dla lokalnych podmiotów gospodarczych. Służą one w szczególności wspieraniu celów, ogólnych zasad i ram politycznych niniejszego rozporządzenia oraz właściwych indykatywnych dokumentów programowych, z należytym uwzględnieniem obszarów priorytetowych określonych w art. 26a i szczegółowo opisanych w załączniku V. [Popr. 240]

1a.  Przyznanie gwarancji na działania zewnętrzne jest zależne od zawarcia odpowiednich umów gwarancji EFZR między Komisją, działającą w imieniu Unii, a kwalifikującym się kontrahentem. [Popr. 241]

2.  Gwarancja na działania zewnętrzne wspiera operacje w zakresie finansowania i inwestycji, które służą eliminowaniu niedoskonałości rynku lub nieoptymalnych sytuacji w zakresie inwestycji. Operacje spełniają również warunki określone w art. 209 ust. 2 lit. a) do d) rozporządzenia finansowego oraz takie, które: [Popr. 242]

-aa)   zapewniają dodatkowość finansową i rozwojową; [Popr. 243]

-ab)   przechodzą publicznie dostępną, partycypacyjną ocenę ex ante oddziaływania na prawa człowieka, społeczeństwo, zatrudnienie i środowisko, służącą wskazaniu zagrożeń w tych dziedzinach i podjęciu odpowiednich kroków oraz uwzględniającą zasadę dobrowolnie i uprzednio wyrażonej zgody dotkniętych społeczności w przypadku inwestycji związanych z ziemią; [Popr. 244]

a)  zapewniają komplementarność z innymi inicjatywami;

b)  są wykonalne pod względem gospodarczym i finansowym, z należytym uwzględnieniem możliwości wsparcia i współfinansowania danego projektu przez prywatnych i publicznych partnerów, z jednoczesnym uwzględnieniem konkretnego środowiska działania i zdolności krajów wskazanych jako kraje doświadczające niestabilności lub konfliktu, kraje najsłabiej rozwinięte i głęboko zadłużone kraje ubogie, które mogą czerpać korzyści z preferencyjnych warunków;

c)  są wykonalne pod względem technicznym i zrównoważone z perspektywy środowiskowej i społecznej społeczno-gospodarczej. [Popr. 245]

ca)  są ukierunkowane na sektory i obszary, gdzie istnieją wyraźne niedoskonałości rynkowe lub instytucjonalne, które ograniczają finansowanie z sektora prywatnego; [Popr. 246]

cb)  są ustrukturyzowane w sposób, który przyczynia się do stymulowania rozwoju rynku oraz do mobilizacji zasobów sektora prywatnego na rzecz likwidowania luk inwestycyjnych; [Popr. 247]

cc)  koncentrują się na projektach, które są obarczone większym ryzykiem, niż prywatni kredytodawcy są w stanie przyjąć wyłącznie na zasadach komercyjnych; [Popr. 248]

cd)  nie zakłócają funkcjonowania rynków w krajach i regionach partnerskich. [Popr. 249]

ce)  w miarę możliwości maksymalizują mobilizację kapitału lokalnego sektora prywatnego; [Popr. 250]

cf)  są zgodne z zasadami skutecznego rozwoju określonymi w partnerstwie z Pusanu w sprawie skutecznej współpracy na rzecz rozwoju i potwierdzonymi w Nairobi w 2016 r., w tym z odpowiedzialnością kraju za własny rozwój, dostosowaniem, skupieniem na wynikach, przejrzystością i wzajemną rozliczalnością, jak również odejściem od pomocy wiązanej; [Popr. 251]

cg)  są opracowane tak, aby spełniać kryteria ODA ustanowione przez OECD-DAC z uwzględnieniem specyfiki rozwoju sektora prywatnego, z wyjątkiem operacji w krajach uprzemysłowionych, które nie kwalifikują się do ODA; [Popr. 252]

ch)  są stosowane przy pełnym poszanowaniu międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka, wytycznych uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym, zasad i konwencji, w tym zasad odpowiedzialnego inwestowania, wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka, wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych, zasad Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) dotyczących odpowiedzialnego inwestowania w rolnictwo i systemy żywnościowe, konwencji i norm MOP, Konwencji ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, zasad z Maastricht dotyczących eksterytorialnych zobowiązań państw w dziedzinie praw gospodarczych, społecznych i kulturowych oraz dobrowolnych wytycznych FAO dotyczących odpowiedzialnego zarządzania własnością ziemi, łowisk i lasów w kontekście krajowego bezpieczeństwa żywnościowego; [Popr. 253]

3.  Z gwarancji na działania zewnętrzne korzysta się w celu pokrycia ryzyka z tytułu następujących instrumentów:

a)  pożyczek, w tym pożyczek w walucie lokalnej i pożyczek w ramach pomocy makrofinansowej;

b)  gwarancji;

c)  kontrgwarancji;

d)  instrumentów rynków kapitałowego;

e)  wszelkich innych form finansowania lub wsparcia jakości kredytowej, ubezpieczeń oraz udziałów kapitałowych lub quasi-kapitałowych.

4.  Do celów gwarancji na działania zewnętrzne partnerami kwalifikującymi się są partnerzy wymienieni w art. 208 ust. 4 rozporządzenia finansowego, w tym pochodzący z państw trzecich wnoszących wkład na rzecz gwarancji na działania zewnętrzne, pod warunkiem zatwierdzenia przez Komisję zgodnie z art. 28 niniejszego rozporządzenia oraz z zastrzeżeniem opinii rady strategicznej. Ponadto, w drodze odstępstwa od art. 62 ust. 2 lit. c) rozporządzenia finansowego, podmioty podlegające prawu prywatnemu państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, które wniosło wkład w gwarancję na działania zewnętrzne zgodnie z art. 28, zapewniające odpowiednie zabezpieczenie swoich zdolności finansowych, uznaje się za spełniające kryteria kwalifikowalności do celów gwarancji. [Popr. 254]

4a.  Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego:

a)  uczestniczy, wraz z innymi europejskimi instytucjami finansowymi, w zarządzaniu ryzykiem EFZR+, z należytym uwzględnieniem potrzeby unikania ewentualnego konfliktu interesów;

b)  realizuje na zasadzie wyłączności część okna inwestycyjnego obejmującego pożyczki państwowe, które ma być zasilone kwotą co najmniej 1 000 000 000 EUR z puli środków finansowych programów geograficznych, zgodnie z procedurami określonymi w rozdziałach 1 i 3 niniejszego tytułu;

c)  jest podmiotem uprawnionym do realizacji działań w ramach innych okien inwestycyjnych. [Popr. 255]

5.  Kwalifikujący się partnerzy przestrzegają zasad i warunków określonych w art. 62 ust. 2 lit. c) rozporządzenia finansowego. W przypadku podmiotów prawa prywatnego w państwie członkowskim lub w państwie trzecim, które wniosło wkład w gwarancję na działania zewnętrzne zgodnie z art. 28 niniejszego rozporządzenia, pierwszeństwo mają podmioty, które ujawniają informacje dotyczące kryteriów z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej, podatków i ładu korporacyjnego. [Popr. 256]

Komisja zapewnia skuteczne, wydajne i sprawiedliwe wykorzystanie dostępnych zasobów wśród kwalifikujących się kontrahentów, przy jednoczesnym wspieraniu współpracy między nimi.

Komisja zapewnia sprawiedliwe traktowanie i równy dostęp do finansowania dla wszystkich kwalifikujących się kontrahentów i dba o to, aby unikano konfliktów interesów w okresie wdrażania EFZR+. W celu zapewnienia komplementarności Komisja może zwrócić się do kwalifikujących się kontrahentów o dostarczenie stosownych informacji na temat ich działań innych niż działania w ramach EFZR+. [Popr. 257]

5a.  Parlament Europejski lub Rada mogą zaprosić kwalifikujących się kontrahentów, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i lokalne społeczności do udziału w wymianie poglądów w odniesieniu do operacji w zakresie finansowania i inwestycji objętych niniejszym rozporządzeniem. [Popr. 258]

6.  Komisja dokonuje wyboru kwalifikujących się partnerów zgodnie z art. 154 rozporządzenia finansowego, należycie uwzględniając:

a)  doradztwo i wskazówki, udzielone przez strategiczne i regionalne rady operacyjne zgodnie z załącznikiem VI;

b)  cele okna inwestycyjnego;

c)  doświadczenie kwalifikującego się partnera oraz jego zdolności w zakresie zarządzania ryzykiem;

d)  ilość zasobów własnych oraz wielkość współfinansowania przez sektor prywatny, które kwalifikujący się kontrahent jest gotów uruchomić na potrzeby okna inwestycyjnego.

da)   zasady przeprowadzania uczciwych i otwartych procedur przetargowych. [Popr. 259]

7.  Komisja określa okna inwestycyjne dla regionów, konkretnych krajów partnerskich lub dla jednych i drugich, dla konkretnych sektorów lub konkretnych projektów, konkretnych kategorii beneficjentów końcowych, lub dla jednych i drugich, które mają być finansowane na podstawie niniejszego rozporządzenia i objęte gwarancją na działania zewnętrzne do określonej kwoty. Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o tym, w jaki sposób okna inwestycyjne są zgodne z niniejszym artykułem oraz wyszczególnia ich priorytety w zakresie finansowania. Wszystkie wnioski o wsparcie finansowe w ramach okien finansowych przedkładane są Komisji.

Wybór okien inwestycyjnych musi być należycie uzasadniony za pomocą analizy niedoskonałości rynku lub nieoptymalnych sytuacji w zakresie inwestycji. Taką analizę przeprowadza Komisja we współpracy z potencjalnie kwalifikującymi się partnerami i zainteresowanymi stronami.

Kwalifikujący się partnerzy mogą zapewniać instrumenty wyszczególnione w ust. 3 w ramach okna inwestycyjnego lub projektu indywidualnego zarządzanego przez kwalifikującego się partnera. Mogą one być zapewniane na rzecz krajów partnerskich, w tym krajów doświadczających niestabilności lub konfliktu lub krajów stojących w obliczu wyzwań w zakresie odbudowy i odnowy pokonfliktowej, na rzecz instytucji tych krajów partnerskich, w tym ich publicznych banków krajowych oraz prywatnych banków lokalnych, a także na rzecz instytucji finansowych oraz podmiotów sektora prywatnego tych krajów partnerskich. [Popr. 260]

8.  Komisja dokonuje oceny operacji wspieranych w ramach gwarancji na działania zewnętrzne na podstawie kryteriów kwalifikowalności określonych w ust. 2 i 3, w miarę możliwości opierając się na istniejących systemach pomiaru rezultatów kwalifikujących Komisja sporządza tablicę wyników, aby kierować procesem wyboru projektów. Partnerzy wykonawczy wypełniają tablicę w odniesieniu do wszystkich operacji w ramach EFZR+. Komisja dokonuje oceny wszystkich operacji wpieranych w ramach gwarancji na podstawie kryteriów kwalifikowalności wymienionych w art. 27 i wykorzystuje tablicę wyników do przeprowadzenia niezależnej kontroli jakości w odniesieniu do należytej staranności i do oceny dokonanej przez partnerów wykonawczych na poziomie projektu. W razie potrzeby Komisja zwraca się do partnerów wykonawczych o wyjaśnienia i wprowadzenie zmian. Komisja podaje do publicznej wiadomości tablicę wyników w odniesieniu do wszystkich projektów po zatwierdzeniu w związku z wykorzystaniem gwarancji przez Komisję i partnerów wykonawczych, a także wyniki wszystkich narzędzi gwarancyjnych i poszczególnych projektów w ramach swojej oceny w odniesieniu do każdego okna inwestycyjnego w ujęciu rocznym. [Popr. 261]

9.  Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu uzupełnienia lub zmiany obszarów priorytetowych w załączniku V oraz zarządzania EFZR+ określonego w załączniku VI i okien inwestycyjnych wskazanychw załączniku V. Uzupełniając lub zmieniając okna inwestycyjne dla konkretnych regionów, konkretnych krajów partnerskich lub dla jednych i drugich, dla konkretnych sektorów lub konkretnych projektów, konkretnych kategorii beneficjentów końcowych, lub dla jednych i drugich, na które ma zostać przeznaczone finansowanie na podstawie niniejszego rozporządzenia i które mają być objęte gwarancją na działania zewnętrzne do określonej kwoty, Komisja należycie uwzględnia zalecenia rady strategicznej i konsultuje się z radami operacyjnymi.

Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o tym, w jaki sposób okna inwestycyjne są zgodne z wymogami określonymi w art. 26a i niniejszym artykule oraz wyszczególnia ich priorytety w zakresie finansowania. Wszystkie wnioski o wsparcie finansowe w ramach okien finansowych przedkładane są Komisji.

Wybór okien inwestycyjnych musi być należycie uzasadniony za pomocą analizy niedoskonałości rynku lub nieoptymalnych sytuacji w zakresie inwestycji. Taką analizę przeprowadza Komisja we współpracy z potencjalnie kwalifikującymi się partnerami i zainteresowanymi stronami.

Kwalifikujący się partnerzy mogą zapewniać instrumenty wyszczególnione w ust. 3 w ramach okna inwestycyjnego lub projektu indywidualnego zarządzanego przez kwalifikującego się partnera. Mogą one być zapewniane na rzecz krajów partnerskich, w tym krajów doświadczających niestabilności lub konfliktu lub krajów stojących w obliczu wyzwań w zakresie odbudowy i odnowy pokonfliktowej, na rzecz instytucji tych krajów partnerskich, w tym ich publicznych banków krajowych oraz prywatnych banków lokalnych, a także na rzecz instytucji finansowych oraz podmiotów sektora prywatnego tych krajów partnerskich. W krajach doświadczających niestabilności lub konfliktu oraz – w uzasadnionych przypadkach – w innych krajach, wsparcie może być udzielane na rzecz inwestycji sektora publicznego, które mają istotne skutki dla rozwoju sektora prywatnego.. [Popr. 262]

Artykuł 27a

Zarządzanie i struktura EFZR+

1.  EFZR+ składa się z regionalnych platform inwestycyjnych ustanowionych na podstawie metod pracy, procedur i struktur istniejących zewnętrznych instrumentów łączonych Unii, które mogą zespalać ich działania łączone i operacje objęte gwarancją na działania zewnętrzne w ramach EFZR+.

2.  Komisja odpowiada za ogólne zarządzanie EFZR+ i gwarancją na działania zewnętrzne. Komisja nie prowadzi ogólnej działalności bankowej wykraczającej poza ten zakres. Komisja regularnie przekazuje Parlamentowi Europejskiemu informacje w celu zapewnienia najwyższych standardów przejrzystości i rozliczalności finansowej.

3.  Rada strategiczna doradza Komisji w sprawie zarządzania EFZR+, z wyjątkiem operacji w ramach unijnej polityki w zakresie rozszerzenia oraz finansowanych przez [IPA III], w których przypadku Komisji doradza rada strategiczna w ramach inwestycyjnych dla Bałkanów Zachodnich. Komisja działa również w ścisłej współpracy z wszystkimi kwalifikującymi się kontrahentami w zakresie zarządzania operacyjnego gwarancją na działania zewnętrzne. W tym celu ustanawia się techniczną grupę roboczą złożoną z ekspertów Komisji i kwalifikujących się kontrahentów, aby oceniać ryzyko i powiązaną wycenę.

4.  Rada strategiczna doradza Komisji w sprawie strategicznego ukierunkowania i strategicznych priorytetów w zakresie inwestycji objętych gwarancją na działania zewnętrzne w ramach EFZR+ i przyczynia się do ich dostosowania do zasad przewodnich i celów unijnych działań zewnętrznych, polityki rozwoju i europejskiej polityki sąsiedztwa, a także do celów określonych w art. 3 i celu EFZR+ określonego w art. 26. Wspiera ona również Komisję w ustalaniu ogólnych celów inwestycyjnych dotyczących korzystania z gwarancji na działania zewnętrzne na rzecz wspierania operacji EFZR+, a także monitoruje odpowiedni i zróżnicowany zakres geograficzny i tematyczny okien inwestycyjnych, zwracając szczególną uwagę na państwa wskazane jako doświadczające niestabilności lub konfliktu, kraje najsłabiej rozwinięte i głęboko zadłużone kraje ubogie.

5.  Rada strategiczna wspiera również ogólną koordynację, komplementarność i spójność między regionalnymi platformami inwestycyjnymi, między trzema filarami Europejskiego planu inwestycji zewnętrznych, między Europejskim planem inwestycji zewnętrznych a innymi działaniami Unii w dziedzinie migracji oraz we wdrażaniu Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, jak również innych programów określonych w niniejszym rozporządzeniu, innych instrumentów finansowania unijnego i funduszy powierniczych.

6.  W skład rady strategicznej wchodzą przedstawiciele Komisji i Wysokiego Przedstawiciela, wszystkich państw członkowskich i Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Parlament Europejski ma status obserwatora. Uczestnicy, kwalifikujący się kontrahenci, kraje partnerskie, właściwe organizacje regionalne i inne zainteresowane strony mogą w razie potrzeby otrzymać status obserwatora. Przed włączeniem nowego obserwatora przeprowadza się konsultacje z radą strategiczną. Radzie strategicznej współprzewodniczy Komisja i Wysoki Przedstawiciel.

7.  Rada strategiczna zbiera się co najmniej dwa razy w roku i w miarę możliwości przyjmuje opinie na zasadzie konsensusu. Dodatkowe posiedzenia mogą być organizowane w dowolnym momencie przez przewodniczącego lub na wniosek jednej trzeciej członków rady strategicznej. W przypadku niemożności osiągnięcia konsensusu mają zastosowanie prawa głosu zgodnie z ustaleniami poczynionymi na pierwszym posiedzeniu rady strategicznej i określonymi w jej regulaminie wewnętrznym. Te prawa głosu w należyty sposób uwzględniają źródło finansowania. Regulamin wewnętrzny określa ramy dotyczące roli obserwatorów. Protokoły i porządki posiedzeń rady strategicznej podaje się do wiadomości publicznej po ich przyjęciu.

8.  Komisja co roku przedstawia radzie strategicznej sprawozdanie z postępów w zakresie stosowania EFZR+. W celu uzupełnienia tych sprawozdań rada strategiczna przewidziana w ramach inwestycyjnych dla Bałkanów Zachodnich przedstawia informacje na temat postępów w stosowaniu instrumentu gwarancyjnego dla regionu objętego procesem rozszerzenia. Rada strategiczna przeprowadza regularne konsultacje ze stosownymi zainteresowanymi podmiotami w sprawie strategicznego ukierunkowania i stosowania EFZR+.

9.  Istnienie dwóch rad strategicznych nie ma wpływu na potrzebę wprowadzenia pojedynczych, ujednoliconych ram zarządzania ryzykiem EFZR+.

10.  W okresie stosowania EFZR+ rada strategiczna możliwie jak najszybciej przyjmie i opublikuje wytyczne określające, w jaki sposób należy zapewnić zgodność działań EFZR+ z celami i  kryteriami kwalifikowalności określonymi w art. 26a oraz art. 27.

11.  Rada strategiczna należycie uwzględnia w swoich strategicznych wytycznych stosowne rezolucje Parlamentu Europejskiego oraz decyzje i konkluzje Rady.

12.  Rady operacyjne regionalnych platform inwestycyjnych wspierają Komisję na poziomie stosowania w definiowaniu regionalnych i sektorowych celów inwestycyjnych, a także regionalnych, sektorowych i tematycznych okien inwestycyjnych oraz formułują opinie dotyczące działań łączenia i korzystania z gwarancji na działania zewnętrzne obejmującej operacje EFZR+.

Artykuł 28

Wkłady finansowe od innych darczyńców na rzecz gwarancji na działania zewnętrzne

1.  Państwa członkowskie, państwa trzecie i inne strony trzecie mogą wnieść wkład na rzecz gwarancji na działania zewnętrzne.

W drodze odstępstwa od art. 218 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia finansowego umawiające się strony Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym mogą wnieść wkład w formie gwarancji lub środków pieniężnych.

Państwa trzecie niebędące umawiającymi się stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym i inne strony trzecie wnoszą wkład w formie środków pieniężnych; wkład ten podlega opinii rady strategicznej oraz zatwierdzeniu przez Komisję. [Popr. 264]

Komisja niezwłocznie informuje Parlament Europejski i Radę o zatwierdzonych wkładach.

Na wniosek państw członkowskich ich wkład może zostać przeznaczony na rozpoczęcie działań w konkretnych regionach, państwach, sektorach lub istniejących oknach inwestycyjnych. [Popr. 265]

2.  Wkład w formie gwarancji nie może przekraczać 50 % kwoty, o której mowa w art. 26 ust. 2 niniejszego rozporządzenia.

W przypadku wkładu wnoszonego w formie gwarancji przez państwa członkowskie i umawiające się strony Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym uruchomienie gwarancji jest możliwe jedynie po tym, jak pula środków finansowych z budżetu ogólnego Unii zwiększona w wyniku jakichkolwiek innych wkładów w formie środków pieniężnych zostanie wykorzystana na płatności z tytułu uruchomienia gwarancji.

Każdy wkład może zostać wykorzystany do pokrycia uruchomienia gwarancji niezależnie od przeznaczenia. [Popr. 266]

Porozumienie w sprawie wkładu zawierane jest między Komisją, działającą w imieniu Unii, a wnoszącym wkład, i zawiera w szczególności postanowienia dotyczące warunków płatności.

Artykuł 29

WdrożenieStosowanie umów gwarancji na działania zewnętrzne [Popr. 267]

1.  Komisja, działając w imieniu Unii, zawiera z kwalifikującymi się partnerami wybranymi zgodnie z art. 27 umowy gwarancji na działania zewnętrzne. Umowy te są bezwarunkowe, nieodwołalne, na pierwsze żądanie oraz na korzyść wybranych kontrahentów. Umowy mogą być zawierane z konsorcjum składającym się z co najmniej dwóch kwalifikujących się kontrahentów. [Popr. 268]

2.  Dla każdego okna inwestycyjnego zawierana jest co najmniej jedna umowa gwarancji na działania zewnętrzne między Komisją a wybranym kwalifikującym się partnerem lub wybranymi kwalifikującymi się partnerami. Ponadto w celu uwzględnienia szczególnych potrzeb gwarancja na działania zewnętrzne może być przyznana na indywidualne działania w zakresie finansowania lub inwestycji.

Wszystkie umowy gwarancji na działania zewnętrzne są udostępniane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie na ich wniosek, z uwzględnieniem ochrony informacji poufnych i szczególnie chronionych informacji handlowych. [Popr. 269]

3.  Umowy gwarancji na działania zewnętrzne zawierają w szczególności:

a)  szczegółowe zasady dotyczące zakresu, wymogów, kwalifikowalności, kwalifikujących się partnerów oraz procedur;

b)  szczegółowe zasady udzielania gwarancji na działania zewnętrzne, w tym metody objęcia gwarancją i zdefiniowane w niej limity dla portfeli i projektów poszczególnych rodzajów instrumentów, a także analizy ryzyka w odniesieniu do projektów i portfeli projektów, w tym na szczeblu sektorowym, regionalnym i krajowym;

c)  wzmiankę o celach niniejszego rozporządzenia, oszacowanie potrzeb i wskazanie oczekiwanych rezultatów, z uwzględnieniem promowania społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw i potrzeby zagwarantowania odpowiedzialnego prowadzenia działalności, w tym w szczególności poprzez poszanowanie uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym wytycznych, zasad i instrumentów prawnych, o których mowa w art. 27 ust. 2 lit. c h); [Popr. 270]

d)  wynagrodzenie z tytułu gwarancji, które ma odzwierciedlać poziom ryzyka, oraz możliwość częściowego dotowania wynagrodzenia w celu przyznania bardziej preferencyjnych warunków, w należycie uzasadnionych przypadkach, w szczególności państwom doświadczającym niestabilności lub konfliktu, krajom najsłabiej rozwiniętym i krajom głęboko zadłużonym; [Popr. 271]

e)  wymagania dotyczące korzystania z gwarancji na działania zewnętrzne, w tym warunki płatności, takie jak konkretne ramy czasowe, odsetki należne z tytułu wymagalnych kwot, wydatki i koszty odzyskiwania środków, a także ewentualne niezbędne ustalenia dotyczące płynności;

f)  procedury dotyczące roszczeń, w tym – choć nie tylko – zdarzenia inicjujące i okresy oczekiwania; oraz procedury dotyczące dochodzenia roszczeń;

g)   [Popr. 272]

h)  jasne i dostępne procedury rozpatrywania skarg osób trzecich poszkodowanych wskutek wdrażania stosowania projektów wspieranych gwarancją na działania zewnętrzne. [Popr. 273]

4.  Kwalifikujący się partner zatwierdza działania w zakresie finansowania i inwestycji według własnych zasad i procedur oraz zgodnie z warunkami umowy gwarancji na działania zewnętrzne.

5.  Gwarancja na działania zewnętrzne może obejmować:

a)  w przypadku instrumentów dłużnych – kwotę główną i wszystkie odsetki oraz kwoty należne względem wybranego kwalifikującego się kontrahenta, lecz nieotrzymane przez niego zgodnie z warunkami finansowania w wyniku niewykonania zobowiązania;

b)  w przypadku inwestycji kapitałowych – środki zainwestowane i związane z nimi koszty finansowania;

c)  w przypadku innych działań w zakresie finansowania i inwestycji, o których mowa w art. 27 ust. 2 – kwoty wykorzystane i związane z nimi koszty finansowania;

d)  wszystkie stosowne wydatki i koszty odzyskiwania środków związane z niewykonaniem zobowiązania, o ile nie zostały one odliczone od wpływów z odzyskania środków.

5a.  Zawierając umowy dotyczące gwarancji na działania zewnętrzne z kwalifikującymi się kontrahentami, Komisja należycie uwzględnia:

a)  doradztwo i wskazówki, udzielone przez strategiczne i regionalne rady operacyjne;

b)  cele okna inwestycyjnego;

c)  doświadczenie oraz zdolności operacyjne i finansowe kwalifikującego się kontrahenta oraz jego zdolności w zakresie zarządzania ryzykiem;

d)  ilość zasobów własnych oraz wielkość współfinansowania przez sektor prywatny, które kwalifikujący się kontrahent jest gotów uruchomić na potrzeby okna inwestycyjnego. [Popr. 274]

6.  Do celów rachunkowości Komisji i jej sprawozdawczości w zakresie rodzajów ryzyka objętych gwarancją na działania zewnętrzne oraz zgodnie z art. 209 ust. 4 rozporządzenia finansowego, kwalifikujący się partnerzy, z którymi zawarto umowę w sprawie gwarancji, co roku przekazują Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu sprawozdania finansowe z działań w zakresie finansowania i inwestycji objętych zakresem niniejszego rozporządzenia, skontrolowane przez niezależnego audytora zewnętrznego i zawierające, między innymi, informacje dotyczące:

a)  oceny ryzyka działań w zakresie finansowania i inwestycji kwalifikujących się partnerów, w tym informacje dotyczące zobowiązań Unii wycenianych zgodnie z unijnymi regułami rachunkowości, o których mowa w art. 80 rozporządzenia finansowego i IPSAS;

b)  pozostałych do uregulowania zobowiązań finansowych Unii wynikających z działań EFZR+ udzielonych kwalifikującym się partnerom na potrzeby prowadzonych przez nich działań w zakresie finansowania i inwestycji, w rozbiciu na poszczególne działania.

7.  Na wniosek Komisji kwalifikujący się partnerzy przekazują wszelkie dodatkowe informacje niezbędne Komisji do wypełniania jej obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia, w szczególności dotyczące wdrażania zaleceń zawartych w ocenach ex ante oddziaływania na prawa człowieka, społeczeństwo, zatrudnienie i środowisko oraz innych kryteriów wyboru wymienionych w art. 27. [Popr. 275]

8.  Komisja składa sprawozdanie na temat instrumentów finansowych, gwarancji budżetowych i pomocy finansowej zgodnie z art. 241 i 250 rozporządzenia finansowego. W tym celu kwalifikujący się partnerzy co roku przekazują informacje niezbędne Komisji do wypełnienia obowiązków sprawozdawczych. Ponadto Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie roczne zgodnie z art. 31 ust. 6a. [Popr. 276]

8a.  Komisja lub kwalifikujący się kontrahenci niezwłocznie informują OLAF, jeżeli na dowolnym etapie przygotowywania, realizacji lub kończenia operacji w zakresie finansowania i inwestycji objętych zakresem niniejszego rozporządzenia mają podstawy podejrzewać wystąpienie nadużycia finansowego, korupcji, prania pieniędzy lub innego niezgodnego z prawem działania, które może mieć wpływ na interesy finansowe Unii. Komisja lub kwalifikujący się kontrahenci przekazują do OLAF wszelkie niezbędne informacje umożliwiające mu przeprowadzenie pełnego i gruntownego dochodzenia. [Popr. 277]

Artykuł 29a

Mechanizm rozpatrywania skarg i dochodzenia roszczeń

W związku z ewentualnymi skargami stron trzecich w krajach partnerskich, w tym społeczności i osób fizycznych poszkodowanych wskutek projektów wspieranych z EFZR+ i w ramach gwarancji na działania zewnętrzne, Komisja i delegatury Unii Europejskiej publikują na swoich stronach internetowych bezpośrednie odesłania do mechanizmów rozpatrywania skarg stosownych kontrahentów, którzy zawarli umowy z Komisją. Komisja ustanawia również, zgodnie z rozdziałem IV niniejszego rozporządzenia, scentralizowany unijny mechanizm rozpatrywania skarg z myślą o wszystkich projektach, aby zapewnić możliwość bezpośredniego przyjmowania zażaleń dotyczących rozpatrywania skarg przez kwalifikujących się kontrahentów. Komisja uwzględnia te informacje w kontekście przyszłej współpracy z tymi kontrahentami. [Popr. 278]

Artykuł 29b

Wykluczone działania i jurysdykcje niechętne współpracy

1.  Gwarancja dla działań zewnętrznych nie wspiera działań w zakresie finansowania i inwestycji, które:

a)  powiązane są z sektorem wojskowym lub bezpieczeństwa państwowego;

b)  wspierają rozwój energii jądrowej, z wyjątkiem kredytów udzielanych zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego, i paliw kopalnych oraz promują dalsze uzależnienie gospodarek i społeczeństwa od technologii wysokoemisyjnych;

c)  wiążą się ze znacznymi zewnętrznymi kosztami środowiskowymi, na przykład z kosztami degradacji obszarów chronionych, krytycznych siedlisk i obiektów dziedzictwa, w odniesieniu do których nie jest realizowany żaden plan zrównoważonego rozwoju i zarządzania;

d)  prowadzą do naruszania praw człowieka w krajach partnerskich, na przykład pozbawienia społeczności ich prawa do kontrolowania i dostępu do zasobów naturalnych takich jak ziemia, przyczyniają się do masowego wysiedlania ludności lub wiążą się z pracą przymusową lub pracą dzieci.

2.  Prowadząc operacje w zakresie finansowania i inwestycji, kwalifikujący się kontrahenci przestrzegają obowiązującego prawa Unii i uzgodnionych norm międzynarodowych i unijnych, a w związku z tym nie wspierają na podstawie niniejszego rozporządzenia projektów, które przyczyniają się do prania pieniędzy, finansowania terroryzmu, unikania opodatkowania, oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania. Ponadto kwalifikujący się kontrahenci nie podejmują nowych lub ponownych operacji z podmiotami zarejestrowanymi lub mającymi siedzibę w jurysdykcjach, które znalazły się w stosownym wykazie w ramach odnośnej polityki unijnej w dziedzinie jurysdykcji niechętnych współpracy lub które wskazano jako państwa trzecie wysokiego ryzyka zgodnie z art. 9 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849, lub które nie zachowują rzeczywistej zgodności z unijnymi lub międzynarodowo uzgodnionymi normami podatkowymi dotyczącymi przejrzystości i wymiany informacji. Kwalifikujący się kontrahenci mogą odstąpić od tej zasady jedynie wówczas, gdy projekt jest fizycznie wdrażany w jednej z tych jurysdykcji i nie ma żadnych przesłanek wskazujących, że dana operacja wchodzi w zakres którejkolwiek z kategorii wymienionych w akapicie pierwszym niniejszego ustępu. Przy zawieraniu umów z pośrednikami finansowymi kwalifikujący się kontrahenci uwzględniają w stosownych umowach wymogi, o których mowa w niniejszym artykule, i zwracają się do instytucji pośrednictwa finansowego o sprawozdawczość na temat ich spełniania.

3.  Prowadząc operacje w zakresie finansowania i inwestycji, kwalifikujący się kontrahenci stosują zasady i standardy dotyczące przeciwdziałania wykorzystywaniu systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, określone w prawie unijnym, zwłaszcza w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/847 (2) i dyrektywie (UE) 2015/849. Kwalifikujący się kontrahenci uzależniają zarówno bezpośrednie finansowanie, jak i finansowanie poprzez pośredników na podstawie niniejszego rozporządzenia od ujawnienia informacji o beneficjentach rzeczywistych zgodnie z dyrektywą (UE) 2015/849 oraz publikują sprawozdania w odniesieniu do poszczególnych państw zgodnie z art. 89 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE. [Popr. 279]

Artykuł 30

Udział kapitałowy w banku rozwoju

Pula środków przeznaczona na programy geograficzne, o której mowa w art. 6 ust. 2 lit. a), może zostać wykorzystana w celu wniesienia wkładu na poczet zasobów finansowych europejskich i innych instytucji finansowania rozwoju.

Rozdział V

Monitorowanie, sprawozdawczość i ocena

Artykuł 31

Monitorowanie i sprawozdawczość

-1.  Osiągnięcie celów niniejszego rozporządzenia mierzy się przez odpowiedni, przejrzysty i rozliczalny system monitorowania, raportowania i oceny, zapewniający należyte zaangażowanie Parlamentu Europejskiego i Rady, a także wzmacniający udział wszystkich partnerów Unii, w tym społeczeństwa obywatelskiego, w stosowaniu programów. [Popr. 280]

1.  Wskaźniki odzwierciedlające postępy w wykonaniu niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do celów szczegółowych określonych w art. 3 ust. 2 przedstawiono w załączniku VII, zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju. Podstawą oceny stopnia realizacji celów są wartości wskaźników z dnia 1 stycznia 2021 r. [Popr. 281]

2.  Komisja regularnie monitoruje podejmowane działania i dokonuje przeglądu postępów w realizacji założonych celów, określonych w art. 3, i oczekiwanych rezultatów, obejmujących efekty i wyniki. [Popr. 282]

Monitorowanie postępów w odniesieniu do oczekiwanych rezultatów powinno opieraćopiera się na jasnych, przejrzystych, a w stosownych przypadkach także mierzalnych wskaźnikach. i mierzalnych wskaźnikach określonych w załączniku VII oraz w ramach dotyczących monitorowania i oceny, przyjętych zgodnie z ust. 9, a także na przepisach dotyczących wykonania budżetu Unii. W celu ułatwienia terminowej sprawozdawczości utrzymuje się ograniczoną liczbę wskaźników, które są segregowane co najmniej ze względu na płeć i wiek. [Popr. 283]

3.  Wspólne ramy wyników zawarte we wspólnych dokumentach programowych, które spełniają kryteria określone w art. 12 ust. 4, zapewniają podstawę prowadzonego wspólnie przez Unię i państwa członkowskie monitorowania wdrażaniastosowania zbiorowego wsparcia na rzecz kraju partnerskiego. [Popr. 284]

System sprawozdawczości dotyczącej realizacji celów zapewnia wydajne, skuteczne i terminowe gromadzenie danych na potrzeby monitorowania realizacjistosowania programu i jego rezultatów. W tym celu na odbiorców środków unijnych nakłada się proporcjonalne wymogi dotyczące sprawozdawczości. [Popr. 285]

4.  Komisja ocenia postępy w realizacjistosowaniu niniejszego rozporządzenia. Począwszy od 2022 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie roczne sprawozdanie z realizacji celów niniejszego rozporządzenia, z wykorzystaniem wskaźników w tym, między innymi, wskaźników określonych w załączniku VII oraz wskaźników wykonania budżetu Unii, pozwalających zmierzyć osiągnięte rezultaty i skuteczność rozporządzenia. Sprawozdanie to jest również przekazywane Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów. [Popr. 286]

5.  Sprawozdanie roczne zawiera informacje za rok poprzedni dotyczące finansowanych działań, wyników monitorowania i oceny, zaangażowania i zakresu współpracy właściwych partnerów oraz wykonania zastosowania zobowiązań i płatności budżetowych w podziale na kraje, regiony i sektory współpracy. Sprawozdanie zawiera ocenę postępów poczynionych z myślą o osiągnięciu oczekiwanych wyników oraz przy uwzględnieniu zagadnień przekrojowych, o których mowa w art. 8 ust. 6. Ocenia się w nim rezultaty zewnętrznego finansowania Unii,w miarę możliwości z wykorzystaniem dokładnych i mierzalnych wskaźników ilustrujących rolę pomocy w osiąganiu celów niniejszego rozporządzenia. Jeśli chodzi o współpracę na rzecz rozwoju, w sprawozdaniu ocenia się także, w miarę możliwości i w stosownych przypadkach, przestrzeganie zasad skuteczności pomocy rozwojowej, w tym w odniesieniu do innowacyjnych instrumentów finansowych. [Popr. 284]

6.  Sprawozdanie roczne, które zostanie przygotowane w 2021 r., musi zawierać skonsolidowane informacje ze sprawozdań rocznych odnoszących się do okresu 2014–2020 dotyczące wszelkiego finansowania na podstawie rozporządzeń, o których mowa w art. 39 ust. 2, w tym informacje o zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel oraz wkładach na rzecz funduszy powierniczych; musi również zawierać podział wydatków według państwa, wykorzystania instrumentów finansowych, zobowiązań i płatności. Sprawozdanie to odzwierciedla najważniejsze wnioski i działania podjęte w następstwie zaleceń zawartych w zewnętrznych ocenach przeprowadzanych w poprzednich latach. Zawiera ono ocenę poziomu możliwości personalnych w siedzibie i delegacjach Unii w odniesieniu do realizacji wszystkich celów objętych niniejszym rozporządzeniem. [Popr. 288]

6a.  W ramach sprawozdania rocznego Komisja przedkłada szczegółowe informacje na temat operacji w zakresie finansowania i inwestycji objętych gwarancją na działania zewnętrzne oraz na temat funkcjonowania EFZR+, zarządzania nim i jego rzeczywistego wkładu w osiąganie celów. Do tej części sprawozdania rocznego dołączana jest opinia Trybunału Obrachunkowego. Obejmuje ono następujące elementy:

a)  ocenę wyników przyczyniających się do realizacji celów EFZR+ określonych w niniejszym rozporządzeniu;

b)  ocenę obecnych działań w zakresie finansowania i inwestycji objętych gwarancją na działania zewnętrzne, na szczeblu sektorowym, krajowym i regionalnym, oraz ich zgodności z niniejszym rozporządzeniem, łącznie ze środkami w zakresie ryzyka i ich wpływem na stabilność finansową i gospodarczą partnerów;

c)  ocenę dodatkowości i wartości dodanej, skali zaangażowania sektora prywatnego w finansowanie, oczekiwanych i osiągniętych wyników oraz skutków działań w zakresie finansowania i inwestycji objętych gwarancją na działania zewnętrzne w ujęciu zbiorczym, w tym wpływu na tworzenie godnych miejsc pracy gwarantujących zarobki umożliwiające utrzymanie się, eliminację ubóstwa i ograniczenie nierówności; ocena ta obejmuje w miarę możliwości analizę uwzględniającą aspekt płci w odniesieniu do operacji objętych gwarancją w oparciu o dowody i dane w rozbiciu według płci oraz analizę rodzaju wspieranego sektora prywatnego, w tym spółdzielni i przedsiębiorstw społecznych;

d)  ocenę zgodności z wymogami dotyczącymi korzystania z gwarancji na działania zewnętrzne oraz osiągnięcia kluczowych wskaźników efektywności ustalonych dla każdego przedłożonego wniosku;

e)  ocenę efektu mnożnikowego osiągniętego w wyniku działań objętych gwarancją na działania zewnętrzne i wspieranych przez EFZR+;

f)  kwotę finansową przekazaną beneficjentom oraz ocenę operacji w zakresie finansowania i inwestycji podejmowanych przez poszczególnych kwalifikujących się kontrahentów w ujęciu zbiorczym;

g)  ocenę dodatkowości i wartości dodanej operacji w zakresie finansowania i inwestycji kwalifikujących się kontrahentów oraz łącznego ryzyka związanego z tymi operacjami;

h)  szczegółowe informacje dotyczące przypadków uruchomienia gwarancji na działania zewnętrzne, strat, zwrotu z inwestycji, kwot odzyskanych i wszelkich innych otrzymanych płatności, a także ogólnej ekspozycji na ryzyko;

i)  sprawozdania finansowe dotyczące operacji kwalifikujących się kontrahentów w zakresie finansowania i inwestycji objętych zakresem niniejszego rozporządzenia, skontrolowane przez niezależnego audytora zewnętrznego;

j)  ocenę synergii i komplementarności operacji objętych gwarancją na działania zewnętrzne oraz drugiego i trzeciego filaru Europejskiego planu inwestycji zewnętrznych na podstawie stosownych istniejących sprawozdań, ze szczególnym uwzględnieniem postępów w dziedzinie dobrych rządów, w tym w walce z korupcją i nielegalnymi przepływami finansowymi, poszanowania praw człowieka, praworządności i strategii politycznych uwzględniających aspekt płci, a także pobudzania przedsiębiorczości, lokalnego otoczenia gospodarczego i lokalnych rynków finansowych;

k)  ocenę zgodności działań objętych gwarancją na działania zewnętrzne z uzgodnionymi na szczeblu międzynarodowym zasadami skuteczności rozwoju;

l)  ocenę wynagrodzenia z tytułu gwarancji;

m)  ocenę wdrażania przepisów dotyczących wykluczonych działań i jurysdykcji niechętnych współpracy. [Popr. 289]

7.  Roczne kwoty ogólnych wydatków związanych z działaniami w dziedzinie klimatu i różnorodności biologicznej celami określonymi w niniejszym rozporządzeniu są szacowane w oparciu o przyjęte indykatywne dokumenty programowe. Środki finansowe przyznane na mocy niniejszego rozporządzenia są objęte rocznym systemem identyfikacji opartym na metodyce Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju („wskaźniki z Rio”) – – w tym na tzw. wskaźnikach z Rio co nie wyklucza zastosowania dokładniejszych metod, o ile są one dostępne – włączonym do obowiązującej metodyki zarządzania realizacją celów programów Unii; system ten służy określaniu wysokości wydatków związanych z działaniami w dziedzinie klimatu i,  różnorodności biologicznej , środowiska, rozwoju i włączenia społecznego, równouprawnienia płci i oficjalnej pomocy rozwojowej na poziomie planów działania i środków, o których mowa w art. 19, a także ujmowaniu ich i które ujmuje się w ocenach i w sprawozdaniu rocznym. Komisja przekazuje dane szacunkowe, które stanowią część sprawozdania rocznego, Parlamentowi Europejskiemu. [Popr. 290]

8.  Komisja podaje do wiadomości publicznej informacje na temat współpracy na rzecz rozwoju zgodnie z uznanymi normami międzynarodowymi, w tym z normami MOP, wykorzystując w tym celu ramy wspólnej normy opracowane przez międzynarodową inicjatywę na rzecz przejrzystości pomocy. [Popr. 291]

9.  Aby zapewnić skuteczną ocenę niniejszego rozporządzenia pod względem realizacji jego celów, Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanychprzyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 34 w celu zmiany lub uzupełnienia wskaźników w załączniku VII, jeżeli uznaje się to za konieczne, w tym również w kontekście przeglądu śródokresowego zgodnie z art. 32, oraz w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przepisami dotyczącymi ustanowienia ram monitorowania i oceny, które mogą obejmować dodatkowe wskaźniki skuteczności działania mające zastosowanie do wszystkich konkretnych celów niniejszego rozporządzenia. [Popr. 292]

Artykuł 32

Przegląd śródokresowy i ocena [Popr. 293]

1.  Ocena okresowa niniejszego rozporządzenia przeprowadzana jest z chwilą, gdy dostępne są wystarczające informacje na temat jego wdrażania, ale nie później niż cztery lata od początku wdrażania instrumentu.Nie później niż w dniu 30 czerwca 2024 r. Komisja przedłoży sprawozdanie z oceny śródokresowej dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia. Sprawozdanieoceny śródokresowej obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. i ocenia wkład Unii w osiągnięcie celów niniejszego rozporządzenia za pomocą wskaźników pozwalających zmierzyć osiągnięte rezultaty, a także wszelkich ustaleń i wniosków dotyczących wpływu niniejszego rozporządzenia, w tym również wpływu Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Plus i gwarancji dla działań zewnętrznych. [Popr. 294]

Parlament Europejski może dostarczyć informacje na potrzeby tej oceny. Komisja i ESDZ organizują konsultacje z zainteresowanymi stronami i beneficjentami, w tym z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego. Komisja i ESDZ w szczególny sposób dbają o to, aby reprezentowane były grupy najbardziej zmarginalizowane. [Popr. 295]

Komisja ocenia również wpływ i skuteczność swoich działań w poszczególnych obszarach interwencji oraz skuteczność programowania, posiłkując się w tym celu ocenami zewnętrznymi. Komisja i ESDZ uwzględniają wnioski i opinie Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące niezależnych ocen zewnętrznych. W stosownych przypadkach w ocenach korzysta się z zasad dobrych praktyk Komitetu Pomocy Rozwojowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, które mają służyć ustaleniu, czy osiągnięte zostały cele, oraz sformułowaniu zaleceń mających usprawnić przyszłe działania. W ocenie okresowej analizuje się wyniki osiągnięte przez Unię w odniesieniu do celów określonych w niniejszym rozporządzeniu. [Popr. 296]

2.  Po zakończeniu wykonywania rozporządzenia, lecz nie później niż cztery lata po upływie okresu określonego w art. 1, Komisja przeprowadza ocenę końcową rozporządzenia. Ocena ta dotyczy wkładu Unii w osiąganie celów niniejszego rozporządzenia, z uwzględnieniem wskaźników pozwalających zmierzyć osiągnięte rezultaty, a także wszelkich ustaleń i wniosków dotyczących wpływu niniejszego rozporządzenia.W sprawozdaniu z oceny śródokresowej uwzględnia się także efektywność, wartość dodaną, funkcjonowanie uproszczonych i zmodernizowanych procedur finansowania zewnętrznego, spójność wewnętrzną i zewnętrzną, dalszą zasadność celów niniejszego rozporządzenia, komplementarność i efekty synergii między finansowanymi działaniami, wkład środków w spójne działania zewnętrzne Unii, a w odpowiednich przypadkach stopień świadomości opinii publicznej w krajach będących odbiorcami pomocy na temat wsparcia finansowego Unii; w sprawozdaniu uwzględnia się także ustalenia ze sprawozdań, o których mowa w art. 31 ust. 4. [Popr. 297]

W sprawozdaniu z oceny końcowej uwzględnia się także efektywność, wartość dodaną, możliwości uproszczenia, wewnętrzną i zewnętrzną spójność oraz dalszą zasadność wszystkich celów niniejszego rozporządzenia. [Popr. 298]

Sprawozdanie z oceny końcowejśródokresowej jest przygotowywane w konkretnym celu, jakim jest usprawnienie wdrażania stosowania pomocy Unii. Stanowi ono podstawę decyzji w zakresie przedłużania, zmiany lub zawieszania różnych rodzajów działań realizowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia. [Popr. 299]

Sprawozdanie z oceny końcowej śródokresowej zawiera również skonsolidowane informacje ze stosownych sprawozdań rocznych, dotyczące wszelkiego finansowania regulowanego niniejszym rozporządzeniem, w tym informacje o zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel oraz wkładach na rzecz funduszy powierniczych; zawiera również podział wydatków według kraju beneficjenta, wykorzystania instrumentów finansowych, zobowiązań i płatności, programów geograficznych i tematycznych oraz działań w ramach szybkiego reagowania, przy czym uwzględnia się również fundusze uruchamiane z rezerwy na nowe wyzwania i priorytety. [Popr. 300]

Za pośrednictwem właściwego komitetu, o którym mowa w art. 35, Komisja przesyła swoje wnioski z ocen opatrzone uwagami Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i państwom członkowskim. Poszczególne oceny mogą być omawiane w tym komitecie na wniosek państw członkowskich. Rezultaty uwzględnia się w projektowaniu programu i przydziale zasobów. [Popr. 301]

W proces oceny unijnego finansowania udzielanego na mocy niniejszego rozporządzenia Komisja włącza w odpowiednim stopniu wszystkie właściwe zainteresowane strony, a w stosownych przypadkach może dążyć do przeprowadzenia wspólnych ocen z państwami członkowskimi i partnerami w działaniach na rzecz rozwoju przy bliskiej współpracy z krajami partnerskimi. [Popr. 302]

2a.  Komisja przedkłada sprawozdanie z oceny śródokresowej, o którym mowa w ust. 2, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W razie potrzeby do sprawozdania dołącza się wnioski ustawodawcze zawierające propozycje niezbędnych zmian do niniejszego rozporządzenia. [Popr. 303]

2b.  Po zakończeniu stosowania niniejszego rozporządzenia, lecz nie później niż trzy lata po upływie okresu określonego w art. 1, Komisja przeprowadza ocenę końcową rozporządzenia na takich samych warunkach co ocenę śródokresową, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu. [Popr. 304]

3.  Zgodnie z przepisami szczegółowymi rozporządzenia finansowego dotyczącymi sprawozdawczości do dnia 31 grudnia 2025 r., a następnie co trzy lata, Komisja przeprowadza ocenę korzystania z gwarancji na działania zewnętrzne i jej funkcjonowania. Komisja przedkłada swoje sprawozdanie oceniające Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Do tego sprawozdania oceniającego dołączana jest opinia Trybunału Obrachunkowego.

TYTUŁ III

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 33

Uczestnictwo państwa lub terytorium nieobjętego przepisami niniejszego rozporządzenia

1.  W należycie uzasadnionych przypadkach i jeżeli działania przewidziane do realizacjizastosowania mają charakter ogólnoświatowy, transregionalny lub regionalny, Komisja może – w ramach odpowiednich wieloletnich programów indykatywnych lub odpowiednich planów działania lub środków – podjąć decyzję o rozszerzeniu zakresu działań na państwa i terytoria nieobjęte jest uprawniona do przyjęcia aktu delegowanego zgodnie z art. 34 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie państw i terytoriów do tych już objętych przepisami niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 4, w celu zapewnienia spójności i skuteczności unijnego finansowania lub wspierania współpracy regionalnej lub transregionalnejna potrzeby tych działań. [Popr. 305]

2.  Komisja może przewidzieć konkretną alokację środków finansowych przeznaczoną na udzielenie krajom i regionom partnerskim pomocy w zacieśnianiu współpracy z sąsiadującymi najbardziej oddalonymi regionami Unii oraz z krajami i terytoriami zamorskimi objętymi decyzją Rady w sprawie krajów i terytoriów zamorskich. W tym celu środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu mogą, w stosownych przypadkach i w oparciu o zasadę wzajemności i proporcjonalności w odniesieniu do poziomu finansowania w ramach decyzji w sprawie krajów i terytoriów zamorskich lub przyszłego rozporządzenia w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej/Interreg, stanowić uzupełnienie działań realizowanych przez kraj lub region partnerski lub przez każdy inny podmiot określony w niniejszym rozporządzeniu, a także przez kraj, terytorium lub każdy inny podmiot określony w decyzji w sprawie krajów i terytoriów zamorskich, lub też przez dowolny najbardziej oddalony region Unii w ramach wspólnych programów operacyjnych lub programów współpracy międzyregionalnej, lub środków ustanowionych i wdrożonych na podstawie rozporządzenia w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej/Interreg. [Popr. 306]

Artykuł 33a

Współpraca krajów i regionów partnerskich z sąsiadującymi najbardziej oddalonymi regionami Unii oraz z krajami i terytoriami zamorskimi

1.  Komisja może przewidzieć konkretną alokację środków finansowych przeznaczoną na udzielenie krajom i regionom partnerskim pomocy w zacieśnianiu współpracy z sąsiadującymi najbardziej oddalonymi regionami Unii oraz z krajami i terytoriami zamorskimi objętymi decyzją Rady w sprawie krajów i terytoriów zamorskich. W tym celu środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu mogą, w stosownych przypadkach i w oparciu o zasadę wzajemności i proporcjonalności w odniesieniu do poziomu finansowania w ramach decyzji w sprawie krajów i terytoriów zamorskich lub przyszłego rozporządzenia w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej/Interreg, stanowić uzupełnienie działań stosowanych przez kraj lub region partnerski lub przez każdy inny podmiot określony w niniejszym rozporządzeniu, a także przez kraj, terytorium lub każdy inny podmiot określony w decyzji w sprawie krajów i terytoriów zamorskich, lub też przez dowolny najbardziej oddalony region Unii w ramach wspólnych programów operacyjnych lub programów współpracy międzyregionalnej, lub środków ustanowionych i stosowanych na podstawie rozporządzenia w sprawie Europejskiej współpracy terytorialnej/Interreg.

2.  Poziom współfinansowania unijnego nie przekracza 90% wydatków kwalifikowalnych w ramach danego programu lub środka. W odniesieniu do pomocy technicznej poziom współfinansowania wynosi 100%. [Popr. 307]

Artykuł 34

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.  Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.  Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 4 ust. 6, art. 26 ust. 38 ust. 7a, art. 8 ust. 8b, art. 14 ust. 1, art. 15a, art. 17 ust. 4, art. 21 ust. 3a, art. 26 ust. 4, art. 27 ust. 9, art. 31 ust. 9 oraz art. 33 ust. 1, powierza się Komisji na okres obowiązywania niniejszego rozporządzenia. Komisja przyjmuje przedmiotowe akty delegowane jak najszybciej. Niemniej jednak akty delegowane, o których mowa w art. 8 ust. 7a, art. 8 ust. 8b, art. 17 ust. 4 i art. 31 ust. 9, przyjmuje się do dnia ... [sześć miesięcy po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]. [Popr. 308]

3.  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 4 ust. 6, art. 26 ust. 3art. 8 ust. 7a, art. 8 ust. 8b, art. 14 ust. 1, art. 15a, art. 17 ust. 4, art. 21 ust. 3a, art. 26 ust. 4, art. 27 ust. 9, art. 31 ust. 9 oraz art. 33 ust. 1, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych. [Popr. 309]

4.  Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r.

5.  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6.  Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 4 ust. 6, art. 26 ust. 3art. 8 ust. 7a, art. 8 ust. 8b, art. 14 ust. 1, art. 15a, art. 17 ust. 4, art. 21 ust. 3a, art. 26 ust. 4, art. 27 ust. 9, art. 31 ust. 9 i art. 33 ust. 1 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady. [Popr. 310]

Artykuł 34a

Tryb pilny

1.  W przypadku wystąpienia klęsk żywiołowych bądź katastrof spowodowanych przez człowieka lub bezpośredniego zagrożenia dla demokracji, praworządności, praw człowieka lub podstawowych wolności, jeżeli jest to uzasadnione szczególnie pilną potrzebą, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych i zastosowanie ma procedura przewidziana w art. 2 i 3 niniejszego artykułu.

2.  Akty delegowane przyjęte w trybie niniejszego artykułu wchodzą w życie niezwłocznie i mają zastosowanie, dopóki nie zostanie wyrażony sprzeciw zgodnie z ust. 3. Przekazując akt delegowany Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, podaje się powody zastosowania trybu pilnego.

3.  Parlament Europejski lub Rada mogą wyrazić sprzeciw wobec aktu delegowanego zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 34 ust. 6. W takim przypadku Komisja uchyla akt natychmiast po powiadomieniu jej przez Parlament Europejski lub Radę o decyzji o sprzeciwie. [Popr. 311]

Artykuł 34b

Demokratyczna rozliczalność

1.  Aby wzmocnić dialog między instytucjami Unii, w szczególności Parlamentem Europejskim, Komisją i ESDZ, oraz zapewnić większą przejrzystość i rozliczalność, a także sprawne przyjmowanie aktów i środków przez Komisję, Parlament Europejski może zwrócić się do Komisji i ESDZ o wystąpienie przed nim w celu omówienia strategicznego ukierunkowania i wytycznych dotyczących programowania na podstawie niniejszego rozporządzenia. Dialog ten sprzyja ogólnej spójności wszystkich instrumentów finansowania zewnętrznego zgodnie z art. 5. Dialog ten może mieć miejsce przed przyjęciem aktów delegowanych i projektu budżetu rocznego przez Komisję. Dialog ten może też mieć charakter doraźny w kontekście istotnych wydarzeń politycznych i odbywać się na wniosek Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej lub ESDZ.

2.  Komisja i ESDZ przedstawiają Parlamentowi Europejskiemu wszystkie istotne dokumenty na dany temat co najmniej miesiąc przed dialogiem. W przypadku dialogu w sprawie budżetu rocznego Komisja i ESDZ udostępniają skonsolidowane informacje dotyczące wszystkich planów działania i środków przyjętych lub zaplanowanych zgodnie z art. 21, informacje dotyczące współpracy w poszczególnych krajach, regionach i obszarach tematycznych, informacje na temat działań w ramach szybkiego reagowania, informacje na temat rezerwy na nowe wyzwania i priorytety oraz informacje na temat gwarancji na działania zewnętrzne.

3.  Komisja i ESDZ w jak największym stopniu uwzględniają stanowisko wyrażone przez Parlament Europejski. W przypadku gdy Komisja lub ESDZ nie uwzględnią stanowiska Parlamentu Europejskiego, przedstawiają należyte uzasadnienie.

4.  Komisja i ESDZ, w szczególności za pośrednictwem grupy sterującej zgodnie z art. 38, są odpowiedzialne za informowanie Parlamentu Europejskiego o stanie stosowania niniejszego rozporządzenia, w szczególności o bieżących środkach, działaniach i wynikach [Popr. 312]

Artykuł 35

Komitet

1.  Komisję wspiera Komitet ds. Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej . Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

3.  W przypadku gdy opinia komitetu ma zostać uzyskana w drodze procedury pisemnej, procedura ta kończy się bez rezultatu, jeżeli przed upływem terminu na wydanie opinii zdecyduje o tym przewodniczący komitetu lub wniosą o to zwykłą większością głosów jego członkowie.

4.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 8 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 w związku z jego art. 5.

5.  Przyjęta decyzja pozostaje w mocy w okresie obowiązywania przyjętego lub zmienionego dokumentu, programu działania lub środka.

6.  W obradach komitetu uczestniczy obserwator będący przedstawicielem Europejskiego Banku Inwestycyjnego, w zakresie, w jakim omawiane są zagadnienia dotyczące Europejskiego Banku Inwestycyjnego. [Popr. 313]

Artykuł 36

Informacja, komunikacja i promocjapubliczne ujawnianie informacji [Popr. 314]

1.  Odbiorcy finansowania unijnego uznają pochodzenie i zapewniają eksponowanie finansowania unijnego, w szczególności podczas promowania działań i ich rezultatów, poprzez dostarczanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych informacji skierowanych do różnych grup odbiorców, w tym do mediów i opinii publicznej. Komisja jest odpowiedzialna za monitorowanie przestrzegania tych wymogów przez odbiorców. [Popr. 315]

2.  Komisja prowadzistosuje działania informacyjne i komunikacyjne związane z niniejszym rozporządzeniem, jego działaniami i rezultatami. Zasoby finansowe przydzielone na niniejsze rozporządzenie przyczyniają się również do komunikacji instytucjonalnej w zakresie priorytetów politycznych Unii, o ile priorytety te są bezpośrednio związane z celami, o których mowa w art. 3. [Popr. 316]

2a.  Komisja podejmuje środki mające na celu wzmocnienie komunikacji strategicznej i dyplomacji publicznej w zakresie komunikowania unijnych wartości i unijnej wartości dodanej. [Popr. 317]

2b.  Komisja ustanawia pojedyncze, kompleksowe, publiczne centralne repozytorium elektroniczne wszystkich działań finansowanych w ramach niniejszego rozporządzenia, obejmujące kryteria stosowane do określenia potrzeb partnerów w procesie alokacji zasobów, oraz zapewnia jego regularną aktualizację, z wyjątkiem działań, w przypadku których uznano, że mogą wywoływać problemy związane z bezpieczeństwem lub delikatne lokalne kwestie polityczne zgodnie z art. 37. [Popr. 318]

2c.  Repozytorium zawiera także informacje o wszystkich operacjach w zakresie finansowania i inwestycji, w tym na poziomie poszczególnych projektów, oraz istotne elementy wszystkich umów gwarancji EFZR+, w tym informacje na temat tożsamości prawnej kwalifikujących się kontrahentów, oczekiwanych korzyści dla rozwoju oraz procedur rozpatrywania skarg, z uwzględnieniem ochrony poufnych informacji i szczególnie chronionych informacji handlowych. [Popr. 319]

2d.  Zgodnie z zasadami kwalifikujących się partnerów dotyczącymi przejrzystości oraz przepisami Unii w zakresie ochrony danych oraz dostępu do dokumentów i informacji kwalifikujący się partnerzy EFZR+ proaktywnie i systematycznie udostępniają na swoich stronach internetowych informacje dotyczące wszystkich operacji w zakresie finansowania i inwestycji objętych gwarancją na działania zewnętrzne, w szczególności informacje dotyczące sposobu, w jaki operacje te przyczyniają się do osiągania celów i spełniania wymogów niniejszego rozporządzenia. Takie informacje muszą być rozbite na poziomie projektów. Takie informacje zawsze uwzględniają ochronę poufnych informacji i szczególnie chronionych informacji handlowych. Kwalifikujący się partnerzy także rozpowszechniają informacje o wsparciu Unii we wszystkich publikowanych przez siebie informacjach na temat operacji w zakresie finansowania i inwestycji objętych gwarancją na działania zewnętrzne zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. [Popr. 320]

Artykuł 37

Odstępstwo od wymogów eksponowania

Kwestie bezpieczeństwa lub delikatne lokalne kwestie polityczne mogą sprawić, że rozwiązaniem preferowanym lub koniecznym będzie ograniczenie komunikacji w zakresie działań i eksponowania ich w pewnych krajach lub na pewnych obszarach, lub w pewnych okresach. W takich przypadkach ustala się odbiorców docelowych oraz narzędzia, produkty i kanały eksponowania, które mają być wykorzystane w odniesieniu do danego działania, w poszczególnych przypadkach, po konsultacji z Unią i uzyskaniu zatwierdzenia z jej strony. W przypadku gdy niezbędna jest szybka interwencja w odpowiedzi na nagły kryzys, nie ma konieczności natychmiastowego zapewnienia pełnego planu komunikacji i eksponowania. W takich sytuacjach wsparcie Unii jest jednak od początku odpowiednio wskazane.

Artykuł 38

Klauzula ESDZ

Niniejsze rozporządzenie stosuje się zgodnie z decyzją 2010/427/UE. [Popr. 321]

Artykuł 38a

Zarządzanie

Horyzontalna grupa sterująca składająca się z przedstawicieli wszystkich odpowiednich służb Komisji i ESDZ, pod przewodnictwem wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela lub jego reprezentanta, odpowiada za sterowanie, koordynację i zarządzanie w odniesieniu do tego instrumentu podczas całego cyklu zarządzania w celu zapewnienia spójności, skuteczności, przejrzystości i rozliczalności całego zewnętrznego finansowania Unii. Wiceprzewodniczący / wysoki przedstawiciel dba o ogólną koordynację polityczną działań zewnętrznych Unii. W przypadku wszystkich działań, w tym również działań w ramach szybkiego reagowania i nadzwyczajnych środków pomocowych, a także w całym okresie trwania cyklu programowania, planowania i stosowania instrumentu wysoki przedstawiciel i ESDZ współpracują z właściwymi komisarzami i służbami Komisji wytypowanymi na podstawie charakteru i celów przewidzianego działania, korzystając przy tym z ich wiedzy fachowej. Wszystkie wnioski dotyczące decyzji przygotowuje się zgodnie z procedurami Komisji i przedkłada jej celem przyjęcia.

Parlament Europejski jest w pełni zaangażowany na etapie projektowania, programowania, monitorowania i oceny instrumentów w celu zagwarantowania kontroli politycznej, demokratycznego nadzoru i rozliczalności finansowania Unii w obszarze działań zewnętrznych. [Popr. 322]

Artykuł 39

Uchylenie i przepisy przejściowe

1.  Decyzja nr 466/2014/UE, rozporządzenie (WE, Euratom) nr 480/2009, rozporządzenie (UE) 2017/1601 tracą moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2021 r.

2.  Z puli środków finansowych przeznaczonych na niniejsze rozporządzenie można również pokrywać wydatki na wsparcie techniczne i administracyjne na potrzeby przejścia między niniejszym rozporządzeniem a środkami przyjętymi w ramach rozporządzeń je poprzedzających: rozporządzenie (UE) nr 233/2014, rozporządzenie (UE) nr 232/2014, rozporządzenie (UE) nr 230/2014, rozporządzenie (UE) nr 235/2014, rozporządzenie (UE) nr 234/2014, rozporządzenie (Euratom) nr 237/2014, rozporządzenie (UE) nr 236/2014, decyzja nr 466/2014/UE, rozporządzenie (WE, Euratom) nr 480/2009 oraz rozporządzenie (UE) 2017/1601.

3.  Pula środków finansowych przeznaczonych na niniejsze rozporządzenie może pokrywać wydatki związane z przygotowaniem każdej kolejnej wersji niniejszego rozporządzenia.

4.  W razie potrzeby w budżecie obejmującym okres po 2027 r. mogą zostać zapisane środki na pokrycie wydatków przewidzianych w art. 20 ust. 1, aby umożliwić zarządzanie działaniami, które nie zostaną zakończone do dnia 31 grudnia 2027 r.

Artykuł 40

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie [...] dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2027 r. [Popr. 323]

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK I

WYKAZ PAŃSTW I TERYTORIÓW NALEŻĄCYCH DO OBSZARU OBJĘTEGO POLITYKĄ SĄSIEDZTWA

Algieria

Armenia

Azerbejdżan

Białoruś

Egipt

Gruzja

Izrael

Jordania

Liban

Libia

Republika Mołdawii

Maroko

okupowane terytoria palestyńskie

Syria

Tunezja

Ukraina

Unijne wsparcie udzielane w tym obszarze można również wykorzystać w celu umożliwienia Federacji Rosyjskiej uczestnictwa w programach współpracy transgranicznej, a także w innych stosownych programach wielokrajowych, w tym współpracy w dziedzinie edukacji, w szczególności wymian studenckich. [Popr. 324]

ZAŁĄCZNIK II

OBSZARY WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMÓW O OKREŚLONYM ZASIĘGU GEOGRAFICZNYM

A.  Dla wszystkich regionów geograficznych

LUDNOŚĆ

1.  Dobre rządy, demokracja, praworządność i prawa człowieka

a)  wzmocnienie demokracji i procesów demokratycznych sprzyjających włączeniu społecznemu, sprawowania rządów i nadzoru, w tym niezależnego sądownictwa, praworządności oraz przejrzystych, pokojowych i wiarygodnych procesów wyborczych; [Popr. 325]

b)  wzmocnienie promowania i ochrony praw człowieka i podstawowych wolności, jak proklamowano w Powszechnej deklaracji praw człowieka, i wdrażania powiązanych instrumentów międzynarodowych, wspieranie i ochrona obrońców praw człowieka, udział we wdrażaniu globalnychregionalnych paktów i ram, zwiększenie zdolności społeczeństwa obywatelskiego do ich wdrażania i monitorowania oraz stworzenie podstaw dla wypracowania ram prawnych dotyczących ochrony osób wysiedlonych z powodu zmiany klimatu; [Popr. 326]

c)  promowanie zwalczania wszelkich form dyskryminacji oraz promowanie zasady równości, zwłaszcza równości kobiet i mężczyzn, praw kobiet i dziewcząt oraz wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt, a także praw dzieci i ludzi młodych, osób niepełnosprawnych, osób należących do mniejszości, osób LGBTI oraz ludów tubylczych; [Popr. 327]

d)  wspieranie dobrze prosperującego społeczeństwa obywatelskiego i wzmocnienie jego roli w przemianach politycznych, procesie reform i przemian demokratycznych oraz promowanie prorozwojowej przestrzeni dla społeczeństwa obywatelskiego i zaangażowania obywateli w podejmowanie decyzji politycznychżycie polityczne i w kontrolowanie procesu podejmowania decyzji; [Popr. 328]

e)  zwiększenie pluralizmu, niezależności i profesjonalizmu wolnych i niezależnych mediów;

f)  wzmocnienie odporności państw, społeczeństw, społeczności i osób fizycznych na naciski i wstrząsy polityczne, gospodarcze, środowiskowe, żywnościowe, demograficzne i społeczne;, aby przygotować je do odpierania wstrząsów środowiskowychgospodarczych, klęsk żywiołowychkatastrof spowodowanych przez człowieka oraz konfliktów, kryzysów zdrowotnych i w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego, a także do dostosowania się do nich i szybkiego powrotu do normalności;29

g)  wzmocnienie rozwoju demokratycznych instytucji publicznych na szczeblu krajowym międzynarodowym i krajowym oraz na szczeblach niższych niż krajowy, w tym niezależnego, skutecznego, wydajnego i odpowiedzialnego systemu sądowego, promowanie praworządności, międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości, rozliczalności oraz ogólnodostępnego wymiaru sprawiedliwości; [Popr. 330]

h)  wspieranie procesu reform administracji publicznej, między innymi stosując strategie skoncentrowanej na obywatelu administracji elektronicznej, wzmocnienie ram prawnych i struktury instytucjonalnej, krajowych systemów statystycznych, potencjału, należytego zarządzania finansami publicznymi oraz przyczynianie się do zwalczania korupcji, unikania opodatkowania, uchylania się od opodatkowania i agresywnego planowania podatkowego; [Popr. 331]

i)  promowanie wyważonych i zintegrowanych polityk terytorialnych i miejskich sprzyjających włączeniu społecznemu przez wzmocnienie instytucji i organów publicznych na szczeblu krajowym i szczeblach niższych niż krajowy oraz wsparcie skutecznych procesów decentralizacyjnych i restrukturyzacyjnych państwa;

j)  zwiększenie przejrzystości i rozliczalności instytucji publicznych, wzmocnienie zarządzania w zakresie zamówień, w tym zachęcanie do opracowania kryteriów i celów dotyczących zrównoważoności (środowiskowej, społecznej i gospodarczej), oraz w zakresie finansów publicznych, rozwój administracji elektronicznej oraz wzmocnienie świadczenia usług; [Popr. 332]

k)  wspieranie zrównoważonego, odpowiedzialnego i przejrzystego zarządzania sektorami zasobów naturalnych i powiązanymi przychodami oraz reform w celu zapewnienia uczciwych, sprawiedliwych i zrównoważonych polityk podatkowych.

ka)   wspieranie demokracji parlamentarnej. [Popr. 333]

2.  Eliminacja ubóstwa, zwalczanie nierówności i rozwój społeczny

a)  eliminacja ubóstwa we wszystkich aspektach tego zjawiska, zwalczanie dyskryminacji i nierówności oraz niepomijanie nikogo; zaspokojenie w pierwszej kolejności potrzeb najsłabszych grup poprzez priorytetowe traktowanie inwestycji w usługi publiczne w zakresie opieki zdrowotnej, żywienia, edukacji i ochrony socjalnej; [Popr. 334]

b)  wzmożenie działań ukierunkowanych na przyjęcie polityk strategii politycznych i właściwych inwestycji na rzecz promowania , ochrony i przestrzegania praw kobiet , młodzieży, dzieci i osób niepełnosprawnych, ułatwiania ich zaangażowania i znaczącego udziału w życiu społecznym, obywatelskim i gospodarczym oraz zapewnienia ich pełnego wkładu do sprzyjającego włączeniu społecznemu [Popr. 335]

c)  promowanie ochrony i przestrzegania prawwzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt, oraz ochrony i przestrzegania ich praw, w tym praw gospodarczych, pracowniczych i społecznych, praw własności gruntu, zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz praw w tej dziedzinie, a także zapobiegania przemocy na tle seksualnym i płciowym we wszystkich formach i ochrony przed nią; obejmuje to promowanie dostępu dla wszystkich do kompleksowych informacji na temat zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz kompleksowej edukacji seksualnej; promowanie współpracy w zakresie badań i innowacji na rzecz nowych i ulepszonych narzędzi opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym planowania rodziny, w szczególności w sytuacji dysponowania ograniczonymi zasobami; [Popr. 336]

d)  zwracanie szczególnej uwagi na osoby znajdujące się w niekorzystnej sytuacji, podatne na zagrożenia i marginalizowane, w tym dzieci, osoby starsze, osoby niepełnosprawne, osoby LGBTI i ludy tubylcze, w tym promowanie przejścia od instytucjonalnych do lokalnych form opieki nad dziećmi z niepełnosprawnościami i bez niepełnosprawności; [Popr. 337]

e)  promowanie zintegrowanego podejścia do wspierania społeczności, zwłaszcza najuboższych, w zakresie i tych, do których jest najtrudniej dotrzeć, przez poprawę powszechnego dostępu do podstawowych potrzeb i usług, w szczególności jeśli chodzi o zdrowie, w tym usługi w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, informacje i dostawy, edukację, żywienie i ochronę socjalną; [Popr. 338]

f)  zapewnienie dzieciom, zwłaszcza tym najbardziej marginalizowanym, najlepszego startu w życiu przez inwestowanie w rozwój we wczesnym dzieciństwie oraz dopilnowanie, by dzieci doświadczające ubóstwa lub nierówności miały dostęp do podstawowych usług, takich jak opieka zdrowotna, wyżywienie, edukacja i ochrona socjalna; wspieranie zapewnienia dzieciom bezpiecznego i wzbogacającego środowiska, które jest ważnym elementem sprzyjającym tworzeniu się zdrowego pokolenia młodych ludzi zdolnych w pełni wykorzystać swój potencjał, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb dziewcząt; [Popr. 339]

g)  wspieranie powszechnego dostępu do wystarczającej ilości przystępnej cenowo, bezpiecznej i pożywnej żywności, zwłaszcza dla osób w najtrudniejszej sytuacji, oraz zwiększeniamiędzy innymi dzieci poniżej 5 roku życia, nastolatków, zarówno dziewcząt, jak i chłopców, oraz kobiet, zwłaszcza w okresie ciąży i karmienia piersią, oraz zwiększenie bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego, szczególnie w państwach borykających się z przedłużającymi się lub powtarzającymi się kryzysami; propagowanie wielosektorowego podejścia do rolnictwa ukierunkowanego na zaspokajanie potrzeb żywieniowych; [Popr. 340]

h)  wspieranie powszechnego dostępu do bezpiecznej wody pitnej w wystarczającej ilości, infrastruktury sanitarnej, higieny oraz zrównoważonej i zintegrowanej gospodarki wodnej jako kluczowych czynników warunkujących zdrowie, edukację, odżywianie, odporność na zmianę klimatu i równouprawnienie płci; [Popr. 341]

i)  zapewnienie powszechnej opieki zdrowotnej, z równym dostępem do przystępnych cenowo świadczeń zdrowotnych wysokiej jakości, w tym usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, także przez wsparcie dla tworzenia powszechnie dostępnych, silnych, odpornych systemów opieki zdrowotnej wysokiej jakości sprzyjających włączeniu społecznemu, oraz zwiększenie zdolności w zakresie wczesnego ostrzegania, zmniejszenia ryzyka, zarządzania nim i powrotu do stanu pierwotnego; uzupełnienie działania przez unijny program ramowy na rzecz badań i innowacji w celu zaradzenia globalnym zagrożeniom zdrowotnym, opracowania bezpiecznych, skutecznych i przystępnych cenowo szczepionek przeciw chorobom związanym z ubóstwem i chorobom zaniedbanym oraz metod leczenia tych chorób, a także w celu poprawy reakcji na wyzwania zdrowotne, w tym choroby zakaźne, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz nowe choroby i epidemie; [Popr. 342]

j)  wspieranie powszechnej i sprawiedliwej ochrony socjalnej oraz wzmocnienie siatek bezpieczeństwa socjalnego w celu zapewniania bezwarunkowego dochodu podstawowego, zapobiegania powrotom do skrajnego ubóstwa oraz budowania odporności;

ja)  wzmocnienie odporności ludzi i społeczności, w tym przez zwiększenie inwestycji w kierowane przez społeczność projekty z zakresu zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi i projekty z zakresu gotowości na wypadek klęsk żywiołowych; [Popr. 343]

jb)  wspieranie krajowych, regionalnych i lokalnych rządów i administracji w tworzeniu wymaganej infrastruktury, między innymi zasobów fizycznych, technologicznych i ludzkich, a także wykorzystanie najnowszych osiągnięć technologicznych i administracyjnych, aby umożliwić prawidłowe dokonywanie wszystkich rejestracji cywilnych (od urodzeń po zgony) oraz wydawanie, w razie potrzeby, oficjalnie uznanych duplikatów dokumentów, tak aby zapewnić, by wszyscy obywatele istnieli oficjalnie i byli w stanie uzyskać dostęp do przysługujących im praw podstawowych; [Popr. 344]

k)  promowanie zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich sprzyjającego włączeniu społecznemu, aby zmierzyć się z problemem nierówności społecznej w miastach, kładąc nacisk na najbardziej potrzebujących, oraz przyjęcie podejścia uwzględniającego aspekt płci; [Popr. 345]

l)  wspieranie samorządów terytorialnych, aby usprawnić na szczeblu miejskim świadczenie podstawowych usług i zapewnić sprawiedliwy dostęp do bezpieczeństwa żywnościowego, dostępne, godziwe i przystępne cenowo mieszkania oraz jakość życia, zwłaszcza w odniesieniu do osób mieszkających w nieformalnych osadach i slumsach; [Popr. 346]

m)  promowanie osiągnięcia uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym celów w zakresie edukacji, ze szczególnym uwzględnieniem publicznych systemów bezpłatnej edukacji, za pomocą sprzyjającego włączeniu społecznemu, sprawiedliwego i ogólnodostępnego formalnego, nieformalnego i pozaformalnego kształcenia wysokiej jakości, oraz promowanie uczenia się przez całe życie dla wszystkich, na wszystkich szczeblach, w tymz uwzględnieniem wczesnego rozwoju dziecka i szkolenia technicznego i zawodowego, z uwzględnieniem sytuacji także w sytuacjach nadzwyczajnych i kryzysowych, w tym przy wykorzystaniu technologii cyfrowych w celu poprawy nauczania i uczenia się; [Popr. 347]

ma)  wspieranie korytarzy edukacyjnych w celu przyjmowania na uniwersytety w Unii studentów z krajów ogarniętych wojną; [Popr. 348]

n)  wspieranie działań w zakresie mobilności edukacyjnej, budowania zdolności, mobilności edukacyjnej i współpracy kulturalnej, skierowanych do krajów partnerskich, z tych krajów realizowanych przez te kraje lub pomiędzy nimi, a także współpraca i dialog polityczny współpracydialogu politycznego z instytucjami, organizacjami, lokalnymi organami wykonawczymi i władzami tych krajów; [Popr. 349]

na)   promowanie budowania zdolności i współpracy w dziedzinie nauki, technologii i badań, w szczególności podejmowanie wyzwań społecznych związanych z ubóstwem, które w sposób nieproporcjonalny wpływają na kraje partnerskie, oraz w zakresie pomijanych obszarów badań i innowacji z ograniczonymi inwestycjami sektora prywatnego, a także w dziedzinie otwartych danych oraz wspierania innowacji społecznych; [Popr. 350]

o)  promowanie budowania zdolności i współpracy w dziedzinie nauki, technologii i badań, a także otwartych danych, dużych zbiorów danych, sztucznej inteligencji i innowacji, w sposób skoordynowany z unijnym programem ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji, aby zapobiegać zjawisku drenażu mózgów; [Popr. 351]

p)  zwiększenie koordynacji wśród wszystkich właściwych podmiotów, aby pomóc w przejściu od sytuacji nadzwyczajnej do fazy rozwoju;

q)  promowanie wszelkich form dialogu międzykulturowego i różnorodności kulturowej oraz zachowanie i promowanie dziedzictwa kulturowego, a także uwolnienie potencjału branży twórczej sektora kultury i sektora kreatywnego na rzecz zrównoważonego rozwoju społecznego i gospodarczego; [Popr. 352]

qa)  wspieranie działań i promowanie współpracy w dziedzinie sportu, aby przyczynić się do wzmocnienia pozycji kobiet i młodzieży, osób i społeczności, a także do osiągania celów związanych z opieką zdrowotną, edukacją i włączeniem społecznym określonych w Agendzie 2030; [Popr. 353]

r)  działania na rzecz godności i odporności osób wysiedlonych przymusowo i długoterminowo oraz ich włączenia w życie gospodarcze i społeczne krajów i społeczności przyjmujących.

3.  Migracja i mobilność, mobilnośćprzymusowe wysiedlenia [Popr. 354]

-a)  wspieranie skutecznych i opartych na prawach człowieka polityk migracyjnych na wszystkich szczeblach, w tym programów ochrony, w celu ułatwienia bezpiecznej, uporządkowanej i legalnej migracji; [Popr. 355]

a)  przyczynianie się do wzmocnienia dwustronnych, regionalnych, w tym w wymiarze Południe-Południe, oraz międzynarodowych partnerstw w zakresie migracji i mobilności opartych na zintegrowanym i zrównoważonym podejściu, uwzględniających uwzględniającym wszystkie aspekty migracji, w tym pomoc we wdrażaniu umów i układów dwustronnych i regionalnych zawartych przez Unię, w tym partnerstw na rzecz mobilności;i zgodnych z prawem międzynarodowym i unijnymz międzynarodowymi i unijnymi zobowiązaniamizakresie praw człowieka; [Popr. 356]

aa)  udzielanie pomocy we wdrażaniu dwustronnych lub regionalnych umów i uzgodnień Unii z państwami trzecimi, w tym partnerstw w zakresie mobilności, oraz utworzenie bezpiecznych i legalnych szlaków, również w drodze opracowania umów o ułatwieniach wizowych i przesiedleniach oraz w oparciu o wzajemną rozliczalność i pełne przestrzeganie zobowiązań w dziedzinie pomocy humanitarnej i praw człowieka; [Popr. 357]

b)  wspieranie trwałej i skutecznej reintegracji społeczno-ekonomicznej powracających migrantów; [Popr. 358]

c)  eliminacja i zmniejszenie podstawowych przyczyn nielegalnej migracji i przymusowego wysiedlenia;

d)  ograniczanie zagrożeń związanych z migracją, w tym poprzez zajęcie się problemem nielegalnej migracji, oraz wzmocnienie transnarodowej reakcji na handel handlu ludźmi, przemytu i przemyt migrantów, wzmożenie współpracy w zakresie zintegrowanego zarządzania granicamizgodnie z prawem międzynarodowym i unijnym; [Popr. 359]

e)  wzmocnienie potencjału naukowego, technicznego, ludzkiego i instytucjonalnego na potrzeby zarządzania migracją, w tym gromadzenie i wykorzystywanie dokładnych i zdezagregowanych danych jako podstawy polityki opartej na dowodach, aby ułatwiać bezpieczną, uporządkowaną i odpowiedzialną migrację; [Popr. 360]

f)  wspieranie skutecznych polityk migracyjnych opartych na prawach człowieka, w tym programów ochrony; [Popr. 361]

g)  promowanie warunków ułatwiających legalną migrację i dobrze zarządzaną mobilność, kontakty międzyludzkie, maksymalizację wpływu migracji na rozwój;w tym przez przekazywanie dokładnych i aktualnych informacji na wszystkich etapach migracji; [Popr. 362]

ga)  maksymalizacja wpływu migracji na rozwój oraz działanie na rzecz lepszego wspólnego zrozumienia powiązania migracji z rozwojem; [Popr. 363]

h)  zapewnienie ochrony migrantom i osobom przymusowo przesiedlonym, zwracanie szczególnej uwagi na grupy szczególnie wrażliwe i stosowanie podejścia opartego na prawach oraz zapewnienie uznawania i określania statusu osób potrzebujących ochrony międzynarodowej, pochodzących z mieszanych przepływów migracyjnych; [Popr. 364]

i)  wspieranie opartych na rozwoju rozwiązań dla przymusowo przesiedlonych osób i społeczności przyjmujących je, w tym przez zapewnienie dostępu do edukacji i godnych miejsc pracy, tak aby wspierać godność, odporność i samodzielność osób przesiedlonych oraz ich włączenie w życie gospodarcze i społeczne krajów przyjmujących; [Popr. 365]

j)  wspieranie zaangażowania diaspory w państwach pochodzenia, aby w pełni przyczynić się do zrównoważonego rozwoju; [Popr. 366]

k)  promowanie szybszych, tańszych i bezpieczniejszych przekazów pieniężnych zarówno w krajach nadania, jak i w krajach docelowych, wykorzystując tym samym ich potencjał rozwoju.

ka)  działanie na rzecz wzmocnienia pozycji migrantów i społeczności, aby zapewnić ich pełne włączenie i spójność społeczną. [Popr. 367]

Współpraca w tym obszarze będzie prowadzona zgodnie z założeniami [Funduszu Azylu i Migracji], przy pełnym poszanowaniu zasady spójności polityki na rzecz rozwoju. [Popr. 368]

PLANETA

4.  Środowisko i zmiana klimatu

a)  zwiększenie naukowej i technicznej zdolności osób i instytucji do zarządzania, uwzględniania i monitorowania klimatu i środowiska; wzmocnienie zarządzania w zakresie klimatu na poziomie regionalnym i krajowym;

b)  wspieranie przystosowania się do zmiany klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem państw i społeczności znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, którym brakuje środków na podjęcie koniecznych działań; współudział w dążeniach partnerów do realizacji zobowiązań w zakresie zmiany klimatu zgodnie z porozumieniem paryskim, w tym do wdrożenia ustalonych na poziomie krajowym wkładów oraz planów działania dotyczących łagodzenia zmiany klimatu i dostosowania się do niej, z uwzględnieniem synergii między dostosowaniem a łagodzeniem, a także w dążeniach do realizacji ich zobowiązań wynikających z innych wielostronnych umów środowiskowych, takich jak Konwencja o różnorodności biologicznej i Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zwalczania pustynnienia; [Popr. 369]

c)  opracowanie lub wzmocnienie zrównoważonego zielonego i niebieskiego wzrostu odpornego na zmianę klimatu we wszystkich sektorach gospodarki;

d)  promowanie dostępu do zrównoważonej energii w krajach rozwijających się, z myślą o wypełnieniu zobowiązania Unii z 2012 r. do zapewnienia takiego dostępu kolejnym 500 mln osób do 2030 r., nadając priorytetowe znaczenie rozwiązaniom na małą skalę, opartym na minisieciach i systemach pozasieciowych o wysokiej wartości środowiskowej i rozwojowej; wzmocnienie współpracy w zakresie zrównoważonej energii. promowanie i zacieśnienie współpracy w zakresie efektywności energetycznej oraz wykorzystania odnawialnych źródeł energii; promowanie dostępu do niezawodnych, bezpiecznych, przystępnych cenowo, czystych i zrównoważonych usług energetycznych, w szczególności do lokalnych i zdecentralizowanych rozwiązań, które zapewniają dostęp do energii osobom żyjącym w ubóstwie oraz w regionach oddalonych; [Popr. 370]

da)  budowanie zdolności w zakresie włączania celów związanych ze zrównoważeniem środowiskowym i zmianą klimatu oraz dążenia do ekologicznego wzrostu gospodarczego do głównego nurtu krajowych i lokalnych strategii rozwoju, w tym wspieranie uwzględnienia kryteriów zrównoważoności w zamówieniach publicznych; [Popr. 371]

db)  promowanie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, należytej staranności w łańcuchach dostaw oraz spójnego stosowania „podejścia ostrożnościowego” i zasady „zanieczyszczający płaci”; [Popr. 372]

dc)   promowanie sprawdzonych, zrównoważonych środowiskowo praktyk rolniczych, w tym agroekologii, które przyczyniają się do ochrony ekosystemów i różnorodności biologicznej oraz zwiększają odporność środowiskową i społeczną na zmianę klimatu w perspektywie długoterminowej; [Popr. 373]

e)  usprawnienie lokalnych, krajowych, regionalnych i kontynentalnych sieci i usług transportu multimodalnego w celu zwiększenia dalszych możliwości w zakresie zrównoważonego rozwoju gospodarczego odpornego na zmianę klimatu oraz tworzenia miejsc pracy, z uwzględnieniem niskoemisyjnego rozwoju odpornego na zmianę klimatu. Dalsze ułatwienie i liberalizacja transportu, poprawa zrównoważonego rozwoju, bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz odporności w dziedzinie transportu;

f)  zwiększenie zaangażowania lokalnych społeczności i ludów tubylczych w przeciwdziałanie zmianie klimatu, zwalczanie utraty różnorodności biologicznej i przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie, ochronę ekosystemów oraz zarządzanie zasobami naturalnymi, w tym przez poprawę gospodarowania gruntami i zasobami wodnymi. Promowanie zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich i odporności w obszarach miejskich; [Popr. 374]

fa)  położenie kresu handlowi minerałami z regionów ogarniętych konfliktami i wyzyskowi górników oraz wspieranie rozwoju lokalnych społeczności zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/821 ustanawiającym obowiązki w zakresie należytej staranności w łańcuchu dostaw i środkami towarzyszącymi, a także opracowanie takiego podejścia do minerałów, które nie zostały jeszcze uwzględnione; [Popr. 375]

fb)   promowanie edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju, aby umożliwić ludziom przekształcenie społeczeństwa i zbudowanie zrównoważonej przyszłości; [Popr. 376]

g)  promowanie ochrony, zrównoważonego wykorzystywania i odnawiania zasobów naturalnych, zdrowych ekosystemów i zatrzymania procesu utraty bioróżnorodności, a także ochrona dzikiej fauny i flory, w tym zwalczanie kłusownictwa oraz nielegalnego handlu dziką fauną i florą; [Popr. 377]

ga)  przeciwdziałanie utracie różnorodności biologicznej, wdrażanie w tym celu inicjatyw międzynarodowych i unijnych, w szczególności przez promowanie ochrony i zrównoważonego wykorzystywania ekosystemów lądowych i morskich oraz powiązanej różnorodności biologicznej, a także zarządzania nimi; [Popr. 378]

h)  promowanie zintegrowanego i zrównoważonego zarządzania zasobami wodnymi oraz współpracy w dziedzinie wód transgranicznych zgodnie z prawem międzynarodowym; [Popr. 379]

i)  promowanie oszczędzania i zwiększania zasobów węgla przez zrównoważone zarządzanie użytkowaniem gruntów, zmianę użytkowania gruntów, leśnictwo oraz zwalczanie degradacji środowiska, pustynnienia i degradacji gleby i lasów oraz susz; [Popr. 380]

j)  ograniczenie wylesiania i promowanie egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa (FLEGT) oraz zwalczanie nielegalnego pozyskiwania drewna, handlu nielegalnymi wyrobami z surowca drzewnego i drewna. Wspieranie lepszego sprawowania rządów i budowania zdolności na rzecz zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi; wsparcie w zakresie negocjowania i wdrażania dobrowolnych umów o partnerstwie; [Popr. 381]

k)  wspieranie zarządzania oceanami, w tym ochrony i restytucji obszarów przybrzeżnych i morskich we wszystkich formach, w tym ekosystemów, walka z odpadami morskimi, zwalczanie nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów (NNN) oraz ochrona morskiej różnorodności biologicznej zgodnie z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS); [Popr. 382]

l)  zmniejszenie ryzyka związanego z regionalnymi klęskami żywiołowymi, poprawa gotowości na wypadek klęsk żywiołowych oraz zwiększenie odporności za pomocą opartego na społeczności i ukierunkowanego na ludzi podejścia w ramach synergii z politykami i działaniami w zakresie przystosowania do zmiany klimatu; [Popr. 383]

m)  promowanie oszczędnego gospodarowania zasobami oraz zrównoważonej konsumpcji i produkcji (również w całym łańcuchu dostaw), w tym walki przez ograniczenie wykorzystania zasobów naturalnych do finansowania konfliktów oraz podjęcie działań na rzecz zapewnienia przez zainteresowane strony zgodności z założeniami inicjatyw takich jak system certyfikacji procesu Kimberley; walka z zanieczyszczeniami i zrównoważonego gospodarowaniazrównoważone gospodarowanie chemikaliami i odpadami; [Popr. 384]

n)  wspieranie starań na rzecz poprawy zrównoważonej dywersyfikacji gospodarczej, konkurencyjności, łańcuchów dostaw opartych na podziale wartości i sprawiedliwego handlu, rozwoju sektora prywatnego ze szczególnym uwzględnieniem niskoemisyjnego zielonego wzrostu odpornego na zmianę klimatu, mikroprzedsiębiorstw, przedsiębiorstw społecznych oraz małych i średnich przedsiębiorstw, a także spółdzielni, z wykorzystaniem korzyści w zakresie rozwoju płynących z istniejących umów handlowych z UE; [Popr. 385]

na)  wypełnienie międzynarodowych zobowiązań w zakresie ochrony różnorodności biologicznej zapisanych w traktatach takich jak Konwencja o różnorodności biologicznej (CBD), Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES), Konwencja o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt oraz w innych traktatach dotyczących różnorodności biologicznej; [Popr. 386]

nb)   umacnianie integracji i włączanie celów dotyczących zmiany klimatu i środowiska do głównego nurtu współpracy Unii na rzecz rozwoju poprzez wspieranie prac metodologicznych i prac badawczych prowadzonych na temat krajów rozwijających się, w tych krajach oraz przez te kraje, między innymi w zakresie mechanizmów monitorowania, sprawozdawczości i weryfikacji, mapowania ekosystemów, oceny i wyceny, poszerzania wiedzy fachowej w dziedzinie środowiska oraz promowania innowacyjnych działań i spójności polityki; [Popr. 387]

nc)   zwalczanie globalnych i ponadregionalnych skutków zmiany klimatu o potencjalnie destabilizującym wpływie na rozwój, pokój i bezpieczeństwo; [Popr. 388]

DOBROBYT

5.  Zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu oraz godne zatrudnienie

a)  wspieranie przedsiębiorczości, w tym za pomocą mikrofinansowania, wspieranie godnego zatrudnienia i zdolności do zatrudnienia poprzez rozwój umiejętności i kompetencji, w tym edukację, poprawę pełnego stosowania norm pracy MOP, w tym w zakresie dialogu społecznego zwalczania pracy dzieci, poprawę warunków pracy w zdrowym środowisku, płace zapewniające utrzymanie na minimalnym poziomie oraz zapewnianie możliwości zwłaszcza młodzieży; [Popr. 389]

b)  wspieranie krajowych ścieżek rozwoju przynoszących największe pozytywne rezultaty i zmiany społeczne oraz, promowanie skutecznego i zrównoważonego opodatkowania progresywnego i publicznych polityk redystrybucyjnych oraz ustanowienie i wzmocnienie zrównoważonych systemów ochrony socjalnej i systemów ubezpieczeń społecznych; wspieranie działań na szczeblu krajowym i międzynarodowym w celu zwalczania uchylania się od opodatkowania i rajów podatkowych; [Popr. 390]

c)  poprawa odpowiedzialnego klimatu biznesowego i inwestycyjnego, stworzenie otoczenia regulacyjnego sprzyjającego rozwojowi gospodarczemu oraz wspieranie przedsiębiorstw, zwłaszcza mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw, spółdzielni i przedsiębiorstw społecznych, w rozszerzaniu działalności i tworzeniu miejsc pracy, wspieranie rozwoju gospodarki solidarnej, a także zwiększenie rozliczalności sektora prywatnego; [Popr. 391]

ca)  promowanie rozliczalności przedsiębiorstw i mechanizmów dochodzenia roszczeń w przypadku naruszeń praw człowieka związanych z działalnością sektora prywatnego; wspieranie działań na szczeblu lokalnym, regionalnym i globalnym w celu zapewnienia przestrzegania przez przedsiębiorstwa standardów praw człowieka i dostosowywania się do zmian regulacyjnych, również jeśli chodzi o obowiązek dochowania należytej staranności i wiążący międzynarodowy instrument w sprawie działalności gospodarczej i praw człowieka na świecie; [Popr. 392]

d)  zwiększenie społecznej i środowiskowej odpowiedzialności przedsiębiorstw i wzmocnienie odpowiedzialnych praktyk biznesowych w całym łańcuchu wartości, zapewnienie podziału wartości, uczciwych cen i uczciwych warunków handlu; [Popr. 393]

e)  zwiększenie wydajności i zrównoważonego charakteru wydatków publicznych, w tym przez promowanie zrównoważonych zamówień publicznych; promowanie korzystania w bardziej strategiczny sposób z finansów publicznych, w tym z wykorzystaniem instrumentów łączonych, aby przyciągnąć dodatkowe publiczne i prywatne inwestycje; [Popr. 394]

f)  pobudzenie potencjału dużych miast jako ośrodków zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu gospodarczego i innowacyjności;

g)  promowanie wewnętrznej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; tworzenie silniejszych więzi pomiędzy obszarami miejskimi i wiejskimi oraz ułatwianie rozwoju zarówno sektora kreatywnego, jak i sektora turystyki kulturalnej jako dźwigni zrównoważonego rozwoju; [Popr. 395]

h)  pobudzenie i zróżnicowanie zrównoważonych i sprzyjających włączeniu społecznemu łańcuchów wartości w sektorze rolno-spożywczym, promowanie bezpieczeństwa żywnościowego i dywersyfikacji gospodarczej, wartości dodanej i integracji regionalnej, konkurencyjności i sprawiedliwego handlu oraz wzmocnienie zrównoważonych, niskoemisyjnych innowacji zdolnych do adaptacji do zmian klimatu; [Popr. 396]

ha)   skupienie uwagi na ekologicznie wydajnej intensyfikacji produkcji rolnej w przypadku drobnych rolników, w szczególności kobiet, przez wspieranie efektywnych i zrównoważonych krajowych kierunków polityki, strategii i ram prawnych oraz sprawiedliwego i zrównoważonego dostępu do zasobów, w tym gruntów, wody, (mikro-)kredytów i innych środków produkcji rolnej; [Popr. 397]

hb)   aktywne promowanie większego uczestnictwa społeczeństwa obywatelskiego i organizacji rolników w kształtowaniu polityki i programach badawczych oraz zwiększenie ich udziału we wdrażaniu i ocenie programów rządowych; [Popr. 398]

i)  wspieranie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem i zrównoważonej akwakultury;

j)  poprawa powszechnego dostępu do bezpiecznej, przystępnej cenowo i zrównoważonej energii, promowanie gospodarki niskoemisyjnej, odpornej na zmianę klimatu, zasobooszczędnej, o obiegu zamkniętym, zgodnej z porozumieniem paryskim; [Popr. 399]

k)  promowanie inteligentnej, zrównoważonej i bezpiecznej mobilności sprzyjającej włączeniu społecznemu oraz poprawa łączności transportowej z Unią;

l)  promowanie przystępnej cenowo, sprzyjającej włączeniu społecznemu, niezawodnej i bezpiecznej łączności cyfrowej oraz wzmocnienie gospodarki cyfrowej; promowanie umiejętności korzystania z technologii cyfrowych; ułatwianie przedsiębiorczości cyfrowej i tworzenia miejsc pracy; promowanie wykorzystania technologii cyfrowych w celu umożliwienia zrównoważonego rozwoju; rozwiązanie kwestii cyberbezpieczeństwa, ochrony danych i innych kwestii regulacyjnych związanych z transformacją cyfrową; [Popr. 400]

m)  rozwijanie i wzmacnianie rynków i sektorów w sposób umacniający trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu oraz sprawiedliwy handel; [Popr. 401]

n)  wspieranie agendy integracji regionalnej i polityk optymalnego handlu na rzecz sprzyjającego włączeniu społecznemu i zrównoważonego rozwoju oraz wspieranie konsolidacji i wdrażania sprawiedliwych umów handlowych zawartych między Unią a jej partnerami, w tym holistycznych i asymetrycznych umów z partnerskimi krajami rozwijającymi się; promowanie i wzmacnianie multilateralizmu, zrównoważonej współpracy gospodarczej, a także zasad Światowej Organizacji Handlu; [Popr. 402]

o)  promowanie współpracy w dziedzinie nauki, technologii i badań, transformacji cyfrowej, otwartych danych, dużych zbiorów danych i sztucznej inteligencji oraz innowacji, w tym rozwoju dyplomacji naukowej; [Popr. 403]

p)  promowanie wszelkich form dialogu międzykulturowego i różnorodności kulturowej, rozwijanie lokalnego rzemiosła, a także sztuki współczesnej i form wyrazu kulturowego oraz zachowanie i promowanie dziedzictwa kulturowego; [Popr. 404]

q)  wzmocnienie pozycji kobiet, umożliwiające im odgrywanie ważniejszej roli gospodarczej i w procesie decyzyjnym;

r)  poprawa dostępu do godnej pracy dla wszystkich w zdrowym środowisku i stworzenie dobrze funkcjonujących rynków pracy i polityk zatrudnienia, które w większym stopniu sprzyjają włączeniu społecznemu, ukierunkowanych na zapewnienie godnej pracy, poszanowanie praw człowieka i praw pracowniczych, w tym jeśli chodzi o płace zapewniające utrzymanie na minimalnym poziomie dla wszystkich, zwłaszcza dla kobiet i młodzieży; [Popr. 405]

ra)   zapewnienie sprawiedliwego i zrównoważonego dostępu do sektorów wydobywczych, nieprzyczyniającego się do konfliktów ani korupcji; [Popr. 406]

s)  propagowanie sprawiedliwego, zrównoważonego i niezakłóconego dostępu do sektorów wydobywczych; zwiększenie przejrzystości, należytej staranności i odpowiedzialności inwestorów, przy jednoczesnym promowaniu rozliczalności sektora prywatnego; stosowanie środków towarzyszących rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/821 z dnia 17 maja 2017 r. ustanawiającemu obowiązki w zakresie należytej staranności w łańcuchu dostaw unijnych importerów cyny, tantalu i wolframu, ich rud oraz złota pochodzących z obszarów dotkniętych konfliktami i obszarów wysokiego ryzyka. [Popr. 407]

POKÓJ

6.  Pokój, bezpieczeństwo i stabilność i trwały pokój [Popr. 408]

a)  budowanie pokoju i sprawiedliwości , zapobieganie konfliktom i przyczynianie się dzięki temu do stabilności przez wzmacnianie odporności państw, społeczeństw, społeczności i osób fizycznych na naciski i wstrząsy polityczne, gospodarcze, środowiskowe, demograficzne i społeczne, w tym przez promowanie ocen odporności służących określeniu zdolności społeczeństw do przetrwania tych nacisków i wstrząsów, dostosowania się do nich i szybkiego ich przezwyciężania; [Popr. 409]

aa)  promowanie kultury niestosowania przemocy, w tym przez wspieranie formalnej i nieformalnej edukacji na rzecz pokoju; [Popr. 410]

b)  wspieranie zapobiegania konfliktom, wczesnego ostrzegania i budowania pokoju poprzez mediację, zarządzanie kryzysowe i stabilizację oraz działania związane z odbudową po zakończeniu konfliktu, w tym wzmocnienie roli kobiet na wszystkich etapach tych procesów; wspieranie, umożliwianie i zwiększenie potencjału budowania zaufania, mediacji, dialogu i pojednania, stosunków dobrosąsiedzkich i innych środków przyczyniających się do zapobiegania konfliktom i ich rozwiązywania, ze szczególnym uwzględnieniem pojawiających się napięć między społecznościami, a także działań na rzecz godzenia interesów grup społecznych oraz łagodzenia przedłużających się konfliktów i kryzysów; [Popr. 411]

ba)  wspieranie rehabilitacji i reintegracji ofiar konfliktów zbrojnych, a także rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji społecznej byłych kombatantów i ich rodzin, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb kobiet; [Popr. 412]

bb)  wzmocnienie roli kobiet i młodzieży w budowaniu pokoju i zapobieganiu konfliktom oraz ich włączenia społecznego, znaczącego zaangażowania obywatelskiego i politycznego oraz uznania społecznego; wspieranie wdrażania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325, w szczególności w krajach niestabilnych, doświadczających konfliktu lub w sytuacjach pokonfliktowych; [Popr. 413]

c)  wspieranie uwzględniającej specyfikę konfliktów reformy sektora bezpieczeństwa, która będzie stopniowo coraz skuteczniej i w sposób bardziej demokratyczny i odpowiedzialny zapewniać osobom fizycznym i państwu bezpieczeństwo na rzecz zrównoważonego rozwoju i pokoju; [Popr. 414]

d)  wspieranie budowania zdolności podmiotów wojskowych na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju;

da)   wspieranie regionalnych i międzynarodowych inicjatyw dotyczących rozbrojenia oraz systemów i mechanizmów kontroli eksportu broni; [Popr. 416]

e)  wspieranie lokalnych, regionalnych i międzynarodowych inicjatyw przyczyniających się do zapewnienia bezpieczeństwa, stabilności i pokoju, a także łączenie tych różnych inicjatyw; [Popr. 417]

f)  zapobieganie i zwalczanie radykalizacji postaw, która prowadzi do brutalnego ekstremizmu i terroryzmu, poprzez programy i działania uzależnione od kontekstu, uwzględniające specyfikę konfliktów i aspekt płci oraz ukierunkowane na ludzi; [Popr. 418]

fa)  zajęcie się wpływem społeczno-ekonomicznym min przeciwpiechotnych, niewybuchów lub wybuchowych pozostałości wojennych na ludność cywilną, z uwzględnieniem potrzeb kobiet; [Popr. 419]

fb)  przeciwdziałanie skutkom społecznym restrukturyzacji sił zbrojnych, z uwzględnieniem potrzeb kobiet; [Popr. 420]

fc)  wspieranie lokalnych, krajowych, regionalnych i międzynarodowych trybunałów ad hoc oraz komisji i mechanizmów prawdy i pojednania; [Popr. 421]

g)  zwalczanie wszelkich form przemocy, korupcji, przestępczości zorganizowanej i prania pieniędzy;

h)  promowanie współpracy transgranicznej w zakresie zrównoważonego zarządzania wspólnymi zasobami naturalnymi zgodnie z prawem międzynarodowym i unijnym; [Popr. 422]

i)  współpraca z krajami trzecimi w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej, w szczególności za pomocą budowania zdolności krajów trzecich i rozwoju infrastruktury w tych krajach w obszarze zdrowia, rolnictwa i bezpieczeństwa żywności; oraz wspieranie działań społecznych mających na celu zaradzenie skutkom dla grup ludności najbardziej narażonych na jakiekolwiek wypadki radiologiczne oraz poprawę ich warunków życia; promowanie zarządzania wiedzą, szkoleń i kształcenia w dziedzinach związanych z energią jądrową. Takie działania opracowuje się razem z działaniami przewidzianymi w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego ustanowionego rozporządzeniem UE .../... [rozporządzenie w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego]; [Popr. 423]

j)  zwiększenie bezpieczeństwa morskiego i ochrony na morzu w celu zapewnienia bezpiecznych i czystych, zarządzanych w sposób zrównoważony oceanów; [Popr. 424]

k)  wspieranie budowania zdolności w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, odpornych sieci cyfrowych, ochrony danych i prywatności.

PARTNERSTWO

7.  Partnerstwo

a)  zwiększenie odpowiedzialności państw, partnerstwa i dialogu, aby przyczynić się do zwiększenia skuteczności współpracy na rzecz rozwoju we wszystkich jej wymiarach (ze szczególnym uwzględnieniem konkretnych wyzwań stojących przed krajami najsłabiej rozwiniętymi oraz państwami dotkniętymi konfliktami, a także określonych wyzwań przejściowych stojących przed bardziej zaawansowanymi państwami rozwijającymi się);

b)  pogłębienie dialogu politycznego, gospodarczego, środowiskowego, społecznego i kulturowego między Unią a państwami trzecimi i organizacjami regionalnymi oraz wspieranie realizacji zobowiązań dwustronnych i międzynarodowych;

c)  zachęcanie do relacji dobrosąsiedzkich, integracji regionalnej, lepszej połączalności, współpracy i dialogu;

ca)  wspieranie i zacieśnianie współpracy krajów i regionów partnerskich z sąsiadującymi najbardziej oddalonymi regionami Unii oraz z krajami i terytoriami zamorskimi objętymi decyzją Rady [...] z dnia [...] w sprawie stowarzyszenia krajów i terytoriów zamorskich z Unią Europejską; [Popr. 425]

d)  promowanie środowiska sprzyjającego rozwojowi organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym fundacji, wzmocnienie ich istotnego i uporządkowanego udziału w politykach krajowych oraz ich zdolności do wykonywania swoich zadań w charakterze niezależnych podmiotów podejmujących działania w dziedzinie rozwoju i zarządzania; oraz wzmocnienie nowych sposobów realizacji partnerstw z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, propagowanie merytorycznego i uporządkowanego dialogu z Unią i efektywnego korzystania z krajowych planów działania w zakresie współpracy UE Unii ze społeczeństwem obywatelskim oraz ich skutecznego wdrażania; [Popr. 426]

e)  nawiązywanie kontaktów z samorządami terytorialnymi i wspieranie ich w pełnieniu funkcji decydentów w celu pobudzenia lokalnego rozwoju i usprawnionego sprawowania rządów;

f)  skuteczniejsze nawiązywanie kontaktów z obywatelami państw i obrońcami praw człowieka w państwach trzecich, w tym przez wykorzystywanie w pełni dyplomacji gospodarczej, kulturowej, sportowej i publicznej; [Popr. 427]

g)  zaangażowanie krajów uprzemysłowionych i bardziej zaawansowanych państw rozwijających się w realizację agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, programu „Globalne dobra publiczne i wyzwania o skali światowej”, w tym w dziedzinie współpracy południe-południe i trójstronnej;

h)  zachęcanie do integracji i współpracy regionalnej w sposób zorientowany na wyniki przez wspieranie integracji regionalnej i dialogu regionalnego.

B.  Konkretne cele w obszarze objętym polityką sąsiedztwa

a)  promowanie ściślejszej współpracy politycznej;

b)  wspieranie realizacji układów o stowarzyszeniu lub innych istniejących lub przyszłych porozumień oraz wspólnie uzgodnionych programów stowarzyszeniowych i priorytetów partnerstwa lub równoważnych dokumentów;

c)  promowanie zacieśnionego partnerstwa ze społeczeństwami między Unią a krajami partnerskimi, w tym za pośrednictwem kontaktów międzyludzkich;

d)  zacieśnienie współpracy regionalnej, zwłaszcza w ramach Partnerstwa Wschodniego, Unii dla Śródziemnomorza i współpracy obejmującej całe europejskie sąsiedztwo, a także współpracy transgranicznej;

e)  osiągnięcie stopniowej integracji z unijnym rynkiem wewnętrznym oraz zacieśnionej współpracy sektorowej i międzysektorowej, również za sprawą zbliżenia przepisów i konwergencji regulacyjnej z unijnymi normami oraz innymi stosownymi normami międzynarodowymi, a także lepszego dostępu do rynku między innymi przez pogłębione i kompleksowe strefy wolnego handlu, powiązany rozwój instytucjonalny i inwestycje. [Popr. 428]

ZAŁĄCZNIK III

OBSZARY INTERWENCJI W RAMACH PROGRAMÓW TEMATYCZNYCH

1.  OBSZARY INTERWENCJI NA RZECZ PRAW CZŁOWIEKA I DEMOKRACJI

—  współudział w propagowaniu podstawowych wartości demokracji, praworządności, powszechności i niepodzielności praw człowieka, poszanowania godności ludzkiej, zasad niedyskryminacji, równości i solidarności oraz poszanowania zasad Karty Narodów Zjednoczonych oraz prawa międzynarodowego; [Popr. 429]

—  umożliwienie współpracy i partnerstwa ze społeczeństwem obywatelskim w zakresie praw człowieka i demokracji, w tym we wrażliwych i naglących sytuacjach. Opracowanie spójnej i całościowej strategii na wszystkich poziomach, aby osiągnąć poniższe cele; [Popr. 130]

—  stanie na straży praw człowieka i podstawowych wolności wszystkich ludzi, przyczyniając się do tworzenia społeczeństw, w których panują wartości uczestnictwa, niedyskryminacji, tolerancji sprawiedliwości i odpowiedzialności, solidarności oraz równości. Monitorowanie, promowanie i zwiększanie poszanowania i przestrzegania praw człowieka i podstawowych wolności wszystkich ludzi zgodnie z zasadami powszechności, niepodzielności i współzależności praw człowieka. Zakres programu obejmuje prawa obywatelskie, polityczne, gospodarcze, społeczne i kulturowe. Zaradzenie wyzwaniom dotyczącym praw człowieka, pobudzając społeczeństwo obywatelskie oraz chroniąc i wzmacniając pozycję obrońców praw człowieka, również w związku z kurczącą się przestrzenią dla ich działań; [Popr. 431]

—  rozwijanie, wzmacnianie i ochrona demokracji, kompleksowe podjęcie kwestii związanych ze wszystkimi aspektami demokratycznych rządów, w tym wzmocnienie pluralizmu demokratycznego, zwiększenie aktywności obywatelskiej oraz wspieranie wiarygodnych i przejrzystych procesów wyborczych sprzyjających włączeniu społecznemu. Wzmocnienie demokracji przez stanie na straży głównych filarów systemów demokratycznych, w tym praworządności, norm i wartości demokratycznych, niezależnych mediów, odpowiedzialnych instytucji sprzyjających włączeniu społecznemu, a także takich partii politycznych i parlamentów, oraz zwalczanie korupcji. Obserwacja wyborów odgrywa znaczącą rolę w szerszym wsparciu procesów demokratycznych. W tym kontekście unijne obserwacje wyborów będą nadal stanowić główny element programu, podobnie jak działania następcze podejmowane w wyniku zaleceń unijnych misji obserwacji wyborów; [Popr. 432]

—  promowanie skutecznego multilateralizmu i partnerstwa strategicznego, przyczynianie się do zwiększania potencjału ram międzynarodowych, regionalnych i krajowych w zakresie promowania i ochrony praw człowieka, demokracji i praworządności. Wzmocnienie partnerstw strategicznych, ze szczególnym uwzględnieniem Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka (OHCHR), Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) oraz właściwych, regionalnych i krajowych mechanizmów ochrony praw człowieka. Ponadto program promuje edukację i badania w zakresie praw człowieka i demokracji, w tym za pośrednictwem sieci Global Campus for Human Rights and Democracy. [Popr. 433]

W ramach tego programu Unia zapewnia pomoc w rozwiązywaniu globalnych, regionalnych, krajowych i lokalnych problemów w zakresie praw człowieka i demokratyzacji, we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim w ramach następujących strategicznych obszarów interwencji:

1a.  Ochrona i wspieranie praw człowieka i obrońców praw człowieka w państwach i sytuacjach wyjątkowych, w których prawa człowieka i podstawowe wolności są najbardziej zagrożone, w tym poprzez zaspokajanie pilnych potrzeb związanych z ochroną obrońców praw człowieka w elastyczny i całościowy sposób.

Szczególny nacisk kładzie się na zagadnienia związane z prawami człowieka i demokracją, których nie można uwzględnić w programach geograficznych lub innych programach tematycznych ze względu na ich wrażliwy lub pilny charakter. W takich przypadkach priorytetem jest propagowanie przestrzegania odnośnego prawa międzynarodowego oraz zapewnianie lokalnemu społeczeństwu obywatelskiemu konkretnego wsparcia i środków na potrzeby działania w bardzo trudnych okolicznościach. Szczególną uwagę zwraca się również na wzmocnienie konkretnych mechanizmów ochrony obrońców praw człowieka.

1b.  Stanie na straży praw człowieka i podstawowych wolności wszystkich ludzi, przyczynianie się do tworzenia społeczeństw, w których przeważają wartości uczestnictwa, niedyskryminacji, równości, sprawiedliwości społecznej, sprawiedliwości międzynarodowej i odpowiedzialności.

Pomoc Unii powinna umożliwiać poruszanie najdelikatniejszych kwestii politycznych, takich jak kara śmierci, tortury, wolność wypowiedzi w restrykcyjnych sytuacjach, dyskryminacja wobec słabszych grup, a także ochrona i promowanie praw dziecka (np. praca dzieci, handel dziećmi, prostytucja dziecięca i dzieci-żołnierze) oraz podejmować pojawiające się i złożone wyzwania, takie jak ochrona osób wysiedlonych z powodu zmiany klimatu, dzięki swojej niezależności działania oraz wysokiej elastyczności w kontekście różnych form współpracy.

1c.  Wzmocnienie i wspieranie demokracji z uwzględnieniem wszystkich aspektów demokratycznych rządów, w tym wzmocnienie pluralizmu demokratycznego, zwiększenie aktywności obywatelskiej, stworzenie środowiska sprzyjającego rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego oraz wspieranie wiarygodnych, sprzyjających włączeniu społecznemu i przejrzystych procesów wyborczych, zwłaszcza za pośrednictwem unijnych misji obserwacji wyborów.

Demokrację wzmacnia się przez ochronę głównych filarów systemów demokratycznych, w tym praworządności, norm i wartości demokratycznych, niezależnych mediów, odpowiedzialnych i sprzyjających włączeniu społecznemu instytucji, w tym partii politycznych i parlamentów, oraz przez zapewnienie odpowiedzialnego sektora bezpieczeństwa i zwalczania korupcji. Priorytetem jest zapewnienie konkretnego wsparcia i środków działania podmiotom politycznym, które prowadzą swoją działalność w bardzo trudnych okolicznościach. Obserwacja wyborów odgrywa znaczącą rolę w szerszym wsparciu procesów demokratycznych. W tym kontekście unijne obserwacje wyborów będą nadal stanowić główny element programu, podobnie jak działania następcze podejmowane w wyniku zaleceń unijnych misji obserwacji wyborów. Kolejnym celem będzie wspieranie obywatelskich organizacji obserwacji wyborów i ich regionalnych sieci na całym świecie.

Należy zwiększać zdolność i widoczność obywatelskich organizacji obserwacji wyborów we wschodnich i południowych krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa i odpowiednich regionalnych platform, zwłaszcza przez promowanie zrównoważonego programu wzajemnego uczenia się dla niezależnych, bezpartyjnych obywatelskich organizacji obserwacji wyborów. Unia stara się zwiększyć zdolność krajowych obywatelskich organizacji obserwacji wyborów, zapewnić edukację wyborców, poszerzanie umiejętności korzystania z mediów i opracowanie programów monitorowania wdrażania zaleceń krajowych i międzynarodowych misji obserwacji wyborów, a także chroni wiarygodność instytucji wyborów i obserwacji wyborów i zwiększa zaufanie do nich.

1d.  Promowanie skutecznego multilateralizmu i partnerstw strategicznych jako wkładu w zwiększanie potencjału ram międzynarodowych, regionalnych i krajowych oraz wzmacnianie pozycji podmiotów lokalnych w promowaniu i ochronie praw człowieka, demokracji i praworządności.

Zasadnicze znaczenie mają partnerstwa na rzecz praw człowieka, które skupiają się na wzmacnianiu krajowej i międzynarodowej architektury praw człowieka, w tym na wsparciu dla multilateralizmu oraz niezależności i skuteczności Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka (OHCHR), Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) oraz właściwych regionalnych mechanizmów ochrony praw człowieka. Kontynuuje się wspieranie edukacji i badań w dziedzinie praw człowieka i demokracji, a także promowanie wolności nauki, w tym za pośrednictwem sieci Global Campus for Human Rights and Democracy.

1e.  Propagowanie nowych międzyregionalnych synergii i sieci wśród lokalnego społeczeństwa obywatelskiego oraz między społeczeństwem obywatelskim a innymi właściwymi organami i mechanizmami w dziedzinie praw człowieka, aby zmaksymalizować wymianę najlepszych praktyk dotyczących praw człowieka i demokracji oraz stworzyć pozytywną dynamikę.

Nacisk kładzie się na ochronę i propagowanie zasady uniwersalności, określenie i wymianę najlepszych praktyk dotyczących wszystkich praw człowieka, zarówno obywatelskich i politycznych, jak i gospodarczych, społecznych i kulturowych, oraz podstawowych wolności, tj. przy podejmowaniu głównych wyzwań, w tym związanych z trwałym bezpieczeństwem oraz przeciwdziałaniem terroryzmowi, nielegalnej migracji i kurczącej się przestrzeni dla organizacji pozarządowych. Będzie to wymagało zwiększonych starań na rzecz zgromadzenia szerokiego spektrum zainteresowanych stron związanych z prawami człowieka (np. lokalnych działaczy społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka, prawników, środowisk naukowych, krajowych instytucji praw człowieka i praw kobiet, związków zawodowych) z różnych krajów i kontynentów, które wspólnie mogą stworzyć pozytywny przekaz na temat praw człowieka z efektem mnożnikowym.

1f.  Unia nadal promuje w stosunkach z państwami trzecimi objętymi przedmiotowym instrumentem międzynarodowe wysiłki na rzecz umowy wielostronnej zakazującej handlu towarami wykorzystywanymi do tortur i wykonywania kary śmierci. [Popr. 434]

2.  OBSZARY INTERWENCJI NA RZECZ ORGANIZACJI SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO I WŁADZ LOKALNYCH [Popr. 135]

1.  Partycypacyjna, samostanowiąca i niezależna przestrzeń społeczeństwa obywatelskiegoSprzyjające włączeniu społecznemu, partycypacyjne, samostanowiąceniezależne społeczeństwo obywatelskie i władze lokalne w krajach partnerskich sprzyjająca włączeniu społecznemu [Popr. 436]

a)  stworzenie otoczenia sprzyjającego zaangażowaniu obywateli i działaniom społeczeństwa obywatelskiego, w tym przez wspieranie aktywnego udziału społeczeństwa obywatelskiego w dialogu politycznym za pośrednictwem fundacji; [Popr. 437]

b)  wspieranie i budowanie zdolności organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym fundacji, do działania w charakterze podmiotów zajmujących się zarówno rozwojem, jak i zarządzaniem; [Popr. 438]

c)  zwiększanie zdolności sieci, platform i sojuszów społeczeństwa obywatelskiego krajów partnerskich.

ca)  budowanie potencjału, koordynacja i wzmocnienie instytucjonalne organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych, w tym sieci organizacji społeczeństwa obywatelskiego, władz lokalnych i organizacji parasolowych państw południowych, by angażowały się w ramach swoich organizacji i we współpracy z różnego rodzaju zainteresowanymi stronami biorącymi udział w debacie publicznej na temat rozwoju, a także by prowadziły dialog z rządami w sprawie polityki publicznej i skutecznie uczestniczyły w procesie rozwoju. [Popr. 439]

2.  Dialog prowadzony z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego w sprawie polityki rozwojowej oraz między tymi organizacjami [Popr. 440]

a)  promowanie innych wielostronnych forów na rzecz dialogu, które sprzyjają włączeniu społecznemu, i instytucjonalne wzmacnianie sieci społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych, w tym interakcji i koordynacji między obywatelami, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, samorządami terytorialnymi, państwami członkowskimi i innymi kluczowymi stronami zainteresowanymi rozwojem; [Popr. 441]

b)  umożliwienie współpracy i wymiany doświadczeń między podmiotami społeczeństwa obywatelskiego;

c)  zapewnienie merytorycznego i stale zorganizowanego dialogu i partnerstw w UE.

3.  Świadomość, wiedza i zaangażowanie obywateli Unii w odniesieniu do kwestii rozwoju

a)  nadanie obywatelom uprawnień, aby zwiększyć ich zaangażowanie;

b)  zmobilizowanie poparcia społecznego w Unii, krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących dla strategii ograniczania ubóstwa i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu w krajach partnerskich. [Popr. 442]

ba)   podnoszenie świadomości w kwestii zrównoważonej konsumpcji i produkcji, łańcuchów dostaw i wpływu siły nabywczej obywateli Unii na stymulowanie zrównoważonego rozwoju; [Popr. 443]

3a.  Świadczenie podstawowych usług społecznych na rzecz ludności znajdującej się w potrzebie

Interwencje w krajach partnerskich, które zapewniają wsparcie słabszym i marginalizowanym grupom przez świadczenie podstawowych usług społecznych, takich jak usługi dotyczące zdrowia, w tym żywienia, edukacji, ochrony socjalnej i dostępu do bezpiecznej wody, urządzeń sanitarnych i higieny, za pośrednictwem organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych. [Popr. 444]

3b.  Wzmocnienie roli władz lokalnych jako podmiotów zaangażowanych w rozwój przez:

a)  zwiększenie potencjału sieci, platform i sojuszy władz lokalnych w Unii i w krajach rozwijających się, aby zapewnić merytoryczny i ciągły dialog polityczny na temat rozwoju i skuteczne zaangażowanie na rzecz rozwoju oraz promować demokratyczne rządy, zwłaszcza przez podejście terytorialne w zakresie rozwoju lokalnego;

b)  zwiększanie liczby interakcji z obywatelami Unii na temat kwestii dotyczących rozwoju (podnoszenie świadomości, dzielenie się wiedzą, zaangażowanie, w tym przez przyjęcie kryteriów zrównoważenia w zamówieniach publicznych), szczególnie w związku z powiązanymi celami zrównoważonego rozwoju, w tym w Unii, krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących.

c)  zwiększenie odpowiedzialności za pomoc i absorpcji pomocy za pośrednictwem krajowych programów szkoleniowych dla urzędników władz lokalnych, dotyczących sposobu ubiegania się o fundusze unijne. [Popr. 445]

3.  OBSZARY INTERWENCJI NA RZECZ STABILNOŚCI I POKOJUBUDOWANIA POKOJU, ZAPOBIEGANIA KONFLIKTOM I STABILNOŚCI [Popr. 446]

1.  Pomoc w zakresie zapobiegania konfliktom, budowania pokoju i osiągania stanu gotowości na wypadek kryzysu

Unia zapewnia pomoc techniczną i finansową obejmującą wsparcie działań służących budowaniu i wzmacnianiu potencjału Unii i jej partnerów w zakresie zapobiegania konfliktom, budowania pokoju oraz reagowania na sytuacje przedkryzysowe i pokryzysowe, w ścisłej koordynacji z podejmowanymi przez Organizację Narodów Zjednoczonych i inne organizacje międzynarodowe, regionalne i subregionalne, a także podmioty państwowe i podmioty społeczeństwa obywatelskiego działaniami, ze szczególnym uwzględnieniem równości płci, upodmiotowienia kobiet i udziału młodzieży, przede wszystkim w odniesieniu do: [Popr. 447]

a)  wczesnego ostrzegania oraz analizy ryzyka wystąpienia konfliktu; środków budowania zaufania, mediacji, dialogu i pojednania; przy opracowywaniu i realizowaniu strategii politycznych; [Popr. 448]

aa)  ułatwiania i tworzenia zdolności w zakresie środków dotyczących budowania zaufania, mediacji, dialogu i pojednania, ze szczególnym uwzględnieniem napięć powstających między społecznościami, a zwłaszcza zapobiegania zbrodniom ludobójstwa i zbrodniom przeciwko ludzkości; [Popr. 449]

ab)  wzmacniania zdolności w zakresie uczestnictwa w cywilnych misjach stabilizacyjnych i ich rozmieszczania; wzmacniania zdolności Unii, społeczeństwa obywatelskiego i partnerów Unii do uczestnictwa w cywilnych misjach utrzymywania i budowania pokoju oraz do ich rozmieszczania; wymiany informacji i najlepszych praktyk na temat budowania pokoju, analizy konfliktu, wczesnego ostrzegania lub zapewniania szkoleń i świadczenia usług; [Popr. 450]

b)  wspierania procesu odbudowy po konfliktach, w tym rozwiązywania problemu osób zaginionych w sytuacjach pokonfliktowych, a także wspierania wdrażania odnośnych umów wielostronnych dotyczących min przeciwpiechotnych i wybuchowych pozostałości wojennych, oraz wspierania odbudowy po klęskach i katastrofach, mającej wpływ na sytuację polityczną i warunki bezpieczeństwa; [Popr. 451]

c)  przedsięwzięć służących wspieraniu budowania pokoju i państwowości, w tym lokalnych i międzynarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, państw i organizacji międzynarodowych; oraz rozwoju dialogów strukturalnych między nimi na różnych szczeblach, między lokalnym społeczeństwem obywatelskim a krajami partnerskimi, oraz z Unią; [Popr. 452]

d)  zapobiegania konfliktom i reagowania kryzysowego;

da)  ograniczania wykorzystywania zasobów naturalnych do finansowania konfliktów, a także wspierania zainteresowanych podmiotów w wypełnianiu założeń takich inicjatyw jak system certyfikacji procesu Kimberley, w tym związanych z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/821 z dnia 17 maja 2017 r. ustanawiającym obowiązki w zakresie należytej staranności w łańcuchu dostaw unijnych importerów cyny, tantalu i wolframu, ich rud oraz złota pochodzących z obszarów dotkniętych konfliktami i obszarów wysokiego ryzyka(50), w szczególności w odniesieniu do wprowadzenia skutecznej wewnętrznej kontroli pozyskiwania zasobów naturalnych i handlu nimi; [Popr. 453]

e)  budowania zdolności na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju.podmiotów wojskowych w celu wsparcia rozwoju bezpieczeństwa sprzyjającego rozwojowi. [Popr. 454]

ea)  wspierania działań promujących równość płci i upodmiotowienie kobiet, zwłaszcza przez wdrażanie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 i 2250, oraz uczestnictwo i reprezentację kobiet i młodzieży w formalnych i nieformalnych procesach pokojowych; [Popr. 455]

eb)  wspierania działań promujących kulturę niestosowania przemocy, w tym formalnej, nieformalnej i pozaformalnej edukacji na rzecz pokoju; [Popr. 456]

ec)  wspierania działań wzmacniających odporność państw, społeczeństw, społeczności i osób fizycznych, w tym przez oceny odporności służące określeniu endogennych zdolności społeczeństw do przetrwania nacisków i wstrząsów, dostosowania się do nich i szybkiego ich przezwyciężania; [Popr. 457]

ed)   wspierania ustanowionych zgodnie z międzynarodowymi normami w dziedzinie praw człowieka i praworządności międzynarodowych trybunałów karnych, trybunałów krajowych ad hoc, komisji prawdy i pojednania, wymiaru sprawiedliwości okresu przejściowego oraz innych mechanizmów sądowego rozwiązywania sporów dotyczących praw człowieka i służących dochodzeniu i ustaleniu praw własności; [Popr. 458]

ee)   wspierania środków na rzecz zwalczania nielegalnego korzystania z broni palnej, strzeleckiej i lekkiej oraz dostępu do niej; [Popr. 459]

Działania w tym zakresie:

a)  obejmują przekazywanie wiedzy specjalistycznej, wymianę informacji i najlepszych praktyk, ocenę ryzyka lub zagrożeń, badania i analizy, systemy wczesnego ostrzegania, szkolenia oraz świadczenie usług;

b)  przyczyniają się do dalszego pogłębiania dialogu strukturalnego dotyczącego kwestii budowania pokoju;

c)  mogą obejmować pomoc techniczną i finansową przy realizowaniu działań służących wspieraniu budowania pokoju i państwowości. [Popr. 460]

2.  Pomoc w zakresie przeciwdziałania globalnym i ponadregionalnym oraz powstającym zagrożeniom

Unia zapewnia pomoc techniczną i finansową w celu wsparcia działań partnerów i Unii ukierunkowanych na przeciwdziałanie zagrożeniom globalnym i transregionalnym, a także nowym zagrożeniom występującym głównie w następujących obszarach: [Popr. 461]

a)  a) zagrożenia dla porządku publicznego i bezpieczeństwa osób, w tym terroryzm, brutalny ekstremizm, przestępczość zorganizowana, cyberprzestępczość, zagrożenia hybrydowe, przemyt, handel i tranzyt, zwłaszcza wzmocnienie zdolności organów ścigania, władz sądowniczych i cywilnych zaangażowanych w walkę z terroryzmem, przestępczością zorganizowaną, w tym cyberprzestępczością, i wszelkimi formami przemytu, a także w skuteczną kontrolę nielegalnego handlu i tranzytu.

Priorytetowo traktowana jest współpraca transregionalna obejmująca co najmniej dwa państwa trzecie, które jasno wykazały polityczną wolę zmierzenia się z pojawiającymi się problemami.

W działaniach, które są zgodne z prawem międzynarodowym, szczególny nacisk kładzie się na dobre rządzenie. Współpraca w obszarze zwalczania terroryzmu może również być prowadzona z poszczególnymi państwami, regionami lub organizacjami międzynarodowymi, regionalnymi i subregionalnymi.

W odniesieniu do pomocy udzielanej organom zaangażowanym w walkę z terroryzmem priorytetowe znaczenie nadaje się środkom wspierającym rozwój i wzmacnianie przepisów w zakresie zwalczania terroryzmu, wprowadzenie w życie i stosowanie prawa finansowego, celnego i prawa cudzoziemców, rozwój procedur egzekwowania prawa przy zachowaniu najwyższych międzynarodowych standardów i zgodnych z prawem międzynarodowym, wzmacnianie demokratycznej kontroli i mechanizmów nadzoru instytucjonalnego, a także zapobieganie radykalizmowi nacechowanemu przemocą.

W odniesieniu do pomocy w zwalczaniu problemu narkotyków należytą uwagę zwraca się na międzynarodową współpracę, której celem jest wspieranie najlepszych praktyk z zakresu zmniejszania popytu, produkcji i szkodliwych skutków. [Popr. 462]

b)  zagrożenia dla przestrzeni publicznych, infrastruktury krytycznej, w tym transportu międzynarodowego, także pasażerskiego i towarowego, energetyki i dystrybucji energii, cyberbezpieczeństwa, zdrowia publicznego, również jeśli chodzi o nagłe epidemie o potencjalnie transgranicznym zasięgu, lub stabilności środowiska, zagrożenia dla bezpieczeństwa morskiego, zagrożenia globalne i transregionalne wynikające z konsekwencji zmiany klimatu, które mogą mieć destabilizujący wpływ na pokój i bezpieczeństwo; [Popr. 463]

c)  ograniczanie ryzyka materializacji zagrożeń zamierzonych, przypadkowych lub naturalnych, związanych z materiałami lub środkami chemicznymi, biologicznymi, radiologicznymi i jądrowymi oraz zagrożeń związanych z instalacjami lub miejscami wytwarzania, w szczególności w następujących obszarach:

1)  wspieranie i promowanie badań cywilnych jako alternatywy dla badań w dziedzinie obronności;

2)  zwiększenie bezpieczeństwa procedur przechowywania w cywilnych obiektach potencjalnie niebezpiecznych materiałów lub środków chemicznych, biologicznych, radiologicznych i jądrowych lub wykorzystywania tych materiałów lub środków w cywilnych programach badawczych;

3)  wspieranie – w ramach unijnej polityki współpracy i jej celów – tworzenia infrastruktury cywilnej i stosownych badań cywilnych koniecznych do likwidacji, oczyszczenia lub przekształcenia zakładów i obiektów zbrojeniowych, które według deklaracji nie stanowią już części programu obrony kraju;

4)  wzmocnienie zdolności właściwych organów cywilnych zaangażowanych w opracowanie i sprawowanie skutecznej kontroli nad nielegalnym handlem materiałami lub środkami chemicznymi, biologicznymi, radiologicznymi i jądrowymi (w tym nad sprzętem do ich wytwarzania lub dostarczania);

5)  opracowanie ram prawnych oraz rozwój zdolności instytucjonalnych w celu ustanowienia i sprawowania skutecznej kontroli eksportu, w szczególności w odniesieniu do produktów podwójnego zastosowania, z uwzględnieniem środków współpracy regionalnej, i wdrożenia postanowień Traktatu o handlu bronią oraz promowania ich przestrzegania;

6)  wypracowanie skutecznego przygotowania ludności cywilnej na wypadek klęsk żywiołowych, planowania kryzysowego, reagowania w sytuacjach kryzysowych oraz zdolności usuwania skutków klęsk.

Takie działania opracowuje się razem z działaniami przewidzianymi w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego ustanowionego rozporządzeniem UE .../... [rozporządzenie w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego]. [Popr. 464]

d)  budowanie zdolności na rzecz bezpieczeństwa i rozwojupodmiotów wojskowych w celu wsparcia rozwoju bezpieczeństwa służącego rozwojowi. [Popr. 465].

4.  OBSZARY INTERWENCJI NA RZECZ ZARADZENIA WYZWANIOM OGÓLNOŚWIATOWYM

A.  LUDNOŚĆ

1.  Zdrowie

a)  opracowanie kluczowych elementów skutecznego i kompleksowego systemu opieki zdrowotnej, którymi najlepiej zająć się na szczeblu ponadnarodowym, aby zapewnić równy, przystępny cenowo, sprzyjający włączeniu społecznemu i powszechny dostęp do publicznych świadczeń zdrowotnych oraz praw reprodukcyjnych i seksualnych i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego; [Popr. 466]

aa)  promowanie, zapewnianie i rozszerzanie podstawowych usług oraz usług pomocy psychologicznej skierowanych do ofiar przemocy, zwłaszcza kobiet i dzieci będących ofiarami gwałtu; [Popr. 467]

b)  umocnienie globalnych inicjatyw będących kluczowymi czynnikami wsparcia powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego za pośrednictwem globalnego przywództwa w myśl zasady „zdrowie we wszystkich politykach”, w całym procesie opieki, włącznie z promocją zdrowia, od profilaktyki aż do kuracji po leczeniu;

c)  rozwiązanie kwestii bezpieczeństwa zdrowotnego na świecie dzięki prowadzeniu badań nad chorobami zakaźnymi i zwalczaniu , w tym nad chorobami związanymi z ubóstwem i chorobami zaniedbanymi, i kontrolowaniu ich, przez zwalczanie takich chorób i fałszywych leków, przekształcaniu wiedzy w bezpieczne, dostępne i przystępne cenowo produkty i polityki, które mierzą się ze zmiennym obciążeniem zdrowotnym (choroby niezakaźne, niedożywienie z immunizacją, szerokim spektrum nieprzerwanego obciążenia infekcjami, nowo występującymi i powracającymi chorobami i epidemiami oraz opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe (chorobami niezakaźnymi, niedożywieniem we wszystkich formach, czynniki czynnikami ryzyka środowiskowego), oraz ukształtowaniu rynku światowego, aby poprawić dostęp do najważniejszych produktów mających znaczenie dla zdrowia i opieki zdrowotnej, szczególnie dla zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego. [Popr. 468]

ca)  wspieranie inicjatyw w celu zwiększenia dostępu do bezpiecznych, skutecznych i przystępnych cenowo produktów leczniczych (w tym leków generycznych), diagnostyki i powiązanych technologii medycznych oraz wykorzystanie wszystkich dostępnych narzędzi w celu obniżenia cen ratujących życie produktów leczniczych i diagnostyki; [Popr. 169]

cb)  promowanie zdrowia i zwalczanie chorób zakaźnych przez wzmocnienie systemów opieki zdrowotnej i osiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju, w tym przez zwiększenie nacisku na zapobieganie chorobom zwalczanym drogą szczepień i ich zwalczanie; [Popr. 470]

2.  Edukacja

a)  promowanie wspólnych globalnych wysiłków ukierunkowanych realizacji uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym celów w dziedzinie kształcenia i zwalczanie ubóstwa edukacyjnego dzięki wspólnym globalnym wysiłkom ukierunkowanym na sprawiedliwe kształcenie i szkolenie wysokiej jakości i sprzyjające włączeniu społecznemu na wszystkich poziomach, i dla osób w każdym wieku, obejmujące również wczesny okres rozwoju dziecka,  tym w sytuacjach nadzwyczajnych ikryzysowych, ze szczególnym naciskiem na wzmacnianie bezpłatnych publicznych systemów kształcenia; [Popr. 471]

b)  zwiększenie wiedzy, badań naukowych i innowacji, umiejętności i wartości poprzez partnerstwa i sojusze na rzecz aktywności obywatelskiej i produktywnych, wykształconych, demokratycznych, odpornych społeczeństw sprzyjających włączeniu społecznemu; [Popr. 472]

c)  wspieranie globalnych działań ukierunkowanych na zmniejszenie wszystkich wymiarów dyskryminacji i nierówności takich jak różnice między dziewczętami/kobietami a chłopcami/mężczyznami w celu zapewnienia wszystkim równych szans na uczestniczenie w życiu gospodarczym, politycznym, społecznym i kulturalnym. [Popr. 473]

ca)   wspieranie wysiłków i doskonalenie dobrych praktyk wdrażanych przez podmioty społeczeństwa obywatelskiego w celu zapewnienia wysokiej jakości i sprzyjającego włączeniu społecznemu kształcenia w niestabilnych środowiskach, w których struktury rządowe są słabe. [Popr. 474]

cb)  wspieranie działań i promowanie współpracy w dziedzinie sportu, aby przyczynić się do wzmocnienia pozycji kobiet i młodzieży, osób i społeczności, a także do osiągania celów związanych z opieką zdrowotną, kształceniem i włączeniem społecznym, określonych w Agendzie 2030; [Popr. 475]

3.  Kobiety i dzieci [Popr. 476]

a)  kierowanie lokalnymi, krajowymi i regionalnymi inicjatywami oraz ogólnoświatowymi staraniami, partnerstwami i sojuszami na rzecz praw kobiet określonych w Konwencji ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet i w protokole fakultatywnym do niej oraz wspieranie tych inicjatyw, starań, partnerstw i sojuszy w celu wyeliminowania wszystkich form przemocy, okrutnych praktyk i wszystkich form dyskryminacji wobec kobiet i dzieci; dotyczy to przemocy fizycznej, psychologicznej, seksualnej, gospodarczej, politycznej i przyjmującej inne formy oraz dyskryminacji, w tym wykluczenia kobiet występującego w różnych obszarach ich życia prywatnego i publicznego; [Popr. 476]

aa)  eliminacja pierwotnych przyczyn nierówności płci jako sposób na wspieranie zapobiegania konfliktom i budowania pokoju; promowanie wzmocnienia pozycji kobiet, w tym ich znaczenia dla rozwoju i budowania pokoju; wzmocnienie mocy sprawczej kobiet i dziewcząt, ich głosu i uczestnictwa w życiu społecznym, gospodarczym, politycznym i obywatelskim; [Popr. 478]

ab)  promowanie ochrony i przestrzegania praw kobiet i dziewcząt, w tym praw gospodarczych, pracowniczych, społecznych i politycznych, zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie, w tym usług, informacji i zaopatrzenia w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego. [Popr. 479]

b)  promowanie nowych inicjatyw w celu stworzenia silniejszych systemów ochrony dziecka w państwach trzecich, zapewniając dzieciom ochronę we wszystkich obszarach przed przemocą, nadużyciami i zaniedbaniem, w tym przez promowanie przejścia od instytucjonalnych do lokalnych form opieki nad dziećmi. [Popr. 480]

3a.  Dzieci i młodzież

a)  promowanie nowych inicjatyw w celu stworzenia silniejszych systemów ochrony dziecka w państwach trzecich, zapewniając dzieciom najlepszy możliwy start w życiu oraz ochronę we wszystkich obszarach przed przemocą, nadużyciami i zaniedbaniem, w tym przez promowanie przejścia od instytucjonalnych do środowiskowych form opieki nad dziećmi;

b)  promowanie dostępu do podstawowych usług społecznych dla dzieci i młodzieży, w tym najbardziej zmarginalizowanych, ze szczególnym uwzględnieniem zdrowia, żywienia, edukacji, rozwoju we wczesnym dzieciństwie i ochrony socjalnej, w tym usług, informacji i dostaw w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, specjalnych usług przyjaznych dla młodzieży oraz kompleksowego podejścia do edukacji seksualnej, żywienia, kształcenia i ochrony socjalnej;

c)  promowanie dostępu młodych ludzi do umiejętności oraz godziwych miejsc pracy wysokiej jakości przez kształcenie oraz szkolenia zawodowe i techniczne, a także promowanie dostępu do technologii cyfrowych; wspieranie przedsiębiorczości młodzieży oraz propagowanie tworzenia trwałych miejsc pracy na godziwych warunkach;

d)  promowanie inicjatyw, które wzmacniają pozycję osób młodych i dzieci oraz wspierają politykę i działania gwarantujące ich integrację, znaczące zaangażowanie obywatelskie i polityczne oraz uznanie społeczne, uznanie ich prawdziwego potencjału jako pozytywnych czynników zmian w takich obszarach jak pokój, bezpieczeństwo, zrównoważony rozwój, zmiana klimatu, ochrona środowiska i zwalczanie ubóstwa. [Popr. 481]

4.  Migracja, mobilność i przymusowe wysiedlenia [Popr. 482]

a)  zapewnienie dalszego przywództwa UE w kształtowaniu globalnej agendy na rzecz zarządzania migracją i przymusowymi wysiedleniami we wszystkich jej wymiarach w celu ułatwienia bezpiecznej, uporządkowanej i legalnej migracji; [Popr. 483]

b)  kierowanie globalnymi i międzyregionalnymi dialogami politycznymi oraz wspieranie ich, wliczając w to migrację Południe-Południe oraz wymianę poglądów i współpracę w zakresie migracji i przymusowych wysiedleń; [Popr. 484]

c)  wspieranie realizacji międzynarodowych i unijnych zobowiązań w zakresie migracji i przymusowych wysiedleń, także w ramach działań następczych wynikających z globalnego porozumienia w sprawie migracji oraz globalnego porozumienia w sprawie uchodźców;

d)  usprawnienie globalnej bazy dowodowej, w tym w kwestii związku między migracją a rozwojem, oraz podjęcie działań pilotażowych ukierunkowanych na rozwój innowacyjnych podejść operacyjnych w dziedzinie migracji i przymusowych wysiedleń.

da)  współpraca w tym obszarze będzie prowadzona na podstawie podejścia opartego na prawach człowieka i zgodnie z założeniami [Funduszu Azylu i Migracji], przy pełnym poszanowaniu godności ludzkiej i zasady spójności polityki na rzecz rozwoju. [Popr. 485]

5.  Godna praca, ochrona socjalna i nierówność

a)  kształtowanie globalnej agendy i inicjatyw wsparcia na rzecz integracji silnego filaru równości i sprawiedliwości społecznej zgodnie z europejskimi wartościami;

b)  współudział w globalnej agendzie na rzecz godnej pracy w zdrowym środowisku dla wszystkich, zgodnie z podstawowymi normami pracy MOP, które obejmują dialog społeczny, płace zapewniające utrzymanie na minimalnym poziomie i zwalczanie pracy dzieci, zwłaszcza poprzez zapewnienie zrównoważonego charakteru i odpowiedzialności w globalnych łańcuchach wartości na podstawie horyzontalnych zobowiązań w zakresie należytej staranności, oraz zwiększenie wiedzy na temat skutecznych polityk zatrudnienia, które będą stanowić odpowiedź na potrzeby rynku pracy, w tym VET i uczenia się przez całe życie; [Popr. 486]

ba)   wspieranie globalnych inicjatyw dotyczących biznesu i praw człowieka, w tym odpowiedzialności przedsiębiorstw za naruszenia praw i zagwarantowanie prawa do środka odwoławczego; [Popr. 487]

c)  wspieranie globalnych inicjatyw na rzecz powszechnej ochrony socjalnej, zgodnych z zasadami efektywności, zrównoważonego rozwoju i równości, w tym wsparcie na rzecz rozwiązania kwestii nierówności i zapewnienia spójności społecznej, w szczególności przez ustanowienie i wzmocnienie zrównoważonych systemów ochrony socjalnej, systemów ubezpieczeń społecznych oraz przez reformę fiskalną, której celem jest wzmocnienie zdolności systemów podatkowych oraz zwalczanie nadużyć finansowych, uchylania się od opodatkowania i agresywnego planowania podatkowego; [Popr. 488]

d)  kontynuowanie globalnych badań i rozwoju poprzez innowacje społeczne zwiększające włączenie społeczne i odpowiadające na potrzeby najsłabszych grup społeczeństwa.

6.  Kultura

a)  promowanie inicjatyw na rzecz różnorodności kulturowej, dialogu międzykulturowego i międzyreligijnego w pokojowych stosunkach między społecznościami; [Popr. 489]

b)  wspieranie kultury oraz ekspresji twórczej i artystycznej jako siły napędowej zrównoważonego rozwoju społecznego i gospodarczego oraz zacieśnianie współpracy w zakresie dziedzictwa kulturowego, sztuki współczesnej i innych form wyrazu kulturowego oraz wzmocnienie ich ochrony; [Popr. 490]

ba)  rozwijanie lokalnego rzemiosła jako sposobu zachowania lokalnego dziedzictwa kulturowego. [Popr. 491]

bb)  zacieśnienie współpracy w zakresie ochrony, zachowania i wzbogacania dziedzictwa kulturowego, w tym ochrony szczególnie narażonego dziedzictwa kulturowego, zwłaszcza wśród mniejszości, odizolowanych społeczności i ludów tubylczych; [Popr. 492]

bc)   wspieranie inicjatyw w zakresie zwrotu dóbr kultury do ich krajów pochodzenia lub ich przywrócenia w przypadku nielegalnego przywłaszczenia. [Popr. 493]

bd)  wspieranie współpracy kulturalnej z Unią, w tym poprzez wymiany, partnerstwa i inne inicjatywy, oraz uznawanie profesjonalizmu autorów, artystów oraz podmiotów działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym; [Popr. 494]

be)  wspieranie współpracy i partnerstw między organizacjami sportowymi; [Popr. 495]

B.  PLANETA

1.  Zapewnienie zdrowego środowiska i przeciwdziałanie zmianie klimatu

a)  usprawnienie globalnego zarządzania klimatem i środowiskiem, wdrożenie porozumienia paryskiego, konwencji z Rio i innych wielostronnych umów środowiskowych;

b)  przyczynianie się do zewnętrznego oddziaływania unijnych polityk dotyczących środowiska i zmiany klimatu przy pełnym poszanowaniu zasady spójności polityki na rzecz rozwoju; [Popr. 496]

c)  integracja celów dotyczących środowiska, zmiany klimatu i ograniczania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi w politykach, planach i inwestycjach, w tym przez poprawę informacji i stanu wiedzy, również w ramach programów i środków w zakresie współpracy międzyregionalnej, ustanowionych między krajami i regionami partnerskimi z jednej strony, a sąsiadującymi z nimi regionami najbardziej oddalonymi oraz krajami i terytoriami zamorskimi objętymi decyzją Rady w sprawie krajów i terytoriów zamorskich z drugiej strony; [Popr. 497]

d)  realizacja międzynarodowych i unijnych inicjatyw w celu promowania przystosowania się do zmiany klimatu i łagodzenia jej oraz niskoemisyjnego rozwoju odpornego na zmianę klimatu, w tym przez wdrożenie ustalonych na poziomie krajowym wkładów oraz strategii rozwoju niskoemisyjnego na rzecz osiągania odporności na zmianę klimatu, promowanie zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi, podjęcie kwestii degradacji środowiska i powstrzymanie procesu utraty różnorodności biologicznej, promowanie ochrony ochrona ekosystemów lądowych i morskich oraz odnawialnych zasobów naturalnych, wliczając w to grunty, wody, oceany, zasoby rybne i lasy, zrównoważonego ich użytkowania i gospodarowania nimi, podjęcie kwestii wylesiania, pustynnienia, nielegalnego pozyskiwania drewna i nielegalnego handlu dziką fauną i florą, zwalczanie zanieczyszczenia i zapewnienie zdrowego środowiska, podjęcie kwestii pojawiających się nowych problemów związanych z klimatem i środowiskiem, promowanie zasobooszczędności, zrównoważonej konsumpcji i produkcji, zintegrowanego gospodarowania zasobami wodnymi i należytego gospodarowania chemikaliami i odpadami oraz wsparcie dla przejścia na niskoemisyjne i odporne na zmianę klimatu gospodarki zielone i o obiegu zamkniętym; [Popr. 498]

da)  promowanie zrównoważonych środowiskowo praktyk rolnych, w tym agroekologii, w celu ochrony ekosystemów i różnorodności biologicznej oraz zwiększenia odporności środowiskowej i społecznej na zmianę klimatu, ze szczególnym naciskiem na wspieranie drobnych producentów rolnych, pracowników i rzemieślników; [Popr. 499]

db)  wdrażanie międzynarodowych i unijnych inicjatyw na rzecz zapobiegania utracie różnorodności biologicznej, promowania ochrony i zrównoważonego użytkowania ekosystemów lądowych i morskich oraz związanej z nimi różnorodności biologicznej, a także zrównoważonego zarządzania nimi. [Popr. 500]

2.  Zrównoważona energia

a)  wspieranie globalnych starań, zobowiązań, partnerstw i sojuszy, w tym szczególności przejścia na zrównoważoną energię; [Popr. 501]

aa)  promowanie bezpieczeństwa energetycznego krajów partnerskich i społeczności lokalnych na przykład przez dywersyfikację źródeł energii i tras zaopatrzenia w energię, z uwzględnieniem kwestii zmienności cen i potencjału w zakresie obniżenia emisji, a także poprawa funkcjonowania rynków i wspieranie połączeń międzysystemowych, w szczególności połączeń w zakresie energii elektrycznej, i handlu; [Popr. 502]

b)  zachęcanie rządów partnerskich do przyjęcia polityki sektora energetycznego oraz reform rynkowych, aby stworzyć środowisko sprzyjające wzrostowi sprzyjającemu włączeniu społecznemu i inwestycjom zwiększającym dostęp do przyjaznych dla klimatu, przystępnych cenowo, nowoczesnych, niezawodnych i zrównoważonych usług energetycznych, kładąc szczególny nacisk na priorytetowo traktując energię ze źródeł odnawialnych i efektywność energetyczną; [Popr. 503]

c)  badanie, identyfikowanie, włączenie w główny globalny nurt i wsparcie finansowe zrównoważonych modeli biznesu o potencjale do skalowalności i powielania, zapewniających innowacyjne i cyfrowe technologie dzięki innowacyjnym badaniom prowadzącym do wyższej wydajności, szczególnie w odniesieniu do zdecentralizowanych podejść gwarantujących dostęp do energii elektrycznej, przez energię ze źródeł odnawialnych, w tym w obszarach z rynkami lokalnymi o ograniczonej pojemności.

C.  DOBROBYT

1.  Zrównoważony wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu, godziwe miejsca pracy i zaangażowanie sektora prywatnego

a)  promowanie zrównoważonych inwestycji sektora prywatnego za pomocą innowacyjnych mechanizmów finansowania i podziału ryzyka, w tym dla krajów najsłabiej rozwiniętych i niestabilnych, które w innym przypadku nie przyciągałyby takich inwestycji i w których można wykazać dodatkowość; [Popr. 504]

b)  rozwój społecznie i ekologicznie odpowiedzialnego lokalnego sektora prywatnego, poprawa otoczenia biznesu i klimatu inwestycyjnego, wspieranie rozszerzonego dialogu publiczno–prywatnego i budowanie potencjału, konkurencyjności i odporności lokalnych mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw, a także spółdzielni i przedsiębiorstw społecznych, i ich integracja z lokalną, regionalną i globalną gospodarką; [Popr. 505]

ba)  promowanie włączenia społecznego pod względem finansowym przez propagowanie dostępu do usług finansowych, takich jak mikrokredyty i oszczędności, mikroubezpieczenia i transfer płatności, oraz skuteczne korzystanie z tych usług przez mikroprzedsiębiorstwa i MŚP oraz gospodarstwa domowe, w szczególności grupy defaworyzowane i grupy słabsze; [Popr. 506]

c)  wspieranie wdrażania unijnej polityki handlowej i umów handlowych oraz ich realizacjimających na celu zrównoważony rozwój; oraz poprawa dostępu unijnych przedsiębiorstw do rynków państw trzecich oraz zwiększenie sprawiedliwej wymiany handlowej, odpowiedzialnych i rozliczalnych inwestycji i możliwości biznesowych, przy jednoczesnym usuwaniu przeszkód utrudniających dostęp do rynku i inwestycji, a także ułatwianie dostępu do przyjaznych dla klimatu technologii i własności intelektualnej, przy zapewnieniu należytej staranności w zakresie podziału wartości i poszanowania praw człowieka w łańcuchach dostaw w największym możliwym stopniu i przy pełnym poszanowaniu zasady spójności polityki na rzecz rozwoju, w przypadku gdy działania dotyczą krajów rozwijających się; [Popr. 507]

d)  promowanie skutecznej kombinacji polityki fiskalnej i pieniężnej wspierającej zróżnicowanie gospodarcze, wartość dodaną i integrację regionalną oraz zrównoważoną zieloną i niebieską gospodarkę;

e)  ułatwianie dostępu do technologii cyfrowych, w tym promowanie dostępu do finansowania i włączenia społecznego pod względem finansowym;

f)  promowanie zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz innowacyjnych technologii i praktyk na rzecz niskoemisyjnej, zasobooszczędnej gospodarki o obiegu zamkniętym.

2.  Bezpieczeństwo żywnościowe i żywieniowe

a)  wspieranie międzynarodowych strategii, organizacji, mechanizmów i podmiotów rozpowszechniających główne, globalne kwestie polityczne oraz ramy dotyczące trwałego bezpieczeństwa żywnościowego i bezpiecznej diety, a także oddziaływanie na te strategie, organizacje, mechanizmy i podmioty oraz przyczynianie się do odpowiedzialności za wypełnianie zobowiązań międzynarodowych dotyczących bezpieczeństwa żywnościowego, odżywiania i zrównoważonego rolnictwa, z uwzględnieniem celów zrównoważonego rozwoju i porozumienia paryskiego; [Popr. 508]

b)  zapewnienie sprawiedliwego dostępu do żywności, w tym przez pomoc w zlikwidowaniu luki w finansowaniu wyżywienia; poprawa globalnych dóbr publicznych w celu wyeliminowania głodu i niedożywienia; narzędzia takie jak Globalna Sieć ds. Kryzysów Żywnościowych zwiększają zdolność do odpowiedniej reakcji na kryzysy żywnościowe oraz w odniesieniu do odżywiania w kontekście związku między kwestiami humanitarnymi, rozwojem i pokojem (stąd pomoc przy mobilizacji zasobów filaru 3); [Popr. 509]

ba)   zwiększenie, w skoordynowany i przyspieszony sposób, międzysektorowych wysiłków w celu zwiększenia zdolności w zakresie dywersyfikacji produkcji żywności na szczeblu lokalnym i regionalnym, zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego, jak również dostępu do wody pitnej, oraz zwiększenia odporności wśród osób najbardziej podatnych na zagrożenia, zwłaszcza w krajach borykających się z przedłużającymi się lub powtarzającymi kryzysami; [Popr. 510]

c)  potwierdzenie na szczeblu globalnym centralnej roli zrównoważonego rolnictwa, rybołówstwa i akwakultury, w tym drobnej produkcji rolnej, hodowli zwierząt gospodarskich i pasterstwa, na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa żywnościowego, eliminacji ubóstwa, tworzenia miejsc pracy, sprawiedliwego i zrównoważonego dostępu do zasobów, w tym gruntów i praw do gruntów, wody, (mikro-)kredytów, nasion z ogólnodostępnych źródeł i innych środków produkcji rolnej, oraz zarządzania tymi zasobami, łagodzenia zmiany klimatu i dostosowania się do niej, odporności i zdrowych ekosystemów; [Popr. 511]

d)  zapewnianie innowacji dzięki międzynarodowym badaniom oraz zwiększenie globalnej wiedzy, w tym wiedzy fachowej, dotyczącej promowanie i wzmacnianie lokalnych i niezależnych strategii adaptacji, w szczególności w odniesieniu do dostosowania się do zmiany klimatu i jej łagodzenia, agro-bioróżnorodności, globalnych łańcuchów wartości sprzyjających włączeniu społecznemu, sprawiedliwego handlu, bezpieczeństwa żywności, odpowiedzialnego inwestowania, zarządzania gruntami i własności zasobów naturalnych. [Popr. 512]

da)   aktywne promowanie większego uczestnictwa społeczeństwa obywatelskiego i organizacji rolników w kształtowaniu polityki i programach badawczych oraz zwiększenie ich udziału we wdrażaniu i ocenie programów rządowych; [Popr. 513]

D.  PARTNERSTWA

1.  Wzmocnienie roli samorządów terytorialnych jako podmiotów zaangażowanych w rozwój przez:

a)  zwiększenie potencjału sieci, platform i sojuszy europejskich i południowych samorządów terytorialnych, aby zapewnić merytoryczny i ciągły dialog polityczny na temat rozwoju oraz promować demokratyczne rządy, zwłaszcza przez podejście terytorialne w zakresie rozwoju lokalnego;

b)  zwiększenie liczby interakcji z obywatelami Unii w związku z kwestiami dotyczącymi rozwoju (podnoszenie świadomości, dzielenie się wiedzą, zaangażowanie), szczególnie w związku z powiązanymi celami zrównoważonego rozwoju, w tym w Unii, krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących.

2.  Promowanie społeczeństw integracyjnych, dobrego zarządzania gospodarką, w tym sprawiedliwej mobilizacji dochodów krajowych sprzyjającej włączeniu społecznemu oraz zwalczania unikania opodatkowania, przejrzystego zarządzania finansami publicznymi oraz skutecznych wydatków publicznych sprzyjających włączeniu społecznemu. [Popr. 514]

4a.  OBSZARY INTERWENCJI W RAMACH POTRZEB I PRIORYTETÓW POLITYKI ZAGRANICZNEJ

Działania ukierunkowane na wspieranie celów określonych w art. 4 ust. 3 lit. da) wspierają politykę zagraniczną Unii w kwestiach politycznych, rozwojowych, gospodarczych i bezpieczeństwa. Umożliwiają one Unii interweniowanie w przypadku interesów w dziedzinie polityki zagranicznej lub gdy istnieje możliwość osiągnięcia jej celów oraz gdy są one trudne do zrealizowania za pomocą innych środków. Mogą one obejmować:

a)  wspieranie unijnych strategii współpracy dwustronnej, regionalnej i międzyregionalnej, promowanie dialogu politycznego i opracowanie wspólnego podejścia do wyzwań globalnych, w tym kwestii związanych z migracją, rozwojem, zmianą klimatu i bezpieczeństwem, oraz reakcji na nie, w szczególnie w następujących obszarach:

–  wspieranie realizacji umów o partnerstwie i współpracy, planów działania i podobnych instrumentów dwustronnych;

–  pogłębianie dialogu politycznego i gospodarczego z państwami trzecimi, mającego szczególne znaczenie dla spraw światowych, w tym dla polityki zagranicznej;

–  wspieranie zaangażowania we współpracę z odpowiednimi państwami trzecimi w kwestiach dwustronnych i globalnych stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania;

–  wspieranie odpowiednich działań następczych lub skoordynowanego wdrażania wypracowanych konkluzji oraz zobowiązań przyjętych na właściwych forach międzynarodowych;

b)  wspieranie unijnej polityki handlowej:

–  wspieranie unijnej polityki handlowej oraz negocjowania, wdrażania i egzekwowania umów handlowych, przy pełnym poszanowaniu zasady spójności polityki na rzecz rozwoju, w przypadku gdy działania dotyczą krajów rozwijających się, oraz z uwzględnieniem pełnej zgodności z celami zrównoważonego rozwoju;

–  poprawa dostępu unijnych przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw, do rynków krajów partnerskich i zwiększenie wymiany handlowej, inwestycji i możliwości biznesowych przy jednoczesnym usuwaniu przeszkód utrudniających dostęp do rynku i inwestycji oraz z uwzględnieniem ochrony praw własności intelektualnej, przez dyplomację gospodarczą oraz współpracę biznesową i regulacyjną, z niezbędnymi dostosowaniami w odniesieniu do partnerskich krajów rozwijających się;

c)  udział we wdrażaniu międzynarodowego wymiaru unijnych polityk wewnętrznych:

–  udział we wdrażaniu międzynarodowego wymiaru unijnych polityk wewnętrznych w dziedzinach takich jak środowisko, zmiana klimatu, energia elektryczna, nauka i edukacja oraz współpraca w zakresie zarządzania oceanami;

–  propagowanie wewnętrznych polityk Unii z kluczowymi krajami partnerskimi i wspieranie konwergencji regulacyjnej w tym zakresie;

d)  promowanie powszechnej wiedzy na temat Unii oraz eksponowanie Unii i roli, jaką odgrywa na arenie międzynarodowej:

–  promowanie powszechnej wiedzy na temat Unii oraz eksponowanie Unii i roli, jaką odgrywa na arenie międzynarodowej za pomocą komunikacji strategicznej, dyplomacji publicznej, kontaktów międzyludzkich, dyplomacji kulturalnej, współpracy w kwestiach edukacyjnych i akademickich oraz działań informacyjnych propagujących unijne wartości i interesy;

–  zwiększanie mobilności studentów i nauczycieli akademickich, która ma prowadzić do tworzenia partnerstw mających na celu podwyższenie jakości szkolnictwa wyższego oraz studiów wspólnych prowadzących do uznawalności dyplomów (program Erasmus +).

Działania te pozwalają stosować innowacyjne polityki i inicjatywy, odpowiadające obecnym lub zmieniającym się potrzebom, możliwościom i priorytetom krótko- i średnioterminowym, w tym z ewentualnym zapewnieniem informacji na potrzeby przyszłej działalności w ramach programów geograficznych lub tematycznych. Skupiają się one na pogłębieniu unijnych relacji i dialogu oraz tworzeniu partnerstw i sojuszy z najważniejszymi państwami o znaczeniu strategicznym, w szczególności z krajami o gospodarkach wschodzących i o średnich dochodach, które odgrywają coraz ważniejszą rolę w sprawach światowych, globalnym ładzie, polityce zagranicznej, gospodarce międzynarodowej oraz na forach wielostronnych. [Popr. 515]

ZAŁĄCZNIK IV

OBSZARY INTERWENCJI W RAMACH DZIAŁAŃ SZYBKIEGO REAGOWANIA

1.  Działania przyczyniające się do pokoju, stabilności i zapobiegania konfliktom w sytuacjach nagłych, początku kryzysu, kryzysowych i pokryzysowych [Popr. 516]

Działania szybkiego reagowania, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. a), mają służyć skutecznej reakcji Unii na następujące wyjątkowe i nieprzewidziane sytuacje:

a)  sytuacje nagłe, kryzysu, początku kryzysu lub katastrofy naturalne, w przypadku gdy wywierają wpływ na stabilność, pokój i bezpieczeństwo; [Popr. 517]

b)  sytuacje stwarzające zagrożenie dla pokoju, demokracji, porządku publicznego, ochrony praw człowieka i podstawowych wolności lub bezpieczeństwa ludzi — w szczególności osób narażonych na przemoc na tle płciowym w sytuacji niestabilności; [Popr. 518]

c)  sytuacje mogące przeistoczyć się w konflikt zbrojny albo spowodować istotną destabilizację w danym państwie trzecim lub państwach trzecich.

1a.  Pomoc techniczna i finansowa, o której mowa w pkt 1, może obejmować następujące działania:

a)  wspieranie, przez udzielanie pomocy technicznej i logistycznej, działań organizacji międzynarodowych, regionalnych i lokalnych oraz podmiotów państwowych i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego na rzecz promowania budowania zaufania, mediacji, dialogu i pojednania, sprawiedliwości okresu przejściowego, wzmocnienia pozycji kobiet i młodzieży, w szczególności w odniesieniu do napięć społecznych i przedłużających się konfliktów;

b)  wspieranie wdrażania rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych, zwłaszcza tych dotyczących kobiet, pokoju i bezpieczeństwa oraz młodzieży, w szczególności w krajach niestabilnych, doświadczających konfliktu lub pokonfliktowych;

c)  wspieranie tworzenia i funkcjonowania władz tymczasowych, dysponujących mandatem zgodnym z prawem międzynarodowym;

d)  wspieranie rozwoju demokratycznych i pluralistycznych instytucji państwowych, m.in. środków mających na celu zwiększenie roli kobiet w takich instytucjach, wspieranie skutecznej administracji cywilnej i cywilnego nadzoru nad systemem bezpieczeństwa oraz środków służących wzmocnieniu zdolności organów ścigania i władz sądowniczych zaangażowanych w walkę z terroryzmem, przestępczością zorganizowaną i wszelkimi formami nielegalnego handlu;

e)  wspieranie ustanowionych zgodnie z międzynarodowymi normami w dziedzinie praw człowieka i praworządności międzynarodowych trybunałów karnych, trybunałów krajowych ad hoc, komisji prawdy i pojednania, wymiaru sprawiedliwości okresu przejściowego oraz innych mechanizmów sądowego rozwiązywania sporów dotyczących praw człowieka i służących dochodzeniu i ustaleniu praw własności;

f)  wspieranie zwiększenia zdolności państwa w obliczu pilnej potrzeby szybkiego budowania, utrzymania lub przywrócenia jego głównych funkcji oraz podstawowej spójności społecznej i politycznej;

g)  wspieranie działań niezbędnych do rozpoczęcia odbudowy i odnowy najważniejszych komponentów infrastruktury, zasobów mieszkalnych, budynków publicznych i zasobów gospodarczych oraz podstawowych mocy produkcyjnych, a także innych działań w celu ponownego uruchomienia działalności gospodarczej, tworzenia miejsc pracy oraz stworzenia minimalnych warunków koniecznych dla trwałego rozwoju społecznego;

h)  wspieranie cywilnych działań związanych z demobilizacją i reintegracją społeczną byłych kombatantów i ich rodzin oraz, w stosownych przypadkach, ich repatriacją, a także środków odnoszących się do sytuacji dzieci–żołnierzy i kobiet–żołnierzy;

i)  wspieranie działań łagodzących społeczne skutki restrukturyzacji sił zbrojnych;

j)  wspieranie – w ramach unijnej polityki współpracy i celów tej polityki – działań służących przeciwdziałaniu skutkom społeczno-gospodarczym, jakie wywierają na ludność cywilną miny przeciwpiechotne, niewybuchy lub inne wybuchowe pozostałości wojenne. Działania finansowane na podstawie niniejszego rozporządzenia mogą obejmować m.in. szkolenia na temat zagrożenia, wykrywanie min i ich unieszkodliwianie oraz związaną z tym likwidację zgromadzonych zasobów min;

k)  wspieranie – w ramach unijnej polityki współpracy i celów tej polityki – działań w zakresie zwalczania nielegalnego korzystania z broni palnej, strzeleckiej i lekkiej oraz dostępu do niej;

l)  wspieranie działań służących właściwemu zaspokajaniu specyficznych potrzeb kobiet i dzieci w sytuacji kryzysu i konfliktu, w tym w kontekście zapobiegania ich narażeniu na przemoc na tle płciowym;

m)  wspieranie rehabilitacji i reintegracji ofiar konfliktów zbrojnych, włączając w to działania ukierunkowane na specyficzne potrzeby kobiet i dzieci;

n)  wspieranie działań na rzecz propagowania i obrony przestrzegania praw człowieka, podstawowych wolności, demokracji i praworządności oraz wspieranie związanych z tym instrumentów międzynarodowych;

o)  wspieranie działań społeczno-gospodarczych służących propagowaniu sprawiedliwego dostępu do zasobów naturalnych i przejrzystości gospodarowania nimi w sytuacji kryzysu lub początku kryzysu, w tym budowanie pokoju;

p)  wspieranie działań służących łagodzeniu potencjalnych skutków nagłych przemieszczeń ludności mających znaczenie dla sytuacji politycznej i warunków bezpieczeństwa, między innymi działań związanych z zaspokojeniem potrzeb wspólnot przyjmujących w sytuacji kryzysu lub początku kryzysu, w tym budowanie pokoju;

q)  wspieranie działań przyczyniających się do rozwoju i organizowania społeczeństwa obywatelskiego oraz jego uczestnictwa w życiu politycznym, między innymi działań służących zwiększeniu roli kobiet w życiu politycznym, jak i działań wspierających niezależne, pluralistyczne i profesjonalne media;

r)  budowanie zdolności podmiotów wojskowych w celu wsparcia rozwoju i bezpieczeństwa służącego rozwojowi. [Popr. 519]

2.  Działania przyczyniające się do wzmocnienia odporności i łączenia operacji humanitarnych z działaniami na rzecz rozwoju

Działania szybkiego reagowania, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. b), mają służyć skutecznemu wzmocnieniu odporności i łączeniu operacji humanitarnych z działaniami na rzecz rozwoju, które nie mogą zostać szybko podjęte za pośrednictwem programów geograficznych i tematycznych, a także zapewnieniu zgodności, spójności i komplementarności z pomocą humanitarną, o której mowa w art. 5. [Popr. 520]

Do działań tych zalicza się m.in.:

a)  wzmocnienie odporności przez wspieranie osób fizycznych, społeczności, instytucji i państw w celu zapewnienia lepszego przygotowania się na trudności i kryzysy polityczne, gospodarcze i społeczne, klęski żywiołowe lub katastrofy spowodowane przez człowieka, konflikty oraz globalne zagrożenia, przetrwania ich, dostosowania się do nich i umożliwienia szybkiego powrotu do normalności; w tym przez zwiększenie zdolności państwa – w obliczu znacznych nacisków – do szybkiego budowania, utrzymania lub przywrócenia jego głównych funkcji oraz podstawowej spójności społecznej i politycznej, a także zdolności społeczeństw, społeczności i osób fizycznych do zarządzania możliwościami i ryzykiem w sposób pokojowy i stabilny oraz do stworzenia, utrzymania lub przywrócenia źródeł utrzymania w obliczu poważnych nacisków;społeczeństw, społeczności i osób fizycznych do zarządzania możliwościami i ryzykiem w sposób pokojowy, stabilny i uwzględniający specyfikę konfliktu oraz do stworzenia, utrzymania lub przywrócenia źródeł utrzymania w obliczu poważnych nacisków, a także przez wspieranie osób fizycznych, społeczności i społeczeństw w określaniu i wzmacnianiu ich istniejących zdolności do przetrwania tych nacisków i wstrząsów, dostosowania się do nich i szybkiego przezwyciężania ich, w tym takich, które mogłyby prowadzić do eskalacji przemocy; [Popr. 521]

b)  ograniczenie krótkoterminowych niekorzystnych skutków wstrząsów zewnętrznych prowadzących do niestabilności makroekonomicznej oraz ochrona reform społeczno-ekonomicznych i priorytetowych wydatków publicznych na rzecz rozwoju społeczno-ekonomicznego oraz ograniczania ubóstwa;

c)  przeprowadzenie krótkoterminowej odbudowy i odnowy umożliwiającej ofiarom klęsk żywiołowych lub katastrof spowodowanych przez człowieka, konfliktów oraz globalnych zagrożeń korzystanie z minimalnego poziomu integracji społeczno-gospodarczej oraz jak najszybsze stworzenie warunków dla wznowienia rozwoju w oparciu o cele długoterminowe wyznaczone przez zainteresowane państwa i regiony; obejmuje to zaspokojenie pilnych i nagłych potrzeb wynikających z przymusowych  wysiedleń ludności (uchodźców, wysiedleńców, osób powracających) w następstwie klęsk żywiołowych lub katastrof spowodowanych przez człowieka; oraz [Popr. 522]

d)  udzielenie państwu, regionowi, władzom lokalnym lub właściwym organizacjom pozarządowym regionowi pomocy w tworzeniu krótkoterminowych mechanizmów zapobiegania klęskom i przygotowania się do nich, w tym systemów przewidywania i wczesnego ostrzegania, w celu ograniczenia konsekwencji klęsk. [Popr. 523]

3.  Działania ukierunkowane na potrzeby i priorytety polityki zagranicznej

Działania szybkiego reagowania ukierunkowane na wspieranie celów określonych w art. 4 ust. 4 lit. c) wspierają politykę zagraniczną Unii w kwestiach politycznych, gospodarczych i bezpieczeństwa. Umożliwiają one Unii interweniowanie w przypadku pilnych i nadrzędnych interesów w dziedzinie polityki zagranicznej lub gdy istnieje możliwość osiągnięcia jej celów wymagających szybkiej reakcji oraz gdy są one trudne do zrealizowania za pomocą innych środków.

Do działań tych zalicza się m.in.:

a)  wspieranie unijnych strategii partnerstwa na rzecz współpracy dwustronnej, regionalnej i międzyregionalnej, promowanie dialogu politycznego i opracowanie wspólnego podejścia do wyzwań globalnych, w tym kwestii związanych z migracją i bezpieczeństwem, oraz reakcji na nie, a także wykorzystywanie możliwości w tym zakresie;

b)  wspieranie unijnej polityki handlowej i umów handlowych oraz ich realizacji; oraz poprawę dostępu unijnych przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw, do rynków krajów partnerskich i zwiększenie wymiany handlowej, inwestycji i możliwości biznesowych przy jednoczesnym usuwaniu przeszkód utrudniających dostęp do rynku i inwestycji, poprzez dyplomację gospodarczą oraz współpracę biznesową i regulacyjną;

c)  udział we wdrażaniu międzynarodowego wymiaru unijnych polityk wewnętrznych w dziedzinach takich jak środowisko, zmiana klimatu, energia elektryczna oraz współpraca w zakresie zarządzania oceanami;

d)  promowanie powszechnej wiedzy na temat Unii oraz eksponowanie Unii i roli, jaką odgrywa na arenie międzynarodowej za pomocą komunikacji strategicznej, dyplomacji publicznej, kontaktów międzyludzkich, dyplomacji kulturalnej, współpracy w kwestiach edukacyjnych i akademickich oraz działań informacyjnych propagujących unijne wartości i interesy.

Działania te pozwalają wdrażać innowacyjne polityki i inicjatywy, odpowiadające obecnym lub zmieniającym się potrzebom, możliwościom i priorytetom krótko- i średnioterminowym, w tym z ewentualnym zapewnieniem informacji na potrzeby przyszłej działalności w ramach programów geograficznych lub tematycznych. Skupiają się one na pogłębieniu unijnych relacji i dialogu oraz tworzeniu partnerstw i sojuszy z najważniejszymi państwami o znaczeniu strategicznym, w szczególności z krajami o gospodarkach wschodzących i o średnich dochodach, które odgrywają coraz ważniejszą rolę w sprawach światowych, globalnym ładzie, polityce zagranicznej, gospodarce międzynarodowej oraz na forach wielostronnych. [Popr. 524]

ZAŁĄCZNIK V

OBSZARY PRIORYTETOWE OPERACJI W RAMACH EFZR+ OBJĘTE GWARANCJĄ DLA DZIAŁAŃ ZEWNĘTRZNYCH

Operacje EFSD+ kwalifikujące się do wsparcia w ramach gwarancji dla działań zewnętrznych są ukierunkowane przede wszystkim nawnoszą wkład w następujące obszary priorytetowe: [Popr. 525]

a)  zapewnienie finansowania i wsparcia na rzecz rozwoju sektora prywatnego, przedsiębiorstw społecznych i sektora spółdzielczego zgodnie z warunkami określonymi w art. 209 ust. 2 [rozporządzenia finansowego] w celu przyczynienia się do zrównoważonego rozwoju w jego wymiarze gospodarczym, społecznym i środowiskowym oraz do realizacji Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i porozumienia paryskiego oraz, w stosownych przypadkach, europejskiej polityki sąsiedztwa i celów określonych w art. 3 rozporządzenia UE.../... [IPA III], a także do eliminacji ubóstwa, promowania umiejętności i przedsiębiorczości, równouprawnienia płci oraz wzmocnienia pozycji kobiet i osób młodych, przy jednoczesnym wspieraniu i wzmacnianiu praworządności, dobrych rządów i praw człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem lokalnych przedsiębiorstw, przedsiębiorstw społecznych, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw oraz promowania tworzenia godziwych miejsc pracy, zgodnie z odnośnymi normami MOP, płacy zapewniającej utrzymanie na minimalnym poziomie, możliwości gospodarczych i wkładu europejskich przedsiębiorstw w cele EFZR+; [Popr. 526]

b)  zlikwidowanie wąskich gardeł w inwestycjach prywatnych przez zapewnienie instrumentów finansowych, które mogą być denominowane w walucie lokalnej danego kraju partnerskiego, w tym zapewnienie gwarancji z tytułu pierwszej straty w przypadku portfeli, gwarancji udzielanych na potrzeby realizacji projektów sektora prywatnego, takich jak gwarancje kredytowe dla małych i średnich przedsiębiorstw, oraz gwarancji z tytułu szczególnego ryzyka dla projektów infrastrukturalnych i innego kapitału wysokiego ryzyka;

c)  lewarowanie finansowania z sektora prywatnego, ze szczególnym naciskiem na mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa, dzięki zlikwidowaniu wąskich gardeł i przeszkód w inwestycjach;

d)  wzmocnienie sektorów i obszarów społeczno-gospodarczych oraz powiązanej infrastruktury publicznej i prywatnej i zrównoważonej łączności, obejmującej energię pochodzącą ze źródeł odnawialnych i zrównoważoną, zarządzanie wodą i odpadami, transport, technologie informacyjno-komunikacyjne, a także środowisko, zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych, zrównoważone rolnictwo i niebieską gospodarkę, infrastrukturę społeczną, zdrowie i kapitał ludzki w celu poprawy środowiska społeczno-gospodarczego;

e)  przyczynianie się do działań w dziedzinie klimatu, ochrony środowiska i zarządzania środowiskiem, a tym samym osiąganie wspólnych korzyści dla klimatu i środowiska, przez przeznaczanie 45 % finansowania na inwestycje na rzecz realizacji celów związanych z klimatem, a także na rzecz ochrony środowiska i zarządzania nim, różnorodności biologicznej i przeciwdziałania pustynnieniu, natomiast 30 % całkowitej puli środków przeznaczone jest na łagodzenie zmiany klimatu i dostosowanie się do niej; [Popr. 527]

f)  przyczynienie się – przez promowanie zrównoważonego rozwoju – do wyeliminowania pierwotnych przyczyn nieuregulowanej ubóstwa i nierówności będących przyczynami migracji, w tym nielegalnej migracji i przymusowych wysiedleń, a także zwiększenia przyczynienie się do bezpiecznej, uporządkowanej i legalnej migracji poprzez zwiększenie odporności społeczności tranzytowych i przyjmujących oraz wniesienia wniesienie wkładu w trwałą reintegrację migrantów powracających do swoich krajów pochodzenia, z należytym uwzględnieniem wzmocnienia praworządności, dobrych rządów, równości płci, sprawiedliwości społecznej i praw człowieka. [Popr. 528]

Tworzy się następujące okna inwestycyjne:

—  zrównoważona energia i zrównoważona łączność;

—  finansowanie mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP);

—  zrównoważone rolnictwo, przedsiębiorcy z obszarów wiejskich, w tym produkcja rolna na własne potrzeby i drobna produkcja rolna, pasterze i ekologiczny przemysł rolny;

—  zrównoważone miasta;

—  cyfryzacja na rzecz zrównoważonego rozwoju;

—  rozwój społeczny. [Popr. 529]

ZAŁĄCZNIK VI

ZARZĄDZANIE EFZR+

1.  Struktura EFZR+

1.  EFZR+ składa się z regionalnych platform inwestycyjnych ustanowionych na podstawie metod pracy, procedur i struktur istniejących zewnętrznych instrumentów łączonych Unii, które mogą zespalać ich działania łączone i działania objęte gwarancją dla działań zewnętrznych w ramach EFZR+.

2.  Za zarządzanie EFZR+ odpowiada Komisja.

2.  Rada strategiczna EFZR+

1.  Rada strategiczna doradza Komisji w sprawie zarządzania EFZR+, z wyjątkiem operacji w ramach polityki UE w zakresie rozszerzenia oraz finansowanych przez [IPA III], w przypadku których zapewnia się doradztwo rady strategicznej w ramach inwestycyjnych dla Bałkanów Zachodnich.

2.  Rada strategiczna doradza Komisji w sprawie strategicznego ukierunkowania i strategicznych priorytetów w zakresie inwestycji objętych gwarancją dla działań zewnętrznych w ramach EFZR+ i przyczynia się do ich dostosowania do zasad przewodnich i celów unijnych działań zewnętrznych, polityki rozwoju i europejskiej polityki sąsiedztwa, a także do celów określonych w art. 3 niniejszego rozporządzenia i celu EFZR+ określonego w art. 26. Wspiera ona również Komisję w ustalaniu ogólnych celów inwestycyjnych dotyczących korzystania z gwarancji dla działań zewnętrznych na rzecz wspierania operacji EFZR+, a także monitoruje odpowiedni i zróżnicowany zakres geograficzny i tematyczny okien inwestycyjnych.

3.  Rada strategiczna wspiera również ogólną koordynację, komplementarność i spójność pomiędzy regionalnymi platformami inwestycyjnymi, pomiędzy trzema filarami Europejskiego planu inwestycji zewnętrznych, pomiędzy Europejskim planem inwestycji zewnętrznych a innymi działaniami Unii w dziedzinie migracji, oraz we wdrażaniu Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, jak również innych programów określonych w niniejszym rozporządzeniu.

4.  W skład rady strategicznej wchodzą przedstawiciele Komisji i Wysokiego Przedstawiciela, wszystkich państw członkowskich i Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Parlament Europejski ma status obserwatora. Uczestnicy, kwalifikujący się kontrahenci, kraje partnerskie, właściwe organizacje regionalne i inne zainteresowane strony mogą w razie potrzeby otrzymać status obserwatora. Przed włączeniem nowego obserwatora przeprowadza się konsultacje z radą strategiczną. Radzie strategicznej współprzewodniczy Komisja i Wysoki Przedstawiciel.

5.  Rada strategiczna zbiera się co najmniej dwa razy w roku i w miarę możliwości przyjmuje opinie na zasadzie konsensusu. Dodatkowe posiedzenia mogą być organizowane w dowolnym momencie przez przewodniczącego lub na wniosek jednej trzeciej członków rady strategicznej. W przypadku niemożności osiągnięcia konsensusu mają zastosowanie prawa głosu zgodnie z ustaleniami poczynionymi na pierwszym posiedzeniu rady strategicznej i określonymi w jej regulaminie wewnętrznym. Te prawa głosu w należyty sposób uwzględniają źródło finansowania. Regulamin wewnętrzny określa ramy dotyczące roli obserwatorów. Protokoły i porządki posiedzeń rady strategicznej podaje się do wiadomości publicznej po ich przyjęciu.

6.  Komisja co roku przedstawia radzie strategicznej sprawozdanie z postępów w zakresie wdrażania EFZR+. W celu uzupełnienia wskazanych powyżej sprawozdań rada strategiczna przewidziana w ramach inwestycyjnych dla Bałkanów Zachodnich przedstawi informacje na temat postępów we wdrożeniu instrumentu gwarancyjnego dla regionu objętego procesem rozszerzenia. Rada strategiczna przeprowadza regularne konsultacje ze stosownymi zainteresowanymi podmiotami w sprawie strategicznego ukierunkowania i wdrożenia EFZR+.

7.  Istnienie dwóch rad strategicznych nie ma wpływu na potrzebę wprowadzenia pojedynczych, ujednoliconych ram zarządzania ryzykiem EFZR+.

3.  Regionalne rady operacyjne

Rady operacyjne regionalnych platform inwestycyjnych wspierają Komisję na poziomie wdrażania w definiowaniu regionalnych i sektorowych celów inwestycyjnych, a także regionalnych, sektorowych i tematycznych okien inwestycyjnych oraz formułują opinie dotyczące działań łączenia i korzystania z gwarancji dla działań zewnętrznych obejmującej operacje EFZR+. [Popr. 530]

ZAŁĄCZNIK VII

WYKAZ KLUCZOWYCH WSKAŹNIKÓW REALIZACJI CELÓW

Zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju poniższy wykaz kluczowych wskaźników pomaga w pomiarze wkładu Unii do realizacji jej określonych celów.

1)  wynik praworządności

2)  odsetek ludności poniżej międzynarodowej granicy ubóstwa

3)  liczba kobiet w wieku rozrodczym, nastolatek i dzieci poniżej 5. roku życia objętych programami żywieniowymi przy wsparciu UE;

4)  liczba dzieci w wieku 1 roku, które otrzymały komplet szczepień przy wsparciu UE;

5)  liczba uczniów zapisanych do szkół podstawowych lub średnich oraz na szkolenia na poziomie podstawowym lub średnim, którzy ukończyli szkołę podstawową lub średnią oraz opanowali minimalne umiejętności czytania i w zakresie matematyki, a także którzy ukończyli szkolenia przy wsparciu UE; [Popr. 531]

6)  zredukowane lub uniknięte emisje gazów cieplarnianych (kilotony ekwiwalentów CO2) przy wsparciu UE;

7)  tereny ekosystemów morskich, lądowych i słodkowodnych znajdujących się pod ochroną lub objętych zrównoważoną gospodarką przy wsparciu UE;

8)  pozyskiwanie inwestycji i osiągnięty efekt mnożnikowy;

9)  stabilność polityczna oraz brak wskaźnika wskaźnik stabilności politycznej oraz niestosowania przemocy w oparciu o ocenę wyjściową; [Popr. 532]

10)  liczba procesów związanych z praktykami krajów partnerskich w zakresie handlu, inwestycji i działalności gospodarczej, lub promujących zewnętrzny wymiar polityk wewnętrznych UE, na które wywarto wpływ.

W stosownych przypadkach wszystkie Wskaźnik 4) jest dzielony według płci, a wskaźniki 2), 3) i 5) są dzielone według płci i wieku. [Popr. 533]

Załącznik VIIa

Kraje partnerskie, w odniesieniu do których pomoc Unii jest zawieszona

[Wykaz tych krajów przygotuje Komisja zgodnie z art. 15a.] [Popr. 534]

(1) Dz.U. C 45 z 4.2.2019, s. 1
(2) Dz.U. C 110 z 22.3.2019, s. 163.
(3) Dz.U. C 86 z 7.3.2019, s. 295.
(4)Dz.U. C 45 z 4.2.2019, s. 1.
(5)Dz.U. C 110 z 22.3.2019, s. 163.
(6)Dz.U. C 86 z 7.3.2019, s. 295.
(7) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 27 marca 2019 r.
(8)„Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” przyjęta podczas szczytu Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie zrównoważonego rozwoju w dniu 25 września 2015 r. (A/RES/70/1).
(9)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 233/2014 z dnia 11 marca 2014 r. ustanawiające Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju na lata 2014–2020 (Dz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 44).
(10)Umowa wewnętrzna między przedstawicielami rządów państw członkowskich Unii Europejskiej, zebranymi w Radzie, w sprawie finansowania pomocy unijnej na podstawie wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020 zgodnie z umową o partnerstwie AKP-UE oraz w sprawie przydzielania pomocy finansowej dla krajów i terytoriów zamorskich, do których stosuje się część czwartą Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. L 210/1 z 6.8.2013).
(11)Rozporządzenie Rady (UE) 2015/322 z dnia 2 marca 2015 r. w sprawie realizacji 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju (Dz.U. L 58/1 z 3.3.2015).
(12)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 232/2014 z dnia 11 marca 2014 r. ustanawiające Europejski Instrument Sąsiedztwa (Dz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 27).
(13)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 230/2014 z dnia 11 marca 2014 r. ustanawiające Instrument na rzecz przyczyniania się do Stabilności i Pokoju (Dz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 1).
(14)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 235/2014 z dnia 11 marca 2014 r. ustanawiające instrument finansowy na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie (Dz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 85).
(15)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 234/2014 z dnia 11 marca 2014 r. ustanawiające Instrument Partnerstwa na rzecz Współpracy z Państwami Trzecimi (Dz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 77).
(16)Rozporządzenie Rady (Euratom) nr 237/2014 z dnia 13 grudnia 2013 r. ustanawiające Instrument Współpracy w dziedzinie Bezpieczeństwa Jądrowego (Dz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 109).
(17)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 236/2014 ustanawiające wspólne zasady i procedury wdrażania unijnych instrumentów na rzecz finansowania działań zewnętrznych (Dz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 95).
(18)Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 z dnia 25 maja 2009 r. ustanawiające Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych (Dz.U. L 145 z 10.6.2009, s. 10).
(19)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 z dnia 26 września 2017 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR), gwarancji EFZR i funduszu gwarancyjnego EFZR
(20)Podpisane w Nowym Jorku w dniu 22 kwietnia 2016 r.
(21)„Program działań z Addis Abeby przyjęty na trzeciej Międzynarodowej Konferencji w sprawie Finansowania Rozwoju” w dniu 16 czerwca 2015 r. i zatwierdzony przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych w dniu 27 lipca 2015 r. (A/RES/69/313).
(22)„Wspólna wizja, wspólne działanie: silniejsza Europa. Globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej”, czerwiec 2016 r.
(23)Nowy europejski konsensus w sprawie rozwoju „Nasz świat, nasza godność, nasza przyszłość”. Wspólne oświadczenie Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, Parlamencie Europejskim i Komisji Europejskiej z dnia 8 czerwca 2017 r.
(24)„Ramy z Sendai dotyczące ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych” przyjęte w dniu 18 marca 2015 r. i zatwierdzone przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych w dniu 3 czerwca 2015 r. (UNGA A/RES/69/283).
(25)Wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Przegląd Europejskiej polityki sąsiedztwa” z dnia 18 listopada 2015 r.
(26) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 978/2012 z dnia 25 października 2012 r. wprowadzające ogólny system preferencji taryfowych i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 732/2008 (Dz.U. L 303 z 31.10.2012, s. 1).
(27)COM(2018)0465 Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III).
(28)Rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/96 z dnia 20 czerwca 1996 r. dotyczące pomocy humanitarnej (Dz.U. L 163 z 2.7.1996, s. 1).
(29)COM(2018)0461 Wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie stowarzyszenia krajów i terytoriów zamorskich z Unią Europejską, w tym stosunków między Unią Europejską, z jednej strony, a Grenlandią i Królestwem Danii, z drugiej strony („decyzja o stowarzyszeniu zamorskim”)
(30)COM(2018)0462 Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady ustanawiającego Europejski Instrument na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego uzupełniający Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej na podstawie Traktatu Euratom.
(31)C(2018)3800 Wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa skierowany do Rady dotyczący decyzji Rady ustanawiającej Europejski Instrument na rzecz Pokoju.
(32)COM(2018)0367 Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego „Erasmus”: unijny program na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu oraz uchylającego rozporządzenie (UE) 1288/2013
(33) COM(2018)0366 Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego program „Kreatywna Europa” (2021–2027) oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1295/2013.
(34) Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.
(35)Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1.
(36)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 z dnia 26 września 2017 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR), gwarancji EFZR i funduszu gwarancyjnego EFZR
(37)Decyzja Rady 77/270/Euratom z dnia 29 marca 1977 r. upoważniająca Komisję do emisji pożyczek w ramach Euratom w celu udziału w finansowaniu elektrowni jądrowych (Dz.U. L 88 z 6.4.1977 s. 9).
(38)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).
(39)Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1).
(40)Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2).
(41)Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1.
(42)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (Dz.U. 198 z 28.7.2017, s. 29).
(43)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).
(44)Porozumienie międzyinstytucjonalne pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej a Komisją Europejską w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r.; Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1-14.
(45)Decyzja Rady 2010/427/UE z dnia 26 lipca 2010 r. określająca organizację i zasady funkcjonowania Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (Dz.U. L 201 z 3.8.2010, s. 30).
(46)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (Dz.U. L).
(47)COM(2018)0374 Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących celu „Europejska współpraca terytorialna” (Interreg) wspieranego w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego
(48)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (tekst jednolity) (Dz.U. L 26 z 28.1.2012, s. 1).
(49)Dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U. L 175 z 5.7.1985, s. 40–48).
(50) Dz.U. L 130 z 19.5.2017, s. 1.


Ustanowienie Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) ***I
PDF 367kWORD 109k
Rezolucja
Tekst skonsolidowany
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) (COM(2018)0465 – C8-0274/2018 – 2018/0247(COD))
P8_TA(2019)0299A8-0174/2019

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0465),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 212 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0274/2018),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 12 grudnia 2018 r.(1),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z 6 grudnia 2018 r.(2),

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinie Komisji Handlu Międzynarodowego, Komisji Budżetowej, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisji Rozwoju Regionalnego, jak również Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A8-0174/2019),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 27 marca 2019 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... ustanawiającego Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III)

P8_TC1-COD(2018)0247


PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 212 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(3),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów(4),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(5),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 231/2014(6) straci moc z dniem 31 grudnia 2020 r. W celu utrzymania skuteczności działań zewnętrznych Unii należy utrzymać ramy planowania i udzielania pomocy zewnętrznej.

(2)  Cele Celem Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej są zasadniczo różne od ogólnych celów działań zewnętrznych Unii, ponieważ instrument ten służy przygotowaniu beneficjentów wymienionych w załączniku I do przyszłego członkostwa w Unii i wsparciu ich procesu akcesyjnego. W związku z tym należy dysponować jest przygotowanie beneficjentów wymienionych w załączniku I do przyszłego członkostwa w Unii i wsparcie ich procesu akcesyjnego zgodnie z ogólnymi celami realizowanymi w ramach działań zewnętrznych Unii, które obejmują m.in. przestrzeganie podstawowych praw i zasad oraz ochronę i propagowanie praw człowieka, demokracji i praworządności zgodnie z art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej. Specyficzny charakter procesu akcesyjnego uzasadnia dysponowanie specjalnym instrumentem wspierającym rozszerzenie, przy jednoczesnym zapewnieniu jego komplementarności natomiast w odniesieniu do celów i funkcjonowania tego instrumentu należy zadbać o spójność i komplementarnośćz ogólnymi celami działań zewnętrznych Unii, a w szczególności z Instrumentem Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR). [Popr. 1]

(3)  Art. 49 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) stanowi, że każde państwo europejskie, które przestrzega wartości poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, i zobowiązuje się wspierać te wartości, może złożyć wniosek o członkostwo w Unii. Państwo europejskie, które złożyło wniosek o przystąpienie do Unii, może zostać jej członkiem dopiero po potwierdzeniu, że spełnia ono kryteria członkostwa ustalone podczas szczytu Rady Europejskiej w Kopenhadze w czerwcu 1993 r. („kryteria kopenhaskie”), z zastrzeżeniem że Unia posiada zdolność do przyjęcia nowego członka. Kryteria kopenhaskie odnoszą się do stabilności instytucji gwarantujących demokrację, praworządność, poszanowanie praw człowieka, szacunek dla mniejszości oraz ich ochronę, istnienie funkcjonującej gospodarki rynkowej oraz możliwości radzenia sobie z presją konkurencyjną i siłami rynkowymi wewnątrz Unii, a także zdolność do przyjęcia nie tylko praw, ale i obowiązków wynikających z Traktatów, w tym do realizacji celów unii politycznej, gospodarczej i walutowej. Wartości te są wspólne państwom członkowskim w społeczeństwie opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz na równości kobiet i mężczyzn. [Popr. 2]

(4)  Podstawą procesu rozszerzenia są określone kryteria oraz sprawiedliwe i rygorystyczne wymogi. Każdy beneficjent jest oceniany na podstawie własnych osiągnięć. Ocena poczynionych postępów oraz wskazanie niedociągnięć mają zapewnić beneficjentom wymienionym w załączniku I potrzebne bodźce i wskazówki, które pozwolą im kontynuować niezbędne daleko idące reformy. Aby faktycznie mogło dojść do rozszerzenia, bardzo ważne jest, by stale kierować się zasadą „najpierw kwestie podstawowe”(7). PostępStosunki dobrosąsiedzkie i współpraca regionalna, których podstawą jest ostateczne, integracyjne i wiążące rozwiązywanie sporów dwustronnych, to zasadnicze elementy procesu rozszerzenia mające decydujące znaczenie dla bezpieczeństwa i stabilności całej Unii. Postępy poszczególnych wnioskodawców w procesie akcesyjnym zależy zależą od tego, czy szanują oni wartości Unii i od ich zdolności do podjęcia i wdrożenia reform niezbędnych w celu dostosowania swojego systemu politycznego, instytucjonalnego, prawnego, socjalnego, administracyjnego i gospodarczego do zasad, norm, obszarów polityki i praktyk Unii. Ramy negocjacyjne określają wymogi, w oparciu o które ocenia się postępy w negocjacjach akcesyjnych prowadzonych z każdym krajem kandydującym. [Popr. 3]

(4a)  Każde państwo europejskie, które złożyło wniosek o przystąpienie do Unii, może zostać jej członkiem dopiero po potwierdzeniu, że w pełni spełnia ono kryteria przystąpienia ustalone podczas szczytu Rady Europejskiej w Kopenhadze w czerwcu 1993 r. („kryteria kopenhaskie”), oraz pod warunkiem, że Unia posiada zdolność do przyjęcia nowego członka. Kryteria kopenhaskie odnoszą się do stabilności instytucji, które gwarantują demokrację, praworządność, prawa człowieka, szacunek dla mniejszości oraz ich ochronę, istnienie funkcjonującej gospodarki rynkowej oraz zdolność do radzenia sobie z presją konkurencyjną i siłami rynkowymi wewnątrz Unii, a także zdolność do przyjęcia nie tylko praw, ale i obowiązków wynikających z traktatów, w tym do realizacji celów unii politycznej, gospodarczej i walutowej. [Popr. 4]

(5)  Polityka rozszerzenia stanowi nieodłączny element działań zewnętrznych Unii to inwestycja na rzecz, a także przyczynia się do pokoju, bezpieczeństwa, dobrobytu i stabilności, zarówno w samej Unii, jak i poza jej granicami. Polityka ta zwiększa możliwości gospodarcze i handlowe, co jest korzystne zarówno dla Unii, jak i krajów ubiegających się o członkostwo, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady stopniowej integracji, aby transformacja w krajach beneficjentów przebiegała płynnie. Perspektywa członkostwa w Unii ma ogromny transformacyjny wpływ i prowadzi do pozytywnych przemian demokratycznych, politycznych, gospodarczych i społecznych. [Popr. 5]

(6)  Komisja Europejska ponownie potwierdziła zdecydowanie wyrażaną, opartą na zasługach perspektywę członkostwa krajów Bałkanów Zachodnich w UE w swoim komunikacie „Wiarygodna perspektywa rozszerzenia dla Bałkanów Zachodnich oraz zwiększone zaangażowanie UE w tym regionie”(8). Jest to wyraźna zachęta dla całego regionu Bałkanów Zachodnich oraz dowód zaangażowania UE na rzecz zapewnienia tym krajom przyszłości w Europie.

(7)  Pomoc powinna również być udzielana zgodnie z międzynarodowymi umowami zawieranymi przez Unię z beneficjentami wymienionymi w załączniku I, w tym również z beneficjentami. Pomoc powinna przed przede wszystkim pozwolić beneficjentom wymienionym w załączniku I wzmocnić demokratyczne instytucje oraz praworządność, przeprowadzić reformę sądownictwa i administracji publicznej, zapewnić poszanowanie praw podstawowych, w tym praw osób należących do mniejszości, oraz propagować równość płci, tolerancję, włączenie społeczne, poszanowanie międzynarodowych norm pracy dotyczących praw pracowników i niedyskryminację najsłabszych grup, w tym dzieci i osób niepełnosprawnych. Pomoc powinna także wspierać kluczowe zasady i prawa określone przestrzeganie przez beneficjentów kluczowych zasad i praw określonych w Europejskim filarze praw socjalnych(9), a także zasad społecznej gospodarki rynkowej oraz konwergencji z dorobkiem socjalnym. Pomoc powinna nadal wspierać wysiłki beneficjentów na rzecz zacieśniania regionalnej, makroregionalnej i transgranicznej współpracy, jak również przyspieszenia rozwoju terytorialnego, w tym poprzez realizowanie unijnych strategii makroregionalnych. Powinnaw celu rozwijania dobrych stosunków sąsiedzkich i doprowadzenia do pojednania. Pomoc należy również przeznaczać na promowanie sektorowych regionalnych struktur współpracy oraz powinna ona wspomagać ich rozwój gospodarczy i społeczny oraz zarządzanie gospodarką, ugruntowując agendę wzmacniać integrację gospodarczą z jednolitym rynkiem Unii, w tym współpracę celną, wspierać otwarty i sprawiedliwy handel, a także służyć ugruntowaniu agendy na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, w tym poprzez wdrożenie rozwoju regionalnego, spójności włączenia społeczneg,, rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich, polityki społecznej i polityki zatrudnienia oraz rozwój rozwoju gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego, zgodnie także z inicjatywą przewodnią „Agenda cyfrowa dla Bałkanów Zachodnich”. [Popr. 6]

(7a)   Z uwagi na transformacyjny charakter reform w procesie rozszerzenia w krajach kandydujących Unia powinna dokładać większych starań, jeżeli chodzi o wyznaczanie priorytetów w kluczowych obszarach, na które przeznacza się finansowanie z UE, takich jak tworzenie instytucji i dbanie o bezpieczeństwo, a także w kwestii zwiększenia wsparcia na rzecz krajów kandydujących podczas realizacji projektów, których celem jest ochrona krajów kandydujących przed wpływami spoza UE. [Popr. 7]

(7b)   O staraniach Unii mających na celu wspieranie – przy pomocy środków z IPA – postępów reformatorskich w krajach kandydujących należy odpowiednio informować w krajach kandydujących oraz w państwach członkowskich UE. W związku z tym Unia powinna zintensyfikować działania komunikacyjne w trosce o widoczność finansowania z IPA, który to instrument jest głównym narzędziem UE służącym pokojowi i stabilności na obszarze rozszerzenia.  [Popr. 8]

(7c)   Znaczenie uproszczeń i wykonania budżetu uznaje się w odniesieniu do tworzenia instytucji, co z kolei pozwoli przewidywać ewentualne problemy w dziedzinie bezpieczeństwa, a także zapobiegać możliwym w przyszłości nielegalnym przepływom migracyjnym do państw członkowskich. [Popr. 9]

(8)  Unia powinna udzielać – w oparciu o doświadczenia jej państw członkowskich – wsparcia w okresie transformacji w związku z przystąpieniem, z którego mogą korzystać beneficjenci wymienieni w załączniku I. Współpraca ta powinna w szczególności obejmować wymianę doświadczeń zgromadzonych przez państwa członkowskie w procesie reform.

(9)  Wzmocniona współpraca strategiczna i operacyjna dotycząca bezpieczeństwa i reformy sektora obronnego pomiędzy Unią a beneficjentami wymienionymi w załączniku I ma kluczowe znaczenie dla skutecznego i efektywnego zwalczania przestępczości zorganizowanej, zagrożeń dla bezpieczeństwa i zagrożeń terrorystycznych. [Popr. 10]

(9a)  Działania w ramach instrumentu ustanowionego na mocy niniejszego rozporządzenia powinny również stanowić wsparcie dla beneficjentów w zakresie stopniowego dostosowywania się do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii, co obejmuje również wdrażanie środków ograniczających oraz szeroko rozumianą politykę zewnętrzną Unii w ramach instytucji międzynarodowych i forów wielostronnych. Komisja powinna zachęcać beneficjentów do opowiadania się za globalnym porządkiem opartym na zasadach i wartościach oraz do współpracy w zakresie promowania wielostronności i dalszego umacniania międzynarodowego systemu handlowego, w tym reform w ramach WTO. [Popr. 11]

(10)  Konieczne jest dalsze pogłębienie współpracy Współpraca w zakresie migracji, w tym zarządzania zarządzanie granicami, zapewniając dostęp i kontrola granic, zapewnienie dostępu do ochrony międzynarodowej, podawania istotnych informacji, zwiększenia dzielenie się istotnymi informacjami, zwiększenie korzyści dla rozwoju wynikających z migracji, ułatwienia ułatwianie legalnej migracji i migracji zarobkowej, wzmocnienia wzmocnienie kontroli granicznych i prowadzenia działań w ramach walki z nielegalną migracją, handlem granic, zapobieganie nielegalnej migracji i zniechęcanie do niej, zapobieganie przymusowym wysiedleniom, zwalczanie handlu ludźmi i przemytem migrantówi przemytu ludzi to ważne aspekty współpracy między Unią a beneficjentami. [Popr. 12]

(11)  Wzmacnianie praworządności, w tym walki niezawisłości sądownictwa, walka z korupcją , praniem pieniędzy i przestępczością zorganizowaną, oraz dobrych rządów a także dobre rządy, w tym reformy administracji publicznej dalszym ciągu są kluczowymi wyzwaniami dla większości beneficjentów wymienionych w załączniku I, udzielanie wsparcia obrońcom praw człowieka, ciągłe dostosowywanie się do norm w dziedzinie przejrzystości, zamówień publicznych, konkurencji, pomocy państwa, własności intelektualnej i inwestycji zagranicznych to w dalszym ciągu kluczowe wyzwania, które  mają dla nich beneficjentów zasadnicze znaczenie w kontekście zbliżania się do Unii i późniejszegoprzygotowania się do pełnego przyjęcia obowiązków związanych z członkostwem w Unii. Z uwagi na bardziej długotrwały charakter reform przeprowadzanych w tych obszarach i na konieczność poprawienia rejestrowania wyników, pomoc finansowa finansową udzielaną na mocy niniejszego rozporządzenia powinna jak najszybciej zaspokoić potrzeby beneficjentów wymienionych w załączniku Inależy planować z myślą o tych kwestiach na jak najwcześniejszym etapie. [Popr. 13]

(12)  Zgodnie Wymiar parlamentarny w dalszym ciągu ma fundamentalne znaczenie w procesie akcesyjnym. Wobec tego zgodnie z zasadą demokracji uczestniczącej Komisja powinna zachęcać każdego z beneficjentów wymienionych w załączniku I do wspierać wzmacnianie zdolności parlamentarnych i nadzoru parlamentarnego , demokratyczne procedury i uczciwą reprezentację w każdym z państw beneficjentów. [Popr. 14]

(13)  Beneficjenci wymienieni w załączniku I muszą być lepiej przygotowani na globalne wyzwania, takie jak zrównoważony rozwój i zmiana klimatu, oraz wspierać wysiłki Unii ukierunkowane na rozwiązanie tych kwestii. Odzwierciedlając znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie ze zobowiązaniami Unii do wdrożenia porozumienia klimatycznego z Paryża oraz celów zrównoważonego rozwoju, program powinien przyczynić się do włączenia działań w dziedzinie klimatu do głównego nurtu polityki Unii i do osiągnięcia ogólnego celu końcowego na poziomie 25 % wydatków UE na cele klimatyczne. Oczekuje się, że W ramach tego programu co najmniej 16 % całkowitej puli środków finansowych zostanie przeznaczonych należy przeznaczyć na cele klimatyczne dążąc do tego, aby do 2027 r. wydatki związane z klimatem stanowiły 30% wydatków WRF. Priorytetowo należy traktować projekty środowiskowe koncentrujące się na zanieczyszczeniach transgranicznych. Podczas przygotowywania i wdrażania wykonywania programu zostaną określone właściwe działania, a całkowity wkład z niniejszego programu powinien być objęty odpowiednimi procesami oceny i przeglądu. [Popr. 15]

(14)  Działania w ramach tego Instrumentu powinny wspierać wdrożenie Agendy Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030 jako uniwersalnej agendy, w którą w pełni zaangażowana jest UE i jej państwa członkowskie i którą zatwierdzili wszyscy beneficjenci wymienieni w załączniku I.

(15)  W niniejszym rozporządzeniu określa się pulę środków finansowych na cały okres jego stosowania – stanowiącą główną kwotę odniesienia w rozumieniu [odesłanie zostanie odpowiednio zaktualizowane zgodnie z nowym porozumieniem międzyinstytucjonalnym: pkt 17 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami(10)] dla Parlamentu Europejskiego i Rady podczas rocznej procedury budżetowej.

(16)  Komisja oraz państwa członkowskie powinny zapewnić zgodność, spójność, koherencję oraz komplementarność zewnętrznej pomocy finansowej, w szczególności poprzez regularne konsultacje oraz częste wymiany informacji na poszczególnych etapach cyklu pomocy. Należy również podjąć kroki niezbędne do zapewnienia lepszej koordynacji i komplementarności z innymi darczyńcami, w tym poprzez regularne konsultacje. Społeczeństwo obywatelskie powinno odgrywać większą rolę zarówno w programach realizowanych za pośrednictwem organów rządowych, jak i w przypadku otrzymywania pomocy Unii jako bezpośredni beneficjent.Różne niezależne organizacje społeczeństwa obywatelskiego oraz władze lokalne różnych szczebli powinny odgrywać konstruktywną rolę w tym procesie. Zgodnie z zasadą partnerstwa sprzyjającego integracji organizacje społeczeństwa obywatelskiego powinny uczestniczyć w etapie planowania, wdrażania, monitorowania i oceny programów realizowanych za pośrednictwem organów rządowych oraz być bezpośrednimi beneficjentami pomocy Unii. [Popr. 16]

(17)  Priorytety działań służących osiągnięciu celów w stosownych obszarach polityki, które uzyskają wsparcie na podstawie niniejszego rozporządzenia, należy określić W przypadku każdego beneficjenta należy określić konkretne i wymierne cele w odpowiednich obszarach polityki, a w ramach programowania opracowywanych przez Komisję na czas obowiązywania unijnych wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 w partnerstwie z beneficjentami wymienionymi w załączniku Iw drodze aktu delegowanego dopasować do tych celów priorytety działań z myślą o osiągnięciu wyznaczonych celów. Ramy programowania należy ustanowić w ramach partnerskiej współpracy z beneficjentami, na podstawie ich szczególnych potrzeb oraz harmonogramu rozszerzenia, zgodnie z ogólnymi i szczegółowymi celami określonymi w niniejszym rozporządzeniu i , zgodnie z zasadami obowiązującymi w działaniach zewnętrznych Unii, a także przy należytym uwzględnieniem uwzględnieniu stosownych strategii krajowych i rezolucji Parlamentu Europejskiego. Partnerstwo to powinno obejmować, w stosownych przypadkach, właściwe organy oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego. Komisja powinna zachęcać do współpracy między odpowiednimi zainteresowanymi stronami oraz do koordynacji działań darczyńców. Ramy programowania należy poddać przeglądowi po dokonaniu oceny śródokresowej. Ramy programowania powinny określać obszary, które mają uzyskiwać pomoc, wraz z orientacyjnymi przydziałami na obszar wsparcia, w tym prognozy dotyczące wydatków związanych z klimatem. [Popr. 17]

(18)  Pomoc beneficjentom wymienionym w załączniku I w ich dążeniach do wdrożenia reform systemu politycznego, prawnego i gospodarczego w związku z członkostwem w Unii leży we wspólnym interesie Unii i beneficjentów. Zarządzanie pomocą powinno być silnie się odbywać w oparciu o podejście zorientowane na wyniki ioraz obejmować istotne zachęty dla do skuteczniejszego i efektywniejszego wykorzystywania środków finansowych państw, które dowiodą zaangażowania wykazują zaangażowanie na rzecz reform poprzez skuteczne wdrażanie pomocy przedakcesyjnej i postępy w spełnianiu kryteriów członkostwa. Pomoc należy przyznawać zgodnie z zasadą sprawiedliwego podziału, a także stosować wyraźne konsekwencje w przypadku poważnego pogorszenia się sytuacji pod względem poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności i praw człowieka lub w przypadku braku postępów w tych dziedzinach. [Popr. 18]

(18a)   Komisja powinna ustanowić jasne mechanizmy monitorowania i oceny w trosce o to, aby cele i działania w odniesieniu do różnych beneficjentów nie traciły na aktualności i były wykonalne oraz aby regularnie oceniać postępy. Z myślą o tym każdemu celowi powinien towarzyszyć co najmniej jeden wskaźnik skuteczności działania oceniający przyjęcie przez beneficjenta reform i ich konkretne wdrożenie. [Popr. 19]

(19)  Przejście od bezpośredniego zarządzania środkami przedakcesyjnymi przez Komisję do zarządzania pośredniego przez beneficjentów wymienionych w załączniku I powinno następować stopniowo i uwzględniać możliwości tych beneficjentów. Przejście takie należy cofnąć lub zawiesić w konkretnych obszarach polityki lub w przypadku określonych programów, jeżeli beneficjenci nie wywiązują się z odpowiednich zobowiązań lub nie zarządzają funduszami Unii zgodnie z ustalonymi przepisami, zasadami i celami. Taka decyzja powinna w należyty sposób uwzględniać wszelkie możliwe negatywne skutki gospodarcze i społeczne. W toku świadczenia pomocy należy nadal korzystać ze struktur i instrumentów, które okazały się przydatne w procesie przedakcesyjnym. [Popr. 20]

(20)  Unia powinna dążyć do jak najskuteczniejszego wykorzystania dostępnych zasobów w celu optymalizacji wpływu prowadzonych przez nią działań zewnętrznych. Aby unikać nakładania się zakresów z innymi istniejącymi instrumentami finansowania zewnętrznego, powinno się to osiągać dzięki spójności i komplementarności unijnych instrumentów na rzecz działań zewnętrznych oraz stworzeniu synergii między innymi politykami strategiami politycznymi i programami Unii. W stosownych przypadkach obejmuje to spójność i komplementarność z pomocą makrofinansową. [Popr. 21]

(21)  Aby zmaksymalizować wpływ połączonych interwencji na osiągnięcie wspólnych celów, niniejsze rozporządzenie powinno umożliwiać wkłady na działania w ramach innych programów, o ile ich wkłady nie dotyczą tych samych kosztów.

(21a)   Bez uszczerbku dla procedury budżetowej i postanowień dotyczących zawieszenia pomocy, ustanowionych w umowach międzynarodowych z beneficjentami, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do zmiany załącznika I do niniejszego rozporządzenia w celu zawieszenia lub częściowego zawieszenia pomocy Unii. Uprawnienie to powinno być stosowane w przypadku, gdy następuje regres w odniesieniu do co najmniej jednego kryterium kopenhaskiego lub gdy beneficjent nie przestrzega zasad demokracji, praworządności, praw człowieka i podstawowych wolności, lub gdy narusza zobowiązania podjęte w odpowiednich umowach zawartych z Unią. W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że powody uzasadniające zawieszenie pomocy przestają mieć zastosowanie, powinna być uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych w celu zmiany załącznika I, tak aby przywrócić pomoc Unii. [Popr. 22]

(22)  Finansowanie ustanowione na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno być wykorzystane do finansowania działań związanych z międzynarodowym wymiarem programu Erasmus, a wdrożenie tych działań powinno być zgodne z rozporządzeniem (UE) .../... („Programu Erasmus”)(11).

(23)  Do niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają horyzontalne przepisy finansowe przyjęte przez Parlament Europejski i Radę na podstawie art. 322 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej TFUE. Przepisy te są ustanowione w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046(12) finansowym i określają w szczególności procedurę ustanawiania i wykonania budżetu w drodze dotacji, zamówień, nagród, wykonania pośredniego, pomocy finansowej, wsparcia budżetowego, funduszy powierniczych, instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych oraz przewidują kontrole wykonywania obowiązków przez podmioty upoważnione do działań finansowych. Przepisy przyjęte na podstawie art. 322 TFUE dotyczą również ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich i państwach trzecich, jako że poszanowanie praworządności jest niezbędnym warunkiem wstępnym należytego zarządzania finansami i skutecznego unijnego finansowania.

(24)  Rodzaje Wyboru rodzajów finansowania oraz metody wykonywania określone w tym rozporządzeniu powinny być wybierane metod realizacji na podstawie niniejszego rozporządzenia należy dokonywaćna podstawie ich potencjału osiągania szczególnych celów działań i możliwości uzyskania wyników, z uwzględnieniem w szczególności kosztów kontroli, obciążeń administracyjnych oraz oczekiwanego ryzyka braku zgodności. Powinno to uwzględniać korzystanie z kwot ryczałtowych, stawek ryczałtowych i kosztów jednostkowych, a także finansowanie niepowiązane z kosztami, o których mowa w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego. [Popr. 23]

(25)  Unia powinna nadal stosować wspólne zasady realizacji działań zewnętrznych. Zasady i procedury wdrażaniastosowania unijnych instrumentów finansowania działań zewnętrznych są określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [rozporządzenie ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej]. Należy ustanowić dodatkowe szczegółowe przepisy dotyczące konkretnych sytuacji, w szczególności obszarów polityki w zakresie współpracy transgranicznej, rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich. [Popr. 24]

(26)  Działania zewnętrzne są często realizowane w bardzo zmiennym środowisku, wymagającym ciągłego i szybkiego dostosowania do zmieniających się potrzeb partnerów UE oraz do globalnych wyzwań, takich jak prawa człowieka, demokracja i dobre rządy, bezpieczeństwo, obrona i stabilność, zmiana klimatu i ochrona środowiska, protekcjonizm gospodarczy, migracja nieuregulowana i przymusowe wysiedlenia oraz podstawowe przyczyny tych zjawisk. Pogodzenie zasady przewidywalności z potrzebą szybkiego reagowania na nowe potrzeby w konsekwencji oznacza dostosowanie wykonania programów pod względem finansowym. Aby zwiększyć zdolność Unii do reagowania na nieprzewidziane potrzeby, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady jednoroczności budżetu UE, niniejsze rozporządzenie powinno zachować możliwość zastosowania mechanizmów elastyczności już dopuszczonych na mocy rozporządzenia finansowego w ramach innych strategii politycznych, mianowicie w odniesieniu do przeniesień i ponownego przydzielania niewykorzystanych środków przy jednoczesnym przestrzeganiu celów określonych w niniejszym rozporządzeniu, aby zapewnić wydajne wykorzystanie funduszy UE zarówno na rzecz obywateli UE, jak i beneficjentów wymienionych w załączniku I, i maksymalnie zwiększyć w ten sposób pulę funduszy UE dostępnych na potrzeby interwencji w ramach działań zewnętrznych UE. Należy zezwolić na dodatkowe formy elastyczności, takie jak przesunięcia między priorytetami, projekty wielofazowe i zawieranie umów na kwoty przewyższające całkowitą przyznaną kwotę pomocy. [Popr. 25]

(27)  Nowy Europejski Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR+) podobnie jak jego poprzednik powinien stanowić zintegrowaną kopertę finansową zapewniającą zdolność finansowania w formie dotacji, gwarancji lub innych instrumentów finansowych na całym świecie, w tym na rzecz beneficjentów wymienionych w załączniku I. Ramy inwestycyjne dla Bałkanów Zachodnich powinny w dalszym ciągu zapewniać zarządzanie działaniami podejmowanymi na podstawie niniejszego rozporządzenia.

(28)  Gwarancje dla działań zewnętrznych powinny wspierać działania EFZR+, a IPA III powinien przyczynić się do zaspokajania potrzeb w zakresie działań na rzecz beneficjentów wymienionych w załączniku I, w tym finansowania i zobowiązań wynikających z pożyczek w ramach pomocy makrofinansowej.

(29)  Istotne jest zapewnianie, aby programy współpracy transgranicznej były realizowane spójnie z ramami ustalonymi w programach działań zewnętrznych i rozporządzeniem dotyczącym współpracy terytorialnej. Niniejsze rozporządzenie powinno zawierać przepisy szczególne dotyczące współfinansowania.

(29a)   Programy współpracy transgranicznej to najbardziej widoczne oraz dobrze znane obywatelom programy w ramach Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej. Programy te mogą zatem znacząco poprawić widoczność projektów finansowanych przez Unię w krajach kandydujących. [Popr. 26]

(30)  Roczne lub wieloletnie plany działania i środki, o których mowa w art. 8, stanowią programy prac na podstawie rozporządzenia finansowego. Roczne lub wieloletnie plany działania składają się zestawu środków zebranych w jednym dokumencie.

(31)  Zgodnie z rozporządzeniem finansowym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013(13), rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2988/95(14), rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96(15) i rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939(16) interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą skutecznych i proporcjonalnych środków, w tym środków zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, ich wykrywania, korygowania i dochodzenia, a także odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniem (Euratom, WE) nr 2185/96 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia administracyjne, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy finansowe Unii. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia i ścigać nadużycia finansowe i inne przestępstwa naruszające interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371(17). Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, w pełni współpracują w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznają konieczne prawa i dostęp Komisji, OLAF-owi, w stosownych przypadkach EPPO i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu (ETO) oraz zapewniają, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa. Beneficjenci wymienieni w załączniku I powinni też niezwłocznie zgłosić Komisji nieprawidłowości, w tym nadużycia finansowe, będące przedmiotem pierwszego ustalenia administracyjnego lub sądowego, oraz regularnie informować ją o przebiegu postępowań administracyjnych i prawnych. W celu zbliżenia dobrych praktyk w państwach członkowskich, zgłaszanie to powinno odbywać się drogą elektroniczną przy użyciu ustanowionego przez Komisję systemu zarządzania nieprawidłowościami.

(31a)   Przyznawanie środków finansowych na mocy niniejszego rozporządzenia powinno się odbywać w sposób przejrzysty, skuteczny, odpowiedzialny, odpolityczniony i niedyskryminacyjny, w tym poprzez sprawiedliwy podział odzwierciedlający potrzeby danych regionów i gmin. Komisja, Wiceprzewodniczący / Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, a w szczególności delegatury Unii powinni ściśle monitorować przestrzeganie tych kryteriów oraz zasad przejrzystości, rozliczalności i niedyskryminacji przy przyznawaniu środków. [Popr. 27]

(31b)   Komisja, wysoki przedstawiciel / wiceprzewodniczący, a w szczególności delegatury Unii i beneficjenci powinni zadbać o większą widoczność pomocy przedakcesyjnej Unii w celu informowania o wartości dodanej unijnego wsparcia. Beneficjenci finansowania unijnego powinni uznać pochodzenie finansowania unijnego i zapewnić jego odpowiednią widoczność. IPA powinien przyczyniać się do finansowania działań komunikacyjnych na rzecz promowania wyników pomocy Unii wśród szeregu odbiorców w państwach beneficjentach. [Popr. 28]

(32)  W celu uwzględnienia zmian w ramach polityki rozszerzenia lub istotnych zmian sytuacji beneficjentów wymienionych w załączniku I, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE dotyczących dostosowywania i aktualizowania priorytetów tematycznych pomocy wymienionych w załącznikach II i III. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, i aby konsultacje te były przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r.(18) W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(33)  W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia, w szczególności dotyczących szczególnych warunków i struktur pośredniego zarządzania beneficjentami wymienionymi w załączniku I i wdrażania pomocy rzecz rozwoju obszarów wiejskich, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te są wykonywane zgodnie z [rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011](19). W procesie ustanawiania jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy uwzględnić doświadczenia z zarządzania dotychczasową pomocą przedakcesyjną oraz z jej wdrożenia. Te jednolite warunki należy zmienić, o ile wymaga tego sytuacja. [Popr. 29]

(34)  Komitet utworzony na mocy niniejszego rozporządzenia powinien również posiadać uprawnienia w zakresie aktów prawnych i zobowiązań na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1085/2006(20), na podstawie rozporządzenia (UE) nr 231/2014, jak również w zakresie wykonania art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 389/2006(21). [Popr. 30]

(34a)   Parlament Europejski powinien być w pełni zaangażowany na etapach projektowania, programowania, monitorowania i oceny instrumentów w celu zagwarantowania kontroli politycznej i demokratycznego nadzoru oraz rozliczalności finansowania Unii w obszarze działań zewnętrznych. Należy zacieśnić dialog między instytucjami, aby Parlament Europejski był w stanie sprawować kontrolę polityczną podczas stosowania niniejszego rozporządzenia w sposób systematyczny i sprawny, co będzie z korzyścią dla skuteczności i legitymacji. [Popr. 31]

(35)  W celu umożliwienia niezwłocznego stosowania przewidywanych środków niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie [wcześniej niż dwudziestego] dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia program „Instrument Pomocy Przedakcesyjnej” (IPA III).

Określa się w nim jego cele, budżet na lata 2021–2027, formy pomocy unijnej oraz zasady dotyczące przyznawania takiej pomocy.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

a)  „współpraca transgraniczna” oznacza współpracę pomiędzy państwami członkowskimi UE a beneficjentami wymienionymi w załączniku I, pomiędzy co najmniej dwoma beneficjentami wymienionymi w załączniku I lub pomiędzy beneficjentami wymienionymi w załączniku I a państwami i terytoriami wymienionymi w załączniku I do [rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej], o której mowa w art. 3 ust. 1 lit. b) [rozporządzenia w sprawie EWT](22).

b)  „Zasada sprawiedliwego podziału pomocy” oznacza uzupełnienie podejścia opartego na wynikach oraz korekcyjnego mechanizmu przydziału, w przypadkach gdy pomoc udzielana beneficjentowi byłaby w przeciwnym razie nieproporcjonalnie niska lub wysoka w porównaniu z innymi beneficjentami, biorąc pod uwagę potrzeby danego społeczeństwa oraz względne postępy w zakresie reform związanych z otwarciem negocjacji akcesyjnych lub postępów w tym zakresie; [Popr. 32]

Artykuł 3

Cele IPA III

1.  IPA III ma ogólnie na celu pomoc beneficjentom wymienionym w załączniku I w przyjmowaniu i realizowaniu reform politycznych, instytucjonalnych, prawnych, administracyjnych, społecznych i gospodarczych, tak aby beneficjenci przestrzegali wartości unijnych i dorobku Unii oraz stopniowo przyjmowali przepisy, normy, strategie polityczne i praktyki Unii, mając w perspektywie członkostwo w Unii, tym samym przyczyniając się do ich pokoju, stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu , a także do realizacji strategicznych interesów Unii. [Popr. 33]

2.  Cele szczegółowe IPA III są następujące:

a)  wzmocnienie praworządności, demokracji, poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości i praw dzieci, równości płci, praw podstawowych i prawa międzynarodowego, społeczeństwa obywatelskiego, wolności nauki, pokoju i bezpieczeństwa, a także poprawa zarządzania migracją i granicamiposzanowania różnorodności kulturowej, zasady niedyskryminacji i tolerancji; [Popr. 34]

aa)   rozwiązanie problemu przymusowych wysiedleń i nielegalnej migracji, zadbanie o to, by migracja była bezpieczna, uporządkowana i uregulowana, a także zagwarantowanie dostępu do ochrony międzynarodowej; [Popr. 35]

b)  poprawa skuteczności administracji publicznej i zwiększenie wsparcia na rzecz przejrzystości, reform strukturalnych, niezależności sądownictwa, walki przeciwko korupcji oraz dobrego rządzenia na wszystkich szczeblach, w tym w dziedzinie zamówień publicznych, pomocy państwa, konkurencji, inwestycji zagranicznych i własności intelektualnej; [Popr. 36]

c)  kształtowanie przepisów, norm, obszarów polityki i praktyk beneficjentów wymienionych w załączniku I w sposób zgodny z przepisami, normami, obszarami polityki i praktykami Unii, w tym również w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, oraz wzmocnienie międzynarodowego wielostronnego porządku opartego na zasadach, wzmocnienie środków na rzecz pojednania i relacji dobrosąsiedzkich, a także kontaktów międzyludzkich i komunikacjizaprowadzanie pokoju i zapobieganie konfliktom, w tym również poprzez budowanie zaufania i mediacje, inkluzywną i integracyjną edukację, kontakty międzyludzkie oraz wolność mediów i komunikację; [Popr. 37]

d)  wzmocnienie rozwoju gospodarczego i, społecznego i terytorialnego oraz spójności w tych trzech wymiarach, w tym poprzez zwiększoną łącznośćpoprawę łączności i rozwój regionalny, rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich oraz polityki społecznej i polityki politykę społecznąpolitykę zatrudnienia, wzmocnienie ochrony środowiska, zwiększenie odporności na zmiany klimatu, przyspieszenie transformacji w kierunku gospodarki niskoemisyjnej oraz rozwój gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowegoograniczenie ubóstwa i dysproporcji regionalnych, promowanie ochrony socjalnej i włączenia społecznego poprzez wzmocnienie państwowych struktur współpracy regionalnej, małych i średnich przedsiębiorstw oraz możliwości w ramach inicjatyw podejmowanych na poziomie społeczności, popieranie inwestycji na obszarach wiejskich oraz poprawa warunków prowadzenia działalności gospodarczej i otoczenia dla inwestorów; [Popr. 38]

da)  wzmocnienie ochrony środowiska, zwiększenie odporności na zmiany klimatu, przyspieszenie transformacji w kierunku gospodarki niskoemisyjnej oraz rozwój gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego, dzięki czemu powstaną nowe miejsca pracy, zwłaszcza dla ludzi młodych; [Popr. 39]

e)  wsparcie współpracy terytorialnej i transgranicznej, w tym współpracy ponad granicami morskimi, oraz zacieśnianie stosunków handlowych i gospodarczych poprzez pełne wdrożenie istniejących umów z Unią oraz ograniczanie dysproporcji regionalnych. [Popr. 40]

3.  Zgodnie z celami szczegółowymi, priorytety tematyczne udzielania pomocy stosownie do potrzeb i zdolności beneficjentów wymienionych w załączniku I są przedstawione w załączniku II. Priorytety tematyczne współpracy transgranicznej pomiędzy beneficjentami wymienionymi w załączniku I są przedstawione w załączniku III. Każdy z tych priorytetów tematycznych może przyczynić się do osiągnięcia więcej niż jednego celu szczegółowego.

Artykuł 4

Budżet

1.  Pula środków finansowych przeznaczonych na wdrożenie IPA III w latach 2021–2027 wynosi 14 500 000 000 EUR13 009 976 000 EUR w cenach z 2018 r. (14 663 401 000 EUR w cenach bieżących. [Popr. 41]

2.  KwotaUstalony odsetek kwoty, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana przeznacza się na pomoc techniczną i administracyjną w ramach realizacji programu, taką jak co obejmuje działania przygotowawcze, monitorowanie, kontrola kontrolę, audyt i ocena, ocenę, wsparcie na rzecz umacniania instytucji i budowania zdolności administracyjnych, w tym również środki na systemy informatyczne dla przedsiębiorstw i wszelkie działania związane z przygotowaniem kolejnego programu pomocy przedakcesyjnej, zgodnie z art. 20 [rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej]. [Popr. 42]

Artykuł 5

Przepisy międzyprogramowe

1.  Podczas wdrażania stosowania niniejszego rozporządzenia zapewnia się zgodność, synergię i komplementarność z innymi obszarami działań zewnętrznych Unii i jej innymi odnośnymi politykami i programami, a także spójność polityk na rzecz rozwoju. [Popr. 43]

2.  [Rozporządzenie ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej] Rozporządzenie (UE) .../... [rozporządzenie w sprawie ISWMR] stosuje się do działań realizowanych na mocy tego rozporządzenia, jeżeli mowa o nim w niniejszym rozporządzeniu. [Popr. 44]

3.  IPA III przyczynia się do realizacji działań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu [Erasmus]. Wykorzystanie tych środków finansowych podlega [rozporządzeniu (UE) Erasmus)]. W tym celu wkład IPA III jest ujęty w jednolitym orientacyjnym dokumencie programowym, o którym mowa w art. 11 ust. 7 [rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej], przyjętym zgodnie z procedurami określonymi w tym rozporządzeniu.

4.  Pomoc w ramach IPA III może obejmować rodzaje działań przewidzianych w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności(23), Europejskiego Funduszu Społecznego Plus(24) oraz, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich(25) oraz Funduszu na rzecz Sprawiedliwości, Praw i Wartości na szczeblu krajowym, a także w kontekście transgranicznym, transnarodowym, międzyregionalnym lub makroregionalnym. [Popr. 45]

4a.   Komisja przydziela część środków z IPA III na przygotowanie beneficjentów wymienionych w załączniku I do udziału w europejskich funduszach strukturalnych i inwestycyjnych (ESI), w szczególności w Europejskim Funduszu Społecznym (EFS). [Popr. 46]

5.  EFRR wnosi wkład do programów lub środków ustanowionych na potrzeby współpracy transgranicznej między beneficjentami wymienionymi w załączniku I a państwami członkowskimia co najmniej jednym państwem członkowskim. Programy i środki przyjmowane są przez Komisję zgodnie z art. 16. Kwotę wkładu z IPA-CBC określa się na podstawie art. 10 ust. 3 [rozporządzenia w sprawie EWT], ustalając maksymalny próg dla wkładu w ramach IPA III na 85 % . Programy współpracy transgranicznej IPA są zarządzane zgodnie z [rozporządzeniem w sprawie EWT]. [Popr. 47]

6.  Możliwy jest wkład IPA III w programy lub środki współpracy ponadnarodowej i międzyregionalnej ustanowione i realizowane na podstawie [rozporządzenia w sprawie EWT], w których to programach lub środkach uczestniczą beneficjenci wymienieni w załączniku I do niniejszego rozporządzenia.

7.  W stosownych przypadkach inne programy unijne mogą mieć wkład w działania przewidziane w niniejszym rozporządzeniu zgodnie z art. 8, pod warunkiem, że wkłady z programów nie pokrywają tych samych kosztów. Niniejsze rozporządzenie może także mieć wkład w środki przewidziane w innych programach unijnych, pod warunkiem, że wkład ten nie pokrywa tych samych kosztów. W takich przypadkach, w programie prac obejmującym te działania zostanie określone, który zbiór zasad ma zastosowanie.

8.  W należycie uzasadnionych przypadkach i w celu zapewnienia spójności oraz skuteczności finansowania unijnego bądź wsparcia współpracy regionalnej Komisja może podjąć decyzję o rozszerzeniu zakresu kwalifikowalności programów działania i środków, o których mowa w art. 8 ust. 1, na kraje, terytoria i regiony inne niż wymienione w załączniku I, w przypadku gdy program lub środek, które mają zostać zastosowane, mają charakter globalny, regionalny lub transgraniczny. [Popr. 48]

ROZDZIAŁ II

PLANOWANIE STRATEGICZNE

Artykuł 6

Ramy polityki i zasady ogólne

1.  Ramy polityki rozszerzenia określone przez Radę Europejską i Radę, umowy ustanawiające wiążące stosunki prawne z beneficjentami wymienionymi w załączniku I, a także stosowne rezolucje Parlamentu Europejskiego, komunikaty Komisji lub wspólne komunikaty Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa stanowią ogólne ramy polityki wdrażania niniejszego rozporządzenia. Komisja zapewnia spójność między pomocą a ramami polityki rozszerzenia.

Wysoki przedstawiciel / wiceprzewodniczący i Komisja zapewniają koordynację działań zewnętrznych Unii i polityki rozszerzenia w ramach celów politycznych określonych w art. 3.

Komisja koordynuje programowanie w ramach niniejszego rozporządzenia przy odpowiednim zaangażowaniu ESDZ.

Ramy polityki rozszerzenia stanowią podstawę udzielania pomocy. [Popr. 49]

2.  Programy i działania na podstawie niniejszego rozporządzenia uwzględniają kwestie zmiany klimatu, ochrony środowiska, praw człowieka, zapobiegania konfliktom i ich rozwiązywania, migracji i przymusowych wysiedleń, bezpieczeństwa, spójności społecznej i regionalnej, ograniczania ubóstwa oraz równouprawnienia płci, a także w stosownych przypadkach uwzględniają wzajemne powiązania między celami zrównoważonego rozwoju(26), tak aby propagować zintegrowane działania, które mogą przynosić dodatkowe korzyści i przyczyniać się do osiągania licznych celów w sposób spójny. Celem programów jest przeznaczenie co najmniej 16% całkowitej puli środków finansowych na działania związane z celami klimatycznymi. [Popr. 50]

3.  Komisja i państwa członkowskie współpracują w celu zapewnienia spójności między pomocą udzielaną na podstawie IPA III a inną pomocą udzielaną przez Unię, państwa członkowskie oraz Europejski Bank Inwestycyjny i dokładają starań, by pomoc ta nie powielała się; zgodnie z ustalonymi zasadami wzmocnienia koordynacji operacyjnej w obszarze pomocy zewnętrznej i w celu harmonizacji polityk strategii politycznych i procedur, w szczególności międzynarodowych zasad skuteczności pomocy rozwojowej(27). Koordynacja obejmuje regularne konsultacje, częstą wymianę informacji w różnych fazach cyklu pomocy oraz spotkania z udziałem wszystkich zainteresowanych stron mające na celu koordynacje pomocy oraz stanowi zasadniczy etap procesu programowania Unii i państw członkowskich. W ramach pomocy należy dążyć do zgodności z unijną strategią na rzecz inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, do efektywnego i sprawnego wdrażania funduszy, rozwiązań dotyczących zasady partnerstwa oraz do zintegrowanego podejścia do rozwoju terytorialnego. [Popr. 51]

3a.  Komisja współpracuje z beneficjentami w oparciu o zasadę partnerstwa. W partnerstwo zaangażowane są, w zależności od sytuacji, właściwe organy krajowe i lokalne oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego, co umożliwia im odgrywanie konstruktywnej roli na etapie planowania, wdrażania i monitorowania.

Komisja zachęca do koordynacji działań odpowiednich zainteresowanych stron. Pomoc w ramach IPA III prowadzi do zwiększenia zdolności organizacji społeczeństwa obywatelskiego, które w stosownych przypadkach występują jako bezpośredni beneficjenci pomocy. [Popr. 52]

4.  Współdziałając z państwami członkowskimi, Komisja podejmuje także niezbędne kroki w celu zapewnienia koordynacji i komplementarności z wielostronnymi i regionalnymi organizacjami i podmiotami, takimi jak organizacje międzynarodowe i instytucje finansowe, agencje oraz darczyńcy spoza UE.

ROZDZIAŁ III

WDROŻENIERAMY PROGRAMOWANIA I WYKONANIE [Popr. 53]

Artykuł 7

Ramy programowania IPA

1.  Pomoc w ramach IPA III opiera się na ramach programowania IPA w zakresie Niniejsze rozporządzenie uzupełniają ramy programowania IPA ustanawiające dalsze przepisy dotyczące sposobu realizacji celów szczegółowych, o których mowa w art. 3. Ramy programowania IPA ustanawia Komisja na czas trwania wieloletnich ram finansowych Uniiw drodze aktów delegowanych zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu.

Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu odpowiednie dokumenty programowe odpowiednio wcześnie przed rozpoczęciem okresu programowania. W dokumentach tych podaje się orientacyjne przydziały przewidziane na poszczególne segmenty tematyczne oraz – w stosownych przypadkach – dla danego kraju lub regionu, obejmujące oczekiwane wyniki i wybór ustaleń dotyczących pomocy. [Popr. 54]

1a.  Parlament Europejski i Rada zatwierdzają roczne przydziały środków w granicach przewidzianych w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027. [Popr. 55]

2.  Ramy programowania IPA powinny w należytym stopniu uwzględniać odpowiednie rezolucje i stanowiska Parlamentu Europejskiego oraz strategie krajowe i polityki sektorowepolitykę sektorową. [Popr. 56]

Pomoc jest ukierunkowana i dostosowana do indywidualnej sytuacji beneficjentów wymienionych w załączniku I, z uwzględnieniem dalszych działań niezbędnych do spełnienia kryteriów członkostwa oraz zdolności tych beneficjentów. Zakres i intensywność pomocy są zróżnicowane w zależności od potrzeb, zaangażowania na rzecz reform i postępów w ich realizacji.

3.  Bez uszczerbku dla ustępuust. 4 niniejszego artykułu Komisja przyjmuje ramy programowania IPA są przyjmowane przez Komisję w drodze aktu wykonawczego. Ten akt wykonawczy jest przyjmowany zgodnie z procedurą sprawdzającą komitetu, o którym mowa w art. 16, w tym ustalenia mające na celu wprowadzenie zasady sprawiedliwego podziału, w drodze aktów delegowanych, zgodnie z art. 14. Ramy programowania IPA wygasają najpóźniej z dniem 30 czerwca 2025 r. Do 30 czerwca 2025 r. Komisja przyjmuje nowe ramy programowania IPA w oparciu o ocenę śródokresową; ramy te są spójne z pozostałymi instrumentami finansowania zewnętrznego oraz uwzględniają odpowiednie rezolucje Parlamentu Europejskiego. Komisja może również w razie potrzeby poddać wdrażanie ram programowania IPA przeglądowi, w szczególności w przypadku wprowadzenia istotnych zmian w ramach polityki, o których mowa w art. 6, oraz z uwzględnieniem odpowiednich rezolucji Parlamentu Europejskiego. [Popr. 57]

4.  Komisja przyjmuje ramy programowania dla współpracy transgranicznej z państwami członkowskimi zgodnie z art. 10 ust. 1 [rozporządzenia w sprawie EWT].

5.  Ramy programowania IPA zawierają wskaźniki służąceopierają się na jasnych i weryfikowalnych wskaźnikach wykonania określonych w załączniku IV, służących do oceny postępów w osiąganiu przewidzianych w nich celów, m.in. postępów i wyników w następujących obszarach:

a)  demokracja, praworządność oraz niezależny i skuteczny system wymiaru sprawiedliwości;

b)  prawa człowieka i podstawowe wolności, w tym prawa osób należących do mniejszości i grup szczególnie wrażliwych;

c)  równość płci i prawa kobiet;

d)  walka z korupcją i przestępczością zorganizowaną;

e)  pojednanie, budowanie pokoju, stosunki dobrosąsiedzkie;

f)  wolność mediów;

g)  przeciwdziałanie zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami określonymi w porozumieniu paryskim;

Komisja uwzględnia w swoich sprawozdaniach rocznych postępy w odniesieniu do tych wskaźników.

Podejście oparte na wynikach stosowane na mocy niniejszego rozporządzenia jest przedmiotem regularnej wymiany poglądów na forum Parlamentu Europejskiego i Rady. [Popr. 123]

Artykuł 7a

Przegląd śródokresowy i ocena

1.  Komisja przyjmuje nowe ramy programowania IPA w oparciu o ocenę śródokresową. Nie później niż w dniu 30 czerwca 2024 r. Komisja przedłoży sprawozdanie z oceny śródokresowej dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia. Sprawozdanie z oceny śródokresowej obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. i ocenia wkład Unii w osiągnięcie celów niniejszego rozporządzenia za pomocą wskaźników pozwalających zmierzyć osiągnięte rezultaty, a także wszelkich ustaleń i wniosków dotyczących wpływu niniejszego rozporządzenia.

Parlament Europejski może wyrazić swoją opinię na temat tej oceny. Komisja i ESDZ organizują konsultacje z najważniejszymi zainteresowanymi stronami i beneficjentami, w tym z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego. Komisja i ESDZ w szczególny sposób dbają o to, aby reprezentowane były grupy najbardziej zmarginalizowane.

Komisja ocenia również wpływ i skuteczność swoich działań w poszczególnych obszarach interwencji oraz skuteczność programowania, posiłkując się w tym celu ocenami zewnętrznymi. Komisja i ESDZ uwzględniają wnioski i opinie Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące niezależnych ocen zewnętrznych. W ocenie okresowej analizuje się wyniki osiągnięte przez Unię w odniesieniu do celów określonych w niniejszym rozporządzeniu.

2.  W sprawozdaniu z oceny śródokresowej uwzględnia się także efektywność, wartość dodaną, funkcjonowanie uproszczonych i zmodernizowanych procedur finansowania zewnętrznego, spójność wewnętrzną i zewnętrzną, dalszą zasadność celów niniejszego rozporządzenia, komplementarność i efekty synergii między finansowanymi działaniami, wkład środków w spójne działania zewnętrzne Unii, a w odpowiednich przypadkach stopień świadomości opinii publicznej w krajach będących odbiorcami pomocy na temat wsparcia finansowego Unii.

3.  Sprawozdanie z oceny śródokresowej jest przygotowywane w konkretnym celu, jakim jest usprawnienie stosowania pomocy finansowej Unii. Stanowi ono podstawę decyzji w zakresie przedłużania, zmiany lub zawieszania różnych rodzajów działań realizowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia.

4.  Sprawozdanie z oceny śródokresowej zawiera również skonsolidowane informacje ze stosownych sprawozdań rocznych, dotyczące wszelkiego finansowania regulowanego niniejszym rozporządzeniem, w tym informacje o zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel oraz wkładach na rzecz funduszy powierniczych; zawiera również podział wydatków według kraju beneficjenta, wykorzystania instrumentów finansowych, zobowiązań i płatności. 

5.  Komisja przesyła swoje wnioski z ocen opatrzone uwagami Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i państwom członkowskim. Rezultaty uwzględnia się w projektowaniu programu i przydziale zasobów.

6.  W proces oceny unijnego finansowania udzielanego na mocy niniejszego rozporządzenia Komisja włącza wszystkie właściwe zainteresowane strony, w tym również organizacje społeczeństwa obywatelskiego, a w stosownych przypadkach może dążyć do przeprowadzenia wspólnych ocen z państwami członkowskimi przy bliskiej współpracy z beneficjentami.

7.  Komisja przedkłada sprawozdanie z oceny śródokresowej, o którym mowa w niniejszym artykule, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, w stosownych przypadkach wraz z wnioskami ustawodawczymi przewidującymi wprowadzenie do niniejszego rozporządzenia niezbędnych zmian.

8.  Po zakończeniu stosowania niniejszego rozporządzenia, lecz nie później niż trzy lata po upływie okresu określonego w art. 1, Komisja przeprowadza ocenę końcową rozporządzenia na takich samych warunkach co ocenę śródokresową, o której mowa w niniejszym artykule. [Popr. 124]

Artykuł 7b

Zawieszenie pomocy

1.  Jeżeli beneficjent nie przestrzega zasad demokracji, praworządności, dobrych rządów, nie szanuje praw człowieka ani podstawowych wolności, nie przestrzega norm bezpieczeństwa jądrowego, narusza zobowiązania podjęte w odpowiednich umowach zawartych z Unią lub daje się u niego zaobserwować ciągły regres w odniesieniu do co najmniej jednego kryterium kopenhaskiego, Komisja jest uprawniona, zgodnie z art. 14, do przyjęcia aktów delegowanych w celu zmiany załącznika I do niniejszego rozporządzenia, aby zawiesić lub częściowo zawiesić pomoc Unii. W przypadku częściowego zawieszenia wskazuje się programy, do których stosuje się zawieszenie. 

2.  Jeżeli Komisja stwierdzi, że powody uzasadniające zawieszenie pomocy przestały mieć zastosowanie, jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 14, w celu zmiany załącznika I, aby przywrócić pomoc Unii. 

3.  W przypadku częściowego zawieszenia pomoc Unii przeznacza się głównie na wsparcie organizacji społeczeństwa obywatelskiego i podmiotów niepaństwowych w związku z wdrażaniem środków mających na celu propagowanie praw człowieka i podstawowych wolności oraz wspieranie demokratyzacji i dialogu w krajach partnerskich. 

4.  Podejmując decyzje, Komisja należycie uwzględnia stosowne rezolucje Parlamentu Europejskiego. [Popr. 125]

Artykuł 7c

Zarządzanie

Horyzontalna grupa sterująca składająca się z przedstawicieli wszystkich odpowiednich służb Komisji i ESDZ, pod przewodnictwem wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela lub jego reprezentanta, odpowiada za sterowanie, koordynację i zarządzanie w odniesieniu do tego instrumentu podczas całego cyklu zarządzania w celu zapewnienia spójności, skuteczności, przejrzystości i rozliczalności całego zewnętrznego finansowania Unii. Wiceprzewodniczący / wysoki przedstawiciel dba o ogólną koordynację polityczną działań zewnętrznych Unii. W całym okresie trwania cyklu programowania, planowania i stosowania instrumentu wiceprzewodniczący / wysoki przedstawiciel i ESDZ współpracują z właściwymi komisarzami i służbami Komisji wytypowanymi na podstawie charakteru i celów przewidzianego działania, korzystając przy tym z ich wiedzy fachowej. Wiceprzewodniczący / wysoki przedstawiciel, ESDZ i Komisja przygotowują wszystkie wnioski w sprawie decyzji zgodnie z procedurami Komisji oraz przedkładają je celem zatwierdzenia. 

Parlament Europejski jest w pełni zaangażowany na etapie projektowania, programowania, monitorowania i oceny instrumentów finansowania zewnętrznego w celu zagwarantowania kontroli politycznej, demokratycznego nadzoru i rozliczalności finansowania Unii w obszarze działań zewnętrznych. [Popr. 126]

Artykuł 8

Środki i metody wykonawcze

1.  Pomoc w ramach IPA III jest wdrażana według metody zarządzania bezpośredniego lub według metody zarządzania pośredniego zgodnie z rozporządzeniem finansowym poprzez roczne lub wieloletnie plany działania i środki, o których czym mowa w tytule II rozdział III [rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej]. Do niniejszego rozporządzenia ma zastosowanie tytuł II rozdział III [rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej], z wyjątkiem art. 24 ust. 1 [kwalifikujące się osoby i podmioty]rozdziale III a. [Popr. 63]

1a.  Zarządzanie pośrednie może zostać cofnięte, jeżeli beneficjent nie jest w stanie lub nie chce zarządzać przyznanymi środkami finansowymi zgodnie z ustalonymi regułami, zasadami i celami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. W przypadku gdy beneficjent nie przestrzega zasad demokracji, praworządności, praw człowieka i podstawowych wolności lub narusza zobowiązania podjęte w odpowiednich umowach zawartych z Unią, Komisja może – w określonych obszarach polityki lub programach – powrócić od zarządzania pośredniego z tym beneficjentem do zarządzania pośredniego za pośrednictwem jednego lub większej liczby uprawnionych podmiotów innych niż beneficjent lub do zarządzania bezpośredniego. [Popr. 64]

1b.  Komisja prowadzi dialog z Parlamentem Europejskim oraz bierze pod uwagę jego opinie w dziedzinach, w których Parlament realizuje własne programy pomocy, na przykład w zakresie budowania zdolności i obserwacji wyborów. [Popr. 65]

2.  Na mocy niniejszego rozporządzenia plany działania mogą być przyjmowane na okres do siedmiu lat.

2a.  Komisja w pełni angażuje Parlament Europejski w kwestie związane z planowaniem i wdrażaniem środków na podstawie niniejszego artykułu, w tym we wszelkie planowane istotne zmiany lub przydziały. [Popr. 66]

2b.  Wypłata ogólnego lub sektorowego wsparcia budżetowego jest uzależniona od dokonania zadowalających postępów w osiąganiu celów uzgodnionych z beneficjentem.

Komisja stosuje kryteria warunkowości wsparcia budżetowego określone w art. 23 ust. 4 rozporządzenia UE .../... [rozporządzenia w sprawie ISWMR]. Komisja podejmuje kroki w celu ograniczenia lub zawieszenia finansowania unijnego poprzez wsparcie budżetowe w przypadku systemowych nieprawidłowości w systemach zarządzania i kontroli lub niezadowalających postępów w realizacji celów uzgodnionych z beneficjentem.

Przywróceniu pomocy Komisji w następstwie zawieszenia, o którym mowa w niniejszym artykule, towarzyszy ukierunkowana pomoc dla krajowych instytucji audytowych. [Popr. 67]

Rozdział IIIa

Wykonanie [Popr. 68]

Artykuł 8a

Plany działania i środki

1.  Komisja przyjmuje roczne lub wieloletnie plany działania lub środki. Środki te mogą przyjmować formę środków indywidualnych, środków specjalnych, środków wspierających lub nadzwyczajnych środków pomocy. Plany działania i środki uszczegóławiają – dla poszczególnych działań – wyznaczone cele, oczekiwane wyniki i główne działania, metody stosowania, budżet i wszelkie powiązane wydatki na wsparcie.

2.  Plany działania opierają się na dokumentach programowych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w ust. 3 i 4.

W razie potrzeby – przed przyjęciem rocznych lub wieloletnich programów działania lub po ich przyjęciu – pojedyncze działanie można przyjąć jako środek indywidualny. Środki indywidualne opierają się na dokumentach programowych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w ust. 3, oraz innych należycie uzasadnionych przypadków.

W przypadku nieprzewidzianych potrzeb lub okoliczności, a także w przypadku gdy niemożliwe jest finansowanie z bardziej stosownych źródeł, Komisja może na podstawie art. 34 rozporządzenia ... [rozporządzenia w sprawie ISWMR] przyjąć akty delegowane określające środki specjalne, które nie opierają się na dokumentach programowych.

3.  Do wykonywania działań szybkiego reagowania, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. b) rozporządzenia ... [rozporządzenia w sprawie ISWMR] można wykorzystywać roczne lub wieloletnie plany działania oraz środki indywidualne.

4.  Komisja może przyjąć nadzwyczajne środki pomocy w odniesieniu do działań szybkiego reagowania, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. a) rozporządzenia ... [rozporządzenia w sprawie ISWMR].

5.  Okres obowiązywania środków przyjętych na mocy art. 19 ust. 3 i 4 może wynosić do 18 miesięcy i może zostać przedłużony dwukrotnie o kolejne sześć miesięcy, maksymalnie do 30 miesięcy w przypadku wystąpienia obiektywnych i nieprzewidzianych przeszkód we wdrażaniu środka, pod warunkiem że kwota przewidziana na ten środek nie zostanie zwiększona.

W sytuacji przedłużającego się kryzysu i konfliktu Komisja może przyjąć drugi nadzwyczajny środek pomocy, na okres do 18 miesięcy. W należycie uzasadnionych przypadkach mogą zostać zastosowane dalsze środki, jeżeli ciągłość działania Unii na mocy niniejszego ustępu ma zasadnicze znaczenie i nie może zostać zapewniona za pomocą innych środków. [Popr. 69]

Artykuł 8b

Środki pomocy

1.  Unijne finansowanie może obejmować wydatki na wsparcie przeznaczone na wykonanie instrumentu i realizację jego celów, w tym na wsparcie administracyjne związane z przygotowaniem, działaniami następczymi, monitorowaniem oraz działaniami w zakresie kontroli i oceny, niezbędnymi do wykonania, a także wydatki ponoszone przez siedzibę główną i delegatury Unii na wsparcie administracyjne potrzebne do programowania operacji finansowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia, w tym działań informacyjnych i komunikacyjnych oraz systemów informatycznych dla przedsiębiorstw, a także do zarządzania nimi.

2.  W przypadku gdy wydatki na wsparcie nie są uwzględnione w planach działania i środkach, o których mowa w art. 8c, Komisja przyjmuje, w stosownych przypadkach, środki wspierające. Unijne finansowanie w ramach środków wspierających może obejmować:

a)  analizy, spotkania, działania informacyjne i uświadamiające, szkolenia, przygotowanie i wymianę doświadczeń i najlepszych praktyk, działalność wydawniczą i wszelkie inne wydatki na pomoc administracyjną lub techniczną konieczne do programowania działań i zarządzania nimi, w tym opinie ekspertów zewnętrznych otrzymujących wynagrodzenie;

b)  działania badawcze, innowacje i analizy dotyczące istotnych zagadnień oraz ich upowszechnianie;

c)  wydatki związane z realizacją działań informacyjnych i komunikacyjnych, w tym na opracowanie strategii komunikacyjnych i komunikację instytucjonalną dotyczącą politycznych priorytetów Unii oraz ich eksponowanie. [Popr. 70]

Artykuł 8c

 Przyjmowanie planów działania i środków 

1.  Komisja przyjmuje plany działania i środki w drodze decyzji zgodnie z rozporządzeniem finansowym.

2.  Komisja uwzględnia odpowiednie podejście polityczne Rady i Parlamentu Europejskiego do planowania i późniejszego stosowania takich planów działania i środków w celu zachowania spójności działań zewnętrznych Unii. 

Komisja niezwłocznie informuje Parlament Europejski o planach działania i środkach planowanych zgodnie z niniejszym artykułem, w tym o zakładanych kwotach finansowych; informuje Parlament Europejski także o wszelkich istotnych zmianach lub przedłużeniu obowiązywania tej pomocy. Jak najwcześniej po przyjęciu lub istotnej modyfikacji środka, a najpóźniej w terminie jednego miesiąca od jego przyjęcia lub modyfikacji Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oraz przedstawia w ogólnym zarysie charakter przyjętego środka, powody jego przyjęcia, okres jego obowiązywania, jego kontekst, przeznaczony nań budżet oraz stopień komplementarności tego środka w stosunku do bieżących i planowanych działań pomocowych Unii. W przypadku nadzwyczajnych środków pomocowych Komisja wskazuje również, czy, w jakim zakresie i w jaki sposób zapewni ciągłość polityki wdrożonej w ramach pomocy nadzwyczajnej za pomocą średnio- i długoterminowych instrumentów pomocowych określonych w niniejszym rozporządzeniu. 

3.  Przed przyjęciem, zgodnie z art. 8a ust. 2, planów działania i środków, które nie opierają się na dokumentach programowych, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 8a ust. 3 i 4, Komisja przyjmuje, zgodnie z art. 14, akt delegowany uzupełniający niniejsze rozporządzenie poprzez określenie szczegółowych celów do realizacji, oczekiwanych rezultatów, instrumentów, które mają zostać użyte, głównych działań oraz orientacyjnych przydziałów finansowych w odniesieniu do tych planów i środków. 

4.  Na poziomie działań prowadzona jest odpowiednia kontrola wpływu na prawa człowieka, kwestie społeczne i środowisko, w tym również pod kątem wpływu działań na zmianę klimatu i różnorodność biologiczną, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami ustawodawczymi Unii, w tym dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE(28) i dyrektywą Rady 85/337/EWG(29), w stosownych przypadkach łącznie z oceną oddziaływania na środowisko w odniesieniu do działań, które mogą mieć wpływ na środowisko, w szczególności w przypadku nowych, dużych działań infrastrukturalnych. 

Dodatkowo przeprowadza się oceny skutków ex ante poświęcone oddziaływaniu na prawa człowieka, kwestie dotyczące płci oraz kwestie społeczne i pracownicze, a także analizę konfliktu i ocenę ryzyka. 

W stosownych przypadkach w toku wykonywania programów sektorowych przeprowadza się strategiczne oceny oddziaływania na prawa człowieka, kwestie społeczne i środowisko. Komisja dba o udział zainteresowanych stron w przeprowadzaniu takich ocen oraz o publiczny dostęp do ich wyników. [Popr. 71]

Artykuł 8d

Metody współpracy

1.  Finansowanie w ramach Instrumentu realizowane jest przez Komisję zgodnie z rozporządzeniem finansowym: albo bezpośrednio przez Komisję, delegatury Unii i agencje wykonawcze, albo pośrednio przez każdy podmiot wymieniony w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego.

2.  Finansowanie w ramach instrumentu może być również udzielane za pomocą wpłat na rzecz funduszy międzynarodowych, regionalnych lub krajowych, takich jak fundusze utworzone lub zarządzane przez EBI, państwa członkowskie, kraje i regiony partnerskie lub organizacje międzynarodowe, lub innych darczyńców.

3.  Podmioty wymienione w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego oraz w art. 29 ust. 1 rozporządzenia ... [rozporządzenia w sprawie ISWMR] wypełniają swoje obowiązki sprawozdawcze zgodnie z art. 155 rozporządzenia finansowego w trybie rocznym. Wymogi sprawozdawczości wobec każdego z tych podmiotów są określone w ramowej umowie o partnerstwie, umowie o przyznanie wkładu, umowie dotyczącej gwarancji budżetowych lub umowie finansowej.

4.  Działania finansowane w ramach niniejszego Instrumentu mogą być realizowane z wykorzystaniem współfinansowania równoległego lub wspólnego.

5.  W przypadku współfinansowania równoległego działanie zostaje podzielone na kilka wyraźnie identyfikowalnych elementów, które są osobno finansowane przez poszczególnych partnerów przekazujących współfinansowanie w sposób każdorazowo umożliwiający określenie końcowego przeznaczenia środków.

6.  W przypadku współfinansowania wspólnego łączne koszty działania dzieli się między partnerów współfinansujących, a zasoby trafiają do jednej puli, tak że nie można określić źródła finansowania poszczególnych zadań realizowanych w ramach danego działania.

7.  Współpraca między Unią a jej partnerami może przyjąć między innymi formę:

a)  uzgodnień trójstronnych, na mocy których Unia koordynuje wspólnie z państwami trzecimi swój fundusz pomocy na rzecz kraju lub regionu partnerskiego;

b)  środków współpracy administracyjnej, takich jak partnerstwo między instytucjami publicznymi, organami władz lokalnych, krajowymi organami publicznymi lub podmiotami prawa prywatnego, którym powierzono zadania użyteczności publicznej, danego państwa członkowskiego a podmiotami kraju lub regionu partnerskiego, a także środków współpracy z udziałem ekspertów z sektora publicznego oddelegowanych przez państwa członkowskie oraz ich władze regionalne i lokalne;

c)  udziału w niezbędnych kosztach zawiązania partnerstwa publiczno-prywatnego i zarządzania nim, w tym wsparcia szerokiego udziału przez ustanowienie niezależnego, zewnętrznego organu organizacji społeczeństwa obywatelskiego, odpowiedzialnego za ocenę i monitorowanie tworzenia partnerstw publiczno-prywatnych;

d)  programów wspierania polityki sektorowej, w ramach których Unia udziela wsparcia na rzecz realizacji programów sektorowych krajów partnerskich;

e)  udziału w kosztach uczestnictwa państw w unijnych programach i działaniach realizowanych przez agencje i organy unijne, a także organy lub osoby upoważnione do wdrażania działań szczególnych w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zgodnie z tytułem V Traktatu o Unii Europejskiej;

f)  dotacji na spłatę odsetek. [Popr. 72]

Artykuł 8e

Formy unijnego finansowania i metody stosowania

1.  Unijne finansowanie może być udzielane z wykorzystaniem rodzajów finansowania przewidzianych w rozporządzeniu finansowym, a w szczególności:

a)  dotacji;

b)  zamówień na usługi, dostawy lub roboty budowlane;

c)  wsparcia budżetowego;

d)  wpłat na rzecz funduszy powierniczych utworzonych przez Komisję, zgodnie z art. 234 rozporządzenia finansowego;

e)  instrumentów finansowych;

f)  gwarancji budżetowych;

g)  łączenia instrumentów;

h)  redukcji długu w kontekście uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym programów redukcji zadłużenia;

i)  pomocy finansowej;

j)  ekspertów zewnętrznych otrzymujących wynagrodzenie.

2.  Współpracując z zainteresowanymi podmiotami z krajów partnerskich, Komisja uwzględnia ich specyfikę, w tym potrzeby i sytuację – przy określaniu warunków finansowania, rodzajów wkładów, warunków udzielania dotacji i przepisów administracyjnych dotyczących zarządzania nimi – w celu dotarcia do jak najszerszego grona tych podmiotów i jak najlepszego spełnienia ich oczekiwań. W takiej ocenie bierze się pod uwagę warunki dla znaczącego udziału i zaangażowania wszystkich zainteresowanych podmiotów, w szczególności lokalnego społeczeństwa obywatelskiego. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym zachęca się do stosowania warunków szczególnych, takich jak umowy o partnerstwie, zezwolenia na udzielanie wsparcia finansowego na rzecz osób trzecich, bezpośrednie udzielanie dotacji lub zaproszenia do składania ofert z zastosowaniem kryteriów kwalifikowalności, lub też stosowanie płatności ryczałtowych, kosztów jednostkowych i finansowania według stawek zryczałtowanych, a także finansowania niepowiązanego z kosztami, jak przewidziano w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Takie różne formy zapewniają przejrzystość, identyfikowalność i innowacyjność. Należy wspierać współpracę między lokalnymi i międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi, aby wzmocnić potencjał lokalnego społeczeństwa obywatelskiego w dążeniu do jego pełnego udziału w programach rozwojowych.

3.  Poza przypadkami, o których mowa w art. 195 rozporządzenia finansowego, procedurę bezpośredniego udzielania dotacji można zastosować w odniesieniu do:

a)  dotacji o niskiej wartości dla obrońców praw człowieka oraz mechanizmów ochrony zagrożonych obrońców praw człowieka, na finansowanie pilnych działań ochronnych, w stosownych przypadkach bez potrzeby współfinansowania, jak również mediatorów i innych podmiotów społeczeństwa obywatelskiego zaangażowanych w dialog dotyczący kryzysu i konfliktów zbrojnych, rozwiązywanie konfliktów, pojednanie i budowanie pokoju;

b)  dotacji, w stosownych przypadkach bez potrzeby współfinansowania, na finansowanie działań w skrajnie trudnych warunkach, w których opublikowanie zaproszenia do składania wniosków byłoby niestosowne, w tym w sytuacjach, w których występują poważne braki w zakresie praw podstawowych, zagrożenia dla instytucji demokratycznych, eskalacja kryzysu lub konflikt zbrojny, w których bezpieczeństwo ludzkie jest najbardziej zagrożone lub w których organizacje praw człowieka, obrońcy praw człowieka, jak również mediatorzy i inne podmioty społeczeństwa obywatelskiego zaangażowane w dialog związany z kryzysem lub konfliktem zbrojnym, pojednanie i budowanie pokoju działają w najtrudniejszych warunkach. Kwota tych dotacji nie może przekroczyć 1 000 000 EUR i jest udzielana na okres nieprzekraczający 18 miesięcy, który można przedłużyć o dodatkowe 12 miesięcy w razie wystąpienia obiektywnych i nieprzewidzianych przeszkód w stosowaniu dotacji;

c)  dotacji na rzecz Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka, Global Campus, Wspólnego Centrum Uniwersytetów Europejskich na rzecz Praw Człowieka i Demokratyzacji, które oferuje europejski program studiów magisterskich w dziedzinie praw człowieka i demokratyzacji, a także na rzecz powiązanej z nim sieci uczelni oferujących programy studiów podyplomowych w dziedzinie praw człowieka, w tym stypendia dla studentów, naukowców, nauczycieli i obrońców praw człowieka z państw trzecich.

d)  małych projektów zgodnie z art. 23a rozporządzenia ... [rozporządzenia w sprawie ISWMR].

Podstawą wsparcia budżetowego, o którym mowa w ust. 1 lit. c), w tym udzielanego przy zastosowaniu umów o realizację reformy sektorowej, jest odpowiedzialność państwa, wzajemna rozliczalność i wspólne zobowiązanie się do przestrzegania powszechnych wartości, demokracji, praw człowieka, równouprawnienia płci, włączenia społecznego, rozwoju społecznego i rządów prawa, a jego celem jest wzmocnienie partnerstwa między Unią a krajami partnerskimi. Wsparcie to obejmuje wzmocniony dialog polityczny, rozwój zdolności i lepsze zarządzanie, a także stanowi uzupełnienie wysiłków podejmowanych przez parterów na rzecz gromadzenia większej ilości środków i lepszego ich wydawania w celu wsparcia zrównoważonego wzrostu społeczno-gospodarczego sprzyjającego włączeniu i przynoszącego korzyści wszystkim obywatelom, tworzenia miejsc pracy, ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży, zmniejszania nierówności i eliminacji ubóstwa, z należytym uwzględnieniem lokalnej gospodarki, praw środowiskowych i społecznych.

Każda decyzja o zapewnieniu wsparcia budżetowego opiera się na strategiach wsparcia budżetowego ustalonych przez Unię, jasnym zestawie kryteriów kwalifikowalności oraz dokładnej ocenie ryzyka i korzyści. Jednym z kluczowych czynników warunkujących taką decyzję jest ocena zaangażowania krajów partnerskich na rzecz demokracji, praw człowieka i praworządności oraz ocena dotychczasowych wyników i postępów w tym zakresie.

4.  Wsparcie budżetowe musi być zróżnicowane, tak aby lepiej odpowiadało sytuacji politycznej, gospodarczej i społecznej danego kraju partnerskiego, z uwzględnieniem sytuacji niestabilności.

Udzielając wsparcia budżetowego zgodnie z art. 236 rozporządzenia finansowego, Komisja jasno określa i monitoruje kryteria warunkowości w zakresie wsparcia budżetowego, w tym postępy w reformach i przejrzystość, a także wspiera rozwój parlamentarnej zdolności w dziedzinie kontroli i audytu krajowego, udział organizacji społeczeństwa obywatelskiego w monitorowaniu, zapewnienie zwiększonej przejrzystości i publicznego dostępu do informacji oraz rozwój silnych systemów zamówień publicznych, które wspierają rozwój lokalnej gospodarki i lokalnych przedsiębiorstw.

5.  Wypłata środków pochodzących ze wsparcia budżetowego odbywa się w oparciu o wskaźniki wykazujące dokonanie zadowalających postępów w osiąganiu celów uzgodnionych z krajem partnerskim.

6.  Instrumenty finansowe w ramach niniejszego rozporządzenia mogą przyjmować formy takie jak pożyczki, gwarancje, inwestycje kapitałowe lub quasi-kapitałowe, udziały, a także instrumenty podziału ryzyka, w miarę możliwości i zgodnie z zasadami określonymi w art. 209 ust. 1 rozporządzenia finansowego, pod kierownictwem EBI, wielostronnej europejskiej instytucji finansowej takiej jak Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, lub dwustronnej europejskiej instytucji finansowej, np. dwustronnych banków rozwoju, ewentualnie w połączeniu z dodatkowymi innymi formami wsparcia finansowego, zarówno ze strony państw członkowskich, jak i stron trzecich.

Wkłady na rzecz instrumentów finansowych Unii w ramach niniejszego rozporządzenia mogą być dokonywane przez państwa członkowskie oraz wszelkie podmioty, o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego.

7.  Do celów stosowania i celów sprawozdawczych te instrumenty finansowe mogą zostać połączone w grupy instrumentów finansowych.

8.  Komisja i ESDZ nie podejmują nowych lub ponownych działań z podmiotami zarejestrowanymi lub mającymi siedzibę w jurysdykcjach, które uznano w ramach odnośnej polityki unijnej za niechętne współpracy lub które wskazano jako państwa trzecie wysokiego ryzyka zgodnie z art. 9 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849(30) lub które nie zachowują rzeczywistej zgodności z unijnymi lub uzgodnionymi na szczeblu międzynarodowym normami podatkowymi dotyczącymi przejrzystości i wymiany informacji.

9.  Unijne finansowanie nie generuje szczególnych podatków, ceł ani opłat i nie stwarza obowiązku ich pobierania.

10.  Podatki, cła i opłaty nałożone przez kraje partnerskie mogą spełniać kryteria kwalifikowalności do finansowania w ramach niniejszego rozporządzenia. [Popr. 73]

Artykuł 8f

Przeniesienia, roczne raty, środki na zobowiązania i przychody wygenerowane przez instrumenty finansowe

1.  Oprócz zastosowania przepisów art. 12 ust. 2 rozporządzenia finansowego środki na zobowiązania i płatności w ramach niniejszego rozporządzenia zostają automatycznie przeniesione i można z nich korzystać do dnia 31 grudnia w kolejnym roku budżetowym. Przeniesione kwoty wykorzystuje się w kolejnym roku budżetowym w pierwszej kolejności.

Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie informacje na temat środków, które zostały automatycznie przeniesione, w tym powiązanych kwot, zgodnie z art. 12 ust. 6 rozporządzenia finansowego.

2.  Poza przepisami przewidzianymi w art. 15 rozporządzenia finansowego, dotyczącymi ponownego udostępniania środków, środki na zobowiązania i płatności odpowiadające kwocie umorzeń dokonanych w wyniku całkowitego lub częściowego niewykonania działania na podstawie niniejszego rozporządzenia są ponownie udostępnione na rzecz pierwotnej linii budżetowej.

Odesłania do art. 15 rozporządzenia finansowego w art. 12 ust. 1 lit. b) rozporządzenia ustanawiającego wieloletnie ramy finansowe należy rozumieć jako uwzględniające odesłanie do niniejszego ustępu do celów niniejszego rozporządzenia.

3.  Zobowiązania budżetowe z tytułu działań trwających dłużej niż jeden rok budżetowy można rozłożyć na okres kilku lat na roczne raty, zgodnie art. 112 ust. 2 rozporządzenia finansowego.

Do tych wieloletnich działań nie ma zastosowania art. 114 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia finansowego. Komisja automatycznie umarza każdą część zobowiązania budżetowego dla danego działania, która do dnia 31 grudnia piątego roku następującego po roku, w którym zaciągnięto zobowiązanie budżetowe, nie została wykorzystana do celów płatności zaliczkowych lub płatności okresowych lub w odniesieniu do której nie przedstawiono żadnej poświadczonej deklaracji wydatków ani żadnego wniosku o płatność.

Ust. 2 niniejszego artykułu ma również zastosowanie do rocznych rat.

4.  W drodze odstępstwa od art. 209 ust. 3 rozporządzenia finansowego spłaty należności i przychody generowane przez instrumenty finansowe zostają przeznaczone na cele pierwotnej linii budżetowej jako wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel po odliczeniu kosztów zarządzania i opłat za zarządzanie. Co pięć lat Komisja przeprowadza analizę wkładu, jaki istniejące instrumenty finansowe wniosły w osiąganie unijnych celów, oraz skuteczności tych instrumentów finansowych. [Popr. 74]

Artykuł 9

Współpraca transgraniczna

1.  Na programy współpracy transgranicznej między beneficjentami wymienionymi w załączniku I a państwami członkowskimi przydziela się orientacyjnie, zgodnie z ich potrzebami i priorytetami, maksymalnie 3 % puli środków finansowych.

2.  Stopa dofinansowania unijnego na poziomie każdego priorytetu nie przekracza 85 % wydatków kwalifikowalnych w ramach programu współpracy transgranicznej. W odniesieniu do pomocy technicznej poziom unijnego współfinansowania wynosi 100 %.

3.  Poziom płatności zaliczkowych na współpracę transgraniczną z państwami członkowskimi określa program prac odpowiednio do potrzeb beneficjentów wymienionych w załączniku I i może przekroczyć odsetek, o którym mowa w art. 49 rozporządzenia w sprawie europejskiej współpracy terytorialnej.

4.  W przypadku wstrzymania programów współpracy transgranicznej zgodnie z art. 12 [rozporządzenia w sprawie EWT], wsparcie dla przerwanego programu, które pozostaje dostępne na mocy niniejszego rozporządzenia może być wykorzystane w celu finansowania innych działań kwalifikujących się do objęcia niniejszym rozporządzeniem. W przypadku braku działań kwalifikujących się do objęcia finansowaniem w bieżącym roku możliwe jest przeniesienie środków na kolejny rok.  [Popr. 75]

ROZDZIAŁ IV

KWALIFIKOWALNOŚĆ I INNE PRZEPISY SZCZEGÓLNE

Artykuł 10

Kwalifikowalność do finansowania w ramach IPA III

1.  Do finansowania w ramach IPA III kwalifikują się oferenci, wnioskodawcy i kandydaci z następujących krajów:

a)  państw członkowskich, beneficjentów wymienionych w załączniku I do niniejszego rozporządzenia, stron Porozumienia w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego i krajów ujętych w załączniku I do rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej [państwa regionu sąsiedztwa europejskiego], oraz

b)  krajów, którym Komisja przyznaje dostęp do pomocy zewnętrznej na zasadzie wzajemności. Dostęp na zasadzie wzajemności można przyznać na czas określony nie krótszy niż jeden rok, pod warunkiem że dane państwo uzna, na równych warunkach, kwalifikowalność podmiotów z Unii i krajów kwalifikujących się na mocy niniejszego rozporządzenia. Komisja decyduje o przyznaniu dostępu na zasadzie wzajemności po odbyciu konsultacji z zainteresowanym krajem odbiorcą pomocy lub krajami odbiorcami pomocy.

ROZDZIAŁ V

GWARANCJA EFZR+ I GWARANCJE BUDŻETOWE

Artykuł 11

Instrumenty finansowe i gwarancja dla działań zewnętrznych

1.  Beneficjenci wymienieni w załączniku I kwalifikują się do objęcia Europejskim Funduszem na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Plus (EFZR+) oraz gwarancją dla działań zewnętrznych, zgodnie z przepisami tytułu II rozdział IV [rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej]. W tym celu w ramach IPA III dokonuje się wkładu finansowego na rzecz tworzenia rezerw na gwarancję dla działań zewnętrznych, o której mowa w art. 26 [rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej] proporcjonalnie do inwestycji dokonanych na rzecz beneficjentów wymienionych w załączniku I.

ROZDZIAŁ VI

MONITOROWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ,OCENA I KOMUNIKACJA [Popr. 76]

Artykuł 12

Monitorowanie, kontrola, ocena i ochrona interesów finansowych Unii

1.  Do niniejszego rozporządzenia w zakresie monitorowania, sprawozdawczości i oceny ma zastosowanie tytuł II rozdział V [rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej].

2.  Wskaźniki służące monitorowaniu wdrażania wykonania i postępów w realizacji IPA III w odniesieniu do celów szczegółowych określonych w art. 3 przedstawiono w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia. [Popr. 77]

3.  Do współpracy transgranicznej z państwami członkowskimi stosuje się wskaźniki, o których mowa w art. 33 [rozporządzenia w sprawie EWT].

4.  Poza wskaźnikami określonymi w załączniku IV ramy wyników pomocy z IPA III uwzględniają sprawozdania dotyczące procesu rozszerzenia i przeprowadzone przez Komisję oceny programów reform gospodarczych. [Popr. 78]

4a.   Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania z oceny śródokresowej i oceny końcowej, o których mowa w art. 32 rozporządzenia UE .../... [rozporządzenia w sprawie ISWMR]. Sprawozdania te są publikowane przez Komisję. [Popr. 79]

5.  Poza przepisami art. 129 rozporządzenia finansowego dotyczącymi ochrony interesów finansowych Unii, w ramach zarządzania pośredniego beneficjenci wymienieni w załączniku I niezwłocznie zgłaszają Komisji nieprawidłowości, w tym nadużycia finansowe będące przedmiotem pierwszego ustalenia administracyjnego lub sądowego, oraz regularnie informuje ją o przebiegu postępowań administracyjnych i prawnych. Zgłoszenia dokonuje się drogą elektroniczną, za pośrednictwem ustanowionego przez Komisję systemu zarządzania nieprawidłowościami. Komisja wspiera rozwój kontroli parlamentarnej i zdolności audytu w państwach beneficjentach oraz zwiększoną przejrzystość i publiczny dostęp do informacji. Komisja, Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa / Wiceprzewodniczący Komisji, a w szczególności delegatury Unii w państwach beneficjentach, dbają o to, by wszystkie środki finansowe w ramach zarządzania pośredniego były przydzielane w sposób przejrzysty, odpolityczniony i nieczęściowy, a także zapewniający sprawiedliwy podział, odzwierciedlający potrzeby regionów i gmin. [Popr. 80]

ROZDZIAŁ VII

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 13

Przekazanie uprawnień

Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 14 w celu zmiany załączników II, III i IV do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 14

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.  Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.  Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 7 ust. 3, art. 7a, art. 7b ust. 1 i 2, art. 8c ust. 3, art. 13 i art. 15, powierza się Komisji. [Popr. 128]

3.  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 13, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.

4.  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

5.  Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 13 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 14 a

Demokratyczna rozliczalność

1.   Aby wzmocnić dialog między instytucjami i służbami Unii, w szczególności między Parlamentem Europejskim, Komisją i ESDZ, zwiększyć ogólną spójność wszystkich instrumentów finansowania zewnętrznego oraz zapewnić większą przejrzystość i rozliczalność, a także usprawnić przyjmowanie aktów i środków przez Komisję, Parlament Europejski może zaprosić Komisję i ESDZ do wystąpienia przed nim w celu omówienia strategicznego ukierunkowania i wytycznych dotyczących programowania na podstawie niniejszego rozporządzenia. Dialog ten może mieć miejsce przed przyjęciem aktów delegowanych i projektu budżetu rocznego przez Komisję lub, na wniosek Parlamentu Europejskiego, Komisji lub ESDZ, na zasadzie ad hoc w świetle istotnych zmian politycznych.

2.   Jeżeli ma dojść do dialogu, o którym mowa w ust. 1, Komisja i ESDZ przedstawiają Parlamentowi Europejskiemu wszelkie istotne dokumenty związane z tym dialogiem. W przypadku dialogu w sprawie budżetu rocznego zapewnia się skonsolidowane informacje dotyczące wszystkich planów działania i środków przyjętych lub zaplanowanych zgodnie z art. 8, informacje dotyczące współpracy w poszczególnych krajach, regionach i obszarach tematycznych oraz stosowania działań szybkiego reagowania, rezerwy na nowe wyzwania i priorytety oraz gwarancji na działania zewnętrzne.

3.   Komisja i ESDZ w jak największym stopniu uwzględniają stanowisko wyrażone przez Parlament Europejski. W przypadku gdy Komisja lub ESDZ nie uwzględnią stanowiska Parlamentu Europejskiego, przedstawiają należyte uzasadnienie.

4.  Komisja i ESDZ, w szczególności za pośrednictwem grupy sterującej zgodnie z art. 7c, są odpowiedzialne za informowanie Parlamentu Europejskiego o stanie stosowania niniejszego rozporządzenia, w szczególności o bieżących środkach, działaniach i wynikach. [Popr. 82]

Artykuł 15

Przyjęcie dalszych przepisów wykonawczych [Popr. 83]

1.  Przepisy szczególne ustanawiające jednolite warunki wdrożenia niniejszego rozporządzenia, w szczególności dotyczące struktur, które mają być ustanowione w ramach przygotowań do przystąpienia oraz dotyczące pomocy na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 16w drodze aktów delegowanych. [Popr. 84]

2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.Komisja przyjmuje plany działania i środki w drodze decyzji zgodnie z rozporządzeniem finansowym. [Popr. 85]

Artykuł 16

Komitet

1.  Komisję wspiera komitet („Komitet Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej”). Komitet ten jest komitetem w rozumieniu [rozporządzenia (UE) nr 182/2011].

2.  W przypadku gdy opinia komitetu ma zostać uzyskana w drodze procedury pisemnej, procedura ta kończy się bez osiągnięcia rezultatu, jeżeli przed upływem terminu na wydanie opinii zdecyduje o tym przewodniczący komitetu lub wniosą o to zwykłą większością głosów jego członkowie.

3.  Obserwator z EBI bierze udział w posiedzeniach Komitetu, na których omawiane są sprawy dotyczące EBI.

4.  Komitet IPA III wspiera Komisję i jest również uprawniony do przyjmowania aktów prawnych i zobowiązań na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1085/2006, rozporządzenia 231/2014 i do wykonania art. 3 rozporządzenia (WE) nr 389/2006.

5.  Komitet IPA III nie jest właściwy do dokonywania wkładów na rzecz programu Erasmus+ zgodnie z art. 5 ust. 3. [Popr. 86]

Artykuł 17

Informacja, komunikacja , widoczność i promocja [Popr. 87]

1.  Zastosowanie ma art. 36 i 37 [rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej] Przy udzielaniu pomocy finansowej na podstawie niniejszego rozporządzenia Komisja, Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa / Wiceprzewodniczący Komisji, a w szczególności delegatury Unii w państwach beneficjentach, podejmują wszelkie niezbędne działania w celu zapewnienia widoczności wsparcia finansowego Unii, w tym monitorują przestrzeganie tych wymogów przez odbiorców. Działania finansowane w ramach IPA podlegają wymogom określonym w podręczniku dotyczącym informowania o działaniach zewnętrznych Unii Europejskiej i ich eksponowania. Komisja przyjmuje wytyczne dotyczące projektów finansowanych przez Unię w zakresie eksponowania i informowania dla każdego beneficjenta. [Popr. 88]

1a.  Komisja podejmuje działania w celu wzmocnienia strategicznej komunikacji i dyplomacji publicznej na rzecz informowania o wartościach Unii oraz podkreślania wartości dodanej wsparcia Unii. [Popr. 89]

1b.  Beneficjenci finansowania unijnego uznają pochodzenie finansowania unijnego i zapewniają jego odpowiednią widoczność przez:

a)  umieszczenie oświadczenia podkreślającego wsparcie otrzymane z Unii w widoczny sposób w dokumentach i materiałach informacyjnych dotyczących wdrażania funduszy, w tym na oficjalnej stronie internetowej, o ile taka istnieje; oraz

b)  promowanie działań i ich wyników poprzez udzielanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych informacji skierowanych do różnych grup odbiorców, w tym do mediów i opinii publicznej.

Komisja prowadzi działania informacyjne i komunikacyjne w związku z niniejszym rozporządzeniem, określonymi w nim działaniami oraz uzyskanymi wynikami. Zasoby finansowe przydzielone na niniejsze rozporządzenie przyczyniają się również do komunikacji instytucjonalnej w zakresie priorytetów politycznych Unii, o ile priorytety te są bezpośrednio związane z celami, o których mowa w art. 3 oraz w załącznikach II i III. [Popr. 90]

Artykuł 18

Przepisy przejściowe

1.  Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na kontynuację lub modyfikację danych działań, aż do ich zamknięcia, zgodnie z rozporządzeniem 231/2014 [IPA II] oraz rozporządzeniem (WE) nr 1085/2006 [IPA], które nadal stosuje się do danych działań aż do ich zamknięcia. Do tych działań stosuje się tytuł II rozdział III [rozporządzenia ustanawiającego Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej], dawnej objęty rozporządzeniem 236/2014, z wyjątkiem art. 24 ust. 1.

2.  Z puli środków finansowych przeznaczonych na IPA III można również pokrywać wydatki na wsparcie techniczne i administracyjne na potrzeby przejścia między IPA III a środkami przyjętymi w ramach poprzedniego programu, IPA II.

3.  W razie potrzeby w budżecie obejmującym okres po 2027 r. mogą zostać zapisane środki na pokrycie wydatków przewidzianych w art. 4 ust. 2, aby umożliwić zarządzanie działaniami, które nie zostaną zakończone.

Artykuł 19

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie [...] [dwudziestego dnia] po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2027 r. [Popr. 91]

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w ...

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK I

Albania

Bośnia i Hercegowina

Islandia

Kosowo(31)

Czarnogóra

Serbia

Turcja

była jugosłowiańska republika Macedonii Północnej [Popr. 129]

ZAŁĄCZNIK II

Priorytety tematyczne pomocy

Pomoc może być przeznaczona, stosownie do przypadku, na poniższe priorytety tematyczne.

a)  Utworzenie na wczesnym etapie instytucji niezbędnych do zapewnienia praworządności i propagowanie ich prawidłowego funkcjonowania. Działania w tej dziedzinie mają na celu rozdział władzy, utworzenie niezależnych, odpowiedzialnych i skutecznych systemów sądowych, w tym przejrzystych i opartych na kryteriach merytorycznych systemów rekrutacji, systemów oceny i awansu oraz skutecznych procedur dyscyplinarnych w przypadku nadużyć, jak również upowszechnianie współpracy sądowej; zapewnienie solidnych odpowiednich systemów ochrony granic, zarządzania przepływami migracyjnymi i udzielania azylu osobom potrzebującym pomocy; opracowanie skutecznych narzędzi zapobiegania przestępczości zorganizowanej, handlowi ludźmi, przemytowi migrantów, handlowi narkotykami, praniu pieniędzy/finansowaniu terroryzmu i korupcji oraz zwalczania tych zjawisk; propagowanie i ochrona ochronę praw człowieka, praw osób należących do mniejszości, w tym praw podstawowych Romów, jak również lesbijek, gejów, osób biseksualnych, transpłciowych i interseksualnych, w tym wolności mediów i ochrony danych. [Popr. 92]

b)  Reformowanie administracji publicznej zgodnie z zasadami administracji publicznej. Działania w tej dziedzinie mają na celu: wzmocnienie ram reform administracji publicznej; poprawę planowania strategicznego oraz inkluzywnej i opartej na dowodach polityki oraz wprowadzania zmian legislacyjnych; większą profesjonalizację i depolitycyzację służby cywilnej, zakorzenienie zasad merytokratycznych; propagowanie przejrzystości i rozliczalności; udoskonalenie jakości i sposobu świadczenia usług, w tym wprowadzenie odpowiednich procedur administracyjnych oraz stosowanie administracji elektronicznej ukierunkowanej na obywateli; udoskonalenie zarządzania finansami publicznymi i opracowywanie wiarygodnych statystyk.

c)  Wzmocnienie zarządzania gospodarczego. Działania mają na celu wspieranie udziału w programie reform gospodarczych i systematycznej współpracy z międzynarodowymi instytucjami finansowanymi w odniesieniu do kwestii podstawowych polityki gospodarczej oraz wzmocnienie wielostronnych instytucji gospodarczych. Zwiększenie zdolności w zakresie umacniania stabilności makroekonomicznej i spójności społecznej oraz wspieranie postępów w kierunku zrównoważonego rozwoju i stworzenia funkcjonującej gospodarki rynkowej, która radzi sobie z presją konkurencyjną i siłami rynkowymi wewnątrz Unii. [Popr. 93]

d)  Wzmocnienie zdolności Unii i jej partnerów w zakresie zapobiegania konfliktom, budowania pokoju i stosunków dobrosąsiedzkich oraz reagowania na sytuacje przedkryzysowe i pokryzysowe, w tym poprzez wczesne ostrzeganie oraz analizy ryzyka wystąpienia konfliktu; propagowanie tworzenia sieci kontaktów między ludźmi, pojednania, rozliczalności, międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości, budowania pokoju i środków budowy zaufania, w tym ustanowienie regionalnej komisji ds. ustalenia faktów dotyczących zbrodni wojennych i innych poważnych naruszeń praw człowieka popełnionych w byłej Jugosławii (RECOM), a także wspieranie budowania zdolności na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju, zwiększenie zdolności w zakresie cyberobrony i komunikacji strategicznej w celu wspierania systematycznego ujawniania dezinformacji. [Popr. 94]

e)  Zwiększenie zdolności, niezależności i pluralizmu organizacji społeczeństwa obywatelskiego i organizacji partnerów społecznych, w tym stowarzyszeń zawodowych, u beneficjentów wymienionych w załączniku I, oraz zachęcanie do tworzenia sieci kontaktów na wszystkich szczeblach między organizacjami mającymi siedzibę w Unii a organizacjami beneficjentów wymienionych w załączniku I, co umożliwi ich zaangażowanie w skuteczny dialog z podmiotami publicznymi i prywatnymi. Należy dążyć do tego, by pomoc była dostępna dla jak najszerszego grona organizacji w państwach beneficjentach. [Popr. 95]

f)  Propagowanie dostosowania się przez kraje partnerskie do zasad, norm, obszarów polityki i praktyk Unii, w tym zasad WPZiB, zasad dotyczących zamówień publicznych i pomocy państwa. [Popr. 96]

g)  Zwiększenie dostępu do kształcenia, szkolenia i uczenia się przez całe życie – oraz podniesienie ich jakości – na wszystkich poziomach i wsparcie sektora kultury i sektora kreatywnego oraz sektora sportu. Działania w tej dziedzinie mają na celu: propagowanie równego dostępu do wysokiej jakości, włączającej i opartej na społeczności wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem oraz kształcenia podstawowego i średniego, poprawę świadczenia usług pozwalających na nabycie podstawowych umiejętności; zwiększenie osiągnięć edukacyjnych, ograniczenie wczesnego kończenia nauki i poprawę kształcenia nauczycieli. wzmocnienie pozycji dzieci i młodzieży oraz umożliwienie im pełnego wykorzystania ich potencjału. Rozwój systemów kształcenia i szkolenia zawodowego oraz propagowanie systemów uczenia się poprzez praktyki w miejscu pracy w celu ułatwienia wchodzenia na rynek pracy; poprawę jakości i przydatności szkolnictwa wyższego; zachęcanie do działalności w ramach stowarzyszeń absolwentów; poprawę dostępu do uczenia się przez całe życie i aktywności fizycznej oraz wspieranie inwestycji w infrastrukturę edukacyjno-szkoleniową i sportową, w szczególności z myślą o zmniejszeniu dysproporcji terytorialnych i sprzyjaniu edukacji wolnej od segregacji, w tym za pomocą technologii cyfrowych. [Popr. 97]

h)  Sprzyjanie tworzeniu zatrudnienia o wysokiej jakości i dostępowi do rynku pracy. Działania w tej dziedzinie mają na celu: Działania w tej dziedzinie mają na celu: zaradzenie wysokiej stopie bezrobocia i bierności przez wspieranie trwałej integracji na rynku pracy, w szczególności ludzi młodych (zwłaszcza młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się), kobiet, osób długotrwale bezrobotnych i wszystkich słabo reprezentowanych grup. Działania powinny przyczyniać się do tworzenia miejsc pracy o dobrej jakości i wspierać skuteczne egzekwowanie przepisów i uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym standardów prawa pracy na całym terytorium, w tym poprzez wspieranie przestrzegania podstawowych zasad i praw, o których mowa w Europejskim filarze praw socjalnych. Inne kluczowe obszary interwencji to: wspieranie równości płci, propagowanie zatrudnialności i wydajności, zdolność przystosowywania się pracowników i przedsiębiorstw do zmian, ustanowienie trwałego dialogu społecznego, modernizacja i wzmocnienie instytucji rynku pracy, takich jak publiczne służby zatrudnienia i inspekcje pracy. [Popr. 98]

i)  Propagowanie ochrony społecznej i włączenia społecznego oraz zwalczanie biedy. Działania w tej dziedzinie mają na celu zmodernizowanie systemów zabezpieczenia społecznego w celu zapewnienia wydajnej, skutecznej i odpowiedniej ochrony na wszystkich etapach życia jednostki, sprzyjanie włączeniu społecznemu, propagowanie równych szans, eliminowanie nierówności i biedy oraz promowanie przejścia od opieki instytucjonalnej do opieki opartej na rodzinie i społeczności. Działania w tej dziedzinie koncentrują się na poniższych zagadnieniach: integrowanie społeczności marginalizowanych, np. Romów; zwalczanie dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub wyznanie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną; ułatwienie dostępu do przystępnych cenowo, trwałych usług wysokiej jakości, opartych na rodzinie i społeczności, takich jak włączająca i wolna od segregacji wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem, mieszkalnictwo, opieka zdrowotna i podstawowe usługi socjalne oraz opieka długoterminowa, m.in. dzięki modernizacji systemów zabezpieczenia społecznego. Nie należy wspierać działań przyczyniających się do jakiejkolwiek formy segregacji lub wykluczenia społecznego. [Popr. 99]

j)  Propagowanie inteligentnego, zrównoważonego, sprzyjającego włączeniu społecznemu i bezpiecznego transportu oraz usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszych infrastruktur sieciowych poprzez inwestowanie w projekty o dużej wartości dodanej dla UE. Inwestycje powinny być uszeregowane pod względem ważności wedle ich istotności dla połączeń TEN-T z UE, połączeń transgranicznych, tworzenia miejsc pracy, wkładu do mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju, ograniczenia emisji, oddziaływania na środowisko, bezpiecznej mobilności, w synergii z reformami propagowanymi przez Traktat o Wspólnocie Transportowej. [Popr. 100]

k)  Poprawa warunków działania sektora prywatnego i konkurencyjności przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, m.in. poprzez „inteligentne specjalizacje”, jako kluczowe czynniki wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i zapewniania spójności. Priorytet należy nadać zrównoważonym projektom służącym poprawie otoczenia biznesowego. [Popr. 101]

l)  Poprawa dostępu do technologii i usług cyfrowych oraz zintensyfikowanie badań, rozwoju technologicznego i innowacji przez inwestycje w sieci połączeń cyfrowych, zaufanie i bezpieczeństwo cyfrowe, umiejętności cyfrowe oraz przedsiębiorczość, jak również infrastrukturę badawczą, tworzenie sprzyjającego środowiska i propagowanie tworzenia sieci kontaktów i współpracy.

m)  Przyczynianie się do bezpieczeństwa i ochrony zaopatrzenia w żywność i wodę oraz zachowania różnorodnych i opłacalnych systemów rolniczych w dynamicznych społecznościach wiejskich i na terenach wiejskich. [Popr. 102]

n)  Ochrona i poprawa jakości środowiska, zajęcie się problemem degradacji środowiska i powstrzymanie utraty różnorodności biologicznej, propagowanie konserwacji ekosystemów lądowych i morskich i odnawialnych zasobów naturalnych oraz zrównoważone zarządzanie nimi, propagowanie efektywnego gospodarowania zasobami, zrównoważonej produkcji i konsumpcji oraz wspieranie przejścia na zieloną gospodarkę i gospodarkę o obiegu zamkniętym, przyczynianie się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, zwiększenie odporności na zmiany klimatu oraz wspieranie zarządzania działaniami w dziedzinie klimatu i informowanie o nich, a także efektywność energetyczna. Środki z programu IPA III powinny wspierać polityki sprzyjające przejściu do zasobooszczędnej, bezpiecznej i trwałej gospodarki niskoemisyjnej oraz wzmocnieniu odporności na klęski żywiołowe, a także zapobieganie, gotowość i reagowanie na nie. Środki z tego instrumentu powinny również umożliwić zapewnienie wysokiemu poziomowi bezpieczeństwa jądrowego, ochronie radiologicznej oraz stosowaniu sprawnych i skutecznych zabezpieczeń w odniesieniu do materiału jądrowego w państwach trzecich, jak również ustanowieniu ram i metodologii stosowania sprawnych i skutecznych zabezpieczeń materiałów jądrowych w państwach trzecich.

o)  Propagowanie najwyższych norm bezpieczeństwa jądrowego, w tym kultury bezpieczeństwa jądrowego, gotowości na wypadek sytuacji wyjątkowej, odpowiedzialnego i bezpiecznego gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi, likwidacji dawnych elektrowni i obiektów jądrowych oraz rekultywacji ich terenów; ochrony radiologicznej oraz ewidencji i kontroli materiałów jądrowych;

p)  Zwiększenie zdolności sektora rolno-spożywczego i sektora rybołówstwa do radzenia sobie z presją konkurencyjną i siłami rynkowymi, a także do stopniowego dostosowywania się do zasad i przepisów unijnych z myślą o zwiększeniu zdolności eksportu na rynek unijny, przy jednoczesnej realizacji celów gospodarczych, społecznych i środowiskowych w zakresie zrównoważonego rozwoju terytorialnego obszarów wiejskich i przybrzeżnych. [Popr. 103]

pa)   Promowanie działań i poprawa długoterminowych strategii i polityk ukierunkowanych na zapobieganie i przeciwdziałanie radykalizacji postaw i brutalnemu ekstremizmowi. [Popr. 104]

ZAŁĄCZNIK III

Priorytety tematyczne dotyczące pomocy na rzecz współpracy transgranicznej

Pomoc na rzecz współpracy transgranicznej może być przeznaczona, stosownie do przypadku, na następujące priorytety tematyczne:

a)  propagowanie transgranicznego zatrudnienia, mobilności pracowników oraz społecznego i kulturowego włączenia, m.in. poprzez: integrację transgranicznych rynków pracy, w tym mobilność transgraniczną; wspólne lokalne inicjatywy na rzecz zatrudnienia; usługi informacyjne i doradcze oraz wspólne szkolenia; równość płci; równe szanse; integrację społeczności imigrantów i słabszych grup społecznych; inwestycje w zakresie publicznych służb zatrudnienia; oraz inwestycje wspierające w zakresie zdrowia publicznego i przejście do usług społecznych opartych na rodzinie i społeczności; [Popr. 105]

b)  ochronę środowiska oraz wspieranie polityki łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej; zapobieganie ryzyku i zarządzanie nim m.in. poprzez: wspólne działania na rzecz ochrony środowiska; propagowanie zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych, skoordynowanego planowania przestrzennego obszarów morskich, efektywnego gospodarowania zasobami oraz gospodarki o obiegu zamkniętym, korzystania z odnawialnych źródeł energii oraz przejścia do bezpiecznej i trwałej gospodarki niskoemisyjnej; wspieranie inwestycji ukierunkowanych na konkretne rodzaje zagrożeń, zapewnianie odporności na klęski żywiołowe oraz zapobieganie klęskom i katastrofom i zwiększanie gotowości do reagowania na nie;

c)  propagowanie zrównoważonego transportu i poprawę infrastruktury publicznej m.in. za pomocą: zmniejszania odizolowania poprzez poprawę dostępu do transportu, usług i sieci cyfrowych oraz inwestowanie w transgraniczne systemy i urządzenia dostaw wody i energii oraz zagospodarowania odpadów;

d)  propagowanie gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego między innymi przez rozwój infrastruktury łączności cyfrowej, rozwój usług administracji elektronicznej, zaufania i bezpieczeństwa cyfrowego, jak również umiejętności cyfrowych i przedsiębiorczości;

da)   promowanie usuwania zbędnych barier w handlu, w tym przeszkód biurokratycznych, barier taryfowych i pozataryfowych;  [Popr. 106]

e)  propagowanie turystyki, sportu oraz dziedzictwa kulturowego i naturalnego; [Popr. 107]

f)  inwestycje na rzecz młodzieży, sportu, kształcenia i umiejętności m.in. poprzez zapewnianie uznawania umiejętności i kwalifikacji, opracowywanie i wdrażanie wspólnych systemów kształcenia, szkoleń zawodowych i szkoleń oraz tworzenie infrastruktury wspierającej wspólne działania na rzecz młodzieży; [Popr. 108]

g)  propagowanie zarządzania lokalnego i regionalnego, w tym współpracy transgranicznej między organami administracji w celu wspierania pojednania i budowania pokoju, zwiększanie zdolności organów lokalnych i regionalnych w zakresie planowania i działalności administracyjnej; [Popr. 109]

ga)   inwestowanie w budowanie zdolności organizacji społeczeństwa obywatelskiego; [Popr. 10]

gb)  propagowanie współpracy transgranicznej między organami administracji w celu wspierania pojednania i budowania pokoju, w tym ustanowienie regionalnej komisji ds. ustalania faktów dotyczących zbrodni wojennych i innych poważnych naruszeń praw człowieka popełnionych w byłej Jugosławii (RECOM); [Popr. 111]

h)  poprawę konkurencyjności, otoczenia biznesowego oraz tworzenie małych i średnich przedsiębiorstw, zwiększenie wolumenu handlu i inwestycji, m.in. poprzez: propagowanie i wspieranie przedsiębiorczości, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw oraz rozwój lokalnych rynków transgranicznych i umiędzynarodowienie;

i)  zwiększenie liczby badań, pobudzenie technologicznego rozwoju, innowacji oraz technologii cyfrowych m.in. poprzez propagowanie wspólnego wykorzystania zasobów ludzkich i infrastruktury w celach badawczo-technologicznych.

ia)   poprawa transgranicznej współpracy policyjnej i sądowej oraz wymiany informacji w celu ułatwienia prowadzenia dochodzeń w sprawie transgranicznej przestępczości zorganizowanej i powiązanych przypadków przestępczości i korupcji gospodarczej i finansowej, nielegalnego handlu i przemytu, a także w celu ułatwienia ścigania tych przestępstw; [Popr. 112

ZAŁĄCZNIK IV

Wykaz najważniejszych wskaźników wykonania

W celu zmierzenia, w jakim stopniu Unia przyczyniła się do realizacji jej celów szczegółowych, oraz w celu zmierzenia postępów osiągniętych przez beneficjentów, należy korzystać z poniższego wykazu najważniejszych wskaźników wykonania i ich rocznej ewolucji: [Popr. 113]

1.  Złożony wskaźnik(32) dotyczący gotowości krajów objętych procesem rozszerzenia w zakresie podstawowych obszarów kryteriów politycznych przystąpienia (w tym demokracji, praworządności, wymiaru sprawiedliwości, zwalczania korupcji i przestępczości zorganizowanej oraz praw człowieka) (źródło: Komisja Europejska)

1a.  Złożony wskaźnik dotyczący wysiłków partnerów w zakresie pojednania, budowania pokoju, stosunków dobrosąsiedzkich i zobowiązań międzynarodowych oraz równości płci i praw kobiet. [Popr. 114]

1b.  Wskaźnik braku przemocy w połączeniu z ograniczeniem czynników stymulujących konflikt (np. wykluczenie polityczne lub gospodarcze) w oparciu o ocenę wyjściową. [Popr. 115]

1c.  Odsetek obywateli państw beneficjentów, którzy uważają się za dobrze poinformowanych o pomocy świadczonej przez Unię na podstawie niniejszego rozporządzenia (źródło: komisja Europejska). [Popr. 116]

2.  Gotowość krajów objętych procesem rozszerzenia do przeprowadzenia reformy administracji publicznej (źródło: Komisja Europejska)

3.  Złożony wskaźnik dotyczący gotowości kandydatów i potencjalnych kandydatów do przystąpienia do dorobku UE (źródło: Komisja Europejska)

3a.  Tempo i roczna ewolucja dostosowania do decyzji i środków podejmowanych w ramach WPZiB (źródło: ESDZ). [Popr. 117]

4.  Złożony wskaźnik gotowości kandydatów i potencjalnych kandydatów w odniesieniu do podstawowych obszarów kryteriów ekonomicznych (funkcjonująca gospodarka rynkowa i konkurencyjność) (źródło: Komisja Europejska)

5.  Wydatki w obszarze publicznego zabezpieczenia społecznego (odsetek PKB) (źródło: MOP) lub stopa zatrudnienia (źródło: statystyki krajowe)zgodnie ze wskazaniami MOP, wydatki na opiekę zdrowotną, nierówności dochodowe, wskaźnik ubóstwa, stopa zatrudnienia i stopa bezrobocia, zgodnie z oficjalnymi statystykami krajowymi. [Popr. 118]

5a.  Zmiany we współczynniku Giniego w odniesieniu do beneficjenta w czasie. [Popr. 119]

6.  Przepaść cyfrowa między beneficjentami a średnią unijną (źródło: Komisja Europejska, wskaźnik gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego (DESI))

7.  Wskaźnik odległości do granicy (Doing Business) (źródło: Bank Światowy)

8.  Energochłonność mierzona zużyciem energii pierwotnej i PKB (źródło: EUROSTAT)

9.  Ograniczenie lub eliminacja emisji gazów cieplarnianych (w kilotonach ekwiwalentu dwutlenku węgla) przy wsparciu UE

10.  Liczba programów współpracy transgranicznej z udziałem przyjętych i wdrożonych wśród beneficjentów IPA i IPA/państwa członkowskie UE (źródło: Komisja Europejska)zgodnie ze wskazaniami Komisji Europejskiej. [Popr. 120]

10a.  Liczba nowych organizacji uczestniczących w działaniach i programach w czasie. [Popr. 121]

W stosownych przypadkach wskaźniki będą przedstawione z podziałem na minimalny wiek i płeć. [Popr. 122]

(1) Dz.U. C 110 z 22.3.2019, s. 156.
(2) Dz.U. C 86 z 7.3.2019, s. 8.
(3)Dz.U. C 110 z 22.3.2019, s. 156.
(4)Dz.U. C 86 z 7.3.2019, s. 8.
(5) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z Dnia 27 marca 2019 r.
(6)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 231/2014 z dnia 11 marca 2014 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA II) (Dz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 11).
(7)Zasada „najpierw kwestie podstawowe” łączy w sobie praworządność i prawa podstawowe z dwoma innymi istotnymi obszarami procesu akcesyjnego: zarządzaniem gospodarczym – zwróceniem szczególnej uwagi na rozwój gospodarczy i poprawę konkurencyjności – oraz wzmocnieniem instytucji demokratycznych i reformą administracji publicznej. Każda z tych trzech podstawowych kwestii ma zasadnicze znaczenie dla procesów reform w krajach objętych procesem rozszerzenia i pozwala uwzględnić kluczowe obawy obywateli.
(8)COM(2018)0065.
(9)Europejski filar praw socjalnych uroczyście ogłoszony dnia 17 listopada 2017 r. przez Parlament Europejski, Radę i Komisję na Szczycie Społecznym na rzecz Sprawiedliwego Zatrudnienia i Wzrostu Gospodarczego w Göteborgu.
(10)Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1.
(11)Nowe rozporządzenie w sprawie programu Erasmus
(12)
(13)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).
(14)Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1).
(15)Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2).
(16)Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1).
(17)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 29).
(18)
(19)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).
(20)Rozporządzenie Rady (WE) nr 1085/2006 z dnia 17 lipca 2006 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA) (Dz.U. L 210 z 31.7.2006, s. 82).
(21)Rozporządzenie Rady (WE) nr 389/2006 z dnia 27 lutego 2006 r. ustanawiające instrument wsparcia finansowego w celu stymulowania rozwoju gospodarczego tureckiej wspólnoty cypryjskiej i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2667/2000 w sprawie Europejskiej Agencji Odbudowy (Dz.U. L 65 z 7.3.2006, s. 5).
(22)COM(2018)0374 – wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących celu „Europejska współpraca terytorialna” (Interreg) wspieranego w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego.
(23)COM(2018)0372 – wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności.
(24)COM(2018)0382 – wniosek Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczący Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (ESF+).
(25)COM(2018)0392 – wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia na podstawie planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013.
(26)https://ec.europa.eu/europeaid/policies/sustainable-development-goals_en
(27)https://ec.europa.eu/europeaid/policies/eu-approach-aid-effectiveness_en
(28) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (tekst jednolity) (Dz.U. L 26 z 28.1.2012, s. 1). 
(29) Dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U. L 175 z 5.7.1985, s. 40). 
(30)
(31)*Użycie tej nazwy pozostaje bez uszczerbku dla stanowisk w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244/1999 oraz opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.
(32)Trzy złożone wskaźniki są opracowywane przez Komisję Europejską na podstawie sprawozdań o krajach objętych procesem rozszerzenia, które to sprawozdania opierają się na licznych źródłach niezależnych.


Ramy naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji kontrahentów centralnych ***I
PDF 653kWORD 189k
Rezolucja
Tekst skonsolidowany
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ram na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do kontrahentów centralnych oraz zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, (UE) nr 648/2012 i (UE) 2015/2365 (COM(2016)0856 – C8-0484/2016 – 2016/0365(COD))
P8_TA(2019)0300A8-0015/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2016)0856),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0484/2016),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając uzasadnione opinie przedstawione – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez Senat Włoch, Kortezy Generalne Hiszpanii i Senat Rumunii, w których stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego z dnia 20 września 2017 r.(1),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 29 marca 2017 r.(2),

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8-0015/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 27 marca 2019 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... w sprawie ram na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do kontrahentów centralnych oraz zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, (UE) nr 648/2012 i (UE) 2015/2365

P8_TC1-COD(2016)0365


(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej(3),

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(4),

uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego(5),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Rynki finansowe mają decydujące znaczenie dla funkcjonowania nowoczesnych gospodarek. Im większy stopień ich integracji, tym większy potencjał efektywnej alokacji zasobów gospodarczych i potencjalnie lepsze wyniki gospodarcze. W celu usprawnienia funkcjonowania jednolitego rynku usług finansowych istotne jest jednak wprowadzenie procedur , aby przezwyciężyć nieprawidłowości w funkcjonowaniu rynku oraz zadbać o to, aby w przypadku gdy instytucja finansowa lub infrastruktura rynku finansowego prowadzącą działalność na tym rynku znajdzie się w trudnej sytuacji finansowej lub na progu upadłości, zdarzenie takie nie destabilizowało całego rynku finansowego ani nie hamowało wzrostu szeroko rozumianej gospodarki. Kontrahenci centralni (CCP) są kluczowymi elementami rynków finansowych pośredniczącymi pomiędzy uczestnikami, aby pełnić rolę nabywcy dla każdego sprzedawcy oraz sprzedawcy dla każdego nabywcy, a także odgrywają kluczową rolę w przetwarzaniu transakcji finansowych i zarządzaniu ekspozycjami z tytułu różnych rodzajów ryzyka związanych z takimi transakcjami. CCP centralizują obsługę transakcji i pozycji kontrahentów oraz wywiązują się z zobowiązań wynikających z transakcji, a także otrzymują odpowiednie zabezpieczenie od swoich członków w postaci depozytu zabezpieczającego i składek na fundusze na wypadek niewykonania zobowiązania.

(2)  Kontrahenci centralni (CCP) są kluczowymi elementami światowych rynków finansowych pośredniczącymi pomiędzy uczestnikami, aby pełnić rolę nabywcy dla każdego sprzedawcy oraz sprzedawcy dla każdego nabywcy, a także odgrywają kluczową rolę w przetwarzaniu transakcji finansowych i zarządzaniu ekspozycjami z tytułu różnych rodzajów ryzyka związanych z takimi transakcjami. CCP centralizują obsługę transakcji i pozycji kontrahentów oraz wywiązują się z zobowiązań wynikających z transakcji, a także wymagają odpowiedniego zabezpieczenia od swoich członków w postaci depozytu zabezpieczającego i składek na fundusze na wypadek niewykonania zobowiązania.

(3)  Integracja unijnych rynków finansowych oznacza, że CCP ewoluują od zaspokajania głównie potrzeb krajowych i obsługi rynków krajowych do pełnienia roli węzłów krytycznych na unijnych rynkach finansowych w szerszym kontekście. Obecnie CCP, którzy uzyskali zezwolenie na prowadzenie działalności w Unii, rozliczają kilka klas produktów, począwszy od pochodnych instrumentów finansowych i towarowych instrumentów pochodnych notowanych na giełdzie i będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym po instrumenty rynku kasowego, obligacje i inne produkty takie jak umowy repo. CCP świadczą swoje usługi w wymiarze transgranicznym na rzecz szerokiej grupy instytucji finansowych i innych w całej Unii. Chociaż niektórzy CCP, którzy uzyskali zezwolenie na prowadzenie działalności w Unii, nadal skupiają się na rynkach krajowych, wszystkie są podmiotami o znaczeniu systemowym przynajmniej na własnych rynkach krajowych.

(4)  Ponieważ znaczna część ryzyka finansowego związanego z unijnym systemem finansowym jest przetwarzana przez CCP i skoncentrowana w CCP w imieniu członków rozliczających i ich klientów, istotne znaczenie ma skuteczna regulacja i solidny nadzór nad CCP. W obowiązującym od sierpnia 2012 r. rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012(6) nakłada się na CCP wymóg przestrzegania wysokich norm ostrożnościowych, organizacyjnych i dotyczących prowadzenia działalności. Właściwe organy mają za zadanie sprawować pełny nadzór nad działalnością CCP, współpracując w ramach kolegiów organów nadzoru, które grupują odpowiednie organy stosownie do przypisanych im konkretnych zadań. Zgodnie z zobowiązaniami podjętymi przez przywódców grupy G-20 od czasu kryzysu finansowego w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 wymaga się również, aby zestandaryzowane instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym były centralnie rozliczane przez CCP. W związku z tym, że obowiązek centralnego rozliczania instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym wchodzi w życie, wielkość i zakres działalności prowadzonej przez CCP mogą się zwiększyć, co z kolei może przynieść dodatkowe wyzwania w odniesieniu do strategii zarządzania ryzykiem CCP.

(5)  Rozporządzenie (UE) nr 648/2012 przyczyniło się do zwiększenia odporności CCP i większych rynków finansowych na szereg ryzyk przetwarzanych przez CCP i koncentrowanych w CCP. Żaden system zasad i praktyk nie jest jednak w stanie zapobiec sytuacji, w której istniejące zasoby nie są odpowiednie do zarządzania ryzykiem ponoszonym przez CCP, uwzględniając co najmniej jeden przypadek niewykonania zobowiązania przez członków rozliczających. W obliczu scenariusza zakładającego poważne trudności finansowe lub zbliżającą się upadłość instytucje finansowe powinny co do zasady nadal podlegać standardowemu postępowaniu upadłościowemu. Jak pokazał kryzys finansowy, w szczególności w okresie przedłużającej się niestabilności i niepewności gospodarczej, tego rodzaju postępowanie może zakłócać funkcje o podstawowym znaczeniu dla gospodarki, zagrażając tym samym stabilności finansowej. Standardowe procedury upadłościowe stosowane w odniesieniu do przedsiębiorstw nie zawsze mogą zapewnić wystarczająco szybką interwencję lub nadać odpowiedni priorytet zachowaniu ciągłości krytycznych funkcji instytucji finansowych w celu zachowania stabilności finansowej. Aby zapobiec takim negatywnym skutkom standardowego postępowania upadłościowego, konieczne jest utworzenie specjalnych ram w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do CCP.

(6)  Kryzys ujawnił również brak odpowiednich narzędzi do utrzymania funkcji krytycznych pełnionych przez instytucje finansowe będące na progu upadłości. Ponadto uwydatnił brak ram umożliwiających współpracę i koordynację między organami, w szczególności tymi zlokalizowanymi w różnych państwach członkowskich lub jurysdykcjach, na rzecz zapewnienia podjęcia szybkich i zdecydowanych działań. Wobec braku takich instrumentów oraz ram współpracy i koordynacji państwa członkowskie były zmuszone ratować instytucje finansowe za pomocą pieniędzy podatników, aby powstrzymać efekt domina i zmniejszyć panikę. Mimo że CCP nie byli bezpośrednimi odbiorcami publicznego wsparcia finansowego w czasie kryzysu, byli oni pośrednimi beneficjentami działań pomocowych podjętych w odniesieniu do banków i zostali objęci ochroną przed skutkami, jakie odczuliby w przypadku niewywiązania się przez banki ze swoich zobowiązań. Konieczne jest zatem utworzenie ram na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do CCP, aby ograniczyć korzystanie z pieniędzy podatników w przypadku ich niekontrolowanej upadłości. Takie ramy powinny również uwzględniać możliwość przystąpienia przez CCP do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji z przyczyn innych niż niewykonanie zobowiązania przez co najmniej jednego z członków rozliczających.

(7)  Celem wiarygodnych ram na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest zapewnienie, w jak najszerszym zakresie, aby CCP określiły środki wyjścia z trudnej sytuacji finansowej, utrzymania funkcji krytycznych CCP, który znajduje się na progu upadłości lub jest zagrożony upadłością, przy jednoczesnej likwidacji pozostałej działalności w ramach standardowego postępowania upadłościowego, a także zachowania stabilności finansowej przy ograniczeniu kosztów związanych z upadłością CCP, które ponoszą klienci końcowi i podatnicy. Ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dodatkowo zwiększają gotowość CCP i organów do łagodzenia napięć finansowych i zapewniania organom pełniejszego wglądu w przygotowania CCP na wypadek wystąpienia scenariuszy warunków skrajnych. Ramy zapewniają również organom uprawnienia do przygotowania się na potencjalną restrukturyzację i uporządkowaną likwidację CCP oraz zajęcia się pogarszającą się sytuacją CCP w sposób skoordynowany, przyczyniając się tym samym do sprawnego funkcjonowania rynków finansowych.

(8)  Obecnie w Unii nie istnieją żadne zharmonizowane przepisy dotyczące naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP. Niektóre państwa członkowskie uchwaliły już zmiany w przepisach wymagające od CCP opracowania planów naprawy oraz wprowadzające mechanizmy służące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP znajdujących się na progu upadłości. Ponadto istnieją znaczne różnice materialne i proceduralne między państwami członkowskimi, jeżeli chodzi o przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne regulujące kwestię niewypłacalności CCP. Brak wspólnych warunków, uprawnień i procedur dotyczących naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP stanowi potencjalną przeszkodę w skutecznym funkcjonowaniu rynku wewnętrznego oraz utrudnia współpracę między organami krajowymi prowadzącymi postępowanie upadłościowe wobec CCP oraz stosującymi odpowiednie mechanizmy podziału strat pomiędzy członków CCP zarówno w Unii, jak i na całym świecie. Jest tak szczególnie w sytuacji, gdy różne podejścia sprawiają, że organy krajowe nie dysponują takim samym stopniem kontroli lub takimi samymi możliwościami przeprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP. Tego rodzaju różnice w systemach naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą różnie wpływać na CCP i ich członków w poszczególnych państwach członkowskich, powodując potencjalne zakłócenia konkurencji na rynku wewnętrznym. Brak wspólnych przepisów i instrumentów regulujących postępowanie w przypadku trudnej sytuacji finansowej lub upadłości CCP może wpłynąć na wybory dokonywane przez uczestników w odniesieniu do rozliczania oraz na wybór miejsca prowadzenia działalności przez CCP, uniemożliwiając tym samym CCP pełne korzystanie z ich podstawowych wolności na jednolitym rynku. Może to z kolei zniechęcić uczestników do korzystania z usług CCP poza granicami kraju na rynku wewnętrznym oraz utrudnić dalszą integrację na rynkach kapitałowych w Europie. Konieczne jest zatem wprowadzenie wspólnych przepisów dotyczących naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji we wszystkich państwach członkowskich w celu zapewnienia, aby zdolność finansowa państw członkowskich i ich organów w zakresie zarządzania upadłością nie ograniczała CCP w korzystaniu ze swobód rynku wewnętrznego.

(9)  Przegląd ram regulacyjnych mających zastosowanie do banków i innych instytucji finansowych, który został przeprowadzony w następstwie kryzysu, a w szczególności wzmocnienie buforów kapitałowych i płynności banków, lepsze instrumenty polityki makroostrożnościowej i kompleksowe przepisy dotyczące naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, zmniejszyły prawdopodobieństwo wystąpienia w przyszłości kryzysów i zwiększyły odporność wszystkich instytucji finansowych i infrastruktur rynkowych, w tym CCP, na napięcia gospodarcze, czy to spowodowane zaburzeniami systemowymi, czy zdarzeniami charakterystycznymi dla poszczególnych instytucji. Od dnia 1 stycznia 2015 r. system naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do banków jest stosowany we wszystkich państwach członkowskich zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE(7).

(10)  Opierając się na podejściu zakładającym naprawę oraz restrukturyzację i uporządkowaną likwidację banków, właściwe organy i organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny być przygotowane i powinny posiadać odpowiednie instrumenty naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, aby radzić sobie z sytuacjami upadłości poszczególnych CCP. Z uwagi jednak na ich różne funkcje i modele biznesowe ryzyko nieodłącznie związane z bankami i CCP jest różne. Potrzebne są zatem konkretne narzędzia i uprawnienia w przypadku scenariuszy zakładających upadłość CCP spowodowaną zarówno upadłością członków rozliczających CCP, jak i zdarzeniami niezwiązanymi z niewykonaniem zobowiązania.

(11)  Zastosowanie rozporządzenia jest konieczne, aby uzupełnić i wykorzystać jako podstawę podejście ustanowione rozporządzeniem (UE) nr 648/2012, w którym przewidziano jednolite wymogi ostrożnościowe mające zastosowanie do CCP. Ustanowienie wymogów w zakresie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w dyrektywie mogłoby spowodować niespójności w wyniku przyjęcia potencjalnie różnych przepisów krajowych w odniesieniu do dziedziny, która zasadniczo jest regulowana prawem Unii mającym bezpośrednie zastosowanie i w coraz większym stopniu charakteryzuje się transgranicznym świadczeniem usług CCP. Właściwe jest zatem przyjęcie także jednolitych i mających bezpośrednie zastosowanie przepisów dotyczących naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP.

(12)  Aby zapewnić spójność z istniejącymi przepisami Unii w dziedzinie usług finansowych oraz jak najwyższy stopień stabilności finansowej w całej Unii, system naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien mieć zastosowanie do wszystkich CCP podlegających wymogom ostrożnościowym określonym w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012, niezależnie od tego, czy mają oni licencję na prowadzenie działalności bankowej. Chociaż profile ryzyka w związku z alternatywnymi strukturami przedsiębiorstw mogą się różnić, niniejsze rozporządzenie traktuje CCP jako niezależne podmioty działające w ramach dowolnej grupy lub struktury rynkowej oraz zapewnia, że plan naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP stanowi odrębną całość, niezależnie od struktury grupy, do której należy dany CCP. Odnosi się to w szczególności do wymogów dotyczących utrzymywania wystarczających zasobów finansowych na poziomie podmiotu w celu zarządzania sytuacją związaną lub niezwiązaną z niewykonaniem zobowiązania.

(13)  Aby zapewnić skuteczne i efektywne podjęcie działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zgodność tych działań z celami w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, państwa członkowskie powinny wyznaczyć organy administracji publicznej lub organy, którym powierzono uprawnienia w zakresie administracji publicznej, do wykonywania funkcji i zadań związanych z restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Państwa członkowskie powinny również dopilnować, by tym organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przydzielono odpowiednie zasoby. W przypadku gdy państwo członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za nadzór ostrożnościowy nad CCP jako organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, należy zagwarantować niezależność procesu decyzyjnego oraz wprowadzić wszelkie konieczne rozwiązania, aby rozdzielić zadania w zakresie nadzoru od zadań restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w celu uniknięcia wszelkich konfliktów interesów oraz ryzyka zwłoki we wprowadzaniu uregulowań.

(14)  Ze względu na potencjalne skutki upadłości CCP i późniejszych działań dla systemu finansowego i gospodarki odnośnego państwa członkowskiego oraz ewentualną konieczność wykorzystania w ostateczności środków publicznych w celu zaradzenia sytuacji kryzysowej ministerstwa finansów lub inne właściwe ministerstwa państw członkowskich powinny już na wczesnym etapie być ściśle zaangażowane w proces naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

(15)  Ponieważ CCP często świadczą usługi na skalę unijną prowadzenie skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wymaga współpracy między właściwymi organami oraz organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w ramach kolegiów organów nadzoru oraz kolegiów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zwłaszcza na etapach przygotowywania naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Obejmuje to ocenę planów naprawy opracowanych przez CCP, ocenę planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przygotowanych przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP oraz usuwanie wszelkich przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

(16)  W przypadku restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP należy zachować równowagę między, z jednej strony, potrzebą stosowania procedur uwzględniających pilny charakter sytuacji i umożliwiających znalezienie skutecznych, sprawiedliwych i terminowych rozwiązań oraz, z drugiej strony, koniecznością ochrony stabilności finansowej we wszystkich państwach członkowskich, w których CCP świadczy usługi. Organy, których obszary kompetencji odczułyby skutki upadłości CCP, powinny podzielić się swoimi opiniami podczas posiedzeń kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, aby osiągnąć te cele. Aby zapewnić regularną wymianę opinii i koordynację z właściwymi organami państw trzecich, organy te należy, w razie potrzeby, zaprosić do udziału w posiedzeniach kolegiów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w charakterze obserwatorów. Organy powinny zawsze brać pod uwagę wpływ swoich decyzji na stabilność finansową w państwach członkowskich, w których działalność CCP ma zasadnicze lub istotne znaczenie dla lokalnych rynków finansowych, z uwzględnieniem tych państw, w których zlokalizowani są członkowie rozliczający oraz w których znajdują się powiązane systemy obrotu i infrastruktury rynku finansowego.

(16a)  Ze względu na transgraniczny globalny charakter niektórych operacji CCP decyzje organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą mieć skutki gospodarcze i fiskalne w innych jurysdykcjach. W sytuacjach naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji należy pamiętać, na ile jest to racjonalnie możliwe, o takich skutkach transgranicznych, biorąc również pod uwagę suwerenność administracji skarbowej w innych jurysdykcjach.

(17)  Aby przygotować decyzje ESMA dotyczące przypisanych jej zadań oraz aby zapewnić kompleksowe zaangażowanie EUNB i jego członków w przygotowywanie tych decyzji, ESMA powinien utworzyć wewnętrzny komitet ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zaprosić odpowiednie właściwe organy EUNB do udziału w jego posiedzeniach w charakterze obserwatorów.

(18)  Aby zapobiec ewentualnej upadłości CCP w sposób skuteczny i proporcjonalny, organy powinny uwzględnić szereg czynników podczas wykonywania swoich uprawnień w zakresie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, takich jak charakter działalności CCP, struktura prawna i organizacyjna, profil ryzyka, wielkość, status prawny oraz wzajemne powiązania z systemem finansowym. Organy powinny także rozważyć, czy upadłość i późniejsza likwidacja w ramach standardowego postępowania upadłościowego miałyby znaczący negatywny wpływ na rynki finansowe, inne instytucje finansowe lub szeroko rozumianą gospodarkę.

(19)  W celu skutecznego postępowania z CCP będącymi na progu upadłości organy powinny posiadać uprawnienia do stosowania wobec CCP środków przygotowawczych. Należy ustanowić minimalną normę w odniesieniu do treści i informacji, które należy zawrzeć w planach naprawy, w celu zapewnienia, aby wszystkie CCP w Unii dysponowały dostatecznie szczegółowymi planami naprawy na wypadek znalezienia się w trudnej sytuacji finansowej. Plany te powinny przewidywać odpowiedni zestaw scenariuszy zakładających zarówno warunki skrajne dla całego systemu, jak i warunki skrajne dotyczące konkretnie danego CCP. Scenariusze te powinny przewidywać sytuacje skrajne, które byłyby bardziej skrajne niż warunki przyjmowane do celów regularnych testów warunków skrajnych przewidzianych w rozdziale XII rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 153/2013, a jednocześnie scenariusze te muszą pozostawać prawdopodobne, tj. na przykład zakładać upadłość więcej niż dwóch członków rozliczających, na których CCP ma największą ekspozycję, oraz jednego bądź kilku innych CCP. Plan naprawy powinien stanowić część zasad operacyjnych CCP, które zostały umownie uzgodnione z członkami rozliczającymi. Wspomniane zasady operacyjne powinny także zawierać przepisy zapewniające wykonalność środków naprawczych określonych w planie we wszystkich scenariuszach. Plany naprawy nie powinny zakładać dostępu do publicznego wsparcia finansowego ani narażenia podatników na ryzyko poniesienia strat.

(19a)  Plany naprawy powinny zapewniać odpowiednie zachęty dla CCP, członków rozliczających i klientów, aby nie dopuścić do dalszego pogarszania się sytuacji oraz zachęcać do współpracy. Aby struktura zachęt była wiarygodna, odstępstwa od planu naprawy powinny podlegać zatwierdzeniu przez właściwy organ.

(20)  CCP powinny przygotowywać i regularnie aktualizować swoje plany naprawy. ▌Faza naprawcza w tym kontekście powinna rozpocząć się, gdy nastąpi znaczące pogorszenie sytuacji finansowej CCP lub gdy istnieje ryzyko naruszenia obowiązujących go wymogów ostrożnościowych określonych w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012. Należy to określić w odniesieniu do ram dotyczących wskaźników jakościowych lub ilościowych zawartych w planie naprawy.

(20a)  Plany naprawy powinny czuwać nad tym, by kolejność stosowania instrumentów naprawy odpowiednio równoważyła podział strat między CCP, członków rozliczających i ich klientów. Zasadniczo straty powinny być rozdzielone między CCP, członków rozliczających i ich klientów w zależności od ich zdolności kontrolowania ryzyka. Ma to na celu stworzenie silnych zachęt ex ante i zapewnienie sprawiedliwego podziału strat i na tej podstawie podział strat również w odniesieniu do strat niezwiązanych z niewykonaniem zobowiązania powinien odzwierciedlać poziom odpowiedzialności każdej zaangażowanej zainteresowanej strony. Plany naprawy powinny gwarantować, że będzie można liczyć na kapitał CCP w kwestii pokrycia pierwszych strat w przypadkach niewykonania zobowiązania, a tym bardziej w przypadkach niezwiązanych z niewykonaniem zobowiązania. Przed zastosowaniem jakichkolwiek instrumentów podziału strat między klientów powinno się przewidzieć znaczną absorpcję strat przez członków rozliczających.

(21)  CCP powinien przedłożyć swój plan naprawy właściwym organom i kolegium organów nadzoru powołanym zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 648/2012 w celu poddania go kompleksowej ocenie przeprowadzonej na podstawie wspólnej decyzji kolegium. W ramach oceny należy sprawdzić, czy plan jest kompleksowy oraz czy umożliwia przywrócenie rentowności CCP w rozsądnym terminie, nawet w okresach bardzo trudnej sytuacji finansowej.

(22)  W planach naprawy należy wyczerpująco opisać działania, jakie CCP podjąłby w odniesieniu do wszelkich niewykonanych zobowiązań, niepokrytych strat, spadku płynności lub niedoboru kapitału, a także należy opisać działania mające na celu uzupełnienie wszelkich uszczuplonych zasobów finansowych wniesionych z góry oraz uzgodnienia dotyczące płynności w celu przywrócenia rentowności CCP i jego ciągłej zdolności do spełniania wymogów dotyczących udzielenia zezwolenia i w tym celu plany te muszą uwzględniać wystarczającą zdolność do pokrycia strat. Przewidziane instrumenty powinny być kompleksowe. Każdy instrument powinien być niezawodny, terminowy i oparty na solidnej podstawie prawnej. Powinny one stwarzać odpowiednie zachęty dla akcjonariuszy CCP, członków i ich klientów, aby kontrolowali oni ryzyko, które wnoszą do systemu lub które ponoszą w systemie, monitorowali działania CCP związane z podejmowaniem ryzyka i zarządzania nim oraz uczestniczyli w procesie zarządzania skutkami niewykonania zobowiązania.

(22a)  Plany naprawy powinny wyraźnie określać działania, które mają zostać podjęte przez CCP w przypadku cyberataków, których potencjalnym skutkiem byłoby doprowadzenie do znaczącego pogorszenia ich sytuacji finansowej lub powstania ryzyka niespełnienia obowiązujących je wymogów ostrożnościowych wynikających z rozporządzenia (UE) nr 648/2012.

(23)  CCP powinni zapewnić, aby ich plany były niedyskryminujące i wyważone pod względem skutków i generowanych zachęt. Nie powinni oni działać na niekorzyść członków rozliczających ani klientów w sposób nieproporcjonalny. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 648/2012, CCP powinni zapewnić ograniczoną ekspozycję swoich członków rozliczających wobec CCP. CCP powinni zapewnić uczestnictwo wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron w sporządzaniu planu naprawy, zarówno poprzez ich udział w posiedzeniach komisji CCP ds. ryzyka, jak i – stosownie do sytuacji – poprzez prowadzenie z nimi odpowiednich konsultacji. W związku z tym, że można spodziewać się, iż zainteresowane strony będą różnić się opiniami, CCP powinni ustanowić jasne procesy zarządzania różnorodnością poglądów zainteresowanych stron oraz wszelkimi konfliktami interesów między nimi a CCP.

(23a)  CCP powinni dopilnować, aby klienci członków rozliczających wykonujących zobowiązanie otrzymali odpowiednią rekompensatę, jeżeli ich aktywa zostaną wykorzystane podczas procesu naprawy.

(24)  W związku z globalnym charakterem rynków obsługiwanych przez CCP należy zagwarantować, że CCP będzie w stanie, w stosownych przypadkach, stosować warianty naprawy w odniesieniu do umów lub aktywów regulowanych przepisami państwa trzeciego lub w odniesieniu do podmiotów mających siedzibę w państwach trzecich. Zasady operacyjne CCP powinny zatem obejmować przepisy umowne zapewniające taką zdolność.

(25)  Jeżeli CCP nie przedstawi odpowiedniego planu naprawy, właściwe organy powinny być uprawnione do zażądania od CCP przedsięwzięcia środków niezbędnych do usunięcia istotnych niedociągnięć planu w celu wzmocnienia działalności CCP i zapewnienia, aby CCP był w stanie odbudować swój kapitał lub dostosować swój portfel w razie upadłości. Wspomniane uprawnienie powinno umożliwić właściwym organom podejmowanie działań zapobiegawczych w zakresie, w jakim jest to konieczne, aby wyeliminować wszelkie niedociągnięcia i tym samym osiągnąć cele stabilności finansowej.

(25a)  W przypadkach gdy CCP w trakcie naprawy zastosuje wobec wykonujących zobowiązania członków rozliczających oraz ich klientów instrumenty podziału pozycji i strat wykraczające poza kaskadowe pokrywanie strat przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 i w rezultacie nie przystąpi do procesu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, właściwy organ powinien być uprawniony, po przywróceniu dostosowanego portfela, do nałożenia na dany CCP obowiązku wyrównania strat uczestników poprzez wypłatę gotówki lub, w stosowanych przypadkach, obowiązku wyemitowania przez ten CCP instrumentów właścicielskich odnoszących się do przyszłych zysków CCP.

(26)  Planowanie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest zasadniczym elementem ich skutecznego przeprowadzenia. Plany powinny być opracowywane przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP i wspólnie zatwierdzane przez odpowiednie organy kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Organy powinny dysponować wszystkimi informacjami niezbędnymi do określenia funkcji krytycznych i zapewnienia ich ciągłości. Zasady operacyjne CCP, które zostały umownie uzgodnione z członkami rozliczającymi, powinny zawierać postanowienia mające na celu zagwarantowanie wykonalności środków restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przez organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w tym wezwania do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

(27)  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, na podstawie oceny możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, powinny posiadać uprawnienia pozwalające zażądać wprowadzenia zmian w strukturze prawnej i organizacji CCP bezpośrednio lub pośrednio za pośrednictwem właściwego organu, podjęcia niezbędnych i proporcjonalnych środków w celu ograniczenia lub usunięcia istotnych przeszkód w stosowaniu instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także zapewnienia możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wobec odnośnych podmiotów.

(28)  Plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz oceny możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stanowią obszary, w których nad względami codziennej praktyki nadzorczej przeważa konieczność przyspieszenia oraz zapewnienia sprawnej realizacji działań restrukturyzacyjnych w celu ochrony funkcji krytycznych CCP i zabezpieczenia stabilności finansowej. W przypadku braku zgody między poszczególnymi członkami kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji co do decyzji, które mają zostać podjęte w odniesieniu do planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP, oceny możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP oraz decyzji w sprawie usunięcia wszelkich przeszkód w realizacji tego planu, ESMA powinien pełnić funkcję mediatora zgodnie z art. 19 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. Tego rodzaju wiążąca mediacja prowadzona przez ESMA powinna jednak zostać przygotowana do rozpatrzenia przez komitet wewnętrzny ESMA, biorąc pod uwagę kompetencje członków ESMA do zapewnienia stabilności finansowej oraz do nadzorowania członków rozliczających w kilku państwach członkowskich. Zgodnie z rozporządzeniem ustanawiającym EUNB niektóre właściwe organy należy zaprosić do udziału w posiedzeniach komitetu wewnętrznego ESMA w roli obserwatorów, z uwagi na fakt, że organy takie wykonują podobne zadania na podstawie dyrektywy 2014/59/UE. Tego rodzaju wiążąca mediacja nie powinna uniemożliwiać stosowania w innych przypadkach mediacji niewiążącej zgodnie z art. 31 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

(29)  ▌W zależności od struktury grupy, do której należy CCP, konieczne może być określenie w planie naprawy CCP warunków, po spełnieniu których jednostka dominująca lub inny podmiot powiązany uruchomi względem CCP należącego do tej samej grupy uzgodnione na zasadzie dobrowolności stosunki umowne lub inne wiążące stosunki, takie jak gwarancje jednostki dominującej lub umowy dotyczące kontroli oraz transferu zysków i strat lub inne formy wsparcia operacyjnego. Przejrzystość takich uzgodnień ograniczyłaby ryzyko dla płynności i wypłacalności podmiotu powiązanego, który zapewnia wsparcie CCP znajdującemu się w trudnej sytuacji finansowej. Wszelkie zmiany takich uzgodnień należy uznać za istotną zmianę celów przeglądu planu naprawy.

(30)  Ze względu na poufny charakter informacji zawartych w planach naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji plany te powinny podlegać odpowiednim przepisom o poufności.

(31)  Właściwe organy powinny przekazywać plany naprawy i wszelkie zmiany tych planów odpowiednim organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które z kolei powinny przekazywać plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i wszelkie zmiany tych planów właściwym organom, tak aby każdy odpowiedni organ stale posiadał wszystkie odpowiednie informacje.

(32)  W celu utrzymania stabilności finansowej istotne jest, by właściwe organy były w stanie zaradzić pogorszeniu sytuacji finansowej i gospodarczej CCP, zanim ten znajdzie się w sytuacji, w której organy nie będą miały innej alternatywy niż przeprowadzić jego restrukturyzację i uporządkowaną likwidację lub zalecić mu zmianę polityki, gdy prowadzone działania mogą okazać się szkodliwe dla ogólnej stabilności finansowej. W związku z powyższym właściwym organom należy przyznać uprawnienia do podjęcia wczesnej interwencji w celu uniknięcia lub zminimalizowania niekorzystnych skutków dla stabilności finansowej lub w interesie klientów, które mogłyby wynikać z wdrożenia przez CCP pewnych środków. Uprawnienia do podjęcia wczesnej interwencji należy przyznać właściwym organom oprócz ich uprawnień przewidzianych w przepisach krajowych państw członkowskich lub określonych w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do okoliczności innych niż uznawane za wczesną interwencję. Uprawnienia do podjęcia wczesnej interwencji powinny obejmować uprawnienie do ograniczenia lub zakazu wszelkich wynagrodzeń z tytułu kapitału własnego i instrumentów traktowanych jak kapitał własny w możliwie najszerszym zakresie bez powodowania rażącego niewykonania zobowiązania, łącznie z wypłatą dywidend i skupem akcji własnych przez CCP, oraz obejmować uprawnienia do ograniczenia, zamrożenia lub zakazu wszelkich wypłat zmiennych składników wynagrodzenia na mocy dyrektywy 2013/36/UE i wytycznych EUNB EUNB/GL/2015/22, uznaniowych świadczeń emerytalnych i bardzo wysokich odpraw kierownictwu.

(33)  Na etapie naprawy oraz wczesnej interwencji akcjonariusze powinni zachować swoje pełne prawa. Tracą oni takie prawa, kiedy CCP zostanie objęte restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Wszelkie wynagrodzenia z tytułu kapitału własnego i instrumentów traktowanych jak kapitał własny, w tym wypłata dywidend i skup akcji własnych przez CCP, powinny zostać, w możliwie najszerszym zakresie, ograniczone lub zakazane w trakcie procesu naprawy.

(34)  Ramy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny przewidywać uruchomienie procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odpowiednim terminie, zanim CCP stanie się niewypłacalny. CCP należy uznać za podmiot będący na progu upadłości lub zagrożony upadłością, jeżeli narusza lub prawdopodobnie w bliskiej przyszłości naruszy wymogi, których spełnienie jest konieczne dla zachowania zezwolenia, jeżeli mimo naprawy nie udało się przywrócić rentowności, jeżeli aktywa CCP są lub prawdopodobnie w bliskiej przyszłości będą niższe od jego zobowiązań, jeżeli CCP jest lub prawdopodobnie w bliskiej przyszłości będzie niezdolny do spłaty swoich długów w terminie ich wymagalności lub jeżeli CCP potrzebuje publicznego wsparcia finansowego. Fakt, iż CCP nie spełnia wszystkich wymogów dotyczących udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności, nie powinien jednak sam w sobie uzasadniać uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Aby umożliwić terminowe przystąpienie do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, podważenie decyzji podjętej przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o przyspieszeniu przejścia z naprawy do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest możliwe wyłącznie z istotnych powodów, jak ten, że decyzja, w oparciu o dostępne wówczas informacje, była arbitralna i nieuzasadniona w momencie jej podjęcia.

(35)  Zapewnienie awaryjnego wsparcia płynnościowego przez bank centralny – gdy taki instrument jest dostępny – nie powinno samo w sobie stanowić okoliczności wskazującej, że CCP jest lub w najbliższej przyszłości będzie niezdolne do spłaty swoich zobowiązań w terminie ich wymagalności. W celu utrzymania stabilności finansowej, w szczególności w przypadku systemowego niedoboru płynności, gwarancje państwowe dotyczące instrumentów wsparcia płynności udostępnianych przez banki centralne lub gwarancje państwowe dotyczące nowo wyemitowanych zobowiązań w celu zaradzenia poważnym zakłóceniom w gospodarce państwa członkowskiego nie powinny prowadzić do uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jeżeli spełnionych jest szereg warunków.

(36)  Jeżeli CCP spełnia warunki dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP powinien dysponować ujednoliconym zestawem instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz uprawnień. Ich wykorzystanie powinno podlegać wspólnym warunkom, celom i ogólnym zasadom. Wykorzystanie tych dodatkowych instrumentów i uprawnień przez organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinno być jednak zgodne z zasadami i celami restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Wykorzystanie tych instrumentów lub uprawnień nie powinno w szczególności rzutować na możliwości skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grup transgranicznych. Mając na uwadze cel polegający na uniknięciu, na ile to możliwe, wykorzystania funduszy publicznych i uwzględniając trudność w precyzyjnym przewidzeniu charakteru poważnego kryzysu, w obliczu którego organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji musiałby podjąć działania, nie należy wykluczać ex ante żadnych instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Aby nie dopuścić do pokusy nadużycia i skuteczniej chronić podatników, właściwe organy powinny z góry określić jasne i kompleksowe środki służące odzyskaniu w możliwie największym stopniu tych funduszy od uczestników rozliczających.

(37)  Główne cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny zatem obejmować zapewnienie ciągłości funkcji krytycznych, aby uniknąć negatywnych skutków dla stabilności finansowej, oraz ochronę środków publicznych ▌.

(38)  Funkcje krytyczne CCP będącego na progu upadłości powinny być kontynuowane, należy je jednak przeformułować, uwzględniając w stosownych przypadkach zmiany w zarządzaniu, za pomocą instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przy wykorzystaniu, w możliwie największym stopniu, środków prywatnych. Cel ten można osiągnąć albo przez sprzedaż CCP wypłacalnej osobie trzeciej lub połączenie go z tą osobą, albo też przez restrukturyzację lub umorzenie umów i zobowiązań CCP przez podział strat i przeniesienie pozycji z członka niewykonującego zobowiązania na członków wykonujących zobowiązanie, albo dokonując dokapitalizowania CCP przez umorzenie jego akcji lub umorzenie i konwersję jego zadłużenia na kapitał własny. Zgodnie z celem dotyczącym utrzymywania funkcji krytycznych CCP i przed przeprowadzeniem wyżej opisanych działań, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien rozważyć wyegzekwowanie wszelkich bieżących i zaległych zobowiązań umownych CCP, w tym przede wszystkim wszelkich zobowiązań umownych członków rozliczających w zakresie reagowania na wezwania do wniesienia środków pieniężnych lub przejmowania pozycji członków rozliczających niewykonujących zobowiązania, przy zastosowaniu aukcji lub innych uzgodnionych metod przewidzianych w zasadach operacyjnych CCP, a także każdego bieżącego i zaległego zobowiązania umownego obligującego strony inne niż członkowie rozliczający do udzielenia wszelkich form wsparcia finansowego. Zobowiązania umowne powinny być egzekwowane przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w taki sposób, w jaki wezwano by do ich wykonania w ramach standardowego postępowania upadłościowego.

(39)  Szybkie i zdecydowane działania są niezbędne do podtrzymania zaufania rynku i zminimalizowania efektu domina. Gdy warunki dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zostaną spełnione, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP nie powinien zwlekać z podjęciem odpowiedniego i skoordynowanego działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w interesie publicznym. Do upadłości CCP może dojść w okolicznościach wymagających natychmiastowej reakcji ze strony odpowiedniego organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Organ ten powinien mieć zatem możliwość podjęcia działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji niezależnie od skorzystania przez CCP ze środków naprawczych lub bez nakładania obowiązku skorzystania w pierwszej kolejności z uprawnień do przeprowadzenia wczesnej interwencji.

(40)  Podejmując działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP powinny uwzględniać środki przewidziane w planach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji opracowanych przez kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz stosować się do tych środków, chyba że według oceny organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zostaną osiągnięte skuteczniej w wyniku podjęcia działań nieprzewidzianych w planach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien niezwłocznie poinformować kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o działaniach w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jakie planuje podjąć, w szczególności, jeżeli takie działania odbiegają od planu.

(41)  Ingerencja w prawa własności powinna być proporcjonalna do zagrożenia dla stabilności finansowej. Instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji należy zatem stosować wyłącznie w odniesieniu do tych CCP, które spełniają warunki restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w szczególności gdy jest to konieczne do osiągnięcia celu stabilności finansowej leżącego w interesie publicznym. W związku z tym, że instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz uprawnienia mogą naruszać prawa akcjonariuszy, członków rozliczających, ich klientów i szerzej pojętych wierzycieli, restrukturyzację i uporządkowaną likwidację powinno się przeprowadzać jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne z punktu widzenia interesu publicznego, a jakakolwiek ingerencja w te prawa powinna być zgodna z Kartą. W szczególności, jeżeli wierzyciele należący do tej samej kategorii są traktowani w różny sposób w kontekście działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, takie różnice powinny być uzasadnione interesem publicznym i proporcjonalne do rozwiązywanych zagrożeń oraz nie mogą prowadzić bezpośrednio ani pośrednio do dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

(42)  Zainteresowani akcjonariusze, członkowie rozliczający i wierzyciele nie powinni ponieść większych strat niż te, które ponieśliby, gdyby organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie podjął działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wobec CCP, i zamiast tego byliby objęci możliwymi zaległymi zobowiązaniami zgodnie z planem naprawy CCP lub innymi uzgodnieniami zawartymi w zasadach operacyjnych lub gdyby CCP został zlikwidowany w ramach standardowego postępowania upadłościowego. W przypadku częściowego przeniesienia aktywów CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją na rzecz nabywcy prywatnego lub CCP pomostowego, pozostała część danego CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją powinna zostać zlikwidowana w ramach standardowego postępowania upadłościowego.

(43)  W celu ochrony prawa akcjonariuszy, ▌wierzycieli, członków rozliczających i ich klientów należy określić wyraźne obowiązki dotyczące wyceny aktywów i zobowiązań CCP oraz wycenę środków, które te podmioty otrzymałyby, gdyby organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie podjął działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Rozpoczęcie wyceny powinno być możliwe już na etapie naprawy. Przed podjęciem jakichkolwiek działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji należy przeprowadzić uczciwą i realistyczną wycenę aktywów i zobowiązań CCP z uwzględnieniem ceny, po której przeprowadzone zostałoby rozwiązanie umów w CCP, a która to cena powinna odzwierciedlać zmienność i płynność rynkową w momencie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Od takiej wyceny powinno przysługiwać prawo do odwołania jedynie łącznie z decyzją o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponadto, w niektórych przypadkach, należy przeprowadzić, po zastosowaniu instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, porównania ex post faktycznego potraktowania akcjonariuszy, wierzycieli, członków rozliczających i ich klientów oraz sposobu, w jaki zostaliby potraktowani, gdyby organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie podjął działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wobec CCP i gdyby zamiast tego byli objęci możliwymi zaległymi zobowiązaniami zgodnie z planem naprawy CCP lub innymi uzgodnieniami zawartymi w jego zasadach operacyjnych lub w przypadku wszczęcia standardowego postępowania upadłościowego, z należytym uwzględnieniem wszelkich negatywnych skutków niestabilności systemowej i zawirowań na rynku. Jeżeli akcjonariusze, wierzyciele, członkowie rozliczający i ich klienci otrzymali, z tytułu swoich roszczeń lub w ramach odszkodowania za nie, kwotę mniejszą od tej, jaką otrzymaliby, gdyby organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie podjął działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wobec CCP i jeśli zamiast tego objęci byliby możliwymi zaległymi zobowiązaniami zgodnie z planem naprawy CCP lub innymi uzgodnieniami zawartymi zasadach operacyjnych lub w przypadku wszczęcia standardowego postępowania upadłościowego, z należytym uwzględnieniem wszelkich możliwych negatywnych skutków niestabilności systemowej i zawirowań na rynku, powinni, w niektórych przypadkach, być uprawnieni do otrzymania kwoty stwierdzonej różnicy. Obliczanie kwoty, którą otrzymaliby, nie powinno zakładać publicznego wsparcia finansowego. W przeciwieństwie do wyceny poprzedzającej działanie w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinna istnieć możliwość zaskarżenia tego porównania odrębnie od decyzji o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Państwa członkowskie powinny mieć swobodę decyzji co do procedury dotyczącej sposobu wypłaty akcjonariuszom, wierzycielom, członkom rozliczającym i ich klientom kwoty odpowiadającej stwierdzonej różnicy w traktowaniu akcjonariuszy i wierzycieli.

(44)  Aby zapewnić skuteczną restrukturyzację i uporządkowaną likwidację, w ramach procesu wyceny należy jak najdokładniej określić wszelkie straty, które należy przypisać CCP, w celu przywrócenia dostosowanego portfela pozostających pozycji i wywiązania się z bieżących zobowiązań płatniczych. Wycena aktywów i zobowiązań CCP będącego na progu upadłości powinna być oparta na sprawiedliwych, ostrożnych i realistycznych założeniach w momencie zastosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Sytuacja finansowa CCP nie powinna jednak wpływać na wartość zobowiązań w wycenie. W pilnych przypadkach organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny mieć możliwość przeprowadzenia szybkiej wyceny aktywów lub zobowiązań CCP będącego na progu upadłości. Wycena ta powinna mieć charakter tymczasowy i powinna obowiązywać do czasu dokonania niezależnej wyceny.

(45)  Po przystąpieniu do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien dopilnować, by wszelkie zaległe zobowiązania umowne CCP, członków rozliczających i innych kontrahentów określone w zasadach operacyjnych CCP, w tym nierozliczone środki naprawcze, były honorowane, z wyjątkiem przypadków, gdy bardziej właściwe jest skorzystanie z innego uprawnienia lub instrumentu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w celu złagodzenia niekorzystnych skutków dla stabilności finansowej lub zabezpieczenia funkcji krytycznych w odpowiednim czasie. Straty powinny być ▌pokrywane z regulowanych instrumentów kapitałowych i powinny być przypisywane akcjonariuszom proporcjonalnie do maksymalnej możliwości pokrywania przez nich strat poprzez umorzenie albo przeniesienie instrumentów właścicielskich lub poprzez znaczne obniżenie ich wartości, z uwzględnieniem wszelkich strat, które mają zostać pokryte w wyniku wyegzekwowania wszelkich zaległych zobowiązań wobec CCP. Jeżeli instrumenty te nie są wystarczające, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny posiadać uprawnienia do umorzenia długu niezabezpieczonego i ▌zobowiązań niezabezpieczonych, w niezbędnym zakresie, bez narażania szeroko pojętej stabilności finansowej, według kolejności zgodnej z obowiązującym krajowym prawem upadłościowym.

(46)  Jeżeli zastosowanie przez CCP jego środków naprawczych nie doprowadziło zmniejszenia strat, przywrócenia zrównoważonej pozycji budżetowej w zakresie dostosowanego portfela pozostających pozycji ani do kompleksowego uzupełnienia wniesionych z góry zasobów lub jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ustalił, że wykonanie takich działań przez CCP byłoby szkodliwe dla stabilności finansowej, wykonanie uprawnień w zakresie podziału strat i pozycji przez organ powinno mieć na celu podział pozostałych strat, zapewnienie przywrócenia zrównoważonej pozycji CCP oraz uzupełnienie wymaganych zasobów wniesionych z góry poprzez dalsze korzystanie z instrumentów określonych w zasadach operacyjnych CCP albo poprzez inne działania.

(47)  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny również zapewnić ograniczenie do minimum kosztów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP oraz sprawiedliwe traktowanie wierzycieli tej samej klasy. Jeżeli wierzyciele należący do tej samej klasy są traktowani w inny sposób w kontekście działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, takie różnice powinny być uzasadnione interesem publicznym oraz nie mogą prowadzić bezpośrednio ani pośrednio do dyskryminacji ze względu na przynależność państwową lub inne kwestie.

(48)  Instrumenty naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji należy w pełni wykorzystać przed ewentualnymi zastrzykami kapitałowymi z sektora publicznego lub innymi równoważnymi rodzajami publicznego wsparcia finansowego na rzecz CCP. Wykorzystanie publicznego wsparcia finansowego w celu wsparcia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji będących na progu upadłości powinno być zgodne z właściwymi przepisami dotyczącymi pomocy państwa oraz powinno być traktowane jako absolutna ostateczność.

(49)  Skuteczny system restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien ograniczać do minimum ponoszone przez podatników koszty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP będącego na progu upadłości. System ten powinien zapewnić restrukturyzację i uporządkowaną likwidację CCP w sposób niezagrażający stabilności finansowej. Instrumenty podziału strat i pozycji powinny umożliwiać osiągnięcie tego celu, zapewniając poniesienie przez akcjonariuszy i kontrahentów będących wierzycielami CCP znajdującego się na progu upadłości odpowiedniej części strat i odpowiedniej części wspomnianych kosztów wynikających z upadłości tego CCP. Instrumenty podziału strat i pozycji powinny zatem stanowić dla akcjonariuszy i kontrahentów CCP większą zachętę do ściślejszego monitorowania sytuacji CCP w zwykłych warunkach zgodnie z zaleceniami Rady Stabilności Finansowej21.

(50)  Aby zapewnić organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji niezbędną elastyczność przy podziale strat i pozycji między wierzycieli w różnych okolicznościach, należy zagwarantować, aby organy te były w stanie stosować w pierwszej kolejności instrumenty podziału strat i pozycji w sytuacji, gdy celem jest utrzymanie krytycznych usług rozliczeniowych świadczonych przez CCP będącego w trakcie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a następnie – jeżeli okaże się to niezbędne – przeniesienie tych usług krytycznych na CCP pomostowy lub stronę trzecią, po czym pozostała część CCP przestaje prowadzić działalność i zostaje zlikwidowana.

(51)  Jeżeli instrumenty podziału strat i pozycji są stosowane w celu przywrócenia rentowności CCP będącego na progu upadłości, tak aby umożliwić mu kontynuowanie działalności, restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinna towarzyszyć zmiana zarządu ▌, a następnie restrukturyzacja CCP i jego działalności w sposób uwzględniający przyczyny, które doprowadziły do upadłości. Taka restrukturyzacja powinna być osiągnięta poprzez wdrożenie planu reorganizacji działalności ▌.

(52)  Instrumenty podziału strat i pozycji powinny być wykonywane w celu ponownego dostosowania portfela CCP, powstrzymania dalszych strat oraz uzyskania dodatkowych zasobów na dokapitalizowanie CCP i zapewnienie zasobów wniesionych z góry. Aby zapewnić skuteczność tych instrumentów i osiągnięcie celu, powinno być możliwe stosowanie ich do jak największej grupy umów skutkujących niezabezpieczonymi zobowiązaniami lub utworzeniem niedopasowanego portfela w odniesieniu do CCP będącego na progu upadłości. Na przykład powinny przewidywać możliwość przeprowadzenia aukcji pozycji dłużnika będącego w zwłoce wśród pozostałych członków rozliczających ▌, redukcji wartości aktywnych zmiennych depozytów zabezpieczających dla takich członków i ich klientów, wykonania dodatkowych wezwań do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, specjalnie przeznaczonych dla organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w zasadach operacyjnych CCP oraz umorzenia instrumentów kapitałowych i dłużnych wyemitowanych przez CCP lub innych niezabezpieczonych zobowiązań oraz konwersji wszelkich instrumentów dłużnych na akcje. Jeśli uzna się to za konieczne do celów terminowego osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a jednocześnie w trosce o zminimalizowanie zagrożenia dla stabilności finansowej oraz uniknięcie wykorzystania funduszy publicznych, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny posiadać uprawnienia do częściowego lub całkowitego zerwania umów członków rozliczających, którzy nie wywiązali się z zobowiązania, umów dotyczących linii produktowych oraz umów CCP.

(53)  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny – z należytym uwzględnieniem wpływu na stabilność finansową i wyłącznie w ostateczności – wziąć pod uwagę możliwość wyłącznie częściowego wyłączenia niektórych umów z podziału strat i pozycji w pewnych okolicznościach. W przypadku wyłącznie częściowego wykorzystania takich instrumentów, poziom strat lub ekspozycji zastosowany do pozostałych umów może zostać zmieniony, z zastrzeżeniem poszanowania zasady, że wierzyciele nie mogą znaleźć się w gorszej sytuacji w porównaniu do sytuacji, w której zastosowano standardową procedurę postępowania upadłościowego.

(54)  Jeżeli instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wykorzystano do przeniesienia funkcji krytycznych lub rentownej części działalności CCP do podmiotu stabilnego finansowo, takiego jak nabywca z sektora prywatnego lub CCP pomostowy, pozostała część CCP powinna zostać zlikwidowana w stosownym terminie z uwzględnieniem ewentualnych potrzeb świadczenia przez CCP będącego na progu upadłości, usług lub wsparcia, umożliwiających nabywcy lub CCP pomostowemu przeprowadzenie działań lub świadczenie usług nabytych w wyniku tego przeniesienia.

(55)  Instrument zbycia działalności powinien umożliwiać organom dokonanie sprzedaży CCP lub części jego działalności jednemu nabywcy lub większej liczbie nabywców bez zgody akcjonariuszy. Stosując instrument zbycia działalności, organy powinny poczynić przygotowania na potrzeby wystąpienia z ofertą sprzedaży CCP lub części jego działalności w ramach otwartej, przejrzystej i niedyskryminującej procedury, mając na uwadze osiągnięcie jak najwyższej ceny sprzedaży.

(56)  Wszelkie wpływy netto z przeniesienia aktywów lub zobowiązań CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją przy zastosowaniu instrumentu zbycia działalności powinny przysługiwać podmiotowi objętemu likwidacją. Wszelkie wpływy netto z przeniesienia instrumentów właścicielskich wyemitowanych przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją przy zastosowaniu instrumentu zbycia działalności powinny przysługiwać akcjonariuszom. Wpływy powinny być obliczane w kwocie netto pozostającej po odliczeniu kosztów poniesionych w wyniku upadłości CCP oraz w trakcie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

(57)  W celu terminowego zbycia działalności i ochrony stabilności finansowej ocena nabywcy znacznego pakietu akcji powinna zostać przeprowadzona w odpowiednim czasie, tak by nie spowodować opóźnień w zastosowaniu instrumentu zbycia działalności.

(58)  Informacje dotyczące oferowania na sprzedaż CCP będącego na progu upadłości oraz negocjacje z potencjalnymi nabywcami przed zastosowaniem instrumentu zbycia działalności mogą mieć potencjalnie znaczenie systemowe. Aby zapewnić stabilność finansową istotne jest, by istniała możliwość opóźnienia publicznego ujawnienia tych informacji, wymaganego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014(8), o okres niezbędny na zaplanowanie i organizację restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP, zgodnie z okresami zwłoki, na jakie zezwala system zapobiegania nadużyciom na rynku.

(59)  Głównym celem CCP pomostowego, jako instytucji całkowicie lub częściowo należącej do co najmniej jednego organu publicznego lub kontrolowanej przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, byłoby zapewnienie ciągłości świadczenia podstawowych usług finansowych na rzecz członków rozliczających i klientów CCP będącego na progu upadłości oraz ciągłości prowadzenia podstawowej działalności finansowej. CCP pomostowy powinien być zarządzany tak jak rentowny podmiot przy założeniu kontynuowania działalności i powinien ponownie zacząć prowadzić działalność na normalnych zasadach rynkowych, gdy zaistnieją odpowiednie warunki lub też, w przypadku gdy nie jest rentowny, powinien zostać poddany likwidacji.

(60)  Jeżeli wszystkie inne warianty są praktycznie niedostępne lub wyraźnie niewystarczające, aby zapewnić stabilność finansową, udział rządu w postaci wsparcia kapitałowego lub tymczasowej własności publicznej powinien być możliwy zgodnie z obowiązującymi zasadami pomocy państwami, w tym restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją działalności CCP, oraz umożliwić odzyskanie z czasem wykorzystanych funduszy od uczestników rozliczających korzystających ze wsparcia finansowego. Wykorzystanie rządowych instrumentów stabilizacji jest niezależne od roli, jaką każdy bank centralny odgrywa w udostępnianiu płynności dla systemu finansowego – również w trudnych okresach – co leży w jego gestii, nie powinno się jednak zakładać, że to nastąpi. Rozwiązanie to powinno mieć charakter tymczasowy. W związku z tym należy poczynić kompleksowe i wiarygodne uzgodnienia umożliwiające odzyskanie w określonym czasie przekazanych środków publicznych.

(61)  Aby zapewnić zdolność organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji do stosowania instrumentów podziału strat i pozycji wobec umów z podmiotami mającymi siedzibę w państwach trzecich, uznanie takiej możliwości należy uwzględnić w zasadach operacyjnych CCP.

(62)  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny posiadać wszystkie niezbędne uprawnienia, które – w różnych konfiguracjach – mogą być wykonywane przy stosowaniu instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Powinny posiadać uprawnienie do przenoszenia instrumentów właścicielskich, aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań CCP będącego na progu upadłości do innego podmiotu, takiego jak inny CCP lub CCP pomostowy, uprawnienie do umorzenia lub anulowania instrumentów właścicielskich, lub umorzenia lub konwersji zobowiązań CCP będącego na progu upadłości, uprawnienie do umorzenia zmiennego depozytu zabezpieczającego, uprawnienie do wyegzekwowania wszelkich zaległych zobowiązań osób trzecich w odniesieniu do CCP, w tym wezwań do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, włącznie z wezwaniami określonymi w zasadach operacyjnych CCP, i podziału pozycji, uprawnienie do częściowego lub całkowitego odrzucenia umów oraz uprawnienie do wymiany zarządu i do nałożenia tymczasowego moratorium na spłatę roszczeń. CCP i członkowie jego zarządu oraz kadra kierownicza wyższego szczebla powinni nadal ponoszą na mocy prawa państwa członkowskiego i zgodnie z przepisami prawa cywilnego lub karnego osobistą odpowiedzialność za upadłość CCP.

(63)  Ramy dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny obejmować wymogi proceduralne służące zapewnieniu odpowiedniego zgłaszania i podawania do wiadomości publicznej informacji o działaniach w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponieważ jednak informacje otrzymywane w trakcie procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przez organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz pracujących dla nich ekspertów mogą obejmować informacje szczególnie chronione, przed upublicznieniem decyzji o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji informacje te powinny zostać skutecznie utajnione. Należy wziąć pod uwagę fakt, że informacje na temat treści i szczegółów planów naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także wyniki oceny tych planów mogą mieć dalekosiężne skutki, w szczególności dla danego przedsiębiorstwa. Wszelkie informacje udzielone na potrzeby podjęcia decyzji – czy spełniono przesłanki restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w sprawie zastosowania określonego instrumentu lub działania w toku procedury – muszą w założeniu mieć wpływ na interes publiczny i prywatny, którego działanie dotyczy. Jednak sama informacja, że organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji bada określonego CCP, mogłoby mieć negatywny wpływ na tego CCP. W związku z tym należy zapewnić odpowiednie mechanizmy utrzymywania poufności informacji, takich jak treść i szczegóły planów naprawy i planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wyniki wszelkich ocen przeprowadzanych w związku z tym.

(64)  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny posiadać uprawnienia pomocnicze w celu zapewnienia skuteczności przeniesienia instrumentów właścicielski lub instrumentów dłużnych oraz aktywów, praw i zobowiązań. Z zastrzeżeniem zabezpieczeń, uprawnienia te powinny obejmować prawo do pozbawienia osób trzecich praw do przenoszonych instrumentów lub aktywów oraz prawo do egzekwowania umów i prawo do zapewnienia ciągłości uzgodnień z odbiorcą przenoszonych aktywów i instrumentów właścicielskich. Jednak uprawnienia te nie mogą naruszać prawa pracowników do rozwiązania umów o pracę. Nie powinno być również naruszone prawo strony do rozwiązania umowy z CCP objętym restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub – z jego podmiotem powiązanym, z przyczyn innych niż restrukturyzacja lub uporządkowana likwidacja CCP będącego na progu upadłości. Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny mieć uprawnienia pomocnicze do zażądania od pozostałej części CCP, która jest likwidowana w ramach standardowego postępowania upadłościowego, świadczenia usług, które są niezbędne, by umożliwić prowadzenie działalności CCP, do której aktywa, umowy lub instrumenty właścicielskie zostały przeniesione w wyniku zastosowania instrumentu zbycia działalności lub instrumentu CCP pomostowego.

(65)  Zgodnie z art. 47 Karty zainteresowane strony mają prawo dostępu do bezstronnego sądu oraz do skutecznego środka prawnego w związku z działaniami, które ich dotyczą. W związku z tym od decyzji podjętych przez organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinno przysługiwać prawo do odwołania na podstawach materialnych, jeżeli decyzja była arbitralna i nieuzasadniona w momencie jej podjęcia, w oparciu o dostępne wówczas informacje.

(66)  Działanie w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmowane przez krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą wymagać ocen gospodarczych i dużego zakresu uznania. Krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dysponują specjalistyczną wiedzą fachową potrzebną do przeprowadzenia takich ocen oraz określenia odpowiedniego korzystania z zakresu uznania. Dlatego należy zapewnić, że w tym kontekście oceny gospodarcze przeprowadzane przez krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stanowią dla krajowych sądów podstawę przeglądu danych środków z zakresu zarządzania kryzysowego.

(67)  W celu uwzględnienia nadzwyczaj pilnych sytuacji oraz z uwagi na fakt, że zawieszenie jakichkolwiek decyzji organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może zakłócić ciągłość funkcji krytycznych, konieczne jest ustanowienie, że złożenie wniosku o odwołanie nie powinno oznaczać automatycznego zawieszenia skutków zaskarżonej decyzji i że decyzja organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinna być wykonalna ze skutkiem natychmiastowym.

(68)  Ponadto, w przypadkach gdy jest to konieczne w celu ochrony osób trzecich, które nabyły w dobrej wierze aktywa, umowy, prawa i zobowiązania CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją w wyniku wykonania przez organy uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, oraz w celu zapewnienia stabilności rynków finansowych, prawo do odwołania nie powinno mieć wpływu na ważność wszelkich przyjętych później aktów administracyjnych lub transakcji zawartych na podstawie unieważnionej decyzji. W takich przypadkach środki prawne przysługujące w odniesieniu do błędnej decyzji powinny być zatem ograniczone do kwestii przyznania odszkodowania z tytułu szkód poniesionych przez zainteresowane osoby.

(69)  Ponieważ z uwagi na poważne zagrożenie stabilności finansowej w państwach członkowskich i w Unii może zaistnieć konieczność pilnego podjęcia działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w przepisach krajowych należy przewidzieć przyspieszony tryb złożenia wniosku o zatwierdzenie sądowe ex ante środka w zakresie zarządzania kryzysowego, a rozpatrzenie takiego wniosku przez sąd powinno odbyć się szybko. Nie ma to wpływu na ewentualne prawo zainteresowanych stron do złożenia do sądu wniosku o wstrzymanie decyzji na ograniczony czas po podjęciu przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji środka z zakresu zarządzania kryzysowego.

(70)  Ze względu na skuteczność restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także w celu uniknięcia konfliktów jurysdykcji istotne jest, aby nie wszczynano ani nie kontynuowano standardowego postępowania upadłościowego w odniesieniu do CCP będącego na progu upadłości w czasie, gdy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wykonuje swoje uprawnienia w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub stosuje instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, chyba że odbywa się to z inicjatywy organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub za jego zgodą. Przydatne i niezbędne jest zawieszenie na określony okres pewnych zobowiązań umownych, tak by organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji miał czas na praktyczne wdrożenie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Nie stosuje się tego jednak do zobowiązań CCP będącego na progu upadłości wobec systemów wskazanych w dyrektywie 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady23, w tym do innych kontrahentów centralnych i banków centralnych. Dyrektywa 98/26/WE zmniejsza ryzyko związane z udziałem w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych, w szczególności zmniejszając zakłócenia w razie niewypłacalności uczestnika takiego systemu. W celu zapewnienia odpowiedniego działania tych zabezpieczeń w sytuacjach kryzysowych przy zachowaniu odpowiedniego poziomu pewności dla operatorów systemów płatności i rozrachunku papierów wartościowych i innych uczestników rynku środek w zakresie zapobiegania kryzysom lub działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jako takie nie powinny być uznawane za postępowanie upadłościowe w rozumieniu dyrektywy 98/26/WE, pod warunkiem że nadal są spełniane istotne zobowiązania wynikające z umowy. Nie należy podważać działania systemu określonego na mocy dyrektywy 98/26/WE ani prawa do ochrony zabezpieczenia gwarantowanego tą dyrektywą.

(71)  Aby w sytuacji przenoszenia aktywów i zobowiązań na rzecz nabywcy z sektora prywatnego lub do CCP pomostowego zapewnić organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji odpowiedni okres na ustalenie, które umowy należy przenieść, stosowne może być proporcjonalne ograniczenie praw kontrahentów do zamknięcia, przyspieszenia wykonania lub rozwiązania w innej formie umów finansowych przed dokonaniem tego przeniesienia. Takie ograniczenie może być niezbędne, aby umożliwić organom uzyskanie rzeczywistego wglądu w bilans CCP będącego na progu upadłości, bez zmian wartości i zakresu, jakie pociągnęłoby za sobą powszechne wykonanie praw do rozwiązania umów. Aby ograniczyć do niezbędnego minimum ingerencję w prawa umowne kontrahentów, ograniczenie praw do wypowiedzenia umów powinno obowiązywać jedynie w odniesieniu do danego środka w zakresie zapobiegania kryzysom lub działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w tym wystąpienia jakiegokolwiek zdarzenia bezpośrednio związanego z zastosowaniem takiego środka, natomiast prawa do wypowiedzenia umów wynikające z innych przypadków niewywiązywania się ze zobowiązań umownych, w tym z tytułu niedokonanych płatności lub nieuzupełnionych zabezpieczeń, powinny zostać zachowane.

(72)  Aby utrzymać prawomocne uzgodnienia rynku kapitałowego w przypadku przeniesienia niektórych, lecz nie wszystkich, aktywów, umów, praw i zobowiązań CCP będącego na progu upadłości, należy odpowiednio ustanowić zabezpieczenia uniemożliwiające dzielenie powiązanych zobowiązań, praw i umów. Tego rodzaju ograniczenie w stosunku do wybranych praktyk dotyczących powiązanych umów i zabezpieczenia powinno również dotyczyć umów z tym samym kontrahentem objętych uzgodnieniami w zakresie zabezpieczeń, uzgodnieniami dotyczącymi zabezpieczeń finansowych polegającymi na przeniesieniu tytułu, uzgodnieniami dotyczącymi potrącenia, uzgodnieniami dotyczącymi nettingu upadłościowego oraz uzgodnieniami dotyczącymi finansowania strukturyzowanego. Jeżeli stosowane są powyższe zabezpieczenia, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny dążyć do przeniesienia wszystkich umów powiązanych w ramach chronionego uzgodnienia lub pozostawić je wszystkie w likwidowanej części CCP będącemu na progu upadłości. Zabezpieczenia te powinny zapewnić, aby wpływ wywierany na sposób ujmowania w kapitale regulacyjnym ekspozycji objętych umową o kompensowaniu zobowiązań na potrzeby dyrektywy 2013/36/UE ograniczony był do minimum.

(73)  Unijni CCP świadczą usługi członkom rozliczającym i klientom mającym siedziby w państwach trzecich, zaś CCP z państw trzecich świadczą usługi członkom rozliczającym i klientom mającym siedziby w UE. Skuteczna restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja w odniesieniu do CCP prowadzących działalność w skali międzynarodowej wymaga współpracy między organami państw członkowskich i organami państw trzecich. W tym celu ESMA powinien zapewnić wytyczne dotyczące odpowiedniej treści ustaleń dotyczących współpracy, które zostaną zawarte z organami państw trzecich. Takie ustalenia powinny stanowić środek gwarantujący skuteczne planowanie, podejmowanie decyzji i koordynację w stosunku do CCP prowadzących działalność w skali międzynarodowej. Krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny uznawać i wykonywać procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji prowadzone w państwach trzecich w pewnych okolicznościach. Współpraca powinna także odbywać się między jednostkami zależnymi Unii lub CCP z państwa trzeciego a ich członkami rozliczającymi i klientami.

(74)  Aby zapewnić spójną harmonizację i odpowiednią ochronę uczestników rynku w całej Unii, Komisja powinna przyjąć projekty regulacyjnych standardów technicznych opracowane przez ESMA w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 290 TFUE i zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010 w celu określenia treści uzgodnień i procedur na piśmie dotyczących funkcjonowania kolegiów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, treści planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz elementów dotyczących prowadzenia wycen.

(75)  Komisja powinna mieć możliwość zawieszenia obowiązku rozliczania ustanowionego zgodnie z art. 5 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, na wniosek organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji działającego w ramach CCP poddawanego restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub na wniosek właściwego organu członka rozliczającego CCP poddawanego restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz w następstwie niewiążącej opinii wydanej przez ESMA w odniesieniu do określonych klas instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, które są rozliczane przez CCP poddawanego restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Decyzję o zawieszeniu należy przyjąć tylko wtedy, gdy jest to konieczne w celu zachowania stabilności finansowej i zaufania do rynku, w szczególności aby uniknąć efektu domina oraz aby nie doprowadzić do sytuacji, w której kontrahenci i inwestorzy mają wysokie i niepewne ekspozycje na ryzyko wobec CCP. Aby przyjąć tę decyzję, Komisja powinna uwzględnić cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz kryteria określone w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do objęcia instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym obowiązkiem rozliczania dotyczącym tych instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, których zawieszenie było przedmiotem wniosku. Zawieszenie powinno mieć charakter tymczasowy, z możliwością odnowienia. Podobnie należy wzmocnić rolę komisji CCP ds. ryzyka określoną w art. 28 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 w celu dalszego zachęcania CCP do rozważnego zarządzania ryzykiem i poprawy swojej odporności. Członkowie komisji ds. ryzyka powinni być w stanie poinformować właściwy organ o nieprzestrzeganiu przez CCP zaleceń komisji, zaś przedstawiciele członków rozliczających i klienci komisji ds. ryzyka powinni móc wykorzystać dostarczone informacje do monitorowania swoich ekspozycji wobec CCP zgodnie ze środkami ostrożności w zakresie poufności. Ponadto organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP powinny mieć także dostęp do wszystkich niezbędnych informacji przechowywanych w repozytoriach transakcji. W związku z powyższym rozporządzenie (UE) nr 648/2012 i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2365(9) powinny zostać odpowiednio zmienione.

(76)  W celu dopilnowania, by organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP były reprezentowane na wszystkich istotnych forach oraz by ESMA korzystał z całej specjalistycznej wiedzy niezbędnej do wykonywania swoich zadań związanych z naprawą oraz restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją CCP, należy wprowadzić zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 1095/2010, tak aby uwzględnić krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP w pojęciu „właściwych organów” ustanowionym w tym rozporządzeniu.

(77)  Aby przygotować decyzje ESMA dotyczące przypisanych jej zadań obejmujących opracowanie projektów standardów technicznych dotyczących wycen ex ante i ex post oraz kolegiów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także opracowanie wytycznych dotyczących warunków przeprowadzania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wiążącej mediacji, oraz aby zapewnić kompleksowe zaangażowanie EUNB i jego członków w przygotowywanie tych decyzji, ESMA powinien utworzyć wewnętrzny komitet ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zaprosić odpowiednie właściwe organy EUNB do udziału w jego posiedzeniach w charakterze obserwatorów.

(78)  Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z prawami, wolnościami i zasadami uznanymi w szczególności w Karcie, a zwłaszcza z prawem własności, prawem do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu oraz z prawem do obrony.

(79)  Podejmując decyzje lub działania na mocy niniejszego rozporządzenia, właściwe organy i organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny zawsze zwracać należytą uwagę na skutki swoich decyzji i działań dla stabilności finansowej w innych jurysdykcjach i dla sytuacji gospodarczej w innych jurysdykcjach oraz powinny rozważyć znaczenie wszelkich członków rozliczających dla sektora finansowego i gospodarki jurysdykcji, w której taki członek rozliczający ma siedzibę.

(80)  Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie harmonizacja zasad i procedur restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast z uwagi na skutki upadłości poszczególnych CCP dla całej Unii możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na szczeblu unijnym, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(81)  Aby uniknąć rozbieżności między przepisami dotyczącymi naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP a ramami prawnymi regulującymi naprawę oraz restrukturyzację i uporządkowaną likwidację instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, konieczne jest odroczenie stosowania niniejszego rozporządzenia do dnia, od którego państwa członkowskie mają stosować środki transponujące [Urząd Publikacji: proszę zamieścić odniesienie do dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2014/59/UE],

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

TYTUŁ I

PRZEDMIOT I DEFINICJE

Artykuł 1

Przedmiot

W niniejszym rozporządzeniu określa się zasady i procedury dotyczące naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji kontrahentów centralnych, którzy uzyskali zezwolenie zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 648/2012, oraz zasady dotyczące ustaleń z państwami trzecimi w dziedzinie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

(1)  „CCP” oznacza kontrahenta centralnego zgodnie z definicją w art. 2 pkt 1 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(2)  „kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji” oznacza kolegium ustanowione zgodnie z art. 4;

(3)  „organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji” oznacza organ wyznaczony ▌ zgodnie z art. 3;

(4)  „instrument restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji” oznacza instrument restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o którym mowa w art. 27 ust. 1;

(5)  „uprawnienie w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji” oznacza dowolne z uprawnień, o których mowa w art. 48;

(6)  „cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji” oznaczają cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określone w art. 21;

(7)  „właściwy organ” oznacza organ wyznaczony ▌ zgodnie z art. 22 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(7a)  „zdarzenie niewykonania zobowiązania” oznacza sytuację, w której co najmniej jeden członek rozliczający nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań finansowych wobec CCP;

(7b)  „zdarzenie niezwiązane z niewykonaniem zobowiązania” oznacza sytuację, w której CCP ponosi straty z jakiegokolwiek powodu innego niż niewykonanie zobowiązania przez członka rozliczającego, jak błędy lub nadużycia związane z prowadzeniem działalności, przechowywaniem depozytów, inwestycjami, błędy bądź nadużycia o charakterze prawnym lub operacyjnym, w tym w wyniku cyberataków, lub niepokryte braki płynności;

(8)  „plan restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji” oznacza plan restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji sporządzony dla CCP zgodnie z art. 13;

(9)  „działanie w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji” oznacza zastosowanie instrumentu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub wykonanie co najmniej jednego uprawnienia w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o ile spełnione zostaną warunki dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określone w art. 22;

(10)  „członek rozliczający” oznacza członka rozliczającego zgodnie z definicją w art. 2 pkt 14 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(11)  „jednostka dominująca” oznacza jednostkę dominującą zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 pkt 15 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 575/2013;

(12)  „CCP z państwa trzeciego” oznacza kontrahenta centralnego, którego siedziba główna znajduje się w państwie trzecim;

(13)  „uzgodnienie dotyczące potrącenia” oznacza uzgodnienie, zgodnie z którym co najmniej dwa roszczenia lub zobowiązania istniejące między CCP objętym restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją a kontrahentem mogą zostać wzajemnie skompensowane;

(14)  „infrastruktura rynku finansowego” oznacza kontrahenta centralnego, centralny depozyt papierów wartościowych, repozytorium transakcji, system płatniczy lub inny system zdefiniowany i wskazany przez państwo członkowskie zgodnie z art. 2 lit. a) dyrektywy 98/26/WE;

(15)  „klient” oznacza klienta zgodnie z definicją w art. 2 pkt 15 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(15a)  „inna instytucja o znaczeniu systemowym” oznacza inną instytucję finansową o znaczeniu systemowym, o której mowa w art. 131 ust. 3 dyrektywy 2013/36/WE;

(16)  „interoperacyjny CCP” oznacza kontrahenta centralnego, który zawarł uzgodnienie interoperacyjne zgodnie z tytułem V rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(18)  „plan naprawy” oznacza plan naprawy sporządzony i utrzymywany przez CCP zgodnie z art. 9;

(19)  „zarząd” oznacza organ zarządzający lub organ nadzorczy lub obydwa te organy, na podstawie krajowego prawa spółek zgodnie z art. 27 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(20)  „kolegium organów nadzoru” oznacza kolegium, o którym mowa w art. 18 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, z udziałem Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji (SRB);

(21)  „kapitał” oznacza kapitał zgodnie z definicją w art. 2 pkt 25 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(22)  „kaskadowe pokrywanie strat w przypadku niewykonania zobowiązania” oznacza kaskadowe pokrywanie strat w przypadku niewykonania zobowiązania zgodnie z art. 45 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(23)  „funkcje krytyczne” oznaczają działania, usługi lub operacje świadczone osobom trzecim spoza CCP, których zaprzestanie mogłoby prowadzić w jednym lub większej liczbie państw członkowskich do zaburzeń w usługach kluczowych dla gospodarki realnej lub mogłoby zakłócić stabilność finansową ze względu na wielkość CCP lub grupy lub ich udział w rynku, wzajemne powiązania zewnętrzne i wewnętrzne, złożoność lub działalność transgraniczną, zwłaszcza uwzględniając substytucyjność tych działań, usług lub operacji;

(24)  „grupa” oznacza grupę zdefiniowaną w art. 2 pkt 16 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(25)  „powiązana infrastruktura rynku finansowego” oznacza interoperacyjnego CCP lub inną infrastrukturę rynku finansowego bądź CCP, z którym CCP zawarł ustalenia umowne;

(26)  „▌publiczne wsparcie finansowe” oznacza pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE lub wszelkie inne publiczne wsparcie finansowe na poziomie ponadnarodowym – które, jeśli udzielane jest na poziomie krajowym, stanowi pomoc państwa – udzielaną w celu utrzymania lub przywrócenia rentowności, płynności bądź wypłacalności CCP lub grupy, której częścią jest ten CCP;

(27)  „umowy finansowe” oznaczają kontrakty i umowy określone w art. 2 ust. 1 pkt 100 dyrektywy 2014/59/UE;

(28)  „standardowe postępowanie upadłościowe” oznacza zbiorowe postępowanie upadłościowe, które obejmuje częściowe lub całkowite rozdysponowanie majątku dłużnika oraz powołanie likwidatora lub zarządcy, zwykle mające zastosowanie do CCP zgodnie z prawem krajowym i specyficzne dla tych instytucji albo mające zastosowanie zasadniczo do każdej osoby fizycznej lub prawnej;

(29)  „instrumenty właścicielskie” oznaczają akcje, inne instrumenty nadające prawa własności, instrumenty, które są zamienne na akcje lub instrumenty właścicielskie bądź dają prawo do nabycia akcji lub innych instrumentów właścicielskich, oraz instrumenty reprezentujące prawa do akcji lub innych instrumentów właścicielskich;

(30)  „wyznaczony krajowy organ makroostrożnościowy” oznacza organ, któremu powierzono prowadzenie polityki makroostrożnościowej, określony w zaleceniu B1 zawartym w zaleceniu Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie mandatu makroostrożnościowego organów krajowych (ERRS/2011/3);

(31)  „fundusz na wypadek niewykonania zobowiązania” oznacza fundusz na wypadek niewykonania zobowiązania prowadzony przez CCP zgodnie z art. 42 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(32)  „zasoby wniesione z góry” oznaczają zasoby znajdujące się w posiadaniu odpowiednich osób prawnych, które mogą nimi swobodnie dysponować;

(33)  „kadra kierownicza wyższego szczebla” oznacza osobę lub osoby faktycznie prowadzące działalność gospodarczą CCP oraz zarządzającego członka lub zarządzających członków organu zarządzającego;

(34)  „repozytorium transakcji” oznacza repozytorium transakcji zdefiniowane w art. 2 pkt 2 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 lub art. 3 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2365(10);

(35)  „unijne ramy pomocy państwa” oznaczają warunki ramowe ustanowione postanowieniami art. 107, 108 i 109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz rozporządzenia i wszystkie akty Unii, w tym wytyczne, komunikaty i zawiadomienia, wydane lub przyjęte zgodnie z art. 108 ust. 4 lub art. 109 TFUE;

(36)  „instrumenty dłużne” oznaczają obligacje lub inne formy niezabezpieczonych zbywalnych wierzytelności, instrumenty ustanawiające lub uznające wierzytelność oraz instrumenty dające prawa do nabycia instrumentów dłużnych;

(37)  „wezwanie do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji” oznacza wezwanie członków rozliczających CCP do wniesienia zasobów pieniężnych, innych niż zasoby wniesione z góry, na podstawie ustawowych uprawnień przysługujących organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z art. 31 oraz zgodnie z zasadami operacyjnymi CCP;

(38)  „wezwanie do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby naprawy” oznacza wezwanie członków rozliczających CCP do wniesienia środków pieniężnych, innych niż zasoby wniesione z góry, na podstawie ustaleń umownych określonych w zasadach operacyjnych CCP;

(39)  „uprawnienia do przeniesienia” oznaczają określone w art. 48 ust. 1 lit. c) lub d) uprawnienia do przeniesienia akcji, innych instrumentów właścicielskich, instrumentów dłużnych, aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań, w tym dowolnej ich kombinacji, z CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją na rzecz odbiorcy;

(40)  „instrument pochodny” oznacza instrument pochodny zdefiniowany w art. 2 pkt 5 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(41)  „uzgodnienie dotyczące kompensowania” oznacza uzgodnienie, zgodnie z którym określona liczba roszczeń lub zobowiązań może zostać przekształcona w jedno roszczenie netto, w tym uzgodnienia dotyczące kompensowania sald na zamknięcie, zgodnie z którymi w przypadku wystąpienia (w dowolny sposób lub w dowolnym miejscu zdefiniowanego) zdarzenia uprawniającego do egzekwowania terminy wymagalności zobowiązań stron zostają przyspieszone w taki sposób, że stają się one natychmiast wymagalne lub są rozwiązywane, a w każdym przypadku są przekształcane w jedno roszczenie netto lub zastępowane jednym roszczeniem netto, w tym „przepisy dotyczące kompensowania na zamknięcie” zdefiniowane w art. 2 ust. 1 dyrektywy 2002/47/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(11) oraz „kompensowanie” zdefiniowane w art. 2 lit. k) dyrektywy 98/26/WE;

(42)  „środek w zakresie zapobiegania kryzysom” oznacza wykonanie uprawnień w celu zobowiązania CCP do podjęcia działań na rzecz usunięcia niedociągnięć w jego planie naprawy na mocy art. 10 ust. 8 i 9, wykonanie uprawnień w celu ograniczenia lub usunięcia przeszkód w możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na mocy art. 17 lub zastosowanie wszelkich środków wczesnej interwencji na mocy art. 19;

(43)  „prawo do wypowiedzenia umowy” oznacza prawo do wypowiedzenia umowy, prawo do przyspieszenia terminu wymagalności, zamknięcia, potrącenia lub kompensowania zobowiązań, jak również wszelkie podobne postanowienia, które skutkują zawieszeniem, zmianą lub wygaśnięciem zobowiązania strony umowy, lub postanowienia, które uniemożliwiają powstanie na mocy umowy zobowiązania, które powstałoby w innej sytuacji;

(44)  „uzgodnienie dotyczące zabezpieczeń finansowych polegające na przeniesieniu tytułu” oznacza uzgodnienie zdefiniowane w art. 2 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2002/47/WE;

(45)  „obligacja zabezpieczona” oznacza instrument, o którym mowa w art. 52 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE(12);

(46)  „procedura restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji prowadzona w państwie trzecim” oznacza działanie zgodnie z prawem państwa trzeciego służące poprowadzeniu upadłości CCP z państwa trzeciego, które pod względem celów i oczekiwanych wyników jest porównywalne z działaniami w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmowanymi na mocy niniejszego rozporządzenia;

(47)  „właściwe organy krajowe” oznaczają organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, właściwe organy lub właściwe ministerstwa wyznaczone zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub art. 3 dyrektywy 2014/59/UE lub inne organy państw członkowskich posiadające uprawnienia w odniesieniu do aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań CCP z państw trzecich, które świadczą usługi rozliczeniowe w ich jurysdykcji;

(48)  „właściwy organ państwa trzeciego” oznacza organ państwa trzeciego odpowiedzialny za wykonywanie funkcji porównywalnych z funkcjami organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub właściwych organów zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

TYTUŁ II

ORGANY, KOLEGIUM DS. RESTRUKTURYZACJI I UPORZĄDKOWANEJ LIKWIDACJI ORAZ PROCEDURY

Sekcja I

Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, kolegia ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz udział Europejskich Urzędów Nadzoru

Artykuł 3

Wyznaczenie organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz właściwych ministerstw

1.  Państwa członkowskie, w których CCP ma siedzibę, muszą, a państwa członkowskie, w których CCP nie ma siedziby, mogą wyznaczyć jeden organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, upoważniony do stosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonywania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji są krajowe banki centralne, właściwe ministerstwa, organy administracji publicznej lub inne organy, którym powierzono uprawnienia w zakresie administracji publicznej.

2.  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji posiadają wiedzę specjalistyczną, zasoby i możliwości operacyjne do stosowania środków restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonują przysługujące im uprawnienia z zachowaniem szybkości i elastyczności niezbędnych do osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

3.  Jeżeli organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wyznaczonemu zgodnie z ust. 1 powierza się inne funkcje, zapewnia się mu skuteczną niezależność operacyjną, w tym innych pracowników, oddzielną strukturę raportowania i niezależny proces decyzyjny, w szczególności w odniesieniu do właściwego organu wyznaczonego na mocy art. 22 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 oraz właściwych organów i organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji członków rozliczających, o których mowa w art. 18 ust. 2 lit. c) tego rozporządzenia; ponadto wdraża się i wykazuje w sposób zadawalający dla ESMA wszystkie niezbędne uzgodnienia w celu uniknięcia konfliktu interesów między funkcjami powierzonymi organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem a wszystkimi pozostałymi funkcjami powierzonymi temu organowi.

Wymagania określone w akapicie pierwszym nie wykluczają zbieżności struktury raportowania na najwyższym szczeblu organizacji, która zrzesza różne organy, ani tego, że pracownicy mogą, zgodnie z uprzednio określonymi warunkami, być oddelegowani z jednej instytucji do innej w celu udzielenia wsparcia w związku z czasowym znacznym obciążeniem pracą.

4.  ▌Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przyjmuje i publikuje zasady wewnętrzne zapewniające odrębność organizacyjną, o której mowa w akapicie pierwszym, w tym zasady dotyczące tajemnicy służbowej i wymianie informacji między poszczególnymi dziedzinami funkcjonowania.

5.  Każde państwo członkowskie wyznacza jedno ministerstwo odpowiedzialne za pełnienie funkcji powierzonych właściwemu ministerstwu zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

6.  ▌Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powiadamia z zachowaniem odpowiednich terminów właściwe ministerstwo o decyzjach podejmowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia.

7.  Jeżeli decyzje, o których mowa w ust. 6, mają bezpośrednie skutki fiskalne ▌, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uzyskuje zgodę wymaganą prawem ▌.

8.  Państwa członkowskie powiadamiają Komisję i Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) o organach ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wyznaczonych zgodnie z ust. 1.

9.  ▌

10.  ESMA publikuje wykaz organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz organów kontaktowych zgłoszonych zgodnie z ust. 8.

Artykuł 4

Kolegia ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ustanawia kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zarządza nim i przewodniczy mu celem realizacji zadań, o których mowa w art. 13, 16 i 17, oraz zapewnia współpracę i koordynację z organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w państwach trzecich.

Kolegia ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewniają organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz innym odpowiednim organom warunki ramowe umożliwiające realizację następujących zadań:

a)  wymianę informacji istotnych dla opracowywania planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, na potrzeby dokonywania oceny wzajemnych powiązań między CCP oraz takich powiązań między jego uczestnikami, wraz z innymi istotnymi bankami centralnymi, dla stosowania środków przygotowawczych i prewencyjnych oraz dla restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

b)  b) ocenę planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z art. 13;

c)  ocenę możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do CCP zgodnie z art. 16;

d)  identyfikowanie, ograniczanie i usuwanie przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP zgodnie z art. 17;

e)  koordynację informowania opinii publicznej o strategiach i programach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

ea)  wymianę planów naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji członków rozliczających oraz ocenę ewentualnego wpływu i wzajemnych powiązań z CCP;

2.  Członkami kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji są:

a)  organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dla CCP;

b)  organ właściwy dla CCP;

c)  właściwe organy i organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji sprawujące nadzór nad członkami rozliczającymi, o których mowa w art. 18 ust. 2 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

d)  właściwe organy, o których mowa w art. 18 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

e)  właściwe organy i organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dla CCP, o których mowa w art. 18 ust. 2 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

f)  właściwe organy, o których mowa w art. 18 ust. 2 lit. f) rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

g)  członkowie ESBC, o których mowa w art. 18 ust. 2 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

h)  emisyjne banki centralne, o których mowa w art. 18 ust. 2 lit. h) rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

i)  właściwy organ jednostki dominującej, jeżeli zastosowanie ma art. 11 ust. 1;

ia)  właściwe organy sprawujące nadzór nad innymi instytucjami o znaczeniu systemowym, o których mowa w art. 131 ust. 3 dyrektywy 2013/36/UE;

j)  właściwe ministerstwo, jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o którym mowa w lit. a), nie jest właściwym ministerstwem;

k)  ESMA;

l)  Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB).

3.  ESMA, EUNB i właściwe organy sprawujące nadzór nad innymi instytucjami o znaczeniu systemowym, nie mają prawa głosu w kolegiach ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

4.  Właściwe organy i organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji sprawujące nadzór nad członkami rozliczającymi mającymi siedzibę w państwach trzecich oraz właściwe organy i organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji sprawujące nadzór nad CCP z państw trzecich, z którymi CCP zawarł uzgodnienia interoperacyjne, mogą zostać zaproszone do udziału w kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jako obserwatorzy. Ich obecność jest uzależniona od organów, które podlegają wymogom dotyczącym poufności równoważnym – w opinii przewodniczącego kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji – wymogom określonym w art. 71.

Udział organów państw trzecich w kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może ograniczać się do dyskusji na temat kwestii dotyczących wybranych przypadków transgranicznego egzekwowania przepisów, co może obejmować m.in.:

a)  skuteczne i skoordynowane wykonywanie działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w szczególności zgodnie z art. 53 i 75;

b)  identyfikowanie i usuwanie możliwych przeszkód w skutecznym prowadzeniu działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które mogą wynikać z odmiennych przepisów regulujących uzgodnienia dotyczące zabezpieczeń, kompensowania i potrącenia oraz różnych uprawnień lub strategii w zakresie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

c)  identyfikowanie i koordynowanie potrzeby wprowadzenia nowych wymogów dotyczących udzielania licencji, zezwolenia lub uznawania, z uwzględnieniem potrzeby szybkiego przeprowadzenia działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

d)  możliwe zawieszenie obowiązku rozliczania odpowiednich klas aktywów objętych restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją CCP na mocy art. 6a rozporządzenia (UE) nr 648/2012 lub jakiegokolwiek innego równoważnego przepisu zgodnie z przepisami krajowymi danego państwa trzeciego;

e)  możliwy wpływ różnych stref czasowych na obowiązujące godziny zakończenia dnia roboczego w odniesieniu do zakończenia sesji giełdowej.

5.  Przewodniczący kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji odpowiada za wykonanie następujących zadań:

a)  czyni ustalenia i ustanawia procedury na piśmie dotyczące funkcjonowania kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji po konsultacji z pozostałymi członkami tego kolegium;

b)  koordynuje wszystkie działania kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

c)  zwołuje wszystkie posiedzenia kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i im przewodniczy;

d)  przekazuje z wyprzedzeniem wszystkim członkom kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wyczerpujące informacje dotyczące organizacji posiedzeń, głównych kwestii, które należy omówić, i punktów, które należy przeanalizować na potrzeby tych dyskusji;

e)  postanawia, czy i jakie organy państw trzecich należy zaprosić do wzięcia udziału w danych posiedzeniach kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z ust. 4;

f)  koordynuje terminową wymianę wszystkich istotnych informacji między członkami kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

g)  powiadamia w sposób terminowy wszystkich członków kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o decyzjach podjętych w trakcie tych posiedzeń i ich wynikach;

ga)  upewnia się, że członkowie kolegium dokonują terminowej wymiany wszystkich informacji istotnych dla wykonywania ich zadań zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

6.  Aby zapewnić konsekwentne i spójne funkcjonowanie kolegiów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w całej Unii, ESMA opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia treści pisemnych uzgodnień i procedur dotyczących funkcjonowania kolegiów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o których mowa w ust. 1.

Do celów przygotowania standardów regulacyjnych, o których mowa w akapicie pierwszym, ESMA uwzględnia odpowiednie przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 876/2013(13), przepisy określone w rozdziale 6 sekcja I rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) –/2016 uzupełniającego dyrektywę 2014/59/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych przyjęte na podstawie art. 88 ust. 7 dyrektywy 2014/59/UE(14).

ESMA przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wpisać datę przypadającą 12 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w ust. 6, zgodnie z procedurą określoną w art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Artykuł 5

Komitet ESMA ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  ESMA powołuje komitet ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z art. 41 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010 na potrzeby przygotowania decyzji powierzonych ESMA w niniejszym rozporządzeniu, z wyjątkiem decyzji, które zostaną przyjęte zgodnie z art. 12 niniejszego rozporządzenia.

Komitet ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dba również o opracowanie i koordynację planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także opracowuje strategie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP będących na progu upadłości.

2.  W skład komitetu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wchodzą organy wyznaczone zgodnie z art. 3 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.

Organy, o których mowa w art. 4 ust. 2 ppkt (i) oraz (iv) rozporządzenia (UE) nr 1093/2010, oraz właściwe organy sprawujące nadzór nad innymi instytucjami o znaczeniu systemowym, zaprasza się do udziału w posiedzeniach komitetu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w roli obserwatorów.

2a.  ESMA dokonuje w całej Unii oceny uzgodnień dotyczących naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP pod względem ich skumulowanego wpływu na stabilność finansową Unii za pomocą regularnych testów warunków skrajnych i symulacji sytuacji kryzysowych z uwzględnieniem ewentualnych zdarzeń wywołujących warunki skrajne dla całego systemu. W ramach pełnienia tej roli ESMA zapewnia spójność z ocenami odporności pojedynczych CCP przeprowadzanymi zgodnie z rozdziałem XII rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 153/2013 w odniesieniu do częstotliwości i przebiegu testów oraz ściśle współpracuje z kolegiami organów nadzoru powołanymi zgodnie z art. 18 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, ERRS i właściwymi organami wyznaczonymi zgodnie z art. 4 dyrektywy 2013/36/UE, w tym z EBC wykonującym swoje zadania w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1042/2013, i ze wszystkimi właściwymi organami krajowymi sprawującymi nadzór nad CCP. W obszarach, w których w wyniku tych kompleksowych testów warunków skrajnych stwierdzi się niedociągnięcia w tych uzgodnieniach, instytucja odpowiedzialna lub instytucje odpowiedzialne będą musiały naprawić niedociągnięcia i ponownie przedstawić swoje uzgodnienia do kolejnej rundy testów warunków skrajnych w terminie sześciu miesięcy od poprzedniego testu tego typu.

3.  Do celów niniejszego rozporządzenia ESMA współpracuje z Europejskim Urzędem Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) i EUNB w ramach Wspólnego Komitetu Europejskich Urzędów Nadzoru ustanowionego w art. 54 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010, art. 54 rozporządzenia (UE) nr 1094/2010 i art. 54 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

4.  Do celów niniejszego rozporządzenia ESMA zapewnia odrębność organizacyjną komitetu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz innych funkcji, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 1095/2010.

Artykuł 6

Współpraca między organami

1.  Właściwe organy, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz ESMA ściśle współpracują, jeżeli chodzi o przygotowanie, planowanie oraz, w możliwie największym stopniu, wykonanie decyzji dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W szczególności organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i inne odpowiednie organy, w tym ESMA, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wyznaczone zgodnie z art. 3 dyrektywy 2014/59/UE i właściwe organy oraz organy powiązanych infrastruktur rynku finansowego, powinny współpracować i skutecznie porozumiewać się w kwestiach naprawy, aby umożliwić organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji terminowe działanie.

2.  Na potrzeby niniejszego rozporządzenia właściwe organy i organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji współpracują z ESMA zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1095/2010.

Właściwe organy i organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji bezzwłocznie przekazują ESMA wszelkie informacje niezbędne do wykonywania jej obowiązków, zgodnie z art. 35 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Sekcja II

Procedury podejmowania decyzji

Artykuł 7

Ogólne zasady podejmowania decyzji

Przy podejmowaniu decyzji lub działania zgodnie z niniejszym rozporządzeniem właściwe organy, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz ESMA uwzględniają wszystkie poniższe zasady i aspekty:

a)  zapewnienie skuteczności i proporcjonalności dowolnej decyzji lub działania w odniesieniu do danego CCP z uwzględnieniem co najmniej następujących czynników:

(i)  własności, struktury prawno-organizacyjnej CCP, w tym tego, czy stanowi on część większej grupy infrastruktur rynku finansowego lub innych instytucji finansowych;

(ii)  charakteru, wielkości i złożoności działalności CCP;

(iii)  charakteru i różnorodności członkostwa CCP, w tym członków rozliczających, ich klientów i innych kontrahentów, na rzecz których ci członkowie rozliczający i klienci świadczą usługi rozliczeniowe w ramach tego CCP, jeżeli podmioty te mogą być łatwo i bez zbędnej zwłoki zidentyfikowane;

▌(v) wzajemnych powiązań CCP z innymi infrastrukturami rynku finansowego, innymi instytucjami finansowymi i ogólnie systemem finansowym;

(va)  tego, czy CCP rozlicza jakikolwiek kontrakt pochodny będący przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym należący do tych klas instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, które zostały uznane za podlegające obowiązkowi rozliczania zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(vb)  dostępności innych CCP, którzy mogliby w sposób wiarygodny i wykonalny zastąpić dany CCP w pełnieniu jego funkcji krytycznych;

(vi)  rzeczywistych lub potencjalnych konsekwencji naruszeń, o których mowa w art. 19 ust. 1 i art. 22 ust. 2;

b)  konieczność skuteczności w podejmowaniu decyzji oraz utrzymania kosztów na najniższym możliwym poziomie, jednocześnie zapobiegając występowaniu zakłóceń na rynku, w przypadku podejmowania wczesnych środków interwencyjnych lub zaobserwowania działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, aby uniknąć zaangażowania funduszy publicznych;

c)  podejmowanie decyzji i działań w sposób terminowy i w razie konieczności z należytym uwzględnieniem pilności sprawy;

d)  współpraca organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, właściwych organów i innych organów w celu zapewnienia skoordynowanego i efektywnego podejmowania decyzji i działań;

e)  precyzyjne określenie zadań i zakresu odpowiedzialności odpowiednich organów w każdym państwie członkowskim;

f)  należyte uwzględnienie interesów państwa członkowskiego, w którym CCP świadczą usługi i w którym siedzibę mają jego członkowie rozliczający, klienci i wszyscy interoperacyjni CCP, a w szczególności wpływu wszelkich decyzji lub działań lub niepodjęcia działania na stabilność finansową lub zasoby fiskalne tych państw członkowskich oraz Unii jako całości;

g)  należyte uwzględnienie celów dotyczących zrównoważenia interesów różnych członków rozliczających, ich klientów, szerzej pojętych wierzycieli i zainteresowanych stron zaangażowanych w CCP w zainteresowanych państwach członkowskich oraz unikania powodowania niesłusznego uszczerbku dla interesów określonych podmiotów z niektórych państw członkowskich lub niesłusznej ochrony tych interesów, w tym unikania niesprawiedliwego rozłożenia obciążenia między państwami członkowskimi;

ga)  unikanie w możliwie największym stopniu publicznego wsparcia finansowego oraz wykorzystywanie go wyłącznie w ostateczności i zgodnie z warunkami określonymi w art. 45, a także nietworzenie oczekiwań względem publicznego wsparcia finansowego;

h)  konsultowanie wszelkich obowiązków – na mocy niniejszego rozporządzenia – z organem przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji lub działania zakładającą co najmniej obowiązek konsultowania się w sprawie tych elementów proponowanej decyzji lub proponowanego działania, które mają lub prawdopodobnie będą mieć wpływ na:

(i)  członków rozliczających, klientów lub powiązane infrastruktury rynku finansowego;

(ii)  stabilność finansową państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę lub są zlokalizowani członkowie rozliczający, klienci lub powiązane infrastruktury rynku finansowego;

i)  przestrzeganie planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o których mowa w art. 13, chyba że odstępstwo od tych planów jest konieczne, aby zapewnić lepsze osiągnięcie celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

j)  zapewnienie przejrzystości względem odnośnych organów, gdy tylko jest to możliwe, zwłaszcza gdy proponowana decyzja lub proponowane działanie będą prawdopodobnie mieć skutki dla stabilności finansowej lub zasobów fiskalnych, oraz względem każdej innej jurysdykcji lub stron trzecich, jeżeli jest to z racjonalnego punktu widzenia możliwe;

k)  zapewnienie jak najściślejszej współpracy i koordynacji, także w celu obniżenia ogólnych kosztów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

l)  złagodzenie negatywnych skutków ekonomicznych i społecznych każdej decyzji we wszystkich państwach członkowskich i państwach trzecich, w których CCP świadczy usługi, w tym negatywnego wpływu na stabilność finansową.

Artykuł 8

Wymiana informacji

1.  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, właściwe organy i ESMA terminowo udostępniają sobie nawzajem, spontanicznie lub na wniosek, wszystkie informacje istotne dla realizacji zadań zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2.  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą ujawnić informacje poufne przekazane przez organ państwa trzeciego wyłącznie wówczas, gdy organ ten wyraził uprzednio pisemną zgodę.

Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przekazują właściwemu ministerstwu wszystkie informacje na temat decyzji lub środków, które wymagają powiadomienia, konsultacji lub zgody tego ministerstwa.

TYTUŁ III

PRZYGOTOWANIE

ROZDZIAŁ I

Planowanie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

Sekcja 1

Planowanie naprawy

Artykuł 9

Plany naprawy

1.  CCP sporządzają i utrzymują kompleksowy i skuteczny plan naprawy przewidujący środki podejmowane w przypadku zarówno zdarzeń związanych, jak i niezwiązanych z niewykonaniem zobowiązania oraz w przypadku połączenia obu tych opcji w celu poprawy ich sytuacji finansowej bez wykorzystywania żadnego publicznego wsparcia finansowego, aby umożliwić im dalsze świadczenie usług rozliczeniowych w przypadku znaczącego pogorszenia się ich sytuacji finansowej lub ryzyka naruszenia wymogów ostrożnościowych na mocy rozporządzenia (UE) nr 648/2012.

1a.  W planie naprawy wyraźnie rozróżnia się – w miarę możliwości przede wszystkim za pomocą osobnych sekcji – scenariusze oparte na:

a)  zdarzeniach związanych z niewykonaniem zobowiązania;

b)  zdarzeniach niezwiązanych z niewykonaniem zobowiązania.

Plan naprawy obejmuje uzgodnienia, jak połączyć przepisy przewidziane w odniesieniu do scenariuszy, o których mowa w lit. a) i b), w przypadku gdy oba te scenariusze mają miejsce w tym samym czasie.

2.  Plan naprawy obejmuje ramy wskaźników opartych na profilu ryzyka CCP określające okoliczności, w jakich podejmuje się środki w ramach planu naprawy, biorąc pod uwagę różne scenariusze. Wskaźniki te mogą mieć albo charakter jakościowy, albo ilościowy w związku z sytuacją finansową CCP.

CCP wprowadzają stosowne ustalenia, w tym bliską współpracę między odpowiednimi organami, w celu regularnego monitorowania wskaźników. CCP przedstawiają ESMA i właściwym organom sprawozdania dotyczące wyników tego monitorowania.

2a.  ESMA, we współpracy z ERRS, wyda do dnia ... [rok po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] wytyczne zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010 w celu szczegółowego określenia minimalnego wykazu wskaźników jakościowych i ilościowych, o których mowa w ust. 2 akapit pierwszy niniejszego artykułu.

3.  CCP uwzględniają w swoich zasadach operacyjnych postanowienia określające procedury, jakie muszą stosować, jeżeli – aby osiągnąć cele procesu naprawy – proponują:

a)  podejmowanie środków przewidzianych w planie naprawy, pomimo faktu, że odpowiednie wskaźniki nie zostały spełnione; lub

b)  powstrzymanie się od podejmowania środków przewidzianych w planie naprawy, pomimo faktu, że odpowiednie wskaźniki zostały spełnione.

3a.  Wszelkie środki, jakie należy przedsięwziąć zgodnie z ust. 3, wymagają zgody właściwego organu.

4.  ▌ Jeżeli CCP zamierza uruchomić swój plan naprawy, informuje właściwy organ i ESMA o charakterze i skali zidentyfikowanych problemów, określając wszystkie istotne okoliczności oraz wskazując środki naprawcze lub inne środki, jakie zamierza podjąć w celu naprawienia tej sytuacji.

Jeżeli właściwy organ uzna, że środek naprawczy, z którego zamierza skorzystać CCP, może wywołać znaczące negatywne skutki dla systemu finansowego, jest małe prawdopodobieństwo, że będzie skuteczny lub mógłby w sposób nieproporcjonalny oddziaływać na klientów członków rozliczających, organ ten może, po powiadomieniu ESMA, wymagać od CCP powstrzymania się od stosowania tego środka.

5.  Właściwy organ niezwłocznie informuje organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o każdym powiadomieniu otrzymanym zgodnie z akapitem pierwszym ustępu 4 oraz o wszelkich kolejnych instrukcjach wydanych przez właściwy organ zgodnie z akapitem drugim ustępu 4.

Jeżeli właściwy organ zostaje poinformowany zgodnie z ust. 4 akapit pierwszy, ogranicza lub zakazuje – w możliwie największym stopniu, ale bez powodowania całkowitego niewywiązania się ze zobowiązań – wszelkich wypłat wynagrodzenia z tytułu wniesionego kapitału oraz instrumentów uznawanych za kapitał, w tym wypłat dywidendy i wykupów przez CCP, oraz może ograniczyć, zakazać lub wstrzymać wszelkie wypłaty zmiennych elementów wynagrodzenia zgodnie z dyrektywą 2013/36/UE i wytycznymi EUNB (EUNB/GL/2015/22), uznaniowych świadczeń emerytalnych i odpraw dla kierownictwa.

6.  CCP poddają swoje plany naprawy przeglądowi i, w stosownych przypadkach, je aktualizują co najmniej raz w roku i po wszelkich zmianach swojej struktury prawnej lub organizacyjnej, działalności lub sytuacji finansowej, która może znacząco wpłynąć na te plany lub wymagać ich zmiany. Właściwe organy mogą zobowiązać CCP do częstszej aktualizacji swoich planów naprawy.

7.  Plany naprawy:

a)  nie przewidują dostępu do publicznego wsparcia finansowego, awaryjnego wsparcia płynnościowego udzielanego przez bank centralny ani awaryjnego wsparcia płynnościowego udzielanego przez bank centralny na niestandardowych warunkach dotyczących zabezpieczenia, okresu zapadalności i stóp procentowych, a także nie przewidują otrzymywania wyżej wymienionych form wsparcia;

b)  uwzględniają interesy wszystkich zainteresowanych stron, na które mogą mieć wpływ, w szczególności w odniesieniu do członków rozliczających i ich klientów, zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich; oraz

c)  zapewniają, aby ekspozycja członków rozliczających wobec CCP nie była nieograniczona.

7a.  Instrumenty naprawy umożliwiają:

a)  ograniczanie strat wynikających ze zdarzeń niezwiązanych z niewykonaniem zobowiązania;

b)  ograniczanie strat wynikających ze zdarzeń związanych z niewykonaniem zobowiązania;

c)  przywrócenie dostosowanego portfela po zdarzeniu związanym z niewykonaniem zobowiązania;

d)  ograniczenie niepokrytych braków płynności; oraz

e)  odtworzenie zasobów finansowych CCP, w tym jego funduszy własnych, do poziomu wystarczającego do wywiązania się przez CCP z obowiązków ciążących na nim na mocy rozporządzenia (UE) nr 648/2012 oraz do wspierania ciągłego i terminowego wykonywania krytycznych funkcji CCP.

7b.  Plany naprawy przewidują zestaw scenariuszy warunków skrajnych, w tym w przypadku niewykonania zobowiązania przez – nie tylko dwóch największych –członków rozliczających i innych CCP, istotnych z punktu widzenia konkretnych uwarunkowań CCP, w tym jego koszyka produktów, modelu biznesowego oraz ram płynności i zarządzania ryzykiem. Ten zestaw scenariuszy obejmuje zarówno zdarzenia wywołujące warunki skrajne dla całego systemu, jak i dla konkretnego CCP, z uwzględnieniem pojawiającego się w sytuacjach kryzysowych potencjalnego efektu domina w skali krajowej lub transgranicznej, a także równoczesnych kryzysów na kilku znaczących rynkach.

7c.  ESMA, we współpracy z ERRS, wyda do dnia ... [12 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] wytyczne zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, w których bliżej określi zestaw scenariuszy, które należy uwzględnić do celów ust. 1. Wydając takie wytyczne, ESMA uwzględnia, w stosownych przypadkach, właściwe prace międzynarodowe przeprowadzone w dziedzinie nadzorczych testów warunków skrajnych CCP oraz naprawy CCP. ESMA dąży do wykorzystania – tam, gdzie jest to możliwe – synergii między projektowaniem scenariuszy dotyczących nadzorczych testów skrajnych i projektowaniem scenariuszy naprawy.

7d.  Jeżeli CCP jest częścią grupy i uzgodnienia umowne dotyczące wsparcia ze strony jednostki dominującej, w tym finansowanie wymogów kapitałowych CCP określonych zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 za pomocą instrumentów właścicielskich wyemitowanych przez jednostkę dominującą, stanowią część planu naprawy, plan naprawy przewiduje sytuacje, w których uzgodnienia te nie mogą zostać dotrzymane.

7e.  Plan naprawy zawiera następujące pozycje:

a)  streszczenie głównych elementów planu oraz podsumowanie ogólnej możliwości naprawy;

b)  streszczenie istotnych zmian w CCP od czasu przedłożenia ostatniego planu naprawy;

c)  plan w zakresie komunikacji oraz ujawniania informacji określający, jak CCP zamierza poradzić sobie z potencjalnymi negatywnymi reakcjami rynku, działając w jak najbardziej przejrzysty sposób;

d)  kompleksowy zbiór działań dotyczących kapitału, podziału strat i płynności wymaganych do utrzymania lub przywrócenia rentowności i pozycji finansowej CCP, w tym do przywrócenia jego dostosowanego portfela i kapitału oraz uzupełnienia wniesionych z góry zasobów, które są niezbędne CCP do utrzymania rentowności przy założeniu kontynuowania działalności i dalszego świadczenia usług krytycznych zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 152/2013 oraz art. 32 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 153/2013;

e)  odpowiednie warunki i procedury w celu zapewnienia terminowego przeprowadzenia działań naprawczych, a także szereg wariantów naprawy, w tym prognozowany harmonogram realizacji każdego istotnego aspektu planu;

f)  szczegółowy opis wszelkich istotnych przeszkód dla skutecznej i terminowej realizacji planu, łącznie z analizą wpływu na członków rozliczających i klientów, m.in. w przypadku, gdy istnieje prawdopodobieństwo podjęcia środków przez członków rozliczających zgodnie z ich planami naprawy, o których mowa w art. 5 i 7 dyrektywy 2014/59/UE, a w stosownych przypadkach także łącznie z analizą wpływu na pozostałą część grupy;

g)  wskazanie funkcji krytycznych;

h)  szczegółowy opis procedur ustalenia wartości i zbywalności głównych linii biznesowych, operacji i aktywów danego CCP;

i)  szczegółowy opis tego, w jaki sposób planowanie naprawy jest zintegrowane ze strukturą zarządzania CCP, w jaki sposób tworzy część zasad operacyjnych CCP zatwierdzonych przez członków rozliczających, a także strategie i procedury regulujące zatwierdzanie planu naprawy i ustalanie osób w danej organizacji odpowiedzialnych za przygotowanie i wdrożenie planu;

j)  uzgodnienia i środki zachęcające wykonujących zobowiązania członków rozliczających do składania konkurencyjnych ofert na aukcjach, na których wystawiane są pozycje członków niewykonujących zobowiązań;

k)  uzgodnienia i środki pozwalające zagwarantować, że CCP posiada odpowiedni dostęp do rezerwowych źródeł finansowania, w tym do potencjalnych źródeł płynności, ocenę dostępnych zabezpieczeń oraz ocenę możliwości przenoszenia zasobów lub płynności w ramach linii biznesowych, pozwalające zagwarantować, że CCP może kontynuować działalność i wywiązywać się z kolejnych zobowiązań w terminie ich wymagalności;

l)  uzgodnienia i środki:

(i)  pozwalające ograniczyć ryzyko;

(ii)  pozwalające zrestrukturyzować umowy, prawa, aktywa i zobowiązania, w tym:

a)  częściowo lub całkowicie rozwiązać umowy;

b)  obniżyć wartość zysków wypłacanych przez CCP wykonującym zobowiązania członkom rozliczającym oraz ich klientom;

(iii)  pozwalające zrestrukturyzować linie biznesowe;

(iv)  niezbędne do utrzymania ciągłości dostępu do infrastruktury rynków finansowych;

(v)  niezbędne do utrzymania ciągłości funkcjonowania procedur operacyjnych CCP, w tym usług dotyczących infrastruktury i usług informatycznych;

(vi)  opis działań lub strategii zarządczych służących przywróceniu stabilności finansowej oraz prognozowane skutki finansowe takich działań lub strategii;

(vii)  środki przygotowawcze, które CCP podjął lub planuje podjąć w celu ułatwienia wdrożenia planu naprawy, w tym środki niezbędne do umożliwienia terminowego dokapitalizowania CCP, przywrócenia dostosowanego portfela, uzupełnienia wniesionych z góry zasobów oraz zapewnienia wykonalności w wymiarze transgranicznym; obejmuje to możliwość przekazania przez wykonujących zobowiązania członków rozliczających minimalnego wkładu pieniężnego na rzecz CCP w kwocie nieprzekraczającej kwoty odpowiadającej ich wkładowi w fundusz CCP na wypadek niewykonania zobowiązania;

(viii)  ramy wskaźników określających punkty, w których mogą zostać podjęte stosowne działania, o których mowa w planie;

(ix)  w stosownych przypadkach analiza, w jaki sposób i kiedy CCP może się zwrócić, na warunkach przewidzianych w planie, o skorzystanie z instrumentów banku centralnego, a także określić aktywa, co do których oczekuje się, że zostaną zakwalifikowane jako zabezpieczenie zgodnie z warunkami instrumentu banku centralnego;

(x)  uwzględniając przepisy art. 49 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, szereg scenariuszy warunków skrajnych odpowiednich dla szczególnych warunków CCP, w tym scenariuszy przewidujących zdarzenia mające wpływ na cały system, trudną sytuację poszczególnych podmiotów prawnych oraz grup, do których należy, a także scenariuszy przewidujących trudną sytuację poszczególnych członków rozliczających CCP lub, w stosownych przypadkach, powiązanej infrastruktury rynku finansowego;

(xi)  uwzględniając przepisy art. 34 i art. 49 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, scenariusze spowodowane przez warunki skrajne lub niewykonanie zobowiązania przez co najmniej jednego członka oraz inne przyczyny, w tym straty poniesione przez CCP w wyniku działań inwestycyjnych lub problemów operacyjnych (w tym poważne zagrożenia zewnętrzne dla działalności CCP spowodowane zakłóceniami zewnętrznymi, wstrząsem lub incydentem cybernetycznym).

7f.  W następstwie niewykonania zobowiązania CCP przed zastosowaniem instrumentów, o których mowa w ust. 7e lit. l) niniejszego artykułu, wykorzystuje dodatkowa kwotę własnych zasobów celowych odpowiadającą kwocie, którą należy wykorzystać zgodnie z art. 45 ust. 4 rozporządzenia UE nr 648/2012. Jeżeli właściwy organ uzna, że ryzyko powstania straty pozostawało pod kontrolą CCP, może zobowiązać CCP do zastosowania wyższej kwoty własnych zasobów celowych określanej przez właściwy organ.

7g.  Po zdarzeniu niezwiązanym z niewykonaniem zobowiązania CCP przed zastosowaniem instrumentów, o których mowa w ust. 7e lit. l) niniejszego artykułu, wykorzystuje własne zasoby celowe w wysokości odpowiadającej trzykrotności kwoty, którą należy wykorzystać zgodnie z art. 45 ust. 4 rozporządzenia UE nr 648/2012, a w celu utrzymania wysokiego poziomu zachęt w procesie CCP nie wykorzystują środków na wypadek niewykonania zobowiązania ani kaskadowego pokrywania strat w przypadku niewykonania zobowiązania. Jeżeli właściwy organ uzna, że ryzyko powstania straty pozostawało poza kontrolą CCP, może zezwolić CCP na zastosowanie niższej kwoty własnych zasobów celowych określanej przez właściwy organ.

7h.  CCP, za zgodą właściwego organu, stosuje instrumenty, o których mowa w ust. 7b lit. l) ppkt (ii), dopiero po przeprowadzeniu – na warunkach określonych w ust. 7e lit. l) ppkt (vii) – wezwania do wniesienia środków pieniężnych w kwocie odpowiadającej co najmniej funduszowi CCP na wypadek niewykonania zobowiązania.

7i.  Właściwe organy mogą zobowiązać CCP do zawarcia dodatkowych informacji w planach naprawy.

8.  Zarząd CCP ocenia, uwzględniając poradę komisji ds. ryzyka zgodnie z art. 28 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, oraz zatwierdza plan naprawy przed przekazaniem go właściwemu organowi i ESMA.

9.  Plany naprawy uznaje się za część zasad operacyjnych CCP, zaś CCP i ich członkowie rozliczający w przypadku przepisów dotyczących ich klientów zapewniają, aby środki określone w tych planach naprawy były wykonalne w każdej chwili.

9a.  CCP podają do wiadomości publicznej pozycje wymienione w ust. 7e lit. a)–g). Pozycje wymienione w lit. h)–l) tego ustępu powinny być udostępnione publicznie w zakresie, w jakim istnieje interes publiczny związany z przejrzystością tych pozycji. Członkowie rozliczający zapewniają, aby ich klienci zostali odpowiednio poinformowani o wszelkich przepisach, które ich dotyczą.

9b.  Przepisy krajowego prawa upadłościowego odnoszące się do możliwości nieważności lub bezskuteczności czynności prawnych dokonanych ze szkodą dla wierzycieli nie mają zastosowania do środków podjętych przez CCP zgodnie z jego planem naprawy sporządzonym zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 10

Ocena planów naprawy

1.  CCP ▌przedkładają właściwemu organowi plany naprawy ▌.

2.  Właściwy organ bez zbędnej zwłoki przekazuje każdy plan kolegium organów nadzoru i organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

W ciągu sześciu miesięcy od przedłożenia każdego planu właściwy organ wspólnie z kolegium organów nadzoru dokonuje przeglądu planu naprawy zgodnie z procedurą opisaną w artykule 12 i ocenia, w jakim zakresie plan naprawy spełnia wymogi określone w art. 9.

3.  Podczas oceny planu naprawy właściwy organ przeprowadza konsultacje z ERRS i uwzględnia strukturę kapitału CCP, kaskadowe pokrywanie strat w przypadku niewykonania zobowiązania, poziom złożoności struktury organizacyjnej oraz profil ryzyka CCP, w tym pod kątem zagrożeń finansowych, operacyjnych i cybernetycznych oraz substytucyjności jego działań, a także wpływ jaki realizacja planu naprawy miałaby na członków rozliczających, ich klientów, rynki finansowe obsługiwane przez CCP oraz system finansowy jako całość. Właściwy organ uwzględnia należycie, czy w planie naprawy zapewniono odpowiednie zachęty dla właścicieli i członków rozliczających CCP i ich klientów, aby kontrolowali poziom ryzyka, które wnoszą do systemu lub ponoszą w systemie. Właściwy organ zachęca do monitorowania działań CCP związanych z podejmowaniem ryzyka i zarządzaniem ryzykiem i zachęca do możliwie najpełniejszego uczestnictwa w procedurze CCP w zakresie zarządzania skutkami niewykonania zobowiązania.

3a.  Właściwy organ, oceniając plan naprawy, uwzględnia uzgodnienia dotyczące wsparcia ze strony jednostki dominującej jako ważną część planu naprawy jedynie wtedy gdy są one wiążące na mocy umowy.

4.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji analizuje plan naprawy w celu zidentyfikowania wszelkich środków, które mogą negatywnie wpłynąć na możliwość przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP. W przypadku zidentyfikowania takich spraw organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji informuje o nich właściwy organ oraz wydaje zalecenia dla właściwego organu dotyczące sposobów rozwiązywania kwestii negatywnego wpływu tych środków na możliwość przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP.

5.  Jeżeli właściwy organ postanowi działać wbrew zaleceniom organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z ust. 4, powinien przedstawić temu organowi pełne uzasadnienie swojej decyzji.

6.  Jeżeli właściwy organ zgadza się z zaleceniami organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub przeciwnie oceni, że w planie naprawy występują istotne niedociągnięcia lub istnieją potencjalne przeszkody w jego wdrożeniu, powiadamia o swojej ocenie CCP lub jednostkę dominującą oraz daje CCP możliwość przedstawienia swojego stanowiska.

7.  Właściwy organ, po uwzględnieniu stanowiska CCP, może wymagać od niego lub jednostki dominującej przedłożenia w terminie dwóch miesięcy, który można przedłużyć o jeden miesiąc za zgodą właściwego organu, skorygowanego planu i wykazania, w jaki sposób rozwiązano problem wskazanych niedociągnięć lub przeszkód. Skorygowany plan ocenia się zgodnie z drugim akapitem ustępu 2.

8.  Jeżeli właściwy organ uważa, że problem niedociągnięć i przeszkód nie został właściwie rozwiązany w skorygowanym planie lub jeżeli CCP lub jednostka dominująca nie przedłożyli skorygowanego planu, może wymagać od CCP lub jednostki dominującej wprowadzenia konkretnych zmian do planu.

9.  Jeżeli nie można odpowiednio usunąć niedociągnięć lub przeszkód poprzez wprowadzenie konkretnych zmian do planu, właściwy organ daje CCP lub jednostce dominującej możliwość zidentyfikowania w rozsądnym terminie zmian, jakich może dokonać w swojej działalności, aby rozwiązać problem niedociągnięć bądź przeszkód we wdrożeniu planu naprawy.

Jeżeli CCP lub jednostka dominująca nie zidentyfikuje takich zmian w terminie wyznaczonym przez właściwy organ lub jeżeli właściwy organ oceni, że zaproponowane działania nie rozwiązałyby w odpowiedni sposób problemu niedociągnięć lub przeszkód we wdrożeniu planu naprawy lub nie poprawiłyby możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP, właściwy organ zobowiązuje CCP lub jednostkę dominującą do podjęcia w rozsądnym określonym przez właściwy organ terminie jednego z następujących środków, z uwzględnieniem wagi niedociągnięć i przeszkód oraz skutków, jakie zastosowanie tych środków może mieć dla działalności CCP i jego zdolności do zachowania zgodności z rozporządzeniem UE nr 648/2012:

a)  obniżenie profilu ryzyka CCP;

b)  zwiększenie zdolności CCP do otrzymania dokapitalizowania w odpowiednim czasie w celu spełnienia wymogów ostrożnościowych;

c)  dokonanie przeglądu strategii i struktury CCP;

d)  wprowadzenie zmian do kaskadowego pokrywania strat w przypadku niewykonania zobowiązania, środków naprawczych i innych ustaleń dotyczących podziału strat w celu poprawy możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz odporności funkcji krytycznych;

e)  wprowadzenie zmian w strukturze zarządzania CCP.

10.  Żądanie, o którym mowa w ust. 9 akapit drugi, uzasadnia się i zgłasza CCP na piśmie.

10a.  ESMA opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych określających minimalne kryteria, które właściwy organ ma poddać ocenie do celów oceny przewidzianej w ust. 2 niniejszego artykułu oraz w art. 11 ust. 1.

ESMA przedkłada Komisji projekty tych regulacyjnych standardów technicznych do dnia ... [12 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia].

Komisja jest uprawniona do przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Artykuł 11

Plany naprawy CCP należących do grupy

1.  Jeżeli jednostka dominująca grupy, do której należy CCP, jest instytucją zdefiniowaną w art. 2 ust. 1 pkt 23 dyrektywy 2014/59/UE lub podmiotem, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lit. c) lub d) tej dyrektywy, właściwy organ, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 21 tej dyrektywy, zobowiązuje jednostkę dominującą do przedłożenia planu naprawy dla grupy zgodnie z tą dyrektywą. Właściwy organ przedkłada organowi właściwemu dla CCP plan naprawy dla grupy.

Jeżeli jednostka dominująca grupy, do której należy CCP, nie jest instytucją lub podmiotem, o których mowa w akapicie pierwszym, oraz gdy jest to niezbędne w celu dokonania oceny wszystkich elementów określonych w sekcji A załącznika, właściwe organy mogą ▌zgodnie z procedurą określoną w art. 10 niniejszego rozporządzenia zażądać od CCP przedłożenia planu naprawy CCP uwzględniającego wszystkie istotne elementy dotyczące struktury grupy. Żądanie takie uzasadnia się i zgłasza na piśmie CCP i jego jednostce dominującej.

2.  Jeżeli jednostka dominująca przedkłada plan naprawy zgodnie z ust. 1 akapit pierwszy, postanowienia dotyczące naprawy CCP stanowią odrębną część tego planu naprawy i są zgodne z wymogami niniejszego rozporządzenia, zaś od CCP można nie wymagać przygotowania indywidualnego planu naprawy.

3.  Organ właściwy dla CCP ocenia, zgodnie z art. 10, postanowienia dotyczące naprawy CCP oraz, w stosownych przypadkach, konsultuje się z właściwym organem grupy.

Artykuł 12

Procedura koordynacji planów naprawy

1.  Kolegium organów nadzoru podejmuje wspólną decyzję dotyczącą wszystkich następujących kwestii:

a)  przeglądu i oceny planu naprawy;

b)  stosowania środków, o których mowa w art. 9 ust. 6, 7, 8 i 9;

c)  opracowania planu naprawy przez jednostkę dominującą zgodnie z art. 11 ust. 1.

2.  Kolegium podejmuje wspólną decyzję dotyczącą kwestii, o których mowa w lit. a) i b), w terminie czterech miesięcy od daty przekazania przez właściwy organ planu naprawy.

Kolegium podejmuje wspólną decyzję dotyczącą kwestii, o której mowa w lit. c), w terminie czterech miesięcy od daty podjęcia przez właściwy organ decyzji o zobowiązaniu jednostki dominującej do przygotowania planu dla grupy.

Na wniosek właściwego organu w ramach kolegium organów nadzoru ESMA może udzielić kolegium organów nadzoru wsparcia w podjęciu wspólnej decyzji zgodnie z art. 31 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

3.  Jeżeli, po upływie czterech miesięcy od daty przekazania planu naprawy, kolegium nie podejmie wspólnej decyzji dotyczącej kwestii, o których mowa w ust. 1 lit. a) i b), organ właściwy dla CCP podejmuje własną decyzję.

Organ właściwy dla CCP podejmuje decyzję, o której mowa w akapicie pierwszym, uwzględniając opinie pozostałych członków kolegium wyrażone w okresie czterech miesięcy. Organ właściwy dla CCP powiadamia na piśmie o swojej decyzji CCP, jego jednostkę dominującą oraz, w stosownych przypadkach, pozostałych członków kolegium organów nadzoru.

4.  Jeżeli, do końca wspomnianego czteromiesięcznego okresu, dowolna grupa członków kolegium organów nadzoru stanowiąca zwykłą większość tego kolegium skieruje do ESMA, zgodnie z art. 19 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, sprawę dotyczącą oceny planów naprawy i realizacji środków zgodnie z art. 10 ust. 9 lit. a), b) i d) niniejszego rozporządzenia, organ właściwy dla CCP oczekuje na podjęcie decyzji przez ESMA zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, na podstawie której podejmuje własną decyzję.

5.  Termin czterech miesięcy uznaje się za termin zakończenia postępowania pojednawczego w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. ESMA podejmuje decyzję w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym sprawa została do niego skierowana. Sprawy nie kieruje się do ESMA, jeżeli termin czterech miesięcy upłynął lub jeżeli wspólna decyzja została podjęta. Jeżeli ESMA nie podejmie decyzji w terminie jednego miesiąca, zastosowanie ma decyzja organu właściwego dla CCP.

Sekcja 2

Planowanie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

Artykuł 13

Plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP, po konsultacji z właściwym organem oraz ESMA i w porozumieniu z kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zgodnie z procedurą określoną w art. 15, sporządza plan restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dla każdego CCP.

2.  Plan restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przewiduje działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może podjąć w sytuacji, gdy CCP spełnia warunki uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o której mowa w art. 22.

3.  W planie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uwzględnia się co najmniej następujące elementy:

a)  upadłość CCP wynikającą z:

(i)   zdarzeń związanych z niewykonaniem zobowiązania;

(ii)   zdarzeń niezwiązanych z niewykonaniem zobowiązania;

(iii)  ogólnej niestabilności finansowej lub zdarzeń mających wpływ na cały system;

b)  wpływ, jaki realizacja planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji miałaby na członków rozliczających i ich klientów, w tym w sytuacji, gdy członkowie rozliczający mogą podlegać środkom naprawczym lub działaniom w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z dyrektywą 2014/59/UE, oraz na wszelkie powiązane infrastruktury rynku finansowego, rynki finansowe obsługiwane przez CCP i system finansowy jako całość;

c)  sposób wnioskowania i okoliczności, w których CCP może wnioskować o stosowanie instrumentów banku centralnego oraz identyfikację aktywów, w odniesieniu do których oczekuje się, że będą kwalifikować się jako zabezpieczenie.

4.  Plan restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie zakłada żadnego z następujących elementów:

a)  a) publicznego wsparcia finansowego;

b)  awaryjnego wsparcia płynnościowego udzielanego przez bank centralny;

c)  wsparcia płynności udzielanego przez bank centralny na niestandardowych warunkach dotyczących zabezpieczenia, okresu zapadalności i stóp procentowych.

4a.  W planie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przyjmuje się ostrożne założenia w odniesieniu do zasobów finansowych dostępnych w ramach instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które mogą być wymagane do osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, oraz zasobów, które w myśl oczekiwań będą zgodnie z zasadami i uzgodnieniami CCP dostępne w momencie uruchamiania procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Te ostrożne założenia opierają się na wynikach ostatnich testów warunków skrajnych przeprowadzonych zgodnie z art. 5 ust. 2a i pozostają ważne w scenariuszach skrajnych warunków rynkowych, potęgowanych działaniami naprawczymi oraz restrukturyzacją lub uporządkowaną likwidacją jednego lub kilku CCP, obejmującymi niewykonanie zobowiązania przez jednego lub kilku dodatkowych – nie tylko dwóch największych – członków rozliczających, wobec których CCP ma największą ekspozycję.

5.  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dokonują przeglądu planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i, w stosownych przypadkach, aktualizują je co najmniej raz w roku i po wszelkich zmianach struktury prawnej lub organizacyjnej CCP, jego działalności lub sytuacji finansowej lub innych zmianach, które znacząco wpływają na skuteczność planu.

CCP i właściwe organy niezwłocznie powiadamiają organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o każdej takiej zmianie.

5a.  W planie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wyraźnie rozróżnia się – w miarę możliwości przede wszystkim za pomocą osobnych sekcji – poszczególne scenariusze oparte na okolicznościach, o których mowa odpowiednio w ust. 3 lit. a) ppkt (i), (ii) i (iii).

6.  W planie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określa się okoliczności i różne scenariusze dotyczące stosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonywania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Plan restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zawiera, a jeżeli jest to stosowne i możliwe, określa ilościowo:

a)  streszczenie głównych elementów planu z rozróżnieniem na zdarzenia niewykonania zobowiązania, zdarzenia niezwiązane z niewykonaniem zobowiązania i połączenie obu tych opcji;

b)  streszczenie istotnych zmian w CCP, które wprowadzono od czasu ostatniej aktualizacji planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

c)  wskazanie, w jaki sposób można w koniecznym zakresie prawnie i gospodarczo oddzielić funkcje krytyczne od innych funkcji, tak aby zapewnić ich ciągłość z chwilą zainicjowania wszelkich możliwych form restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w tym upadłości CCP;

d)  prognozowany harmonogram przeprowadzania każdego istotnego aspektu planu, w tym harmonogram odtworzenia zasobów finansowych CCP;

e)  szczegółowy opis oceny możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z art. 16;

f)  opis wszelkich środków wymaganych zgodnie z art. 17 w celu ograniczenia lub usunięcia przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, ustalonych w wyniku oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 16;

g)  opis procedur ustalenia wartości i zbywalności funkcji krytycznych i aktywów CCP;

h)  szczegółowy opis uzgodnień gwarantujących, że informacje wymagane zgodnie z art. 14 są aktualne i w każdym momencie dostępne dla organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

i)  wyjaśnienia dotyczące tego, jak działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogłyby być finansowane bez zakładania elementów, o których mowa w ust. 4;

j)  szczegółowy opis poszczególnych strategii restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które mogłyby zostać zastosowane w przypadku różnych możliwych scenariuszy i powiązanych harmonogramów;

k)  opis krytycznych wzajemnych zależności między CCP i innymi uczestnikami rynku, w tym wzajemnych zależności wewnątrz grupy, uzgodnień interoperacyjnych i powiązań z innymi infrastrukturami rynku finansowego, wraz ze sposobami radzenia sobie z takimi współzależnościami;

l)  opis poszczególnych wariantów w celu zapewnienia:

(i)  dostępu do usług płatniczych i rozliczeniowych oraz innej infrastruktury;

(ii)  terminowego rozliczania zobowiązań wobec członków rozliczających i ich klientów i wszelkich powiązanych infrastruktur rynku finansowego;

(iii)  dostępu członków rozliczających i ich klientów do papierów wartościowych lub rachunków pieniężnych zapewnianych przez CCP oraz papierów wartościowych lub zabezpieczeń gotówkowych przekazanych i posiadanych przez CCP, które są należne takim uczestnikom z zachowaniem zasad przejrzystości i niedyskryminacji;

(iv)  ciągłości połączeń operacyjnych między CCP i innymi infrastrukturami rynku finansowego;

(v)  możliwości przenoszenia aktywów i pozycji klientów i klientów pośrednich członków rozliczających, jak określono w art. 39 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

(vi)  zachowania licencji, zezwoleń, uznań i wyznaczeń prawnych CCP niezbędnych do dalszego wykonywania funkcji krytycznych CCP, w tym jego uznania do celów stosowania odpowiednich przepisów dotyczących ostateczności rozrachunku oraz udziału w innych infrastrukturach rynku finansowego lub w powiązaniach z tymi infrastrukturami;

la)  opis podejścia, które organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zamierza stosować w celu określenia zakresu i wartości wszelkich umów, które należy rozwiązać zgodnie z art. 29;

m)  analiza wpływu planu na pracowników CCP, w tym ocena wszelkich związanych z tym kosztów, oraz opis przewidywanych procedur konsultacji z pracownikami podczas procesu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, z uwzględnieniem krajowych zasad i systemów dialogu z partnerami społecznymi;

n)  plan komunikacji z mediami i ogółem społeczeństw, aby zapewnić jak największą przejrzystość;

o)  opis podstawowych operacji i systemów zapewniających ciągłość funkcjonowania procesów operacyjnych odnośnego CCP.

oa)  opis uzgodnień dotyczących wymiany informacji w ramach kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przed restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją oraz w jej trakcie, zgodnie z pisemnymi uzgodnieniami i procedurami dotyczącymi funkcjonowania kolegiów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o których mowa w art. 1 ust. 4.

Informacje, o których mowa w ust. 6 lit. a), ujawnia się odnośnemu CCP. CCP może sporządzić opinię na temat planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i przekazać ją w formie pisemnej organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Opinię tę dołącza się do planu.

7.  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą wymagać od CCP przedstawienia szczegółowych rejestrów umów, o których mowa w art. 29 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, których są oni stroną. Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą określić termin przedstawienia tych rejestrów oraz mogą określić różne terminy dla różnych rodzajów umów.

7a.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP współpracuje ściśle z organem ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji członka rozliczającego CCP w celu zapewnienia, że nie ma żadnych przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

8.  ESMA, po konsultacjach z ERRS i uwzględnieniu odpowiednich przepisów rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr –/-2016 uzupełniającego dyrektywę 2014/59/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych przyjętych na podstawie art. 10 ust. 9 dyrektywy 2014/59/UE i przy poszanowaniu zasady proporcjonalności, opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych, które dodatkowo określają treść planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z ust. 6.

Przy opracowywaniu projektów regulacyjnych standardów technicznych ESMA uwzględnia należycie poziom zróżnicowania między krajowymi ramami prawnymi, w szczególności w obszarze prawa upadłościowego, w całej Unii, a także różne wielkości i charakter CCP mających siedzibę w Unii.

ESMA przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wpisać datę: przypadającą 12 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z procedurą określoną w art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Artykuł 14

Obowiązek CCP w zakresie współpracy i przekazywania informacji

CCP współpracują ze sobą w razie potrzeby w zakresie opracowywania planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz przekazują organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, bezpośrednio albo za pośrednictwem właściwego organu, wszelkie informacje niezbędne do sporządzenia i wdrożenia tych planów, w tym informacje i analizę określone w sekcji B załącznika.

Właściwe organy przekazują organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wszelkie dostępne im informacje, o których mowa w akapicie pierwszym.

CCP prowadzi terminową wymianę informacji z właściwymi organami i ESMA w celu ułatwienia oceny profili ryzyka CCP oraz wzajemnych powiązań z innymi infrastrukturami rynku finansowego, innymi instytucjami finansowymi i systemem finansowym w ogóle, zgodnie z art. 9 i 10 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 15

Procedura koordynacji dotycząca planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  Kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje wspólną decyzję dotyczącą planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wszelkich zmian do tego planu w terminie czterech miesięcy od daty przekazania tego planu przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o którym to przekazaniu mowa w ust. 2.

2.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przekazuje kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji projekt planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, informacje dostarczone zgodnie z art. 14 oraz wszelkie dodatkowe informacje istotne dla kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewnia, aby ESMA posiadał wszystkie informacje, które są istotne dla jego roli, zgodnie z niniejszym artykułem.

3.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może podjąć decyzję o zaangażowaniu organów państwa trzeciego w opracowywanie i przegląd planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, pod warunkiem że spełniają oni wymogi dotyczące poufności określone w art. 71 oraz że pochodzą z jurysdykcji, w których mają siedzibę następujące podmioty:

(i)  jednostka dominująca CCP, w stosownych przypadkach;

(ii)  członkowie rozliczający, wobec których CCP ma znaczną ekspozycję;

(iii)  jednostki zależne CCP, w stosownych przypadkach;

(iv)  pozostałe podmioty świadczące usługi krytyczne na rzecz CCP.

(iva)  CCP mający uzgodnienia interoperacyjne z CCP.

4.  Na wniosek organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ESMA może udzielić kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wsparcia w podjęciu wspólnej decyzji zgodnie z art. 31 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

5.  Jeżeli, po upływie czterech miesięcy od daty przekazania planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie podejmie wspólnej decyzji, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje własną decyzję w sprawie planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje decyzję, uwzględniając opinie pozostałych członków kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wyrażone w okresie czterech miesięcy. Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powiadamia na piśmie o swojej decyzji CCP, jego jednostkę dominującą i, w stosownych przypadkach, pozostałych członków kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

6.  Jeżeli, do końca wspomnianego czteromiesięcznego okresu, dowolna grupa członków kolegium organów nadzoru stanowiąca zwykłą większość tego kolegium skieruje do ESMA, zgodnie z art. 19 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, sprawę dotyczącą planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP oczekuje na podjęcie decyzji przez ESMA zgodnie z art. 19 ust. 3 tego rozporządzenia, na podstawie której podejmuje własną decyzję.

Termin czterech miesięcy uznaje się za termin zakończenia postępowania pojednawczego w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. ESMA podejmuje decyzję w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym sprawa została do niego skierowana. Sprawy nie kieruje się do ESMA, jeżeli termin czterech miesięcy upłynął lub jeżeli wspólna decyzja została podjęta. Jeżeli ESMA nie podejmie decyzji w terminie jednego miesiąca, zastosowanie ma decyzja organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

7.  W przypadku gdy wspólna decyzja zostanie podjęta zgodnie z ust. 1 oraz jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oceni na podstawie ust. 6, że przedmiot sporu wpływa na obowiązki budżetowe danego państwa członkowskiego, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP rozpoczyna ponowną ocenę planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

ROZDZIAŁ II

Możliwość przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

Artykuł 16

Ocena możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, we współpracy z kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z art. 17, ocenia, na ile możliwe jest przeprowadzenie skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP, bez zakładania żadnego poniższych elementów:

a)  ▌ publicznego wsparcia finansowego;

b)  awaryjnego wsparcia płynnościowego udzielanego przez bank centralny;

c)  wsparcia płynności udzielanego przez bank centralny na niestandardowych warunkach dotyczących zabezpieczenia, okresu zapadalności i stóp procentowych.

2.  Uznaje się, że przeprowadzenie skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP jest możliwe, jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uzna, że wykonalna i wiarygodna jest likwidacja tego podmiotu w ramach standardowego postępowania upadłościowego albo jego restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja poprzez zastosowanie różnych instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonanie uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zapewniając ciągłość funkcji krytycznych CCP oraz unikając wykorzystania środków publicznych i w możliwie największym zakresie wszelkich znaczących negatywnych skutków dla systemu finansowego.

Negatywne skutki, o których mowa w akapicie pierwszym, obejmują ogólną niestabilność finansową lub zdarzenia mające wpływ na cały system w dowolnym państwie członkowskim.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powiadamia ESMA w odpowiednim terminie, jeżeli uzna, że przeprowadzenie skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP jest niemożliwe.

3.  Na wniosek organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP wykazuje, że:

a)  nie istnieją żadne przeszkody utrudniające obniżenie wartości instrumentów właścicielskich w następstwie wykonania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, niezależnie od tego, czy aktywne uzgodnienia umowne lub inne środki uwzględnione w planie naprawy CCP zostały całkowicie wyczerpane;

b)  umowy CCP z członkami rozliczającymi lub osobami trzecimi nie pozwalają tym członkom rozliczającym ani osobom trzecim skutecznie kwestionować wykonywania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub w inny sposób uniknąć podlegania tym uprawnieniom.

4.  Do celów oceny możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o której mowa w ust. 1, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji bada, w stosownych przypadkach, kwestie wymienione w sekcji C załącznika.

4a.  ESMA przyjmuje wytyczne w celu wspierania zbliżania praktyk z zakresu nadzoru oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dotyczących stosowania sekcji C załącznika w terminie do dnia ... [18 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia].

5.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji we współpracy z kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ocenia możliwość przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jednocześnie ze sporządzeniem i aktualizacją planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z art. 13.

Artykuł 17

Ograniczanie lub usuwanie przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  Jeżeli, w następstwie oceny, o której mowa w art. 16, i po konsultacji z kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stwierdzi, że istnieją istotne przeszkody w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, we współpracy z właściwym organem, przygotowuje sprawozdanie i przedkłada je CCP i kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Sprawozdanie, o którym mowa w akapicie pierwszym, zawiera analizę ▌przeszkód w skutecznym zastosowaniu instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz w wykonaniu uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do CCP, oraz ocenę ich wpływu na model biznesowy CCP i zalecenia dotyczące stosowania specjalnych środków służących usunięciu tych przeszkód tam, gdzie jest to możliwe.

2.  Wymóg podjęcia przez kolegia ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wspólnej decyzji w sprawie planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określonych w art. 15 zostaje zawieszony w następstwie przedłożenia sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, do chwili zatwierdzenia przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji środków służących usunięciu istotnych przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu lub ustanowienia alternatywnych środków zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

3.  W terminie czterech miesięcy od daty otrzymania sprawozdania przedłożonego zgodnie z ust. 1 CCP proponuje organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji potencjalne środki służące ograniczeniu lub usunięciu istotnych przeszkód wskazanych w tym sprawozdaniu. Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przedstawia kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wszelkie środki zaproponowane przez CCP. Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oceniają, zgodnie z art. 18 ust. 1 lit. b), czy wspomniane środki skutecznie ograniczają lub usuwają te przeszkody.

4.  Jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, biorąc pod uwagę opinię kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, stwierdzi, że środki zaproponowane przez CCP zgodnie z ust. 3 nie ograniczają ani nie usuwają skutecznie przeszkód wskazanych w sprawozdaniu, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określa alternatywne środki, o których powiadamia kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w celu podjęcia wspólnej decyzji zgodnie z art. 18.

Alternatywne środki, o których mowa w akapicie pierwszym, uwzględniają poniższe elementy:

a)  zagrożenie dla stabilności finansowej, jakie stwarzają przeszkody w możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP;

b)  wpływ alternatywnych środków na działalność danego CCP, jego członków rozliczających i ich klientów, powiązaną infrastrukturę rynku finansowego oraz rynek wewnętrzny.

ba)  wpływ na świadczenie zintegrowanych usług rozliczeniowych dotyczących poszczególne produktów i uzupełniania depozytu zabezpieczającego portfela w poszczególnych klasach aktywów.

Do celów akapitu drugiego lit. b) organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji konsultuje się z właściwym organem, kolegium organów nadzoru i kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz, w stosownych przypadkach, z ERRS.

5.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zgodnie z art. 18, powiadamia na piśmie CCP, bezpośrednio albo za pośrednictwem właściwego organu, o alternatywnych środkach, które należy podjąć, aby osiągnąć cel, jakim jest usunięcie przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uzasadnia, dlaczego środki zaproponowane przez CCP nie byłyby w stanie usunąć przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, oraz wykazuje, w jaki sposób alternatywne środki byłyby skuteczne w tym kontekście.

6.  CCP przedstawia w ciągu jednego miesiąca plan opisujący sposób, w jaki zamierza wdrożyć alternatywne środki w terminie ustalonym przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

7.  Wyłącznie do celów ust. 4 organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji we współpracy z właściwym organem może podjąć następujące środki:

a)  zobowiązanie CCP do zmiany lub opracowania umów dotyczących świadczenia usług (zarówno wewnątrz grupy, jak i z osobami trzecimi) w celu zagwarantowania świadczenia funkcji krytycznych;

b)  zobowiązanie CCP do ograniczenia maksymalnych niezabezpieczonych ekspozycji w ujęciu indywidualnym i zbiorczym;

c)  zobowiązanie CCP do zmiany sposobu pobierania i przechowywania depozytu zabezpieczającego zgodnie z art. 41 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

d)  zobowiązanie CCP do zmiany składu i liczby funduszy na wypadek niewykonania zobowiązania, o których mowa w art. 42 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

e)  nałożenie na CCP wymogów dotyczących przekazywania określonych lub regularnych informacji dodatkowych;

f)  zobowiązanie CCP do samodzielnego zbycia określonych aktywów;

g)  zobowiązanie CCP do ograniczenia lub zaprzestania określonych istniejących lub proponowanych rodzajów działalności;

h)  zobowiązanie CCP do wprowadzenia zmian w planie naprawy, zasadach operacyjnych i innych ustaleń umownych;

(i)  ograniczenie lub zaprzestanie rozwoju nowych lub istniejących linii biznesowych lub świadczenia nowych lub istniejących usług;

j)  zobowiązanie do wprowadzenia zmian w strukturach prawnych lub operacyjnych CCP lub dowolnego podmiotu powiązanego – bezpośrednio lub pośrednio kontrolowanego przez daną instytucję – w celu zapewnienia możliwości prawnego i operacyjnego oddzielenia funkcji krytycznych od innych funkcji poprzez zastosowanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

k)  zobowiązanie CCP do utworzenia dominującej finansowej spółki holdingowej z siedzibą w określonym państwie członkowskim lub unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej;

l)  zobowiązanie CCP ▌do wyemitowania zobowiązań, które mogą podlegać umorzeniu lub konwersji, lub do przeznaczenia innych zasobów w celu zwiększenia zdolności do pokrycia strat, dokapitalizowania i uzupełnienia wniesionych z góry zasobów;

m)  zobowiązanie CCP ▌ do podjęcia innych działań w celu umożliwienia pokrycia strat za pomocą kapitału, innych zobowiązań i umów, dokapitalizowania CCP lub uzupełnienia wniesionych z góry zasobów. Przewidywane działania mogą obejmować w szczególności próby ponownego negocjowania wszelkich wyemitowanych przez CCP zobowiązań lub zmiany postanowień umownych, z myślą o zapewnieniu, by ewentualna decyzja organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o umorzeniu, konwersji lub restrukturyzacji tego zobowiązania, instrumentu lub umowy została wykonana na mocy prawa jurysdykcji regulującego to zobowiązanie lub ten instrument;

n)  ▌

na)  ograniczenie lub zawieszenie powiązań CCP w zakresie interoperacyjności w przypadku, gdy takie ograniczenie lub zawieszenie jest niezbędne w celu zapobiegania szkodliwym skutkom, które stosowanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonywanie uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogłyby wywrzeć na interoperacyjnych CCP.

Artykuł 18

Procedura koordynacji mająca na celu ograniczenie lub usunięcie przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  Kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje wspólną decyzję dotyczącą następujących kwestii:

a)  identyfikacji istotnych przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z art. 16 ust. 1;

b)  oceny środków zaproponowanych przez CCP zgodnie z art. 17 ust. 3, w razie potrzeby;

c)  alternatywnych środków wymaganych zgodnie z art. 17 ust. 4.

2.  W terminie czterech miesięcy od przedłożenia kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji sprawozdania, o którym mowa w art. 17 ust. 1, kolegium przyjmuje wspólną decyzję w sprawie identyfikacji istotnych przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o których mowa w ust. 1 lit. a).

Wspólną decyzję, o której mowa w ust. 1 lit. b) i c), przyjmuje się w terminie czterech miesięcy od przedłożenia zaproponowanych przez CCP środków w celu usunięcia przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uzasadnia wspólne decyzje, o których mowa w ust. 1, i zgłasza je na piśmie CCP oraz, w stosownych przypadkach, jego jednostce dominującej.

Na wniosek organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ESMA może udzielić kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wsparcia w podjęciu wspólnej decyzji zgodnie z art. 31 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

3.  Jeżeli, po upływie czterech miesięcy od daty przekazania sprawozdania przewidzianego w art. 17 ust. 1, kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie podejmie wspólnej decyzji, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje własną decyzję w sprawie odpowiednich środków, które zostaną podjęte zgodnie z art. 17 ust. 5. Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje decyzję, uwzględniając opinie pozostałych członków kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wyrażone w okresie czterech miesięcy.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powiadamia na piśmie o swojej decyzji CCP, jego jednostkę dominującą i, w stosownych przypadkach, pozostałych członków kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

4.  Jeżeli, do końca wspomnianego czteromiesięcznego okresu, dowolna grupa członków kolegium organów nadzoru stanowiąca zwykłą większość tego kolegium skieruje do ESMA, zgodnie z art. 19 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, sprawę, o której mowa w art. 17 ust. 7 lit. j), k) lub n), organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP odracza podjęcie decyzji i oczekuje na decyzję, którą ESMA może podjąć zgodnie z art. 19 ust. 3 tego rozporządzenia. W takim przypadku organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje decyzję zgodnie z decyzją ESMA.

Termin czterech miesięcy uznaje się za termin zakończenia postępowania pojednawczego w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. ESMA podejmuje decyzję w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym sprawa została do niego skierowana. Sprawy nie kieruje się do ESMA, jeżeli termin czterech miesięcy upłynął lub jeżeli wspólna decyzja została podjęta. Jeżeli ESMA nie podejmie decyzji w terminie jednego miesiąca, zastosowanie ma decyzja organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

TYTUŁ IV

WCZESNA INTERWENCJA

Artykuł 19

Środki wczesnej interwencji

1.  Jeżeli CCP narusza lub prawdopodobnie naruszy wymogi ostrożnościowe określone w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 lub stanowi zagrożenie dla stabilności finansowej globalnego systemu finansowego, unijnego systemu finansowego bądź części któregokolwiek z nich lub jeżeli właściwy organ ustalił, że istnieją inne wskazania świadczące o zmianach w rozwoju sytuacji, które mogą wpłynąć na działalność CCP, zwłaszcza na jego zdolność do świadczenia usług rozliczeniowych, właściwy organ może:

a)  zobowiązać CCP do aktualizacji planu naprawy zgodnie z art. 9, jeżeli okoliczności, które wymagały przeprowadzenia wczesnej interwencji, są odmienne od przyjętych w założeniach określonych we wstępnym planie naprawy;

b)  zobowiązać CCP do wdrożenia jednego lub większej liczby uzgodnień lub środków określonych w planie naprawy w określonym terminie. Jeżeli plan zaktualizowano zgodnie z lit. a), tego rodzaju uzgodnienia lub środki obejmują wszelkie zaktualizowane uzgodnienia lub środki;

c)  zobowiązać CCP do określenia przyczyn naruszenia lub prawdopodobnego naruszenia, o którym mowa w ust. 1, oraz opracowania programu działania, w tym odpowiednich środków i harmonogramu;

d)  zobowiązać CCP do zwołania zgromadzenia akcjonariuszy lub, jeżeli CCP nie spełni tego wymogu, zwołać zgromadzenie samodzielnie. W obu przypadkach właściwy organ ustala porządek obrad, obejmujący decyzje, które należy rozważyć w celu przyjęcia ich przez akcjonariuszy;

e)  zobowiązać do odwołania lub zastąpienia jednego członka lub większej liczby członków zarządu lub kadry kierowniczej wyższego szczebla, jeżeli którakolwiek z tych osób zostanie uznana za niezdolną do wypełniania powierzonych jej obowiązków na podstawie art. 27 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

f)  zobowiązać do wprowadzenia zmian w strategii biznesowej CCP;

g)  zobowiązać do wprowadzenia zmian w strukturze prawnej lub strukturze operacyjnej CCP;

h)  przekazać organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wszystkie informacje niezbędne do aktualizacji planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP w celu przygotowania ewentualnej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP i wyceny jego aktywów i zobowiązań zgodnie z art. 24, w tym wszelkie informacje wymagane w ramach kontroli na miejscu;

(i)  zobowiązać, w razie potrzeby i zgodnie z ust. 4, do wdrożenia środków naprawczych CCP;

j)  zobowiązać CCP do powstrzymania się od wdrażania niektórych środków naprawczych, jeżeli właściwy organ uznał, że wdrażanie takich środków może mieć niekorzystny wpływ na stabilność finansową lub nadmiernie zaszkodzić interesom klientów;

k)  zobowiązać CCP do uzupełnienia jego zasobów finansowych w odpowiednim terminie.

ka)  w drodze wyjątku i na zasadzie jednorazowej zezwolić klientom członków rozliczających na bezpośredni udział w aukcji przy jednoczesnym zniesieniu wymogów ostrożnościowych określonych w tytule IV rozdział 3 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 innych niż wymogi dotyczące depozytu zabezpieczającego określone w art. 41 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 dla tych klientów. Członkowie rozliczający klientów informują ich szczegółowo o aukcji i ułatwiają klientom proces składania ofert. Wymagane od klientów wpłaty środków na depozyty zabezpieczające realizowane są za pośrednictwem członka rozliczającego wykonującego zobowiązanie.

kb)  ograniczyć lub zakazać – w możliwie największym stopniu, ale bez powodowania całkowitego niewywiązania się ze zobowiązań – wszelkich wypłat wynagrodzenia z tytułu wniesionego kapitału oraz instrumentów uznawanych za kapitał, w tym wypłat dywidendy i wykupów przez CCP, oraz ograniczyć, zakazać lub wstrzymać wszelkie wypłaty zmiennych elementów wynagrodzenia zgodnie z dyrektywą 2013/36/UE i wytycznymi EUNB (EUNB/GL/2015/22), uznaniowych świadczeń emerytalnych i odpraw dla kierownictwa.

2.  W odniesieniu do każdego z tych środków właściwy organ określa odpowiedni termin realizacji oraz ocenia skuteczność tych środków, gdy już zostały podjęte.

2a.  Przepisy krajowego prawa upadłościowego, odnoszące się do możliwości nieważności lub bezskuteczności czynności prawnych dokonanych ze szkodą dla wierzycieli, nie mają zastosowania do środków z zakresu wczesnej interwencji podejmowanych przez właściwy organ zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

3.  Właściwy organ może stosować środki, o których mowa w ust. 1 lit. a)–k), wyłącznie po uwzględnieniu wpływu tych środków w innych państwach członkowskich, w których CCP prowadzi działalność lub świadczy usługi, w szczególności w tych państwach, w których działalność CCP ma zasadnicze lub istotne znaczenie dla lokalnych rynków finansowych, z uwzględnieniem miejsc, w których zlokalizowani są członkowie rozliczający oraz w których znajdują się powiązane systemy obrotu i infrastruktury rynku finansowego.

4.  Właściwy organ może stosować środek, o którym mowa w ust. 1 lit. i), wyłącznie wówczas, gdy środek ten leży w interesie publicznym i jest konieczny do osiągnięcia następujących celów:

a)  utrzymania stabilności finansowej w Unii;

b)  utrzymania ciągłości funkcji krytycznych CCP z zachowaniem zasad przejrzystości i niedyskryminacji;

c)  utrzymania i wzmocnienia odporności finansowej CCP.

Właściwy organ nie stosuje środka, o którym mowa w ust. 1 lit. i), w odniesieniu do środków obejmujących przeniesienie własności, praw lub zobowiązań innego CCP.

5.  Jeżeli CCP rozpoczął kaskadowe pokrywanie strat w przypadku niewykonania zobowiązania zgodnie z art. 45 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, powiadamia on właściwy organ i organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji bez zbędnej zwłoki i wyjaśnia, czy dane zdarzenie odzwierciedla słabości lub problemy tego CCP.

6.  Jeżeli warunki, o których mowa w ust. 1, są spełnione, właściwy organ powiadamia ESMA i organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zasięga opinii kolegium organów nadzoru.

Po otrzymaniu takich powiadomień i po odbyciu konsultacji z kolegium organów nadzoru właściwy organ decyduje, czy zastosować którykolwiek ze środków przewidzianych w ust. 1. Właściwy organ powiadamia kolegium organów nadzoru, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz ESMA o decyzji w sprawie środków, które mają zostać podjęte.

7.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w ust. 6 akapit pierwszy, może zobowiązać CCP do skontaktowania się z potencjalnymi nabywcami w celu przygotowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji danego CCP, na warunkach określonych w art. 41 i z zastrzeżeniem przepisów dotyczących poufności określonych w art. 71, a także zgodnie z ramami dotyczącymi badań rynku określonymi w art. 11 rozporządzenia (UE) nr 596/2014 oraz w odnośnych aktach delegowanych i wykonawczych.

Artykuł 20

Odwołanie kadry kierowniczej wyższego szczebla i zarządu

Jeżeli następuje znaczące pogorszenie sytuacji finansowej CCP lub CCP narusza obowiązujące go wymogi prawne, w tym swoje zasady operacyjne, a inne środki podjęte zgodnie z art. 19 nie są wystarczające do zaradzenia tej sytuacji, właściwe organy mogą wymagać odwołania kadry kierowniczej wyższego szczebla lub zarządu CCP w całości lub częściowo.

Powołanie nowej kadry kierowniczej wyższego szczebla lub zarządu odbywa się zgodnie z art. 27 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 i podlega zatwierdzeniu przez właściwy organ lub zgodzie właściwego organu.

TYTUŁ IVa

Odzyskanie strat

Artykuł 20a

Emisja instrumentów właścicielskich w odniesieniu do przyszłych zysków na rzecz członków rozliczających i klientów, którzy ponieśli straty

1.  W przypadku gdy CCP w trakcie naprawy wynikającej ze zdarzenia niezwiązanego z niewykonaniem zobowiązania zastosował uzgodnienia i środki pozwalające obniżyć wartość zysków wypłacanych przez CCP na rzecz wykonujących zobowiązania członków rozliczających i ich klientów określonych w jego planie naprawy zgodnie z art. 9 ust. 7b lit. l) ppkt (ii) lit. b), które wykraczają poza kaskadowe pokrywanie strat w przypadku niewykonania zobowiązania, przewidziane w art. 45 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, wobec wykonujących zobowiązania członków rozliczających i ich klientów, i w rezultacie nie rozpoczął procesu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, właściwy organ tego CCP może, po przywróceniu dostosowanego portfela, nałożyć na przedmiotowy CCP obowiązek wyrównania strat uczestnikom przez wypłatę gotówki albo, w stosownych przypadkach, może zobowiązać CCP do wyemitowania instrumentów właścicielskich w przyszłych zyskach tego CCP.

Wartość instrumentów właścicielskich w przyszłych zyskach CCP wyemitowanych na rzecz każdego z zaangażowanych wykonujących zobowiązania członków rozliczających, którą należy przenieść na klientów w odpowiedniej formie, musi być proporcjonalna do poniesionych przez niego strat i oparta na wycenie przeprowadzonej zgodnie z art. 24 ust. 3. Takie instrumenty właścicielskie uprawniają właściciela do otrzymywania corocznie płatności od CCP aż do odzyskania całej straty przez odpowiednią maksymalną liczbę lat od dnia emisji. Na płatności związane z takimi instrumentami właścicielskimi wykorzystuje się odpowiednią maksymalną część rocznych zysków CCP.

2.  Niniejszy artykuł nie zmniejsza odpowiedzialności członków rozliczających w zakresie przejmowania strat wykraczających poza kaskadowe pokrywanie strat w przypadku niewykonania zobowiązania.

3.  ESMA opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia kolejności, w jakiej należy wypłacić wyrównanie, maksymalnej liczby lat oraz odpowiedniej maksymalnej części rocznego zysku CCP, o których mowa w ust. 1 akapit drugi.

ESMA przedkłada Komisji projekty tych regulacyjnych standardów technicznych do dnia [XXX po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia].

Komisja jest uprawniona do uzupełniania niniejszego rozporządzenia w drodze przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w niniejszym ustępie, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

TYTUŁ V

RESTRUKTURYZACJA I UPORZĄDKOWANA LIKWIDACJA

ROZADZIAŁ I

Cele, warunki i ogólne zasady

Artykuł 21

Cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  Podczas korzystania z instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonywania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uwzględnia wszystkie poniższe cele dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz dokonuje ich wyważenia odpowiednio do charakteru i okoliczności każdego przypadku:

a)  zapewnienie ciągłości funkcji krytycznych CCP, w szczególności:

(i)  terminowego rozliczania zobowiązań CCP wobec jego członków rozliczających i ich klientów;

(ii)  ciągłego dostępu członków rozliczających do papierów wartościowych lub rachunków pieniężnych zapewnianych przez CCP oraz papierów wartościowych lub zabezpieczeń gotówkowych prowadzonych przez CCP w imieniu tych członków rozliczających;

b)  zapewnienie ciągłości powiązań z innymi infrastrukturami rynku finansowego, których zakłócenie miałoby istotny negatywny wpływ na stabilność finansową lub terminową realizację płatności, rozliczeń, rozrachunków i funkcje prowadzenia rejestrów;

c)  uniknięcie znaczących negatywnych skutków dla systemu finansowego, w szczególności przez zapobiegnięcie efektowi domina związanemu z trudną sytuacją finansową przeniesionemu na członków rozliczających CCP, ich klientów lub szerszy system finansowy, w tym inne infrastruktury rynku finansowego, oraz przez utrzymanie zaufania do rynku i zaufania opinii publicznej;

d)  ochrona finansów publicznych przez ograniczenie do minimum korzystania z publicznego wsparcia finansowego i potencjalnych strat dla podatników;

e)  ograniczenie do minimum kosztów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji spoczywających na wszystkich zaangażowanych zainteresowanych stronach oraz uniknięcie obniżenia wartości CCP, chyba że takie obniżenie jest niezbędne do osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

2.  Zarząd i kadra kierownicza wyższego szczebla CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją zapewniają organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wszelką pomoc niezbędną do osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Artykuł 22

Warunki uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wobec CCP, o ile spełnione są wszystkie następujące warunki:

a)  CCP znajduje się na progu upadłości lub jest zagrożony upadłością, jak wynika z ustaleń następujących organów:

(i)  właściwego organu, po konsultacjach z organem ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

(ii)  organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji po konsultacjach z właściwym organem, jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dysponuje instrumentami niezbędnymi do wyciągnięcia takiego wniosku;

b)  biorąc pod uwagę wszystkie istotne odpowiednie okoliczności, nie istnieje rozsądne prawdopodobieństwo, by jakiekolwiek alternatywne środki sektora prywatnego lub środki organów nadzoru, w tym podjęte środki wczesnej interwencji, mogły w rozsądnym czasie zapobiec upadłości CCP; oraz

c)  podjęcie działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest konieczne w interesie publicznym, aby osiągnąć cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jeżeli wdrożenie uzgodnień umownych CCP dotyczących podziału strat lub niekompletność takich uzgodnień i likwidacja CCP w ramach standardowego postępowania upadłościowego nie umożliwiłyby osiągnięcia tych celów w takim samym stopniu.

Do celów lit. a) pkt (ii) właściwy organ przekazuje organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji bez zbędnej zwłoki i z własnej inicjatywy wszelkie informacje mogące wskazywać, że CCP znajduje się na progu upadłości lub jest zagrożony upadłością. Właściwy organ przekazuje także organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, na żądanie, wszelkie inne konieczne informacje w celu przeprowadzenia przez ten ostatni organ swojej oceny.

2.  Do celów ust. 1 lit. a) uznaje się, że CCP jest na progu upadłości lub jest zagrożony upadłością, jeżeli zachodzi co najmniej jedna z następujących okoliczności:

a)  CCP narusza lub prawdopodobnie naruszy wymogi dotyczące udzielania zezwoleń w sposób, który uzasadniałby cofnięcie zezwolenia zgodnie z art. 20 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

b)  CCP nie jest zdolny lub prawdopodobnie nie będzie zdolny zapewnić funkcji krytycznej;

c)  CCP nie jest zdolny lub prawdopodobnie nie będzie zdolny przywrócić rentowności poprzez wdrożenie swoich środków naprawczych;

d)  CCP nie jest zdolny lub prawdopodobnie nie będzie zdolny spłacić swojego zadłużenia lub innych zobowiązań w terminie wymagalności;

e)  CCP wymaga ▌ publicznego wsparcia finansowego.

Do celów lit. e) za publiczne wsparcie finansowe nie uznaje się środka, w przypadku którego spełnione są wszystkie następujące warunki:

i)  przyjmuje formę gwarancji rządowej celem zabezpieczenia instrumentów wsparcia płynności udostępnionych przez banki centralne na ich warunkach lub gwarancji rządowej dotyczącej nowo wyemitowanych zobowiązań;

ia)  żadna z okoliczności, o których mowa w lit. a), b), c) lub d) niniejszego ustępu, nie ma miejsca w momencie przyznania publicznego wsparcia finansowego;

ib)  gwarancje państwowe, o których mowa w lit. a), są konieczne do usunięcia poważnego zakłócenia w gospodarce państwa członkowskiego i utrzymania stabilności finansowej;

(ii)  gwarancje rządowe, o których mowa w pkt (i), są stosowane wyłącznie w odniesieniu do wypłacalnych CCP, podlegają ostatecznemu zatwierdzeniu zgodnie z unijnymi ramami pomocy państwa, mają charakter zapobiegawczy i tymczasowy, są proporcjonalne do celów zaradzenia konsekwencjom poważnych zakłóceń, o których mowa w ppkt ib), oraz nie są wykorzystywane do kompensowania strat, które CCP poniósł lub może ponieść w bliskiej przyszłości;

3.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może także podjąć działanie w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jeżeli uzna, że CCP stosuje lub zamierza stosować środki naprawcze, które mogą zapobiec upadłości CCP, lecz spowodują znaczące negatywne skutki dla systemu finansowego.

3a.  Decyzja organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o uznaniu CCP za będący na progu upadłości lub zagrożony upadłością może zostać podważona jedynie na podstawie stwierdzenia, że decyzja ta była arbitralna i nieuzasadniona w momencie jej podjęcia, na podstawie dostępnych wtedy informacji.

4.  ESMA przyjmuje wytyczne w celu wspierania zbieżności praktyk w zakresie nadzoru oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dotyczących stosowania okoliczności, w których uznaje się, że CCP znajduje się na progu upadłości lub jest zagrożony upadłością do dnia [Urząd Publikacji: proszę wpisać datę przypadającą 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r., uwzględniając w stosownych przypadkach różne wielkości i charakter CCP mających siedzibę w UE.

Przyjmując takie wytyczne, ESMA uwzględnia wytyczne wydane zgodnie z art. 32 ust. 6 dyrektywy 2014/59/UE.

Artykuł 23

Ogólne zasady dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje wszystkie odpowiednie środki w celu wykorzystania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o których mowa w art. 27, oraz wykonania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o których mowa w art. 48, zgodnie z następującymi zasadami:

a)  wszystkie zobowiązania umowne i inne uzgodnienia zawarte w planie naprawy CCP są wykonalne ▌, o ile nie zostały wyczerpane przed przystąpieniem do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, chyba że w wyjątkowych okolicznościach organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uzna, że wykorzystanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub wykonanie uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest bardziej odpowiednie do osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odpowiednim czasie;

b)  w pierwszej kolejności straty ponoszą akcjonariusze CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją w następstwie wykonania wszystkich zobowiązań i uzgodnień, o których mowa w lit. a), zgodnie z przepisami tej litery;

c)  po akcjonariuszach straty ponoszą wierzyciele CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją zgodnie z kolejnością zaspokajania roszczeń na mocy standardowego postępowania upadłościowego, z wyjątkiem przypadków, w których niniejsze rozporządzenie wyraźnie stanowi inaczej;

d)  wierzyciele CCP należący do tej samej kategorii są traktowani w ten sam sposób;

e)  żaden z akcjonariuszy, wierzycieli oraz członków rozliczających CCP i ich klientów nie ponosi strat większych niż te, które poniósłby zgodnie z art. 60;

f)  następuje wymiana zarządu i kadry kierowniczej wyższego szczebla CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, poza tymi przypadkami, gdy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uzna utrzymanie zarządu i kadry kierowniczej wyższego szczebla – w całości lub w części – za konieczne do osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

g)  organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji informują przedstawicieli pracowników i konsultują się z nimi zgodnie z przepisami lub praktykami krajowymi;

h)  jeżeli CCP jest częścią grupy, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uwzględniają wpływ na inne podmioty powiązane oraz grupę jako całość.

ROZDZIAŁ II

Wycena

Artykuł 24

Cele wyceny

1.  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewniają, aby działanie w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmowano w oparciu o wycenę gwarantującą uczciwą, ostrożną i realistyczną ocenę aktywów, zobowiązań, praw i obowiązków CCP.

2.  Zanim organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obejmie CCP restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, zapewnia, aby pierwszą wycenę przeprowadzono w celu określenia, czy zostały spełnione warunki przeprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zawarte w art. 22 ust. 1.

3.  Po podjęciu decyzji o objęciu CCP restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewnia, aby drugą wycenę przeprowadzono w celu:

a)  podjęcia decyzji w sprawie odpowiedniego działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które należy podjąć;

b)  zapewnienia, aby wszelkie straty z tytułu aktywów i praw CCP zostały w pełni uwzględnione w momencie zastosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

c)  dostarczenia informacji na potrzeby podjęcia decyzji w sprawie zakresu umorzenia instrumentów właścicielskich albo obniżenia wartości tych instrumentów, a także w sprawie wartości i liczby wyemitowanych lub przeniesionych instrumentów właścicielskich w wyniku wykonania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

d)  dostarczenia informacji na potrzeby podjęcia decyzji w sprawie zakresu umorzenia lub konwersji wszelkich niezabezpieczonych zobowiązań, w tym instrumentów dłużnych;

e)  w przypadku zastosowania instrumentów podziału strat i pozycji – w celu podjęcia decyzji w sprawie zakresu stosowania strat z tytułu roszczeń zaangażowanych wierzycieli, zaległych zobowiązań lub pozycji w odniesieniu do CCP oraz w sprawie zakresu i konieczności zastosowania wezwania do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

f)  w przypadku zastosowania instrumentu CCP pomostowego – w celu podjęcia decyzji w sprawie aktywów, zobowiązań, praw i obowiązków lub instrumentów właścicielskich, które mogą być przenoszone na CCP pomostowego, a także decyzji w sprawie wartości ewentualnego wynagrodzenia płatnego na rzecz CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją bądź – w stosownych przypadkach – na rzecz właścicieli instrumentów właścicielskich;

g)  w przypadku zastosowania instrumentu zbycia działalności – w celu dostarczenia informacji na potrzeby podjęcia decyzji w sprawie aktywów, zobowiązań, praw i obowiązków lub instrumentów właścicielskich, które mogą być przenoszone na nabywcę będącego osobą trzecią, a także w celu uzupełnienia wiedzy organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na temat tego, czym są warunki handlowe do celów art. 40;

ga)  cenę rozwiązania umów przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ustala się w miarę możliwości w oparciu o uczciwą cenę rynkową określoną na podstawie zasad i uzgodnień CCP, a metodę ustalania ceny można zastąpić inną wyłącznie wówczas, gdy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uzna to za istotne.

Na potrzeby lit. d) w wycenie uwzględnia się wszelkie straty, które zostałyby pokryte w wyniku wykonania wszelkich zaległych zobowiązań członków rozliczających lub innych osób trzecich będących dłużnikami CCP, oraz poziom konwersji stosowany w odniesieniu do instrumentów dłużnych.

4.  Od wycen, o których mowa w ust. 2 i 3, może przysługiwać prawo odwołania zgodnie z art. 72 tylko łącznie z decyzją o zastosowaniu instrumentu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub wykonaniu uprawnienia w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Artykuł 25

Wymogi dotyczące wyceny

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewnia, aby wyceny, o których mowa w art. 24, były przeprowadzane:

a)  przez osobę niezależną od wszelkich organów publicznych i CCP;

b)  przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, gdy wspomnianych wycen nie może przeprowadzić osoba, o której mowa w lit. a).

2.  Wyceny, o których mowa w art. 24, uważa się za ostateczne, gdy zostały przeprowadzone przez osobę, o której mowa w ust. 1 lit. a), oraz gdy zostały spełnione wszystkie wymogi określone w niniejszym artykule.

3.  Nie naruszając unijnych ram pomocy państwa, o ile mają zastosowanie, wycena ostateczna opiera się na ostrożnych założeniach i nie zakłada żadnego potencjalnego udzielenia CCP ▌publicznego wsparcia finansowego ani awaryjnego wsparcia płynności udzielanego przez bank centralny, ani żadnego wsparcia płynności udzielanego przez bank centralny na niestandardowych warunkach odnoszących się do zabezpieczenia, terminu i stóp procentowych od momentu podjęcia działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W wycenie uwzględnia się również potencjalne odzyskanie wszelkich uzasadnionych wydatków poniesionych przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją zgodnie z art. 27 ust. 9.

4.  Wycenę ostateczną uzupełnia się o następujące informacje będące w posiadaniu CCP:

a)  zaktualizowany bilans i sprawozdanie z sytuacji finansowej CCP, w tym pozostałe dostępne zasoby wniesione z góry i aktywne zobowiązania finansowe;

b)  dokumentację na temat rozliczonych kontraktów, o których mowa w art. 29 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

c)  wszelkie informacje na temat wartości rynkowej i księgowej aktywów, zobowiązań i pozycji, w tym odpowiednich roszczeń i zaległych zobowiązań należnych lub dłużnych CCP.

5.  Wycena ostateczna zawiera podział wierzycieli na kategorie według kolejności zaspokojenia ich roszczeń zgodnie z obowiązującym prawem upadłościowym. Wycena zawiera również oszacowanie zakładanego sposobu traktowania poszczególnych kategorii akcjonariuszy i wierzycieli, jakiego oczekiwano by w przypadku stosowania zasady określonej w art. 23 lit. e).

Oszacowanie, o którym mowa w akapicie pierwszym, pozostaje bez uszczerbku dla wyceny, o której mowa w art. 61.

6.  Uwzględniając wszelkie regulacyjne standardy techniczne opracowane zgodnie z art. 36 ust. 14 i 15 dyrektywy 2014/59/UE, ESMA opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych określające:

a)  okoliczności, w których daną osobę uznaje się za niezależną od organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także od CCP do celów ust. 1 niniejszego artykułu;

b)  metodykę oceny wartości aktywów i zobowiązań CCP;

c)  oddzielenie wycen, o których mowa w art. 24 i 61.

ESMA przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wpisać datę: przypadającą w ciągu 12 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z procedurą określoną w art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Artykuł 26

Wycena wstępna

1.  Wyceny, o których mowa w art. 24, niespełniające wymogów określonych w art. 25 ust. 2 uznaje się za wyceny wstępne.

Wyceny wstępne obejmują bufor z tytułu dodatkowych strat, wraz ze stosownym uzasadnieniem tego buforu.

2.  Jeżeli organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmują się działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na podstawie wyceny wstępnej, zapewniają, aby wycenę ostateczną przeprowadzono w najbliższym praktycznie możliwym terminie.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewnia, aby wycena ostateczna, o której mowa w akapicie pierwszym:

a)  umożliwiła pełne uwzględnienie strat CCP w jego księgach;

b)  pomogła w podjęciu decyzji w sprawie odpisania roszczeń wierzycieli lub zwiększenia wartości wypłacanego wynagrodzenia, zgodnie z ust. 3.

3.  Jeżeli dokonane w ramach wyceny ostatecznej oszacowanie wartości aktywów netto CCP przewyższa wartość oszacowania wartości aktywów netto CCP dokonanego w ramach wyceny wstępnej, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może:

a)  podnieść wartość roszczeń zaangażowanych wierzycieli, które zostały umorzone lub poddane restrukturyzacji;

b)  wymagać od CCP pomostowego dokonania wypłaty dalszego wynagrodzenia w odniesieniu do aktywów, zobowiązań, praw i obowiązków na rzecz CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub – w zależności od przypadku – w odniesieniu do instrumentów właścicielskich, na rzecz właścicieli tych instrumentów.

4.  Uwzględniając wszelkie regulacyjne standardy techniczne opracowane zgodnie z art. 36 ust. 15 dyrektywy 2014/59/UE, ESMA opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych określające, do celów ust. 1 niniejszego artykułu, metodykę obliczania buforu z tytułu dodatkowych strat, który należy uwzględnić w wycenach wstępnych.

ESMA przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wpisać datę: przypadającą w ciągu 12 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z procedurą określoną w art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

ROZDZIAŁ III

Instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

Sekcja 1

Zasady ogólne

Artykuł 27

Zasady ogólne dotyczące instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmują działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o których mowa w art. 21, stosując następujące instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji pojedynczo lub w dowolnej kombinacji:

a)  instrumenty podziału pozycji i strat;

b)  instrument umorzenia i konwersji;

c)  instrument zbycia działalności;

d)  instrument CCP pomostowego;

e)  dowolne inne instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z art. 21 i 23.

2.  W przypadku kryzysu systemowego organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może również zapewnić ▌publiczne wsparcie finansowe za pomocą rządowych instrumentów stabilizacji zgodnie z art. 45, 46 i 47 pod warunkiem uprzedniego i ostatecznego zatwierdzenia na podstawie unijnych ram pomocy państwa oraz opracowania kompleksowych i wiarygodnych uzgodnień co do odzyskania w odpowiednim czasie przekazanych środków.

3.  Przed zastosowaniem instrumentów, o których mowa w ust. 1, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wykonuje:

a)  wszelkie istniejące i zaległe prawa CCP, w tym wszelkie zobowiązania umowne członków rozliczających w zakresie sprostania wezwaniom do wniesienia środków pieniężnych, zapewniania dodatkowych zasobów CCP lub zajmowania pozycji członków rozliczających, którzy nie wykonali zobowiązania, poprzez aukcję lub za pomocą innych środków zatwierdzonych w zasadach operacyjnych CCP;

b)  wszelkie istniejące i zaległe zobowiązania umowne, na mocy których strony inne niż członkowie rozliczający są zobowiązane do zapewnienia wsparcia finansowego w dowolnej postaci.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może częściowo wykonać zobowiązania umowne, o których mowa w lit. a) i b), w przypadku gdy nie jest możliwe pełne wykonanie tych zobowiązań umownych w rozsądnym terminie.

4.  Na zasadzie odstępstwa od ust. 3 organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może odstąpić od wykonywania odpowiednich istniejących i zaległych zobowiązań częściowo albo całkowicie w celu uniknięcia negatywnych skutków dla systemu finansowego lub szerokiego rozprzestrzeniania się efektu domina, lub gdy w celu terminowego osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji bardziej właściwe jest korzystanie z instrumentów, o których mowa w ust. 1.

▌6. Jeżeli zastosowanie instrumentu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji innego niż instrument umorzenia i konwersji spowodowałoby poniesienie strat przez członków rozliczających, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wykonuje uprawnienie do umorzenia i konwersji instrumentów właścicielskich i instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań bezpośrednio przed zastosowaniem danego instrumentu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub jednocześnie z jego zastosowaniem.

7.  W przypadku zastosowania wyłącznie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o których mowa w ust. 1 lit. c) i d), oraz przeniesienia jedynie części aktywów, obowiązków lub zobowiązań CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją zgodnie z art. 40 i 42, pozostała część tego CCP jest likwidowana zgodnie ze standardowym postępowaniem upadłościowym.

8.  Przepisy krajowego prawa upadłościowego, odnoszące się do możliwości nieważności lub bezskuteczności czynności prawnych dokonanych ze szkodą dla wierzycieli, nie mają zastosowania do przeniesienia aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań CCP, w odniesieniu do którego stosuje się instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub rządowe instrumenty stabilizacji finansowej.

9.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji odzyskuje po odpowiednim czasie wszelkie uzasadnione koszty, w tym odpowiednie premie z tytułu ryzyka, poniesione w związku z zastosowaniem instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w związku z wykonaniem uprawnień w tym zakresie lub w związku z wykorzystaniem rządowych instrumentów stabilizacji finansowej na jeden lub kilka z poniższych sposobów:

a)  od CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją – jako wierzyciel uprzywilejowany;

b)  z wynagrodzenia zapłaconego przez nabywcę w przypadku zastosowania instrumentu zbycia działalności;

c)  z wszelkich wpływów uzyskanych w wyniku zakończenia działalności CCP pomostowego – jako wierzyciel uprzywilejowany;

ca)  od dowolnego członka rozliczającego, o ile ten członek rozliczający nie poniósł strat większych niż te, które poniósłby, gdyby organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie podjął działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wobec CCP, i zamiast tego byłby objęty możliwymi zaległymi zobowiązaniami zgodnie z planem naprawy CCP lub innymi uzgodnieniami zawartymi w zasadach operacyjnych lub gdyby CCP został zlikwidowany w ramach standardowego postępowania upadłościowego;

cb)  z dowolnych dochodów uzyskanych dzięki zastosowaniu rządowych instrumentów stabilizacji, w tym wpływów ze sprzedaży instrumentów właścicielskich, o której mowa w art. 46, i ze sprzedaży CCP objętego tymczasową własnością publiczną, o której mowa w art. 47.

9a.  Przy ustalaniu kwot mających podlegać odzyskaniu zgodnie z poprzednim ustępem organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uwzględnia kwotę, którą w przeciwnym razie musieliby wnieść klienci i członkowie CCP, zarówno na podstawie zasad i uzgodnień CCP, jak i w wyniku restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, gdyby władze nie przyznały wsparcia publicznego.

10.  W przypadku stosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewniają, na podstawie wyceny zgodnej z art. 25, pełny podział strat, przywrócenie dostosowanego portfela, uzupełnienie wniesionych z góry zasobów CCP lub CCP pomostowego oraz dokapitalizowanie CCP lub CCP pomostowego.

Artykuł 27a

Możliwość wypłaty odszkodowania uczestnikom CCP nie ma zastosowania do poniesionych przez nich strat będących przedmiotem zobowiązania wynikającego z umowy na etapach zarządzania skutkami niewykonania zobowiązania lub naprawy.

Sekcja 2

Instrumenty podziału pozycji i instrumenty podziału strat

Artykuł 28

Cel i zakres instrumentów podziału pozycji i strat

1.  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosują instrumenty podziału pozycji zgodnie z art. 29 oraz instrumenty podziału strat zgodnie z art. 30 i 31.

2.  Instrumenty, o których mowa w ust. 1, można stosować w odniesieniu do wszystkich umów dotyczących usług rozliczeniowych i zabezpieczenia związanego z tymi usługami przekazanego CCP.

3.  Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosują instrument podziału pozycji, o którym mowa w art. 29, w celu ponownego dostosowania portfela CCP lub CCP pomostowego w razie potrzeby.

Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosują instrumenty podziału strat, o których mowa w art. 30 i 31, do następujących celów:

a)  pokrycia strat CCP ocenionych zgodnie z art. 27 ust. 10;

b)  przywrócenia zdolności CCP do spłacenia zobowiązań płatniczych w terminie;

ba)  ułatwienia przywrócenia dostosowanego portfela;

c)  ułatwienia przywrócenia dostosowanego portfela poprzez zapewnienie CCP środków umożliwiających realizację oferty aukcyjnej pozwalającej CCP na podział pozycji członka niewykonującego zobowiązania lub dokonanie płatności w związku z umowami rozwiązanymi na podstawie art. 29;

d)  osiągnięcia wyników, o których mowa w lit. a), b) i c), w odniesieniu do CCP pomostowego;

e)  wsparcia przeniesienia działalności CCP na wypłacalną osobę trzecią za pomocą instrumentu zbycia działalności.

Artykuł 29

Rozwiązywanie umów – częściowe lub całkowite

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może rozwiązać niektóre lub wszystkie z następujących umów:

a)  umowy członka rozliczającego, który nie wykonał zobowiązania;

b)  umowy dotyczące określonej usługi rozliczeniowej lub klasy aktywów;

c)  umowy CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją.

1a.  Korzystając z uprawnień przysługujących mu na mocy ust. 1, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji rozwiązuje umowy, o których mowa w lit. a), b) i c) tego ustępu, w podobny sposób, bez rozróżnienia między kontrahentami będącymi stronami transakcji, z wyjątkiem tych zobowiązań umownych, których wykonanie nie może zostać wyegzekwowane w rozsądnym terminie.

2.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może rozwiązać umowy, o których mowa w ust. 1 lit. a), wyłącznie wówczas, gdy w ramach tych umów nie doszło do przeniesienia aktywów i pozycji w rozumieniu art. 48 ust. 5 i 6 rozporządzenia (UE) nr 648/2012.

3.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zawiadamia wszystkich odpowiednich członków rozliczających o terminie rozwiązania umowy, o której mowa w ust. 1.

4.  Przed rozwiązaniem umów, o których mowa w ust. 1, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wykonuje następujące działania:

a)  zobowiązuje CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją do oszacowania wartości każdej umowy i zaktualizowania sald księgowych każdego członka rozliczającego;

b)  określa kwotę netto należną od każdego członka rozliczającego lub płatną dla każdego członka, uwzględniając wszelkie należne, lecz niezapłacone zmienne depozyty zabezpieczające, w tym zmienne depozyty zabezpieczające należne z tytułu wycen przeprowadzonych w odniesieniu do umów, o których mowa w lit. a);

c)  powiadamia każdego członka rozliczającego o ustalonych kwotach netto i pobiera je od nich odpowiednio.

Po rozwiązaniu umowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w sposób terminowy powiadamia właściwy organ klientów wskazanych jako inne instytucje o znaczeniu systemowym, których umowa została rozwiązana.

4a.  Cenę rozwiązania umów przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z niniejszym artykułem ustala się w oparciu o uczciwą cenę rynkową określoną na podstawie zasad i uzgodnień CCP lub, jeśli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uzna za konieczne zastosowanie alternatywnej metody ustalania ceny, na podstawie każdej innej odpowiedniej metody ustalania ceny.

5.  Jeżeli wykonujący zobowiązania członek rozliczający nie jest w stanie zapłacić kwoty netto ustalonej zgodnie z ust. 4, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może: zobowiązać CCP do objęcia wykonującego zobowiązania członka rozliczającego procedurą prowadzoną w przypadku niewykonania zobowiązania oraz skorzystania z początkowego depozytu zabezpieczającego i wkładu do funduszu na wypadek niewykonania zobowiązania zgodnie z art. 45 rozporządzenia (UE) nr 648/2012.

6.  Jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji rozwiązał więcej niż jedną umowę, o której mowa w ust. 1 lit. a), b) i c), tymczasowo uniemożliwia CCP rozliczenie dowolnej nowej umowy tego samego rodzaju, co rozwiązana umowa.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może zezwolić CCP na wznowienie rozliczania tych rodzajów umów wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną następujące warunki:

a)  CCP spełnia wymogi określone w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012;

b)  organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wydaje i publikuje obwieszczenie informujące o tym fakcie za pomocą środków, o których mowa w art. 70 ust. 3.

Artykuł 30

Obniżenie wartości zysków wypłacanych przez CCP na rzecz wykonujących zobowiązania członków rozliczających i ich klientów

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może obniżyć wartość zobowiązań płatniczych CCP wobec wykonujących zobowiązania członków rozliczających i ich klientów, w przypadku gdy wspomniane zobowiązania wynikają z zysków zgodnie z procesami opłacania zmiennych depozytów zabezpieczających lub uiszczania płatności równoważnych pod względem ekonomicznym przez CCP. Członkowie rozliczający niezwłocznie powiadamiają swoich klientów o zastosowaniu instrumentu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz o tym, w jaki sposób jego zastosowanie wpływa na ich sytuację.

2.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oblicza każde obniżenie zobowiązań płatniczych, o którym mowa w ust. 1, za pomocą sprawiedliwego mechanizmu podziału określonego w wycenie przeprowadzonej zgodnie z art. 24 ust. 3 i przedstawionego członkom rozliczającym jak najszybciej po zastosowaniu instrumentu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Łączny zysk netto, który podlega obniżeniu w odniesieniu do każdego członka rozliczającego, jest proporcjonalny do kwot należnych od CCP.

3.  Obniżenie wartości zysku staje się skuteczne i natychmiast wiążące w stosunku do CCP i zaangażowanych członków rozliczających od momentu, w którym organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje działanie w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

3a.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w stosownym terminie przekazuje właściwemu organowi klienta wskazanego jako inna instytucja o znaczeniu systemowym informację o skorzystaniu z uprawnień, o których mowa w niniejszym artykule, mających wpływ na pozycje tego klienta.

4.  Wykonujący zobowiązania członek rozliczający nie zgłasza podczas kolejnych postępowań wobec CCP lub podmiotu będącego jego następcą żadnych roszczeń, które wynikałyby z obniżenia zobowiązań płatniczych, o którym mowa w ust. 1.

5.  Jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obniża tylko częściowo wartość zysku, wykonujący zobowiązania członek rozliczający nadal musi uiścić pozostającą do spłaty kwotę.

5a.  CCP wprowadza do swoich zasad operacyjnych wzmiankę o uprawnieniu do obniżenia zobowiązań płatniczych, o którym mowa w ust. 1, uzupełniającą wszelkie podobne uzgodnienia przewidziane w tych zasadach operacyjnych na etapie naprawy. CCP dopilnowuje zawarcia uzgodnień umownych umożliwiających organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji korzystanie z uprawnień przyznanych mu na mocy niniejszego artykułu.

Artykuł 31

Wezwania do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może wymagać od wykonujących zobowiązania członków rozliczających przekazania wkładów pieniężnych na rzecz CCP. Kwota tych wkładów pieniężnych jest ustalana przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w trosce o najskuteczniejsze osiągnięcie celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, o których mowa w art. 21 ust. 1.

Jeżeli CCP prowadzi wiele funduszy na wypadek niewykonania zobowiązania, kwota wkładu pieniężnego, o którym mowa w akapicie pierwszym, odpowiada wkładowi członka rozliczającego do funduszu na wypadek niewykonania zobowiązania lub funduszy na wypadek niewykonania zobowiązania związanego z usługą rozliczeniową lub klasą aktywów.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może wykonać wezwanie do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji niezależnie od tego, czy wykorzystano wszystkie zobowiązania umowne wymagające wkładów pieniężnych od wykonujących zobowiązania członków rozliczających.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ustala kwotę wkładu pieniężnego uiszczanego przez wykonującego zobowiązania członka rozliczającego proporcjonalnie do wkładu członka rozliczającego do funduszu na wypadek niewykonania zobowiązania.

2.  Jeżeli wykonujący zobowiązania członek rozliczający nie zapłaci wymaganej kwoty, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może zobowiązać CCP do objęcia tego członka rozliczającego procedurą prowadzoną w przypadku niewykonania zobowiązania oraz skorzystania z początkowego depozytu zabezpieczającego i wkładu do funduszu na wypadek niewykonania zobowiązania zgodnie z art. 45 rozporządzenia (UE) nr 648/2012.

2a.  Oprócz wezwania do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby naprawy CCP wprowadza do swoich zasad operacyjnych wzmiankę o wezwaniu do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz dopilnowuje zawarcia uzgodnień umownych umożliwiających organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji korzystanie z uprawnień przyznanych mu na mocy niniejszego artykułu.

2b.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ustala kwotę wezwania do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, która ma być ujęta w zasadach operacyjnych i która ma być co najmniej równa wkładowi członka rozliczającego do funduszu na wypadek niewykonania zobowiązania.

2c.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ustala kwotę wezwania do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, która ma być ujęta w zasadach operacyjnych.

Sekcja 3

Umorzenie i konwersja instrumentów właścicielskich i instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań

Artykuł 32

Wymóg umorzenia i konwersji instrumentów właścicielskich i instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji korzysta z instrumentu umorzenia i konwersji zgodnie z art. 33 w odniesieniu do instrumentów właścicielskich i instrumentów dłużnych wyemitowanych przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub innych niezabezpieczonych zobowiązań w celu pokrycia strat, dokapitalizowania tego CCP lub CCP pomostowego, lub w celu ułatwienia korzystania z instrumentu zbycia działalności.

▌2. Na podstawie wyceny przeprowadzonej zgodnie z art. 24 ust. 3 organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określa następujące kwoty:

a)  kwotę, o którą należy umorzyć instrumenty właścicielskie i instrumenty dłużne lub inne niezabezpieczone zobowiązania, uwzględniając wszelkie straty, które zostałyby pokryte w wyniku wykonania wszelkich zaległych zobowiązań członków rozliczających lub innych osób trzecich będących dłużnikami CCP;

b)  kwotę, o którą instrumenty dłużne lub inne niezabezpieczone zobowiązania należy przekształcić na instrumenty właścicielskie w celu przywrócenia wymogów ostrożnościowych CCP lub CCP pomostowego.

Artykuł 33

Przepisy regulujące umarzanie i konwersję instrumentów właścicielskich i instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosuje instrument umorzenia i konwersji zgodnie z kolejnością zaspokajania roszczeń na mocy standardowego postępowania upadłościowego.

2.  Przed obniżeniem lub konwersją kwoty głównej instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obniża wartość referencyjną instrumentów właścicielskich proporcjonalnie do strat i do ich pełnej wartości, w stosownych przypadkach.

Jeżeli, na podstawie wyceny przeprowadzonej zgodnie z art. 24 ust. 3, CCP utrzyma dodatnią wartość netto po obniżeniu wartości instrumentów właścicielskich, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w zależności od przypadku, umarza lub obniża te instrumenty właścicielskie.

3.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obniża lub poddaje konwersji kwotę główną instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań, lub przeprowadza obie te czynności, w stopniu wymaganym do osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz do pełnej wartości tych instrumenty lub zobowiązań, w stosownych przypadkach.

4.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie stosuje instrumentów umorzenia i konwersji w odniesieniu do następujących zobowiązań w stosunku do:

a)  pracowników, związanych z należnymi płacami, świadczeniami emerytalnymi lub innymi stałymi składnikami wynagrodzenia, z wyjątkiem zmiennych składników wynagrodzenia, które nie są regulowane przez układ zbiorowy pracy;

b)  wierzycieli komercyjnych lub handlowych, wynikających z dostawy dla CCP towarów i świadczenia na ich rzecz usług, które mają zasadnicze znaczenie dla prowadzenia przez niego bieżącej działalności, w tym usług informatycznych, usług użyteczności publicznej oraz usług wynajmu, obsługi i utrzymania budynków i pomieszczeń;

c)  organów podatkowych i instytucji zabezpieczenia społecznego, pod warunkiem że zobowiązania te mają uprzywilejowany charakter w ramach obowiązującego prawa upadłościowego;

d)  zobowiązania względem systemów lub operatorów systemów wyznaczonych do celów dyrektywy 98/26/WE.

5.  Jeżeli kwota referencyjna instrumentu właścicielskiego lub kwota główna instrumentu dłużnego lub innych niezabezpieczonych zobowiązań została zmniejszona, zastosowanie mają następujące warunki:

a)  obniżenie ma charakter trwały;

b)  posiadacz instrumentu kapitałowego nie ma żadnych roszczeń w odniesieniu do takiego obniżenia, z wyjątkiem narosłych już ewentualnie zobowiązań oraz ewentualnych zobowiązań z tytułu szkód, które mogą powstać w wyniku odwołania kwestionującego legalność takiego obniżenia oraz roszczenia opartego na instrumentach właścicielskich wyemitowanych lub przeniesionych zgodnie z ust. 6;

c)  w przypadku gdy takie obniżenie jest tylko częściowe, uzgodnienie, na mocy którego powstało pierwotne zobowiązanie, w dalszym ciągu obowiązuje w stosunku do pozostałej kwoty, z zastrzeżeniem wszelkich koniecznych zmian warunków tego uzgodnienia wprowadzonych z powodu obniżenia.

W przypadku gdy poziom umorzenia oparty na wycenie wstępnej przekroczy wymagane kwoty podczas prowadzenia oceny z wykorzystaniem wyceny ostatecznej, o której mowa w art. 26 ust. 2, przepisy lit. a) nie uniemożliwiają organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosowania mechanizmu umorzenia w celu spłaty posiadaczy instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań, a następnie posiadaczy instrumentów właścicielskich.

6.  W przypadku konwersji instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań zgodnie z ust. 3 organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może zobowiązać CCP lub inne jednostki dominujące do wyemitowania lub przeniesienia instrumentów właścicielskich na posiadaczy instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań.

7.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dokonuje konwersji instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań zgodnie z ust. 3 wyłącznie wówczas, gdy spełnione są następujące warunki:

a)  organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uzyskał zgodę właściwego organu jednostki dominującej, w przypadku gdy jednostka dominująca jest zobowiązana do wyemitowania instrumentów właścicielskich;

b)  instrumenty właścicielskie są emitowane przed jakąkolwiek emisją instrumentów właścicielskich przez CCP do celów udostępnienia funduszy własnych przez państwo lub jednostkę rządową;

c)  współczynnik konwersji odzwierciedla właściwe odszkodowanie dla zaangażowanych posiadaczy zadłużenia zgodnie ze sposobem ich traktowania w ramach standardowego postępowania upadłościowego.

W następstwie konwersji instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań na instrumenty właścicielskie, te ostatnie są niezwłocznie subskrybowane lub przenoszone po dokonaniu konwersji.

8.  Do celów ust. 7 organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewnia, w kontekście opracowania i utrzymania planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz w ramach uprawnień do usuwania przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP, aby dany CCP mógł zawsze emitować niezbędną liczbę instrumentów właścicielskich.

Artykuł 34

Skutki umorzenia i konwersji

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji posiada uprawnienie do zakończenia lub wymagania zakończenia wszystkich działań administracyjnych i proceduralnych niezbędnych dla nadania skuteczności stosowaniu instrumentu umorzenia i konwersji, w tym:

a)  zmiany we wszystkich odpowiednich rejestrach;

b)  wyprowadzenia lub wycofania z obrotu instrumentów właścicielskich lub instrumentów dłużnych;

c)  wprowadzenia lub dopuszczenia do obrotu nowych instrumentów właścicielskich;

d)  ponownego wprowadzenia lub dopuszczenia do obrotu wszelkich instrumentów dłużnych, które uległy umorzeniu, bez konieczności spełnienia wymogu wydania prospektu emisyjnego zgodnie z dyrektywą 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(15).

Artykuł 35

Usunięcie przeszkód proceduralnych w umorzeniu lub konwersji

Jeżeli zastosowanie ma art. 32 ust. 1 akapit drugi, właściwy organ zobowiązuje CCP lub inne jednostki dominujące do utrzymywania przez cały czas wystarczającej kwoty instrumentów właścicielskich w celu zapewnienia, aby dane CCP lub ich jednostki dominujące mogły wyemitować wystarczającą liczbę nowych instrumentów właścicielskich oraz aby ich emisja lub konwersja na instrumenty właścicielskie mogła przebiec skutecznie.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosuje instrument umorzenia i konwersji, niezależnie od wszelkich przepisów zawartych w akcie założycielskim lub statucie CCP, w tym praw pierwszeństwa dla akcjonariuszy lub wymogów dotyczących zgody akcjonariuszy na podwyższenie kapitału.

Artykuł 36

Przedłożenie planu reorganizacji działalności

1.  CCP, w terminie jednego miesiąca od zastosowania instrumentów, o których mowa w art. 32, dokonuje analizy przyczyn swojej upadłości i przekazuje organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wraz z planem reorganizacji działalności zgodnie z art. 37. W przypadku gdy zastosowanie mają unijne ramy pomocy państwa, taki plan jest zgodny z planem restrukturyzacji, który CCP musi przedłożyć Komisji zgodnie z tymi ramami.

Jeżeli jest to konieczne dla osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może przedłużyć okres, o którym mowa w akapicie pierwszym, do maksymalnie dwóch miesięcy.

2.  Jeżeli powiadomienie o planie restrukturyzacji jest wymagane na mocy unijnych ram pomocy państwa, przedłożenie planu reorganizacji działalności pozostaje bez uszczerbku dla określonego w unijnych ramach pomocy państwa terminu przedłożenia takiego planu restrukturyzacji.

3.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przekazuje właściwemu organowi i kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji analizę i plan reorganizacji działalności oraz wszelkie zmiany do niego zgodnie z art. 38.

Artykuł 37

Treść planu reorganizacji działalności

1.  W planie reorganizacji działalności, o którym mowa w art. 36, określone zostają środki mające na celu przywrócenie długoterminowej rentowności CCP lub części jego działalności w rozsądnym terminie. Środki te są oparte na realistycznych założeniach dotyczących warunków gospodarczych i warunków na rynkach finansowych, w których CCP będzie prowadzić działalność.

W planie reorganizacji działalności uwzględnia się obecny i przyszły stan rynków finansowych oraz zakłada zarówno scenariusz optymistyczny, jak i pesymistyczny, w tym połączenie trudnych warunków, co pozwala na identyfikację najsłabszych punktów danego CCP. Założenia porównuje się z odpowiednimi wartościami odniesienia dla całego sektora.

2.  Plan reorganizacji działalności obejmuje co najmniej następujące elementy:

a)  szczegółową analizę czynników i okoliczności, które spowodowały, że CCP znalazł się na progu upadłości lub jest zagrożony upadłością;

b)  opis środków, które należy przyjąć w celu przywrócenia długoterminowej rentowności CCP;

c)  harmonogram wdrożenia tych środków.

3.  Środki mające na celu przywrócenie długoterminowej rentowności CCP mogą obejmować:

a)  reorganizację i restrukturyzację obszarów działalności CCP;

b)  zmianę systemów operacyjnych CCP i jego infrastruktury;

c)  zbycie aktywów lub linii biznesowych.

3a.  W przypadku zastosowania unijnych ram pomocy państwa zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, właściwy organ i Komisja koordynują ocenę środków podjętych w celu przywrócenia długoterminowej rentowności CCP, wszelkie wnioski o ponowne przedłożenie przez CCP zmienionego planu oraz ostateczne przyjęcie planu reorganizacji lub restrukturyzacji działalności.

3b.  ESMA do dnia ... [18 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] r. wydaje wytyczne zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010 w celu sprecyzowania minimalnych elementów, które mają zostać ujęte w planie reorganizacji działalności, o którym mowa w ust. 2.

3c.  ESMA, opierając się w stosownych przypadkach na doświadczeniu zdobytym przy stosowaniu wytycznych, o których mowa w ust. 3a, może opracować projekt regulacyjnych standardów technicznych w celu sprecyzowania minimalnych elementów, które mają być ujęte w planie reorganizacji działalności zgodnie z ust. 2.

Komisja jest uprawniona do przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Artykuł 38

Ocena i przyjęcie planu reorganizacji działalności

1.  W terminie jednego miesiąca od daty przedłożenia planu reorganizacji działalności przez CCP zgodnie z art. 36 ust. 1 organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz właściwy organ oceniają, czy środki przewidziane w tym planie pozwoliłyby na niezawodne przywrócenie długoterminowej rentowności CCP.

Jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz właściwy organ są przekonane, że plan umożliwi przywrócenie długoterminowej rentowności CCP, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dokonuje zatwierdzenia planu.

2.  Jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz właściwy organ nie są przekonane, że środki przewidziane w tym planie umożliwiłyby przywrócenie długoterminowej rentowności CCP, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powiadamia CCP o swoich wątpliwościach i żąda od niego ponownego przedłożenia zmienionego planu, który uwzględniałby te wątpliwości, w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania powiadomienia.

3.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz właściwy organ dokonują oceny ponownie przedłożonego planu i w terminie jednego tygodnia od otrzymania planu powiadamiają CCP o tym, czy są przekonane, że zmieniony plan odpowiednio uwzględnia zgłoszone wątpliwości, czy też konieczne są dalsze zmiany.

3a.  ESMA do dnia ... [18 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] wydaje wytyczne zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, aby sprecyzować minimalne kryteria, które ma spełniać plan reorganizacji działalności, by organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zatwierdził go zgodnie z ust. 1.

3b.  ESMA, opierając się w stosownych przypadkach na doświadczeniu zdobytym przy stosowaniu wytycznych, o których mowa w ust. 3a, może opracować projekt regulacyjnych standardów technicznych w celu doprecyzowania minimalnych kryteriów, jakie ma spełniać plan reorganizacji działalności, by organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zatwierdził go zgodnie z ust. 1.

Komisja jest uprawniona do przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Artykuł 39

Wdrażanie i monitorowanie planu reorganizacji działalności

1.  CCP wdraża plan reorganizacji działalności i składa organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz właściwemu organowi, zgodnie z wymogami i przynajmniej co sześć miesięcy, sprawozdanie z postępów we wdrażaniu planu.

2.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w porozumieniu z właściwym organem, może zobowiązać CCP do zmiany planu, jeżeli jest to konieczne do osiągnięcia celu, o którym mowa w art. 37 ust. 1.

CCP przedstawia organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji do oceny zmieniony plan, o którym mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 38 ust. 3. W razie gdy zastosowanie mają unijne ramy pomocy państwa, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji koordynuje tę ocenę wraz z Komisją.

Sekcja 4

Instrument zbycia działalności

Artykuł 40

Instrument zbycia działalności

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może przenieść na nabywcę, który nie jest CCP pomostowym:

a)  instrumenty właścicielskie wyemitowane przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją;

b)  wszelkie aktywa, prawa, obowiązki lub zobowiązania CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją.

Przeniesienie, o którym mowa w akapicie pierwszym, następuje bez konieczności uzyskania zgody akcjonariuszy CCP lub jakiejkolwiek osoby trzeciej innej niż nabywca oraz bez konieczności spełnienia ewentualnych wymogów proceduralnych wynikających z prawa spółek lub prawa papierów wartościowych innych niż te przewidziane w art. 41.

2.  Przeniesienia zgodnie z ust. 1 dokonuje się na warunkach handlowych, uwzględniając okoliczności i zgodnie z unijnymi ramami pomocy państwa.

Do celów akapitu pierwszego organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmuje wszelkie uzasadnione działania, aby zapewnić warunki rynkowe, które odpowiadają wycenie dokonanej na podstawie art. 24 ust. 3.

3.  O ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, ewentualne wynagrodzenie zapłacone przez nabywcę jest przeznaczone dla:

a)  właścicieli instrumentów właścicielskich, w przypadku gdy zbycie działalności nastąpiło w drodze przeniesienia instrumentów właścicielskich wyemitowanych przez CCP z posiadaczy tych instrumentów na nabywcę;

b)  CCP, jeżeli zbycie działalności nastąpiło w drodze przeniesienia niektórych lub wszystkich aktywów lub zobowiązań CCP na nabywcę;

c)  wykonujących zobowiązania członków rozliczających, którzy ponieśli straty przed restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją.

Podziału wkładu wpłaconego przez nabywcę dokonuje się zgodnie z kaskadowym pokrywaniem strat w przypadku niewykonania zobowiązania CCP, jak określono w art. 43 i 45 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 oraz zgodnie z kolejnością zaspokajania roszczeń na mocy standardowego postępowania upadłościowego.

4.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może wielokrotnie wykonać uprawnienie do przeniesienia, o którym mowa w ust. 1, w celu dokonania dodatkowych przeniesień instrumentów właścicielskich wyemitowanych przez CCP lub, w zależności od przypadku, jego aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań.

5.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może, za zgodą nabywcy, przenosić aktywa, prawa, obowiązki lub zobowiązania, które zostały przeniesione na nabywcę CCP, z powrotem do CCP bądź instrumenty właścicielskie z powrotem do ich pierwotnych właścicieli.

Jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji korzysta z uprawnienia do przeniesienia, o którym mowa w akapicie pierwszym, CCP lub pierwotni właściciele mają obowiązek przyjęcia z powrotem wszelkich takich aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań bądź instrumentów właścicielskich.

6.  Każde przeniesienie prowadzone zgodnie z ust. 1 odbywa się niezależnie od tego, czy nabywca jest uprawniony do świadczenia usług i prowadzenia działań wynikających z nabycia.

Jeżeli nabywca nie jest uprawniony do świadczenia usług i prowadzenia działań wynikających z nabycia, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w porozumieniu z właściwym organem, przeprowadza odpowiednie badanie due diligence nabywcy i zapewnia, aby nabywca wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia jak najszybciej, a najpóźniej w terminie jednego miesiąca od zastosowania instrumentu zbycia działalności. Właściwy organ zapewnia, aby taki wniosek o udzielenie zezwolenia został rozpatrzony w trybie przyśpieszonym.

7.  Jeżeli przeniesienie instrumentów właścicielskich, o których mowa w ust. 1, prowadzi do nabycia lub zwiększenia znacznego pakietu akcji, o którym mowa w art. 31 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, właściwy organ dokonuje oceny, o której mowa w tym artykule, w terminie, który nie prowadzi do opóźnienia w zastosowaniu instrumentu zbycia działalności ani nie uniemożliwia osiągnięcia odpowiednich celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w wyniku podjęcia działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

8.  Jeżeli właściwy organ nie zakończył oceny, o której mowa w ust. 7, do dnia przeniesienia instrumentów właścicielskich, zastosowanie mają następujące warunki:

a)  przeniesienie instrumentów właścicielskich ma natychmiastowy skutek prawny od dnia ich przeniesienia;

b)  w trakcie okresu oceny i w trakcie okresu jakiegokolwiek rozporządzenia przewidzianego w lit. f) prawa głosu nabywcy związane z takimi instrumentami właścicielskimi są zawieszane i przysługują wyłącznie organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, który nie jest zobowiązany do wykonywania takich praw głosu i nie ponosi żadnej odpowiedzialności w związku z wykonaniem takich praw głosu lub rezygnacją z wykonania takich praw;

c)  w trakcie okresu oceny i w trakcie okresu jakiegokolwiek rozporządzenia przewidzianego w lit. f) kary lub środki nakładane za naruszenia wymogów dotyczących nabycia lub zbycia znacznych pakietów akcji przewidzianych w art. 12 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 nie mają zastosowania do takiego przeniesienia;

d)  właściwy organ pisemnie powiadamia organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz nabywcę o wyniku oceny zgodnie z art. 32 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 niezwłocznie po jej zakończeniu;

e)  jeżeli właściwy organ nie sprzeciwia się takiemu przeniesieniu, wówczas uznaje się, że prawa głosu związane z takimi instrumentami właścicielskimi przysługują w pełni nabywcy od momentu otrzymania powiadomienia, o którym mowa w lit. d);

f)  jeżeli właściwy organ sprzeciwia się takiemu przeniesieniu instrumentów właścicielskich, lit. b) nadal ma zastosowanie, a organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może, po uwzględnieniu warunków rynkowych, ustanowić okres rozdysponowania, w ramach którego nabywca rozdysponuje takie instrumenty właścicielskie.

9.  Do celów korzystania z prawa do świadczenia usług zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 648/2012 uznaje się, że nabywca stanowi następcę CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją i może nadal korzystać ze wszelkich tego rodzaju praw, z których korzystał CCP objęty restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, w odniesieniu do przeniesionych aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań.

10.  Nabywca, o którym mowa w ust. 1, nie może zostać pozbawiony możliwości wykonywania praw CCP do członkostwa w systemach płatności i rozrachunków oraz w innych infrastrukturach rynku finansowego oraz praw dostępu do tych systemów i infrastruktur, pod warunkiem że spełnia on kryteria członkostwa lub udziału w takich systemach lub infrastrukturach.

Jeżeli nabywca nie spełnia kryteriów, o których mowa w akapicie pierwszym, nabywca może nadal korzystać z praw CCP do członkostwa w takich systemach i infrastrukturach oraz praw dostępu do nich pod warunkiem wyrażenia zgody przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Taka zgoda jest wydawana wyłącznie na okres nieprzekraczający 12 miesięcy.

11.  Przez okres 12 miesięcy nabywcy nie można odmówić dostępu do systemów płatności i rozrachunków ani do żadnej innej infrastruktury rynku finansowego na tej podstawie, że nabywca nie posiada ratingu agencji ratingowej lub że taki rating jest poniżej poziomów ratingów wymaganych do uzyskania dostępu do tego rodzaju systemów lub infrastruktur.

12.  O ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, akcjonariusze, wierzyciele, członkowie rozliczający i klienci CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją oraz inne osoby trzecie, których aktywa, prawa, obowiązki lub zobowiązania nie zostały przeniesione, nie posiadają żadnych praw w odniesieniu do przeniesionych aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań.

Artykuł 41

Instrument zbycia działalności wymogi proceduralne

1.  W przypadku stosowania instrumentu zbycia działalności w odniesieniu do CCP organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ogłasza dostępność lub czyni przygotowania na potrzeby wystąpienia z ofertą sprzedaży aktywów, praw, obowiązków, zobowiązań lub instrumentów właścicielskich, które mają zostać przeniesione. Grupy praw, aktywów, obowiązków i zobowiązań mogą być oferowane odrębnie.

2.  Bez uszczerbku dla unijnych ram pomocy państwa, o ile mają zastosowanie, oferty, o której mowa w ust. 1, dokonuje się zgodnie z następującymi kryteriami:

a)  zachowania jak największej przejrzystości i nie przedstawiania błędnej wartości aktywów, praw, obowiązków, zobowiązań lub instrumentów właścicielskich CCP, z uwzględnieniem danych okoliczności, a w szczególności konieczności utrzymania stabilności finansowej;

b)  braku bezzasadnego faworyzowania lub dyskryminacji potencjalnych nabywców;

c)  braku konfliktów interesów;

d)  uwzględnienia potrzeby przeprowadzenia szybkiego działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

e)  dążenia do osiągnięcia jak najwyższej, w miarę możliwości, ceny zbycia danych instrumentów właścicielskich, aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań.

Kryteria, o których mowa w akapicie pierwszym, nie uniemożliwiają organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zwrócenia się do konkretnych potencjalnych nabywców.

3.  Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może oferować na sprzedaż aktywa, prawa, obowiązki, zobowiązania lub instrumenty właścicielskie bez spełniania kryteriów, o których mowa w ust. 2, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że spełnienie tych kryteriów utrudniłoby osiągnięcie co najmniej jednego z celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Sekcja 5

Instrument CCP pomostowego

Artykuł 42

Instrument CCP pomostowego

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może przenieść na CCP pomostowego następujące instrumenty:

a)  instrumenty właścicielskie wyemitowane przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją;

b)  wszelkie aktywa, prawa, obowiązki lub zobowiązania CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją.

Przeniesienie, o którym mowa w akapicie pierwszym, może nastąpić bez konieczności uzyskania zgody akcjonariuszy CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub jakiejkolwiek osoby trzeciej innej niż CCP pomostowy oraz bez konieczności spełnienia ewentualnych wymogów proceduralnych wynikających z prawa spółek lub prawa papierów wartościowych innych niż te przewidziane w art. 43.

2.  CCP pomostowy jest osobą prawną, która spełnia wszystkie poniższe wymogi:

a)  jest kontrolowany przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i jest w całości lub w części własnością co najmniej jednego organu publicznego, którym może być również organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

b)  został utworzony w celu otrzymania i posiadania niektórych lub wszystkich instrumentów właścicielskich wyemitowanych przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją bądź niektórych lub wszystkich aktywów, praw i zobowiązań tego CCP z myślą o zachowaniu jego funkcji krytycznych a następnie o jego sprzedaży.

3.  Stosując instrument CCP pomostowego, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewnia, by łączna wartość zobowiązań i obowiązków przeniesionych do CCP pomostowego nie przekraczała łącznej wartości praw i aktywów przeniesionych z CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją.

4.  O ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, ewentualne wynagrodzenie zapłacone przez CCP pomostowego jest przeznaczone dla:

a)  właścicieli instrumentów właścicielskich, w przypadku gdy przeniesienie na CCP pomostowego nastąpiło w drodze przeniesienia instrumentów właścicielskich wyemitowanych przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją z posiadaczy tych instrumentów na CCP pomostowego;

b)  CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, w przypadku gdy przeniesienie na CCP pomostowego nastąpiło w drodze przeniesienia niektórych lub wszystkich aktywów lub zobowiązań tego CCP na CCP pomostowego.

5.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może wielokrotnie wykonać uprawnienie do przeniesienia, o którym mowa w ust. 1, w celu dokonania dodatkowych przeniesień instrumentów właścicielskich wyemitowanych przez CCP bądź jego aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań.

6.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może przenosić prawa, obowiązki, aktywa lub zobowiązania, które zostały przeniesione na CCP pomostowego, z powrotem do CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją bądź instrumenty właścicielskie z powrotem do ich pierwotnych właścicieli, jeżeli tego rodzaju przeniesienie jest wyraźnie przewidziane w instrumencie, na mocy którego dokonano przeniesienia, o którym mowa w ust. 1.

Jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji korzysta z uprawnienia do przeniesienia, o którym mowa w akapicie pierwszym, CCP objęty restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub pierwotni właściciele mają obowiązek przyjęcia z powrotem wszelkich takich aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań bądź instrumentów właścicielskich, o ile spełnione są warunki określone w niniejszym ustępie akapit pierwszy lub w ust. 7.

7.  Jeżeli określone instrumenty właścicielskie, aktywa, prawa, obowiązki lub zobowiązania nie należą do klas instrumentów właścicielskich, aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań określonych w instrumencie, na mocy którego dokonano przeniesienia, lub nie spełniają warunków przeniesienia instrumentów właścicielskich, aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań określonych w tym instrumencie, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może przenieść tego rodzaju instrumenty właścicielskie, aktywa, prawa, obowiązki lub zobowiązania z CCP pomostowego z powrotem na CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub pierwotnych właścicieli.

8.  Przeniesienie, o którym mowa w ust. 6 i 7, może nastąpić w dowolnym terminie i musi spełniać wszelkie inne warunki przewidziane w instrumencie, na mocy którego dokonano przeniesienia w tym celu.

9.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może przenosić instrumenty właścicielskie bądź aktywa, prawa, obowiązki lub zobowiązania z CCP pomostowego na osobę trzecią.

10.  Do celów korzystania z prawa do świadczenia usług zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 648/2012 uznaje się, że CCP pomostowy stanowi następcę CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją i może nadal korzystać z wszelkich tego rodzaju praw, z których korzystał CCP objęty restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, w odniesieniu do przeniesionych aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań.

Do wszystkich innych celów organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą nakładać wymóg, aby CCP pomostowy był uznawany za następcę CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją i był w stanie nadal wykonywać prawa wykonywane przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją w odniesieniu do przeniesionych aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań.

11.  CCP pomostowy nie może zostać pozbawiony możliwości wykonywania praw do członkostwa w systemach płatności i rozrachunków oraz w innych infrastrukturach rynku finansowego oraz praw dostępu do tych systemów i infrastruktur CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, pod warunkiem że spełnia on kryteria członkostwa i udziału w takich systemach i infrastrukturach.

Jeżeli CCP pomostowy nie spełnia kryteriów, o których mowa w akapicie pierwszym, CCP pomostowy może nadal korzystać z praw CCP do członkostwa w takich systemach i infrastrukturach oraz praw dostępu do nich przez okres określony przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Okres ten nie może przekraczać 12 miesięcy.

12.  CCP pomostowemu nie można odmówić dostępu do systemów płatności i rozrachunków ani do żadnej innej infrastruktury rynku finansowego, na tej podstawie, że CCP pomostowy nie posiada ratingu agencji ratingowej lub że taki rating jest poniżej poziomów ratingów wymaganych do uzyskania dostępu do tego rodzaju systemów lub infrastruktur.

13.  Akcjonariusze lub wierzyciele CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją oraz inne osoby trzecie, których aktywa, prawa, obowiązki lub zobowiązania nie zostały przeniesione do CCP pomostowego, nie posiadają żadnych praw w odniesieniu do aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań przeniesionych do CCP pomostowego, jego zarządu lub kadry kierowniczej wyższego szczebla.

14.  CCP pomostowy nie ma żadnych obowiązków ani żadnej odpowiedzialności wobec akcjonariuszy lub wierzycieli CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, a zarząd lub kadra kierownicza wyższego szczebla nie mają żadnych zobowiązań wobec tych akcjonariuszy lub wierzycieli w związku z działaniami i zaniechaniami w kontekście wykonywania ich obowiązków, chyba że takie działanie lub zaniechanie stanowią wynik rażącego zaniedbania lub poważnego uchybienia zgodnie z prawem krajowym mającym zastosowanie.

Artykuł 43

CCP pomostowy: wymogi proceduralne

1.  CCP pomostowy spełnia wszystkie poniższe wymogi:

a)  CCP pomostowy zwraca się do organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o zatwierdzenie:

i)  aktu założycielskiego CCP pomostowego;

(ii)  członków zarządu CCP pomostowego, jeżeli nie są oni powoływani bezpośrednio przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

(iii)  zakresu obowiązków i wynagrodzenia członków zarządu CCP pomostowego, jeżeli nie są one określane przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

(iv)  strategii i profilu ryzyka CCP pomostowego;

b)  CCP pomostowy przejmuje zezwolenia CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją na świadczenie usług lub prowadzenie działalności wynikających z przeniesienia, o którym mowa w art. 42 ust. 1, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 648/2012.

Jeżeli CCP pomostowy nie posiada zezwolenia wymaganego na podstawie ust. 1 lit. b), organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zwraca się do właściwego organu o zatwierdzenie przeniesienia, o którym mowa w art. 42 ust. 1. Jeżeli właściwy organ zatwierdza przeniesienie, wskazuje okres, na który CCP pomostowy zostaje zwolniony z obowiązku spełnienia wymogów rozporządzenia (UE) nr 648/2012.

Wymogi ostrożnościowe określone w tytule IV rozdział 3 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 uchyla się wyłącznie na okres nieprzekraczający trzech miesięcy, podczas gdy wszystkie inne przepisy rozporządzenia (UE) nr 648/2012 mogą zostać uchylone na okres nieprzekraczający 12 miesięcy.

2.  Z zastrzeżeniem ewentualnych ograniczeń nałożonych zgodnie z unijnymi lub krajowymi przepisami dotyczącymi konkurencji, zarząd CCP pomostowego kieruje nim, mając na celu zachowanie dostępu zainteresowanych stron do funkcji krytycznych CCP pomostowego i jego sprzedaż lub sprzedaż dowolnych jego aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań na rzecz co najmniej jednego nabywcy z sektora prywatnego. Tego rodzaju sprzedaż następuje, w momencie gdy panują odpowiednie warunki rynkowe oraz w okresie określonym w niniejszym artykule ust. 5 i, w stosownych przypadkach, ust. 6.

3.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dokonuje zakończenia działalności CCP pomostowego w każdym z następujących przypadków:

a)  spełnienia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

b)  połączenia CCP pomostowego z innym podmiotem;

c)  braku dalszego spełniania wymogów określonych w art. 42 ust. 2 przez CCP pomostowy;

d)  sprzedaży CCP pomostowego lub zasadniczo wszystkich jego aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań zgodnie z ust. 4;

e)  upływu okresu określonego w ust. 5;

f)  rozliczenia, wygaśnięcia lub zamknięcia umów rozliczonych przez CCP pomostowego i tym samym całkowitego wypełnienia praw i obowiązków CCP związanych z takimi umowami.

4.  Przed sprzedażą CCP pomostowego lub jego aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ogłasza dostępność sprzedawanych elementów i zapewnia, aby były one oferowane na sprzedaż w sposób otwarty i przejrzysty oraz by w procesie sprzedaży nie przedstawiano błędnie ich wartości.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przeprowadza sprzedaż, o której mowa w akapicie pierwszym, na warunkach handlowych bez bezzasadnego faworyzowania lub bezzasadnej dyskryminacji potencjalnych nabywców.

5.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dokonuje zakończenia działalności CCP pomostowego w terminie dwóch lat od dnia, w którym dokonano ostatniego przeniesienia z CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, który dokonuje zakończenia działalności CCP pomostowego, zwraca się do właściwego organu z wnioskiem o cofnięcie zezwolenia udzielonego CCP pomostowemu.

6.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może przedłużyć termin, o którym mowa w ust. 5, o co najmniej jeden dodatkowy okres roczny, jeżeli takie przedłużenie jest konieczne do zakończenia działalności CCP pomostowego, o którym mowa w ust. 3 lit. a)–d).

Decyzja o przedłużeniu okresu, o którym mowa w ust. 5, musi być uzasadniona i musi zawierać szczegółową ocenę sytuacji CCP pomostowego pod względem odpowiednich warunków i perspektyw rynkowych.

7.  Jeżeli działalność CCP pomostowego zostaje zakończona w okolicznościach, o których mowa w ust. 3 lit. d) lub e), CCP pomostowy jest poddawany likwidacji w ramach standardowego postępowania upadłościowego.

O ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, wszelkie wpływy uzyskane w wyniku zakończenia działalności CCP pomostowego są przeznaczone dla jego akcjonariuszy.

Jeżeli CCP pomostowy jest wykorzystywany w celu przeniesienia aktywów i zobowiązań więcej niż jednego CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, wpływy, o których mowa w akapicie drugim, przypisuje się w drodze odniesienia do aktywów i zobowiązań przeniesionych z każdego CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją.

Sekcja 6

Dodatkowe uzgodnienia dotyczące finansowania

Artykuł 44

Alternatywne sposoby finansowania

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może zawierać umowy pożyczek lub umowy dotyczące pozyskania innego rodzaju wsparcia finansowego, w tym z wniesionych z góry zasobów dostępnych w ramach niewyczerpanych funduszy na wypadek niewykonania zobowiązania utrzymywanych przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, jeżeli zawarcie tego rodzaju umów jest konieczne do efektywnego stosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Sekcja 7

Rządowe instrumenty stabilizacji

Artykuł 45

Rządowe instrumenty stabilizacji finansowej

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może stosować rządowe instrumenty stabilizacji zgodnie z art. 46 i 47 do celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP wyłącznie, jeżeli są spełnione następujące warunki:

a)  wsparcie finansowe jest konieczne do osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

b)  wsparcie finansowe jest stosowane jako rozwiązanie ostateczne po przeprowadzeniu oceny i wykorzystaniu w jak największym zakresie pozostałych instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, przy jednoczesnym utrzymaniu stabilności finansowej, co właściwe ministerstwo lub rząd stwierdzi po zasięgnięciu opinii organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

c)  wsparcie finansowe jest zgodne z unijnymi ramami pomocy państwa;

ca)  korzystanie ze wsparcia finansowego jest ograniczone w czasie;

d)  ▌

da)  organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określił uprzednio kompleksowe i wiarygodne zasady dotyczące odzyskania po odpowiednim czasie środków publicznych od uczestników korzystających z publicznego wsparcia finansowego, o ile takie wsparcie nie zostało już odzyskane w wyniku sprzedaży na rzecz nabywcy prywatnego zgodnie z art. 46 ust. 3 lub art. 47 ust. 2.

2.  Aby ustanowić rządowe instrumenty stabilizacji finansowej, właściwe ministerstwa lub rządy dysponują odpowiednimi uprawnieniami w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określonymi w art. 48–59 oraz zapewniają zgodność z przepisami art. 52, 54 i 70.

3.  Uznaje się, że rządowe instrumenty stabilizacji finansowej zastosowano jako rozwiązanie ostateczne do celów ust. 1 lit. b), jeżeli jest spełniony przynajmniej jeden poniższy warunek:

a)  właściwe ministerstwo lub rząd i organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, po zasięgnięciu opinii banku centralnego i właściwego organu, stwierdzają, że zastosowanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie byłoby wystarczające dla uniknięcia znacznych negatywnych skutków dla systemu finansowego;

b)  właściwe ministerstwo lub rząd i organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stwierdzają, że zastosowanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie byłoby wystarczające dla ochrony interesu publicznego, w przypadku gdy CCP otrzymał wcześniej nadzwyczajne wsparcie płynności od banku centralnego;

c)  w odniesieniu do instrumentu tymczasowej własności publicznej właściwe ministerstwo lub rząd, po konsultacji z właściwym organem i organem ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, stwierdza, że zastosowanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie wystarczy do ochrony interesu publicznego, jeśli publiczne wsparcie kapitałowe z instrumentu wsparcia kapitałowego już zostało wcześniej udzielone temu CCP.

Artykuł 46

Publiczny instrument wsparcia kapitałowego

1.  Publicznego wsparcia finansowego można udzielać do celów dokapitalizowania CCP w zamian za instrumenty właścicielskie.

2.  CCP objęte publicznym instrumentem wsparcia kapitałowego są zarządzane w sposób dochodowy i profesjonalny.

3.  Instrumenty właścicielskie, o których mowa w ust. 1, zostają sprzedane prywatnemu nabywcy, jak tylko pozwolą na to warunki rynkowe i finansowe.

Artykuł 47

Instrument tymczasowej własności publicznej

1.  CCP może zostać objęty tymczasową własnością publiczną w drodze co najmniej jednego zlecenia przeniesienia instrumentów właścicielskich zrealizowanego przez państwo członkowskie na rzecz odbiorcy, którym jest:

a)  podmiot wskazany przez państwo członkowskie; albo

b)  przedsiębiorstwo będące wyłączną własnością państwa członkowskiego.

2.  CCP objęte instrumentem tymczasowej własności publicznej są zarządzane w sposób dochodowy i profesjonalny oraz zostają sprzedane prywatnemu nabywcy, jak tylko pozwolą na to warunki rynkowe i finansowe, przy czym uwzględnia się również ewentualność odzyskania kosztu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

ROZDZIAŁ IV

Uprawnienia w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

Artykuł 48

Uprawnienia ogólne

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji posiada wszelkie uprawnienia niezbędne do skutecznego stosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w tym wszystkie następujące uprawnienia:

a)  uprawnienie do zobowiązania każdej osoby do udzielenia organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wszelkich informacji, których organ ten wymaga do podjęcia decyzji dotyczącej działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz do przygotowania takiego działania, w tym aktualizacji i uzupełnień informacji udostępnionych w planach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub wymaganych w toku kontroli na miejscu;

b)  uprawnienie do przejęcia kontroli nad CCP objętym restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją i wykonywania wszystkich praw i uprawnień przyznanych posiadaczom instrumentów właścicielskich i zarządowi CCP;

ba)  uprawnienie do modyfikacji lub zmiany zasad operacyjnych CCP, w tym warunków uczestnictwa, jeżeli zmiany te są konieczne do usunięcia wszelkich przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

bb)  uprawnienie do powstrzymania się od egzekwowania pewnych zobowiązań umownych na podstawie zasad i uzgodnień CCP lub do zastosowania innych odstępstw od zasad i uzgodnień CCP, jeżeli jest to konieczne do osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz uniknięcia poważnych negatywnych skutków dla systemu finansowego;

c)  uprawnienie do przenoszenia instrumentów właścicielskich wyemitowanych przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją;

d)  uprawnienie do przenoszenia na rzecz innego podmiotu, za zgodą tego podmiotu, praw, aktywów, obowiązków lub zobowiązań danego CCP;

e)  uprawnienie do obniżenia, w tym obniżenia do zera, wysokości kwoty głównej lub pozostającej do spłaty kwoty instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją;

f)  uprawnienie do zamiany instrumentów dłużnych lub innych niezabezpieczonych zobowiązań CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją na instrumenty właścicielskie tego CCP lub CCP pomostowego, na rzecz którego przeniesiono aktywa, prawa, obowiązki lub zobowiązania CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją;

g)  uprawnienie do umorzenia instrumentów dłużnych wyemitowanych przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją;

h)  uprawnienie do obniżenia, w tym obniżenia do zera, wysokości kwoty nominalnej instrumentów właścicielskich CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją oraz do umorzenia takich instrumentów właścicielskich;

i)  uprawnienie do zażądania od CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją ▌wyemitowania nowych instrumentów właścicielskich, w tym akcji uprzywilejowanych oraz warunkowych instrumentów zamiennych;

j)  jeżeli chodzi o instrumenty dłużne i inne zobowiązania CCP, uprawnienie do zmiany terminu ich wymagalności, zmiany kwoty należnych odsetek bądź zmiany daty płatności odsetek, w tym w drodze tymczasowego zawieszenia płatności;

k)  uprawnienie do zamknięcia i rozwiązania umów finansowych;

l)  uprawnienie do odwołania lub wymiany zarządu i kadry kierowniczej wyższego szczebla CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją;

m)  uprawnienie do nałożenia na właściwy organ wymogu, by w odpowiednim terminie przeprowadził ocenę nabywcy znacznego pakietu akcji na zasadzie odstępstwa od terminów określonych w art. 31 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

n)  uprawnienie do obniżenia, w tym obniżenia do zera, wysokości kwoty zmiennego depozytu zabezpieczającego należnego członkowi rozliczającemu CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub klientowi tego członka rozliczającego, z zastrzeżeniem warunków określonych w art. 30;

o)  uprawnienie do przenoszenia otwartych pozycji i wszelkich powiązanych aktywów, w tym odpowiednich uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych polegających na przeniesieniu tytułu i uzgodnień dotyczących zabezpieczenia finansowego w formie gwarancji, uzgodnień dotyczących potrącenia i uzgodnień dotyczących kompensowania, z rachunku członka rozliczającego niewykonującego zobowiązania na członka rozliczającego wykonującego zobowiązania w sposób zgodny z art. 48 rozporządzenia (UE) nr 648/2012;

p)  uprawnienie do egzekwowania wszelkich istniejących i aktywnych zobowiązań umownych uczestników CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją;

q)  uprawnienie do egzekwowania wszelkich istniejących i zaległych zobowiązań jednostki dominującej CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, w tym w celu udzielenia temu CCP wsparcia finansowego w postaci gwarancji lub linii kredytowych;

r)  uprawnienie do nałożenia na członków rozliczających wymogu wniesienia dalszych wkładów pieniężnych.

Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą korzystać z uprawnień, o których mowa w akapicie pierwszym, pojedynczo lub w dowolnej kombinacji.

2.  O ile niniejsze rozporządzenie i unijne ramy pomocy państwa nie stanowią inaczej, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, korzystając z uprawnień, o których mowa w ust. 1, nie podlega żadnemu z następujących wymogów:

a)  wymogowi uzyskania zatwierdzenia lub zgody jakichkolwiek osób publicznych bądź prywatnych;

b)  wymogom dotyczącym przeniesienia instrumentów finansowych, praw, obowiązków, aktywów lub zobowiązań CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub CCP pomostowego;

c)  wymogowi powiadomienia jakichkolwiek osób publicznych bądź prywatnych;

d)  wymogowi publikacji jakiegokolwiek ogłoszenia lub prospektu;

e)  wymogowi złożenia lub zarejestrowania wszelkich dokumentów u dowolnego innego organu.

Artykuł 49

Uprawnienia pomocnicze

1.  W momencie wykonania dowolnego uprawienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może również wykonać dowolne z następujących uprawnień pomocniczych:

a)  z zastrzeżeniem przepisów art. 65, uprawnienie do zapewnienia, by przeniesienie uzyskało moc obowiązującą w sposób wolny od wszelkich zobowiązań lub obciążeń dotyczących przenoszonych instrumentów finansowych, praw, obowiązków, aktywów lub zobowiązań;

b)  uprawnienie do zniesienia praw do nabycia dalszych instrumentów właścicielskich;

c)  uprawnienie do wymagania, by odpowiedni organ przerwał lub zawiesił dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym lub publicznego obrotu instrumentów finansowych emitowanych przez CCP zgodnie z dyrektywą 2001/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(16);

d)  uprawnienie do zapewnienia traktowania nabywcy lub CCP pomostowego, zgodnie z odpowiednio art. 40 i 42, w taki sposób, jakby był CCP objętym restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, do celów wszelkich praw lub zobowiązań CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub podjętych przez niego działań, w tym wszelkich praw lub zobowiązań odnoszących się do udziału w infrastrukturze rynkowej;

e)  uprawnienie do nakładania na CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub w stosownych przypadkach na nabywcę lub CCP pomostowego wymogu udzielania drugiej stronie informacji i pomocy;

f)  uprawnienie do zapewnienia, aby członek rozliczający będący odbiorcą wszelkich pozycji przypisanych mu na mocy uprawnień określonych w art. 48 ust. 1 lit. o) i p) objął prawa lub obowiązki wynikające z uczestnictwa w CCP, związane z tymi pozycjami;

g)  uprawnienie do unieważniania lub zmiany warunków umowy, której stroną jest CCP objęty restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, lub do zastąpienia CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją nabywcą lub CCP pomostowym w charakterze strony;

h)  uprawnienie do zmiany zasad operacyjnych CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją ▌;

i)  uprawnienie do przeniesienia członkostwa członka rozliczającego z CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją na nabywcę CCP lub CCP pomostowego.

Jakiekolwiek prawo do rekompensaty przewidziane w niniejszym rozporządzeniu nie jest uznawane za zobowiązanie ani za obciążenie do celów akapitu pierwszego lit. a).

2.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może określać uzgodnienia dotyczące ciągłości niezbędne dla zapewnienia skuteczności działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz możliwości prowadzenia przez nabywcę lub CCP pomostowego działalności będącej przedmiotem przeniesienia. Tego rodzaju uzgodnienia dotyczące ciągłości mogą obejmować:

a)  ciągłość umów zawartych przez CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, w wyniku której nabywca lub CCP pomostowy przejmuje prawa i zobowiązania CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją odnoszące się do wszelkich instrumentów finansowych, praw, obowiązków, aktywów lub zobowiązań, które zostały przeniesione, oraz zastępuje CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, bezpośrednio lub pośrednio, we wszystkich odpowiednich dokumentach umownych;

b)  zastąpienie CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją przez nabywcę lub CCP pomostowego we wszelkich postępowaniach sądowych odnoszących się do wszelkich instrumentów finansowych, praw, obowiązków, aktywów lub zobowiązań, które zostały przeniesione.

3.  Uprawnienia określone w ust. 1 lit. d) oraz ust. 2 lit. b) nie naruszają:

a)  prawa pracowników CCP do rozwiązania umowy o pracę;

b)  z zastrzeżeniem przepisów art. 55, 56 i 57, wykonania praw wynikających z umowy przez stronę umowy, w tym prawa do jej rozwiązania, jeżeli zostało ono przewidziane w warunkach umowy, w związku z działaniem lub zaniechaniem CCP poprzedzającym przeniesienie bądź działaniem lub zaniechaniem nabywcy lub CCP pomostowego po dokonaniu danego przeniesienia.

Artykuł 50

Zarząd nadzwyczajny

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może powołać co najmniej jednego zarządcę nadzwyczajnego, który zastąpi zarząd danego CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Zarządca nadzwyczajny musi cieszyć się odpowiednio nieposzlakowaną opinią oraz posiadać odpowiednią wiedzę specjalistyczną z zakresu usług finansowych, zarządzania ryzykiem i usług rozliczeniowych zgodnie z art. 27 ust. 2) akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 648/2012.

2.  Zarządca nadzwyczajny posiada wszystkie uprawnienia akcjonariuszy i zarządu CCP. Zarządca nadzwyczajny może wykonywać takie uprawnienia wyłącznie pod kontrolą organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może ograniczyć działania zarządcy nadzwyczajnego lub ustanowić wymóg, by określone działania podlegały uprzedniej zgodzie organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podaje do publicznej wiadomości powołanie, o którym mowa w ust. 1, oraz warunki z nim związane.

3.  Zarządca nadzwyczajny jest powoływany na okres nieprzekraczający jednego roku. Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może przedłużyć ten okres, jeżeli jest to konieczne do osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

4.  Zarządca nadzwyczajny podejmuje wszelkie niezbędne środki w celu działania na rzecz osiągnięcia celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz realizacji działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podjętych przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W przypadku rozbieżności lub kolizji wspomniany obowiązek ustawowy jest nadrzędny wobec innych obowiązków zarządu zgodnie ze statutem CCP lub prawem krajowym.

5.  Zarządca nadzwyczajny w regularnych odstępach czasu ustalonych przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz na początku i na końcu okresu sprawowania przez niego funkcji sporządza sprawozdania dla powołującego go organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Tego rodzaju sprawozdania zawierają szczegółowy opis sytuacji finansowej CCP oraz uzasadnienie podjętych środków.

6.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może w dowolnym momencie odwołać zarządcę nadzwyczajnego. W każdym razie organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji odwołuje zarządcę nadzwyczajnego w następujących przypadkach:

a)  jeżeli zarządca nadzwyczajny nie wykonuje powierzonych mu obowiązków zgodnie z warunkami określonymi przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

b)  jeżeli odwołanie lub zastąpienie danego zarządcy nadzwyczajnego skutkować będzie lepszym osiągnięciem celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

c)  jeżeli warunki powołania przestaną być spełnione.

7.  Jeżeli w krajowym prawie upadłościowym przewiduje się powołanie zarządu w związku z postępowaniem w sprawie niewypłacalności, zarządca nadzwyczajny powołany na podstawie ust. 1 może zostać również powołany na zarządcę w związku z postępowaniem w sprawie niewypłacalności lub odwrotnie.

Artykuł 51

Uprawnienie do zażądania świadczenia usług i zapewnienia infrastruktury

1.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może zobowiązać CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub dowolne jego podmioty powiązane lub członków rozliczających do świadczenia wszelkich usług lub zapewnienia wszelkiej infrastruktury, które są niezbędne dla umożliwienia nabywcy lub CCP pomostowego skutecznego prowadzenia działalności przeniesionej na jego rzecz.

Akapit pierwszy ma zastosowanie niezależnie od tego, czy podmiot należący do tej samej grupy co CCP lub jeden z członków rozliczających CCP rozpoczął standardowe postępowanie upadłościowe czy sam podlega restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

2.  Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może egzekwować obowiązki nałożone, zgodnie z ust. 1, przez organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w innych państwach członkowskich, jeżeli tego rodzaju uprawnienia wykonuje się w odniesieniu do podmiotów należących do tej samej grupy co dany CCP objęty restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub członkowie rozliczający tego CCP.

3.  Usługi oraz infrastruktura, o których mowa w ust. 1, nie obejmują żadnych form wsparcia finansowego.

4.  Świadczenie usług oraz zapewnianie infrastruktury zgodnie z ust. 1 jest dokonywane:

a)  na takich samych warunkach handlowych, na których dane usługi i infrastruktura były zapewniane na rzecz CCP bezpośrednio przed podjęciem działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jeżeli zawarto umowę do tych celów;

b)  na rozsądnych warunkach handlowych, jeżeli nie zawarto umowy do tych celów lub jeżeli umowa taka wygasła.

Artykuł 52

Uprawnienie do egzekwowania działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub środków w zakresie zapobiegania kryzysom przez inne państwa członkowskie

1.  Jeżeli instrumenty właścicielskie, aktywa, prawa, obowiązki lub zobowiązania CCP objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją są zlokalizowane w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji bądź podlegają prawu takiego państwa członkowskiego, przeniesienie takich instrumentów, aktywów, praw, obowiązków lub zobowiązań bądź podejmowana względem nich restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja są skuteczne zgodnie z prawem teg