Innéacs 
 Ar ais 
 Ar aghaidh 
 Téacs iomlán 
Nós Imeachta : 2018/0236(COD)
Céimeanna an doiciméid sa chruinniú iomlánach
An doiciméad roghnaithe : A8-0405/2018

Téacsanna arna gcur síos :

A8-0405/2018

Díospóireachtaí :

PV 12/12/2018 - 28
CRE 12/12/2018 - 28

Vótaí :

PV 13/12/2018 - 9.3
CRE 13/12/2018 - 9.3
Mínithe ar vótaí
PV 17/04/2019 - 8.10
CRE 17/04/2019 - 8.10

Téacsanna arna nglacadh :

P8_TA(2018)0520
P8_TA(2019)0402

Téacsanna atá glactha
PDF 540kWORD 190k
Dé Céadaoin, 17 Aibreán 2019 - Strasbourg
Clár spáis an Aontais agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis ***I
P8_TA(2019)0402A8-0405/2018
Rún
 Téacs comhdhlúite

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Aibreán 2019 ar an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear clár spáis an Aontais agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 912/2010, Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013, Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 agus Cinneadh 541/2014/AE (COM(2018)0447 – C8-0258/2018 – 2018/0236(COD))

(An gnáthnós Imeachta Reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2018)0447),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 100(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8‑0258/2018),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 17 Deireadh Fómhair 2018(1),

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún an 6 Nollaig 2018(2),

–  ag féachaint don litir óna hUachtarán chuig cathaoirligh na gcoistí an 25 Eanáir 2019, ina dtugtar cuntas ar chur chuige na Parlaiminte maidir le cláir earnála sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) iar-2020,

–  ag féachaint don litir ón gComhairle chuig Uachtarán Pharlaimint na hEorpa an 1 Aibreán 2019 lena ndeimhnítear an tuiscint choiteann ar tháinig na comhreachtóirí uirthi le linn na caibidlíochta,

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh agus na tuairimí ón gCoiste um Buiséid, ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia, ón gCoiste um Iompar agus um Thurasóireacht agus ón gCoiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe (A8-0405/2018),

1.  ag glacadh a seasamh ar an gcéad léamh mar a leagtar amach ina dhiaidh seo é(3);

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

(1) IO C 62, 15.2.2019, lch. 51.
(2) IO C 86, 7.3.2019, lch. 365.
(3) Tá an seasamh seo ag gabháil in ionad na leasuithe a glacadh an 13 Nollaig 2018 (Téacsanna a glacadh, P8_TA(2018)0520).


Seasamh Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 17 Aibreán 2019 d’fhonn go nglacfaí Rialachán (AE) …/... ó Parlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunófar clár spáis an Aontais agus Gníomhaireacht an Aontais um gClár Spáis agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 912/2010, (AE) Uimh. 1285/2013, (AE) Uimh. 377/2014 agus Cinneadh 541/2014/AE
P8_TC1-COD(2018)0236

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 189(2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(1),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)  Tá teicneolaíocht spáis, sonraí spáis agus seirbhísí spáis éirithe chomh tábhachtach sin i saol laethúil na nEorpach nárbh fhéidir leo déanamh dá n-uireasa agus tá ról sárthábhachtach acu i gcaomhnú cuid mhór leasanna straitéiseach. Tá tionscal spáis an Aontais ar na tionscail spáis is iomaíche ar domhan. Mar sin féin, tá na samhlacha tionsclaíochta traidisiúnta á n-athrú ó bhonn de bharr teacht chun cinn gníomhaithe nua agus forbairt teicneolaíochtaí nua. Dá bhrí sin, tá sé sárthábhachtach go mbeidh an tAontas chun tosaigh i measc gníomhaithe an domhain fós agus go mbeidh saoirse leitheadach ghníomhaíochta aige i réimse an spáis, go spreagfaidh sé an dul chun cinn idir eolaíoch agus teicniúil agus go dtacóidh sé le hacmhainn iomaíochais agus nuálaíochta thionscail na hearnála spáis laistigh den Aontas, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide.

(2)  Ba cheart leas a bhaint as na deiseanna a bhaineann leis an spás maidir le slándáil an Aontais agus a Bhallstát amhail dá dtagraítear go háirithe i Straitéis Dhomhanda Bhealtaine 2016 maidir le Beartas Eachtrach agus Slándála an Aontais, agus cineál sibhialta an chláir á choimeád agus urraim á tabhairt do na forálacha féideartha neodrachta nó neamhailínithe a shonraítear i ndlí bunreachtúil na mBallstát. Tá nasc ann le fada idir forbairt earnáil an spáis agus an tslándáil. I gcuid mhór cásanna, is earraí dhá úsáid iad trealamh, comhpháirteanna agus ionstraimí a úsáidtear in earnáil an spáis chomh maith le sonraí agus seirbhísí spáis ▌. Déantar beartas slándála agus cosanta an Aontais a chinneadh, áfach, faoi chuimsiú an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála, i gcomhréir le Teideal V CAE.

(3)  Tá an tAontas ag forbairt a chuid tionscnamh agus clár spáis féin ó bhí deireadh na 1990aidí ann, mar atá, Breis-seirbhís na hEorpa um Loingseoireacht Gheochobhsaí (EGNOS) agus ansin Galileo agus Copernicus, tionscnaimh agus cláir a fhreastalaíonn ar riachtanais shaoránaigh an Aontais agus ceanglais na mbeartas poiblí. ▌ Ba cheart leanúnachas na tionscnamh sin a áirithiú agus ba cheart na seirbhísí a sholáthraítear leo a fheabhsú, ionas go comhlíonfaidh siad riachtanais nua na n-úsáideoirí, go mbeidh siad fós ar thús cadhnaíochta i bhfianaise forbairt teicneolaíochta nua agus na gclaochluithe i réimsí na teicneolaíochta digití, na faisnéise agus na cumarsáide ▌ agus gur féidir tosaíochtaí polaitiúla a bhaint amach leo, tosaíochtaí amhail an t-athrú aeráide, lena n-áirítear faireachán a dhéanamh ar athruithe sa réigiún molacha, agus athruithe ar an iompar, ar an tslándáil agus an chosaint.

(3a)  Is gá sineirgí idir earnáil an iompair, earnáil an spáis agus an earnáil dhigiteach a shaothrú chun úsáid níos leithne na dteicneolaíochtaí nua a chothú (amhail e-call, tacagraf digiteach, faireachán agus bainistiú tráchta, tiomáint uathrialaitheach, feithiclí gan foireann agus dróin) agus dul i ngleic leis na riachtanais a bhaineann le nascacht atá slán agus gan uaim, le suí stóinsithe, le hidir-mhódúlacht agus le hidir-inoibritheacht, agus, ar an gcaoi sin, feabhas a chur ar iomaíochas na seirbhísí agus an tionscail iompair.

(3b)  Chun leas iomlán a bheith á bhaint as an Chlár, i ngach Ballstát agus ag a saoránaigh uile, is buntábhachtach freisin úsáid agus glacadh na sonraí, na faisnéise agus na seirbhísí a sholáthraítear a chur chun cinn, mar aon leis an tacaíocht d’fhorbairt feidhmeanna iartheachtacha bunaithe ar na sonraí, an fhaisnéis agus na seirbhísí sin. Chuige sin, d’fhéadfadh na Ballstáit, an Coimisiún agus na heintitis fhreagracha, go háirithe, na feachtais faisnéise a reáchtáil maidir le tairbhí an Chláir.

(4)  Chun cuspóirí na saoirse gníomhaíochta, neamhspleáchais agus slándála a ghnóthú, is réamhriachtanas é leas a bheith á bhaint ag an Aontas as rochtain uathrialach ar an Spás agus é a bheith in ann é a úsáid go sábháilte. Ar an ábhar sin tá sé ríthábhachtach go dtacóidh an tAontas le rochtain uathrialach chost-éifeachtach ar an spás, go háirithe ó thaobh an bhonneagair chriticiúil agus na teicneolaíochta criticiúla, na slándála poiblí agus shlándáil an Aontais agus a Bhallstát de. Ba cheart, mar sin, an deis a bheith ag an gCoimisiún seirbhísí lainseála a chomhthiomsú ar leibhéal na hEorpa, chun a riachtanais féin a riar, agus, má iarrann siad é, riachtanais eintiteas eile, na Ballstáit san áireamh, i gcomhréir le forálacha Airteagal 189(2) den Chonradh. Chun go leanfaidh sé de bheith iomaíoch i margadh atá ag forbairt go tapa, tá sé ríthábhachtach freisin go mbeidh rochtain ag an Aontas fós ar shaoráidí bonneagair lainseála atá nua-aimseartha, éifeachtúil agus solúbtha, agus leas á bhaint aige as córais lainseála iomchuí. Dá bhrí sin, gan dochar do bhearta a rinne Ballstáit agus an Ghníomhaireacht Eorpach Spáis, d’fhéadfadh sé go dtacódh an Clár le hoiriúnuithe ar an mbonneagar spáis talún, lena n-áirítear forbairtí nua a bhfuil gá leo le haghaidh chur chun feidhme an Chláir, agus go dtacódh sé le hoiriúnuithe, lena n-áirítear forbairt teicneolaíochta ar chórais lainseála spáis atá riachtanach le haghaidh satailítí a sheoladh, lena n-áirítear teicneolaíochtaí malartacha agus córais nuálacha, chun comhpháirteanna an Chláir a chur chun feidhme. Ba cheart na gníomhaíochtaí sin a chur chun feidhme i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais agus ▌ d’fhonn cost-éifeachtacht níos fearr a bhaint amach don Chlár. I bhfianaise nach bhfuil aon bhuiséad tiomnaithe ann, bheadh na gníomhaíochtaí chun tacú le rochtain ar an spás gan dochar do chur chun feidhme chomhpháirteanna an Chláir.

(5)  Chun iomaíochas thionscal spáis an Aontais a neartú agus acmhainní i leith a chuid córas féin a dhearadh, a thógáil agus a oibriú, ba cheart don Aontas tacú le cruthú, fás agus forbairt an tionscail spáis ar fad. Ba cheart tacú le teacht chun cinn samhla a bheidh fabhrach don ghnó agus don nuálaíocht ar an leibhéal Eorpach, an leibhéal réigiúnach agus an leibhéal náisiúnta trí thionscnaimh amhail moil spáis lena dtabharfar le chéile an earnáil spáis, an earnáil dhigiteach agus earnálacha eile, chomh maith le húsáideoirí. Ba cheart é a bheith mar aidhm leis na moil spáis sin fiontraíocht agus scileanna a chothú, agus sineirgí leis na moil dhigiteacha fiontraíochta á saothrú leo. Ba cheart don Aontas cruthú agus leathnú cuideachtaí spáis atá lonnaithe san Aontas a chothú chun cuidiú leo a bheith rathúil, lena n-áirítear trí chuidiú leo maoiniú riosca a rochtain ós rud é go bhfuil easnamh rochtana iomchuí laistigh den Aontas ar chothromas príobháideach le haghaidh gnólachtaí spáis nuathionscanta, agus trí éileamh a chothú (cur chuige an chéad chonartha).

(5xx)  Is mar seo a leanas, go ginearálta, a dhéantar slabhra luacha an spáis a dheighilt: (i) gníomhaíochtaí réamhtheachtacha, a chuimsíonn gníomhaíochtaí a mbíonn córas spáis oibríochtúil mar thoradh orthu, lena n-áirítear gníomhaíochtaí forbartha, monaraíochta agus lainseála agus oibríochtaí an chórais sin; agus (ii) gníomhaíochtaí iartheachtacha, a chuimsíonn seirbhísí a bhaineann leis an spás agus táirgí a sholáthar do na húsáidí. Is gné thábhachtach iad ardáin dhigiteacha freisin a thacaíonn le forbairt earnáil an spáis, rud lena dtugtar rochtain ar shonraí agus ar tháirgí chomh maith le rochtain ar bhoscaí uirlisí, ar stóráil agus ar áiseanna ríomhaireachta.

(5x)  I réimse an spáis, feidhmíonn an tAontas a inniúlachtaí i gcomhréir le hAirteagal 4(3) CFAE. Ba cheart don Choimisiún comhleanúnachas na ngníomhaíochtaí a dhéantar i gcomhthéacs an chláir a áirithiú.

(5a)  De bhrí go bhfuil traidisiún ag roinnt Ballstát ó thaobh tionscail ghníomhacha a bhaineann leis an spás, ba cheart aitheantas a thabhairt don ghá atá le tionscail aibí spáis a bhfuil a gcumais ag teacht chun cinn a fhorbairt sna Ballstáit agus don ghá atá le freagairt do na dúshláin atá roimh thionscail an spáis mar gheall ar “an Spás Nua”. Ba cheart gníomhaíochtaí chun acmhainneacht thionscal an spáis ar fud an Aontais a fhorbairt agus chun comhar ar fud thionscal an spáis atá gníomhach sna Ballstáit uile a chur chun cinn.

(5b)  Ba cheart do ghníomhaíochtaí faoin gClár tógáil ar acmhainneachtaí náisiúnta agus Eorpacha atá ann cheana (i.e. acmhainneachtaí a bheidh ann nuair a dhéanfar an ghníomhaíocht) agus ba cheart dóibh tairbhe a bhaint as na hachmainneachtaí sin.

(6)  De bharr a mhéid a chumhdaíonn sé agus ós rud é gur féidir dúshláin dhomhanda a réiteach leis, tá gné láidir idirnáisiúnta ag gníomhaíochtaí spáis ▌. I ndlúthchomhar leis na Ballstáit, agus le comhaontú uathu, d’fhéadfadh na comhlachtaí ábhartha de Chlár Spáis AE a bheith rannpháirteach i gcúrsaí a bhaineann leis an gClár Spáis, i gcomhar idirnáisiúnta agus comhoibriú i gcomhlachtaí earnálacha ábhartha de chuid na Náisiún Aontaithe. Maidir le hábhair a bhaineann le Clár Spáis an Aontais ("an Clár"), d’fhéadfadh an Coimisiún comhordú a dhéanamh, thar ceann an Aontais, agus ina réimse inniúlachta, ar a ghníomhaíochtaí ar an leibhéal idirnáisiúnta ▌, go háirithe chun leasanna an Aontais agus a Bhallstát a chosaint i bhfóraim idirnáisiúnta, lena n-áirítear i réimse na minicíochtaí maidir leis an gClár, gan dochar d’inniúlacht na mBallstát sa réimse sin. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go mbeidh an tAontas, agus ionadaíocht á déanamh ag an gCoimisiún thar a cheann, ag comhoibriú i gcomhlachtaí Chláir Idirnáisiúnta Cospas-Sarsat.

(6a)  Tá comhar idirnáisiúnta ríthábhachtach chun ról an Aontais mar ghníomhaí domhanda in earnáil an spáis agus in earnáil teicneolaíochta agus tionscail an Aontais a chur chun cinn, agus, sa chaoi sin, iomaíocht chóir ar an leibhéal idirnáisiúnta a chothú, agus aird á tabhairt ar an ngá atá le cómhalartacht chearta agus oibleagáidí na bpáirtithe a áirithiú, agus le comhar i réimse na hoiliúna a spreagadh. Is gné ríthábhachtach den Straitéis Spáis don Eoraip é an comhar idirnáisiúnta. Bainfidh an Coimisiún úsáid as clár spáis AE chun rannchuidiú le hiarrachtaí idirnáisiúnta trí thionscnaimh agus chun leas a bhaint astu, chun teicneolaíocht agus tionscal na hEorpa a chur chun cinn go hidirnáisiúnta (mar shampla idirphlé déthaobhach, ceardlanna tionscail, tacaíocht d’idirnáisiúnú FBManna), agus chun rochtain ar mhargaí idirnáisiúnta a éascú agus iomaíocht chóir a chothú, mar aon le tionscnaimh taidhleoireachta eacnamaíocha a ghiaráil. Ba cheart go mbeadh tionscnaimh Eorpacha taidhleoireachta spáis i gcomhréir agus i gcomhlántacht ina n-iomláine leis na beartais, tosaíochtaí agus ionstraimí de chuid AE atá ann cheana, agus, ag an am céanna, tá ról lárnach ag an Aontas in éineacht le Ballstáit an Aontais maidir le fanacht chun tosaigh ar an leibhéal idirnáisiúnta.

(7)  Gan dochar d’inniúlacht na mBallstát, ba cheart don Choimisiún, in éineacht leis ▌ an Ard-Ionadaí agus i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, iompraíocht fhreagrach sa spás a chur chun cinn, agus an clár á chur chun feidhme, lena n-áirítear chun iomadú an smionagair spáis a laghdú agus an fhéidearthacht maidir le haontachas an Aontais Eorpaigh le Conarthaí agus Coinbhinsiúin ábhartha de chuid na Náisiún Aontaithe a fhiosrú, agus, más gá, moltaí iomchuí a dhéanamh.

(8)  Tá cuid de chuspóirí an Chláir cosúil le cuspóirí clár eile de chuid an Aontais, go háirithe an clár Fís Eorpach, an Ciste InvestEU, an Ciste Eorpach Cosanta agus cistí faoi Rialachán (AE) [Rialachán na bhForálacha Coiteanna]. Dá bhrí sin, ba cheart cistí carnacha ó na cláir sin a fhoráil, ar choinníoll nach gcumhdaíonn siad na costais chéanna, go háirithe trí shocruithe le haghaidh cistiú comhlántach ó chláir de chuid an Aontais nuair a cheadaítear é sin le módúlachtaí bainistíochta - bíodh sé sin de réir oird, ar bhealach malartach nó trí mheascán cistí lena n-áirítear chun comhchistiú gníomhaíochtaí a dhéanamh, lenarbh fhéidir, i gcás inar féidir, comhpháirtíochtaí nuálaíochta agus oibríochtaí measctha a dhéanamh. Dá bhrí sin ba cheart don Choimisiún, le linn chur chun feidhme an Chláir, sineirgíochtaí a chur chun cinn le cláir ghaolta agus ionstraimí airgeadais, eile de chuid an Aontais sa chaoi gurbh fhéidir, nuair a bheadh an deis ann, úsáid a bhaint as rochtain ar airgeadas riosca, comhpháirtíochtaí nuálaíochta agus cistiú carnach nó measctha. Ba cheart sineirgí agus comhleanúnachas idir na réitigh arna bhforbairt faoi na cláir sin, go háirithe Fís Eorpach agus na réitigh arna bhforbairt faoin gClár Spáis a áirithiú leis freisin.

(8a)  I gcomhréir le hAirteagal 191(3) den Rialachán Airgeadais, ní dhéanfar, in imthosca ar bith, na costais chéanna a mhaoiniú faoi dhó le buiséad an Aontais, mar shampla trí Fhís Eorpach agus tríd an gClár Spáis araon.

(9)  Lena chois sin, tabharfar aghaidh ar chuspóirí beartais an Chláir seo freisin mar réimsí incháilithe le haghaidh oibríochtaí maoiniúcháin agus infheistíochta le hionstraimí airgeadais agus ráthaíocht bhuiséadach ón gCiste InvestEU, go háirithe, faoina fhuinneoga beartais bhonneagair, nuálaíochta agus dhigitithe. Ba cheart tacaíocht airgeadais a úsáid, ar bhealach comhréireach, chun aghaidh a thabhairt ar theipeanna margaidh nó ar chásanna infheistíochta fo-optamacha agus níor cheart, de thoradh beart, maoiniú príobháideach a dhúbailt ná a phlódú ná níor cheart an iomaíocht a shaobhadh sa mhargadh inmheánach. Ba cheart breisluach Eorpach soiléir a bheith leis na bearta.

(10)  De bharr seasmhacht agus sineirgíochtaí idir an clár Fís Eorpach agus an Clár déanfar earnáil spáis Eorpach iomaíoch nuálach a chothú, neartófar neamhspleáchas na hEorpa maidir le rochtain ar an spás agus leas a bhaint as an spás i dtimpeallacht shlán shábháilte agus neartófar ról na hEorpa mar ghníomhaí domhanda. Déanfar réitigh cheannródaíocha sa chlár Fís Eorpach a thacú le sonraí agus seirbhísí a chuirfear ar fáil leis an gClár don phobal taighde agus nuálaíochta.

(10a)  Chun an toradh socheacnamaíoch a bheidh ar an gClár a uasmhéadú, tá sé bunriachtanach córais úrscothacha a choinneáil ar siúl, iad a uasghrádú chun riachtanais úsáideoirí a chomhlíonadh, ar riachtanais iad a bhíonn ag síorathrú, agus forbairtí nua a dhéanamh in earnáil spás-chumasaithe iartheachtach na bhfeidhmeanna. Ba cheart don Aontas tacú le gníomhaíochtaí a bhaineann le forbairt taighde agus teicneolaíochta, nó le luathchéimeanna na héabhlóide a bhaineann leis na bonneagair a bunaíodh faoin gClár, mar aon leis na gníomhaíochtaí taighde agus forbartha a bhaineann le feidhmchláir agus seirbhísí atá bunaithe ar na córais a bunaíodh faoin gClár, agus, sa chaoi sin, gníomhaíochtaí eacnamaíocha réamhtheachtacha agus iartheachtacha a spreagadh. Is í Fís Eorpach arna bunú le Rialachán (AE) Uimh. XXX/XXXX an ionstraim iomchuí ar leibhéal an Aontais chun na gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta sin a mhaoiniú. Ba cheart, áfach, go ndéanfaí cuid an-sonrach de ghníomhaíochtaí forbartha a mhaoiniú ón mbuiséad a leithdháilfear do chlár Galileo agus do chlár EGNOS faoin Rialachán seo, go háirithe i gcás ina bhfuil baint ag gníomhaíochtaí den sórt sin le heilimintí bunúsacha amhail slis-seiteanna agus glacadóirí atá cumasaithe do Galileo, rud a éascóidh forbairt feidhmchlár thar earnálacha difriúla den gheilleagar. Dá ainneoin sin, níor cheart go gcuirfeadh maoiniú den sórt sin imlonnú nó saothrú an bhonneagair a bhunófar faoi na Cláir i mbaol.

(10x)  Chun iomaíochas thionscal spáis na hEorpa a áirithiú amach anseo, ba cheart don Chlár tacú le forbairt ardscileanna i réimsí a bhaineann leis an spás agus tacú le gníomhaíochtaí oideachais agus oiliúna agus ba cheart dó comhdheiseanna a chur chun cinn, lena n-áirítear comhionannas inscne, chun acmhainneacht iomlán shaoránaigh an Aontais sa réimse sin a fhíorú.

(10b)  Is féidir gur gá tuilleadh taighde agus nuálaíochta le haghaidh bonneagar tiomnaithe don Chlár agus is féidir tacaíocht a thabhairt dó sin faoin gclár Fís Eorpach, ag díriú ar comhsheasmhacht le gníomhaíochtaí sa réimse sin a dhéanann Gníomhaireacht Spáis na hEorpa. De thoradh sineirgíochtaí leis an gclár Fís Eorpach, ba cheart a áirithiú go sainaithneofar riachtanais taighde agus nuálaíochta na hearnála spáis agus go mbunófar iad mar chuid den phróiseas pleanála taighde agus nuálaíochta. Na sonraí agus seirbhísí spáis a chuirfear ar fáil saor in aisce faoin gClár, bainfear úsáid astu chun réitigh cheannródaíocha a fhorbairt trí thaighde agus nuálaíocht, lena n-áirítear i gclár Fís Eorpach, mar thacaíocht do thosaíochtaí beartais an Aontais. Leis an bpróiseas pleanála faoin gclár Fís Eorpach sainaithneofar gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta ar cheart úsáid a bhaint as bonneagair ar leis an Aontas iad amhail Galileo, EGNOS agus Copernicus lena n-aghaidh. Beidh bonneagair thaighde, go háirithe líonraí breathnóireachta in situ, ina ngnéithe ríthábhachtacha den bhonneagar breathnóireachta in situ a dhéanann Seirbhísí Copernicus a chumasú.

(11)  Na sócmhainní uile idir nithiúil agus neamhnithiúil a cruthaíodh nó a forbraíodh le soláthar poiblí a mhaoinigh an tAontas, tá sé tábhachtach go mbeidh úinéireacht ag an Aontas orthu. Chun a áirithiú go n-urramófar go hiomlán na cearta bunúsacha uile a bhaineann le húinéireacht, ba cheart na socruithe riachtanacha a dhéanamh le haon úinéir atá ann cheana. Ba cheart úinéireacht sin an Aontais a bheith gan dochar don deis a bheith ag an Aontas, i gcomhréir leis an Rialachán seo agus i gcás ina measfar gurb iomchuí sin ar bhonn measúnú de réir an cháis, na sócmhainní sin a chur ar fáil do thríú páirtithe nó iad a dhiúscairt.

(11a)  Chun go spreagfar an úsáid is leitheadaí is féidir a bheith á baint as na seirbhísí a sholáthraíonn an Clár, bheadh sé úsáideach a áitiú go soláthraítear sonraí, faisnéis agus seirbhísí gan ráthaíocht gan dochar d’oibleagáidí arna bhforchur le forálacha atá ceangailteach ó thaobh dlí.

(11b)  Ba cheart don Choimisiún, agus cúraimí áirithe dá chuid atá de chineál neamhrialála á ndéanamh aige, i gcás inar gá agus a mhéid is gá, dul i muinín cúnamh teicniúil ó pháirtithe seachtracha áirithe. Féadfaidh eintitis eile a bhfuil baint acu le rialachas poiblí na gclár úsáid a bhaint as an gcúnamh teicniúil céanna agus iad ag déanamh na gcúraimí a chuirfear orthu faoin Rialachán seo.

(12)  Leagtar síos sa Rialachán seo imchlúdach airgeadais don chlár arb éard a bheidh ann an príomh-mhéid tagartha do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil, de réir bhrí phointe 17 de Chomhaontú Idirinstitiúideach an 2 Nollaig 2013 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir leis an smacht buiséadach, le comhar in ábhair bhuiséadacha agus le bainistíocht fhónta airgeadais.

(13)  Mar léiriú ar a thábhachtaí atá sé dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le gealltanais an Aontais Comhaontú Pháras agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme, cuideoidh an Clár sin na bearta ar son na haeráide a phríomhshruthú agus an sprioc fhoriomlán a bhaint amach go gcaithfear 25 % de chaiteachais bhuiséadacha an Aontais mar thacaíocht do chuspóirí aeráide. Sainaithneofar bearta ábhartha le linn ullmhú agus chur chun feidhme an Chláir, agus déanfar athmheasúnú ar na bearta sin mar chuid de na meastóireachtaí agus na próisis athbhreithnithe ábhartha.

(14)  ▌ Ba cheart aon ioncam a ghinfidh comhpháirteanna an Chláir fabhrú chuig an Aontas chun go gcúiteofar go páirteach na hinfheistíochtaí atá déanta aige cheana, agus ba cheart an t-ioncam sin a úsáid chun tacú le saothrú chuspóirí an Chláir. Ar an gcúis chéanna, ba cheart an deis a bheith ann foráil a dhéanamh maidir le sásra comhroinnte ioncaim in aon chonradh a chuirfear i gcrích le heintitis san earnáil phríobháideach.

(15)  Ós rud é, i bprionsabal, gurb é an tAontas a mhaoiníonn an Clár, ba cheart conarthaí a thabharfar i gcrích faoin gclár seo le haghaidh gníomhaireachtaí a mhaoiníonn an Clár a bheith i gcomhréir le rialacha an Aontais. Sa chomhthéacs sin, ba cheart an cúram na cuspóirí atá le baint amach i leith soláthar poiblí a bheith ar an Aontas freisin. Tugtar ar aird go bhforáiltear sa Rialachán Airgeadais go bhféadfaidh an Coimisiún, ar bhonn torthaí measúnaithe ex ante, a bheith ag dul i muinín ar chórais agus ar nósanna imeachta na ndaoine nó na n-eintiteas a bhfuil cistí de chuid an Aontais á gcur chun feidhme acu. Maidir le coigeartuithe sonracha is gá a dhéanamh ar na rialacha sin, chomh maith leis na socruithe le haghaidh shíneadh na gconarthaí atá ann cheana, ba cheart go saineofaí iad sa chomhaontú comhpháirtíochta maidir le creat airgeadais nó sa chomhaontú ranníocaíochta.

(16)  Tá an Clár ag brath ar theicneolaíochtaí casta atá á bhforbairt an t-am ar fad. Ós rud é go bhfuil, bíonn éiginnteacht agus riosca ag baint le conarthaí poiblí arna dtabhairt i gcrích faoin gclár sin, sa mhéid go mbaineann gealltanais fhadtéarmacha maidir le trealamh nó seirbhísí leis na conarthaí sin. Dá bhrí sin, is gá bearta sonracha a bheith ann maidir le conarthaí poiblí sa bhreis ar na rialacha a leagtar amach sa Rialachán Airgeadais. Ba cheart, dá bhrí sin, go bhféadfaí conradh a dhámhachtain i bhfoirm conartha lena bhfuil céimeanna coinníollacha íocaíochtaí i gceist, leasú a thabhairt isteach sa chonradh, faoi choinníollacha áirithe, i gcomhthéacs a fheidhmíochta nó íosleibhéal fochonraitheoireachta a fhorchur, go háirithe chun rannpháirtíocht fiontar beag agus meánmhéide agus gnólachtaí nuathionscanta a chumasú. Ar deireadh, i ngeall ar na héiginnteachtaí teicneolaíocha a bhaineann le comhpháirteanna an Chláir, ní féidir i gcónaí praghsanna conarthaí poiblí a thuar go beacht agus ba cheart an deis a bheith ann dá bhrí sin conarthaí a thabhairt i gcrích gan praghas seasta cinntitheach a shonrú agus clásail chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint a chur sna conarthaí sin.

(16a)  Chun éileamh poiblí agus nuálaíocht na hearnála poiblí a chothú, ba cheart don Chlár úsáid sonraí, faisnéise agus seirbhísí an Chláir a chur chun cinn chun tacaíocht a thabhairt d’fhorbairt réiteach saincheaptha ag an lucht tionscail agus ag FMBanna ar an leibhéal áitiúil agus ar an leibhéal réigiúnach trí chomhpháirtíochtaí nuálaíochta a bhaineann leis an spás, amhail dá dtagraítear i bpointe 7 d’Iarscríbhinn 1 den Rialachán Airgeadais, sa chaoi go bhféadfar na céimeanna uile a chumhdach, ón gcéim forbartha suas go dtí go ndéanfar réitigh spáis atá idir-inoibritheach agus saincheaptha a imscaradh agus a sholáthar le haghaidh seirbhísí poiblí.

(17)  Chun cuspóirí an Chláir a bhaint amach, tá sé tábhachtach go mbeidh an deis ann, más iomchuí, acmhainní a úsáid a chuirfidh eintitis phoiblí agus phríobháideacha an Aontais atá gníomhach i réimse an spáis, agus, chomh maith leis sin, an deis a bheith ann a bheith ag obair ar an leibhéal idirnáisiúnta le tríú tíortha nó eagraíochtaí idirnáisiúnta. Ar an ábhar sin, ní mór foráil a dhéanamh maidir leis an bhféidearthacht úsáid a bhaint as na huirlisí agus modhanna bainistíochta ábhartha uile dá bhforáiltear sa Chonradh agus sa Rialachán Airgeadais ▌ agus as nósanna imeachta comhsholáthair.

(18)  Maidir le deontais go sonrach, foghlaimíodh le himeacht ama gur fearr a fheidhmíonn úsáid úsáideoirí agus margaí agus obair ghinearálta for-rochtana ar bhealach díláraithe ná ón mbarr anuas agus an Coimisiún mar thionscnóir. Ar na bearta is fearr ar éirigh leo i gcás nuatheachtaithe agus fiontair bheaga agus mheánmhéide tá na dearbháin, foirm tacaíochta airgeadais ó fhaighteoir deontais do thríú páirtithe. Mar sin féin, chuir an uasteorainn a forchuireadh leis an Rialachán Airgeadais bac ar na dearbháin sin. Dá bhrí sin, ba cheart an uasteorainn sin a ardú do Chlár Spáis AE chun go mbeifear bord ar bhord le poitéinseal na bhfeidhmeanna margaidh san earnáil spáis.

(19)  Na cineálacha maoiniúcháin agus na modhanna cur chun feidhme a úsáidfear faoin Rialachán seo, is ar bhonn a fhónta atá siad ó thaobh cuspóirí sonracha na mbeart a bhaint amach agus torthaí a thabhairt ba cheart iad a roghnú agus aird á tabhairt go háirithe ar chostais rialuithe, ar an ualach riaracháin, agus ar an riosca neamhchomhlíonta a mheasfar a bheith ann. Ba cheart cuimhneamh ar úsáid a bhaint as cnapshuimeanna, rátaí comhréidhe agus costais aonaid agus maoiniú nach mbaineann le costais, dá dtagraítear in [Airteagal 125(1)] den Rialachán Airgeadais mar chuid den roghnú sin.

(20)  Tá feidhm ag Rialachán (AE, Euratom) Uimh. [an Rialachán Airgeadais nua] (an ‘Rialachán Airgeadais’) maidir leis an gclár seo. Leagtar síos ann rialacha maidir le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais, lena n-áirítear na rialacha maidir le deontais, duaiseanna, soláthar, cur chun feidhme neamhdhíreach, cúnamh airgeadais, ionstraimí airgeadais agus ráthaíochtaí buiséadacha.

(21)  De bhun [tagairt le nuashonrú de réir cinneadh nua maidir le OCTanna: Airteagal 88 de Chinneadh …/…/AE ón gComhairle], ba cheart daoine agus eintitis atá lonnaithe i dtíortha agus críocha thar lear a bheith incháilithe cistiú a fháil faoi réir rialacha agus chuspóirí an Chláir agus faoi réir aon socrú féideartha is infheidhme maidir leis an mBallstát atá nasctha leis an tír nó leis an gcríoch ábhartha thar lear.

(22)  Beidh feidhm ag rialacha cothrománacha airgeadais arna nglacadh ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle ar bhonn Airteagal 322 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh maidir leis an Rialachán seo. Leagtar síos na rialacha sin sa Rialachán Airgeadais agus socraítear leo go háirithe an nós imeachta maidir leis an mbuiséad a bhunú agus a chur chun feidhme le deontais, soláthar, duaiseanna agus cur chun feidhme neamhdhíreach agus déantar foráil leo maidir le seiceálacha i dtaobh freagracht gníomhaithe airgeadais. Na rialacha a glacadh ar bhonn Airteagal 322 CFAE, baineann siad freisin le cosaint bhuiséad an Aontais i gcás easnaimh ghinearálaithe maidir le smacht reachta sna Ballstáit, ós rud é gur réamhchoinníoll riachtanach é urramú an smachta reachta i dtaca le bainistíocht fhónta airgeadais agus cistiú éifeachtach ón Aontas.

(23)  I gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(2) (an Rialachán Airgeadais”), Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2988/95(3) ón gComhairle, agus Rialachán (Euratom, AE) Uimh. 2185/96(4) ón gComhairle, déanfar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhearta comhréireacha, lena n-áirítear trí neamhrialtachtaí agus calaois a chosc, a bhrath, a cheartú agus a fhiosrú, trí chistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a aisghabháil agus, i gcás inarb iomchuí, smachtbhannaí riaracháin a fhorchur. Go háirithe, i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96, féadfaidh an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) imscrúduithe riaracháin a dhéanamh, lena n-áirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, chun a dhéanamh amach an ndearnadh calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/1939, féadfaidh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (“OIPE”) calaois agus cionta coiriúla eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a imscrúdú, de réir mar a fhoráiltear i dTreoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(5). I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, ní mór d'aon duine nó d'aon eintiteas a fhaigheann cistí ón Aontas comhoibriú go hiomlán i leith cosaint leasanna airgeadais an Aontais agus na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don Choimisiún, do OLAF, do OIPE agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE), agus ní mór dó a áirithiú go dtabharfaidh aon tríú páirtí a bheidh páirteach i gcur chun feidhme cistí de chuid an Aontais cearta coibhéiseacha.

(24)  Féadfaidh tríú tíortha ar comhaltaí iad de ▌ LEE ▌ a bheith rannpháirteach i gcláir de chuid an Aontais faoi chuimsiú an chomhair arna bhunú faoin gcomhaontú leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, ina ndéantar foráil maidir le cur chun feidhme na gclár a dhéanfar le cinneadh faoin gcomhaontú sin. Féadfaidh tríú tíortha a bheith páirteach ar bhonn ionstraimí dlí eile freisin. Ba cheart sainfhoráil a thabhairt isteach sa Rialachán seo chun na cearta agus an rochtain is gá a dheonú don oifigeach údarúcháin atá freagrach, do ▌ OLAF ▌ chomh maith le Cúirt Iniúchóirí na hEorpa chun a n-inniúlachtaí faoi seach a fheidhmiú ar dhóigh chuimsitheach.

(25)  Chun go ndéanfar rialachas poiblí fónta ar an gClár, ní mór na freagrachtaí agus na cúraimí a leithdháileadh go soiléir idir na heintitis éagsúla lena mbaineann chun forluí neamhriachtanach a sheachaint agus chun róchaiteachas agus moilleanna a laghdú. Ba cheart do ghníomhaithe uile an rialachais, in a réimse inniúlachta agus i gcomhréir lena bhfreagrachtaí, tacú le baint amach chuspóirí an Chláir.

(26)  Is fada an lá atá na Ballstáit gníomhach i réimse an spáis. Tá córas, bonneagar, gníomhaireachtaí náisiúnta agus comhlachtaí acu atá nasctha leis an spás. Dá bhrí sin, is féidir leo rannchuidiú go mór leis an gClár, go háirithe lena chur chun feidhme ▌. D’fhéadfaidís comhoibriú ▌ leis an Aontas chun seirbhísí agus feidhmchláir an Chláir a chur chun cinn. D’fhéadfadh sé go mbeadh an Coimisiún in ann na hacmhainní atá ar fáil do na Ballstáit a úsáid, cúnamh a fháil uathu, agus, faoi réir coinníollach arna gcomhaontú go frithpháirteach, cúraimí neamhrialála a chur ar na Ballstáit i leith chur chun feidhme an Chláir ▌. Ar a bharr sin, ba cheart do na Ballstáit lena mbaineann na bearta uile is gá a dhéanamh chun cosaint stáisiún ar talamh a bheidh suite ina gcríocha a áirithiú. Ina theannta sin, ba cheart do na Ballstáit agus don Choimisiún oibriú le chéile leis na comhlachtaí iomchuí idirnáisiúnta agus leis na húdaráis rialála iomchuí chun a áirithiú go ndéanfar na minicíochtaí is gá don Chlár a chur ar fáil agus go ndéanfar é a chosaint ar an leibhéal leordhóthanach le haghaidh fhorbairt agus chur chun feidhme iomlán na bhfeidhmchlár a bheidh bunaithe ar na seirbhísí sin, i gcomhréir le Cinneadh Uimh. 243/2012/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Márta 2012 lena mbunaítear clár beartais radaispeictrim ilbhliantúil(6).

(26a)  In imthosca áirithe a bhfuil údar cuí leo, d’fhéadfadh an Ghníomhaireacht cúraimí sonracha a chur ar na Ballstáit nó ar ghrúpa Ballstát. Níor cheart déanamh amhlaidh ach amháin maidir le gníomhaíochtaí nach bhfuil sé ar chumas na Gníomhaireachta iad a dhéanamh í féin ná níor cheart go ndéanfadh sé dochar do rialachas an Chláir agus do leithdháileadh na gcúraimí mar a shainítear sa Rialachán seo.

(27)  Ós rud é gur aidhm leis an gCoimisiún leas ginearálta an Aontais a chur chun cinn, is faoin gCoimisiún atá sé maoirsiú a dhéanamh ar chur chun feidhme an Chláir, a bheith freagrach as go foriomlán agus a úsáid a chur chun cinn. Chun acmhainní agus inniúlachtaí na ngeallsealbhóirí éagsúla a bharrfheabhsú, ba cheart an deis a bheith ag an gCoimisiún cúraimí áirithe a tharmligean. Ar a bharr sin, is leis an gCoimisiún is fearr is féidir a dhéanamh amach cé na príomhriachtanais theicniúla agus oibríochtúla is gá chun éabhlóid córas agus seirbhísí a chur chun feidhme.

(28)  Is é misean Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis ("an Ghníomhaireacht") atá ag teacht in ionad na Gníomhaireachta Eorpaí GNSS arna bunú le Rialachán (AE) Uimh. 912/2010, agus i gcomharbacht uirthi, ná cur leis an gClár, go háirithe maidir le creidiúnú slándála mar aon le forbairt an mhargaidh agus forbairt feidhmchlár iartheachtach. Dá bhrí sin, ba cheart cúraimí áirithe a bhaineann leis na réimsí sin a shannadh don Ghníomhaireacht. Maidir le slándáil go háirithe, agus ós rud é go bhfuil taithí aige sa réimse sin, ba cheart an Ghníomhaireacht a bheith freagrach as na cúraimí creidiúnaithe slándála i gcás bhearta uile an Aontais in earnáil an spáis. Ag cur lena bhfuil bainte amach aici go dtí seo i dtaobh ghlacadh Galileo agus EGNOS ag úsáideoirí agus sa mhargadh, ba cheart cúraimí i dtaca le gníomhaíochtaí maidir le glacadh úsáideoirí, a bhaineann le comhpháirteanna an Chláir seachas Galileo agus EGNOS, a chur ar an nGníomhaireacht, mar aon le gníomhaíochtaí forbartha feidhmchlár iartheachtach le haghaidh gach comhpháirt den Chlár. D’fhágfadh sé sin go bhféadfaí leas a bhaint as barainneachtaí scála agus deis a chur ar fáil le haghaidh feidhmchláir a fhorbairt bunaithe ar roinnt comhpháirteanna éagsúla den Chlár (feidhmchláir chomhtháite). Níor cheart, áfach, go ndéanfadh na gníomhaíochtaí sin dochar don tseirbhís ná do na gníomhaíochtaí maidir le glacadh úsáideoirí, ar gníomhaíochtaí iad a chuirfidh an Coimisiún de chúram ar eintitis a bhfuil cúraimí de chuid Copernicus curtha orthu cheana. Ní hionann an cúram feidhmchlár iartheachtacha a fhorbairt a chur ar an nGníomhaireacht agus cosc a chur ar fhorbairt feidhmeanna iartheachtacha ag eintitis eile ar cuireadh cúraimí orthu. Lena chois sin, ba cheart di na cúraimí a chuirfidh an Coimisiún uirthi a dhéanamh trí bhíthin comhaontú ranníochtaíochta amháin nó níos mó faoi chomhaontú comhpháirtíochta maidir le creat airgeadais lena gcumhdaítear ▌ cúraimí sonracha éagsúla eile a bhaineann leis an gClár. Agus cúraimí á gcur ar an nGníomhaireacht, ba cheart acmhainní leormhaithe daonna, riaracháin agus airgeadais a chur ar fáil.

(28a)  Is córais chasta iad Galileo agus EGNOS a bhfuil gá le dianchomhordú ina leith. De bhrí gur comhpháirteanna de chuid an Aontais iad Galileo agus EGNOS, ba cheart gur institiúid de chuid an Aontais nó comhlacht de chuid an Aontais a dhéanfadh an comhordú sin. Agus í ag cur leis an saineolas a forbraíodh le blianta beaga anuas, is í an Ghníomhaireacht an comhlacht is iomchuí chun comhordú a dhéanamh ar na cúraimí oibríochtúla uile a bhaineann le saothrú na gcóras sin, ach amháin an comhar idirnáisiúnta. Ba cheart, dá bhrí sin, bainistiú agus saothrú EGNOS agus Galileo a chur de chúram ar an nGníomhaireacht. Mar sin féin, ní hionann sin agus a rá gur cheart don Ghníomhaireacht na cúraimí ar fad a bhaineann le saothrú na gcóras a dhéanamh í féin. D’fhéadfadh sí dul i muinín shaineolas na n-eintiteas eile, go háirithe Gníomhaireacht Spáis na hEorpa. Ba cheart go n-áiritheofaí leis sin na gníomhaíochtaí maidir le héabhlóid córas, dearadh agus forbairt codanna de chuid na talún agus satailítí, ar cúraimí iad a d’fheadfaí a chur ar Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa. Le leithdháileadh na gcúraimí, cuirfear le hinniúlacht na n-eintiteas sin agus ba cheart go seachnófaí dúbailt oibre.

(29)  Is éard atá i nGníomhaireacht Spáis na hEorpa, eagraíocht idirnáisiúnta ag a bhfuil saineolas fairsing i réimse an spáis agus a chuaigh isteach i gComhaontú Réime leis an gComhphobal Eorpach in 2004. Dá bhrí sin, is comhpháirtí tábhachtach i gcur chun feidhme an Chláir í agus ba cheart ▌ caidreamh iomchuí a chur ar bun léi. Maidir leis sin, agus i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, ba cheart don Choimisiún comhaontú réime airgeadais a thabhairt i gcrích le Gníomhaireacht Spáis na hEorpa agus leis an nGníomhaireacht lena rialófar an caidreamh airgeadas uile idir an Coimisiún, an Ghníomhaireacht agus Gníomhaireacht Spáis na hEorpa agus lena n-áiritheofar go mbeidh siad comhsheasmhach agus i gcomhréir leis an gComhaontú Réime arna thabhairt i gcrích idir Comhphobal na hEorpa agus Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, go háirithe le hAirteagal 2 agus le hAirteagal 5 de. Mar sin féin, ós rud é nach comhlacht de chuid an Aontais í Gníomhaireacht Spáis na hEorpa agus nach bhfuil sí faoi réir dhlí an Aontais, tá sé buntábhachtach a áirithiú go ndéanfaidh Gníomhaireacht Spáis na hEorpa bearta iomchuí chun cosaint leasanna an Aontais agus a Bhallstát a áirithiú, agus, maidir le cur chun feidhme an bhuiséid, go gcomhlíonfaidh na cúraimí a chuirfear uirthi na cinntí a dhéanfaidh an Coimisiún. Ba cheart na clásail uile is gá chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint a bheith sa chomhaontú freisin.

(30)  Bhí feidhmiú SATCEN mar acmhainneacht uathrialach Eorpach, lena dtugtar rochtain ar fhaisnéis agus seirbhísí a thagann as saothrú na sócmhainní spáis ábhartha agus na sonraí comhthaobhacha, aitheanta cheana i gcur chun feidhme Chinneadh Uimh. 541/2014/AE.

(31)  Chun ionadaíocht na n-úsáideoirí a fhréamhú i rialachas GOVSATCOM agus chun riachtanais agus ceanglais úsáideoirí a chomhthiomsú thar theorainneacha náisiúnta agus sibhialta-mhíleata, féadfaidh róil chomhordúcháin le haghaidh grúpaí sonracha úsáideoirí a bheith ag na heintitis ábhartha de chuid an Aontais a bhfuil dlúthnaisc acu le húsáideoirí amhail an Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint, an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta, an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí, an Ghníomhaireacht Eorpach um Rialú ar Iascach, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí, an Cumas Míleata Pleanála agus Forfheidhmithe/an Cumas Sibhialtach Pleanála agus Forfheidhmithe agus an Lárionad Comhordúcháin Práinnfhreagartha. Ar leibhéal comhthiomsaithe, ba cheart don Ghníomhaireacht agus don Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint comhordú a dhéanamh ar ghnéithe a bhaineann le húsáideoirí do na pobail úsáideoirí sibhialta ▌agus féadfaidh siad faireachán a dhéanamh ar úsáid oibríochtúil, ar éileamh, ar chomhlíonadh ceanglas, agus ar éabhlóid ar riachtanais agus ceanglais.

(32)  De bharr a thábhachtaí atá gníomhaireachtaí a bhaineann leis an spás do gheilleagar an Aontais agus do shaol shaoránaigh an Aontais, agus ós gur córais agus feidhmchláir dé-úsáide iad na córais agus na feidhmchláir atá bunaithe ar na córais sin, ba cheart é a bheith ina phríomhthosaíocht ag an gClár ardleibhéal slándála a bhaint amach agus a choinneáil ar bun, go háirithe chun leasanna an Aontais agus a Bhallstát a chosaint, lena n-áirítear an méid a bhaineann le faisnéis rúnaicmithe agus le faisnéis íogair eile nach bhfuil rúnaicmithe.

(33)  Gan dochar do shainchumais na mBallstát i réimse na slándála náisiúnta, ba cheart don Choimisiún agus don Ard-Ionadaí, ina réimse inniúlachta féin, slándáil an Chláir a áirithiú i gcomhréir leis an Rialachán seo agus, i gcás inar ábhartha, le Cinneadh 201x/xxx/CFSP ón gComhairle(7).

(33a)  Ós rud é go bhfuil saineolas sonrach ag SEGS agus go mbíonn teagmháil rialta aici le riaracháin tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta, féadfaidh SEGS cuidiú leis an gCoimisiún cúraimí áirithe dá chuid a chur i gcrích, ar cúraimí iad a bhaineann le slándáil na gcóras agus le slándáil an Chláir i réimse an chaidrimh eachtraigh, i gcomhréir le Cinneadh 2010/427/AE ón gComhairle.

(34)  Gan dochar d’fhreagracht aonair na mBallstát i réimse na slándála náisiúnta, amhail dá bhforáiltear in Airteagal 4(2) CAE, agus don cheart atá ag na Ballstáit a leasanna bunúsacha slándála a chosaint i gcomhréir le hAirteagal 346 CFAE, ba cheart rialachas sonrach slándála a bhunú chun cur chun feidhm rianúil an Chláir a áirithiú. Ba cheart go mbeadh an rialachas ▌ bunaithe ar thrí phríomhphrionsabal. Ar an gcéad dul síos, ní mór an taithí leathan uathúil ar chúrsaí slándála atá ag na Ballstáit a chur san áireamh a mhéid is féidir. Ar an dara dul síos, chun nach mbeidh coinbhleachtaí leasa ann ná aon laigí i gcur i bhfeidhm na rialacha slándála, ní mór na feidhmeanna oibríochtúla a dhealú ó na feidhmeanna creidiúnaithe slándála. Ar an tríú dul síos, an t-eintiteas a bhfuil sé de chúram air na comhpháirteanna uile den Chlár nó cuid acu a bhainistiú, is é is fearr is féidir slándáil na cúraimí atá air a bhainistiú. Le slándáil an Chláir, cuirfear leis an taithí a fuarthas le linn chur chun feidhme Galileo, EGNOS agus Copernicus le roinnt blianta anuas. Lena chois sin, chun go mbeidh rialachas fónta slándála ann, ní mór na róil a dháileadh go hiomchuí ar na gníomhaithe éagsúla. Ós rud é gur air atá an fhreagracht as an gCláir, ba cheart don Choimisiún, gan dochar do shainchumais na mBallstát i réimse na slándála náisiúnta, na ceanglais ghinearálta slándála is infheidhme a chinneadh maidir le gach ceann de chomhpháirteanna an Chláir.

(34x)  Tá cibearshlándáil bhonneagair spáis na hEorpa, ar an talamh agus i spás araon, ríthábhachtach maidir le leanúnachas oibríochtaí na gcóras agus leanúnachas seirbhísí a áirithiú. Ba cheart, dá bhrí sin, aird chuí a thabhairt ar an ngá atá leis na córais agus a seirbhísí a chosaint ó chibir-ionsaithe, lena n-áirítear trí úsáid a bhaint as teicneolaíochtaí nua, agus ceanglais slándála á mbunú.

(34a)  Ba cheart don Choimisiún struchtúr faireacháin slándála a shainaithint i gcás inarb iomchuí tar éis an anailís ar rioscaí agus bagairtí a bheith déanta. Ba cheart gurbh é an comhlacht faireacháin slándála sin an t-eintiteas a fhreagróidh ar threoracha arna bhforbairt faoi raon feidhme Chinneadh 201x/xxx/CBES. I gcás Galileo, ba cheart gurbh é Lárionad Faireacháin Slándála Galileo an comhlacht sin. Maidir le cur chun feidhme Chinneadh 20xx/xxx/CBES, beidh ról an Bhoird Creidiúna Slándála teoranta d’ionchuir a bhaineann le creidiúnú slándála an chórais a thabhairt don Chomhairle agus/nó dá roinn acmhainní daonna.

(35)  De bharr a uathúla agus a chasta atá an Clár agus go bhfuil nasc atá aige le slándáil, ba cheart prionsabail aitheanta sheanbhunaithe a leanúint maidir le creidiúnú slándála. Ní mór, mar sin, gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála a dhéanamh ar bhonn na freagrachta coitinne as slándáil an Aontais agus a Bhallstáit, trí gach dícheall a dhéanamh comhthoil a thógáil agus trí iad siúd uile lena mbaineann ceist na slándála a thabhairt isteach sa phróiseas, agus ní mór nós imeachta maidir le faireachán buan ar riosca a chur ar bun. Ní mór freisin gníomhaíochtaí teicniúla creidiúnaithe slándála a chur de chúram ar dhaoine gairmiúla atá cáilithe go hiomchuí sa réimse a bhaineann le córais chasta a chreidiúnú agus ag a bhfuil leibhéal leordhóthanach imréitigh slándála acu.

(35x)  Déanfar faisnéis rúnaicmithe AE (FRAE) a láimhseáil i gcomhréir leis na rialacha slándála mar a leagtar amach i gCinneadh (AE, Euratom) 2015/444 ón gCoimisiún agus i gCinneadh 2013/488/AE ón gComhairle. I gcomhréir leis an gCinneadh ón gComhairle, ní mór do na Ballstáit na prionsabail agus na híoschaighdeáin atá leagtha síos iontu a urramú chun a áirithiú go dtabharfar leibhéal coibhéiseach cosanta do FAEA.

(36)  Chun malartú slán faisnéise a áirithiú, ba cheart comhaontuithe iomchuí a bhunú chun cosaint a áirithiú d’fhaisnéis rúnaicmithe AE arna soláthar do thríú tíortha agus d’eagraíochtaí idirnáisiúnta i gcomhthéacs an Chláir.

(37)  Is éard atá i gceist le ceann de phríomhchuspóirí an Chláir, a áirithiú go mbeidh sé uathrialach ó thaobh slándála agus straitéise de, rud a neartóidh a chumas gníomhú in earnálacha iomadúla, go háirithe slándáil, agus tairbhe a bhaint as na deiseanna a bhaineann leis an spás ó thaobh shlándáil an Aontais agus a Bhallstát de. Chun an cuspóir sin a bhaint amach ní mór rialacha diana maidir le hincháilitheacht na n-eintiteas dá dtabharfar cead páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí a mhaoinítear faoin gClár ar gá rochtain a bheith acu ar fhaisnéis rúnaicmithe de chuid an Aontais (EUCI) nó faisnéis íogair neamh-rúnaicmithe de chuid an Aontais chun iad a dhéanamh.

(37a)  I gcomhthéacs an Chláir, maidir le roinnt faisnéise atá ann, cé nach bhfuil sí rúnaicmithe, tá sí le láimhseáil i gcomhréir le gníomhartha atá i bhfeidhm cheana nó i gcomhréir na ndlíthe, rialacha agus rialacháin náisiúnta, lena n-áirítear trí bhíthin teorainneacha leithdháileacháin.

(38)  Tá méadú ag teacht ar líon na bpríomhearnálacha eacnamaíocha, go háirithe na n-earnálacha iompair, teileachumarsáide, talmhaíochta agus fuinnimh, a bhfuil an úsáid a bhaineann siad as córais loingseoireachta satailíte agus breathnóireachta Cruinne ag dul i méid. Ba cheart don Chlár sineirgí idir na hearnálacha sin a shaothrú, agus aird á tabhairt ar na tairbhí do na hearnálacha sin a thagann as teicneolaíochtaí spáis, agus ba cheart dó tacaíocht a thabhairt d’fhorbairt trealaimh chomhoiriúnaigh agus forbairt caighdeáin agus deimhnithe ábhartha a chur chun cinn. Tá méadú ag teacht freisin ar shineirgí idir gníomhaíochtaí spáis agus gníomhaíochtaí a bhaineann le slándáil agus cosaint an Aontais agus a chuid Ballstát. Dá mbeadh smacht iomlán ar loingseoireacht satailíte, ba cheart, dá bhrí sin, go mbeadh an tAontas neamhspleách ó thaobh na teicneolaíochta de, lena n-áirítear san fhadtéarma i gcás comhpháirteanna trealaimh bhonneagair agus ba cheart go n-áiritheodh sin go mbeadh sé uathrialach ó thaobh straitéise de.

(39)  Is é is aidhm leis an gclár Galileo an chéad bhonneagar domhanda loingseoireachta agus suite satailíte atá deartha go sonrach chun críocha sibhialta a chur ar bun agus a oibriú, ar bonneagar é is féidir le gníomhaithe éagsúla poiblí agus príobháideacha san Eoraip agus ar fud an domhain a úsáid. Feidhmíonn Galileo go neamhspleách ar chórais eile atá ann nó is féidir a bheith ann, sa chaoi go gcuireann sé, le cois nithe eile, le huathriail straitéiseach an Aontais. Ba cheart an dara glún den chóras a chur i bhfeidhm go céimnitheach roimh 2030, agus acmhainn oibríochtúil laghdaithe aige ar dtús.

(40)  Is é is aidhm le EGNOS cáilíocht na gcomharthaí ó na córais dhomhanda um loingseoireacht satailíte atá ann a fheabhsú, go háirithe na comharthaí a astaíonn córas Galileo. Ba cheart na seirbhísí a sholáthraíonn EGNOS, mar thosaíocht, críocha na mBallstát atá lonnaithe go geografach san Eoraip, lena n-áirítear chun na críche seo, an Chipir, na hAsóir, na hOileáin Chanáracha agus Maidéara, a chumhdach faoi dheireadh 2026. I réimse na heitlíochta, ba cheart go mbainfeadh na críocha sin go léir tairbhe as EGNOS le haghaidh seirbhísí aerloingseoireachta maidir leis na leibhéil feidhmíochta uile a fhaigheann tacaíocht ó EGNOS. B'fhéidir cumhdach geografach na seirbhísí a sholáthraíonn EGNOS a leathnú go réigiúin eile sa domhan, ar choinníoll go mbeadh sin indéanta ó thaobh na teicneolaíochta de, agus, ar mhaithe le sábháilteacht na beatha, ar bhonn comhaontuithe idirnáisiúnta. Gan dochar do Rialachán (AE) 2018/1139 ná don fhaireachán is gá a dhéanamh ar cháilíocht seirbhíse Galileo chun críocha eitlíochta, ba cheart a thabhairt d’aire, cé gur féidir na comharthaí a astaíonn Galileo a úsáid go héifeachtach chun suí aerárthaí a éascú i ngach céim eitilte, tríd an gcóras méadúcháin is gá a úsáid (eitleonaic áitiúil, réigiúnach, nó ar bord), nach féidir ach córais áitiúla nó réigiúnacha méadúcháin amhail EGNOS san Eoraip a bheith ina seirbhísí bainistithe aerthráchta (ATM) agus ina seirbhísí aerloingseoireachta (ANS). Ba cheart seirbhís sábháilteachta beatha EGNOS a sholáthar i gcomhréir leis na caighdeáin is infeidhme de chuid ICAO.

(41)  Tá sé ríthábhachtach inbhuanaitheacht ▌ chórais ▌ Galileo agus EGNOS agus leanúnachas, infhaighteacht, cruinneas agus slándáil a gcuid seirbhísí a áirithiú. I bhfianaise na n-athruithe a bhíonn ag teacht ar an timpeallacht agus na forbartha tapa atá ag teacht ar an margadh, ba cheart leanúint dá bhforbairt agus glúin nua de na córais sin, lena n-áirítear forbairt ghaolmhar maidir le cuid an spáis agus cuid na talún, a ullmhú.

(43)  An téarma ‘seirbhís tráchtála’ a úsáidtear i Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2013 maidir le cur chun feidhme agus saothrú córas Eorpach um loingseoireacht satailíte agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 876/2002 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 683/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(8), níl sé oiriúnach níos mó de bharr éabhlóid na seirbhíse sin. Ina ionad sin, dhá sheirbhís éagsúla sainaitheanta, eadhon an tseirbhís ardbheachtais agus an tseirbhís fíordheimhniúcháin(9).

(44)  Chun úsáid na seirbhísí a sholáthraítear a bharrfheabhsú, ba cheart na seirbhísí a sholáthraíonn Galileo agus EGNOS a bheith comhoiriúnach agus idir-inoibritheach le chéile, lena n-áirítear ar leibhéal na n-úsáideoirí, agus, a mhéid is féidir, le córais eile um loingseoireacht satailíte agus le gnáthmhodhanna radaloingseoireachta, i gcás ina leagfar an chomhoiriúnacht sin agus an idir-inoibritheacht síos i gcomhaontú idirnáisiúnta, gan dochar don chuspóir uathriail straitéiseach a bheith ag an Aontas.

(45)  I bhfianaise na tábhachta atá le bonneagar ar talamh Galileo agus EGNOS agus a thionchair ar a slándáil, is é an Coimisiún ba cheart suíomh an bhonneagair a shocrú. Ba cheart próiseas oscailte agus trédhearcach a leanúint i gcónaí maidir le himlonnú bonneagair ar talamh na gcóras, imlonnú a bhféadfadh an Ghníomhaireacht a bheith rannpháirteach ann, i gcás inarb iomchuí agus bunaithe ar a réimse inniúlachta.

(46)  Chun leasanna socheacnamaíocha Galileo agus EGNOS a uasmhéadú, go háirithe i réimse na slándála, agus, an am céanna, rannchuidiú le huathriail straitéiseach an Aontais, go háirithe in earnálacha íogaire agus i réimse na sábháilteachta agus na slándála, ba cheart úsáid na seirbhísí a sholáthraíonn EGNOS agus Galileo i mbeartais eile de chuid an Aontais a chur chun cinn freisin trí bhealaí rialála i gcás ina bhfuil údar leis sin agus tairbhe le baint as. Is cuid thábhachtach den phróiseas iad freisin bearta chun úsáid na seirbhísí sin i ngach Ballstát a spreagadh.

(47)  Ba cheart rochtain uathrialach ar eolas timpeallachta agus ar phríomhtheicneolaíochtaí i leith seirbhísí breathnóireachta na Cruinne agus geofhaisnéise a áirithiú le Copernicus, agus, sa chaoi sin tacú a thabhairt don Aontas maidir le cinnteoireacht neamhspleách agus gníomhaíochtaí neamhspleácha a dhéanamh sna réimsí seo a leanas: an comhshaol, an t-athrú aeráide, cúrsaí na mara, cúrsaí muirí, talmhaíocht, forbairt tuaithe, cosaint oidhreachta cultúrtha, faireachán talún agus bonneagair, an tslándáil agus an geilleagar digiteach, le cois réimsí eile.

(47b)  Le comhpháirteanna an Chláir, ba cheart go spreagfaí cur i bhfeidhm teicneolaíochta digití i gcórais spáis, dáileacháin sonraí agus seirbhísí agus forbartha iartheachtaí. Sa chomhthéacs sin ba cheart an aird ar leith a thabhairt ar na tionscnaimh agus ar na gníomhaíochtaí arna moladh ag an gCoimisiún ina Theachtaireacht an 14 Meán Fómhair 2016 dar teideal ‘Nascacht le haghaidh Margadh Aonair Digiteach Iomaíoch – i dtreo Sochaí Eorpach Ghigighiotáin’ agus Teachtaireacht an 14 Meán Fómhair 2016 dar teideal ‘5G don Eoraip: Plean Gníomhaíochta’.

(48)  Maidir leis na gníomhaíochtaí agus na gnóthachain faoi Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(10) lena mbunaítear clár um breathnóireacht agus um fhaireachán na Cruinne (Copernicus) mar aon le Rialachán (AE) Uimh. 911/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an gClár Eorpach um fhaireachán na Cruinne (GMES) agus a oibríochtaí tosaigh(11) lena mbunaítear an clár um Fhaireachán Domhanda don Chomhshaol (GMES) a tháinig roimhe agus na rialacha maidir lena oibríochtaí tosaigh a chur chun feidhme, ba cheart, le Copernicus, cur leis na gníomhaíochtaí agus na gnóthachain sin agus iad a fheabhsú, agus aird á tabhairt ar threochtaí agus dul chun cinn teicneolaíochta a mbíonn tionchar acu ar réimse bhreathnóireacht na Cruinne, chomh maith le forbairtí in anailísíocht mhórshonraí agus san Intleacht Shaorga agus i straitéisí agus tionscnaimh gaolmhara ar leibhéal an Aontais(12). Maidir le sócmhainní nua a fhorbairt, ba cheart don Choimisiún oibriú i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, le Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, le EUMETSAT agus, i gcás inarb iomchuí, le heintitis eile a bhfuil sócmhainní ábhartha spáis ábhartha agus sócmhainní ábhartha in situ ina seilbh acu. A mhéid is féidir, ba cheart do Copernicus úsáid a bhaint as acmhainneachtaí breathnóireachta ón spás na mBallstát, Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, EUMETSAT(13), agus eintitis eile, lena n-áirítear tionscnaimh thráchtála san Eoraip, sa chaoi go gcuirfidh sé freisin le forbairt earnála spáis san Eoraip. Más indéanta agus iomchuí, ba cheart dó úsáid a bhaint chomh maith as na sonraí in situ agus coimhdeacha a sholáthraíonn na Ballstáit go príomha i gcomhréir le Treoir 2007/2/CE(14). Ba cheart don Coimisiún a bheith ag obair i gcomhar leis na Ballstáit agus leis an nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil chun rochtain éifeachtúil agus úsáid éifeachtúil na dtacar sonraí in situ le haghaidh Copernicus a áirithiú.

(49)  Ba cheart Copernicus a chur chun feidhme i gcomhréir le cuspóirí Threoir 2003/98/CE maidir le faisnéis ón earnáil phoiblí a athúsáid arna leasú le Treoir 2013/37/AE an 26 Meitheamh 2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2003/98/CE maidir le faisnéis ón earnáil phoiblí(15), is iad sin go háirithe trédhearcacht, cruthú dálaí atá oiriúnach do sheirbhísí a fhorbairt agus rannchuidiú le fás eacnamaíoch agus le cruthú post san Aontas. Ba cheart go mbeadh sonraí Copernicus agus faisnéis Copernicus ar fáil saor in aisce agus ar bhealach oscailte.

(49a)  Ba cheart gach srian a bhaint den acmhainneacht atá ag Copernicus do shochaí agus geilleagar an Aontais chun lántairbhe a bhaint aisti thar na tairbhithe díreacha trí bhearta chun glacadh ag úsáideoirí a ghéarú, rud lena dteastaíonn gníomhaíocht bhreise chun na sonraí a bheith inúsáide ag daoine nach speisialaithe iad agus, sa chaoi sin, fás, cruthú post agus aistrithe eolais a spreagadh.

(50)  Is clár é Copernicus atá faoi cheannas an úsáideora. Ba cheart, dá bharr sin, go mbeadh a éabhlóid bunaithe ar riachtanais athraitheacha croí-úsáideoirí Copernicus, agus ag an am céanna, aitheantas á thabhairt freisin do theacht chun cinn pobal úsáideoirí nua poiblí nó príobháideach. Ba cheart do Copernicus é féin a bhunú ar anailís a dhéanamh ar roghanna chun riachtanais athraitheacha úsáideoirí a chomhlíonadh, lena n-áirítear iad sin a bhaineann le beartais an Aontais a chur chun feidhme agus faireachán a dhéanamh orthu, ar beartais iad lena dteastaíonn rannpháirtíocht éifeachtach úsáideoirí, go háirithe maidir le riachtanais a shainiú agus a bailíochtú.

(51)  Tá Copernicus oibríochtúil cheana. Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, leanúnachas a áirithiú maidir leis an mbonneagar agus na seirbhísí atá i bhfeidhm cheana, agus, ag an am céanna, a bheith ag oiriúnú do riachtanais úsáideoirí atá ag athrú, do thimpeallacht an mhargaidh, go háirithe teacht chun cinn gníomhaithe príobháideacha sa spás (“as Spás Nua”), agus d’fhorbairtí sochpholaitiúla a bhfuil gá le mearfhreagra ina leith. Leis sin, tá gá le héabhlóid ar struchtúr feidhmiúil Copernicus chun léiriú níos cruinne a thabhairt ar an aistriú ó chéad chéim na seirbhísí oibríochtúla go dtí seirbhísí atá níos dírithe ar phobail nua úsáideoirí agus ar mhargaí breisluacha iartheachtacha a chothú. Chuige sin, agus é á chur chun feidhme tuilleadh, ba cheart cur chuige a ghlacadh lena leanfar an slabhra luacha sonraí, i.e. gníomhaíochtaí maidir le sealbhú sonraí, próiseáil sonraí agus faisnéise, leithdháileadh agus saothrú, glacadh ag úsáideoirí agus ▌ sa mhargadh agus fothú acmhainneachta, agus, ag an am céanna, leis an bpróiseas pleanála straitéisigh faoi chuimse ‘Fís Eorpach’, saineofar gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta a d’fhéadfadh úsáid a bhaint as Copernicus.

(52)  Maidir le sealbhú sonraí, ba cheart é a bheith mar aidhm leis na gníomhaíochtaí faoi chuimsiú Copernicus, an bonneagar spáis atá ann cheana a chur i gcrích agus a chothabháil, ullmhúchán a dhéanamh le haghaidh ionadú fadtéarmach na satailítí ag deireadh a saolré, chomh maith le misin nua a thionscnamh lena dtabharfar aghaidh, go háirithe, ar chórais breathnóireachta nua chun tacú le dul i ngleic le dúshlán an athraithe aeráide dhomhanda (e.g. faireachán ar CO2 antrapaigineach agus ar astaíochtaí eile gás ceaptha teasa). Ba cheart cumhdach faireacháin domhanda na ngníomhaíochtaí faoi Copernicus a leathnú thar na réigiúin mholacha agus, leis na gníomhaíochtaí sin, tacú le dearbhú comhlíontachta comhshaoil, faireachán agus tuairisciú comhshaoil reachtúil agus feidhmchláir chomhshaoil nuálacha sa bhainistíocht talmhaíochta, foraoisí, acmhainní uisce agus mara agus san oidhreacht cultúrtha (e.g. le haghaidh faireachán ar bharra, bainistiú uisce agus faireachán feabhsaithe ar loisceadh). Agus é á dhéanamh sin, ba cheart do Copernicus na hinfheistíochtaí a rinneadh faoin tréimhse chistiúcháin roimhe sin (2014-2020), lena n-áirítear iad siúd ag na Ballstáit, GSE agus EUMETSAT, a ghiaráil agus an leas is mó is féidir a bhaint astu agus, san am céanna, samhlacha gnó agus oibríochtúla a fhiosrú chun comhlánú breise a dhéanamh ar acmhainneachtaí Copernicus. D’fhéadfadh Copernicus tógáil freisin ar chomhpháirtíochtaí rathúla le Ballstáit chun a ghné shlándála a fhorbairt a thuilleadh faoi shásraí rialachais iomchuí, chun freagairt ar riachtanais úsáideoirí i réimse na slándála atá ag athrú.

(53)  Mar chuid den fheidhm próiseála sonraí agus faisnéise, ba cheart do Copernicus inbhuanaitheacht fhadtéarmach agus forbairt bhreise ▌seirbhísí Copernicus a áirithiú, agus faisnéis á cur ar fáil chun freastal ar riachtanais na hearnála poiblí agus na riachtanais a thagann as gealltanais idirnáisiúnta an Aontais, agus chun deiseanna do shaothrú tráchtála a uasmhéadú. Go háirithe, ba cheart do Copernicus faisnéis a sholáthar ar an leibhéal áitiúil, an leibhéal Eorpach agus an leibhéal domhanda maidir le comhdhéanamh an atmaisféir agus cáilíocht an aeir; faisnéis faoi staid agus dinimic na n-aigéan; faisnéis lena dtugtar tacaíocht d’fhaireachán ar thalamh agus ar oighear, ar faireachán é a thacaíonn le cur chun feidhme beartas áitiúil, beartas náisiúnta agus beartas de chuid an Aontais; faisnéis lena dtugtar tacaíocht d'oiriúnú agus maolú an athraithe aeráide; faisnéis gheospásúil lena dtugtar tacaíocht do bhainistiú éigeandála, lena n-áirítear trí ghníomhaíochtaí coisctheacha, áirithiú comhlíontachta comhshaoil agus slándáil shibhialta lena n-áirítear tacaíocht do ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais. Ba cheart don Choimisiún socruithe conarthacha iomchuí a shainaithint lena gcothaítear inbhuanaitheacht an tsoláthair seirbhíse.

(54)  Agus é ag cur chun feidhme sheirbhísí Copernicus, ba cheart don Choimisiún a bheith ag brath ar eintitis inniúla, gníomhaireachtaí, grúpaí nó cuibhreannais ábhartha de chuid an Aontais, nó ar aon chomhlacht ábhartha is féidir a bheith incháilithe do chomhaontú ranníocaíochta. Agus na n-eintiteas sin á roghnú aige, ba cheart don Choimisiún a áirithiú nach gcuirfear isteach ar na hoibríochtaí ná ar sholáthar na seirbhísí agus go mbeidh, i gcás ina mbeidh sonraí atá íogair ó thaobh na slándála de i gceist, go mbeidh acmhainní réamhrabhaidh agus acmhainní maidir le faireacháin ar ghéarchéimeanna ag na heintitis lena mbaineann i gcomhthéacs an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála (CBES) agus, go háirithe, an Chomhbheartais Slándála agus Cosanta (CBSC). I gcomhréir le hAirteagal 154 den Rialachán Airgeadais, tá sé de oibleagáid ar dhaoine agus ar eintitis a gcuirtear de chúram orthu cistí an Aontais a chur chun feidhme, urraim a thabhairt do phrionsabal an neamh-idirdhealaithe i leith na mBallstát go léir; ba cheart an prionsabal sin a áirithiú trí na comhaontuithe rannaíochta ábhartha a bhaineann le soláthar sheirbhísí Copernicus.

(55)  Ba cheart gurbh fhusa don phobal seirbhísí a úsáid de bharr chur chun feidhme sheirbhísí Copernicus ós rud é gurbh fhéidir le húsáideoirí a fhios a bheith acu roimh ré cén rochtain a bheadh ar sheirbhísí agus cén éabhlóid a thiocfadh orthu agus cén comhar a bheadh ar siúl le Ballstáit agus le páirtithe eile. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún agus dá Eintitis Iontaobhaithe dul i mbun oibre i ndlúthchomhar le croíphobail ar fud na hEorpa d’fhonn seirbhísí Copernicus agus a phunann faisnéise a fhorbairt chun a áirithiú go bhfreastalófar ar riachtanais bheartais agus phoiblí de réir mar a athróidh siad agus chun úsáid sonraí ó bhreathnóireacht an Domhain a mhéadú ar an mbonn sin. Ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit a bheith ag obair i gcomhar le chéile chun comhpháirt in situ Copernicus a fhorbairt agus chun comhtháthú tacar sonraí in situ le tacair sonraí spáis le haghaidh seirbhísí uasghrádaithe de chuid Copernicus a éascú.

(55a)  Táthar tar éis beartas Copernicus maidir le sonraí atá saor in aisce, iomlán agus oscailte a mheas a bheith ar cheann de na gnéithe is rathúla de chur chun feidhme Copernicus agus bhí ról lárnach aige maidir le éileamh láidir ar a chuid sonraí agus faisnéise a chur chun cinn, agus, sa chaoi sin, Copernicus a bhunú mar cheann de na soláthraithe is mó ar domhan de shonraí ó bhreathnóireacht na Cruinne. Is léir go bhfuil gá le leanúnachas fadtéarmach agus slán a áirithiú maidir leis an soláthar sonraí atá saor in aisce, iomlán agus oscailte, agus ba cheart rochtain orthu a choimirciú chun na spriocanna uaillmhianacha mar a leagtar amach sa Straitéis Spáis don Eoraip (2016) a bhaint amach. Cruthaítear sonraí Copernicus go príomha ar mhaithe le saoránaigh Eorpacha, agus, trí na sonraí sin a chur ar fáil saor in aisce, méadaítear deiseanna le haghaidh comhar ar fud an domhain do ghnólachtaí AE agus don lucht léinn agus rannchuidítear le héiceachórais Eorpach éifeachtúil spáis. Dá má rud é go gcuirfí aon teorainn leis an rochtain ar shonraí agus faisnéis Copernicus, ba cheart go mbeadh sí i gcomhréir le beartas sonraí Copernicus mar a shainítear sa Rialachán seo agus i Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1159/2013 ón gCoimisiún.

(56)  Ba cheart na sonraí agus an fhaisnéis a bhaileofar faoi chuimsiú Copernicus a chur ar fáil go hiomlán, go hoscailte agus saor in aisce, faoi réir coinníollacha agus teorainneacha iomchuí, d'fhonn a n-úsáid agus a gcomhroinnt a chur chun cinn, agus d'fhonn margaí Eorpacha um bhreathnóireacht an Domhain a neartú, go háirithe san earnáil iartheachtach, agus fás agus cruthú fostaíochta a chothú san Aontas dá réir sin. Ba cheart leanúint de bheith ag cur sonraí agus faisnéise ar fáil leis an soláthar sin ar ardleibhéil chomhsheasmhachta, iontaofachta agus cháilíochta. Chun sin a dhéanamh is gá rochtain atá éasca don úsáideoir ar shonraí agus faisnéis Copernicus, a bpróiseáil agus a n-úsáid, ar mórscála, ar leibhéil éagsúla luais, a áirithiú, agus chuige sin ba cheart den Choimisiún leanúint de chur chuige comhtháthaithe, ar leibhéal AE agus ar leibhéal na mBallstát, sa chaoi gur féidir comhtháthú a dhéanamh le foinsí eile sonraí agus faisnéise chomh maith. Dá bhrí sin, ba cheart don Choimisiún na bearta is gá a dhéanamh chun a áirithiú go mbeidh rochtain éasca agus éifeachtúil ar shonraí Copernicus agus go mbeidh siad inúsáidte, go háirithe trí Sheirbhísí um Rochtain ar Shonraí agus ar Fhaisnéis (DIAS) a chur chun cinn laistigh de na Ballstáit agus, nuair is féidir, idir-inoibritheacht idir na bonneagair atá ann cheana maidir le haghaidh sonraí ó bhreathnóireacht na Cruinne chun sineirgí leis na sócmhainní sin a bhunú chun glacadh shonraí agus fhaisnéis Copernicus sa mhargadh a uasmhéadú agus a neartú.

(57)  Ba cheart don Choimisiún a bheith ag obair le soláthraithe sonraí chun go ndéanfar coinníollacha ceadúnaithe maidir le sonraí tríú páirtí a chomhaontú chun gur fusa iad a úsáid laistigh de Copernicus, i gcomhréir leis an Rialachán seo agus leis na cearta tríú páirtí is infheidhme. Toisc gurbh fhéidir go mbeadh tionchar ag cuid de shonraí agus faisnéis Copernicus, lena n-áirítear íomhánna ardtaifigh, ar shlándáil an Aontais nó a Bhallstát, agus i gcásanna a mbeidh údar cuí leo, ba cheart an Chomhairle a chumasú bearta a ghlacadh chun rioscaí agus bagairtí i leith shlándáil an Aontais nó a Bhallstát a láimhseáil.

(58)  Ba cheart forálacha gníomhartha dlíthiúla arna nglacadh faoi Rialacháin gan dáta deiridh roimhe seo a bheith bailí fós mura mbeidh sin ag teacht salach ar an Rialachán nua. Baineann sin go háirithe le Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1159/2013 ón gCoimisiún lena leagtar síos na coinníollacha cláraithe agus ceadúnaithe d'úsáideoirí GMES agus lena sainmhínítear na critéir i dtaca le srian a chur le rochtain ar shonraí tiomnaithe GMES agus ar fhaisnéis faoi sheirbhísí GMES(16).

(59)  Chun úsáid sonraí ó bhreathnóireacht na Cruinne agus teicneolaíochtaí a bhaineann léi ag údaráis áitiúla, réigiúnacha nó náisiúnta, ag fiontair bheaga agus mheánmhéide, ag eolaithe agus ag taighdeoirí a chur chun cinn agus a éascú, ba cheart líonraí tiomnaithe le haghaidh leithdháileadh shonraí Copernicus, lena n-áirítear comhlachtaí náisiúnta agus réigiúnacha amhail Athsheachadáin Copernicus agus Acadaimh Copernicus, a chur chun cinn trí ghníomhaíochtaí maidir le glacadh ag úsáideoirí. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit gach iarracht a dhéanamh ar naisc níos dlúithe a bhunú idir Copernicus agus beartais an Aontais agus a Bhallstát chun dlús a chur leis an éileamh a bhíonn ar fheidhmchláir agus seirbhísí tráchtála agus chun é a chur ar chumas gnólachtaí, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide agus gnólachtaí nuathionscanta, feidhmchláir a fhorbairt atá bunaithe ar shonraí agus faisnéis ó Copernicus agus a mbeidh sé d’aidhm leo éiceachóras Eorpach iomaíoch a fhorbairt do shonraí ó bhreathnóireacht an Domhain.

(60)  Ar an leibhéal domhanda, ba cheart do' Copernicus faisnéis bheacht iontaofa a sholáthar le haghaidh comhar le tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta chun tacú le beartais sheachtracha agus beartais comhair forbartha an Aontais. Ba cheart Copernicus a mheas mar rannchuidiú de chuid na hEorpa le Córas na gCóras Breathnóireachta na Cruinne (GEOSS), le Coiste um Shatailítí Breathnóireachta na Cruinne (CEOS), le Comhdháil na bPáirtithe (COP), le Creat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (1992) (UNFCCC), le baint amach Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe (SFI) agus le Creat Sendai um Laghdú Rioscaí Tubaistí. Ba cheart dó comhar iomchuí a chur ar bun nó a choinneáil ar bun leis na comhlachtaí earnálacha ábhartha de chuid na Náisiún Aontaithe agus na hEagraíochta Domhanda Meitéareolaíochta.

(61)  Agus Copernicus á chur chun feidhme, ba cheart don Choimisiún, i gcás inarb iomchuí, a bheith ag brath ar eagraíochtaí Eorpacha idirnáisiúnta lena bhfuil comhpháirtíochtaí bunaithe aige cheana, go háirithe Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, le haghaidh forbairt comhordú, cur chun feidhme agus éabhlóid na gcomhpháirteanna spáis, agus rochtain ar shonraí tríú páirtí, agus, i gcás inarb iomchuí agus nuair nach mbíonn eintitis eile ina bhun, oibriú misean tiománaithe. Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún a bheith ag brath ar EUMETSAT maidir le misin thiomnaithe nó codanna díobh a oibriú, agus, i gcás inarb iomchuí, rochtain ar shonraí rannchuidithe misin, i gcomhréir lena shaineolas agus lena shainordú.

(61a)  I réimse na seirbhísí, ba cheart don Choimisiún an tairbhe iomchuí a bhaint as na hacmhainneachtaí sonracha a sholáthraíonn Gníomhaireachtaí de chuid an Aontais amhail an Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil, an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí, an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta, SATCEN agus na hinfheistíochtaí Eorpacha a rinneadh cheana trí Mercator Ocean sna seirbhísí faireacháin ar an muirthimpeallacht. Maidir le slándáil, déanfar iarracht cur chuige cuimsitheach a shocrú ar leibhéal an Aontais leis an Ard-Ionadaí. Bhí rannpháirtíocht ghníomhach ón tús ag an Airmheán Comhpháirteach Taighde (JRC) de chuid an Choimisiúin i dtionscnamh GMES agus thacaigh sé le forbairtí i leith Galileo agus aimsir spáis. Faoi Rialachán (AE) Uimh. 377/2014; tá JRC ag bainistiú sheirbhís bainistithe éigeandálaí Copernicus agus comhpháirt dhomhanda sheirbhís faireacháin talún Copernicus; tá sé ag rannchuidiú leis an athbhreithniú ar cháilíocht agus oiriúnacht sonraí agus faisnéise, agus lena n-éabhlóid amach anseo. Ba cheart don Choimisiún leanúint de bheith ag brath ar chomhairle eolaíoch agus theicniúil ó JRC le haghaidh chur chun feidhme an Chláir.

(62)  Tar éis dó iarratais a fháil ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, bhunaigh an tAontas creat tacaíochta le haghaidh faireachán agus rianú spáis (SST) trí bhíthin Chinneadh Uimh. 541/2014/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 lena mbunaítear Creat Tacaíochta d'Fhaireachán agus Rianú Spáis. Tá smionagar spáis éirithe ina bhagairt thromchúiseach ar shlándáil, sábháilteacht agus inbhuanaitheacht gníomhaíochtaí spáis. Dá bhrí sin, tá SST ina bhunriachtanas ó thaobh chaomhnú chomhleanúnachas chomhpháirteanna an Chláir agus a rannchuidithe le beartais an Aontais. Trí iarracht a dhéanamh iomadú an smionagair spáis a chosc, cuidíonn SST a áirithiú go mbeidh rochtain ar spás agus úsáid spáis inbhuanaithe deimhin, rud atá ina chomhchuspóir domhanda. Sa chomhthéacs sin, d’fhéadfadh sé tacú le hullmhú tionscadal Eorpach ‘ghlantacháin’ d’fhithis na Cruinne.

(63)  Ba cheart do SST feidhmíocht agus uathriail acmhainneachtaí a acmhainneachtaí a fhorbairt a thuilleadh. Chuige sin, ba cheart catalóg Eorpach uathrialach de réada spáis a bhunú dá bharr, ar bhonn sonraí ó líonra na mbrathadóirí SST. I gcás inarb iomchuí, d’fhéadfadh an tAontas breathnú a dhéanamh ar chuid dá sonraí a chur ar fáil chun críocha tráchtála, neamhthráchtála agus taighde. Lena chois sin, ba cheart do SST leanúint de bheith ag tacú le hoibriú agus soláthar sheirbhísí SST. Ós rud é go bhfuil seirbhísí SST faoi cheannas an úsáideora ▌, ba cheart sásraí iomchuí a chur i bhfeidhm chun riachtanais úsáideoirí a bhailiú, lena n-áirítear iad sin a bhaineann le slándáil agus le faisnéis ábhartha a aistriú chuig institiúidí poiblí agus a aistriú uathu chun éifeachtacht an chórais a fheabhsú, agus beartais náisiúnta sábháilteachta agus slándála á n-urramú.

(64)  Ba cheart soláthar sheirbhísí SST a bhunú ar chomhar idir an tAontas agus na Ballstáit agus ar úsáid saineolais agus sócmhainní atá ann cheana agus a bheidh ann amach anseo, lena n-áirítear an taithí agus na sócmhainní a forbraíodh trí bhíthin Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa nó a d'fhorbair an tAontas. Ba cheart an deis a bheith ann tacaíocht airgeadais a thabhairt le haghaidh fhorbairt brathadóirí nua SST. Ós rud é gur córas íogair atá in SST, ba cheart an smacht ar bhrathadóirí náisiúnta agus a n-oibríochtaí, ar chothabháil, athnuachan agus próiseáil sonraí as a dtagann soláthar seirbhísí SST a fhágáil ag na Ballstáit atá páirteach.

(65)  Na Ballstáit a bhfuil úinéireacht nó rochtain leordhóthanach acu ar acmhainneachtaí SST, ba cheart an deis a bheith acu páirt a ghlacadh i soláthar seirbhísí SST. Ba cheart a mheas go gcomhlíonann Ballstáit atá páirteach i gCuibhreannas SST arna bhunú Faoi Chinneadh Uimh. 541/2014/AE, go gcomhlíonann siad na critéir sin. Ba cheart do na Ballstáit sin togra comhpháirteach aonair a thíolacadh, agus a léiriú go bhfuil siad ag comhlíonadh eilimintí eile a bhaineann leis socrú oibríochtúil. ▌ Ba cheart rialacha iomchuí a leagan síos maidir le Ballstáit is rannpháirtithe a roghnú agus a eagrú.

(65a)  Ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun sainiú a dhéanamh ar na nósanna imeachta mionsonraithe agus gnéithe le haghaidh rannpháirtíocht na mBallstát a shuíomh. I gcás nach mbeidh aon togra comhpháirteach tíolactha nó ina measfaidh an Coimisiún nach gcomhlíonann an togra sin na critéir a leagadh síos, féadfaidh an Coimisiún dara céim a sheoladh le haghaidh rannpháirtíocht na mBallstát. Leis na nósanna imeachta agus na heilimintí don dara céim sin, ba cheart sainiú a dhéanamh ar na fithisí a bheidh le chumhdach, agus aird á tabhairt ar an ngá atá le rannpháirtíocht na mBallstát uasmhéadú maidir le soláthar sheirbhísí SST. I gcás ina ndéanfar foráil leis na nósanna imeachta agus sna heilimintí sin go bhféadfadh an Coimisiún roinnt tograí a roghnú chun gach fithis a chumhdach, ba cheart sásraí comhordúcháin iomchuí idir na grúpaí de Bhallstáit agus réiteach éifeachtúil chun seirbhísí uile SST a sholáthar freisin.

(66)  Nuair a bheidh SST ar bun, ba cheart dó prionsabail chomhlántacht na ngníomhaíochtaí agus leanúnachas seirbhísí SST ardcháilíochta faoi cheannas an úsáideora agus ba cheart é a bheith bunaithe ar an taithí is fearr. Dá bhrí sin, ba cheart do SST dúbailt nach gá a sheachaint. Le hacmhainneachtaí iomarcacha, ba cheart ▌ leanúnachas, cáilíocht agus stóinseacht sheirbhísí SST a áirithiú. Ba cheart go gcuideodh gníomhaíochtaí na bhFoirne Saineolaithe na dúbailtí sin nach bhfuil gá leo a sheachaint.

(67)  Sa bhreis air sin, ba cheart SST a bheith ina chuidiú le bearta maolaithe atá ann cheana, amhail na Treoirlínte maidir le Smionagar Spáis a Mhaolú ▌ (COPUOS) agus na dréacht-Treoirlínte maidir le hInbhuanaitheacht Fhadtéarmach Gníomhaíochtaí Cianspáis eile, nó tionscnaimh eile, chun a áirithiú go mbeidh gníomhaíochtaí cianspáis sábháilte, slán agus inbhuanaithe. Chun rioscaí imbhuailte a laghdú, chuardódh SST sineirgíochtaí le tionscnaimh maidir le bearta bainte agus éighníomhaithe smionagair spáis. Chuideodh SST a áirithiú go mbeadh úsáid agus taiscéaladh an chianspáis síochánta. Is féidir go mbeidh tionchar ag an méadú ar ghníomhaíochtaí spáis ar thionscnaimh idirnáisiúnta i réimse an bhainistithe spástráchta. Ba cheart don Aontas faireachán a dhéanamh ar na forbairtí sin agus féadfaidh sé iad a chur san áireamh san athbhreithniú lár téarma ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil reatha.

(68)  Ba cheart do SST, don aimsir spáis agus do ghníomhaíochtaí NEO cuimhneamh ar chomhar le páirtithe idirnáisiúnta, go háirithe Stáit Aontaithe Mheiriceá, eagraíochtaí idirnáisiúnta agus tríú páirtithe eile, go háirithe chun imbhualadh sa spás a sheachaint, chun iomadú an smionagair spáis a chosc agus chun ullmhacht a fheabhsú i leith éifeachtaí teagmhas aimsire spáis míchuibheasacha agus réad gar don Domhan.

(69)  Mhol Coiste Slándála na Comhairle go gcruthófaí struchtúr bainistithe riosca chun a áirithiú go gcuirfear ceisteanna slándála sonraí san áireamh go hiomchuí i gcur chun feidhme Chinneadh Uimh. 541/2014/AE. Chuige sin, agus an obair a rinneadh cheana á cur san áireamh, ba cheart do na Ballstáit chomhpháirteacha na struchtúir agus na nósanna imeachta bainistithe riosca iomchuí a leagan síos.

(70)  Is féidir go mbagróidh teagmhais aimsire spáis mhíchuibheasacha agus mhóra sábháilteacht saoránaigh agus go gcuirfidh siad isteach ar oibríochtaí bonneagar ar talamh agus sa spás. Dá bhrí sin ba cheart fo-chomhpháirt aimsire spáis a bhunú mar chuid den Chlár chun rioscaí aimsire spáis agus na riachtanais úsáideoirí a bhaineann leo a mheas, chun feasacht ar rioscaí aimsire spáis a ardú, chun a áirithiú go soláthrófar seirbhísí aimsire spáis a bheidh faoi thionchar an úsáideora agus chun feabhas a chur ar na hacmhainneachtaí atá ag na Ballstáit i leith seirbhísí aimsire spáis a tháirgeadh. Ba cheart don Choimisiún na hearnálacha a bhfuiltear le seirbhísí oibríochtúla aimsire spáis a sholáthar dóibh a chur in ord tosaíochta de réir riachtanais úsáideoirí, rioscaí agus ullmhacht teicneolaíochta. San fhadtéarma, féadfar aghaidh a thabhairt ar riachtanais earnálacha eile. Chun go soláthrófar seirbhísí ar leibhéal an Aontais de réir riachtanais úsáideoirí beidh gá le taighde spriocdhírithe comhordaithe leanúnach agus gníomhaíochtaí forbartha chun tacú le héabhlóid na seirbhísí aimsire spáis. Ba cheart soláthar na seirbhísí aimsire spáis a bheith bunaithe ar na hacmhainneachtaí náisiúnta agus acmhainneachtaí an Aontais agus ba cheart an deis a bheith ag cuid mhór Ballstát, eagraíochtaí Eorpacha agus idirnáisiúnta, agus ag an earnáil phríobháideach a bheith páirteach dá bharr.

(71)  Sa Pháipéar Bán ón gCoimisiún maidir le todhchaí na hEorpa(17), i nDearbhú na Róimhe ó Chinn Stáit agus Rialtais ó 27 mBallstát de chuid AE(18), agus i roinnt rún ó Pharlaimint na hEorpa, tá sé luaite go bhfuil ról mór le himirt ag AE i leith a áirithiú go mbeidh an Eoraip sábháilte, slán agus buanseasmhach agus go mbeidh sí in ann dul i ngleic le dúshláin amhail coinbhleachtaí réigiúnacha, sceimhlitheoireacht, cibearbhagairtí agus méadú faoi bhrúnna imirce. Ní mór rochtain shlán ráthaithe ar chumarsáid satailíte a bheith ann mar uirlis do ghníomhaithe slándála agus nuair a chomhthiomsaítear agus a chomhroinntear an phríomhacmhainn slándála sin, neartaítear Aontas a chosnaíonn a chuid saoránaigh.

(72)  I gconclúidí Chomhairle na hEorpa an 19-20 Nollaig 2013(19) cuireadh fáilte roimh na hullmhúcháin i réimse na Cumarsáide Satailíte le haghaidh na chéad ghlúine eile den Chumarsáide Satailíte Rialtasaí (GOVSATCOM) le dlúthchomhar idir na Ballstáit, an Coimisiún agus Gníomhaireacht Spáis na hEorpa. Lena chois sin, sainaithníodh GOVSATCOM mar cheann d'eilimintí Beartas Eachtrach agus Slándála an Aontais Eorpaigh Mheitheamh 2016. Ba cheart do GOVSATCOM páirt a ghlacadh i bhfreagra AE ar Bhagairtí Hibrideacha agus tacaíocht a thabhairt do Straitéis Mhuirí AE agus do Bheartas Artach AE.

(73)  Is clár úsáideoirlárnach é GOVSATCOM lena mbaineann gné láidir shlándála. Féadfaidh na gníomhaithe ábhartha anailís a dhéanamh ar na cásanna úsáide de réir trí phríomhaicme: (i) bainistiú géarchéime, ar féidir go mbeidh misin choiteanna agus oibríochtaí Slándála agus Chosanta, tubaistí nádúrtha agus de dhéanamh an duine, géarchéimeanna daonnúla agus éigeandálaí muirí ina gcuid de; (ii) faireachán, ar féidir go mbeidh faireachán ar theorainneacha, faireachán roimh theorainn, faireachán ar theorainneacha muirí, faireachán muirí, faireachán ar gháinneáil mhídhleathach ina gcuid de; agus(iii) príomh-bhonneagair, ar féidir go mbeidh líonraí taidhleoireachta, cumarsáid phóilíneachta, bonneagair dhigiteacha (e.g. ionaid sonraí, freastalaithe), bonneagair chriticiúla (e.g. fuinneamh, iompar, bacainní uisce amhail dambaí) agus bonneagair spáis ina gcuid díobh.

(73a)  Bainfidh gníomhaithe ón Aontas agus ó na Ballstáit úsáid as acmhainneacht agus seirbhísí GOVSATCOM i misin agus oibríochtaí ina bhfuil an tslándáil agus an tsábháilteacht criticiúil. Dá bhrí sin, tá gá le leibhéal iomchuí neamhspleáchais ar thríú páirtithe (tríú stáit agus eintitis ó thríú stáit), lena gcuimseofar gnéithe uile GOVSATCOM, amhail teicneolaíochtaí spáis agus talaimh ar leibhéal na comhpháirte, an fhochórais agus an chórais, tionscail déantúsaíochta, úinéirí agus oibreoirí córas spáis, agus suíomh fisiciúil comhpháirteanna córas ar talamh.

(74)  Is acmhainn í an chumarsáid satailíte atá teoranta de réir acmhainneacht, minicíocht agus cumhdach geografach satailíte. Dá bhrí sin, chun bheith cost-éifeachtach agus chun tairbhe a bhaint as barainneachtaí scála, ní mór do GOVSATCOM an coibhneas a bharrfheabhsú idir éileamh ar GOVSATCOM ó úsáideoirí údaraithe agus an soláthar a thugtar faoi chonarthaí GOVSATCOM le haghaidh acmhainneachtaí agus seirbhísí satailíte. Ó athraíonn an t-éileamh agus an soláthar féideartha thar am, ní mór síorfhaireachán agus solúbthacht chun seirbhísí GOVSATCOM a choigeartú chuige sin. ▌

(75)  Díorthófar riachtanais oibríochtúla ar bhonn na hanailíse ar chásanna úsáide. Is ar bhonn na riachtanas oibríochtúil sin, in éineacht le riachtanais slándála, ba cheart an phunann seirbhísí a fhorbairt. Ba cheart a leagan síos sa phunann seirbhísí cé hí an bhonnlíne is infheidhme maidir le seirbhísí atá le soláthar le GOVSATCOM. Chun an coibhneas is fearr is féidir a choinneáil idir an t-éileamh agus na seirbhísí a sholáthraítear, is féidir gur gá punann seirbhísí GOVSATCOM a thabhairt cothrom le dáta go tráthrialta.

(76)  Le linn na chéad chéime de GOVSATCOM (go dtí 2025 nó faoin tuairim sin), bainfear feidhm as an acmhainneacht atá le fáil cheana. Sa chomhthéacs sin, ba cheart don Choimisiún acmhainneachtaí GOVSATCOM AE a sholáthar ó Bhallstáit a bhfuil córais agus acmhainneachtaí spáis náisiúnta acu agus ó chumarsáid satailíte tráchtála nó ó sholáthraithe seirbhíse tráchtála, agus leasanna slándála bunriachtanacha an Aontais á gcur san áireamh. I rith na chéad chéime sin tabharfar seirbhísí isteach ar bhonn céimnithe ▌. Má léirítear le linn na chéad chéime le mionanailís ar an soláthar agus ar an éileamh a bheidh ann nach leor an cur chuige sin chun an t-éileamh atá ag athrú a chumhdach, féadfar an cinneadh a dhéanamh aistriú go dtí an dara céim agus bonneagar nó acmhainní spáis saincheaptha a fhorbairt le comhpháirtíocht phoiblí phríobháideach amháin nó níos mó, e.g. le hoibreoirí satailíte de chuid an Aontais.

(77)  Chun na hacmhainní cumarsáide satailíte atá ar fáil a bharrfheabhsú, chun rochtain a ráthú i gcásanna dothuartha, amhail tubaistí nádúrtha, agus chun a áirithiú go mbeidh na hoibríochtaí éifeachtúil agus go mbeidh na hagaí seala fuirigh gairid, gá leis an gcuid ar talamh atá riachtanach (Moil agus eilimintí eile ar talamh a d’fhéadfadh a bheith ann). Ba cheart an chuid deireanach a cheapadh ar bhonn riachtanais oibríochtúla agus slándála. Chun na rioscaí a mhaolú, is féidir go mbeidh roinnt suíomhanna fisiciúla sa Mhol. Is féidir go mbeidh gá le heilimintí eile de chuid na gcodanna ar talamh, amhail stáisiúin ancaire.

(78)  I gcás úsáideoirí cumarsáide satailíte, tá an trealamh úsáideoirí ina chomhéadain oibríochtúil sárthábhachtach. Le cur chuige GOVSATCOM AE, ba cheart go mbeadh an chuid is mó de na húsáideoirí in ann leanúint de bheith ag úsáid an trealaimh úsáideoirí atá acu cheana le haghaidh sheirbhísí GOVSATCOM ▌.

(79)  Ar mhaithe le héifeachtúlacht oibríochtúil, luaigh úsáideoirí go bhfuil sé tábhachtach díriú ar idir-inoibritheacht an trealaimh úsáideoirí agus ar threalamh úsáideoirí ar féidir leis úsáid a bhaint as córais satailíte éagsúla. Is féidir go mbeidh gá le forbairt sa réimse sin.

(80)  Ar leibhéal an chur chun feidhme, ba cheart cúraimí agus freagrachtaí a dháileadh ar eintitis speisialaithe, amhail an Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint, SEGS, Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, an Ghníomhaireacht agus gníomhairí eile de chuid an Aontais sa chaoi go n-áiritheofar go mbeidh siad i gcomhréir lena bpríomhról, go háirithe i gcás gnéithe a bhaineann le húsáideoirí.

(81)  Tá ról tábhachtach ag an údarás GOVSATCOM inniúil, mar atá faireachán a dhéanamh chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh úsáideoirí agus eintitis náisiúnta eile a bhfuil ról acu in GOVSATCOM, go gcomhlíonfaidh siad na rialacha maidir le comhroinnt agus cur in ord tosaíochta a leagtar síos sna ceanglais slándála. Aon Bhallstát nár ainmnigh údarás GOVSATCOM inniúil, ba cheart dó, in aon chor, pointe teagmhála a ainmniú chun bainistiú a dhéanamh ar aon bhlocáil a braitheadh a chuir isteach ar GOVSATCOM.

(81a)  Féadfaidh Ballstáit, an Chomhairle agus SEGS a bheith ina rannpháirtithe in GOVSATCOM, sa mhéid go roghnóidh siad úsáideoirí GOVSATCOM a údarú nó acmhainneachtaí, suíomhanna nó saoráidí a chur ar fáil. I bhfianaise gur faoin mBallstát atá sé an údaróidh siad úsáideoirí GOVSATCOM nó an gcuirfidh sé acmhainneachtaí, suíomhanna nó saoráidí ar fáil, ní féidir a chur de cheangal ar na Ballstáit a bheith ina rannpháirtithe in GOVSATCOM nó bonneagar GOVSATCOM a óstáil. Dá bhrí sin, ní dhéanfaidh comhpháirt GOVSATCOM den Chlár dochar do cheart na mBallstáit gan a bheith rannpháirteach in GOVSATCOM, lena n-áirítear i gcomhréir lena ndlí náisiúnta nó lena gceanglais bhunreachtúla i dtaca le beartais a bhaineann le gan a bheith ailínithe agus gan a bheith rannpháirteach i gcomhaontais mhíleata.

(82)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme i leith ceanglais oibríochtúla maidir le seirbhísí a sholáthraítear faoi GOVSATCOM a thabhairt don Choimisiún. Tabharfaidh sin an deis don Choimisiún sonraíochtaí teicniúla a shainiú le haghaidh cásanna úsáide a bhaineann le bainistiú géarchéime, faireachán agus bainistiú príomhbhonneagair, lena n-áirítear líonraí cumarsáide taidhleoireachta. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(83)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme i leith na punainne seirbhísí le haghaidh seirbhísí a sholáthraítear faoi GOVSATCOM a thabhairt don Choimisiún. Tabharfaidh sin an deis don Choimisiún tréithe a shainiú, lena n-áirítear cumhdach geografach, minicíocht, bandaleithead, trealamh úsáideoirí agus gnéithe slándála. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

(84)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a chomhthiomsú a thabhairt don Choimisiún i leith na rialacha comhroinnte agus cur in ord tosaíochta maidir le húsáid acmhainní cumarsáide satailíte GOVSATCOM. Agus na rialacha um chomhroinnt agus um thosaíocht a thabhairt á sainiú, ba cheart don Choimisiún na riachtanais oibríochtúla agus slándála agus anailís ar rioscaí agus ar an éileamh a bhfuil coinne leis ó rannpháirtithe in GOVSATCOM a chur san áireamh. Cé gur cheart i bprionsabal, go soláthrófaí seirbhísí GOVSATCOM d’úsáideoirí GOVSATCOM saor in aisce, más é tátal na hanailíse sin go bhfuil easpa acmhainneachtaí ann agus chun saobhadh sa mhargadh a sheachaint, b’fhéidir go bhforbrófaí beartas praghsála mar chuid de na rialacha mionsonraithe sin maidir le comhroinnt agus tosaíocht a thabhairt. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

(85)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme i leith shuí bhonneagar chuid na talún le haghaidh GOVSATCOM a thabhairt don Choimisiún. Tabharfaidh sé sin an deis don Choimisiún na riachtanais oibríochtúla agus slándála, chomh maith leis an mbonneagar atá ann cheana a chur san áireamh ar mhaithe leis na suíomhanna sin a roghnú. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(87)  Le Rialachán (AE) Uimh. 912/2010 bunaíodh gníomhaireacht de chuid an Aontais darbh ainm Gníomhaireacht Eorpach GNSS chun gnéithe áirithe de na cláir loingseoireachta satailíte Galileo agus EGNOS. Foráiltear sa Rialachán seo go háirithe go gcuirfear cúraimí nua ar an nGníomhaireacht Eorpach GNSS, ní hamháin i leith Galileo agus EGNOS, ach le haghaidh comhpháirteanna eile den Chlár chomh maithe, go háirithe creidiúnú slándála. Dá bhrí sin ní mór ainm, cúraimí agus gnéithe eagrúcháin den Ghníomhaireacht Eorpach GNSS a athrú dá réir.

(87a)  Tá suíomh na Gníomhaireachta lonnaithe i bPrág, i gcomhréir le Cinneadh 2010/803/AE. Ar mhaithe le cur chun feidhme chúramaí na Gníomhaireachta, b’fhéidir go lonnófaí foireann na Gníomhaireachta i gceann d’ionaid ar talamh Galileo nó EGNOS dá dtagraítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2016/413 ón gCoimisiún, chun gníomhaíochtaí an Chláir dá bhforáiltear sa chomhaontú ábhartha a chur i gcrích. Ina theannta sin, chun gur féidir leis an nGníomhaireacht feidhmiú ar an mbealach is éifeachtúla agus is éifeachtaí, d’fhéadfaí líon teoranta baill foirne a shannadh d’oifigí áitiúla i gceann amháin nó níos mó de na Ballstáit. Níor cheart go dtiocfadh aistriú ghníomhaíochtaí lárnacha na Gníomhaireachta go dtí na hoifigí áitiúla sin mar gheall ar bhaill foirne a bheith lonnaithe lasmuigh de shuíomh na Gníomhaireachta nó de shuíomh Galileo.

(88)  Ós rud é gur leathnaíodh a raon feidhme agus nach le Galileo agus EGNOS amháin a bhainfidh sé níos mó, ba cheart ainm na Gníomhaireachta Eorpaí GNSS a athrú. Ba cheart, áfach, leanúnachas ghníomhaíochtaí na Gníomhaireachta Eorpaí GNSS, lena n-áirítear leanúnachas maidir le cearta agus oibleagáidí, maidir leis an bhfoireann agus maidir le bailíocht aon chinntí a dhéanfar, a áirithiú faoin nGníomhaireacht.

(89)  I bhfianaise shainordú na Gníomhaireachta agus an róil atá ag an gCoimisiún i leith an Clár a chur chun feidhme, is iomchuí a fhoráil nár cheart cuid de na cinntí a dhéanfaidh an Bord Riaracháin a ghlacadh gan vóta i bhfabhar leis sin ó ionadaithe an Choimisiúin.

(90)  Gan dochar do chumhachtaí an Choimisiúin, beidh an Bord Riaracháin, an Bord Creidiúnaithe Slándála agus an Stiúrthóir Feidhmiúcháin neamhspleách i leith a ndualgais a dhéanamh agus gníomhóidh siad le leas an phobail.

(91)  Is féidir, is dócha fiú, go mbeidh cuid de chomhpháirteanna an Chláir bunaithe ar úsáid bonneagair náisiúnta atá íogair nó a bhaineann le slándáil. Sa chás sin, ar chúiseanna slándála náisiúnta, is ga a shonrú go bhfreastalóidh ▌ ionadaithe ó na Ballstáit agus ionadaithe ón gCoimisiún, ar bhonn riachtanas eolais, ar chruinnithe an Bhoird Riaracháin agus an Bhoird Creidiúnaithe Slándála. Ar an mBord Riaracháin, níl ach na hionadaithe ó na Ballstáit a bhfuil an bonneagar sin acu agus ionadaí ón gCoimisiún le bheith rannpháirteach sa vótáil. I rialacha nós imeachta an Bhoird Riaracháin agus an Bhoird Creidiúnaithe Slándála, ba cheart go leagfaí amach na cásanna ina mbeadh feidhm ag an nós imeachta sin.

(94)  De bhun mhír 22 agus mhír 23 de Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr, is gá meastóireacht a dhéanamh ar an gClár ar bhonn faisnéis arna bailiú trí cheanglais faireacháin shonracha, agus ró-rialáil agus ualach riaracháin, ar na Ballstáit go háirithe, á seachaint san am céanna. Ar na ceanglais sin, is féidir táscairí intomhaiste a áireamh, i gcás inarb iomchuí sin, mar bhonn ag meastóireacht ar éifeachtaí an Chláir.

(94a)  Táthar ag tuar go mbeidh tionchar ollmhór ar gheilleagar na hEorpa i gcoitinne ag an úsáid a bhainfear as seirbhísí arna mbunú ag Copernicus agus Galileo. Mar sin féin, tá an chuma ar an scéal go bhfuil an lámh in uachtar go mór ag tomhais agus cas-staidéir ad hoc sa lá atá inniu ann. Ba cheart don Choimisiún, trí Eurostat, tomhais agus táscairí staidrimh ábhartha a shainiú a bheadh ina mbunús chun faireachán a dhéanamh ar thionchar ghníomhaíochtaí spáis AE ar bhonn córasach agus údarásach.

(95)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011. Ba cheart go dtabharfadh Coiste cabhair don Choimisiún agus ba cheart go dtiocfadh an Coiste sin le chéile agus cumraíocht ar leith air.

(95a)  Ós rud é go bhfuil comhpháirteanna an Chláir faoi thionchar an úsáideora, tá gá le rannpháirtíocht éifeachtach úsáideoirí chun iad a chur chun feidhme agus a fhorbairt, go háirithe ó thaobh riachtanais seirbhíse a shainiú agus a bhailíochtú. Chun cur leis an méid a rachaidh sé chun tairbhe do na húsáideoirí, ba cheart go ndéanfaí a n-ionchar siúd a lorg go gníomhach trí chomhairliúchán rialta le húsáideoirí deiridh ó earnáil phoiblí agus ó earnáil phríobháideach Bhallstáit an Aontais agus, i gcás inarb iomchuí, ó eagraíochtaí idirnáisiúnta. Chun na críche sin, ba cheart meitheal (‘Fóram na nÚsáideoirí’) a chur ar bun chun cabhrú le Coiste an Chláir maidir le riachtanais na n-úsáideoirí a shainaithint, le comhlíonadh na seirbhíse a fhíorú agus le bearnaí sna seirbhísí arna soláthar a shainaithint chomh maith. Ba cheart go mbunófaí le rialacha nós imeachta an Choiste eagrú na meithle sin chun sainiúlachtaí gach comhpháirte agus gach seirbhíse laistigh de na comhpháirteanna a chur san áireamh. Nuair is féidir, ba cheart do na Ballstáit rannchuidiú le Fóram na nÚsáideoirí ar bhonn comhairliúchán córasach agus comhordaithe le húsáideoirí ar an leibhéal náisiúnta.

(96)  B’fhéidir go mbeidh ionadaithe ó na heintitis a bhfuil cúraimí a bhaineann leis an gClár orthu in ann páirt a ghlacadh, mar bhreathnóirí, in obair an choiste arna bhunú le cur chun feidhme Rialachán (AE) Uimh. 182/2011, ós rud é gur gá, ó thaobh rialachas fónta poiblí de, bainistiú aonfhoirmeach a dhéanamh ar an gClár mar aon le cinnteoireacht níos tapa agus rochtain chomhionann a thabhairt ar fhaisnéis. Ar na cúiseanna céanna, b’fhéidir go mbeidh ionadaithe ó thríú tíortha agus ó eagraíochtaí idirnáisiúnta a bhfuil comhaontú idirnáisiúnta tugtha i gcrích leis an Aontas acu, ar comhaontú é a bhaineann leis an gClár nó lena chomhpháirteanna nó lena fho-chomhpháirteanna, in ann páirt a ghlacadh in obair an choiste faoi réir srianta slándála agus de réir mar a fhoráiltear i dtéarmaí comhaontaithe den sórt sin. Ní bheidh ionadaithe na n-eintiteas ar a mbeidh na cúraimí a bhaineann leis an gClár, tríú tíortha ná eagraíochtaí idirnáisiúnta i dteideal páirt a ghlacadh i nósanna imeachta vótála an choiste. Ba cheart na coinníollacha maidir le rannpháirtíocht breathnóirí agus rannpháirtithe ad hoc a leagan síos i rialacha nós imeachta na gCoistí.

(97)  Chun a áirithiú go measfar go héifeachtach dul chun cinn an Chláir i dtreo ghnóthú a chuspóirí, ba cheart an chumhacht a tharmligean don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, i ndáil le hIarscríbhinn X a leasú chun na táscairí a athbhreithniú nó a chomhlánú i gcás ina measfar gur gá, agus chun an Rialachán seo a fhorlíonadh le forálacha maidir le creat faireacháin agus meastóireachta a bhunú. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(98)  Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo a bhaint amach go leordhóthanach, toisc go bhfuil sé thar chumas airgeadais agus teicniúil aon Bhallstáit aonair, agus gur fearr, dá bhrí sin, de bharr scála agus éifeachtaí an chuspóra, is féidir é a bhaint amach trí ghníomhaíocht ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 CAE. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

(99)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le ceanglais shlándála an Chláir a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Ba cheart go mbeadh na Ballstáit in ann uasmhéid rialaithe a chur i bhfeidhm ar cheanglais shlándála an chláir. Agus gníomhartha cur chun feidhme á nglacadh i réimse shlándáil an Chláir, ba cheart go bhfaigheadh an Coimisiún cabhair ó choiste arna chomhdhéanamh d’ionadaithe ó na Ballstáit a thiocfadh le chéile agus cumraíocht slándála thiomnaithe air. Ba cheart na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin a leagtar amach i Rialachán (AE) Uimh. 182/2011. I bhfianaise íogaireacht saincheisteanna slándála, ba cheart don chathaoirleach iarracht a dhéanamh teacht ar réitigh a mbeidh an tacaíocht is forleithne is féidir acu laistigh den choiste. Níor cheart don Choimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena gcinnfí ceanglais slándála ghinearálta an chláir i gcásanna nach dtugann an coiste aon tuairim,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

TEIDEAL I

Forálacha ginearálta

Airteagal 1

Ábhar

1.  Bunaítear clár spáis an Aontais leis an Rialachán seo (‘an Clár’). Leagtar síos leis cuspóirí an Chláir, an buiséad don tréimhse 2021–2027, na foirmeacha cistiúcháin ón Aontas, na rialacha a bhaineann leis an gcistiú sin a sholáthar, agus na rialacha maidir leis an gClár a chur chun feidhme.

2.  Bunaítear leis an Rialachán seo Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis (‘an Ghníomhaireacht’) a thagann in ionad agus i gcomharbacht ar an nGníomhaireacht Eorpach GNSS arna bunú le Rialachán (AE) Uimh. 912/2010 agus leagtar leis síos na rialacha maidir le hoibríocht na Gníomhaireachta.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(0)  ciallaíonn ‘córas faireachais agus rianaithe spáis’ (SST) líonra braiteoirí bunaithe ar talamh agus sa spás lenar féidir breathnú agus rianú a dhéanamh ar réada spáis, in éineacht le hacmhainneachtaí próiseála arb aidhm leo sonraí, faisnéis agus seirbhísí a sholáthar maidir le réada spáis a ghluaiseann ar fithis timpeall na Cruinne;

(1)  ciallaíonn ‘spásárthach’ réada spáis ar fithis a ceapadh le feidhm nó misean sonrach a dhéanamh (e.g. cumarsáid, loingseoireacht nó faire Chruinne), lena n-áirítear satailítí ▌ agus lainseálaithe uachtaracha, feithicil athiontrála. Meastar gur neamhfheidhmiúil an spásárthach nach féidir an misean a beartaíodh dó a chomhlíonadh a thuilleadh. Meastar gur feidhmiúil na spásárthaí atá i mód taisce nó i mód fuireachais atá ag fanacht le hathghníomhachtú féideartha;

(2)  ciallaíonn ‘teagmhais aimsire spáis’ éagsúlachtaí a tharlaíonn go nádúrtha sa timpeallacht spáis ag an nGrian agus timpeall na Cruinne. Áirítear ar éifeachtaí na haimsire spáis bladhmanna gréine, cáithníní fuinnimh gréine, éagsúlachtaí sa ghaoth ghréine, ▌ eisteilgean maise corónaí, stoirmeacha geomhaighnéadacha agus dinimic, ▌stoirmeacha grianradaíochta agus suaití ianaisféaracha ▌ a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar an gCruinne agus ar bhonneagair atá bunaithe sa spás;

(3)  ciallaíonn ‘réada neasDomhain’ (NEOnna) réada nádúrtha sa ghrianchóras ag teacht i dtreo na Cruinne;

(4)  ciallaíonn ‘réada spáis’ aon réada de dhéanamh an duine atá sa chianspás;

(5)  ciallaíonn ‘feasacht shuíomhúil spáis’ (‘SSA’) cur chuige iomlánaíoch, lena n-áirítear eolas agus tuiscint chuimsitheach, i dtaca leis na príomhghuaiseacha spáis, lena gcuimsítear imbhualadh idir réada spáis, bloghadh agus athiontráil réad spáis isteach san atmaisféar, feiniméin aimsire spáis, agus réada neasDomhain;

(6)  ciallaíonn ‘oibríocht mheasctha’ gníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ó bhuiséad an Aontais, lena n-áirítear laistigh de shaoráidí measctha de bhun Airteagal 2(6) den Rialachán Airgeadais, lena gcomhcheanglaítear foirmeacha neamh-iníoctha tacaíochta agus/nó ionstraimí airgeadais agus/nó ráthaíochtaí buiséadacha ó bhuiséad an Aontais d’fhoirmeacha iníoctha tacaíochta ó institiúidí forbartha nó institiúidí airgeadais poiblí eile, agus ó institiúidí airgeadais tráchtála agus infheisteoirí;

(7)  ciallaíonn ‘eintiteas dlíthiúil’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach a bunaíodh mar eintiteas dlíthiúil agus a aithnítear mar eintiteas dlíthiúil faoin dlí náisiúnta, faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí idirnáisiúnta, a bhfuil pearsantacht dhlíthiúil aige agus a fhéadfaidh, ag gníomhú dó ina ainm féin, cearta a fheidhmiú agus a bheith faoi réir oibleagáidí, nó eintiteas nach bhfuil pearsantacht dhlíthiúil aige i gcomhréir le hAirteagal 197(2)(c) den Rialachán Airgeadais;

(8)  ciallaíonn ‘tríú tír’ tír nach Ballstát den Aontas í;

(9)  ciallaíonn ‘faisnéis faireachais agus rianaithe spáis’ (faisnéis SST) sonraí próiseáilte SST atá inúsáidte láithreach ag an bhfaighteoir;

(10)  ciallaíonn ‘sonraí faireachais agus rianaithe spáis’ (sonraí SST) paraiméadair fhisiciúla réad spáis, lena n-áirítear smionagar spáis, ar sonraí iad arna ngabháil ag braiteoirí SST, nó paraiméadair fhithiseacha réad spáis arna ndíorthú ó bhreathnóireacht braiteoirí SST faoi chuimsiú na comhchoda faireachais agus rianaithe spáis (SST);

(11)  ciallaíonn ‘nasc aisfhillte’ seirbhís a chuidíonn le seirbhís faireacháin dhomhanda aerárthach arna shainiú ag an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta;

(12)  ciallaíonn ‘sentinel Copernicus’ satailít, spásárthach nó pálasta spásárthaigh tiomnaithe Copernicus arna n-úsáid le haghaidh bhreathnóireacht an Domhain ón spás;

(13)  ciallaíonn ‘sonraí Copernicus’ sonraí a sholáthraíonn Sentinel, lena n-áirítear a mheiteashonraí;

(14)  ciallaíonn ‘sonraí agus faisnéis tríú páirtí Copernicus’ sonraí agus faisnéis spásúil arna gceadúnú nó arna gcur ar fáil lena n-úsáid ag Copernicus a thagann ó fhoinse seachas na Fairtheoirí;

(14a)  ciallaíonn ‘seirbhísí Copernicus’ seirbhísí breisluacha atá ar mhaithe le leas ginearálta agus comhchoiteann an Aontais agus na mBallstát, arna maoiniú ag an gClár agus lena n-aistrítear sonraí um Fhaire na Cruinne, sonraí in situ agus sonraí coimhdeacha eile go faisnéis phróiseáilte, chomhiomlánaithe agus léirmhínithe arna gcur ina oiriúint do riachtanais úsáideoirí Copernicus;

(15)  ciallaíonn ‘sonraí in situ Copernicus’ sonraí breathnóireachta ó bhraiteoirí ar an talamh, ar an bhfarraige nó san aer mar aon le sonraí tagartha agus sonraí coimhdeacha arna gceadúnú nó arna soláthar lena n-úsáid in Copernicus;

(16)  ciallaíonn ‘faisnéis Copernicus’ faisnéis arna teacht ó Sheirbhísí Copernicus tar éis a próiseála nó a múnlaithe, lena n-áirítear meiteashonraí na faisnéise sin;

(17)  ciallaíonn ‘eintiteas muiníneach’ eintiteas dlíthiúil atá neamhspleách ar an gCoimisiún nó tríú páirtí a fhaigheann sonraí ón gCoimisiún nó ón tríú páirtí sin chun críche stóráil shábháilte agus láimhseáil na sonraí sin;

(18)  ciallaíonn ‘smionagar spáis’ aon réada spáis lena n-áirítear spásárthach nó píosaí nó eilimintí de atá i bhfithis an Domhain nó a thagann isteach arís in atmaisféar an Domhain, nach bhfeidhmíonn nó nach bhfuil aon fheidhm shonrach leo a thuilleadh, lena n-áirítear codanna de roicéid nó satailítí saorga, nó satailítí saorga neamhghníomhacha;

(19)  ciallaíonn ‘braiteoir faireachais agus rianaithe spáis’ (braiteoir SST) feisteas nó meascán d’fheistis, radair, léasair agus teileascóip atá bunaithe ar talamh nó sa spás, lenar féidir faireachas agus rianú spáis a dhéanamh agus paraiméadair fhisiciúla a bhaineann le réada spáis a thomhas, amhail méid, suíomh agus treoluas;

(19a)  ciallaíonn ‘rannpháirtí GOVSATCOM’ Ballstáit, an Chomhairle, an Coimisiún agus SEGS, chomh maith le gníomhaireachtaí de chuid an Aontais, tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta, sa mhéid gur údaraíodh ar bhonn cuí na gníomhaireachtaí, na tríú tíortha agus na heagraíochtaí idirnáisiúnta sin;

(20)  ciallaíonn ‘úsáideoir GOVSATCOM’ údarás poiblí de chuid an Aontais nó Ballstáit, nó comhlacht a gcuirtear de chúram air údarás poiblí den chineál sin a fheidhmiú, nó duine nádúrtha nó dlítheanach a gcuirtear cúraimí air a bhaineann le maoirseacht agus bainistiú misean atá criticiúil ó thaobh na slándála de, le hoibríochtaí agus le bonneagair;

(20a)  ciallaíonn ‘Mol GOVSATCOM’ lárionad oibríochtaí arb é an phríomhfheidhm atá aige ná nasc slán a thógáil idir úsáideoirí GOVSATCOM agus soláthraithe acmhainneachtaí agus sheirbhísí GOVSATCOM agus, ar an mbealach sin, an soláthar agus an t-éileamh a bharrfheabhsú ag aon am ar bith.

(21)  ciallaíonn ‘cás úsáide GOVSATCOM’ cás oibríochtúil i dtimpeallacht ar leith ina bhfuil gá le seirbhísí GOVSATCOM ▌;

(21a)  ciallaíonn ‘faisnéis rúnaicmithe AE’ (EUCI) aon fhaisnéis nó ábhar a thugtar aicmiúchán slándála AE dó, a dtiocfadh leibhéil éagsúla dochair do leasanna an Aontais Eorpaigh nó do leasanna ceann amháin nó níos mó de na Ballstáit as a nochtadh neamhúdaraithe;

(22)  ciallaíonn ‘faisnéis neamh-rúnaicmithe íogair’ faisnéis neamh-rúnaicmithe laistigh de bhrí Airteagal 9 de Chinneadh (AE, Euratom) 2015/443 ón gCoimisiún, lena gcruthaítear oibleagáid faisnéis neamh-rúnaicmithe íogair a chosaint nach bhfuil feidhm aici ach amháin maidir leis an gCoimisiún Eorpach agus le gníomhaireachtaí agus comhlachtaí an Aontais atá faoi cheangal dlí chun rialacha slándála an Choimisiúin a chur i bhfeidhm;

(23)  ciallaíonn ‘úsáideoir Copernicus’:

‘bunúsáideoirí Copernicus’ a thairbhíonn go ginearálta de shonraí Copernicus agus d’fhaisnéis Copernicus agus a mbíonn ról breise acu in éabhlóid Copernicus a chur chun cinn, arb iad institiúidí agus comhlachtaí an Aontais Eorpaigh iad, nó comhlachtaí poiblí réigiúnacha san Aontas nó Stáit Rannpháirteacha Copernicus a bhfuil misean seirbhíse poiblí de chúram orthu chun beartais phoiblí shibhialta, i measc beartais eile amhail beartais talmhaíochta, cosanta sibhialta, sábháilteachta, lena n-áirítear sábháilteacht bonneagair, nó beartais slándála, a shainiú, a chur chun feidhme, a fhorfheidhmiú nó chun faireachán a dhéanamh orthu; ciallaíonn ‘úsáideoirí eile Copernicus’ úsáideoirí a thairbhíonn go ginearálta de shonraí Copernicus agus d’fhaisnéis Copernicus lena n-áirítear go háirithe eagraíochtaí taighde agus oideachais, comhlachtaí tráchtála agus príobháideacha, carthanachtaí, eagraíochtaí neamhrialtasacha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta;

(24)  ciallaíonn ‘Stáit Rannpháirteacha Copernicus’ tríú tíortha a dhéanann rannchuidiú airgeadais le Copernicus agus atá rannpháirteach ann faoi théarmaí chomhaontú idirnáisiúnta arna dtabhairt i gcrích leis an Aontas.

Airteagal 3

Comhpháirteanna an Chláir

Cuimseofar sa Chlár na comhpháirteanna seo a leanas:

(a)  córas domhanda loingseoireachta satailíte (GNSS) neamhspleách faoi rialú sibhialta agus ina bhfuil cnuasach satailítí, lárionad agus líonra domhanda stáisiún ar an talamh, lena gcuirtear seirbhísí suite, loingseoireachta agus tomhais ama ar fáil, agus ina gcomhtháthaítear ▌ riachtanais agus ceanglais na slándála (‘Galileo’);

(b)  córas réigiúnach loingseoireachta sibhialta satailíte faoi rialú sibhialta ina bhfuil lárionaid agus stáisiúin ar an talamh agus roinnt trasfhreagróirí arna suiteáil ar shatailítí geoisioncronacha agus lena méadaítear agus lena gceartaítear na comharthaí oscailte a chuireann Galileo agus GNSSanna eile amach, inter alia le haghaidh bainistiú aerthráchta, seirbhísí aerloingseoireachta agus córais iompair eile (‘Breis-seirbhís na hEorpa um Loingseoireacht Gheochobhsaí’, nó ‘EGNOS’);

(c)  seirbhís shibhialta infheidhme um fhaire na Cruinne atá neamhspleách agus faoi thionchar agus faoi rialú sibhialta, lena dtógtar ar acmhainneachtaí náisiúnta agus Eorpacha atá ann cheana, lena gcuirtear sonraí agus seirbhísí geofhaisnéise ar fáil, ina bhfuil satailítí, bonneagar ar talamh, saoráidí próiseála sonraí agus faisnéise, agus bonneagar dáileacháin, arna bunú ar bheartas sonraí iomlán, saor agus oscailte agus, i gcás inarb iomchuí, riachtanais agus ceanglais na slándála á gcomhtháthú (‘Copernicus’);

(d)  córas faireachais agus rianaithe spáis atá ceaptha sonraí, faisnéis agus seirbhísí a bhaineann le faireachas agus rianú réad spáis atá ar fithis timpeall na Cruinne (fo-chomhpháirt ‘SST’), na sonraí, faisnéis agus seirbhísí sin a fheabhsú, a oibriú agus a sholáthar arna gcomhlánú ag paraiméadair bhreathnóireachta a bhaineann le faireachán a dhéanamh ar theagmhais aimsire spáis (fo-comhpháirt ‘SWE’) agus faireachán ar rioscaí a bhaineann le réada gar don domhan (‘fo-comhpháirt NEO’) atá ag teacht i ngaobhar don Domhan (Feasacht Staide an Spáis, ‘SSA’);

(e)  seirbhís cumarsáide satailíte ▌ faoi rialú sibhialta agus rialtais lena n-éascaítear soláthar acmhainneachtaí agus seirbhísí cumarsáide satailíte d’údaráis an Aontais agus na mBallstát a bhainistíonn misin agus bonneagair atá criticiúil ó thaobh na slándála de (‘GOVSATCOM’).

▌ Áireofar sa Chlár bearta breise chun rochtain éifeachtúil agus neamhspleách a áirithiú ar an spás don Chlár agus chun earnáil spáis Eorpach iomaíoch agus nuálach a chothú, ar bhonn réamhtheachtach agus iartheachtach, lena neartófar éiceachóras spáis an Aontais agus lena dtreiseofar stádas an Aontais mar ghníomhaí domhanda.

Airteagal 4

Cuspóirí

1.  Beidh na cuspóirí ginearálta seo a leanas ag an gClár:

(a)  sonraí, faisnéis agus seirbhísí a bhaineann leis an spás atá ar ardcháilíocht, cothrom le dáta agus, i gcás inarb iomchuí, slán, a sholáthar, nó cuidiú a thabhairt lena soláthar, gan bhriseadh agus ar an leibhéal domhanda nuair is féidir, a chomhlíonfaidh na riachtanais atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo, agus a bheidh in ann tacú le tosaíochtaí polaitiúla an Aontais a chomhlíonadh agus le cinnteoireacht fhianaise-bhunaithe neamhspleách a bhaineann leo, inter alia maidir le hathrú aeráide, iompair, agus slándáil ▌;

(b)  na tairbhí socheacnamaíocha a uasmhéadú, go háirithe trí fhorbairt earnálacha Eorpacha réamhtheachtacha agus iartheachtacha nuálacha agus iomaíocha a chothú, lena n-áirítear fiontair bheaga agus mheánmhéide agus gnólachtaí nuathionscanta, rud a éascófadh fás agus cruthú fostaíochta san Aontas agus a chuirfeadh chun cinn an glacadh agus an úsáid is leithne is féidir a bhaint as na sonraí, an fhaisnéis agus na seirbhísí a sholáthraíonn comhpháirteanna an Chláir laistigh agus lasmuigh den Aontas araon; agus sineirgíochtaí agus comhlántacht á áirithiú le gníomhaíochtaí taighde agus forbartha teicneolaíochta an Aontais arna ndéanamh faoin Rialachán maidir le Fís Eorpach;

(c)  sábháilteacht agus slándáil an Aontais agus na mBallstát a fheabhsú, ▌ agus a neamhspleáchas straitéiseach a threisiú, go háirithe i dtéarmaí teicneolaíochtaí ▌;

(d)  ról an Aontais mar ghníomhaí domhanda in earnáil an spáis a chur chun cinn, comhar idirnáisiúnta a spreagadh, taidhleoireacht spáis Eorpach a threisiú, lena n-áirítear trí phrionsabail na cómhalartachta agus na hiomaíochta córa agus a ról a neartú maidir le dul i ngleic le dúshláin dhomhanda, le tacaíocht a thabhairt do thionscnaimh dhomhanda, ▌ lena n-áirítear maidir le forbairt inbhuanaithe, agus le feasacht a mhúscailt faoin spás mar oidhreacht choiteann an chine dhaonna;

(e)  feabhas a chur ar shábháilteacht, slándáil agus inbhuanaitheacht na ngníomhaíochtaí cianspáis uile a bhaineann le hiomadú réad spáis agus smionagair spáis, agus leis an timpeallacht spáis, trí bhearta iomchuí a chur chun feidhme, lena n-áirítear forbairt agus imlonnú teicneolaíochtaí i gcomhair diúscairt spásárthach a bhfuil a ré fheidhmiúil caite acu agus i gcomhair diúscairt smionagair spáis.

(6a)  Tá an comhar idirnáisiúnta fíorthábhachtach agus is gné lárnach é den Straitéis Spáis don Eoraip agus de chur chun cinn ról an Aontais mar ghníomhaí domhanda in earnáil an spáis. Bainfidh an Coimisiún úsáid as an gClár chun rannchuidiú le hiarrachtaí idirnáisiúnta agus chun tairbhe a bhaint astu trí thionscnaimh taidhleoireachta spáis chun teicneolaíocht agus tionscal na hEorpa a chur chun cinn go hidirnáisiúnta (mar shampla idirphlé déthaobhach, ceardlanna tionscail, tacaíocht d’idirnáisiúnú FBManna), agus chun rochtain ar mhargaí idirnáisiúnta a éascú agus iomaíocht chóir a chothú, mar aon le tionscnaimh taidhleoireachta eacnamaíocha a ghiaráil. Ba cheart go mbeadh tionscnaimh Eorpacha taidhleoireachta spáis i gcomhréir agus i gcomhlántacht ina n-iomláine leis na beartais, tosaíochtaí agus ionstraimí de chuid AE atá ann cheana, agus, ag an am céanna, tá ról lárnach ag an Aontas in éineacht le Ballstáit an Aontais maidir le fanacht chun tosaigh ar an leibhéal idirnáisiúnta.

2.  Beidh na cuspóirí sonracha seo a leanas ag an gClár:

(a)  i gcás Galileo agus EGNOS: seirbhísí suite, loingseoireachta agus uainiúcháin fadtéarmacha, úrscothacha agus, ▌ slána a sholáthar agus leanúnachas agus stóinseacht na seirbhísí a áirithiú;

(b)  i gcás Copernicus: sonraí agus faisnéis um Fhaire na Cruinne atá cruinn agus iontaofa, faisnéis agus seirbhísí lena gcomhtháthaítear foinsí sonraí eile a sheachadadh, arna gcur ar fáil ar bhonn inbhuanaithe, chun tacú le ceapadh, cur chun feidhme agus faireachán bheartais an Aontais agus a Bhallstát agus gníomhaíochtaí arna mbunú ar riachtanais úsáideora;

(c)  i gcás Feasacht Shuíomhúil Spáis (‘SSA’): acmhainneachtaí SST a fheabhsú maidir le faireachán a dhéanamh ar réada spáis agus ar smionagar spáis agus iad a rianú agus a shainaithint chun críocha oibriú agus neamhspleáchas acmhainneachtaí SST ar leibhéal an Aontais a mhéadú tuilleadh, seirbhísí aimsire spáis a sholáthar agus acmhainneachtaí NEOnna na mBallstát a mhapáil agus a líonrú;

(d)  do GOVSATCOM: infhaighteacht fhadtéarmach seirbhísí cumarsáide satailíte atá iontaofa, slán agus costéifeachtach a áirithiú d’úsáideoirí GOVSATCOM;

(e)  tacú le hinniúlacht neamhspleách, shlán agus chostéifeachtúil chun rochtain a fháil ar an spás, agus leasanna bunriachtanacha slándála an Aontais á gcur san áireamh;

(f)  forbairt geilleagair spáis Eorpaigh láidir a chothú, lena n-áirítear trí thacú leis an éiceachóras spáis agus trí iomaíochas, nuálaíocht, fiontraíocht, scileanna agus forbairt acmhainneachta a threisiú i ngach Ballstát agus i ngach réigiún den Aontas, agus aird ar leith á tabhairt ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide agus gnólachtaí nuathionscanta nó daoine nádúrtha agus dlítheanacha ón Aontas, ar daoine iad atá gníomhach nó ar mian leo a bheith gníomhach san earnáil sin ▌.

Airteagal 5

Rochtain ar an spás

1.  Leis an gClár, tacófar le soláthar agus comhiomlánú seirbhísí lainseála le haghaidh riachtanais an Chláir agus, arna iarraidh sin dóibh, comhiomlánú do na Ballstáit agus d’eagraíochtaí idirnáisiúnta.

2.  I sineirgíochtaí le cláir agus scéimeanna cistithe eile de chuid an Aontais agus gan dochar a dhéanamh do ghníomhaíochtaí Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa i réimse na rochtana ar an spás, leis an gClár, féadfar tacú leis an méid seo a leanas:

(a)  oiriúnuithe, lena n-áirítear forbairt teicneolaíochta, ar na córais láinseála spáis a bhfuil gá leo chun satailítí a lainseáil, lena n-áirítear teicneolaíochtaí malartacha agus córais nuálacha chun rochtain a fháil ar an spás, chun comhpháirteanna an Chláir a chur chun feidhme;

(b)  oiriúnuithe ar an mbonneagar spáis ar talamh, lena n-áirítear forbairtí nua, a bhfuil gá leo chun an Clár a chur chun feidhme.

Airteagal 6

Gníomhaíochtaí chun tacú le hearnáil spáis nuálaíoch agus iomaíoch don Aontas

1.   Leis an gClár, déanfar forbairt acmhainneachta a chur chun cinn ar fud an Aontais agus, ar an mbealach sin, tacófar leis an méid seo a leanas:

(a)  gníomhaíochtaí nuálaíochta chun an úsáid is fearr is féidir a bhaint as teicneolaíochtaí, bonneagar nó seirbhísí spáis agus bearta chun glacadh réitigh nuálacha ar toradh gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta iad a éascú agus chun tacú leis an earnáil iartheachtach a fhorbairt, go háirithe trí shineirgíochtaí le Cláir eile agus ionstraimí airgeadais de chuid an Aontais, lena n-áirítear Invest EU;

(b)  gníomhaíochtaí arb aidhm leo éileamh an phobail agus nuálaíocht na hearnála poiblí a chothú, chun barr cumais na seirbhísí poiblí a bhaint amach do shaoránaigh agus do ghnólachtaí;

(c)  fiontraíocht, lena n-áirítear ó chéim luath go dtí méadú, i gcomhréir le hAirteagal 21, trína bheith ag brath ar rochtain eile ar fhorálacha airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 18 agus i gCaibidil I de Theideal III, agus trí úsáid a bhaint as cur chuige an chéad chonartha;

(d)  teacht chun cinn éiceachórais spáis atá fabhrach do lucht gnó trí chomhar idir gnóthais i bhfoirm líonra mol spáis lena dtugtar le chéile, ar an leibhéal réigiúnach agus an leibhéal náisiúnta, gníomhaithe ó earnáil an spáis, ón earnáil dhigiteach agus ó earnálacha eile mar aon le húsáideoirí, ar líonra mol é arb aidhm leis tacaíocht, saoráidí agus seirbhísí a chur ar fáil do shaoránaigh agus do chomhlachtaí chun fiontraíocht agus scileanna a chothú agus chun sineirgíochtaí a fheabhsú san earnáil iartheachtach agus chun comhar a chothú le moil nuálaíochta digití arna mbunú faoin gClár don Eoraip Dhigiteach;

(e)  gníomhaíochtaí oideachais agus oiliúna a sholáthar, lena n-áirítear do ghairmithe, fiontraithe, céimithe agus mic léinn, go háirithe trí shineirgíochtaí le tionscnaimh náisiúnta agus réigiúnacha, ar mhaithe le hardscileanna a fhorbairt;

(f)  rochtain ar shaoráidí próiseála agus tástála do ghairmithe ón earnáil phríobháideach agus ón earnáil phoiblí, mic léinn agus fiontraithe;

(g)  gníomhaíochtaí deimhniúcháin agus caighdeánaithe;

(h)  slabhraí soláthair na hEorpa a threisiú ar fud an Aontais trí rannpháirtíocht fhorleathan na bhfiontar, go háirithe na fiontair bheaga agus mheánmhéide agus gnólachtaí nuathionscanta, i gcomhpháirteanna uile an chláir, go háirithe trí fhorálacha Airteagal 14, agus bearta le taca a chur faoina n-iomaíochas ar an leibhéal domhanda.

2.  Agus gníomhaíochtaí dá dtagraítear i mír 1 á gcur chun feidhme, tacófar leis an ngá le hacmhainneacht a fhorbairt sna Ballstáit a bhfuil tionscal spáis ag teacht chun cinn iontu, chun deis chomhionann a chur ar fáil do gach Ballstát páirt a ghlacadh sa chlár spáis.

Airteagal 7

Tríú tíortha agus eagraíochtaí atá comhlachaithe leis an gClár

1.  Beidh comhpháirteanna an Chláir, cé is moite de SST agus GOVSATCOM, oscailte do na tríú tíortha seo a leanas:

(a)  comhaltaí de Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa (CSTE) ar comhaltaí iad den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE), i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos sa Chomhaontú maidir le LEE;

(b)  tíortha aontacha, tíortha is iarrthóirí agus iarrthóirí ionchasacha, i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta agus na téarmaí agus coinníollacha ginearálta a bhaineann lena rannpháirtíocht i gcláir de chuid an Aontais arna mbunú sna comhaontuithe réime agus sna cinntí ó Chomhairlí Comhlachais lena mbaineann, nó i gcomhaontuithe eile den chineál céanna, agus i gcomhréir leis na coinníollacha sonracha a leagtar síos sna comhaontuithe idir iad agus an tAontas;

(c)  tíortha a chuimsítear faoi Bheartas Comharsanachta na hEorpa, i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta agus na téarmaí agus coinníollacha ginearálta a bhaineann le rannpháirtíocht na dtíortha sin i gcláir de chuid an Aontais arna mbunú sna comhaontuithe réime agus sna cinntí ó Chomhairlí Comhlachais lena mbaineann, nó i gcomhaontuithe eile den chineál céanna, agus i gcomhréir leis na coinníollacha sonracha a leagtar síos sna comhaontuithe idir an tAontas agus na tíortha sin;

2.  Beidh comhaontuithe an Chláir, cé is moite de SST, oscailte d'aon tríú tír nó d'aon eagraíocht idirnáisiúnta, i gcomhréir leis an coinníollacha a leagtar síos i gcomhaontú ar leith lena gcumhdaítear rannpháirtíocht an tríú tír nó na heagraíochta idirnáisiúnta in aon chlár de chuid an Aontais, ar choinníoll, maidir leis an gcomhaontú:

(a)  go n-áirithítear leis cothromaíocht chóir maidir le ranníocaíochtaí agus sochair an tríú tír nó na heagraíochta idirnáisiúnta atá rannpháirteach i gcláir de chuid an Aontais;

(b)  go leagtar síos leis coinníollacha rannpháirtíochta na gclár, lena n-áirítear ríomh na ranníocaíochtaí airgeadais a dhéantar le cláir aonair agus na costais riaracháin a bhaineann leo. Is éard a bheidh sna ranníocaíochtaí sin ioncam sannta i gcomhréir le hAirteagal [21(5)] [den Rialachán Airgeadais nua].

(c)  nach dtugtar leis cumhacht chinnteoireachta i dtaca leis an gclár don tríú tír ná don eagraíocht idirnáisiúnta nó, i gcás inarb iomchuí, rochtain ar fhaisnéis íogair nó rúnaicmithe;

(d)  go ráthaíonn sé cearta an Aontais bainistíocht fhónta airgeadais a áirithiú agus a leasanna airgeadais a chosaint.

(da)  go gcaomhnaítear leis, i gcás inarb iomchuí, leasanna straitéiseacha agus ceannasacha an Aontais sna réimsí ábhartha uile, lena n-áirítear neamhspleáchas straitéiseach teicneolaíochta nó tionsclaíochta na hEorpa;

3.  Ní bheidh comhpháirteanna an Chláir oscailte ach amháin do na tríú tíortha agus na heagraíochtaí idirnáisiúnta dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 agus ar choinníoll go gcaomhnaítear leasanna riachtanacha slándála an Aontais agus na mBallstát.

Airteagal 8

Rochtain ar SST, GOVSATCOM agus PRS ag tríú tíortha nó ag eagraíochtaí idirnáisiúnta

1.  Ní fhéadfaidh tríú tíortha ná eagraíochtaí idirnáisiúnta a bheith ina rannpháirtithe de GOVSATCOM, mar a thagraítear dó in Airteagal 67, ná rochtain a fháil ar na seirbhísí arna soláthar ag SST ach amháin, i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 218 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontas Eorpaigh, i gcás ina gcuireann siad comhaontú i gcrích lena leagtar síos téarmaí agus coinníollacha na rialacha mionsonraithe le haghaidh rochtain ar na sonraí, an fhaisnéis, na hinniúlachtaí agus na seirbhísí sin, agus an creat chun faisnéis rúnaicmithe a aistriú agus a chosaint.

2.  Is le hAirteagal 3(5) de Chinneadh Uimh. 1104/2011(AE) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(20) a rialófar rochtain tríú tíortha nó eagraíochtaí idirnáisiúnta ar an tseirbhís atá faoi rialáil phoiblí arna soláthar ag Galileo.

Airteagal 9

Úinéireacht agus úsáid sócmhainní

1.  Is é an tAontas a bheidh ina úinéir ar gach sócmhainn inláimhsithe agus doláimhsithe a chruthófar nó a fhorbrófar faoi chomhpháirteanna an Chláir. Chuige sin, déanfaidh an Coimisiún na céimeanna ar fad is gá lena áirithiú go bhfuil sna conarthaí, comhaontuithe agus socruithe ábhartha eile a bhaineann leis na gníomhaíochtaí sin a bhféadfaí sócmhainní a chruthú nó a fhorbairt dá mbarr, go bhfuil iontu forálacha lena n-áirithítear córas úinéireachta den chineál sin maidir leis na sócmhainní sin.

2.  Ní bheidh feidhm ag mír 1 maidir leis na sócmhainní inláimhsithe agus doláimhsithe arna gcruthú nó arna bhforbairt faoi chomhpháirteanna an Chláir más rud é, maidir leis na gníomhaíochtaí sin a bhféadfaí na sócmhainní sin a chruthú nó a fhorbairt dá mbarr:

(a)  go ndéanfar iad de bhun deontas nó duaiseanna arna maoiniú ina n-iomláine ag an Aontas;

(b)  nach maoineoidh an tAontas ina n-iomláine iad, nó

(c)  go mbainfidh siad le forbairt, monaraíocht nó úsáid glacadóirí PRS a ionchorpraíonn EUCI, nó comhpháirteanna na nglacadóirí sin.

3.  Déanfaidh an Coimisiún na céimeanna is gá chun a áirithiú go n-áirítear sna conarthaí, comhaontuithe nó sna socruithe eile a bhaineann leis na gníomhaíochtaí dá dtagraítear sa dara mír, go n-áirítear iontu forálacha ina leagtar amach an córas úinéireachta agus úsáide iomchuí i dtaca leis na sócmhainní sin agus, maidir le pointe (c), gur féidir leis an Aontas glacadóirí PRS a úsáid agus a n-úsáid a dheonú gan srian i gcomhréir le Cinneadh 1104/2011/AE.

4.  Déanfaidh an Coimisiún iarracht conarthaí nó socruithe eile a thabhairt i gcrích le tríú páirtithe maidir leis an méid seo a leanas:

(a)  cearta úinéireachta atá ann cheana maidir le sócmhainní inláimhsithe agus doláimhsithe a chruthófar nó a fhorbrófar faoi chomhpháirteanna an Chláir;

(b)  cearta úinéireachta nó ceadúnais a fháil i dtaca leis na sócmhainní eile inláimhsithe nó doláimhsithe is gá chun an Clár a chur chun feidhme.

5.  Áiritheoidh an Coimisiún, trí bhíthin creat iomchuí, go mbainfear an úsáid is fearr is féidir as na sócmhainní inláimhsithe agus doláimhsithe dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 ar leis an Aontas iad.

6.  Go háirithe, nuair is cearta maoine intleachtúla iad na sócmhainní sin, bainisteoidh an Coimisiún iad ar an mbealach is éifeachtaí is féidir, agus cuirfidh sé san áireamh an gá a bheidh le cosaint agus luacháil a thabhairt dóibh, leasanna dlisteanacha na bpáirtithe leasmhara uile lena mbaineann, agus an gá le margaí agus nuatheicneolaíochtaí a fhorbairt go comhchuí agus an gá le leanúnachas na seirbhísí arna soláthar ag comhpháirteanna an Chláir. Chuige sin, áiritheoidh sé go háirithe go n-áireofar sna conarthaí, comhaontuithe agus socruithe ábhartha eile an fhéidearthacht na cearta sin a aistriú chuig tríú páirtithe nó ceadúnais tríú páirtithe a thabhairt lena n-aghaidh, lena n-áirítear do chruthaitheoir an chirt maoine intleachtúla sin agus go bhféadann an Ghníomhaireacht tairbhiú de na cearta sin gan srian i gcás inar gá chun a cúraimí faoin Rialachán seo a dhéanamh. Sa chreat-chomhaontú comhpháirtíochta airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 29(3a) nó sna comhaontuithe ranníocaíochta dá dtagraítear in Airteagal 32(1), beidh forálacha ábhartha chun cead na cearta sin a úsáid a thabhairt do Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa agus do na heintitis ar cuireadh cúram orthu i gcás inar gá lena gcúraimí a dhéanamh faoin Rialachán seo agus beidh coinníollacha maidir leis an úsáid sin.

Airteagal 10

Baránta

Gan dochar do na hoibleagáidí arna bhforchur ag forálacha atá ceangailteach ó thaobh dlí de, na seirbhísí, na sonraí agus an fhaisnéis a sholáthróidh comhpháirteanna an Chláir, soláthrófar iad gan aon bharánta sonrach nó intuigthe maidir lena gcáilíocht, beachtas, infhaighteacht, iontaofachta, luas ná oiriúnacht chun críche ar leith. ▌ Déanfaidh an Coimisiún na céimeanna is gá chun a áirithiú go gcuirfear úsáideoirí na seirbhísí, sonraí agus na faisnéise sin ar an eolas go cuí▌.

TEIDEAL II

RANNÍOCAÍOCHT AGUS SÁSRAÍ BUISÉADACHA

Airteagal 11

Buiséad

1.  Is é EUR 16,9 billiún i bpraghsanna reatha a bheidh san imchlúdach airgeadais do chur chun feidhme an Chláir don tréimhse 2021 – 2027, lena n-áirítear do na rioscaí gaolmhara.

▌Déanfar an méid dá dtagraítear sa chéad fhomhír a mhiondealú sna catagóirí caiteachais seo a leanas:

(a)  i gcás Galileo agus EGNOS: EUR 9,7 billiún;

(b)  i gcás Copernicus: EUR 6 bhilliún;

(c)  EUR i gcás SSA/GOVSATCOM EUR 1,2 billiún.

2.  Déanfar na bearta breise dá bhforáiltear in Airteagal 3, mar atá gníomhaíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 5 agus Airteagal 6, a mhaoiniú faoi chomhpháirteanna an Chláir.

3.  Cumhdóidh leithreasuithe buiséadacha an Aontais arna sannadh don Chlár na gníomhaíochtaí uile a theastaíonn chun na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 4 a chomhlíonadh. Féadfaidh caiteachas den sórt sin an méid seo a leanas a chumhdach:

(a)  staidéir agus cruinnithe le saineolaithe, go háirithe chun comhlíonadh na srianta costais agus ama a mheas;

(b)  gníomhaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, lena n-áirítear cumarsáid chorparáideach faoi thosaíochtaí beartais an Aontais i gcás ina mbeidh baint dhíreach acu le cuspóirí an Rialacháin seo, d'fhonn sineirgíochtaí a chruthú le beartais eile de chuid an Aontais go háirithe;

(c)  na líonraí teicneolaíochta faisnéise arb é is feidhm leo faisnéis a phróiseáil nó a mhalartú, agus na bearta bainistíochta riaracháin, lena n-áirítear i réimse na slándála, arna gcur chun feidhme ag an gCoimisiún;

(d)  cúnamh teicniúil agus cúnamh riaracháin chun an Clár a chur chun feidhme, cuir i gcás gníomhaíochtaí ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchóireachta agus meastóireachta, lena n-áirítear córais teicneolaíochta faisnéise chorparáideacha.

4.  Gníomhaíochtaí a fhaigheann cistiú carnach ó chláir éagsúla de chuid an Aontais, ní dhéanfar iad a iniúchadh ach aon uair amháin, agus cumhdófar na cláir bhainteacha ar fad agus na rialacha ábhartha is infheidhme a ghabhann leo.

5.  Féadfar na gealltanais bhuiséadacha a bhaineann leis an gClár agus a chumhdaíonn gníomhaíochtaí a mhairfidh breis agus bliain airgeadais amháin a mhiondealú thar roinnt blianta i dtráthchodanna bliantúla.

6.  Féadfar acmhainní arna leithdháileadh ar na Ballstáit faoin mbainistíocht chomhroinnte a aistriú chuig an gClár, má iarrann na Ballstáit sin. Cuirfidh an Coimisiún na hacmhainní sin chun feidhme go díreach i gcomhréir le pointe (a) d’Airteagal 62(1) den Rialachán Airgeadais nó go hindíreach i gcomhréir le pointe (c) den Airteagal sin. Úsáidfear na hacmhainní sin chun leas an Bhallstáit lena mbaineann a dhéanamh más féidir.

Airteagal 12

Ioncam sannta

1.  An t-ioncam arna ghineadh ó chomhpháirteanna an Chláir, íocfar isteach i mbuiséad an Aontais é agus úsáidfear é chun an chomhpháirt a ghin an t-ioncam a mhaoiniú.

2.  Féadfaidh na Ballstáit maoiniú breise a thabhairt do chomhpháirt den Chlár, ar choinníoll nach gcruthófar leis na heilimintí breise sin aon ualach airgeadais nó teicniúil ná aon mhoill don chomhpháirt lena mbaineann. Cinnfidh an Coimisiún, i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3), ar chomhlíonadh na coinníollacha sin.

3.  Measfar gur ioncam seachtrach sannta an maoiniú breise dá dtagraítear san Airteagal seo, i gcomhréir le h[Airteagal 21(2)] den Rialachán Airgeadais.

Airteagal 13

Cur chun feidhme agus foirmeacha cistiúcháin ón Aontas

1.  Cuirfear an Clár chun feidhme tríd an mbainistíocht dhíreach i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais nó tríd an mbainistíocht indíreach leis na comhlachtaí dá dtagraítear in [Airteagal 62(1)(c)] den Rialachán Airgeadais.

2.  Féadfar cistiú a sholáthar ón gClár, agus an cistiú sin in aon cheann de na foirmeacha a leagtar síos sa Rialachán Airgeadais, go háirithe deontais, duaiseanna agus soláthar. Féadfaidh sé maoiniú a sholáthar freisin i bhfoirm ionstraimí airgeadais laistigh d’oibríochtaí measctha.

3.  I gcás ina gcuirfear buiséad Copernicus chun feidhme trí bhainistiú indíreach, féadfaidh feidhm a bheith ag rialacha soláthair na n-eintiteas a gcuirfear cúraimí cur chun feidhme buiséid de chúram orthu, a mhéid is incheadaithe faoi Airteagal 62 agus Airteagal 154 den Rialachán Airgeadais. Déanfar coigeartuithe sonracha is gá ar na rialacha sin a shainiú sna comhaontuithe ranníocaíochta ábhartha.

TEIDEAL III

FORÁLACHA AIRGEADAIS

CAIBIDIL I

Soláthar

Airteagal 14

Prionsabail an tsoláthair

1.  Gníomhóidh an t-údarás conarthach i gcomhréir leis na prionsabail seo a leanas i nósanna imeachta soláthair chun críche an Chláir:

(a)  an rannpháirtíocht is mó agus is oscailte is féidir a chur chun cinn ar fud an Aontais agus feadh an tslabhra soláthair, i measc na n-oibreoirí eacnamaíocha uile, go háirithe na gnólachtaí nuathionscanta, iontrálaithe nua agus FBManna ▌, lena n-áirítear trí fhochonraitheoireacht a chur de cheangal ar thairgeoirí;

(b)  iomaíocht éifeachtach a áirithiú agus, i gcás inar féidir, róbhrath ar aon soláthraí amháin a sheachaint, go háirithe i dtaca le trealamh agus seirbhísí criticiúla, agus cuspóirí an neamhspleáchais theicneolaíoch agus leanúnachas seirbhísí á gcur san áireamh;

(c)  de mhaolú ar Airteagal 167 den Rialachán Airgeadais, ilfhoinsí soláthair a úsáid, i gcás inarb iomchuí, d'fhonn rialú foriomlán níos fearr a áirithiú ar chomhpháirteanna uile an Chláir, ar a gcostas agus ar a sceideal;

(cc)  prionsabail na rochtana oscailte agus na hiomaíochta córa a leanúint tríd an slabhra soláthair tionsclaíoch ar fad, tairiscint ar bhonn faisnéis thrédhearcach thráthúil a chur ar fáil, na rialacha soláthair phoiblí is infheidhme a chur in iúl go soiléir, critéir roghnúcháin agus dhámhachtana chomh maith le haon fhaisnéis ábhartha eile lena dtugtar machaire réidh do gach tairgeoir féideartha, lena n-áirítear FBManna agus gnólachtaí nuathionscanta;

(d)  féinrialaitheacht an Aontais a threisiú, go háirithe ó thaobh na teicneolaíochta de;

(e)  ceanglais shlándála chomhpháirteanna an Chláir a chomhlíonadh agus rannchuidiú le cosaint leasanna slándála bunriachtanacha an Aontais agus a mBallstáit;

(ee)  chun leanúnachas agus iontaofacht seirbhíse a chur chun cinn;

(f)  critéir shóisialta agus chomhshaoil iomchuí a shásamh.

2.  Déanfaidh an Bord Soláthair, laistigh den Choimisiún, grinnscrúdú ar an bpróiseas soláthair a bhaineann le comhpháirteanna uile an chláir agus déanfaidh sé faireachán ar chur chun feidhme conarthach bhuiséad AE arna tharmligean chuig na heintitis ar cuireadh cúram orthu. Tabharfar cuireadh d’ionadaí ó na heintitis ar cuireadh cúram orthu de réir mar is iomchuí.

Airteagal 15

Conarthaí a bhfuil céimeanna coinníollacha íocaíochtaí i gceist leo

1.  Maidir le gníomhaíochtaí oibriúcháin agus gníomhaíochtaí a bhaineann go sonrach le bonneagar, féadfaidh an t-údarás conarthach conradh a dhámhachtain i bhfoirm conradh a bhfuil céimeanna coinníollacha íocaíochtaí i gceist leis i gcomhréir leis an airteagal seo.

2.  Áireofar i gconradh a bhfuil céimeanna coinníollacha íocaíochtaí i gceist leis céim sheasta arb é a bheidh mar thoradh air gealltanas daingean i dtaca le hoibreacha, soláthairtí nó seirbhísí a conraíodh don chéim sin a sholáthar, agus céim amháin nó níos mó atá coinníollach ó thaobh buiséid agus forghníomhaithe araon. Déantar tagairt sna doiciméid tairisceana do ghnéithe sonracha conarthaí a bhfuil céimeanna coinníollacha íocaíochtaí i gceist leo. Sonrófar iontu go háirithe ábhar an chonartha, an praghas nó na socruithe chun an praghas a chinneadh agus na socruithe chun oibreacha, soláthairtí agus seirbhísí a sholáthar ag gach céim.

3.  Beidh oibleagáidí na céime seasta ina gcuid d'iomlán comhsheasmhach; is amhlaidh a bheidh freisin i gcás oibleagáidí gach céime coinníollaí, agus oibleagáidí na gcéimeanna ar fad roimhe sin á gcur san áireamh.

4.  Beidh cur i gcrích gach céime coinníollaí faoi réir cinneadh de chuid an údaráis chonarthaigh, cinneadh a dtugtar fógra ina leith don chonraitheoir i gcomhréir leis an gconradh.

Airteagal 16

Conarthaí um aisíocaíocht costas

1.  Féadfaidh an t-údarás conarthach conradh um aisíocaíocht iomlán costas nó conradh um aisíocaíocht pháirteach costas a roghnú, faoi na coinníollacha a leagtar síos i mír 3.

Is éard a bheidh sa phraghas a bheidh le híoc aisíocaíocht na gcostas díreach iarbhír ar fad a thabhaíonn an conraitheoir le linn dó an conradh a chomhlíonadh, amhail caiteachas ar shaothar, ábhair, tomhaltáin agus úsáid an trealaimh agus na mbonneagar is gá chun an conradh a chomhlíonadh, costais indíreacha, brabús seasta, agus ▌ táille dreasachta iomchuí bunaithe ar na cuspóirí a bhaint amach i ndáil le sceidil feidhmíochta agus seachadta.

2.  Sonrófar uas-bhuaicphraghas sna conarthaí um aisíocaíocht costas.

3.  Féadfaidh an t-údarás conarthach conradh um aisíocaíocht iomlán costas nó conradh um aisíocaíocht pháirteach costas a roghnú i gcás nach féidir nó nach iomchuí praghas seasta a shocrú de bharr éiginnteachtaí a bhaineann go dlúth le comhlíonadh an chonartha ar na cúiseanna seo a leanas:

(a)  tá gnéithe an-chasta nó gnéithe a éilíonn úsáid teicneolaíochta nua sa chonradh agus, dá bhrí sin, tá líon suntasach rioscaí teicniúla ag baint leis; nó

(b)  ní mór, ar chúiseanna oibríochtúla, tús a chur láithreach leis na gníomhaíochtaí atá faoi réir an chonartha, cé nach féidir praghas iomlán seasta cinntitheach a shocrú go fóill i ngeall ar rioscaí suntasacha a bheith ann nó toisc go bhfuil comhlíonadh an chonartha ag brath i bpáirt ar chomhlíonadh conarthaí eile.

4.  Is éard a bheidh sa bhuaicphraghas maidir le conradh um aisíocaíocht iomlán costas nó conradh um aisíocaíocht pháirteach an t-uasphraghas atá iníoctha. Féadfar praghas an chonartha a leasú i gcomhréir le h[Airteagal 172] den Rialachán Airgeadais.

Airteagal 17

Fochonraitheoireacht

1.  Chun iontrálaithe nua, fiontair bheaga agus mheánmhéide agus gnólachtaí nuathionscanta agus rannpháirtíocht trasteorann uathu a spreagadh, agus chun an cumhdach geografach is leithne is féidir a chur ar fáil ach neamhspleáchas ▌ an Aontais a chosaint, iarrfaidh an t-údarás conarthach ar an tairgeoir cuid den chonradh a ligean ar fochonradh, trí chóras tairisceana iomaíoch ar na leibhéil iomchuí fochonraitheoireachta, do chuideachtaí seachas na cuideachtaí atá i ngrúpa an tairgeora féin.

3.  Tabharfaidh an tairgeoir údar le haon mhaolú ar iarraidh i gcomhréir le mír 1.

4.  Le haghaidh conarthaí ar luach níos airde ná deich milliún Euro, beidh sé mar aidhm ag an údarás conarthach a áirithiú go mbeidh ar a laghad 30% de luach an chonartha ar fochonradh trína chur amach ar thairiscintí iomaíocha ar leibhéil éagsúla chuig comhlachtaí lasmuigh de ghrúpa an phríomhchonraitheora, go háirithe chun rannpháirtíocht trasteorann FBManna a éascú. Déanfaidh an Coimisiún an Coiste dá dtagraítear in Airteagal 107(1) a chur ar an eolas ar chomhlíonadh na cuspóra sin le haghaidh conarthaí arna síniú tar éis theacht i bhfeidhm na Rialacháin seo.

CAIBIDIL II

Deontais, duaiseanna agus oibríochtaí measctha

Airteagal 18

Deontais agus duaiseanna

1.  Féadfaidh an tAontas suas le 100 % de na costais incháilithe a chumhdach, gan dochar do phrionsabal an chómhaoinithe.

2.  De mhaolú ar [Airteagal 181(6)] den Rialachán Airgeadais, agus rátaí comhréidhe á gcur i bhfeidhm, féadfaidh an t-oifigeach um údarú atá freagrach cistiú chostais indíreacha an tairbhí a údarú nó a fhorchur suas go dtí uasmhéid 25% de ▌ chostais dhíreacha incháilithe iomlána na gníomhaíochta.

3.  D'ainneoin mhír 2 thuas, féadfar costais indíreacha a dhearbhú i bhfoirm cnapshuime nó costais aonaid nuair a fhoráiltear amhlaidh sa chlár oibre dá dtagraítear in Airteagal 100.

4.  De mhaolú ar [Airteagal 204] den Rialachán Airgeadais, ní bheidh uasmhéid na tacaíochta airgeadais is féidir a íoc le tríú páirtí os cionn EUR 200 000.

Airteagal 19

Glaonna comhpháirteacha ar dheontais

Féadfaidh an Coimisiún nó eintiteas ar ar cuireadh cúram i gcomhthéacs an Chláir glao comhpháirteach a eisiúint in éineacht le heintitis, comhlachtaí nó daoine dá dtagraítear in Airteagal 62(1)(c) den Rialachán Airgeadais.

I gcás glao comhpháirteach, beidh feidhm ag na rialacha dá dtagraítear i dTeideal VIII den Rialachán Airgeadais. Mar chuid de na nósanna imeachta meastóireachta beidh ▌ grúpa cothrom saineolaithe arna gceapadh ag gach páirtí. Comhlíonfaidh na coistí meastóireachta Airteagal 150 den Rialachán Airgeadais.

Saineofar sa chomhaontú deontais an socrú is infheidhme maidir le cearta maoine intleachtúla.

Airteagal 20

Deontais le haghaidh soláthar réamhthráchtála agus soláthar réitigh nuálacha

1.  Féadfaidh soláthar réamhthráchtála nó soláthar poiblí réitigh nuálacha a bheith mar chuid de na bearta nó a bheith mar phríomhchuspóir acu, arna dhéanamh ag tairbhithe ar údaráis chonarthacha nó eintitis chonarthacha iad mar a shainmhínítear iad i dTreoir 2014/24/AE, Treoir 2014/25/AE agus Treoir 2009/81/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

2.  Maidir leis na nósanna imeachta soláthair:

(a)  comhlíonfaidh siad prionsabail na trédhearcachta, an neamh-idirdhealaithe, na córa comhionainn, na bainistíochta fónta airgeadais, na comhréireachta mar aon leis na rialacha comórtais;

(b)  féadfaidh siad foráil a dhéanamh i gcás soláthar réamhthráchtála, maidir le coinníollacha sonracha amhail áit feidhmíochta na ngníomhaíochtaí arna soláthar a bheith teoranta do chríoch na mBallstát agus na dtíortha comhlachaithe;

(c)  féadfaidh siad dámhachtain níos mó ná conradh amháin a údarú laistigh den nós imeachta céanna (ilfhoinsiú); agus

(d)  déanfaidh siad foráil maidir le dámhachtain conarthaí don tairiscint/na tairiscintí is mó a thairgeann luach ar airgead ach áiritheoidh siad ag an am céanna nach ann do choinbhleacht leasa.

3.  Beidh faoi úinéireacht an chonraitheora a ghinfidh na torthaí agus é i mbun soláthar réamhthráchtála na cearta maoine intleachtúla gaolmhara ar a laghad. Beidh ag na húdaráis chonarthacha cearta rochtana saor ó ríchíosanna ar na torthaí le haghaidh a n-úsáide féin ar a laghad, agus beidh an ceart acu ceadúnais neamheisiacha a dheonú do thríú páirtithe, nó an ceart ceangal a chur ar chonraitheoirí rannpháirteacha iad a dheonú, chun na torthaí a shaothrú don údarás conarthach faoi choinníollacha córa réasúnacha gan aon cheart a bheith ag na tríú páirtithe sin focheadúnas a dheonú. Má theipeann ar chonraitheoir saothrú tráchtála a dhéanamh ar na torthaí, laistigh de thréimhse ar leith tar éis an tsoláthair réamhthráchtála arna sainaithint sa chonradh, féadfaidh na húdaráis chonarthacha a cheangal air úinéireacht ar na torthaí a aistriú chuig na húdaráis chonarthacha.

Airteagal 21

Oibríochtaí measctha

Cuirfear oibríochtaí measctha arna gcinneadh faoin gClár seo chun feidhme i gcomhréir leis an [rialachán InvestEU] agus le Teideal X den Rialachán Airgeadais.

CAIBIDIL IV

Forálacha airgeadais eile

Airteagal 22

Cistiú carnach, comhlántach agus comhcheangailte

1.  Féadfaidh gníomhaíocht a bhfuil ranníocaíocht faighte aige ó chlár eile de chuid an Aontais ranníocaíocht a fháil freisin faoin gClár, ar choinníoll nach gcumhdaíonn na ranníocaíochtaí na costais chéanna. Beidh feidhm ag rialacha gach clár de chuid an Aontais a dhéanann ranníocaíocht, maidir lena ranníocaíocht féin leis an mbeart. Ní rachaidh an cistiú carnach thar chostais incháilithe iomlána na gníomhaíochta agus féadfar an tacaíocht ó na cláir éagsúla de chuid an Aontais a ríomh ar bhonn pro-rata i gcomhréir leis na doiciméid lena leagtar amach na coinníollacha maidir le tacaíocht.

2.  Maidir le gníomhaíochtaí a dtugtar dearbhú Séala Barr Feabhais dóibh, nó gníomhaíochtaí lena gcomhlíontar na coinníollacha carnacha seo:

(a)  Gníomhaíochtaí a bhfuil deimhniú an tséala barr feabhais faighte acu, nó a chomhlíonfaidh na coinníollacha carnacha seo a leanas:

(b)  rinneadh iad a mheas i nglao ar thograí faoin gClár;

(c)  ní fhéadfar iad a mhaoiniú faoin nglao sin ar thograí i ngeall ar shrianta buiséadacha;

féadfaidh sé go bhfaighidh siad tacaíocht ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, ón gCiste Comhtháthaithe, ó Chiste Sóisialta na hEorpa+ nó ó Chiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe, i gcomhréir le mír 5 d'Airteagal [67] de Rialachán (AE) XX [Rialachán na bhForálacha Coiteanna] agus Airteagal [8] de Rialachán (AE) XX [maoiniú, bainistiú agus faireachán ar an gComhbheartas Talmhaíochta], ar choinníoll go mbíonn na gníomhaíochtaí sin i gcomhréir le cuspóirí an chláir lena mbaineann. Beidh feidhm ag rialacha an Chiste a bhfuil an tacaíocht á soláthar aige.

Airteagal 24

Soláthar comhpháirteach

1.  I dteannta fhorálacha [Airteagal 165] den Rialachán Airgeadais, féadfaidh an Coimisiún agus/nó an Ghníomhaireacht nósanna imeachta soláthair comhpháirteacha a thabhairt i gcrích le Gníomhaireacht Spáis na hEorpa nó le heagraíochtaí idirnáisiúnta eile a bhfuil baint acu le comhpháirteanna an Chláir a chur chun feidhme.

2.  Beidh feidhm ag na rialacha soláthair is infheidhme in [Airteagal 165] den Rialachán Airgeadais de réir analaí, ar choinníoll go gcuirfear na forálacha nós imeachta is infheidhme maidir leis na hinstitiúidí an Aontais i bhfeidhm i gcás ar bith.

Airteagal 25

Leasanna slándála riachtanacha a chosaint

I gcás inar gá chun leas slándála riachtanach an Aontais agus na mBallstát a chosaint, go háirithe maidir leis an ngá sláine agus athléimneacht chórais an Aontais a chaomhnú, mar aon le féinriail an bhoinn thionsclaíoch ar a bhfuil siad ag brath, leagfaidh an Coimisiún síos na coinníollacha incháilitheachta riachtanacha is infheidhme maidir leis an soláthar, na deontais nó na duaiseanna a chumhdaítear leis an Teideal seo. Tabharfar aird ar leith, chun na críche sin, ar an ngá le gnóthais incháilithe a bhunú i mBallstát, chun tiomantas a thabhairt aon ghníomhaíocht ábhartha a dhéanamh laistigh den Aontas ▌. Áireofar na coinníollacha sin sna doiciméid a bhaineann leis an soláthar, deontas nó duais, de réir mar is infheidhme. I gcás soláthair, beidh feidhm ag na coinníollacha maidir le saolré iomlán an chonartha a eascraíonn as sin.

Airteagal 26

Leasanna airgeadais an Aontais a chosaint

I gcás ina mbeidh tríú tír rannpháirteach sa Chlár de thoradh cinneadh faoi chomhaontú idirnáisiúnta nó de bhua aon ionstraim dhlí eile, tabharfaidh an tríú tír na cearta agus an rochtain is gá don oifigeach údarúcháin atá freagrach, ▌ do OLAF agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa chun go bhféadfaidh gach ceann díobh a gcuid inniúlachtaí féin a fheidhmiú ar dhóigh chuimsitheach. I gcás OLAF, beidh an ceart iniúchtaí a dhéanamh, seiceálacha agus iniúchtaí ar an láthair san áireamh, ar na cearta sin, dá bhforáiltear i Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le hiniúchtaí arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) ▌.

TEIDEAL IV

RIALACHAS AN CHLÁIR

Airteagal 27

Prionsabail an rialachais

Bunófar rialachas an Chláir ar na prionsabail seo a leanas:

(a)  dáileadh soiléir cúraimí agus freagrachtaí idir na heintitis atá bainteach le cur chun feidhme gach comhpháirte agus birt den Chlár, go háirithe idir na Ballstáit, an Coimisiún, an Ghníomhaireacht, Gníomhaireacht Spáis na hEorpa agus an Eagraíocht Eorpach chun Sochar a bhaint as Satailítí Meitéareolaíochta, ag tógáil ar a n-inniúlacht faoi seach agus ag seachaint aon fhorluí ó thaobh cúraimí agus freagrachtaí de;

(aa)  oiriúnacht an struchtúir rialachais do riachtanais shonracha gach comhpháirte agus birt den Chlár de réir mar is cuí;

(b)  rialú láidir ar an gClár, lena n-áirítear go gcloíonn gach eintiteas go docht le costas, sceideal agus feidhmíocht ina róil agus cúraimí faoi seach i gcomhréir leis an Rialachán seo;

(c)  bainistiú trédhearcach agus costéifeachtúil;

(cc)  leanúnachas seirbhíse agus leanúnachas an bhonneagair is gá, lena n-áirítear cosaint ar bhagairtí ábhartha;

(d)  riachtanais úsáideoirí na sonraí, faisnéise agus na seirbhísí arna soláthar ag comhpháirteanna an Chláir a chur san áireamh ar bhonn córasach agus struchtúrtha, mar aon le héabhlóidí gaolmhara eolaíochta agus teicneolaíochta ▌;

(e)  iarrachtaí leanúnacha maidir le rioscaí a rialú agus a laghdú.

Airteagal 28

Ról na mBallstát

1.  Féadfaidh na Ballstáit a bheith rannpháirteach sa Chlár. Déanfaidh na Ballstáit a ghlacfaidh páirt sa Chlár rannchuidiú trí mheán a gcuid inniúlacht, eolas agus cúnamh teicniúil, go háirithe i réimse na sábháilteachta agus na slándála agus, agus/nó, i gcás inarb iomchuí nó inar féidir, trí na sonraí, an fhaisnéis, na seirbhísí agus an bonneagar atá ina seilbh acu nó atá lonnaithe ar a gcríoch a chur ar fáil don Aontas, lena n-áirítear trí rochtain éifeachtúil saor ó bhacainní a áirithiú mar aon le húsáid sonraí in-situ agus oibriú i gcomhar leis an gCoimisiún chun infhaighteacht na sonraí in-situ a bhíonn de dhíth ar an gClár a fheabhsú, agus ceadúnais agus oibleagáidí is infheidhme á gcur san áireamh.

2.  Féadfaidh an Coimisiún, trí chomhaontuithe ranníocaíochta, cúraimí sonracha a chur de chúram ar eagraíochtaí ó na Ballstáit, i gcás inar ainmnigh na Ballstáit lena mbaineann na heagraíochtaí sin. Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomh cur chun feidhme, ag gníomhú dó i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 107(2), na cinntí ranníocaíochta i dtaca leis na comhaontuithe ranníocaíochta.

2a.  I gcúinsí áirithe a bhfuil údar cuí leo, féadfaidh an Ghníomhaireach, i gcás na gcúraimí dá dtagraítear in Airteagal 30, trí bhíthin comhaontuithe ranníocaíochta, cúraimí sonracha a chur de chúram ar eagraíochtaí ó na Ballstáit, i gcás inar ainmnigh na Ballstáit lena mbaineann iad.

2aa.   Déanfaidh na Ballstáit na bearta uile is gá chun feidhmiú rianúil an Chláir a áirithiú ▌, lena n-áirítear trí chuidiú a thabhairt, ar an leibhéal leormhaith, na minicíochtaí is gá don chlár seo a chosaint.

2b.  Féadfaidh na Ballstáit agus an Coimisiún obair i gcomhar le chéile chun glacadh na sonraí, na faisnéise agus na seirbhísí arna soláthar ag an gclár a dhéanamh níos leithne.

2c.  I ngach cás inar féidir, beidh ranníocaíocht na mBallstát le Fóram na nÚsáideoirí dá dtagraítear in Airteagal 107 bunaithe ar chomhairliúchán córasach agus comhordaithe le pobail na n-úsáideoirí deiridh ar an leibhéal náisiúnta, go háirithe i dtaca le Galileo, EGNOS agus Copernicus

3.  Oibreoidh na Ballstáit agus an Coimisiún i gcomhar le chéile d’fhonn an chomhpháirt in-situ agus na seirbhísí calabrúcháin ar talamh is gá le haghaidh ghlacadh na gcóras spáis a fhorbairt, agus úsáid phoitéinseal iomlán na dtacar sonraí in-situ agus tagartha a éascú, agus tógáil á déanamh ar na hacmhainneachtaí atá ann cheana.

4.  I réimse na slándála, déanfaidh na Ballstáit na cúraimí dá dtagraítear in Airteagal 34(4).

Airteagal 29

Ról an Choimisiúin

1.  Ar an gCoimisiún a bheidh an fhreagracht fhoriomlán an Clár a chur chun feidhme, lena n-áirítear i réimse na slándála, gan dochar do shainchumais na mBallstát i réimse na slándála náisiúnta. Cinnfidh sé, i gcomhréir leis an Rialachán seo, na tosaíochtaí agus éabhlóid fhadtéarmach an Chláir, i gcomhréir leis na ceanglais úsáideora, agus déanfaidh sé maoirseacht ar an gcur chun feidhme, gan dochar do thionchar an Chláir ar bheartais eile de chuid an Aontais.

2.  Bainisteoidh an Coimisiún aon chomhpháirt aon fho-chomhpháirt den Chlár ▌ nach gcuirfear de chúram ar eintiteas eile, go háirithe GOVSATCOM, NEO, aimsir spáis agus na gníomhaíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 54(d).

3.  Áiritheoidh sé leithroinnt shoiléir na gcúraimí agus na bhfreagrachtaí idir na heintitis éagsúla a bhfuil baint acu leis an gClár agus déanfaidh sé comhordú ar ghníomhaíochtaí na n-eintiteas sin. Áiritheoidh an Coimisiún freisin, maidir leis na heintitis ar fad a gcuirfear cúram orthu agus a mbeidh baint acu leis an gclár, go gcosnóidh siad leas an Aontais, go ráthóidh siad bainistiú fónta chistí an Aontais agus go gcomhlíonfaidh siad an Rialachán Airgeadais agus an Rialachán seo.

3a.  Tabharfaidh an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta maidir leis an gCreat Airgeadais i gcrích leis an nGníomhaireacht agus, aird á tabhairt ar Chomhaontú Réime 2004, le Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, mar a fhoráiltear dó in [Airteagal 130] den Rialachán Airgeadais agus dá dtagraítear in Airteagal 31a.

4.  Más gá ar mhaithe le feidhmiú rianúil an Chláir agus soláthar rianúil na seirbhísí arna soláthar ag comhpháirteanna an Chláir, déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha tarmligthe, na ceanglais ardleibhéil a chinneadh le haghaidh éabhlóid na gcomhpháirteanna sin agus na seirbhísí a sholáthraíonn siad tar éis dul i gcomhairle le húsáideoirí agus leis na geallsealbhóirí ábhartha eile uile, lena n-áirítear an earnáil iartheachtach, agus le haghaidh chur chun feidhme na gcomhpháirteanna agus na seirbhísí sin. Agus na ceanglais ardleibhéil sin á gcinneadh aige, ní dhéanfaidh an Coimisiún an leibhéal slándála ginearálta a laghdú agus comhlíonfaidh sé riachtanas comhoiriúnachta siarghabhálaí.

Déanfar na gníomhartha tarmligthe sin a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 21.

5.  Déanfaidh an Coimisiún ▌á áirithiú go ndéanfaí glacadh agus úsáid na gcóras agus na seirbhísí arna soláthar ag comhpháirteanna an Chláir sna hearnálacha poiblí agus príobháideacha a chur chun cinn agus a uasmhéadú, gan dochar do chúraimí na Gníomhaireachtaí nó eintitis iontaoibhe eile, lena n-áirítear trí thacú le forbairt iomchuí na seirbhísí sin agus comhéadain atá áisiúil don úsáideoir, agus trí thimpeallacht chobhsaí fhadtéarmach a chothú. Forbróidh sé sineirgíochtaí iomchuí idir feidhmchláir na gcomhpháirteanna éagsúla den Chlár. Áiritheoidh sé comhlántacht, comhsheasmhacht, sineirgíochtaí agus naisc idir an Clár agus gníomhaíochtaí agus cláir eile de chuid an Aontais.

6.  I gcás inarb iomchuí, áiritheoidh an Coimisiún comhleanúnachas na ngníomhaíochtaí a dhéanfar i gcomhthéacs an Chláir le gníomhaíochtaí a dhéanfar i ▌ réimse an spáis ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal idirnáisiúnta nó ar leibhéal an Aontais. Spreagfaidh sé comhar idir na Ballstáit agus, nuair is ábhartha don Chlár, éascóidh sé cóineasú a n-acmhainneachtaí teicneolaíochta agus a bhforbairtí i réimse an spáis. Chuige sin, rachaidh an Coimisiún, i gcás inarb iomchuí agus ina réimse inniúlachta, i gcomhar leis an nGníomhaireacht agus le Gníomhaireacht Spáis na hEorpa.

7.  Cuirfidh an Coimisiún an Coiste dá dtagraítear in Airteagal 107 ar an eolas maidir le torthaí eatramhacha agus torthaí deiridh na meastóireachta a dhéanfar ar aon tairiscintí soláthair agus ar aon chonarthaí le heintitis phoiblí agus le heintitis phríobháideacha, lena n-áirítear fochonarthaí.

Airteagal 30

Ról na Gníomhaireachta

1.  Beidh na cúraimí seo a leanas ar an nGníomhaireacht:

(a)  áiritheoidh sí, tríd an mBord um Chreidiúnú Slándála, creidiúint slándála na gcomhpháirteanna uile den Chlár i gcomhréir le Caibidil II de Theideal V;

(b)  déanfaidh sí cúraimí eile dá dtagraítear in Airteagal 34(2) agus (3);

(c)  déanfaidh sí gníomhaíochtaí cumarsáide, forbartha margaidh agus cur chun cinn ▌i dtaca leis na seirbhísí arna soláthar ag Galileo agus ag EGNOS, go háirithe gníomhaíochtaí a bhaineann le húsáid sa mhargadh agus le comhordú riachtanais na n-úsáideoirí;

(ca)  déanfaidh sí gníomhaíochtaí cumarsáide, cur chun cinn agus forbartha margaidh i dtaca le sonraí, faisnéis agus seirbhísí arna soláthar ag Copernicus, gan dochar do na gníomhaíochtaí arna ndéanamh ag eintitis eile ar a gcuirfear cúram agus ag an gCoimisiún;

(d)  saineolas ▌ a sholáthar don Choimisiún, lena n-áirítear maidir leis na tosaíochtaí iartheachtacha taighde a bhaineann leis an spás a ullmhú.

2.  Cuirfidh an Coimisiún na cúraimí seo a leanas de chúram ar an nGníomhaireacht:

(a)  saothrú EGNOS agus Galileo a bhainistiú, lena gcuimsítear na gníomhaíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 43;

(b)  comhordú uileghabhálach ar ghnéithe GOVSATCOM a bhaineann leis an úsáideoir, i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, le heintitis eile, le gníomhaireachtaí ábhartha de chuid an Aontais agus le SEGS i gcás misin agus oibríochtaí bainistithe géarchéime;

(c)  cur chun feidhme gníomhaíochtaí a bhaineann le forbairt feidhmchlár iartheachtach bunaithe ar chomhpháirteanna an Chláir, lena n-áirítear eilimintí bunúsacha agus feidhmchláir chomhtháite bunaithe ar na sonraí agus na seirbhísí arna soláthar ag Galileo, EGNOS agus Copernicus, lena n-áirítear, i gcás inar cuireadh cistiú ar fáil do na gníomhaíochtaí sin i gcomhthéacs chlár Fhís Eorpach, arna mbunú le Rialachán xx nó, i gcás inar gá, chun na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 4(1)(b);

(d)  déanamh gníomhaíochtaí a bhaineann le húsáid sonraí, faisnéise agus seirbhísí ag úsáideoirí, ar gníomhaíochtaí iad arna soláthar le comhpháirteanna an chláir seachas Galileo agus EGNOS, gan dochar do ghníomhaíochtaí agus seirbhísí Copernicus a chuirfear de chúram ar eintitis eile;

(e)  gníomhaíochtaí sonracha dá dtagraítear in Airteagal 6.

3.  Féadfaidh an Coimisiún, ar bhonn na measúnuithe dá dtagraítear in Airteagal 102(6), cúraimí eile a chur ar an nGníomhaireacht, ar choinníoll nach ndéanfar dúbláil leo ar ghníomhaíochtaí a dhéanfaidh eintitis eile ar a gcuirfear cúram i gcomhthéacs an Chláir agus ar choinníoll gurb é is aidhm leo feabhas a chur ar a éifeachtúla atá cur chun feidhme ghníomhaíochtaí an Chláir.

3a.  Aon uair a chuirfear gníomhaíochtaí de chúram ar an nGníomhaireacht, áiritheofar acmhainní iomchuí airgeadais, daonna agus riaracháin chun iad a chur chun feidhme.

5.  De mhaolú ar Airteagal 62(1) den Rialachán Airgeadais agus faoi réir mheasúnú an Choimisiúin ar chosaint leasanna an Aontais, féadfaidh an Ghníomhaireacht, trí bhíthin comhaontuithe ranníocaíochta, gníomhaíochtaí sonracha a chur de chúram ar eintitis eile, i réimsí a n-inniúlachtaí faoi seach, faoi choinníollacha na bainistíochta indírí a bhfuil feidhm acu maidir leis an gCoimisiún.

Airteagal 31

Ról Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa

1.  Ar choinníoll go gcosnaítear leas an Aontais, cuirfear na cúraimí seo a leanas ar Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa:

(a)  maidir le Copernicus: comhordú ar chomhchuid an spáis agus cur chun feidhme chomhchuid spáis Copernicus, chomh maith le héabhlóid, dearadh, forbairt ▌ agus tógáil bhonneagar spáis Copernicus, lena n-áirítear oibríochtaí an bhonneagair sin agus soláthar ábhartha, ach amháin nuair is eintitis eile a dhéanann an méid sin agus, i gcás inarb iomchuí, rochtain ar shonraí tríú páirtí;

(b)  maidir le Galileo agus EGNOS: éabhlóid córas, dearadh agus forbairt codanna de chuid na talún agus ▌ satailítí, lena n-áirítear tástáil agus bailíochtú;

(c)  maidir le comhpháirteanna uile an Chláir lena ngabhann gníomhaíochtaí réamhtheachtacha taighde agus forbartha ina réimsí saineolais.

1a.  Ar bhonn measúnú ón gCoimisiún, féadfar cúraimí eile a chur ar Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa bunaithe ar riachtanais an Chláir, ar choinníoll nach ndéanfar dúbláil leo ar ghníomhaíochtaí a dhéanfaidh eintiteas eile ar a gcuirfear cúram i gcomhthéacs an Chláir agus ar choinníoll gurb é is aidhm leo feabhas a chur ar a éifeachtúla atá cur chun feidhme ghníomhaíochtaí an Chláir.

4.  Gan dochar don chomhaontú comhpháirtíochta maidir leis an gcreat airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 31a, féadfaidh an Coimisiún nó an Ghníomhaireacht, faoi choinníollacha a chomhaontófar go frithpháirteach, iarraidh ar Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa saineolas teicniúil a sholáthar mar aon leis an bhfaisnéis is gá chun na cúraimí a shanntar dóibh leis an Rialachán seo a dhéanamh.

Airteagal 31a

An comhaontú comhpháirtíochta maidir leis an gcreat airgeadais

1.  Déanfar an méid seo a leanas leis an ▌gcomhaontú comhpháirtíochta maidir leis an gcreat airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 29(3a):

(a)  saineofar go soiléir ann róil, freagrachtaí agus oibleagáidí an Choimisiúin, na Gníomhaireachta agus Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa maidir le gach comhpháirt den Chlár agus leis na sásraí comhordúcháin agus na sásraí rialaithe is gá;

(b)  ceanglófar ar Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa rialacha slándála an Aontais a shainítear sna comhaontuithe slándála arna ndéanamh idir an tAontas, agus a chuid Institiúidí agus Gníomhaireachtaí, agus GES, a chur i bhfeidhm go háirithe maidir le próiseáil faisnéise rúnaicmithe;

(c)  leagfar amach ann na coinníollacha maidir le bainistiú cistí a chuirfear de chúram ar Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa, go háirithe maidir leis an soláthar poiblí, lena n-áirítear rialacha soláthair phoiblí an Aontais a chur i bhfeidhm nuair a dhéantar soláthar in ainm agus thar ceann an Aontais nó rialacha an eintitis ar a gcuirfear cúram a chur i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 154 den Rialachán Airgeadais, nósanna imeachta bainistíochta, na torthaí a bhfuiltear ag súil leo arna dtomhas le táscairí feidhmíochta, na bearta is infheidhme i gcás chur chun feidhme lochtach nó calaoiseach na gconarthaí i dtéarmaí costas, sceidil agus torthaí, mar aon leis an straitéis chumarsáide agus na rialacha maidir le húinéireacht na sócmhainní inláimhsithe agus doláimhsithe uile; beidh na coinníollacha sin i gcomhréir le Teideal III agus Teideal V den Rialachán seo agus leis an Rialachán Airgeadais;

(d)   ceanglófar gurb amhlaidh, aon uair a bhunóidh an Ghníomhaireacht nó Gníomhaireacht Spáis na hEorpa Bord um Thairiscintí a Mheas maidir le gníomhaíocht tairisceana a dhéantar faoin gcomhaontú chomhpháirtíochta maidir leis an gcreat airgeadais, go mbeidh saineolaithe ón gCoimisiún agus, i gcás inarb ábhartha, ón eintiteas eile ar a gcuirfear cúram páirteach mar chomhalta i gcruinnithe an Bhoird um Thairiscintí a Mheas. Beidh an rannpháirtíocht sin gan dochar do neamhspleáchas teicniúil an Bhoird um Thairiscintí a Mheas ▌;

(e)   bunófar na bearta faireacháin agus rialaithe lena n-áireofar, go háirithe, córas réamhaisnéise ar chostais, soláthar córasach faisnéise don Choimisiún nó, i gcás inarb iomchuí, don Ghníomhaireacht i dtaobh costas agus sceidil agus, i gcás ina bhfuil neamhréireacht idir na buiséid bheartaithe, an fheidhmíocht agus an sceideal, gníomhaíocht cheartaitheach lena n-áiritheofaí go ndéanfaí na cúraimí ▌laistigh de ▌na buiséid leithdháilte ▌;

(f)   bunófar prionsabail luacha saothair Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa le haghaidh gach comhpháirt den chlár, a bheidh comhchuimseach leis na coinníollacha faoina gcuirfear na gníomhaíochtaí chun feidhme, agus aird chuí á tabhairt ar chásanna géarchéime agus leochaileachta agus, i gcás inarb iomchuí, beidh an luach saothar sin bunaithe ar fheidhmíocht; ní chumhdófar leis an luach saothair ach forchostais ghinearálta nach bhfuil bainteach leis na gníomhaíochtaí a chuirfidh an tAontas de chúram ar Gníomhaireacht Spáis na hEorpa;

(g)  forálfar go ndéanfaidh Gníomhaireacht Spáis na hEorpa bearta iomchuí chun a áirithiú go gcosnófar leasanna an Aontais agus chun cloí leis na cinntí a dhéanann an Coimisiún maidir le gach comhpháirt i ndáil leis an Rialachán seo a chur i bhfeidhm.

2.  Gan dochar don chomhaontú comhpháirtíochta maidir leis an gcreat airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 31a, féadfaidh an Coimisiún nó an Ghníomhaireacht iarraidh ar Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa saineolas teicniúil a sholáthar mar aon leis an bhfaisnéis is gá chun na cúraimí a shanntar dóibh leis an Rialachán seo a dhéanamh. Déanfar na coinníollacha maidir leis na hiarrataí sin agus lena gcur chun feidhme a chomhaontú go frithpháirteach.

Airteagal 32

Ról EUMETSAT agus eintiteas eile

1.  Féadfaidh an Coimisiún, trí bhíthin comhaontuithe ranníocaíochta, cur chun feidhme, na cúraimí seo a leanas a chur, ina n-iomláine nó i bpáirt, ar eintitis seachas na heintitis sin dá dtagraítear in Airteagal 30 agus Airteagal 31, lena n-áirítear:

(a)  bhonneagar spáis Copernicus nó codanna de a uasghrádú agus a oibriú agus a chuid oibríochtaí a ullmhú agus, i gcás inarb iomchuí, bainistiú a dhéanamh ar an rochtain ar shonraí an mhisin rannchuidithigh, a fhéadfar a chur de chúram ar EUMETSAT;

(b)  cur chun feidhme sheirbhísí Copernicus nó codanna díobh a chur de chúram ar na gníomhaireachtaí, comhlachtaí nó eagraíochtaí ábhartha, agus sealbhú faisnéise tríú páirtí a bhainistiú freisin.

2.  Na critéir chun na heintitis ar ar cuireadh na cúraimí a roghnú, léireoidh siad, go háirithe, a gcumas maidir le leanúnachas agus, i gcás inarb iomchuí, slándáil, na n-oibríochtaí a áirithiú gan suaitheadh, nó leis an méid suaite is lú is féidir, i dtaca le gníomhaíochtaí an Chláir.

2a.  Nuair is féidir, beidh coinníollacha na gcomhaontuithe ranníocaíochta dá dtagraítear sa chéad mhír comhleanúnach le coinníollacha an chomhaontaithe comhpháirtíochta maidir leis an gcreat airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 31a(1).

3.  I gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 107(2), rachfar i gcomhairle le Coiste an Chláir maidir leis an gcinneadh ranníocaíochta i ndáil leis an gcomhaontú ranníocaíochta dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo. Cuirfear Coiste an Chláir ar an eolas roimh ré faoi na comhaontuithe ranníocaíochta a bheidh le tabhairt i gcrích ag an Aontas, arb iad an Coimisiún agus na heintitis dá dtagraítear i mír 1 a bheidh ina n-ionadaithe air.

TEIDEAL V

SLÁNDÁIL AN CHLÁIR

CAIBIDIL I

Slándáil an Chláir

Airteagal 33

Prionsabail na slándála

1.  Bunófar slándáil an Chláir ar na prionsabail seo a leanas:

(a)  taithí na mBallstát i réimse na slándála a chur san áireamh agus spreagadh a fháil ó dhea-chleachtais na mBallstát;

(b)  rialacha slándála ▌ na Comhairle agus an Choimisiúin ▌ a úsáid, lenar bhforáiltear, i measc nithe eile, do dheighilt idir feidhmeanna oibríochtúla agus feidhmeanna a bhaineann le creidiúnú.

2.  Is iad na Ballstáit, agus na Ballstáit amháin, a bheidh freagrach as an tslándáil náisiúnta, amhail dá bhforáiltear in Airteagal 4(2) CAE, agus ní dochar don mhéid sin an Rialachán seo, ná don cheart atá acu a leasanna bunúsacha slándála a chosaint i gcomhréir le hAirteagal 346 CFAE.

Airteagal 34

Rialachas slándála

1.  Le tacaíocht ón nGníomhaireacht, áiritheoidh an Coimisiún, ina réimse inniúlachta, leibhéal ard slándála maidir leis an méid seo a leanas, go háirithe:

(a)  bonneagar, idir bhonneagar ar talamh agus bhonneagar sa spás, a chosaint, agus seirbhísí a sholáthar, go háirithe i gcoinne ionsaithe fisiciúla nó cibearionsaithe, lena n-áirítear cur as do shreafaí sonraí;

(b)  aistrithe teicneolaíochta a rialú agus a bhainistiú;

(c)  na hinniúlachtaí agus an fios gnó arna bhfáil a fhorbairt agus a chaomhnú laistigh den Aontas;

(d)  faisnéis íogair neamh-rúnaicmithe agus rúnaicmithe a chosaint.

Chuige sin, áiritheoidh an Coimisiún go ndéanfar anailís ar rioscaí agus bagairtí i gcás gach ceann de chomhpháirteanna an Chláir. Ar bhonn na hanailíse sin ar rioscaí agus bagairtí, cinnfidh sé, faoi dheireadh na bliana 2023 agus trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, na ceanglais ghinearálta slándála le haghaidh gach comhpháirt den Chlár. Agus sin á dhéanamh aige, cuirfidh an Coimisiún san áireamh tionchar na gceanglas sin ar dhea-fheidhmiú na comhpháirte sin, go háirithe i dtéarmaí costais, bainistiú riosca agus sceidil, agus áiritheoidh sé nach laghdófar leibhéal ginearálta na slándála ná nach mbainfear an bonn d’fheidhmiú an trealaimh atá ann cheana ar bhonn na comhpháirte sin agus cuirfidh sé rioscaí cibearshlándála san áireamh. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3).

I ndiaidh don Rialachán seo teacht i bhfeidhm, déanfaidh an Coimisiún liosta táscach de na gníomhartha cur chun feidhme a bheidh le cur faoi bhráid Choiste an Chláir agus a bheidh le plé aige sa cumraíocht slándála a chur in iúl. Beidh tráthchlár táscach le haghaidh tíolacadh ag gabháil leis an liosta sin.

2.  Is é an t-eintiteas atá freagrach as bainistiú comhpháirte den Chlár a bheidh freagrach as slándáil oibríochtúil na comhpháirte sin ▌ agus, chuige sin, déanfaidh sé anailís ar rioscaí agus bagairtí agus déanfaidh sé na gníomhaíochtaí uile is gá chun slándáil na comhpháirte sin a áirithiú agus chun faireachán a dhéanamh uirthi, go háirithe na sonraíochtaí teicniúla agus na nósanna imeachta oibríochtúla a leagan síos, agus déanfaidh sé faireachán ar a mhéid a chomhlíonann na sonraíochtaí teicniúla agus na nósanna imeachta oibríochtúla sin na ceanglais ghinearálta slándála dá dtagraítear i mír 1. De bhun Airteagal 30, is é an Ghníomhaireacht a bheidh ina eintiteas i gcás Galileo agus EGNOS.

2a.  Bunaithe ar an anailís ar rioscaí agus bagairtí, déanfaidh an Coimisiún, i gcás inarb iomchuí, struchtúr a shainaithint chun faireachán a dhéanamh ar an tslándáil agus chun na treoracha a fhorbraítear faoi chuimsiú Threoir 201x/xxx/CBES a fhorbairt.(21) Oibreoidh an struchtúr i gcomhréir leis na ceanglais slándála dá dtagraítear i mír 1. I gcás Galileo, is é Lárionad Faireacháin Slándála Galileo a bheidh ina struchtúr.

3.  Maidir leis an nGníomhaireacht, déanfaidh sí:

(a)  creidiúnú slándála chomhpháirteanna uile an Chláir a áirithiú i gcomhréir le Caibidil II den Teideal seo agus gan dochar d’inniúlachtaí na mBallstát;

(b)  oibríocht Lárionad Faireacháin Slándála Galileo a áirithiú i gcomhréir leis na ceanglais dá dtagraítear i mír 2 agus na treoracha arna bhforbairt faoi raon feidhme Chinneadh 2014/496/CBES;

(c)  na cúraimí a shanntar dó faoi Chinneadh Uimh. 1104/2011/AE a dhéanamh;

(d)  a saineolas teicniúil a sholáthar don Choimisiún mar aon le haon fhaisnéis is gá chun a chúraimí a dhéanamh faoin Rialachán seo.

4.  Maidir leis na Ballstáit, déanfaidh siad:

(a)  bearta atá coibhéiseach ar a laghad leis na bearta is gá chun bonneagair chriticiúla Eorpacha a chosaint de réir bhrí Threoir 2008/114/CE ón gComhairle an 8 Nollaig 2008 maidir le bonneagair criticiúla Eorpacha a aithint agus a ainmniú agus measúnú a dhéanamh ar an ngá atá ann a gcosaint a fheabhsú(22) agus coibhéiseach leis na bearta is gá chun a mbonneagair chriticiúla náisiúnta féin a chosaint d'fhonn cosaint an bhonneagair ar talamh ar cuid lárnach é den Chlár é agus atá lonnaithe ar a gcríoch, an chosaint sin a áirithiú;

(b)  na cúraimí maidir le creidiúnú slándála dá dtagraítear in Airteagal 41 a dhéanamh.

5.  Na heintitis a bhfuil baint acu leis an gClár, déanfaidh siad na bearta uile ▌ is gá, i bhfianaise na saincheisteanna a shainaithneofar san anailís ar rioscaí, chun slándáil an Chláir a áirithiú.

Airteagal 34a

Slándáil na gcóras agus na seirbhísí a imlonnaítear

Aon uair is féidir le feidhmiú na gcóras difear a dhéanamh do shlándáil an Aontais nó a Bhallstát, beidh feidhm ag na nósanna imeachta a leagtar amach i gCinneadh XXXX/XX/CBES ón gComhairle.

CAIBIDIL II

Creidiúnú slándála

Airteagal 35

An tÚdarás um Chreidiúnú Slándála

Is é an Bord um Chreidiúnú Slándála arna bhunú laistigh den Ghníomhaireacht an t-údarás um chreidiúnú slándála do chomhpháirteanna uile an Chláir.

Airteagal 36

Prionsabail ghinearálta an chreidiúnaithe slándála

Déanfar gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála le haghaidh chomhpháirteanna uile an Chláir i gcomhréir leis na prionsabail seo a leanas:

(a)  déanfar gníomhaíochtaí agus cinntí creidiúnaithe slándála i gcomhthéacs na freagrachta comhchoitinne as slándáil an Aontais agus slándáil na mBallstát;

(b)  déanfar iarrachtaí teacht ar chinntí trí chomhthoil laistigh den Bhord um Chreidiúnú Slándála;

(c)  déanfar gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála agus leas á bhaint as cur chuige an mheasúnaithe riosca agus an bhainistithe riosca, agus breathnófar ar na rioscaí a bheidh ann do shlándáil na comhpháirte mar aon leis an tionchar a bheidh aige sin ar chostas nó ar sceideal birt ar bith maidir leis na rioscaí sin a mhaolú, agus é á chur san áireamh an cuspóir gan leibhéal ginearálta slándála na comhpháirte sin a laghdú;

(d)  ní dhéanfaidh ach daoine gairmiúla atá cáilithe go cuí i réimse na gcóras casta creidiúnaithe cinntí creidiúnaithe slándála an Bhoird um Chreidiúnú Slándála a dhéanamh agus a ullmhú, agus beidh imréiteach slándála leordhóthanach ag na daoine sin agus gníomhóidh siad go hoibiachtúil;

(e)  déanfar gach iarracht dul i mbun comhairle leis na páirtithe ábhartha uile a mbeidh leas acu i saincheisteanna slándála don chomhpháirt seo;

(f)  déanfaidh na geallsealbhóirí ábhartha uile sa chomhpháirt na gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála de réir straitéis creidiúnaithe slándála, gan dochar do ról an Choimisiúin;

(g)  ar chinntí áitiúla creidiúnaithe slándála arna ndéanamh ag údaráis náisiúnta chreidiúnaithe slándála ábhartha na mBallstát a bheidh cinntí creidiúnaithe slándála an Bhoird um Chreidiúnú Slándála bunaithe, i gcomhréir leis an bpróiseas a shainítear sa straitéis ábhartha chreidiúnaithe slándála arna sainiú ag an mBord sin;

(h)  áiritheofar le próiseas faireacháin a bheidh buan, trédhearcach agus go hiomlán intuigthe go mbeifear ar an eolas faoi na rioscaí slándála don chomhpháirt, go sainmhíneofar bearta slándála le go laghdófar na rioscaí sin go dtí leibhéal inghlactha i bhfianaise riachtanais slándála an Aontais agus na mBallstát agus le go bhfeidhmeoidh na cláir go rianúil agus go gcuirfear na bearta sin i bhfeidhm i gcomhréir le coincheap na domhanchosanta. Beidh meastóireacht á déanamh go leanúnach ar a éifeachtaí a bheidh na bearta sin. Is mar phróiseas atrialach a dhéanfaidh geallsealbhóirí na comhpháirte an próiseas sin a bhaineann le measúnú riosca slándála agus le bainistiú riosca slándála;

(i)  glacfaidh an Bord um Chreidiúnú Slándála cinntí creidiúnaithe slándála le neamhspleáchas iomlán, lena n-áirítear neamhspleáchas ar an gCoimisiún agus ar na comhlachtaí eile a bheidh freagrach as cur chun feidhme na gcomhpháirte agus as seirbhísí gaolmhara a chur ar fáil, agus neamhspleáchas ar an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus ar Bhord Riaracháin na Gníomhaireachta;

(j)  déanfar na gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála a chur i gcrích ag féachaint go cuí don ghá a bheidh le comhordú leordhóthanach idir an Coimisiún agus na húdaráis a bheidh freagrach as forálacha slándála a chur chun feidhme;

(k)  beidh creidiúnú slándála EGNOS arna dhéanamh ag an mBord um Chreidiúnú Slándála gan dochar do na gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála arna ndéanamh, i gcás na heitlíochta, ag an nGníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta.

Airteagal 37

Cúraimí an Bhoird um Chreidiúnú Slándála

1.  Déanfaidh an Bord um Chreidiúnú Slándála a chúraimí gan dochar do fhreagrachtaí an Choimisiúin ná do na freagrachtaí a chuirtear de chúram ar chomhlachtaí eile de chuid na Gníomhaireachta, go háirithe in ábhair a bhaineann le slándáil, agus gan dochar d'inniúlachtaí na mBallstát maidir le creidiúnú slándála.

2.  Beidh na cúraimí seo a leanas ar Chathaoirleach an Bhoird Creidiúna Slándála:

(a)  straitéis chreidiúnaithe slándála a shainiú agus a fhormheas, ar straitéis í ina leagfar amach an méid seo a leanas:

(i)  raon feidhme na ngníomhaíochtaí is gá chun creidiúnú chomhpháirteanna an Chláir, nó codanna de na comhpháirteanna sin, a dhéanamh agus a chothabháil, mar aon le haon idirnasc idir iad agus aon chóras nó comhpháirt eile;

(ii)  próiseas creidiúnaithe slándála do chomhpháirteanna an Chláir, nó do codanna de na comhpháirteanna sin, agus é mionsonraithe i gcomhréir leis an leibhéal iontaofachta is gá agus na coinníollacha maidir le creidiúnú luaite go soiléir;

(iii)  sceideal creidiúnaithe a bheidh ag teacht le céimeanna chomhpháirteanna an Chláir, go háirithe i dtaca leis an mbonneagar a chur in úsáid, soláthar seirbhísí agus éabhlóid;

(iv)  prionsabail an chreidiúnaithe slándála i gcás líonraí atá nasctha le córais arna mbunú faoi chomhpháirteanna an Chláir nó le haghaidh codanna de na comhpháirteanna sin agus trealamh atá nasctha leis na córais arna mbunú leis na comhpháirteanna sin, a dhéanfaidh eintitis náisiúnta na mBallstát a bheidh inniúil ar ábhair shlándála;

(b)  cinntí creidiúnaithe slándála a dhéanamh, go háirithe i ndáil le lainseálacha satailítí a fhormheas, údarú a thabhairt na córais arna mbunú faoi chomhpháirteanna an Chláir nó gnéithe de na comhpháirteanna sin a oibriú sna cumraíochtaí éagsúla a bhaineann leo agus na seirbhísí éagsúla a sholáthraíonn siad a oibriú, chomh fada leis an gcomhartha sa spás agus an comhartha sin san áireamh, agus i ndáil le húdarú a thabhairt chun na stáisiúin talún a oibriú. Maidir leis na líonraí agus le trealamh atá nasctha leis an tseirbhís PRS dá dtagraítear in Airteagal 44, nó aon seirbhís shlán eile a eascraíonn as comhpháirteanna an Chláir, ní dhéanfaidh an Bord um Chreidiúnú Slándála cinntí ach maidir le comhlachtaí a údarú chun teicneolaíochtaí íogaire PRS, glacadóirí PRS nó modúil slándála PRS a fhorbairt agus a mhonarú, nó aon teicneolaíocht nó trealamh eile is gá a sheiceáil faoi na ceanglais ghinearálta slándála dá dtagraítear in Airteagal 34(1), ag cur san áireamh na comhairle a sholáthróidh na heintitis náisiúnta a bheidh inniúil ar ábhair shlándála agus na rioscaí foriomlána slándála;

(c)  an doiciméadacht uile a bhaineann le creidiúnú slándála a scrúdú agus a fhormheas, ach amháin i gcás doiciméid a bheidh le glacadh ag an gCoimisiún faoi Airteagal 34(1) den Rialachán seo agus Airteagal 8 de Chinneadh Uimh. 1104/2011/AE;

(d)  comhairle a thabhairt don Choimisiún, laistigh dá réimse inniúlachta, chun dréacht-téacsanna a tháirgeadh le haghaidh na ngníomhartha dá dtagraítear in Airteagal 34(1) den Rialachán seo agus in Airteagal 8 de Chinneadh Uimh. 1104/2011/AE, lena n-áirítear chun nósanna imeachta oibríochta slándála (SecOps) a bhunú, agus ráiteas a thabhairt ina mbeidh cur síos ar a sheasamh deiridh;

(e)  an measúnú riosca slándála arna tharraingt suas i gcomhréir leis an bpróiseas faireacháin dá dtagraítear in Airteagal 36(h) a scrúdú agus a fhormheas, agus comhlíonadh na ndoiciméad dá dtagraítear i bpointe (c) den mhír seo agus na ndoiciméad arna dtarraingt suas i gcomhréir le hAirteagal 34(1) den Rialachán seo agus le hAirteagal 8 de Chinneadh Uimh. 1104/2011/AE á gcur san áireamh; agus oibriú i gcomhar leis an gCoimisiún chun bearta maolúcháin riosca a shainiú;

(f)  cur chun feidhme na mbeart slándála a sheiceáil i ndáil le creidiúnú slándála chomhpháirteanna an Chláir trí mheasúnuithe slándála, cigireachtaí, iniúchtaí nó athbhreithnithe a dhéanamh nó a urrú, i gcomhréir le hAirteagal 41(b) den Rialachán seo;

(g)  formhuiniú a dhéanamh ar roghnú na dtáirgí agus na mbeart formheasta a thugann cosaint ar chúléisteacht leictreonach (TEMPEST) agus ar roghnú na dtáirgí formheasta cripteagrafaíochta a úsáidtear chun slándáil a sholáthar do chomhpháirteanna an Chláir;

(h)  an t-idirnasc idir na córais arna mbunú faoi chomhpháirteanna an Chláir nó codanna de na comhpháirteanna sin agus córas eile a fhormheas nó, i gcás inarb ábhartha, páirt a ghlacadh i bhformheas comhpháirteach an idirnaisc sin, i gcomhar leis na heintitis ábhartha atá inniúil ar ábhair shlándála;

(i)  an teimpléad le haghaidh rialú rochtana dá dtagraítear in Airteagal 41(c) a chomhaontú leis an mBallstát ábhartha;

(j)  tuarascálacha riosca a ullmhú agus an Coimisiún, an Bord Riaracháin agus an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a chur ar an eolas faoin measúnú riosca agus comhairle a thabhairt dóibh maidir le roghanna chun déileáil leis an riosca iarmharach a bhaineann le cinneadh ar leith maidir le creidiúnú slándála;

(k)  cúnamh a thabhairt don Chomhairle agus don Ardionadaí, i ndlúthchomhar leis an gCoimisiún, maidir le Cinneadh 2014/496/CBES a chur chun feidhme arna iarraidh sin go sonrach don Chomhairle agus/nó don Ardionadaí;

(l)  na comhairliúcháin is gá a dhéanamh chun na cúraimí atá air a chomhlíonadh;

(m)  a rialacha nós imeachta a ghlacadh agus a fhoilsiú.

3.  Gan dochar do chumhachtaí agus freagrachtaí na mBallstát, bunófar fochomhlacht speisialta a dhéanfaidh ionadaíocht ar na Ballstáit faoi mhaoirseacht an Bhoird um Chreidiúnú Slándála chun na cúraimí seo a leanas, go háirithe, a fheidhmiú:

(a)  bainistiú na n-eochracha eitilte agus eochracha eile atá riachtanach le haghaidh fheidhmiú Galileo;

(b)  bunú agus forfheidhmiú nósanna imeachta le haghaidh córas cuntasaíochta, láimhseáil shlán, stóráil agus dháileadh eochracha PRS a fhíorú.

Airteagal 38

Comhdhéanamh an Bhoird um Chreidiúnú Slándála

1.  Beidh ar an mBord um Chreidiúnú Slándála ionadaí amháin ó gach Ballstát, ionadaí amháin ón gCoimisiún agus ionadaí amháin de chuid Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála (“an tArdionadaí”). Ceithre bliana a bheidh i dtéarma oifige chomhaltaí an Bhoird um Chreidiúnú Slándála, agus beidh an téarma sin in-athnuaite.

2.  Beidh rannpháirtíocht i gcruinnithe an Bhoird um Chreidiúnú Slándála bunaithe ar an bprionsabal ‘ar bhonn riachtanais eolais’. I gcás inarb iomchuí, féadfar cuireadh a thabhairt d’ionadaithe ó Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa agus d’ionadaithe ón nGníomhaireacht nach bhfuil bainteach le creidiúnú slándála freastal ar chruinnithe an Bhoird um Chreidiúnú Slándála mar bhreathnóirí. Ar bhonn eisceachtúil, féadfar cuireadh a thabhairt freisin d’ionadaithe ó Ghníomhaireachtaí de chuid an Aontais, ó thríú tíortha nó ó eagraíochtaí idirnáisiúnta freastal ar na cruinnithe seo mar bhreathnóirí i gcás ábhair a bhaineann go díreach leis na tríú tíortha nó na heagraíochtaí idirnáisiúnta sin, go háirithe ábhair a bhaineann leis an mbonneagar ar leo é nó atá bunaithe ar a gcríoch. Dá bhrí sin, déanfar socruithe maidir le rannpháirtíocht na n-ionadaithe sin ó thríú tíortha nó ó eagraíochtaí idirnáisiúnta agus coinníollacha na rannpháirtíochta sin a leagan síos sna comhaontuithe ábhartha agus comhlíonfaidh siad rialacha nós imeachta an Bhoird um Chreidiúnú Slándála.

Airteagal 39

Rialacha vótála an Bhoird um Chreidiúnú Slándála

Más rud é nach féidir teacht ar chomhthoil de réir na bprionsabal ginearálta dá dtagraítear in Airteagal 36, déanfaidh an Bord um Chreidiúnú Slándála cinntí ar bhonn vótáil tromlaigh cháilithe, i gcomhréir le hAirteagal 16 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. Ní chaithfidh ionadaí an Choimisiúin ná ionadaí an Ardionadaí vóta. Déanfaidh Cathaoirleach an Bhoird um Chreidiúnú Slándála na cinntí a ghlacfaidh an Bord um Chreidiúnú Slándála a shíniú thar ceann an Bhoird um Chreidiúnú Slándála.

Airteagal 40

Cumarsáid agus tionchar chinntí an Bhoird um Chreidiúnú Slándála

1.  Díreofar cinntí an Bhoird um Chreidiúnú Slándála chuig an gCoimisiún.

2.  Coinneoidh an Coimisiún an Bord um Chreidiúnú Slándála ar an eolas ar bhonn leanúnach maidir leis an tionchar a bheidh ag aon chinneadh arna bheartú ag an mBord um Chreidiúnú Slándála maidir le seoladh cuí chomhpháirteanna an Chláir agus maidir le cur chun feidhme na bpleananna chun déileáil le riosca iarmharach. Tabharfaidh an Bord Creidiúna Slándála aon tuairim den sórt sin ón gCoimisiún dá aire.

3.  Coinneoidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas, gan mhoill, maidir le tionchar ghlacadh na gcinntí creidiúnaithe slándála ar sheoladh cuí chomhpháirteanna an Chláir. Má mheasann an Coimisiún go mbeidh éifeacht shuntasach ag cinneadh arna dhéanamh ag an mBord um Chreidiúnú Slándála ar sheoladh cuí na gcomhpháirteanna, mar shampla i dtéarmaí costas, sceidil nó feidhmíochta, cuirfidh sé an méid sin in iúl láithreach do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.

4.  Coinneofar an Bord Riaracháin ar an eolas go tráthrialta faoin dul chun cinn atá á dhéanamh ar obair an Bhoird um Chreidiúnú Slándála.

5.  Ní chuirfidh an amchláir le haghaidh obair an Bhoird um Chreidiúnú Slándála isteach ar an amchlár na ngníomhaíochtaí a sholáthraítear sa chlár oibre dá dtagraítear in Airteagal 100.

Airteagal 41

Ról na mBallstát i gcreidiúnú slándála

Maidir leis na Ballstáit:

(a)  déanfaidh siad an fhaisnéis go léir a mheasann siad a bheith ábhartha chun críocha creidiúnú slándála a tharchur chuig an mBord um Chreidiúnú Slándála;

(b)  ceadóidh siad do dhaoine cuí-údaraithe arna gceapadh ag an mBord um Chreidiúnú Slándála, i gcomhaontú leis na heintitis náisiúnta a bheidh inniúil ar ábhair shlándála agus faoina maoirseacht, rochtain a bheith acu ar aon fhaisnéis agus ar aon limistéar agus/nó ar aon láithreán a bhaineann le slándáil na gcóras a thagann faoina ndlínse, agus déanfar amhlaidh i gcomhréir lena ndlíthe agus lena rialacháin náisiúnta, agus gan aon idirdhealú á dhéanamh ar fhoras náisiúntacht náisiúnaigh na mBallstát, lena n-áirítear rochtain chun críocha cigireachtaí, iniúchtaí agus tástálacha slándála arna gcinneadh ag an mBord um Chreidiúnú Slándála agus lena n-áirítear an próiseas faireacháin i ndáil le rioscaí slándála dá dtagraítear in Airteagal 36(h). Déanfar na hiniúchtaí agus na tástálacha sin i gcomhréir leis na prionsabail seo a leanas:

(i)  leagfar béim ar chúrsaí slándála agus ar bhainistiú éifeachtach riosca laistigh de na heintitis a ndéanfar cigireacht orthu;

(ii)  molfar frithbhearta chun an tionchar sonrach a bheadh ag cailliúint rúndachta, sláine nó infhaighteachta faisnéise rúnaicmithe a mhaolú;

(c)  beidh gach ceann díobh freagrach as teimpléad a cheapadh le haghaidh rialú rochtana, ar teimpléad é ina leagfar amach go hachomair, nó ina liostófar, na limistéir/láithreáin atá le creidiúnú, agus ar teimpléad é a chomhaontófar roimh ré idir na Ballstáit agus an Bord um Chreidiúnú Slándála agus, ar an gcaoi sin, áiritheofar go mbeidh an leibhéal céanna rialaithe rochtana á sholáthar ag na Ballstáit uile;

(d)  beidh siad freagrach, ar leibhéal áitiúil, as creidiúnú slándála láithreán atá suite laistigh dá gcríoch agus ar cuid iad den limistéar um chreidiúnú slándála do chomhpháirteanna an Chláir, agus beidh siad freagrach as tuairisciú don Bhord um Chreidiúnú Slándála chun na críche sin.

CAIBIDIL III

Faisnéis rúnaicmithe a chosaint

Airteagal 42

Faisnéis rúnaicmithe ▌ a chosaint

Faoi raon feidhme an Rialacháin seo:

(a)  maidir le malartú ▌faisnéise rúnaicmithe a bhaineann leis an gClár, beidh sé faoi réir comhaontú idirnáisiúnta a bheith ann idir an tAontas agus tríú tír nó eagraíocht idirnáisiúnta maidir le malartú faisnéise rúnaicmithe nó, i gcás inarb infheidhme, socrú arna dhéanamh idir institiúid nó comhlacht inniúil an Aontais agus údaráis ábhartha tríú tír nó eagraíocht idirnáisiúnta maidir le malartú faisnéise rúnaicmithe, agus beidh sé faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos sa chomhaontú nó sa socrú sin;

(c)  ní fhéadfaidh daoine nádúrtha a bhfuil cónaí orthu i dtríú tíortha ná daoine dlítheanacha atá bunaithe i dtríú tíortha déileáil le faisnéis rúnaicmithe an Aontais Eorpaigh a bhaineann leis an gClár ach amháin i gcás ina mbeidh siad faoi réir rialacháin slándála, sna tíortha sin, lena n-áiritheofar leibhéal cosanta atá coibhéiseach ar a laghad leis an leibhéal cosanta a thugtar faoi rialacha an Choimisiúin maidir le slándáil a leagtar amach i gCinneadh (AE, Euratom) 2015/444 ón gCoimisiún agus faoi rialacha slándála na Comhairle a leagtar amach sna hIarscríbhinní a ghabhann le Cinneadh 2013/488/AE. Saineofar coibhéis na rialachán slándála a chuirtear i bhfeidhm i dtríú tír nó in eagraíocht idirnáisiúnta i gcomhaontú um shlándáil faisnéise, lena n-airítear ábhair shlándála tionsclaíche, a thabharfar i gcrích idir an tAontas agus an tríú tír sin nó an eagraíocht idirnáisiúnta i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 218 CFAE agus Airteagal 13 de Chinneadh 2013/488/AE á chur san áireamh;

(d)  gan dochar d'Airteagal 13 de Chinneadh 2013/488/AE agus do na rialacha lena rialaítear réimse na slándála tionsclaíche mar a leagtar amach i gCinneadh (AE, Euratom) 2015/444, féadfar rochtain a thabhairt do dhuine nádúrtha nó do dhuine dlítheanach, do thríú tír nó d'eagraíocht idirnáisiúnta ar fhaisnéis rúnaicmithe an Aontais Eorpaigh i gcás ina measfar gur gá sin agus de réir gach cáis ar leith, de réir cineál agus inneachar faisnéise den sórt sin, an ghá don fhaighteoir a bheith ar an eolas agus mhéid an bhuntáiste don Aontas.

TEIDEAL VI

Galileo agus EGNOS

Airteagal 43

Bearta incháilithe

Cumhdófar na gníomhaíochtaí incháilithe seo a leanas le saothrú Galileo agus EGNOS:

(a)  bainistiú, oibriú, cothabháil, feabhsú leanúnach, éabhlóid agus cosaint an bhonneagair sa spás, lena n-áirítear uasghráduithe agus bainistíocht dífheidhmeachta;

(b)  bainistiú, oibriú, cothabháil, feabhsú leanúnach, éabhlóid agus cosaint an bhonneagair ar talamh, go háirithe lárionaid agus stáisiúin dá dtagraítear i gCinneadh (AE) 2016/413 nó i gCinneadh (AE) 2017/1406, líonraí, lena n-áirítear uasghráduithe agus bainistíocht dífheidhmeachta;

(c)  forbairt ghlúnta na gcóras amach anseo agus éabhlóid na seirbhísí a sholáthraíonn Galileo agus EGNOS, gan dochar do chinntí amach anseo maidir le peirspictíochtaí airgeadais an Aontais, lena n-áirítear trí riachtanais na ngeallsealbhóirí ábhartha a chur san áireamh;

(ca)  tacaíocht chun feidhmeanna iartheachtacha Galileo agus EGNOS a fhorbairt agus éabhlóid eilimintí bunúsacha agus teicneolaíocha, amhail slis-seiteanna agus glacadóirí atá cumasaithe do Galileo;

(d)  tacaíocht do ghníomhaíochtaí creidiúnaithe agus caighdeánaithe a bhaineann le Galileo agus le EGNOS, go háirithe in earnáil an iompair;

(e)  soláthar leanúnach ▌ na seirbhísí a sholáthraíonn Galileo agus EGNOS agus, i gcomhlántacht le tionscnaimh de chuid na mBallstát agus na hearnála príobháidí, forbairt margaidh na seirbhísí sin, go háirithe, chun na sochair shocheacnamaíocha dá dtagraítear in Airteagal 4(1) a uasmhéadú;

(f)  comhar le córais réigiúnacha nó dhomhanda eile loingseoireachta satailíte, lena n-áirítear chun comhoiriúnacht agus idir-inoibritheacht a éascú;

(g)  ▌ eilimintí chun faireachán a dhéanamh ar iontaofacht na gcóras agus saothrú na gcóras sin, agus feidhmiú na seirbhísí;

(h)  ▌ gníomhaíochtaí a bhaineann le soláthar seirbhísí agus le comhordú leathnú a gcumhdaigh.

Airteagal 44

Seirbhísí arna soláthar ag Galileo

1.  Is iad na seirbhísí a sholáthróidh Galileo:

(a)  seirbhís oscailte Galileo (GOS), a bheidh saor in aisce don úsáideoir agus lena soláthrófar faisnéis suite agus sioncronaithe, arna beartú go príomha le haghaidh feidhmchláir loingseoireachta satailíte ardéilimh le húsáid ag tomhaltóirí;

(b)  seirbhís ardbheachtais (HAS), a bheidh saor in aisce don úsáideoir agus lena soláthrófar, trí shonraí breise arna scaipeadh ar bhanda minicíochta forlíontach, faisnéis suite agus sioncronaithe ardbheachtais, arna beartú go príomha le haghaidh feidhmchláir loingseoireachta satailíte chun críocha gairmiúla nó tráchtála;

(c)  seirbhís fíoraithe comharthaí (SAS), bunaithe ar na cóid chriptithe atá sna comharthaí, arna beartú go príomha le haghaidh feidhmchláir loingseoireachta satailíte chun críocha gairmiúla nó tráchtála;

(d)  seirbhís atá faoi rialáil phoiblí (PRS), a bheidh teoranta d’úsáideoirí atá údaraithe ag an rialtas ▌, le haghaidh feidhmchláir íogaire a éilíonn ardleibhéal leanúnachais seirbhíse, lena n-áirítear i réimse na slándála agus na cosanta, trí chomharthaí láidre criptithe a úsáid; beidh sí saor in aisce do na Ballstáit, don Chomhairle, do SEGS agus, i gcás inarb iomchuí, do ghníomhaireachtaí cuí-údaraithe de chuid an Aontais; déanfar an cheist i dtaobh muirear a ghearradh ar rannpháirtithe eile PRS dá dtagraítear in Airteagal 2 de Chinneadh Uimh. 1104/2011/AE a mheasúnú de réir gach cáis ar leith agus déanfar forálacha iomchuí a shonrú sna comhaontuithe arna dtabhairt i gcrích de bhun Airteagal 3(5) den Chinneadh sin; rialófar PRS i gcomhréir le Cinneadh 1104/2011/AE atá infheidhme maidir leis na Ballstáit, an Chomhairle, an Coimisiún, SEGS agus gníomhaireachtaí an Aontais;

(e)  seirbhís éigeandála (ES), a bheidh saor in aisce do na húsáideoirí agus a chraolfaidh, trí chomharthaí a chur amach, rabhaidh maidir le tubaistí nádúrtha nó éigeandálaí eile i limistéir ar leith; soláthrófar í, i gcás inarb iomchuí, i gcomhar le húdaráis cosanta sibhialta na mBallstát;

(f)  seirbhís uainiúcháin (TS), a bheidh saor in aisce don úsáideoir agus a sholáthraíonn am tagartha cruinn agus stóinsithe agus a ríomhann an t-am uilíoch lárnach, rud a éascaíonn forbairt feidhmchlár uainiúcháin ar bhonn Galileo agus an úsáid i bhfeidhmchláir chriticiúla.

2.  Beidh Galileo ina chuidiú freisin maidir leis an méid seo a leanas:

(a)  seirbhís chuardaigh agus tarrthála (SAR) chóras COSPAS-SARSAT trí chomharthaí guaise a bhrath a tharchuirtear ó rabhcháin agus trí theachtaireachtaí a chur ar ais chucu trí "nasc aisfhillte";

(b)  seirbhísí faireacháin sláine arna gcaighdeánú ar leibhéal an Aontais nó ar an leibhéal idirnáisiúnta lena n-úsáid ag na seirbhísí sábháilteachta beatha, ar bhonn comharthaí seirbhíse oscailte Galileo agus i gcomhar le EGNOS agus le córais loingseoireachta satailíte eile;

(c)  faisnéis aimsire spáis trí Lárionad Seirbhíse GNSS(23) agus seirbhísí luathrabhaidh arna soláthar trí bhonneagar Galileo ar talamh, arna mbeartú go príomha chun na rioscaí féideartha d’úsáideoirí na seirbhísí arna soláthar ag Galileo agus ag GNSSanna eile a bhaineann ▌leis an spás a laghdú.

Airteagal 45

Seirbhísí arna soláthar ag EGNOS

1.  Ar na seirbhísí a sholáthróidh EGNOS beidh:

(a)  seirbhís oscailte EGNOS (EOS) a bheidh saor in aisce do na húsáideoirí agus lena soláthrófar faisnéis suite agus sioncronaithe, arna beartú go príomha le haghaidh feidhmchláir loingseoireachta satailíte ardéilimh le húsáid ag tomhaltóirí;

(b)  seirbhís rochtana sonraí EGNOS (EDAS), a bheidh saor in aisce d’úsáideoirí agus a sholáthróidh faisnéis suite agus sioncronaithe arna beartú go príomha le haghaidh feidhmchláir loingseoireachta satailíte le húsáid chun críocha gairmiúla nó tráchtála, trína gcuirfear ar fáil feidhmíocht agus sonraí feabhsaithe a mbaineann breisluach níos mó leo ná iad sin a fhaightear trí sheirbhís oscailte EGNOS;

(c)  seirbhís sábháilteachta beatha (SoL) a bheidh saor ó mhuirir dhíreacha don úsáideoir, agus a sholáthróidh faisnéis suite agus sioncronaithe ama a mbainfidh ardleibhéal leanúnachais, infhaighteachta agus cruinnis léi, lena n-áirítear teachtaireacht sláine a thugann foláireamh d'úsáideoirí maidir le comharthaí a dteipeann orthu nó comharthaí as lamháltas a chuireann Galileo agus GNSSanna amach, a threisíonn sé sa limistéar cumhdaigh, arna beartú go háirithe le haghaidh úsáideoirí a bhfuil an tsábháilteacht riachtanach dóibh, go háirithe in earnáil na heitlíochta sibhialta chun críche seirbhísí aerloingseoireachta, de réir chaighdeáin ICAO, nó in earnálacha eile iompair.

2.  Déanfar na seirbhísí dá dtagraítear i mír 1 a sholáthar mar thosaíocht ar chríoch na mBallstát uile atá lonnaithe go geografach san Eoraip, lena n-áirítear chun na críche sin, faoi dheireadh na bliana 2026, an Chipir, na hAsóir, na hOileáin Chanáracha agus Maidéara.

D’fhéadfaí cumhdach geografach EGNOS a shíneadh chuig réigiúin eile den domhan, go háirithe chuig críocha tíortha is iarrthóirí, chuig críocha tríú tíortha atá comhlachaithe leis an Aerspás Eorpach Aonair agus chuig críocha tríú tíortha i mBeartas Comharsanachta na hEorpa, faoi réir féidearthacht theicniúil agus i gcomhréireacht leis na ceanglais slándála dá dtagraítear in Airteagal 34 agus, i gcás na seirbhíse sábháilteachta beatha, ar bhonn comhaontuithe idirnáisiúnta.

3.  Ní chumhdófar costas sínidh den sórt sin, lena n-áirítear na costais ghaolmhara oibríochtúla a bhaineann leis na réigiúin sin go sonrach, ní chumhdófar iad leis an mbuiséad dá dtagraítear in Airteagal 11. Breithneoidh an Coimisiún cláir nó ionstraimí eile chun na gníomhaíochtaí sin a mhaoiniú. Ní chuirfidh síneadh den sórt sin moill ar thairiscint na seirbhísí dá dtagraítear i mír 1 ar fud chríocha na mBallstát atá lonnaithe go geografach san Eoraip.

Airteagal 46

Bearta cur chun feidhme le haghaidh Galileo agus EGNOS

Ar mhaithe le dea-fheidhmiú Galileo agus EGNOS agus a nglacadh ag an margadh, leagfaidh an Coimisiún síos, i gcás inar gá, na bearta is gá chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

(a)  na rioscaí ar gné dhílis iad de reáchtáil Galileo agus EGNOS a bhainistiú agus a laghdú, go háirithe chun leanúnachas gnó a áirithiú;

(b)  na príomhchéimeanna cinnteoireachta chun faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar chur chun feidhme Galileo agus EGNOS a shainiú;

(c)  suíomh na lárionad a bhaineann le bonneagar ar talamh Galileo agus EGNOS a chinneadh i gcomhréir leis na ceanglais slándála, mar thoradh ar phróiseas trédhearcach oscailte, agus feidhmiú na lárionad sin a áirithiú;

(d)  na sonraíochtaí teicniúla agus oibríochtúla a bhaineann leis na seirbhísí dá dtagraítear i bpointe (1)(c), (e) agus (f) agus i bpointe (2)(c) d’Airteagal 44 a chinneadh.

Glacfar na bearta cur chun feidhme i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3).

Airteagal 47

Comhoiriúnacht, idir-inoibritheacht agus caighdeánú

1.  Beidh Galileo agus EGNOS agus na seirbhísí a sholáthraíonn siad comhoiriúnach agus idir-inoibritheach ón taobh teicniúil de, lena n-áirítear ar leibhéal na n-úsáideoirí.

2.  Beidh Galileo agus EGNOS agus na seirbhísí a sholáthraíonn siad comhoiriúnach agus idir-inoibritheach le córais loingseoireachta satailíte eile agus le gnáthmhodhanna loingseoireachta raidió, i gcás ina leagfar síos na ceanglais is gá agus na coinníollacha maidir le comhoiriúnacht agus idir-inoibritheacht i gcomhaontuithe idirnáisiúnta.

TEIDEAL VII

Copernicus

CAIBIDIL I

Forálacha ginearálta

Airteagal 48

Raon feidhme Copernicus

1.  Cuirfear Copernicus chun feidhme trí chur le hinfheistíochtaí ▌a rinneadh roimhe seo, lena n-áirítear infheistíochtaí a rinne geallsealbhóirí amhail Gníomhaireacht Spáis na hEorpa agus EUMETSAT agus, i gcás inarb iomchuí agus cost-éifeachtach, ag tarraingt ar inniúlachtaí náisiúnta nó réigiúnacha na mBallstát agus ag cur san áireamh acmhainneachtaí soláthróirí tráchtála sonraí agus faisnéise inchomparáide, agus an ghá iomaíochas agus forbairt an mhargaidh a chothú, agus deiseanna d’úsáideoirí na hEorpa a uasmhéadú san am céanna.

2.  Cuirfear sonraí agus faisnéis ar fáil faoi Copernicus, ag tógáil ar riachtanais úsáideoirí Copernicus agus bunaithe ar bheartas sonraí atá iomlán, saor in aisce agus oscailte.

2a.  Faoi Copernicus, tacófar le beartais an Aontais agus beartais na mBallstát a fhoirmliú agus a chur chun cinn agus le faireachán a dhéanamh orthu, go háirithe i réimsí an chomhshaoil, an athraithe aeráide, na mara, cúrsaí muirí, an atmaisféir, na talmhaíochta agus na forbartha tuaithe, chaomhnú na hoidhreachta cultúrtha, na cosanta sibhialta, an fhaireacháin ar bhonneagar, an tsábháilteacht agus an tslándáil, mar aon leis an ngeilleagar digiteach, agus é mar aidhm leis an tacaíocht sin an t-ualach riaracháin a laghdú tuilleadh.

3.  Beidh ceithre chomhpháirt in Copernicus, eadhon:

(a)  ▌ fáil sonraí, ina n-áireofar:

–  na Sentinel Copernicus a fhorbairt agus a oibriú;

–  rochtain ar shonraí tríú páirtí maidir le breathnóireacht na Cruinne ón spás;

–  rochtain ar shonraí in situ agus ar shonraí coimhdeacha eile;

(b)  próiseáil sonraí agus faisnéise trí Sheirbhísí Copernicus, lena n-áireofar gníomhaíochtaí chun faisnéis bhreisluacha a ghiniúint chun tacú le faireachán a dhéanamh ar an gcomhshaol, le dearbhú tuairiscithe agus comhlíonta agus le seirbhísí cosanta sibhialta agus slándála▌;

(c)  comhpháirt rochtana agus dáilte sonraí, lena n-áireofar bonneagar agus seirbhísí chun a áirithiú go ndéantar sonraí agus faisnéis Copernicus a fhionnachtain, a bhreathnú, a rochtain, a dháileadh, a shaothrú agus a chaomhnú go fadtéarmach agus ar bhealach atá áisiúil don úsáideoir;

(d)  úsáid na n-úsáideoirí, forbairt margaidh agus fothú acmhainneachta i gcomhréir le hAirteagal 29(5), lena n-áireofar na gníomhaíochtaí, acmhainní agus seirbhísí ábhartha chun Copernicus agus a chuid seirbhísí agus sonraí a chur chun cinn, mar aon le feidhmeanna iartheachtacha gaolmhara agus a bhforbairt ar gach leibhéal chun na sochair shocheacnamaíocha dá dtagraítear in Airteagal 4(1) a uasmhéadú, mar aon le riachtanais na n-úsáideoirí a bhailiú agus a anailísiú.

4.  Le Copernicus, cuirfear comhordú idirnáisiúnta córas breathnóireachta agus malartuithe gaolmhara sonraí chun cinn d'fhonn a ghné dhomhanda agus a chomhlántacht a neartú agus comhaontuithe idirnáisiúnta agus próisis chomhordúcháin ▌ á gcur san áireamh.

CAIBIDIL II

Bearta incháilithe

Airteagal 49

Gníomhaíochtaí incháilithe chun sonraí a fháil

Bearta incháilithe faoi Copernicus, cumhdóidh siad an méid seo a leanas:

(a)  gníomhaíochtaí chun leanúnachas feabhsaithe a sholáthar i dtaca le misin Sentinel atá ann cheana agus chun tuilleadh Sentinel a fhorbairt, a lainseáil, a chothabháil agus a oibriú chun an scóip bhreathnóireachta a leathnú, agus tosaíocht á tabhairt go háirithe ▌ d’acmhainneachtaí breathnóireachta chun faireachán a dhéanamh ar CO2 antrapaigineach agus ar astaíochtaí eile gás ceaptha teasa, lenar féidir faireachán a dhéanamh ar réigiúin pholacha agus lena gcumasaítear feidhmeanna nuálacha comhshaoil i mbainistiú talmhaíochta, foraoise, uisce agus acmhainní muirí, agus maidir leis an oidhreacht chultúrtha;

(b)  bearta chun rochtain a sholáthar ar shonraí tríú páirtí ar sonraí iad is gá chun seirbhísí Copernicus a ghineadh, nó lena n-úsáid ag institiúidí, gníomhaireachtaí, seirbhísí díláraithe an Aontais agus, i gcás inarb iomchuí agus i gcás go bhfuil sé cost-éifeachtach, comhlachtaí poiblí náisiúnta nó réigiúnacha;

(c)  gníomhaíochtaí chun rochtain ar shonraí in situ agus ar shonraí coimhdeacha eile a sholáthar agus a chomhordú, ar sonraí iad a bhfuil gá leo chun sonraí agus faisnéis Copernicus a ghiniúint, a chalabrú agus a bhailíochtú, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí agus costéifeachtach, acmhainneachtaí náisiúnta a úsáid agus dúbláil a sheachaint.

Airteagal 50

Gníomhaíochtaí incháilithe le haghaidh sheirbhísí Copernicus

1.  Áireofar faoi Copernicus bearta a thacóidh leis na seirbhísí seo a leanas:

(a)  faireachán comhshaoil, seirbhísí tuairiscithe agus dearbhaithe comhlíonta lena gcumhdaítear:

–  faireachán ar an atmaisféar chun faisnéis maidir le cáilíocht an aeir a sholáthar, lena gcumhdófar an domhan ar fad, agus béim ar leith á leagan ar leibhéal na hEorpa agus ar chomhdhéanamh an atmaisféir;

–  faireachán ar an muirthimpeallacht chun faisnéis a sholáthar faoi staid agus dinimicí éiceachóras aigéin, muirí agus cósta, agus faoina n-acmhainní agus a n-úsáid;

–  faireachán ar thalamh agus talmhaíocht chun faisnéis a sholáthar faoi chumhdach talún, úsáid talún agus athrú ar úsáid talún, láithreáin oidhreachta cultúrtha, gluaisne talún, limistéir uirbeacha, cainníocht agus cáilíocht uisce intíre, foraoisí, talmhaíocht agus acmhainní nádúrtha eile, bithéagsúlacht agus an crióisféar;

–  faireachán ar an athrú aeráide ▌ chun faisnéis a sholáthar faoi CO2 antrapaigineach agus astaíochtaí gás ceaptha teasa agus ionsúcháin eile, athróga riachtanacha aeráide, athanailísí aeráide, réamhaisnéisí séasúracha, réamh-mheastacháin agus sannadh an athraithe aeráide, faisnéis faoi athruithe Polacha/Artacha, mar aon le táscairí ar scálaí ábhartha ama agus spásúla;

(b)  seirbhís bainistithe éigeandála chun faisnéis a sholáthar mar thacú agus i gcomhordú leis na húdaráis phoiblí a bhfuil baint acu le cosaint shibhialta ▌, a thacaíonn le hoibríochtaí cosanta sibhialta agus le hoibríochtaí freagartha éigeandála (gníomhaíochtaí luathrabhaidh agus acmhainneachtaí freagartha ar ghéarchéimeanna a fheabhsú), agus le gníomhaíochtaí um chosc agus um ullmhacht (anailísí ar riosca agus ar théarnamh) maidir le cineálacha éagsúla tubaistí;

(c)  seirbhís slándála chun tacú le faireachas ar an Aontas agus ar a theorainneacha seachtracha, le faireachas muirí agus le gníomhaíocht sheachtrach an Aontais lena dtugtar freagra ar na dúshláin slándála atá os comhair an Aontais, agus cuspóirí agus gníomhaíochtaí an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála.

2.  I gcás inarb ábhartha, tabharfaidh saineolaithe neamhspleácha seachtracha tacaíocht don Choimisiún, a áiritheoidh ábharthacht na seirbhísí, tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:

(a)  indéantacht theicniúil na gceanglas a chuireann na pobail úsáideoirí in iúl agus a oiriúnaí don fheidhm atá siad a bhailíochtú;

(b)  measúnú a dhéanamh ar na modhanna agus na réitigh a mholtar nó a fhorghníomhaítear chun ceanglais na bpobal úsáideoirí a chomhlíonadh agus chun cuspóirí an Chláir a bhaint amach.

Airteagal 51

Gníomhaíochtaí incháilithe chun sonraí agus faisnéis a rochtain agus a dháileadh ▌

1.  Áireofar in Copernicus bearta chun rochtain fheabhsaithe a sholáthar ar shonraí agus ar fhaisnéis uile Copernicus agus, i gcás inarb iomchuí, soláthrófar bonneagar agus seirbhísí breise chun dáileadh agus úsáid na sonraí agus na faisnéise sin, agus chun rochtain orthu, a chothú.

2.  I gcás ina mbeidh sonraí Copernicus nó faisnéis Copernicus íogair ó thaobh na slándála de de réir Airteagail 12 go 16 de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1159/2013 ón gCoimisiún(24), féadfaidh an Coimisiún an soláthar, maoirseacht ar an bhfáil, agus dáileadh na sonraí agus na faisnéise sin agus rochtain orthu, an méid sin a chur de chúram ar eintitis muiníneach amháin nó níos mó. Déanfaidh na heintitis sin clár d'úsáideoirí creidiúnaithe a bhunú agus a chothabháil agus tabharfaidh siad rochtain ar na sonraí srianta trí shreabhadh oibre deighilte.

CAIBIDIL III

Beartas sonraí Copernicus

Airteagal 52

Beartas sonraí Copernicus agus beartas faisnéise Copernicus

1.  Soláthrófar sonraí Copernicus agus faisnéis Copernicus d'úsáideoirí faoin mbeartas sonraí saor in aisce, iomlán agus oscailte seo thíos:

(a)  féadfaidh úsáideoirí Copernicus, ar bhonn saor agus domhanda, sonraí Copernicus agus faisnéis Copernicus uile a atáirgeadh, a dháileadh, a chur in iúl don phobal, a oiriúnú agus a mhodhnú agus iad a chur le chéile le sonraí agus faisnéis eile;

(b)  beidh na teorainneacha seo a leanas leis an mbeartas sonraí saor in aisce, iomlán agus oscailte:

(i)  déanfar formáidí, tráthúlacht agus gnéithe leata shonraí Copernicus agus fhaisnéis Copernicus a réamh-shainiú;

(ii)  cloífear le coinníollacha ceadúnúcháin sonraí tríú páirtí agus faisnéise tríú páirtí arna n-úsáid chun faisnéis faoi sheirbhísí Copernicus a sholáthar i gcás inarb infheidhme;

(iii)  na teorainneacha slándála ar toradh iad ar na ceanglais slándála ghinearálta dá dtagraítear in Airteagal 34(1);

(iv)  – áiritheofar cosaint in aghaidh riosca i dtaca le suaitheadh ar an gcóras a sholáthraíonn nó a chuireann sonraí Copernicus agus faisnéis Copernicus ar fáil agus i dtaca le suaitheadh ar na sonraí féin;

(v)  áiritheofar cosaint na rochtana iontaofa ar shonraí Copernicus agus ar fhaisnéis Copernicus le haghaidh úsáideoirí Eorpacha.

2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 105 maidir leis na forálacha sonracha chun mír 1 a fhorlíonadh, i dtaca leis na sonraíochtaí agus na coinníollacha agus na nósanna imeachta maidir le rochtain ar shonraí Copernicus agus ar fhaisnéis Copernicus agus a n-úsáid.

3.  Eiseoidh an Coimisiún ceadúnais agus fógraí le haghaidh rochtain agus úsáid shonraí Copernicus, lena n-áirítear clásail na haitreabúideachta, i gcomhréir le beartas sonraí Copernicus mar a leagtar amach sa Rialachán seo é, agus na gníomhartha tarmligthe is infheidhme faoi mhír 2.

TEIDEAL VIII

COMHPHÁIRTEANNA EILE AN CHLÁIR

CAIBIDIL I

SSA

ROINN I

SST

Airteagal 53

Raon feidhme SST

1.  Tacóidh fo-chomhpháirteanna SST leis na gníomhaíochtaí seo a leanas:

(a)  bunú, forbairt agus oibriú líonra braiteoirí SST ar talamh agus/nó sa spás de chuid na mBallstát, lena n-áirítear braiteoirí arna bhforbairt trí Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa nó trí earnáil phríobháideach an Aontais, agus braiteoirí de chuid an Aontais arna n-oibriú ar bhonn náisiúnta, chun suirbhé agus rianú a dhéanamh ar réada spáis agus chun catalóg Eorpach de réada spáis a tháirgeadh ▌;

(b)  próiseáil agus anailísiú ar shonraí SST ar an leibhéal náisiúnta d'fhonn an fhaisnéis agus na seirbhísí SST dá dtagraítear in Airteagal 54 a sholáthar;

(c)  soláthar sheirbhísí SST dá dtagraítear in Airteagal 54 do na húsáideoirí dá dtagraítear in Airteagal 55;

(cc)  faireachán ar thionscnaimh agus sineirgíochtaí a lorg leo, ar tionscnaimh iad lena ndéantar forbairt agus imlonnú teicneolaíochtaí chun spásárthaigh a dhiúscairt ag deireadh na saolré oibríochtúla a chur chun cinn, agus forbairt agus imlonnú córas teicneolaíoch chun smionagar spáis a chosc agus a dhíothú, mar aon le faireachán ar shineirgíochtaí le tionscnaimh idirnáisiúnta i réimse an bhainistithe spástráchta agus sineirgíochtaí a lorg leo.

2.   Tabharfaidh comhpháirt SST tacaíocht theicniúil agus riaracháin freisin chun an t-aistriú idir Clár Spáis an Aontais Eorpaigh agus creat tacaíochta SST a bhunaítear le Cinneadh Uimh. 541/2014/AE a áirithiú.

Airteagal 54

Seirbhísí SST

1.  Ar sheirbhísí SST beidh:

(a)  measúnú riosca ar imbhualadh idir spásárthaigh nó idir spásárthach agus smionagar spáis agus foláirimh a d'fhéadfaí a thabhairt maidir le seachaint imbhuailte le linn chéimeanna na lainseála, na fithise luaithe, an ardaithe fithis, oibríochtaí infhithise agus céimeanna diúscairte de mhisin spásárthach;

(b)  ilroinnt, scaradh nó imbhualadh infhithise a bhrath agus a thréithriú;

(c)  measúnú riosca ar athiontráil neamhrialaithe réad spáis agus smionagair spáis isteach in atmaisféar an Domhain agus faisnéis ghaolmhar a ghineadh, lena n-áirítear meastachán ar an amchlár agus suíomh féideartha an imbhuailte a d'fhéadfadh a bheith ann;

(d)  gníomhaíochtaí a fhorbairt mar ullmhúchán don mhéid seo a leanas:

(i)  maolú ar smionagar spáis chun gur lú de a ghinfear, agus

(ii)  feabhsúchán smionagair spáis tríd an smionagar spáis atá ann cheana a laghdú.

2.  Beidh seirbhísí SST saor in aisce, beidh fáil orthu am ar bith gan aon bhriseadh agus cuirfear in oiriúint iad do riachtanais na n-úsáideoirí dá dtagraítear in Airteagal 55.

3.  Ní bheidh na Ballstáit rannpháirteacha, an Coimisiún ná, i gcás inarb ábhartha, an Deasc Thosaigh faoi dhliteanas maidir leis an méid seo a leanas:

(a)  damáiste a eascraíonn as easpa i soláthar sheirbhísí SST nó as briseadh isteach ar an soláthar sin;

(b)  moill ar sholáthar sheirbhísí SST;

(c)  míchruinneas na faisnéise a sholáthraítear trí sheirbhísí SST; nó

(d)  gníomhaíocht a dhéantar mar fhreagairt ar sholáthar sheirbhísí SST.

Airteagal 55

Úsáideoirí SST

1.  Ar úsáideoirí an Aontais beidh:

(a)  Croí-úsáideoirí SST: na Ballstáit, SEGS, an Coimisiún, an Chomhairle agus an Ghníomhaireacht, mar aon le húinéirí agus oibreoirí poiblí agus príobháideacha spásárthach ▌ atá bunaithe san Aontas;

(b)  úsáideoirí SST nach bunúsáideoirí iad: eintitis phoiblí agus phríobháideacha eile ▌ atá bunaithe san Aontas.

Beidh rochtain ag bunúsáideoirí SST ar sheirbhísí uile SST dá dtagraítear in Airteagal 54(1).

Féadfaidh úsáideoirí SST nach bunúsáideoirí iad rochtain a fháil ar sheirbhísí SST dá dtagraítear i bpointe (b) go pointe (d) d’Airteagal 54(1)

2.  Ar na húsáideoirí idirnáisiúnta beidh tríú tíortha, eagraíochtaí idirnáisiúnta nach bhfuil a gceanncheathrú san Aontas agus eintitis phríobháideacha nach bhfuil bunaithe san Aontas, faoi na coinníollacha seo a leanas:

(a)  féadfaidh tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta nach bhfuil a gceanncheathrú san Aontas rochtain a fháil ar sheirbhísí SST de bhun Airteagal 8(1a);

(b)  Féadfaidh eintitis phríobháideacha nach bhfuil bunaithe san Aontas rochtain a fháil ar sheirbhísí SST faoi réir comhaontú idirnáisiúnta arna thabhairt i gcrích i gcomhréir le hAirteagal 8(1a) leis an tríú tír ina bhfuil siad bunaithe agus lena ndeonaítear an rochtain sin dóibh.

3.  De mhaolú ar mhír 2 den Airteagal seo, ní cheanglófar aon chomhaontú idirnáisiúnta i gcás ina bhfuil seirbhís SST dá dtagraítear in Airteagal 54(1) ar fáil go poiblí.

4.   Féadfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, forálacha mionsonraithe a ghlacadh maidir leis an rochtain ar sheirbhísí SST agus leis na nósanna imeachta ábhartha. Déanfar na bearta cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3).

Airteagal 56

Rannpháirtíocht na mBallstát

1.  Na Ballstáit ar mian leo a bheith rannpháirteach i soláthar sheirbhísí SST dá dtagraítear in Airteagal 54 lena gcumhdaítear gach fithis, cuirfidh siad togra comhpháirteach aonair faoi bhráid an Choimisiúin ina léireofar comhlíonadh na gcritéar seo a leanas:

(a)  úinéireacht ar bhraiteoirí leordhóthanacha SST atá ar fáil d'fhaireachas agus rianú spáis agus acmhainní daonna an Aontais Eorpaigh lena n-oibriú, nó ar inniúlachtaí leordhóthanach anailísithe oibríochtúla agus próiseála sonraí arna ndearadh go speisialta do SST agus atá ar fáil d'fhaireachas agus rianú spáis an Aontais Eorpaigh, nó rochtain orthu sin;

(b)  measúnú riosca tosaigh slándála ar gach sócmhainn SST arna dhéanamh agus arna bhailíochtú ag an mBallstát ábhartha;

(c)  plean gníomhaíochta lena gcuirtear san áireamh an plean comhordúcháin arna ghlacadh faoi Airteagal 6 de Chinneadh 541/2014/AE, chun na gníomhaíochtaí a leagtar amach in Airteagal 53 den Rialachán seo a chur chun feidhme;

(d)  dáileadh na ngníomhaíochtaí éagsúla i measc na bhfoirne saineolaithe arna n-ainmniú de bhun Airteagal 57;

(e)  na rialacha maidir le roinnt sonraí is gá chun na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 4 a bhaint amach.

Maidir leis na critéir a leagtar amach i bpointe (a) agus i bpointe (b), léireoidh gach Ballstát ar mian leis a bheith rannpháirteach i soláthar seirbhísí SST go gcomhlíonann sé gach ceann de na critéir sin.

Mar a bhaineann leis na critéir a leagtar amach i bpointí c) go pointe e), léireoidh gach Ballstát ar mian leis a bheith rannpháirteach i seachadadh sheirbhísí SST go gcomhlíonann sé na critéir sin i dteannta a chéile.

2.  Measfar go bhfuil na critéir dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b) de mhír 1 comhlíonta ag na Ballstáit rannpháirteacha ar baill iad a n-eintitis náisiúnta ainmnithe den Chuibhreannas arna bhunú i gcomhréir le hAirteagal 7 de Chinneadh Uimh. 541/2014/AE amhail ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.

3.  I gcás nach dtíolacfar togra comhpháirteach i gcomhréir le mír 1, nó i gcás ina measfaidh an Coimisiún nach gcomhlíonann togra comhpháirteach a thíolactar ar an gcaoi sin na critéir dá dtagraítear i mír 1, féadfaidh cúig Bhallstát ▌ar a laghad togra comhpháirteach nua ina léireofar go gcomhlíontar na critéir dá dtagraítear i mír 1 a chur faoi bhráid an Choimisiúin ▌.

4.  Féadfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, na forálacha mionsonraithe a bhaineann leis na nósanna imeachta agus na heilimintí dá dtagraítear i mír 1 go 3, a ghlacadh. Glacfar na bearta cur chun feidhme i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3).

Airteagal 57

Creat eagraíochtúil rannpháirtíocht na mBallstát

1.  Na Ballstáit uile a thíolaic togra a mheas an Coimisiún a bhí i gcomhréir le hAirteagal 56(1) nó a roghnaigh an Coimisiún de bhun an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 56(3), ainmneoidh siad eintiteas náisiúnta bunaithe a bheidh bunaithe ar a gcríoch chun ionadaíocht a dhéanamh orthu. Is údarás poiblí de chuid Ballstáit nó comhlacht poiblí ar a bhfuil sé de chúram an t-údarás poiblí sin a fheidhmiú a bheidh ina Eintiteas Náisiúnta Bunaithe

2.  Na heintitis náisiúnta bhunaithe arna n-ainmniú de bhun mhír 1, tabharfaidh siad comhaontú i gcrích lena gcruthófar comhpháirtíocht SST agus lena leagfar síos na rialacha agus na sásraí don chomhar i dtaca leis na gníomhaíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 53 a chur chun feidhme. Go háirithe, áireofar sa chomhaontú sin na heilimintí a luaitear i bpointe (c) go (e) d'Airteagal 56(1) agus bunú struchtúir bainistithe riosca chun cur chun feidhme na bhforálacha maidir le húsáid agus malartú slán sonraí SST agus faisnéis SST a áirithiú.

3.  Forbróidh na heintitis náisiúnta bhunaithe seirbhísí SST de chuid an Aontais a bheidh ar ardcháilíocht i gcomhréir le plean ilbhliantúil, príomhtháscairí feidhmíochta ábhartha agus ceanglais na n-úsáideoirí, ar bhonn ghníomhaíochtaí na bhfoirne saineolaithe dá dtagraítear i mír 6. Féadfaidh an Coimisiún an plean ilbhliantúil agus na príomhtháscairí feidhmíocht a ghlacadh, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3).

4.  Déanfaidh na hEintitis Náisiúnta Bhunaithe braiteoirí atá ann cheana agus braiteoirí a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo a líonrú chun iad a oibriú ar bhealach comhordaithe agus barrfheabhsaithe d’fhonn catalóg Eorpach coiteann atá cothrom le dáta a bhunú agus a chothabháil, gan dochar do shainchumais na mBallstát i réimse na slándála náisiúnta.

5.  Déanfaidh na Ballstáit rannpháirteacha creidiúnú slándála ar bhonn na gceanglas slándála ginearálta dá dtagraítear in Airteagal 34(1).

6.  Ainmneoidh na Ballstáit rannpháirteacha SST foirne saineolaithe a bheidh i bhfeighil saincheisteanna sonracha a bhaineann leis na gníomhaíochtaí éagsúla SST. Beidh na foirne saineolaithe buan agus is iad eintitis náisiúnta bhunaithe na mBallstát a bhunóidh iad a dhéanfaidh iad a bhainistiú agus foireann a sholáthar dóibh agus féadfar saineolaithe ó gach eintiteas náisiúnta bunaithe a áireamh iontu.

7.  Áiritheoidh eintitis náisiúnta bhunaithe agus foirne saineolaithe go ndéanfar sonraí SST, faisnéis SST agus seirbhísí SST a chosaint.

8.  Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 105 maidir leis na forálacha sonracha, agus rialacha mionsonraithe maidir le feidhmiú chreat eagraíochtúil rannpháirtíocht na mBallstát in SST. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3)

Airteagal 58

Deasc Thosaigh SST

1.  Déanfaidh an Coimisiún, agus moladh na nEintiteas Náisiúnta Bunaithe á chur san áireamh aige, Deasc Thosaigh SST a roghnú ar bhonn an shaineolais is fearr ar shaincheisteanna slándála agus ar sholáthar seirbhíse. Déanfaidh an Deasc Thosaigh sin:

(a)  na comhéadain shlána is gá a chur ar fáil chun faisnéis SST a sholáthar d’úsáideoirí SST, agus a áirithiú go láimhseálfar ar bhealach leormhaith í agus go mbeidh sí inrianaithe;

(b)  tuairisc ▌ ar fheidhmíocht sheirbhísí SST a chur faoi bhráid chomhpháirtíocht SST agus an Choimisiúin;

(c)  an t-aiseolas is gá do chomhpháirtíocht SST a bhailiú chun a áirithiú go n-ailíneofar seirbhísí le hionchais na n-úsáideoirí mar is gá;

(d)  tacú le húsáid na seirbhísí agus an úsáid sin a chur chun cinn agus a spreagadh.

2.  Tabharfaidh na hEintitis Náisiúnta Chomhpháirteacha na socruithe cur chun feidhme is gá i gcríoch le Deasc Thosaigh SST.

ROINN II

Aimsir Spáis agus NEOanna

Airteagal 59

Gníomhaíochtaí Aimsire Spáis

1.  Féadfar tacú leis na gníomhaíochtaí seo a leanas le fo-chomhpháirteanna na haimsire spáis:

(a)  measúnú agus sainaithint riachtanais na n-úsáideoirí sna hearnálacha a sainíodh i mír 2(b) chun a leagan amach cé na seirbhísí aimsire spáis atá le soláthar;

(b)  cur ar fáil seirbhísí aimsire spáis d’úsáideoirí na seirbhísí aimsire spáis, de réir riachtanais agus riachtanais theicniúla na n-úsáideoirí sainaitheanta.

2.  Beidh seirbhísí aimsire spáis ar fáil aon tráth gan aon bhriseadh. Déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha tarmligthe, na seirbhísí sin a roghnú i gcomhréir leis na rialacha seo a leanas:

(a)  cuirfidh an Coimisiún na seirbhísí aimsire spáis atá le cur ar fáil ar leibhéal an Aontais in ord tosaíochta de réir riachtanais na n-úsáideoirí, ullmhacht theicneolaíoch na seirbhísí agus toradh ar mheasúnú riosca.

(b)  le seirbhísí aimsire spáis, féadfar rannchuidiú le gníomhaíochtaí cosanta sibhialta agus le cosaint do raon leathan earnálacha, amhail: an spás, iompar, GNNSanna, eangacha cumhachta leictrí agus cumarsáid.

Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 107(2).

3.  Is le glao ar thairiscintí a roghnófar na heintitis phoiblí nó phríobháideacha a bheidh le seirbhísí aimsire spáis a sholáthar.

Airteagal 60

Gníomhaíochtaí NEO

1.  Féadfar tacú leis na gníomhaíochtaí seo a leanas le fo-chomhpháirteanna NEO:

(a)  mapáil na n-acmhainní atá ag na Ballstáit chun NEOanna a bhrath agus faireachán a dhéanamh orthu;

(b)  cur chun cinn an líonraithe idir saoráidí agus ionaid taighde na mBallstát;

(c)  forbairt na seirbhíse dá dtagraítear i mír 2;

(d)  forbairt gnáthsheirbhíse mearfhreagartha atá in ann NEOnna nua a aimsítear a thréithriú;

(e)  cruthú catalóige Eorpaí de NEOnna.

2.  Féadfaidh an Coimisiún, ina réimse inniúlachta, nósanna imeachta a chur ar bun chun comhordú a dhéanamh, agus comhlachtaí iomchuí na Náisiún Aontaithe rannpháirteach sa chomhordú sin, ar ghníomhaíochtaí an Aontais agus na n-údarás poiblí náisiúnta a bhaineann le cosaint shibhialta, i gcás ina ndéanfar amach go bhfuil NEO ag teacht i ngiorracht don Chruinne.

CAIBIDIL II

GOVSATCOM

Airteagal 61

Raon feidhme GOVSATCOM

Faoi chomhpháirt GOVSATCOM, cumascfar acmhainneachtaí agus seirbhísí cumarsáide satailítí i gcomhthiomsú coiteann acmhainní agus seirbhísí cumarsáide satailítí de chuid an Aontais, agus beidh ceanglais slándála iomchuí ann. Sa chomhpháirt sin beidh:

(a)  forbairt, tógáil agus oibríochtaí bhonneagar chuid na talún dá dtagraítear in Airteagal 66 agus bonneagar spáis féideartha dá dtagraítear in Airteagal 69;

(b)  soláthar na hacmhainneachta, na seirbhísí agus an trealaimh úsáideoirí is gá maidir le cumarsáid satailíte rialtais agus tráchtála chun seirbhísí GOVSATCOM a sholáthar;

(c)  na bearta is gá chun cur le idir-inoibritheacht agus caighdeánú threalamh úsáideoirí GOVSATCOM.

Airteagal 62

Acmhainní agus seirbhísí a sholáthrófar faoi GOVSATCOM

1.  Áiritheofar go soláthrófar acmhainneachtaí agus seirbhísí GOVSATCOM ▌ mar a leagtar síos sa phunann seirbhísí dá dtagraítear i mír 3, i gcomhréir leis na ceanglais oibríochtúla dá dtagraítear i mír 2, leis na ceanglais slándála a bhaineann go sonrach le GOVSATCOM dá dtagraítear in Airteagal 34(1) agus laistigh de theorainneacha na rialacha maidir le comhroinnt agus cur in ord tosaíochta dá dtagraítear in Airteagal 65. Beidh rochtain ar acmhainneachtaí agus seirbhísí GOVSATCOM saor in aisce d’úsáideoirí institiúideacha agus rialtais mura rud é go ndéanann an Coimisiún cinneadh maidir le beartas praghsála i gcomhréir le hAirteagal 65(2).

2.  Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, na ceanglais oibríochtúla maidir le seirbhísí a sholáthrófar faoi GOVSATCOM agus beidh na ceanglais sin i bhfoirm sonraíochtaí teicniúla maidir le cásanna úsáide a bhaineann go háirithe le bainistiú géarchéime, faireachas agus bainistiú príomh-bhonneagar, lena n-áirítear líonraí cumarsáide taidhleoireachta. Beidh na sonraíochtaí oibríochtúla sin bunaithe ar an mion-anailís ar riachtanais úsáideoirí agus cuirfear san áireamh iontu na riachtanais a bhaineann le trealamh agus líonraí úsáideoirí atá ann cheana. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3).

3.  Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, an phunann le haghaidh seirbhísí a sholáthrófar faoi GOVSATCOM i bhfoirm liosta catagóirí acmhainní agus seirbhísí cumarsáide satailíte agus a dtréithe, lena n-áirítear cumhdach, minicíocht, bandaleithead, trealamh úsáideoirí agus gnéithe slándála. Déanfar na bearta sin a nuashonrú go tráthrialta agus beidh siad bunaithe ar na ceanglais oibríochtúla agus slándála dá dtagraítear i mír 1 agus déanfar na seirbhísí a sholáthrófar d’úsáideoirí a chur in ord tosaíochta sna beartais sin i gcomhréir lena ábhartha agus a ríthábhachtaí atá siad. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3).

3a.  Leis an bpunann seirbhísí dá dtagraítear i mír 3, déanfar seirbhísí atá ann cheana agus atá ar fáil ar bhonn tráchtála a chur san áireamh chun nach ndéanfaí saobhadh ar an iomaíochas sa mhargadh inmheánach.

4.  Beidh rochtain ag úsáideoirí GOVSATCOM ar na hacmhainneachtaí agus na seirbhísí a liostaítear sa phunann seirbhísí. Is trí Mhoil GOVSATCOM dá dtagraítear in Airteagal 66 a thabharfar an rochtain sin.

Airteagal 63

Soláthraithe acmhainní agus seirbhísí cumarsáide satailíte

Féadfar na heintitis seo a leanas acmhainní agus seirbhísí cumarsáide satailíte a sholáthar:

(a)  rannpháirtithe GOVSATCOM amhail dá dtagraítear in Airteagal 67, agus

(b)  daoine dlítheanacha atá cuíchreidiúnaithe chun acmhainneachtaí nó seirbhísí satailíte a sholáthar i gcomhréir leis an nós imeachta creidiúnaithe slándála dá dtagraítear in Airteagal 36, a bheidh bunaithe ar na ceanglais slándála ghinearálta ▌ dá dtagraítear in Airteagal 34(1) mar a shainmhínítear do chomhpháirt GOVSATCOM.

Airteagal 64

Úsáideoirí GOVSATCOM

1.  Féadfaidh na heintitis seo a leanas GOVSATCOM a úsáid ar choinníoll gur cuireadh cúraimí orthu a bhaineann le maoirseacht agus bainistiú misean, oibríochtaí agus bonneagar éigeandála mar aon le cinn atá ríthábhachtach ó thaobh na slándála de:

(a)  údarás poiblí de chuid an Aontais nó de chuid Ballstáit nó comhlacht poiblí ar a bhfuil sé de chúram an t-údarás poiblí sin a fheidhmiú,

(b)  duine nádúrtha nó dlítheanach ag gníomhú thar ceann nó faoi rialú eintiteas dá dtagraítear faoi phointe (a).

2.  Beidh úsáideoirí GOVSATCOM cuí-údaraithe ag rannpháirtí dá dtagraítear in Airteagal 67 chun acmhainneachtaí agus seirbhísí GOVSATCOM a úsáid agus comhlíonfaidh siad na ceanglais slándála ghinearálta dá dtagraítear in Airteagal 34(1), mar a shainmhínítear do chomhpháirt GOVSATCOM.

Airteagal 65

Comhroinnt agus cur in ord tosaíochta

1.  Déanfar acmhainneachtaí, seirbhísí agus trealamh úsáideoirí cumarsáide satailíte comhthiomsaithe a chomhroinnt agus a chur in ord tosaíochta idir rannpháirtithe GOVSATCOM ar bhonn anailís ar rioscaí sábháilteachta agus slándála na n-úsáideoirí. Cuirfear san áireamh san anailís bonneagar cumarsáide atá cheana ann agus inrochtaineacht na gcumas atá cheana ann chomh maith lena gclúdach geografach, ar leibhéal an Aontais agus ar leibhéal na mBallstát. Leis an gcomhroinnt agus cur in ord tosaíochta sin, tabharfar tosaíocht d’úsáideoirí de réir a n-ábharthachta agus a gcriticiúlachta.

2.  Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, na rialacha mionsonraithe maidir le comhroinnt agus cur in ord tosaíochta na n-acmhainneachtaí, seirbhísí agus trealaimh úsáideoirí, agus an t-éileamh a mbeifí ag siúl leis le haghaidh na gcásanna úsáide éagsúla, anailís ar rioscaí slándála le haghaidh na gcásanna úsáide sin agus, i gcás inarb iomchuí, cost-éifeachtúlacht á gcur san áireamh aige.

Trí bheartas praghsála a shainmhíniú sna rialacha sin, déanfaidh an Coimisiún a áirithiú nach ndéanfaidh soláthar acmhainneachtaí agus sheirbhísí GOVSATCOM an margadh a shaobhadh agus déanfaidh sé a áirithiú nach mbeidh ganntanas acmhainneachtaí GOVSATCOM ann.

Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3).

3.  I gcás comhroinnt agus an cur in ord tosaíochta acmhainní agus seirbhísí a dhéanfar idir úsáideoirí GOVSATCOM atá údaraithe ag aon rannpháirtí amháin in GOVSATCOM, is é an rannpháirtí a shocróidh agus a chuirfidh chun feidhme iad.

Airteagal 66

Bonneagar agus oibriú chuid na talún

1.  I gcuid na talún beidh an bonneagar is gá chun gur féidir seirbhísí a sholáthar d'úsáideoirí i gcomhréir le hAirteagal 65, go háirithe na Moil GOVSATCOM a sholáthrófar faoin gcomhpháirt sin chun úsáideoirí GOVSATCOM a nascadh le soláthraithe acmhainní agus seirbhísí cumarsáide satailíte. Le cuid na talún agus a hoibriú, comhlíonfar an ceanglas slándála ginearálta dá dtagraítear in Airteagal 34(1), mar a shainmhínítear do chomhpháirt GOVSATCOM.

2.  Socróidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha tarmligthe, suíomh bhonneagar chuid na talún. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(3), agus beidh siad gan dochar do cheart Ballstáit cinneadh a dhéanamh gan aon bhonneagar den sórt sin a óstáil.

Airteagal 67

Rannpháirtithe in GOVSATCOM agus údaráis inniúla

1.  Beidh na Ballstáit, an Chomhairle, an Coimisiún agus an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí ina rannpháirtithe in GOVSATCOM sa mhéid go n-údaróidh siad úsáideoirí GOVSATCOM nó go soláthróidh siad acmhainní cumarsáide satailíte nó suíomhanna de chuid chuid na talún nó cuid de shaoráidí chuid na talún.

I gcás ina n-údaraíonn an Chomhairle, an Coimisiún nó SEGS úsáideoirí GOVSATCOM, nó ina soláthraíonn siad acmhainneachtaí cumarsáide satailíte nó suíomhanna de chuid na talún nó cuid de shaoráidí de chuid na talún, ar chríoch Ballstáit, leis an údarú nó an soláthar sin, ní shárófar neodracht ná forálacha neamhailínithe arna sonrú i ndlí bunreachtúil an Bhallstáit sin.

2.  Ní fhéadfaidh gníomhaireachtaí de chuid an Aontais a bheith ina rannpháirtithe GOVSATCOM ach amháin sa mhéid gur gá chun a gcúraimí a chomhlíonadh agus i gcomhréir leis na rialacha mionsonraithe a leagtar síos i socrú riaracháin arna thabhairt i gcrích idir an ghníomhaireacht lena mbaineann agus an institiúid de chuid an Aontais a dhéanann faireachán uirthi.

3.  Ainmneoidh gach rannpháirtí aon údarás GOVSATCOM amháin.

4.  Áiritheoidh údarás inniúil GOVSATCOM

(a)  go mbeidh úsáid na seirbhísí ag comhlíonadh na gceanglas slándála is infheidhme;

(b)  go socrófar agus go mbainisteofar cearta rochtana úsáideoirí GOVSATCOM;

(c)  go n-úsáidfear agus go mbainisteofar trealamh úsáideoirí agus na naisc chumarsáide agus an fhaisnéis a ghabhann leis i gcomhréir leis na ceanglais slándála is infheidhme;

(d)  go mbunófar pointe teagmhála lárnach chun cúnamh a thabhairt de réir mar is gá i leith tuairisciú rioscaí agus bagairtí slándála, go háirithe brath trasnaíochta leictreamaighnéadach díobhálach a dhéanann difear do sheirbhísí faoin gcomhpháirt sin.

Airteagal 68

Faireachán ar sholáthar GOVSATCOM agus ar an éileamh air

Déanfaidh an Coimisiún faireachán leanúnach ar fhorbairt an tsoláthair, lena n-áirítear acmhainneachtaí GOVSATCOM atá cheana ann ar fithis le haghaidh comhthiomsaithe agus comhroinnte agus an éilimh ar acmhainneachtaí agus seirbhísí GOVSATCOM, agus cuirfidh sé san áireamh rioscaí agus bagairtí nua, chomh maith le forbairtí nua teicneolaíochta, chun an chothromaíocht idir an soláthar agus éileamh sin i gcás sheirbhísí GOVSATCOM a bharrfheabhsú.

TEIDEAL IX

GNÍOMHAIREACHT AN AONTAIS EORPAIGH UM AN gCLÁR SPÁIS

CAIBIDIL I

Forálacha ginearálta maidir leis an nGníomhaireacht

Airteagal 70

Stádas dlí na Gníomhaireachta

1.  Beidh an Ghníomhaireacht ina comhlacht de chuid an Aontais. Beidh pearsantacht dhlítheanach aici.

2.  I ngach ceann de na Ballstáit, beidh an inniúlacht dhlíthiúil is fairsinge a thugtar do dhaoine faoin dlí ag an nGníomhaireacht. Féadfaidh sí, go háirithe, maoin shochorraithe agus maoin dhochorraithe a fháil nó a dhiúscairt agus féadfaidh sí a bheith ina páirtí in imeachtaí dlíthiúla.

3.  Déanfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin ionadaíocht thar ceann na Gníomhaireachta.

Airteagal 71

Suíomh na Gníomhaireachta agus na n-oifigí áitiúla

1.   suíomh na Gníomhaireachta i bPrág (Poblacht na Seice).

2.  Féadfaidh foireann na Gníomhaireachta a bheith lonnaithe i gceann d’ionaid Galileo nó EGNOS bunaithe ar talamh dá dtagraítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2016/413 nó i gCinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2017/1406 ón gCoimisiún, chun gníomhaíochtaí an Chláir dá bhforáiltear sa chomhaontú ábhartha a chur i gcrích.

3.  Ag brath ar riachtanais an Chláir, féadfar oifigí áitiúla a bhunú sna Ballstáit i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 79(2).

CAIBIDIL II

Leagan amach na Gníomhaireachta

Airteagal 72

Struchtúr riaracháin agus bainistíochta

1.  Is éard a bheidh i struchtúr riaracháin agus bainistíochta na Gníomhaireachta:

(a)  an Bord Riaracháin;

(b)  an Stiúrthóir Feidhmiúcháin;

(c)  an Bord um Chreidiúnú Slándála.

2.  Oibreoidh an Bord Riaracháin, an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus an Bord um Chreidiúnú Slándála ▌ i gcomhar le chéile chun oibriú na Gníomhaireachta a áirithiú mar aon le comhordú i gcomhréir leis na nósanna imeachta a shocrófar le rialacha inmheánacha na Gníomhaireachta, amhail rialacha nós imeachta an Bhoird Riaracháin, rialacha nós imeachta an Bhoird um Chreidiúna Slándála, na rialacha airgeadais is infheidhme maidir leis an nGníomhaireacht, na rialacha cur chun feidhme i dtaca le stádas na foirne agus na rialacha lena rialófar rochtain ar dhoiciméid.

Airteagal 73

An Bord Riaracháin

1.  Ar an mBord Riaracháin beidh ionadaí amháin ó gach Ballstát agus triúr ionadaithe ón gCoimisiún, agus beidh cearta vótála acu go léir. Beidh aon chomhalta arna ainmniú ag Parlaimint na hEorpa ar an mBord Rialacháin chomh maith ach ní bheidh aon cheart vótála aige.

2.  Tabharfar cuireadh do Chathaoirleach nó Leas-Chathaoirleach an Bhoird um Chreidiúnú Slándála, ionadaí ón gComhairle, ionadaí ón Ard-Ionadaí agus ionadaí ó Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa freastal ar chruinnithe an Bhord Riaracháin mar bhreathnóirí le haghaidh ábhair a bhaineann leo go díreach, faoi na coinníollacha a leagtar síos i rialacha nós imeachta an Bhoird Riaracháin.

3.  Beidh comhalta malartach ag gach comhalta den Bhord Riaracháin. Déanfaidh an comhalta malartach ionadaíocht ar an gcomhalta nuair a bheidh sé as láthair.

4.  Ainmneoidh gach Ballstát comhalta agus comhalta malartach de chuid an Bhoird Riaracháin agus a gcuid eolais i réimse chúraimí na Gníomhaireachta ▌á chur san áireamh, agus scileanna ábhartha bainistíochta, riaracháin agus buiséadacha á gcur san áireamh. Féachfaidh Parlaimint na hEorpa, an Coimisiún agus na Ballstáit le hathrú a n-ionadaithe ar an mBord Riaracháin a theorannú, chun a áirithiú go mbeidh gníomhaíochtaí an Bhoird leanúnach. Díreoidh na páirtithe uile ar ionadaíocht chothrom idir fir agus mná a bhaint amach ar an mBord Riaracháin.

5.  Ceithre bliana a bheidh i dtéarma oifige chomhaltaí an Bhoird Riaracháin agus a gcomhaltaí malartacha agus beidh an téarma sin in-athnuaite ▌.

6.  I gcás inarb iomchuí, déanfar rannpháirtíocht ionadaithe ó thríú tíortha nó ó eagraíochtaí idirnáisiúnta agus na coinníollacha maidir léi a leagan síos sna comhaontuithe dá dtagraítear in Airteagal 98 agus comhlíonfaidh siad rialacha nós imeachta an Bhoird Riaracháin. Ní bheidh cearta vótála ag na hionadaithe sin.

Airteagal 74

Cathaoirleach an Bhoird Riaracháin

1.  Toghfaidh an Bord Bainistíochta Cathaoirleach agus Leas-Chathaoirleach as na comhaltaí sin sa Bhord a bhfuil cearta vótála acu. Glacfaidh an Leas-Chathaoirleach ionad an Chathaoirligh i gcás ina gcuirfear bac air a dhualgais a chomhlíonadh.

2.  Cúig bliana a mhairfidh téarma oifige an Chathaoirligh agus an Leas-Chathaoirligh, agus beidh an téarma sin in-athnuaite aon uair amháin. Rachaidh an téarma oifige sin in éag i gcás ina scoirfidh an duine sin de bheith ina chomhalta den Bhord Riaracháin.

3.  Beidh sé de chumhacht ag an mBord Riaracháin an Cathaoirleach nó an Leas-Chathaoirleach nó an bheirt acu a chur as oifig.

Airteagal 75

Cruinnithe an Bhoird Riaracháin

1.  Is é an Cathaoirleach a ghairfidh cruinnithe an Bhoird Riaracháin.

2.  Mura gcinnfidh an Cathaoirleach a mhalairt, glacfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin páirt sa phlé. Ní bheidh ceart vótála aige.

3.  Beidh gnáthchruinniú ag an mBord Riaracháin ▌ ar bhonn rialta, dhá uair sa bhliain ar a laghad. Chomh maith leis sin, tiocfaidh an Bord le chéile ar thionscnamh an Chathaoirligh nó ar iarratas aon triain ar a laghad dá chomhaltaí.

4.  Féadfaidh an Bord Riaracháin a iarraidh ar aon duine ar díol spéise a thuairim freastal ar a chuid cruinnithe i gcáil breathnóra. Féadfaidh comhaltaí an Bhoird Riaracháin cúnamh a fháil, faoi réir a rialacha nós imeachta, ó chomhairleoirí nó ó shaineolaithe.

5.  I gcás ina mbaineann an plé le húsáid bonneagair náisiúnta íogair, ▌féadfaidh ionadaithe ó na Ballstáit agus ionadaithe ón gCoimisiún freastal ar chruinnithe agus plé an Bhoird Riaracháin, ar bhonn riachtanais eolais, ach ní ghlacfaidh ach ionadaithe ó na Ballstáit sin a bhfuil an bonneagar sin acu agus ionadaí ón gCoimisiún páirt ▌sa vótáil. I gcás nach mbeidh Cathaoirleach an Bhord Riaracháin ina ionadaí nó ina hionadaí ó Bhallstáit a bhfuil an bonneagar sin aige, cuirfear ionadaithe ó Bhallstát a bhfuil an bonneagar sin aige ina ionad nó ina hionad. I rialacha nós imeachta an Bhoird Riaracháin, leagfar amach na cásanna ina bhféadfaidh feidhm a bheith ag an nós imeachta sin.

6.  Is í an Ghníomhaireacht a chuirfidh rúnaíocht Bhoird Riaracháin ar fáil.

Airteagal 76

Rialacha vótála an Bhoird Riaracháin

1.  Mura bhforáiltear dá mhalairt sa Rialachán seo, glacfaidh an Bord Riaracháin a chuid cinntí trí thromlach de chomhaltaí an Bhoird a bhfuil ceart vótála acu.

Is gá tromlach dhá thrian de na comhaltaí uile ag a mbeidh ceart vótála chun Cathaoirleach agus Leas-Chathaoirleach an Bhoird Riaracháin a thoghadh agus a chur as oifig agus chun an buiséad agus na cláir oibre a ghlacadh, chun na socruithe dá dtagraítear in Airteagal 98(2) agus rialacha slándála na Gníomhaireachta a fhormheas, chun rialacha nós imeacht a ghlacadh, chun na hoifigí áitiúla a chur ar bun agus chun na socruithe óstála dá dtagraítear in Airteagal 92 a fhormheas.

2.  Beidh vóta amháin ag gach ionadaí ó na Ballstáit agus ag gach ionadaí ó gCoimisiúin. I gcás nach mbeidh comhalta áirithe a bhfuil ceart vótála aige i láthair, beidh a chomhalta malartach i dteideal a cheart vótála a fheidhmiú. ▌ Ní ghlacfar cinntí ar bhonn phointe (a) ▌d’Airteagal 77(2)▌ nó ar bhonn Airteagal 77(5) gan vóta fabhrach ó na hionadaithe ón gCoimisiúin, ach amháin i gcás na n-ábhar sin atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V.

3.  Le rialacha nós imeachta an Bhoird Riaracháin bunófar socruithe vótála níos mionsonraithe, go háirithe na coinníollacha faoina bhféadfaidh comhalta gníomhú thar ceann comhalta eile chomh maith le haon riachtanais maidir le córam, de réir mar is iomchuí.

Airteagal 77

Cúraimí an Bhoird Riaracháin

1.  Áiritheoidh an Bord Riaracháin go ndéanfaidh an Ghníomhaireacht an obair ar fad a cuireadh de chúram uirthi faoi na coinníollacha a leagtar amach sa Rialachán seo agus déanfaidh sé aon chinneadh is gá chun na críche sin, gan dochar do na hinniúlachtaí a tugadh don Bhord um Chreidiúnú Slándála maidir leis na gníomhaíochtaí a bhaineann le Caibidil II de Theideal V.

2.  Ina theannta sin, déanfaidh an Bord Riaracháin an méid seo a leanas:

(a)  clár oibre na Gníomhaireachta don chéad bhliain eile a ghlacadh faoin 15 Samhain gach bliain, tar éis dó an chuid den chlár a tharraing an Bord um Chreidiúna Slándála suas i gcomhréir le pointe (b) d’Airteagal 80 a chur isteach ann, gan aon athrú, agus tar éis dó tuairim an Choimisiúin a fháil;

(x)  clár oibre ilbhliantúil na Gníomhaireachta don tréimhse atá faoi chumhdach an chreata airgeadais ilbhliantúil a ghlacadh, faoin 30 Meitheamh ar a dhéanaí de chéad bhliain an chreata airgeadais ilbhliantúil dá bhforáiltear in Airteagal 312 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tar éis dó an chuid sin den chlár a tharraing an Bord um Chreidiúnú Slándála suas i gcomhréir le pointe (a) d’Airteagal 80 a chur isteach ann, gan aon athrú, agus tar éis dó tuairim an Choimisiúin a fháil. Rachfar i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa maidir leis an gclár oibre ilbhliantúil, ar choinníoll gurb é cuspóir an chomhairliúcháin tuairimí a mhalartú agus nach mbeidh toradh an chomhairliúcháin ina cheangal ar an nGníomhaireacht.

(b)  na feidhmeanna buiséadacha dá bhforáiltear in Airteagal 84(5), (6), (10) agus (11) a fheidhmiú;

(c)  an fhormhaoirseacht a dhéanamh ar fheidhmiú Ionad Faireacháin Slándála Galileo dá dtagraítear i bpointe (b) d'Airteagal 34(3);

(d)  socruithe a ghlacadh chun Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain an phobail ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle(25) a chur chun feidhme, i gcomhréir le hAirteagal 94;

(e)  na socruithe dá dtagraítear in Airteagal 98 a fhormheas, tar éis dul i gcomhairle leis an mBord um Chreidiúna Slándála maidir le forálacha na socruithe a bhaineann le creidiúnú slándála;

(f)  na nósanna imeachta teicniúla a ghlacadh is gá chun na cúraimí atá air a dhéanamh;

(g)  an tuarascáil bhliantúil ar ghníomhaíochtaí agus ionchais na Gníomhaireachta a ghlacadh tar éis dó an chuid sin a tharraing an Bord um Chreidiúna Slándála suas i gcomhréir le pointe (c) d’Airteagal 80 a chur isteach inti, gan aon athrú, agus í a chur, faoin 1 Iúil, chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig an gCúirt Iniúchóirí;

(h)  a áirithiú go ndéanfar obair leantach iomchuí maidir le conclúidí agus moltaí na meastóireachtaí agus na n-iniúchtaí dá dtagraítear in Airteagal 102 agus maidir le conclúidí agus moltaí na n-imscrúduithe arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF), agus gach tuarascáil iniúchta inmheánaí nó seachtraí, agus an fhaisnéis ábhartha uile maidir le torthaí na nósanna imeachta meastóireachta a chur chuig an údarás buiséadach;

(i)  dul i gcomhairle leis an Stiúrthóir Feidhmiúcháin maidir leis na comhaontaithe comhpháirtíochta maidir leis an gcreat airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 31(2) agus maidir leis na comhaontuithe rannchuidíochta dá dtagraítear in Airteagal 28(2a) agus Airteagal 30(5) sula síneofar iad;

(j)  rialacha slándála na Gníomhaireachta dá dtagraítear in Airteagal 96 a ghlacadh;

(k)  straitéis frithchalaoise a fhormheas, ar bhonn togra ón Stiúrthóir Feidhmiúcháin;

(l)  na struchtúir eagrúcháin dá dtagraítear i bpointe (n) d'Airteagal 77(1) a fhormheas i gcás inar gá agus ar bhonn tograí ón Stiúrthóir Feidhmiúcháin;

(n)  oifigeach cuntasaíochta a cheapadh, faoi réir na Rialachán Foirne agus na gCoinníollacha Fostaíochta, a bheidh neamhspleách ar fad i gcomhlíonadh a chuid dualgas, agus féadfaidh sé gurb é oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin a bheidh ann;

(o)  a rialacha nós imeachta a ghlacadh agus a fhoilsiú.

3.  Maidir le foireann na Gníomhaireachta, feidhmeoidh an Bord Riaracháin na cumhachtaí a tugadh di le Rialacháin Foirne Oifigigh an Aontais Eorpaigh (“Rialacháin Foirne”) maidir leis an údarás ceapacháin agus le Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile an Aontais maidir leis an údarás a mbeidh sé de chumhacht aige conarthaí fostaíochta a dhéanamh (“cumhachtaí an údaráis ceapacháin”).

Glacfaidh an Bord Riaracháin, i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 110 de na Rialacháin Foirne, cinneadh ar bhonn Airteagal 2(1) de na Rialacháin Foirne agus ar Airteagal 6 de Choinníollacha Fostaíochta Seirbhísigh Eile an Aontais lena dtarmligfear cumhachtaí ábhartha an údaráis cheapacháin chuig an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus lena saineofar na coinníollacha faoinar féidir an tarmligean cumhachtaí sin a chur ar fionraí. Tuairisceoidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin don Bhord Riaracháin maidir le feidhmiú na gcumhachtaí tarmligthe sin. Údarófar an Stiúrthóir Feidhmiúcháin na cumhachtaí sin a fho-tharmligean.

I gcur i bhfeidhm an dara fomhír den mhír seo, i gcás inar gá in imthosca fíoreisceachtúla, féadfaidh an Bord Bainistíochta, trí bhíthin cinneadh, tarmligean chumhachtaí na n-údarás ceapacháin chuig an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus na cumhachtaí sin a d'fho-tharmlig an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a chur ar fionraí go sealadach, agus iad a fheidhmiú é féin nó iad a tharmligean chuig duine dá chomhaltaí nó chuig ball foirne seachas an Stiúrthóir Feidhmiúcháin.

De mhaolú ar an dara fomhír, áfach, ceanglófar ar an mBord Riaracháin na cumhachtaí dá dtagraítear sa chéad fhomhír a tharmligean do Chathaoirleach an Bhoird um Chreidiúna Slándála, ar cumhachtaí iad i dtaca le hearcaíocht, le measúnú agus le hathaicmiú na mball foirne a bheidh i mbun na ngníomhaíochtaí atá cumhdaithe i gCaibidil III agus i dtaca leis na bearta araíonachta a bheidh le glacadh i leith na foirne sin.

Glacfaidh an Bord Riaracháin bearta cur chun feidhme na Rialachán Foirne agus Choinníollacha Fostaíochta na Seirbhíseach Eile i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 110 de na Rialacháin Foirne. Maidir le hearcaíocht, measúnú agus athaicmiú na mball foirne a bheidh i mbun na ngníomhaíochtaí faoi Chaibidil II de Theideal V agus na bearta ábhartha araíonachta a bheidh le glacadh, rachaidh an Bord Riaracháin i gcomhairle leis an mBord um Chreidiúna Slándála roimh an méid sin a dhéanamh agus cuirfidh sé barúlacha an Bhoird sin san áireamh dá réir.

Glacfaidh sé freisin cinneadh lena leagfar síos rialacha maidir le hiasacht saineolaithe náisiúnta chuig an nGníomhaireacht. Sula nglacfaidh sé an cinneadh sin, rachaidh an Bord Riaracháin i gcomhairle leis an mBord um Chreidiúna Slándála maidir le hiasacht saineolaithe náisiúnta a bhfuil baint acu leis na gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála dá dtagraítear i gCaibidil II de Theideal V agus cuirfidh sé a bharúlacha san áireamh go hiomchuí.

4.  Is é an Bord Riaracháin a ainmneoidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus féadfaidh sé síneadh nó deireadh a chur lena théarma oifige i gcomhréir le hAirteagal 89.

5.  Beidh údarás araíonachta ag an mBord Riaracháin ar an Stiúrthóir Feidhmiúcháin maidir lena fheidhmíocht, go háirithe i leith ábhair shlándála atá faoi inniúlacht na Gníomhaireachta, ach amháin maidir le gníomhaíochtaí a dhéanfar i gcomhréir le Caibidil II de Theideal V.

Airteagal 78

An Stiúrthóir Feidhmiúcháin

1.  Is é Stiúrthóir Feidhmiúcháin na Gníomhaireachta a bhainisteoidh í. Beidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin freagrach don Bhord Riaracháin.

Beidh an mhír seo gan dochar d’uathriail agus neamhspleáchas an Bhoird um Chreidiúnú Slándála agus fhoireann na Gníomhaireachta faoina mhaoirseacht i gcomhréir le hAirteagal 82 agus gan dochar do na cumhachtaí a bhronntar ar an mBord Creidiúna Slándála agus ar Chathaoirleach an Bhoird Creidiúna Slándála i gcomhréir le hAirteagal 37 agus le hAirteagal 81 faoi seach.

2.  Gan dochar do chumhachtaí an Choimisiúin agus an Bhoird Riaracháin, beidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin go hiomlán neamhspleách i gcomhlíonadh a chuid dualgas/a cuid dualgas agus ní iarrfaidh sé nó sí ná ní ghlacfaidh sé nó sí treoracha ó aon rialtas ná ó aon chomhlacht eile.

Airteagal 79

Cúraimí an Stiúrthóra Feidhmiúcháin

1.  Déanfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin na cúraimí seo a leanas:

(a)  ionadaíocht a dhéanamh ar an nGníomhaireacht agus an comhaontú dá dtagraítear in Airteagal 31(2), Airteagal 28(2a) agus Airteagal 30(5) a shíniú;

(b)  obair an Bhoird Riaracháin a ullmhú agus páirt a ghlacadh in obair an Bhoird Riaracháin gan aon cheart vótála a bheith aige, faoi réir an dara fomhír d'Airteagal 76;

(c)  cinntí an Bhoird Riaracháin a chur chun feidhme;

(d)  cláir oibre ilbhliantúla agus cláir oibre bhliantúla na Gníomhaireachta a ullmhú agus a chur faoi bhráid an Bhoird Riaracháin lena bhformheas, seachas na codanna sin a ullmhóidh agus a ghlacfaidh an Bord um Chreidiúna Slándála i gcomhréir le pointe (a) agus pointe (b) d’Airteagal 80;

(e)  cláir oibre ilbhliantúla agus bhliantúla a chur chun feidhme, cé is moite de na codanna a chuirfidh Cathaoirleach an Bhoird um Chreidiúna Slándála chun feidhme;

(f)  maidir le gach cruinniú den Bhord Riaracháin, tuarascáil a ullmhú ar dhul chun cinn i dtaca le cur chun feidhme an chláir oibre bhliantúil agus, i gcás inarb ábhartha, an chláir oibre ilbhliantúil, ina gcuirfear, gan aon athrú, an chuid a ullmhóidh Cathaoirleach an Bhoird um Chreidiúnú Slándála a ionchorprú sa tuarascáil sin;

(g)  an tuarascáil bhliantúil maidir le gníomhaíochtaí agus ionchais na Gníomhaireachta cé is moite den chuid a ullmhóidh agus a fhormheasfaidh an Bord um Chreidiúna Slándála, i gcomhréir le pointe (c) d’Airteagal 80 maidir leis na gníomhaíochtaí a bhaineann le Caibidil III, a ullmhú, agus a chur faoi bhráid an Bhoird Riaracháin lena formheas;

(h)  riarachán laethúil na Gníomhaireachta a láimhseáil agus gach beart is gá a dhéanamh, lena n-áirítear treoracha inmheánacha riaracháin a ghlacadh agus fógraí a fhoilsiú, chun a áirithiú go bhfeidhmeoidh an Ghníomhaireacht i gcomhréir leis an Rialachán seo;

(i)  dréachtráiteas ar mheastacháin ioncaim agus chaiteachais na Gníomhaireachta a tharraingt suas i gcomhréir le hAirteagal 84 agus an buiséad a chur chun feidhme i gcomhréir le hAirteagal 85;

(j)  a áirithiú go mbeidh an Ghníomhaireacht, mar oibreoir Ionad Faireacháin Slándála Galileo, in ann freagairt do threoracha a chuirfear ar fáil faoi Chinneadh 2014/496/CFSP agus an ról a chomhlíonadh dá dtagraítear in Airteagal 6 de Chinneadh Uimh. 1104/2011/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle;

(k)  a áirithiú go gcuirfear an fhaisnéis ábhartha go léir i gcúrsaíocht laistigh de struchtúr na Gníomhaireachta dá dtagraítear in Airteagal 72(1), go háirithe maidir leis an tslándáil;

(l)  agus é ag obair i ndlúthchomhar le Cathaoirleach an Bhoird um Chreidiúna Slándála le haghaidh ábhar a bhaineann le gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála a chumhdaítear le Caibidil II de Theideal V den Rialachán seo, struchtúir eagrúcháin na Gníomhaíochta a shocrú agus iad a chur faoi bhráid an Bhoird Riaracháin lena bhformheas; Léireoidh na struchtúir sin tréithe sonracha comhpháirteanna éagsúla an Chláir;

(m)  i leith fhoireann na Gníomhaireachta, na cumhachtaí dá dtagraítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 37(3), a fheidhmiú, a mhéid a bheidh na cumhachtaí sin tarmligthe dó i gcomhréir leis an dara fomhír di;

(n)  a áirithiú go ndéanfar na seirbhísí rúnaíochta agus na hacmhainní go léir atá riachtanach i ndáil le feidhmiú iomchuí a sholáthar don Bhord um Chreidiúnú Slándála, do na comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 37(3) agus do Chathaoirleach an Bhoird um Chreidiúnú Slándála;

(o)  plean gníomhaíochta a ullmhú chun a áirithiú go ndéanfar obair leantach ar thorthaí agus moltaí na meastóireachtaí agus dá dtagraítear in Airteagal 102, ach amháin an chuid sin den phlean gníomhaíochta a bhaineann leis na gníomhaíochtaí atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V, a ullmhú, agus an tuarascáil ar dhul chun cinn a chur faoi bhráid an Choimisiúin dhá uair in aghaidh na bliana ina gcuirfear an chuid a dhréachtaigh an Bord um Chreidiúna Slándála, gan aon athrú, ar tuarascáil í a chuirfear faoi bhráid an Bhoird Riaracháin freisin mar eolas;

(p)  na bearta seo a leanas a dhéanamh chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint:

(i)  bearta coisctheacha in aghaidh na calaoise, an éillithe agus aon ghníomhaíochtaí eile neamhdhleathacha agus feidhm á baint aige as bearta éifeachtúla rialaithe;

(ii)  nuair a bhraithfear neamhrialtachtaí, na suimeanna a íocadh go mícheart a aisghabháil agus, más gá, pionóis riaracháin agus airgeadais a bheidh éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach a chur i bhfeidhm;

(q)  straitéis frithchalaoise don Ghníomhaireacht a tharraingt suas ar straitéis í a bheidh comhréireach i dtaca leis na rioscaí calaoise agus aird á tabhairt ar anailísiú costais is tairbhe na mbeart a bheidh le cur chun feidhme agus a chuirfidh torthaí agus moltaí a d'eascair ó fhiosruithe OLAF san áireamh agus í a chur faoi bhráid an Bhoird Riaracháin lena formheas;

(r)  tuarascálacha a chur ar fáil do Pharlaimint na hEorpa ar chomhlíonadh a dhualgas nó a dualgas nuair a iarrfar sin air nó uirthi. Féadfaidh an Chomhairle a iarraidh ar an Stiúrthóir Feidhmiúcháin tuairisciú faoi chomhlíonadh a dhualgas nó a dualgas.

2.  Cinnfidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin an gá ball foirne amháin nó níos mó a bheith lonnaithe i mBallstát amháin nó níos mó chun cúraimí na Gníomhaireachta a dhéanamh ar bhealach éifeachtúil éifeachtach. Sula gcinnfidh sé oifig áitiúil a chur ar bun, gheobhaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin formheas ón gCoimisiún, ón mBord Riaracháin agus ón mBallstát nó na Ballstáit lena mbaineann. Sonrófar sa chinneadh raon feidhme na ngníomhaíochtaí a bheidh le déanamh san oifig áitiúil ar bhealach lena n-áiritheofar nach mbeidh costais neamhriachtanacha ann agus nach ndúblófar feidhmeanna riaracháin na Gníomhaireachta. D’fhéadfadh sé gur gá comhaontú óstála a dhéanamh leis an mBallstát nó na Ballstáit lena mbaineann. I gcás inar féidir, déanfar an tionchar i dtaca le leithdháileadh foirne agus buiséid a ionchorprú sa dréachtdoiciméad clársceidealaithe aonair dá dtagraítear in Airteagal 84(6).

Airteagal 80

Cúraimí bainistíochta an Bhoird um Chreidiúna Slándála

Seachas na cúraimí dá dtagraítear in Airteagal 37, déanfaidh an Bord um Chreidiúna Slándála, mar chuid de bhainistiú na Gníomhaireachta:

(a)  an chuid sin den chlár oibre ilbhliantúil a ullmhú agus a fhormheas a bhaineann leis na gníomhaíochtaí oibríochtúla atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V agus leis na hacmhainní airgeadais agus daonna is gá chun na gníomhaíochtaí sin a chur i gcrích, agus cuirfidh sé go luath chuig an mBord Riaracháin í ionas go gcuirfear isteach sa chlár oibre ilbhliantúil í;

(b)  an chuid sin den chlár oibre bliantúil a ullmhú agus a fhormheas a bhaineann leis na gníomhaíochtaí oibríochtúla atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V agus leis na hacmhainní airgeadais agus daonna is gá chun na gníomhaíochtaí sin a chur i gcrích, agus cuirfidh sé go luath chuig an mBord Riaracháin í ionas go gcuirfear isteach sa chlár oibre bliantúil í;

(c)  an chuid sin den tuarascáil bhliantúil a ullmhú agus a fhormheas a bhaineann le gníomhaíochtaí agus ionchais na Gníomhaireachta atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V agus leis na hacmhainní airgeadais agus daonna is gá chun na gníomhaíochtaí agus na hionchais sin a chur i gcrích agus a bhaint amach, agus cuirfidh sé go luath chuig an mBord Riaracháin í ionas go gcuirfear isteach sa tuarascáil bhliantúil í;

Airteagal 81

Cathaoirleach an Bhoird um Chreidiúna Slándála

1.  Toghfaidh an Bord um Chreidiúna Slándála Cathaoirleach agus Leas-Chathaoirleach as a chuid comhaltaí trí thromlach dhá thrian de na comhaltaí uile a mbeidh ceart vótála acu. I gcás nár baineadh amach tromlach dhá thrian tar éis dhá cheann de chruinnithe an Bhoird um Chreidiúna Slándála, beidh gá le tromlach simplí.

2.  Glacfaidh an Leaschathaoirleach ionad an Chathaoirligh go huathoibríoch mura mbeidh an Cathaoirleach in ann a chuid dualgas a chomhlíonadh.

3.  Beidh sé de chumhacht ag an mBord um Chreidiúna Slándála an Cathaoirleach, an Leas-Chathaoirleach nó an bheirt acu a chur as oifig. Glacfaidh sé an cinneadh maidir le duine a chur as oifig trí thromlach dhá thrian.

4.  Mairfidh téarma oifige an Chathaoirligh agus an Leas-Chathaoirligh dhá bhliain agus féadfar é a athnuachan uair amháin. Rachaidh gach téarma oifige duine in éag má scoireann an duine sin de bheith ina chomhalta den Bhord um Chreidiúna Slándála.

Airteagal 82

Gnéithe Oibríochtúla an Bhoird um Chreidiúna Slándála

1.  Beidh rochtain ag an Bord um Chreidiúna Slándála ar na hacmhainní daonna agus ábhartha uile is gá chun a chúraimí a dhéanamh go neamhspleách. Beidh rochtain aige freisin ar an bhfaisnéis uile atá riachtanach chun na cúraimí sin dá chuid atá i seilbh comhlachtaí eile a dhéanamh, gan dochar do phrionsabail na huathrialach agus an neamhspleáchais dá dtagraítear in Airteagal 36(i).

2.  Déanfaidh an Bord um Chreidiúna Slándála agus na baill foirne de chuid na Gníomhaireachta a cuireadh faoina mhaoirseacht a gcuid oibre sa chaoi go n-áiritheofar uathriail agus neamhspleáchas i ndáil le gníomhaíochtaí eile na Gníomhaireachta, go háirithe gníomhaíochtaí oibríochtúla a bhaineann le saothrú na gcóras, i gcomhréir le cuspóirí na chomhpháirteanna éagsúla an Chláir. Ní fhéadfar cúraimí eile laistigh den Ghníomhaireacht a shannadh d'aon bhall d'fhoireann na Gníomhaireachta atá faoi mhaoirseacht an Bhoird um Chreidiúna Slándála.

Chuige sin, socrófar deighilt éifeachtach eagraíochtúil sa Ghníomhaireacht idir na baill foirne a mbeidh baint acu le gníomhaíochtaí atá cumhdaithe sa Chaibidil seo agus an fhoireann eile sa Ghníomhaireacht. Cuirfidh an Bord um Chreidiúna Slándála an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, an Bord Riaracháin agus an Coimisiún ar an eolas láithreach faoi aon chúinsí a d’fhéadfadh cur isteach ar a uathriail agus ar a neamhspleáchas. I gcás nach bhfaighfear aon leigheas laistigh den Ghníomhaireacht, breathnóidh an Coimisiún ar an gcás, i gcomhar leis na páirtithe ábhartha. Ar bhonn na dtorthaí ar an scrúdú sin, glacfaidh an Coimisiún na bearta maolaithe uile is iomchuí a bheidh le cur chun feidhme ag an nGníomhaireacht, agus cuirfidh sé Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas faoi.

3.  Déanfaidh an Bord um Chreidiúna Slándála fochomhlachtaí speisialta a chur ar bun chun déileáil le saincheisteanna sonracha agus gníomhóidh na fochomhlachtaí sin de réir treoracha an Bhoird. Go háirithe, agus leanúnachas na hoibre á áirithiú aige, bunóidh an Bord painéal a dhéanfaidh athbhreithnithe agus tástálacha i ndáil le hanailísí slándála chun na tuarascálacha riosca ábhartha a thiomsú chun cúnamh a thabhairt dó agus e ag ullmhú a chinntí. Féadfaidh an Bord um Chreidiúna Slándála sainghrúpaí a chur ar bun agus a scor chun cur le hobair an phainéil seo.

Airteagal 83

Cúraimí Chathaoirleach an Bhoird um Chreidiúna Slándála

1.  Áiritheoidh Cathaoirleach an Bhoird um Chreidiúna Slándála go ndéanfaidh an Bord a ghníomhaíochtaí creidiúna slándála ar bhealach iomlán neamhspleách agus déanfaidh sé na cúraimí seo a leanas:

(a)  gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála a bhainistiú faoi mhaoirseacht an Bhoird um Chreidiúnú Slándála;

(b)  an chuid sin sin de chláir oibre bhliantúla agus ilbhliantúla na Gníomhaireachta atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V a chur chun feidhme faoi mhaoirseacht an Bhoird um Chreidiúna Slándála;

(c)  oibriú i gcomhar leis an Stiúrthóir Feidhmiúcháin chun cuidiú leis an dréachtphlean bunaíochta dá dtagraítear in Airteagal 84(4) mar aon le struchtúir eagrúcháin na Gníomhaireachta a tharraingt suas;

(d)  an roinn den tuarascáil ar dhul chun cinn a ullmhú dá dtagraítear in Airteagal 8(g) a bhaineann leis na gníomhaíochtaí oibríochtúla atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V agus í a chur faoi bhráid an Bhoird um Chreidiúna Slándála agus an Stiúrthóra Feidhmiúcháin go luath ionas gur féidir í a chur isteach sa tuarascáil ar dhul chun cinn;

(e)  an roinn den tuarascáil bhliantúil agus den phlean oibre a bhaineann leis na gníomhaíochtaí oibríochtúla atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V agus í a chur faoi bhráid an Stiúrthóra Feidhmiúcháin go luath;

(f)  ionadaíocht a dhéanamh ar an nGníomhaireacht i gcás na ngníomhaíochtaí agus na gcinntí atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V;

(g)  na cumhachtaí a fheidhmiú dá dtagraítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 77(3), arna dtarmligean chuige i gcomhréir leis an gceathrú fomhír d’Airteagal 77(3), i leith fhoireann na Gníomhaireachta a bheidh i mbun na ngníomhaíochtaí atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V.

2.  Maidir le gníomhaíochtaí atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V, féadfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle malartú tuairimí os comhair na n-institiúidí sin a iarraidh ar Chathaoirleach an Bhoird um Chreidiúna Slándála maidir le hobair agus ionchais na Gníomhaireachta, lena n-áirítear na cláir oibre ilbhliantúla agus bhliantúla.

CAIBIDIL III

Forálacha airgeadais maidir leis an nGníomhaireacht

Airteagal 84

Buiséad na Gníomhaireachta

1.  Gan dochar d’acmhainní agus dleachtanna eile, ▌, beidh ranníocaíocht ón Aontas a cuireadh i mbuiséad an Aontais ina cuid d’ioncam na Gníomhaireachta chun a áirithiú go mbeidh cothromaíocht ann idir ioncam agus caiteachas. Féadfaidh an Ghníomhaireacht deontais ad hoc a fháil ó bhuiséad an Aontais.

2.  Le caiteachas na Gníomhaireachta, cumhdófar caiteachas ar fhoireann, ar riarachán agus ar bhonneagar, costais oibriúcháin agus caiteachas a bhaineann le feidhmiú an Bhoird um Chreidiúnú Slándála, lena n-áirítear na comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 37(3) agus Airteagal 82(3), agus a bhaineann leis na conarthaí agus na comhaontuithe a dhéanfaidh an Ghníomhaireacht chun na cúraimí a cuiradh uirthi a chomhlíonadh.

3.  Beidh ioncam agus caiteachas ar comhardú.

4.  Tarraingeoidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin suas, i ndlúthchomhar le Cathaoirleach an Bhoird um Chreidiúna Slándála maidir leis na gníomhaíochtaí atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V, dréachtráiteas ar mheastacháin ar ioncam agus ar chaiteachas na Gníomhaireachta don bhliain airgeadais dár gcionn agus cuirfear in iúl go soiléir an t-idirdhealú idir na gnéithe sin den dréachtráiteas ar mheastacháin a bhaineann le gníomhaíochtaí i ndáil le creidiúnú slándála ó ghníomhaíochtaí eile na Gníomhaireachta. Féadfaidh Cathaoirleach an Bhoird um Chreidiúna Slándála ráiteas a scríobh i ndáil leis an dréacht sin agus cuirfidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin an dréachtráiteas ar mheastacháin agus an ráiteas ar aghaidh chuig an mBord Riaracháin agus chuig an mBord um Chreidiúna Slándála in éineacht le dréachtphlean bunaíochta.

5.  Gach bliain, ullmhóidh an Bord Riaracháin ráiteas ar ioncam agus caiteachas don bhliain dár gcionn ar bhonn an dréachtráitis ar mheastacháin ar ioncam agus caiteachas agus i ndlúthchomhar leis an mBord um Chreidiúna Slándála maidir leis na gníomhaíochtaí atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V.

6.  Déanfaidh an Bord Riaracháin, faoin 31 Eanáir dréacht-doiciméad clársceidealaithe aonair ina mbeidh, inter alia, ráiteas ar mheastacháin, dréachtphlean bunaíochta agus clár oibre bliantúil sealadach, a chur ar aghaidh chuig an gCoimisiún agus chuig na tríú tíortha agus na heagraíochtaí idirnáisiúnta a mbeidh comhaontuithe tugtha i gcrích ag an Aontas leo i gcomhréir le hAirteagal 98.

7.  Cuirfidh an Coimisiún an ráiteas ar mheastacháin ar ioncam agus caiteachas ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (‘an t-údarás buiséadach’) mar aon le dréachtbhuiséad ginearálta an Aontas Eorpaigh.

8.  Ar bhonn an ráitis ar mheastacháin, déanfaidh an Coimisiún na meastacháin sin a mheasfaidh sé a bheith riachtanach don phlean bunaíochta, mar aon le méid an fhóirdheontais a bheidh le muirearú ar an mbuiséad ginearálta, a iontráil i ndréachtbhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh, agus cuirfidh sé faoi bhráid an údaráis bhuiséadaigh é i gcomhréir le hAirteagal 314 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

9.  Déanfaidh an t-údarás buiséadach na leithreasuithe don ranníocaíocht leis an nGníomhaireacht údarú agus glacfaidh sé an plean bunaíochta don Ghníomhaireacht.

10.  Glacfaidh an Bord Riaracháin an buiséad. Beidh sé críochnaitheach tar éis ghlacadh deiridh dhréachtbhuiséid an Aontais Eorpaigh. I gcás inar gá, coigeartófar é dá réir.

11.  Déanfaidh an Bord Riaracháin, a luaithe is féidir, fógra a thabhairt don údarás buiséadach faoi aon tionscadal a mbeidh sé de rún aige é a chur chun feidhme, ar tionscadal é a mbeidh impleachtaí suntasacha airgeadais aige i dtaca le maoiniú an bhuiséid, go háirithe aon tionscadal a bhaineann le maoin, amhail foirgnimh a fháil ar cíos nó a cheannach. Cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas faoi sin.

12.  I gcás ina mbeidh fógra tugtha ag brainse den údarás buiséadach go raibh sé de rún aige tuairim a thabhairt, cuirfidh an brainse sin a thuairim ar aghaidh chuig an mBord Riaracháin faoi cheann sé seachtaine ó dháta fhógra an tionscadail.

Airteagal 85

Buiséad na Gníomhaireachta a chur chun feidhme

1.  Is é an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a chuirfidh buiséad na Gníomhaireachta chun feidhme.

2.  Gach bliain, cuirfidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin an fhaisnéis uile is gá chuig an údarás buiséadach chun a ndualgais mheastóireachta a chomhlíonadh.

Airteagal 86

Cur i láthair chuntais agus fhorscaoileadh na Gníomhaireachta

Déanfar cuntais agus forscaoileadh na Gníomhaireachta a chur i láthair tar éis rialacha agus amchlár an Rialacháin Airgeadais agus an creat-Rialacháin Airgeadais do na comhlachtaí dá dtagraítear in [Airteagal 70] den Rialachán Airgeadais.

Airteagal 87

Forálacha airgeadais maidir leis an nGníomhaireacht

Tar éis dul i gcomhairle leis an gCoimisiún, glacfaidh an Bord Riaracháin na rialacha airgeadais a mbeidh feidhm acu maidir leis an nGníomhaireacht. Ní fhéadfar na rialacha sin a dhéanamh éagsúil leis an gcreatrialachán airgeadais le haghaidh na gcomhlachtaí dá dtagraítear in [Airteagal 70] den Rialachán Airgeadais ach amháin más gá an éagsúlacht sin ó thaobh oibriú na Gníomhaireachta agus má thug an Coimisiún a thoiliú léi roimhe sin.

CAIBIDIL V

Acmhainní daonna na Gníomhaireachta

Airteagal 88

Foireann na Gníomhaireachta

1.  Rialacháin Foirne Oifigigh an Aontais, Coinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile agus na rialacha arna nglacadh go comhpháirteach ag institiúidí an Aontais Eorpaigh chun na Rialacháin Foirne agus na Coinníollacha fostaíochta sin a chur i bhfeidhm, beidh feidhm acu maidir leis an bhfoireann arna fostú ag an nGníomhaireacht.

2.  Is éard a bheidh i bhfoireann na Gníomhaireachta seirbhísigh a earcóidh an Ghníomhaireacht de réir mar is gá chun a cúraimí a dhéanamh. Beidh imréiteach slándála acu is iomchuí d'aicmiú na faisnéise a bheidh á próiseáil acu.

3.  Rialacha inmheánacha na Gníomhaireachta, amhail rialacha nós imeachta an Bhoird Riaracháin, rialacha nós imeachta an Bhoird um Chreidiúna Slándála, rialacha nós imeachta airgeadais is infheidhme maidir leis an nGníomhaireacht, na rialacha mionsonraithe maidir le cur i bhfeidhm na Rialachán Foirne agus na rialacha mionsonraithe maidir le rochtain ar na doiciméid, áiritheofar leo go mbeidh uathriail agus neamhspleáchas ag na baill foirne a bheidh ag déanamh ghníomhaíochtaí creidiúna slándála i leith na mball foirne a bheidh ag déanamh gníomhaíochtaí eile na Gníomhaireachta, de bhun Airteagal 36(i).

Airteagal 89

Ainmniú agus Téarma Oifige an Stiúrthóra Feidhmiúcháin

1.  Earcófar an Stiúrthóir Feidhmiúcháin mar ghníomhaire sealadach den Ghníomhaireacht i gcomhréir le hAirteagal 2(a) de Choinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile.

Déanfaidh an Bord Riaracháin an Stiúrthóir Riaracháin a cheapadh ar bhonn fiúntais agus scileanna a taifeadadh i réimse an riaracháin agus na bainistíochta, ar bhonn a inniúlachtaí nó a hinniúlachtaí agus a thaithí nó a taithí ábhartha sna réimsí i gceist, ó liosta de ar a laghad triúr iarrthóirí a mholfaidh an Coimisiún ag deireadh comórtais oscailte thrédhearcaigh, tar éis foilsiú glao ar léiriú spéise in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó i bhfoilseacháin eile.

Féadfar a iarraidh a luaithe is féidir ar an iarrthóir a roghnóidh an Bord Riaracháin le haghaidh phost an Stiúrthóra Feidhmiúcháin ráiteas a dhéanamh os comhair Pharlaimint na hEorpa agus ceisteanna a fhreagairt óna cuid Comhaltaí.

Chun conradh an Stiúrthóra Feidhmiúcháin a thabhairt i gcrích, déanfaidh Uachtarán na Comhairle ionadaíocht ar an nGníomhaireacht.

Is trí thromlach dhá thrian dá chomhaltaí a dhéanfaidh an Bord Riaracháin a chinneadh i dtaobh cheapadh an Stiúrthóra Feidhmiúcháin.

2.  Mairfidh téarma oifige an Stiúrthóra Feidhmiúcháin cúig bliana. Ag deireadh an téarma oifige sin, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar fheidhmíocht an Stiúrthóra Feidhmiúcháin ina gcuirfear san áireamh na cúraimí a bheidh le déanamh ag an nGníomhaireacht agus na dúshláin a bheidh roimpi.

Ar bhonn togra ón gCoimisiún agus an measúnú dá dtagraítear sa chéad fhomhír á chur san áireamh, féadfaidh an Bord Riaracháin síneadh a chur le téarma oifige an Stiúrthóra Feidhmiúcháin aon uair amháin ar feadh tréimhse suas le cúig bliana.

Is trí thromlach dhá thrian de chomhaltaí an Bhoird Riaracháin a ghlacfar aon chinneadh lena síneofar tréimhse oifige an Stiúrthóra Feidhmiúcháin.

Ní fhéadfaidh Stiúrthóir Feidhmiúcháin a ndearnadh síneadh ar a théarma oifige a bheith páirteach tar a éis sin i nós imeachta roghnúcháin don phost céanna.

Cuirfidh an Bord Riaracháin Parlaimint na hEorpa ar an eolas faoin rún atá aige síneadh a chur le téarma oifige an Stiúrthóra Feidhmiúcháin. Roimh an síneadh, féadfar a iarraidh ar an Stiúrthóir Feidhmiúcháin ráiteas a dhéanamh os comhair choistí ábhartha Pharlaimint na hEorpa agus ceisteanna na bhFeisirí a fhreagairt.

3.  Féadfaidh an Bord Riaracháin an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a bhriseadh as oifig, ar bhonn togra ón gCoimisiún nó ó aon trian dá chomhaltaí, trí bhíthin cinneadh a ghlac dhá thrian dá chomhaltaí.

4.  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle malartú tuairimí os comhair na n-institiúidí sin a iarraidh ar an Stiúrthóir Feidhmiúcháin maidir le hobair agus ionchais na Gníomhaireachta, lena n-áirítear na cláir oibre ilbhliantúla agus bhliantúla. Ní dhéanfar ábhair a bhaineann leis na gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála atá cumhdaithe i gCaibidil II de Theideal V a phlé sa malartú tuairimí sin.

Airteagal 90

Iasacht saineolaithe náisiúnta chuig an nGníomhaireacht

Féadfaidh an Ghníomhaireacht saineolaithe náisiúnta ó na Ballstáit a fhostú, agus chomh maith leis sin, de bhun Airteagal 98(2), féadfaidh sí saineolaithe náisiúnta a fhostú ó thríú tíortha rannpháirteacha agus ó eagraíochtaí idirnáisiúnta. Beidh an t-imréiteach slándála ag na saineolaithe sin is iomchuí d’aicmiú na faisnéise a bheidh á láimhseáil acu de bhun Airteagal 42(c). Ní bheidh feidhm ag na Rialacháin Foirne ná na Coinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile maidir leis an bhfoireann sin.

CAIBIDIL VI

Forálacha eile

Airteagal 91

Pribhléidí agus díolúintí

Beidh feidhm ag Prótacal Uimh. 7 ar Phribhléidí agus Díolúintí an Aontais Eorpaigh atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh maidir leis an nGníomhaireacht agus lena fhoireann.

Airteagal 92

Comhaontú ceanncheathrún agus comhaontuithe oifigí óstála áitiúla

1.  Na socruithe is gá maidir leis an gcóiríocht atá le cur ar fáil don Ghníomhaireacht sa Bhallstát óstach agus na saoráidí a chuirfidh an Ballstát sin ar fáil mar aon leis na rialacha sonracha is infheidhme sa Bhallstát óstach maidir leis an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, comhaltaí an Bhoird Riaracháin, foireann na Gníomhaireachta agus a dteaghlaigh, leagfar síos iad i gComhaontú Ceanncheathrún idir an Ghníomhaireacht agus an Ballstát lena mbaineann agus ina bhfuil an suíomh lonnaithe, a thabharfar chun críche tar éis formheas a fháil ón mBord Bainistíochta. I gcás inar gá le haghaidh fheidhmiú na hoifige áitiúla, déanfar comhaontú óstála idir an Ghníomhaireacht agus an Ballstát lena mbaineann ina bhfuil an oifig lonnaithe a thabhairt i gcrích tar éis formheas a fháil ón mBord Riaracháin.

2.  Déanfaidh Ballstáit óstacha na Gníomhaireachta na dálaí is fearr is féidir a chur ar fáil chun a áirithiú go bhfeidhmeoidh an Ghníomhaireacht go rianúil agus go héifeachtúil, lena n-áirítear scolaíocht ilteangach atá dírithe ar an ngné Eorpach, agus naisc iomchuí iompair.

Airteagal 93

Socruithe teanga don Ghníomhaireacht

1.  Maidir leis na forálacha a leagtar síos i Rialachán Uimh. 1 an 15 Aibreán 1958 lena socraítear na teangacha a úsáidfidh Comhphobal Eacnamaíochta(26) na hEorpa, beidh feidhm acu maidir leis an nGníomhaireacht.

2.  Soláthróidh Ionad Aistriúcháin Chomhlachtaí an Aontais Eorpaigh na seirbhísí aistriúcháin a bheidh ag teastáil i gcomhair fheidhmiú na Gníomhaireachta.

Airteagal 94

An beartas maidir le rochtain ar dhoiciméid atá i seilbh na Gníomhaireachta

1.  Beidh feidhm ag Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 maidir le doiciméid atá i seilbh na Gníomhaireachta.

2.  Glacfaidh an Bord Riaracháin socruithe chun Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 a chur chun feidhme.

3.  Féadfaidh cinntí a dhéanfaidh an Ghníomhaireacht de bhun Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 a bheith ina n-ábhar i gcomhair gearáin chuig an Ombudsman nó i gcomhair caingne os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, faoi Airteagal 228 agus Airteagal 263, faoi seach, den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

Airteagal 95

An Ghníomhaireacht calaois a chosc

1.  Chun gur fusa calaois, éilliú agus gníomhaíochtaí neamhdhleathacha a chomhrac faoi Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 , faoi cheann sé mhí ón gcéad lá a bheidh an Ghníomhaireacht oibríochtúil, aontóidh sí do Chomhaontú Idirinstitiúideach an 25 Bealtaine 1999 maidir le himscrúduithe inmheánacha a dhéanann an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF)(27), agus glacfaidh sí na forálacha iomchuí is infheidhme maidir le fostaithe uile na Gníomhaireachta agus an teimpléad a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an gComhaontú á úsáid aici.

2.  Beidh cumhacht iniúchóireachta ag Cúirt Iniúchóirí na hEorpa, ar bhonn doiciméad agus ar an láthair, i gcás gach faighteora deontais, gach conraitheora agus gach fochonraitheora a fuair cistí Aontais ón nGníomhaireacht.

3.  Féadfaidh OLAF imscrúduithe a dhéanamh, lena n-áirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, a bhfuil sé mar aidhm leo a shocrú an ndearnadh calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht mhídhleathach eile a mbeadh tionchar aige ar leas an Aontais i ndáil le deontas nó conradh arna chistiú ag an nGníomhaireacht, i gcomhréir leis na forálacha agus na nósanna imeachta a leagtar síos i Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 agus i Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013.

4.  Gan dochar do mhír 1, mír 2 agus mír 3, cuimseofar i gcomhaontuithe comhair le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta, i gconarthaí, comhaontuithe deontais agus cinntí deontais na Gníomhaireachta, forálacha lena dtugtar cumhacht go sainráite do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa agus do OLAF chun na hiniúchtaí agus na himscrúduithe sin a dhéanamh, de réir a gcuid inniúlachtaí féin.

Airteagal 96

An Ghníomhaireacht faisnéis rúnaicmithe nó faisnéis íogair neamh-rúnaicmithe a chosaint

Déanfaidh an Ghníomhaireacht, faoi réir comhairliúcháin leis an gCoimisiún, a rialacha slándála féin a ghlacadh a bheidh coibhéiseach le rialacha slándála an Choimisiúin maidir le faisnéis rúnaicmithe an Aontais Eorpaigh faisnéis íogair neamh-rúnaicmithe a chosaint, lena n-áirítear rialacha maidir leis an bhfaisnéis sin a mhalartú, a phróiseáil agus a stóráil, i gcomhréir le Cinneadh (AE, Euratom) 2015/443 an 13 Márta 2015 ón gCoimisiún(28) agus Cinneadh (AE, Euratom) 2015/444 ón gCoimisiún(29).

Airteagal 97

Dliteanas na Gníomhaireachta

1.  Beidh dliteanas conarthach na Gníomhaireachta faoi réir an dlí is infheidhme maidir leis an gconradh i dtrácht.

2.  Beidh dlínse ag an gCúirt Bhreithiúnais chun breithiúnas a thabhairt de bhun aon chlásal eadrána i gconradh arna thabhairt i gcrích ag an nGníomhaireacht.

3.  I gcás dliteanas neamhchonarthach, déanfaidh an Ghníomhaireacht, i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta atá i ndlíthe na mBallstát go coiteann, aon damáiste a chúiteamh arb iad a ranna nó a seirbhísigh féin ba chúis leis agus iad i mbun a ndualgas.

4.  Beidh dlínse ag an gCúirt Bhreithiúnais i ndíospóidí a bhaineann le cúiteamh i leith an damáiste dá dtagraítear i mír 3.

5.  Beidh dliteanas pearsanta a seirbhíseach féin i leith na Gníomhaireachta faoi réir na bhforálacha a leagtar síos sna Rialacháin Foirne nó sna Coinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile is infheidhme maidir leo.

Airteagal 98

Comhar le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta

1.  Beidh an Ghníomhaireacht oscailte do rannpháirtíocht tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta a bhfuil comhaontuithe idirnáisiúnta chuige sin tugtha i gcrích acu leis an Aontas.

2.  Faoi fhorálacha ábhartha na gcomhaontuithe dá dtagraítear i mír 1 agus Airteagal 42, forbrófar socruithe lena sonrófar, go háirithe, cineál, méid agus modh rannpháirtíocht na dtríú tíortha lena mbaineann in obair na Gníomhaireachta, lena n-áirítear forálacha a bhaineann le rannpháirtíocht i dtionscnaimh a dtabharfaidh an Ghníomhaireacht fúthu, le ranníocaíochtaí airgeadais agus le cúrsaí foirne. I dtaca le cúrsaí foirne, comhlíonfaidh na socruithe sin na Rialacháin Foirne in aon chás. I gcás inarb ábhartha, áireoidh siad chomh maith forálacha maidir le malartú agus cosaint faisnéise rúnaicmithe le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta. Beidh na forálacha sin faoi réir fhormheas roimh ré an Choimisiúin.

3.  Glacfaidh an Bord Riaracháin straitéis i gcomhair caidreamh le tríú tíortha nó le heagraíochtaí idirnáisiúnta, faoi chuimsiú na gcomhaontuithe idirnáisiúnta dá dtagraítear i mír 1, a bhaineann le cúrsaí a mbeidh an Ghníomhaireacht inniúil ina leith.

4.  Áiritheoidh an Coimisiún go ngníomhóidh an Ghníomhaireacht, ina chaidreamh le tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta, laistigh dá shainordú agus den chreat reatha institiúideach trí shocrú oibre iomchuí a thabhairt i gcrích leis an Stiúrthóir Feidhmiúcháin.

Airteagal 99

Coinbhleachtaí leasa

1.  Déanfaidh comhaltaí an Bhoird Riaracháin agus an Bhoird um Chreidiúna Slándála, an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, chomh maith leis na saineolaithe náisiúnta a bheidh ar iasacht agus na breathnóirí, dearbhú gealltanas agus dearbhú leasanna ina léireofar an bhfuil nó nach bhfuil aon leas díreach nó neamhdhíreach ann a d’fhéadfaí a mheas go ndéanann sé dochar dá neamhspleáchas. Beidh na dearbhuithe sin cruinn agus iomlán. Déanfaidh siad iad i scríbhinn agus iad ag dul i mbun a gcuid cúraimí agus déanfar iad a athnuachan gach bliain. Déanfar iad a nuashonrú nuair is gá, go háirithe i gcás athruithe ábhartha ar chúinsí pearsanta na ndaoine lena mbaineann.

2.  Dearbhóidh Comhaltaí an Bhoird Riaracháin agus Comhaltaí an Bhoird um Chreidiúna Slándála, an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, mar aon leis na saineolaithe náisiúnta a bheidh ar iasacht agus na breathnóirí agus na saineolaithe seachtracha a ghlacfaidh páirt i meithleacha ad hoc, go cruinn agus go hiomlán roimh aon chruinniú a mbeidh siad rannpháirteach ann, an bhfuil nó nach bhfuil aon leas díreach nó neamhdhíreach ann a d’fhéadfaí a mheas go ndéanann sé dochar dá neamhspleáchas i ndáil le haon ítimí a bheidh ar an gclár agus ní ghlacfaidh siad páirt sa phlé ná sa vótáil ar na pointí sin.

3.  Leagfaidh an Bord Riaracháin agus an Bord um Chreidiúna Slándála síos ina rialacha nós imeachta na socruithe praiticiúla maidir leis an riail i ndáil leis an dearbhú leasa dá dtagraítear i mír 1 agus mír 2 agus i ndáil le coinbhleacht leasa a chosc agus a bhainistiú.

TEIDEAL X

CLÁRSCEIDEALÚ, FAIREACHÁN, MEASTÓIREACHT AGUS RIALÚ

Airteagal 100

Clár oibre

Is leis na cláir oibre dá dtagraítear in Airteagal 110 den Rialachán Airgeadais a chuirfear an Clár chun feidhme. Leagfar amach sna cláir oibre, i gcás inarb infheidhme, an méid foriomlán arna chur i leataobh le haghaidh oibríochtaí measctha.

Airteagal 101

Faireachán agus tuairisciú

1.  Leagtar amach san Iarscríbhinn na táscairí a úsáidfear chun tuairisciú a dhéanamh ar dhul chun cinn an Chláir maidir le baint amach na gcuspóirí ginearálta agus sonracha a leagtar amach in Airteagal 4.

2.  Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 105 maidir le leasuithe ar an Iarscríbhinn chun na táscairí a athbhreithniú nó a chomhlánú i gcás ina measfar gur gá sin.

3.  Leis an gcóras tuairiscithe feidhmíochta áiritheofar go mbaileofar na sonraí is gá chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an chláir, go mbaileofar iad go héifeachtúil éifeachtach luath. Chuige sin, forchuirfear ceanglais chomhréireacha tuairiscithe ar fhaighteoirí cistí ón Aontas agus (i gcás inarb ábhartha) ar Bhallstáit.

4.  Chun críocha mhír 1, beidh ar fhaighteoirí cistí ón Aontas faisnéis iomchuí a thabhairt. Déanfar na sonraí is gá chun an fheidhmíocht a fhíorú a bhailiú go héifeachtúil éifeachtach luath.

Airteagal 102

Meastóireacht

1.  Déanfaidh an Coimisiún meastóireachtaí ar an gClár go luath sa chaoi go bhféadfar iad a úsáid sa phróiseas cinnteoireachta.

2.  Faoin 30 Meitheamh 2024, agus gach ceithre bliana ina dhiaidh sin, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht ar chur chun feidhme an Rialacháin seo.

Cumhdófar comhpháirteanna agus gníomhaíochtaí uile an Chláir sa mheastóireacht. Sa mheastóireacht, déanfar measúnú ar fheidhmíocht na seirbhísí a sholáthraítear, ar fhorbairt riachtanais na n-úsáideoirí agus ar fhorbairt na n-acmhainneachtaí atá ar fáil le haghaidh comhthiomsaithe agus comhroinnte, agus cur chun feidhme SSA agus Govsatcom á mheasúnú, nó déanfar measúnú ar shonraí agus seirbhísí a thairgeann iomaitheoirí, agus cur chun feidhme Galileo, Copernicus agus EGNOS á mheas. Le haghaidh gach comhpháirte, leis an meastóireacht, ar bhonn anailís costais is tairbhe, déanfar measúnú ar thionchar na bhforbairtí sin, lena n-áirítear an gá atá leis an mbeartas praghsála a athrú nó an ga atá le spás breise nó bonneagar talaimh breise.

Más gá, beidh togra iomchuí ag gabháil leis an meastóireacht.

4.  Cuirfidh an Coimisiún torthaí na meastóireachtaí chomh maith lena bharúlacha féin in iúl do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus do Choiste na Réigiún.

5.  Déanfaidh na heintitis atá páirteach i gcur chun feidhme an Rialacháin seo na sonraí agus an fhaisnéis is gá a thabhairt don Choimisiún chun gur féidir leis an mheastóireacht a dhéanamh dá dtagraítear sa chéad fhomhír.

6.  Faoin 30 Meitheamh 2024, agus gach ceithre bliana ina dhiaidh sin, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht ar fheidhmíocht na Gníomhaireachta, i leith a cuspóirí, a sainordú, agus a cúraimí ▌, i gcomhréir le treoirlínte an Choimisiúin. Tabharfar aghaidh sa mheastóireacht, go háirithe, ar an ngá féideartha sainordú na Gníomhaireachta a mhodhnú, agus ar na himpleachtaí airgeadais a bhainfeadh le haon mhodhnú den sórt sin, agus beidh sí bunaithe ar anailís/costais is tairbhe. Rachfar i ngleic leis ann freisin le beartas na Gníomhaireachta maidir le coinbhleachtaí leasa agus le neamhspleáchas agus uathriail an Bhoird um Chreidiúna Slándála. Féadfaidh an Coimisiún meastóireacht a dhéanamh ar fheidhmíocht na Gníomhaireachta freisin chun an fhéidearthacht cúraimí breise a chur uirthi a mheas, i gcomhréir le hAirteagal 30(3).  Más gá, beidh togra iomchuí ag gabháil leis an meastóireacht.

I gcás ina measfaidh an Coimisiún nach bhfuil forais ann níos mó i leith an Ghníomhaireacht leanúint ar aghaidh lena gníomhaíochtaí, i bhfianaise a chuspóirí, a shainordaithe agus a chúraimí, féadfaidh sé an Rialachán seo a leasú dá réir.

Cuirfidh an Coimisiún tuarascáil ar an meastóireacht agus a chonclúidí féin faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle, an Bhoird Riaracháin agus Bhord um Chreidiúna Slándála na Gníomhaireachta. Cuirfear torthaí na meastóireachta sin ar fáil don phobal.

Airteagal 103

Iniúchtaí

Is éard a bheidh ina bhonn leis an gcinnteacht fhoriomlán de bhun Airteagal 127 den Rialachán Airgeadais, iniúchtaí ar an úsáid a bhain daoine nó eintitis, lena n-áirítear daoine nó eintitis nár thug institiúidí nó comhlachtaí de chuid an Aontais sainordú dóibh, as an ranníocaíocht ón Aontas.

Airteagal 104

Sonraí pearsanta agus príobháideacht a chosaint

Déanfar na sonraí pearsanta uile a láimhseálfar i gcomhthéacs na gcúraimí agus na ngníomhaíochtaí dá bhforáiltear sa Rialachán seo, lena n-áirítear sonraí a láimhseálfaidh Gníomhaireacht Spáis an Aontais Eorpaigh, a phróiseáil i gcomhréir leis an dlí is infheidhme maidir le cosaint sonraí pearsanta, go háirithe Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2016/679/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Leagfaidh an Bord Bainistíochta síos bearta don Ghníomhaireacht chun Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 a chur i bhfeidhm, lena n-áirítear bearta a bhaineann le hOifigeach um Chosaint Sonraí a cheapadh don Ghníomhaireacht. Déanfar na bearta sin a leagan síos tar éis dul i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí.

TEIDEAL XI

TARMLIGEAN AGUS BEARTA CUR CHUN FEIDHME

Airteagal 105

An tarmligean a fheidhmiú

1.  Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.

2.  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 52 agus Airteagal 101 a thabhairt don Choimisiún ▌go dtí an 31 Nollaig 2028.

3.  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 52 agus in Airteagal 101 a chúlghairm aon tráth. Má dhéantar cinneadh cúlghairm a dhéanamh, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghnímh tarmligthe atá i bhfeidhm cheana.

4.  Roimh dó gníomh tarmligthe a ghlacadh, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr.

5.  A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra faoi go comhuaineach do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoi.

6.  Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlacfar de bhun Airteagal 52 agus Airteagal 101 i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle faoi cheann dhá mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh sé curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle araon don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Cuirfear síneadh dhá mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.

Airteagal 106

Nós imeachta práinne

1.  ▌ Tiocfaidh gníomhartha tarmligthe a ghlactar faoin Airteagal seo i bhfeidhm gan mhoill agus beidh feidhm acu ar choinníoll nach léirítear aon agóid i gcomhréir le mír 2. Déanfar na cúiseanna le húsáid a bhaint as an nós imeachta práinne a lua san fhógra faoi ghníomhartha tarmligthe a thabharfar do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.

2.  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa an Chomhairle agóid a dhéanamh i gcoinne gníomh tarmligthe i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 105(6). I gcás den sórt sin, déanfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe a aisghairm láithreach tar éis do Pharlaimint na hEorpa nó don Chomhairle fógra a thabhairt don Choimisiún maidir leis an gcinneadh chun agóid a dhéanamh.

Airteagal 107

Nós imeachta coiste

1.  Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Beidh an Coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Tiocfaidh an Coiste le chéile i gcumraíochtaí sonracha mar seo a leanas:

(a)  Galileo agus EGNOS;

(b)  Copernicus;

(c)  SSA;

(d)  GOVSATCOM;

(e)  Cumraíocht slándála: gnéithe slándála uile an Chláir, gan dochar do ról BCS. Féadfaidh ionadaithe ESA agus ionadaithe na Gníomhaireachta cuireadh a fháil páirt a ghlacadh mar bhreathnóirí. Tabharfar cuireadh freisin don tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí cúnamh a thabhairt(30);

(f)  Cumraíocht chothrománach: Forléargas straitéiseach ar chur chun feidhme an chláir, comhleanúnachas thar chomhpháirteanna éagsúla an chláir, bearta cothrománacha agus athleithdháileadh buiséid amhail dá dtagraítear in Airteagal 11.

1a.  Déanfaidh Coiste an Chláir, i gcomhréir lena rialacha nós imeachta, ‘Fóram na nÚsáideoirí’ a chur ar bun mar mheitheal chun comhairle a chur ar Choiste an Chláir maidir le gnéithe de riachtanais úsáideoirí, forbairt na seirbhísí agus glacadh úsáideoirí. Beidh sé d’aidhm ag Fóram na nÚsáideoirí rannpháirtíocht leanúnach agus éifeachtach na n-úsáideoirí a ráthú agus teacht le chéile i gcumraíochtaí sonracha le haghaidh gach comhpháirte den chlár.

2.  I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

3.  I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

4.  I gcomhréir le comhaontuithe idirnáisiúnta arna dtabhairt i gcrích ag an Aontas, féadfar cuireadh a thabhairt d’ionadaithe ó thríú tíortha nó ó eagraíochtaí idirnáisiúnta chun freastal ar chruinnithe an Choiste mar bhreathnóirí faoi na coinníollacha a leagtar síos i rialacha nós imeachta an Choiste sin, agus slándáil an Aontais á chur san áireamh.

TEIDEAL XII

FORÁLACHA IDIRTHRÉIMHSEACHA AGUS CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 108

Faisnéis, cumarsáid agus poiblíocht

1.  Tabharfaidh faighteoirí cistithe ón Aontas aitheantas d'fhoinse an chistithe ón Aontas agus áiritheoidh siad infheictheacht an chistithe (go háirithe nuair a bheidh na gníomhaíochtaí agus a dtorthaí á gcur chun cinn) trí fhaisnéis spriocdhírithe atá comhleanúnach, éifeachtach agus comhréireach a thabhairt do shainghrúpaí éagsúla, lena n-áirítear na meáin agus an pobal.

2.  Cuirfidh an Coimisiún chun feidhme gníomhaíochtaí faisnéise agus cumarsáide a bhaineann leis an gClár, agus a bhaineann le gníomhaíochtaí agus torthaí an Chláir. Leis na hacmhainní airgeadais arna leithdháileadh ar an gClár, cuideofar le cumarsáid chorparáideach thosaíochtaí polaitiúla an Aontais freisin, fad a bhaineann siad sin leis na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 4.

3.  Féadfaidh an Ghníomhaireacht tabhairt faoi ghníomhaíochtaí cumarsáide ar a thionscnamh féin laistigh dá réimse inniúlachta féin. Ní dhéanfaidh leithdháileadh acmhainní ar ghníomhaíochtaí cumarsáide dochar d'fheidhmiú éifeachtach na gcúraimí dá dtagraítear in Airteagal 30. Tabharfar faoi ghníomhaíochtaí cumarsáide den chineál sin i gcomhréir leis na pleananna ábhartha maidir le cumarsáid agus scaipeadh arna nglacadh ag an mBord Riaracháin.

Airteagal 109

Aisghairmeacha

1.  Déantar Rialachán (AE) Uimh. 912/2010, Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013 agus Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 agus Cinneadh Uimh. 541/2014/AE a aisghairm le héifeacht ón 1 Eanáir 2021.

2.  Forléireofar tagairtí do na gníomhartha aisghairthe mar thagairtí don Rialachán seo.

Airteagal 110

Forálacha eatramhacha agus leanúnachas seirbhísí tar éis 2027

1.  Ní dhéanfaidh an Rialachán seo difear do leanúnachas ná do mhodhnú na mbeart lena mbaineann, go dtí go gcuirfear clabhsúr orthu, faoi Rialachán (AE) Uimh. 377/2014, Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013 agus Rialachán (AE) Uimh. 912/2010, agus ar bhonn Chinneadh Uimh. 541/2014/AE, a mbeidh feidhm acu fós maidir leis na tionscadail lena mbaineann go dtí go gcuirfear clabhsúr orthu. Go háirithe, leanfaidh an Cuibhreannas a bunaíodh faoi mhír 3 de Chinneadh 541/2014/AE de bheith ag soláthar seirbhísí SST go ceann 3 mhí tar éis d'Eintitis Náisiúnta Chomhpháirteacha an comhaontú a shíniú lena gcruthófar an comhpháirtíocht SST dá bhforáiltear in Airteagal 57.

2.  Ina theannta sin, féadfar na costais theicniúla agus riaracháin is gá chun an t-aistriú idir an Clár agus na bearta arna nglacadh faoi réamhtheachtaí an Chláir, Rialacháin (AE) Uimh. 377/2014 agus (AE) 1285/2013 agus ar bhonn Chinneadh 541/2014/AE, a áirithiú, feadfar na costais sin a chumhdach le himchlúdach airgeadais an Chláir.

3.  Más gá, féadfar leithreasuithe a iontráil sa bhuiséad tar éis 2027 chun na speansais is gá i gcomhair chomhall na gcuspóirí dá bhforáiltear in Airteagal 4 ▌a chumhdach, ionas go mbeifear in ann na gníomhaíochtaí nach mbeidh curtha i gcrích faoin 31 Nollaig 2027 a bhainistiú.

Airteagal 111

Teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

[Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2021.]

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh in/sa …

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

PRÍOMHTHÁSCAIRÍ

Le príomhtháscairí, déanfar faireachán ar fheidhmíocht an chláir a struchtúrú i dtreo a chuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 4, d’fhonn ualaí agus costais riaracháin a íoslaghdú.

1.  Chun na críche sin, le haghaidh tuairisciú bliantúil, baileofar sonraí maidir leis an tacar de phríomhtháscairí seo a leanas, ina ndéanfar sonraí maidir le cur chun feidhme, amhail méadrachtaí, figiúirí agus luachanna ainmniúla agus tairseacha gaolmhara (lena n-áirítear cásanna cainníochtúla agus cáilíochtúla) i gcomhréir leis na riachtanais mhisin is infheidhme agus an fheidhmíocht a bhfuiltear ag súil léi, a shainmhíniú sna comhaontuithe arna mbunú leis na heintitis a gcuirfear cúram orthu.

Cuspóir Sonrach dá dtagraítear in Airteagal 4(2)(a)

Táscaire 1: Beachtas loingseoireachta agus seirbhísí uainiúcháin a sholáthraíonn Galileo agus EGNOS ar leithligh

Táscaire 2: Infhaighteacht agus leanúnachas seirbhísí a sholáthraíonn Galileo agus EGNOS ar leithligh

Táscaire 3: Clúdach geografach sheirbhísí EGNOS agus líon nósanna imeachta EGNOS arna bhfoilsiú (APV-I agus LPV-200 araon)

Táscaire 4: Sástacht úsáideoirí AE maidir le seirbhísí Galileo agus seirbhísí EGNOS

Táscaire 5: Sciar na nglacadóirí cumasaithe ag Galileo agus EGNOS i margadh na nglacadóirí ar fud an domhain agus in AE maidir le Córais Dhomhanda Loingseoireacht Satailíte/Córas Méadúcháin Bunaithe ar Shatailítí (GNSS/SBAS).

Cuspóir Sonrach dá dtagraítear in Airteagal 4(2)(b)

Táscaire 1: Líon úsáideoirí AE a úsáideann Seirbhísí Copernicus, sonraí Copernicus, agus Córais Rochtana Sonraí agus Faisnéise (DIAS) lena soláthraítear, i gcás inar féidir, faisnéis amhail cineál úsáideora, dáileadh geografach agus an earnáil gníomhaíochta

Táscaire 1a: I gcás inarb infheidhme, líon gníomhaíochtaithe sheirbhísí Copernicus arna iarraidh agus/nó arna fhreastal

Táscaire 1b: Sástacht úsáideoirí AE maidir le seirbhísí Copernicus agus DIAS

Táscaire 1c: Iontaofacht, infhaighteacht agus leanúnachas sheirbhísí Copernicus agus shruth sonraí Copernicus

Táscaire 2: Líon na dtáirgí nua faisnéise arna seachadadh i bpunann gach seirbhís Copernicus

Táscaire 3: Méid na sonraí arna nginiúint ag na Fairtheoirí

Cuspóir Sonrach dá dtagraítear in Airteagal 4(2)(c)

Táscaire 1: Líon úsáideoirí chomhpháirteanna SSA lena soláthraítear, i gcás inar féidir, faisnéis amhail cineál úsáideora, dáileadh geografach agus an earnáil gníomhaíochta

Táscaire 2: Infhaighteacht Seirbhísí

Cuspóir Sonrach dá dtagraítear in Airteagal 4(2)(d)

Táscaire 1: Líon úsáideoirí GOVSATCOM lena soláthraítear, i gcás inar féidir, faisnéis amhail cineál úsáideora, dáileadh geografach agus an earnáil gníomhaíochta

Táscaire 2: Infhaighteacht Seirbhísí

Cuspóir sonrach dá dtagraítear in Airteagal 4(2)(e)

Táscaire 1: Líon na lainseálacha don Chlár (lena n-áirítear líonta de réir cineál lainseálaithe)

Cuspóir sonrach dá dtagraítear in Airteagal 4(2)(f)

Táscaire 1: Líon agus suíomh na mol spáis san Aontas

Táscaire 2: Sciar FBManna bunaithe in AE i gcoibhneas le luach iomlán na gconarthaí a bhaineann leis an gclár

2.  Cuirfear san áireamh sa mheastóireacht dá dtagraítear in Airteagal 102 eilimintí breise amhail an méid seo a leanas:

(a)  Feidhmíocht iomaitheoirí i réimse na loingseoireachta agus i réimse Fhaire na Cruinne

(b)  Glacadh úsáideoirí de sheirbhísí Galileo agus EGNOS

(c)  Sláine sheirbhísí EGNOS

(d)  Glacadh sheirbhísí Copernicus ag bunúsáideoirí Copernicus

(e)  Líon bheartais an Aontais nó Ballstáit lena saothraítear Copernicus nó lena mbaintear tairbhe as.

(f)  Anailís ar uathriail chomhpháirt SST agus ar leibhéal neamhspleáchas AE sa réimse seo

(g)  Staid reatha líonraithe le haghaidh ghníomhaíochtaí NEO

(h)  Measúnú ar acmhainneachtaí Govsatcom a mhéid a bhaineann le riachtanais úsáideoirí dá dtagraítear in Airteagal 68 agus Airteagal 69

(i)  Sástacht úsáideoirí sheirbhísí SSA agus Govsatcom

(j)  Sciar lainseálacha Ariane agus Vega sa mhargadh iomlán bunaithe ar shonraí atá ar fáil go poiblí

(k)  Forbairt na hearnála iartheachtaí a thomhaistear, nuair is ann di, de réir líon na gcuideachtaí nua a bhaineann úsáid as sonraí, faisnéis agus seirbhísí spáis AE, de réir na bpost arna gcruthú agus láimhdeachas de réir Ballstáit, agus úsáid á baint as suirbhéanna Eurostat nuair atá siad ar fáil

(l)  Forbairt earnáil iartheachtach Spáis AE a thomhaistear, nuair is ann di, de réir líon na bpost arna gcruthú agus láimhdeachas de réir Ballstáit agus de réir sciar margaidh domhanda thionscal spáis na hEorpa, agus úsáid á baint as suirbhéanna Eurostat nuair atá siad ar fáil

(1) Seasamh Pharlaimint na hEorpa an 17 Aibreán 2019. Níor thángthas ar chomhaontú faoi chuimsiú na gcaibidlíochtaí idirinstitiúideacha maidir leis an téacs atá aibhsithe i ndath liath.
(2)Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1296/2013, (AE) Uimh. 1301/2013, (AE) Uimh. 1303/2013, (AE) Uimh. 1304/2013, (AE) Uimh. 1309/2013, (AE) Uimh. 1316/2013, (AE) Uimh. 223/2014, (AE) Uimh. 283/2014, agus Cinneadh Uimh. 541/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 (IO L 193, 30.7.2018, lch. 1).
(3)Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2988/95 ón gComhairle an 18 Nollaig 1995 maidir le leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint (IO L 312, 23.12.1995, lch. 1).
(4)Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle an 11 Samhain 1996 maidir le seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair a dhéanann an Coimisiún d'fhonn leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint i gcoinne calaoise agus neamhrialtachtaí eile (IO L 292, 15.11.1996, lch. 2).
(5)Treoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2017 maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (IO L 198, 28.7.2017, lch. 29).
(6)Cinneadh Uimh. 243/2012/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Márta 2012 lena mbunaítear clár beartais radaispeictrim ilbhliantúil (IO L 81, 21.3.2012, lch. 7).
(7) Tiocfaidh an cinneadh seo ón gComhairle mar thoradh ar an togra ón Ardionadaí maidir le raon feidhme Chinneadh 2014/496/CBES ón gComhairle an 22 Iúil 2014 atá faoi chaibidil faoi láthair a leathnú.
(8)IO L 347, 20.12.2013, lch. 1.
(9) Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2017/224 ón gCoimisiún an 8 Feabhra 2017 lena leagtar amach na sonraíochtaí teicniúla agus oibríochtúla lenar féidir an tseirbhís tráchtála a thairgtear leis an gcóras arna bunú faoi chlár Galileo a chomhlíonadh chun an fheidhm dá dtagraítear in Airteagal 2(4)(c) de Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a chomhlíonadh, IO L 34, 9.2.2017, lch. 36.
(10)Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Aibreán 2014 maidir le Clár Copernicus agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 911/2010 ón gComhairle (IO L 122, 24.4.2014, lch. 44).
(11)Rialachán (AE) Uimh. 911/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Meán Fómhair 2010 maidir leis an clár um Fhaireachán Domhanda don Chomhshaol don tSlándáil (GMES) agus a oibríochtaí tosaigh (2011 go dtí 2013) (IO L 276, 20.10.2010, lch. 1).
(12)An Teachtaireacht "Intleacht Shaorga don Eoraip" (COM(2018)0237 final), An Teachtaireacht “I dtreo spás coiteann sonraí Eorpach” (COM(2018)0232 final), togra le haghaidh rialachán ón gComhairle maidir leis an gComhghnóthas um Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta Eorpach a bhunú (COM(2018) 8 final).
(13)An Eagraíocht Eorpach chun Sochar a Bhaint as Satailítí Meitéareolaíochta
(14)Treoir 2007/2/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Márta 2007 lena mbunaítear Bonneagar d'Fhaisnéis Spásúil sa Chomhphobal Eorpach (INSPIRE)
(15)IO L 175, 27.6.2013, lch. 1.
(16)IO L 309, 19.11.2013, lch. 1.
(17)https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/white_paper_on_the_future_of_europe_ga.pdf
(18)http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/intm/146072.pdf
(19)EUCO 217/13
(20)IO L 287, 4.11.2011, lch. 1.
(21) Tiocfaidh an cinneadh seo ón gComhairle mar thoradh ar an togra ón Ardionadaí maidir le raon feidhme Chinneadh 2014/496/CBES ón gComhairle an 22 Iúil 2014 atá faoi chaibidil faoi láthair a leathnú.
(22)IO L 345, 23.12.2008, lch. 75.
(23) Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2016/413 ón gCoimisiún an 18 Márta 2016 lena gcinntear suíomh bhonneagar ar talamh an chórais arna bhunú faoi chlár Galileo agus lena leagtar amach na bearta is gá chun a áirithiú go bhfeidhmíonn sé go rianúil, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Cur Chun Feidhme 2012/117/AE (IO L 74, 19.3.2016, lch. 45).
(24) Rialachán arna Tharmligean (AE) Uimh. 1159/2013 ón gCoimisiún an 12 Iúil 2013 lena forlíontar Rialachán (AE) Uimh. 911/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le clár Eorpach um fhaireachán na Cruinne (GMES) trí choinníollacha cláraithe agus ceadúnaithe a bhunú d’úsáideoirí GMES agus trí chritéir i dtaca le rochtain ar shonraí tiomanta GMES agus ar fhaisnéis faoi sheirbhís GMES a shainiú (IO L 309, 19.11.2013, lch. 1).
(25)Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún (IO L 145, 31.5.2001, lch. 43).
(26)IO 17, 6.10.1958, lch. 385.
(27)IO L 136, 31.5.1999, lch. 15.
(28)Cinneadh (AE, Euratom) 2015/443 ón gCoimisiún an 13 Márta 2015 maidir le slándáil sa Choimisiún (IO L 72, 17.3.2015, lch. 41).
(29)Cinneadh (AE, Euratom) 2015/444 ón gCoimisiún an 13 Márta 2015 maidir leis na rialacha slándála chun faisnéis rúnaicmithe de chuid an Aontais a chosaint (IO L 72, 17.3.2015, lch. 53).
(30)Ba cheart dearbhú ón gComhairle agus ón gCoimisiún maidir le cur chun feidhme Airteagal 107 i dtaca le gnéithe slándála an chláir a chur leis an Rialacháin agus d’fhéadfaí é a dhréachtú mar seo a leanas: "Cuireann an Chomhairle agus an Coimisiún i dtreis, mar gheall ar íogaireacht ghnéithe slándála an chláir agus i gcomhréir le hAirteagal 3(4) agus Airteagal 6(2) de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011, go bhfuil sé ríthábhachtach go ndéanfaidh Cathaoirleach ar chruinniú choiste an Chláir sa chumraíocht slándála gach iarracht teacht ar réitigh a mbeidh an tacaíocht is forleithne is féidir acu laistigh den choiste nó laistigh den choiste achomhairc nuair a bheidh breithniú a dhéanamh maidir le glacadh dréachtghníomhartha cur chun feidhme a bhaineann le gnéithe slándála an chláir."

An nuashonrú is déanaí: 29 Iúil 2020Fógra dlíthiúil - Beartas príobháideachais