Innéacs 
 Ar ais 
 Ar aghaidh 
 Téacs iomlán 
Nós Imeachta : 2018/0227(COD)
Céimeanna an doiciméid sa chruinniú iomlánach
An doiciméad roghnaithe : A8-0408/2018

Téacsanna arna gcur síos :

A8-0408/2018

Díospóireachtaí :

PV 12/12/2018 - 29
CRE 12/12/2018 - 29

Vótaí :

PV 13/12/2018 - 9.4
CRE 13/12/2018 - 9.4
PV 17/04/2019 - 8.11
CRE 17/04/2019 - 8.11

Téacsanna arna nglacadh :

P8_TA(2018)0521
P8_TA(2019)0403

Téacsanna atá glactha
PDF 341kWORD 122k
Dé Céadaoin, 17 Aibreán 2019 - Strasbourg
An Clár don Eoraip Dhigiteach don tréimhse 2021-2027***I
P8_TA(2019)0403A8-0408/2018
Rún
 Téacs comhdhlúite

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Aibreán 2019 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an clár don Eoraip Dhigiteach don tréimhse 2021-2027 (COM(2018)0434 – C8-0256/2018 – 2018/0227(COD))

(An gnáthnós Imeachta Reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2018)0434),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2), d’Airteagal 172 agus d’Airteagal 173(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra don Pharlaimint (C8-0256/2018),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 18 Deireadh Fómhair 2018(1),

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún an 5 Nollaig 2018(2),

–  ag féachaint don litir óna hUachtarán chuig cathaoirligh na gcoistí an 25 Eanáir 2019, ina dtugtar cuntas ar chur chuige na Parlaiminte maidir le cláir earnála sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) iar-2020,

–  ag féachaint don litir ón gComhairle chuig Uachtarán Pharlaimint na hEorpa an 1 Aibreán 2019 lena ndeimhnítear an tuiscint choiteann ar tháinig na comhreachtóirí uirthi le linn na caibidlíochta,

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh agus don tuairim ón gCoiste um Chultúr agus um Oideachas, agus freisin ag féachaint do na tuairimí ón gCoiste um Buiséid, ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia, ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra, ón gCoiste um Iompar agus um Thurasóireacht, ón gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla agus ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile (A8-0408/2018),

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh mar a leagtar amach ina dhiaidh seo é(3);

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

(1)IO C 62, 15.2.2019, lch. 292.
(2)IO C 86, 7.3.2019, lch. 272.
(3) Tá an seasamh seo ag gabháil in ionad na leasuithe a glacadh ar 13 Nollaig 2018 (Téacsanna a glacadh, P8_TA(2018)0521).


Seasamh Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 17 Aibreán 2019 d’fhonn go nglacfaí Rialachán (AE) …/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an clár don Eoraip Dhigiteach don tréimhse 2021-2027
P8_TC1-COD(2018)0227

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 172 agus Airteagal 173(3) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa(1),

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún(2),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(3),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)  Leagtar síos leis an Rialachán seo imchlúdach airgeadais don Chlár don Eoraip Dhigiteach le haghaidh na tréimhse 2021-2027, arb éard a bheidh ann an príomh-mhéid tagartha, de réir bhrí {tagairt le nuashonrú de réir mar is iomchuí i gcomhréir leis an gcomhaontú idirinstitiúideach nua: pointe 17 de Chomhaontú Idirinstitiúideach an 2 Nollaig 2013 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir leis an smacht buiséadach, comhar in ábhair bhuiséadacha agus bainistíocht fhónta airgeadais(4)}, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil.

(2)  Tá feidhm ag Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(5) ▌(an ‘Rialachán Airgeadais’) maidir leis an gClár seo. Leagtar síos leis rialacha maidir le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais, lena n-áirítear na rialacha maidir le deontais, duaiseanna, soláthar, cur chun feidhme indíreach, cúnamh airgeadais, ionstraimí airgeadais agus ráthaíochtaí buiséadacha.

(3)  I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 48 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(6), Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2988/95 ón gComhairle(7), Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle(8) agus Rialachán (AE) 2017/1939(9), déanfar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhearta comhréireacha, lena n-áirítear trí neamhrialtachtaí agus calaois a chosc, a bhrath, a cheartú agus a fhiosrú, cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a ghnóthú agus, i gcás inarb iomchuí, smachtbhannaí riaracháin a fhorchur. Go háirithe, i gcomhréir leis na forálacha agus leis na nósanna imeachta a leagtar síos i Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96, féadfaidh an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) imscrúduithe riaracháin a dhéanamh, lena n-áirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, d’fhonn a shuí ar tharla calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/1939, féadfaidh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) calaois agus cionta coiriúla eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a imscrúdú agus a ionchúiseamh, de réir mar a fhoráiltear i dTreoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(10). I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, ní mór d’aon duine nó d’aon eintiteas a fhaigheann cistí ón Aontas oibriú go hiomlán i gcomhar chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don Choimisiún, do OLAF, do OIPE agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) agus ní mór dó a áirithiú go dtabharfaidh aon tríú páirtithe a bheidh rannpháirteach i gcur chun feidhme cistí de chuid an Aontais cearta coibhéiseacha.

(4)  De bhun {tagairt le nuashonrú mar is iomchuí de réir cinneadh nua maidir le tíortha agus críocha thar lear: Airteagal 88 de Chinneadh / /AE ón gComhairle(11)}, ba cheart daoine agus eintitis atá bunaithe i dtíortha agus críocha thar lear a bheith incháilithe chun cistiú a fháil faoi réir rialacha agus chuspóirí an Chláir agus faoi réir aon socruithe féideartha is infheidhme maidir leis an mBallstát lena mbaineann an tír nó an chríoch ábhartha thar lear. Ba cheart don Choimisiún Eorpach faireachán agus meastóireacht rialta a dhéanamh ar a rannpháirtíocht éifeachtach sa Chlár.

(5)  De bhun mhír 22 agus mhír 23 de Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr(12), tá gá le meastóireacht a dhéanamh ar an gClár seo ar bhonn faisnéis arna bailiú trí cheanglais faireacháin shonracha, a chomhghaolaítear le riachtanais atá ann cheana agus a chomhlíonann Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(13), agus ró-rialáil agus ualaí riaracháin, ar na Ballstáit go háirithe, á seachaint san am céanna, agus na creataí tomhais agus tagarmharcála atá sa réimse digiteach cheana á gcur san áireamh. Ar na ceanglais sin, is féidir, i gcás inarb iomchuí, táscairí cainníochtúla agus cáilíochtúla atá intomhaiste a áireamh mar bhonn chun meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtaí an Chláir ar an láthair.

(5a)  Ba cheart go n-áiritheofaí leis an gClár trédhearcacht agus cuntasacht iomlán ionstraimí nuálacha airgeadais agus sásraí nuálacha airgeadais a bhaineann le buiséad an Aontais, go háirithe maidir lena mhéid a rannchuidíonn siad, i ndáil le hionchais tosaigh agus torthaí deiridh, le cuspóirí an Aontais a bhaint amach.

(6)  Léiríodh ag Cruinniú Mullaigh Digiteach Thaillinn(14) i Meán Fómhair 2017 agus leis na conclúidí ón gComhairle Eorpach(15) an 19 Deireadh Fómhair 2017 gur ghá don Eoraip infheistiú inár ngeilleagair ▌agus dul i ngleic leis an mbearna scileanna chun iomaíochas agus nuálaíocht, mianach saoil agus creatlach shóisialta na hEorpa a chaomhnú agus a fheabhsú. Tháinig an Chomhairle Eorpach ar an gconclúid go gcuirtear deiseanna ollmhóra ar fáil leis an gclaochlú digiteach i dtaca le nuálaíocht, fás agus fostaíocht, go rannchuideofar lenár n-iomaíochas domhanda, agus go bhfeabhsófar an éagsúlacht chruthaitheach agus chultúrtha. Chun na deiseanna sin a thapú, ní mór dul i ngleic, le chéile, ▌ leis na dúshláin a eascraíonn as an gclaochlú digiteach agus athbhreithniú a dhéanamh ar na beartais a ndéanann an claochlú digiteach difear dóibh.

(6a)  Rachaidh sé chun tairbhe do gheilleagar digiteach agus sochaí dhigiteach na hEorpa atá á dtógáil an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa, Wifi4EU agus an Cód um Chumarsáid Leictreonach Eorpach a chur chun feidhme go maith.

(7)  Tháinig an Chomhairle Eorpach ar an gconclúid, go háirithe, nach mór don Aontas dul i ngleic go práinneach le treochtaí atá ag teacht chun cinn: Áirítear orthu sin saincheisteanna amhail an intleacht shaorga ▌, agus ardleibhéal cosanta sonraí a áirithiú ag an am céanna agus Rialachán (AE) 2016/679, cearta digiteacha, cearta bunúsacha agus caighdeáin eiticiúla á gcomhlíonadh ina n-iomláine. D’iarr an Chomhairle Eorpach ar an gCoimisiún cur chuige Eorpach i leith na hintleachta saorga a chur chun cinn go luath in 2018 agus na tionscnaimh is gá a chur ar aghaidh chun na dálaí creata a neartú d’fhonn go mbeidh an tAontas in ann margaí nua a fhiosrú trí mheán nuálaíochtaí radacacha rioscabhunaithe agus ról ceannródaíochta a chuid tionscail a athdhearbhú.

(7c)   Ní mór don Eoraip infheistíochtaí cinntitheacha a dhéanamh san am atá amach roimpi, ag tógáil acmhainneachtaí digiteacha straitéiseacha chun tairbhiú den réabhlóid dhigiteach. Ní mór buiséad substaintiúil (EUR 9.2 billiún ar a laghad) a áirithiú ar leibhéal an Aontais chuige sin, buiséad nach mór a chomhlánú le hiarrachtaí infheistíochtaí suntasacha ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach, is é sin le gaol comhsheasmhach comhlántach leis na cistí struchtúracha agus comhtháthaithe.

(8)  Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal ‘Creat Airgeadais Ilbhliantúil nua-aimseartha nua d’Aontas Eorpach a bhainfidh a thosaíochtaí amach go héifeachtúil tar éis 2020’(16), i measc na roghanna le haghaidh an chreata airgeadais amach anseo clár maidir le claochluithe digiteacha na hEorpa chun ‘dul chun cinn láidir a dhéanamh i dtreo fás cliste i réimsí amhail bonneagar sonraí, tugtar achoimre ar nascacht agus cibearshlándáil ar ardchaighdeán’. D’fhéachfaí léi le ceannaireacht an Aontais a chinntiú i dtaca leis an tsár-ríomhaireacht, an chéad ghlúin eile den idirlíon, an intleacht shaorga, an róbataic agus olltiomsú sonraí. Threiseofaí léi cor iomaíoch na hearnála tionsclaíochta agus na ngnólachtaí san Eoraip ar fud an gheilleagair dhigitithe agus bheadh tionchar suntasach aige maidir leis an mbearna scileanna a dhúnadh agus a líonadh ar fud an Aontais ionas go mbeidh na scileanna agus an t-eolas is gá ag saoránaigh na hEorpa chun aghaidh a thabhairt ar an gclaochlú digiteach.

(9)  Sa Teachtaireacht ‘I dtreo spás coiteann sonraí Eorpach’(17), tugtar aghaidh ar an ngníomhaíocht nua atá le déanamh mar chéim ríthábhachtach i dtreo spás coiteann sonraí san Aontas – réimse digiteach de réir a chéile ar scála le go bhféadfar táirgí agus seirbhísí nua bunaithe ar shonraí a fhorbairt agus a nuáil.

(10)  Is é an cuspóir ginearálta ba cheart a bheith ag an gClár tacú le claochlú digiteach na hearnála tionsclaíochta agus saothrú níos fearr a chothú maidir le hacmhainneacht thionsclaíoch na mbeartas nuálaíochta, taighde agus forbartha teicneolaíche, ar mhaithe le gnólachtaí agus saoránaigh ar fud an Aontais, lena n-áirítear na réigiúin sin is forimeallaí agus is mó atá faoi mhíbhuntáiste eacnamaíoch. Ba cheart an clár a struchtúrú i gcúig Chuspóir Shonracha lena léirítear na príomhréimsí beartais, eadhon: an ríomhaireacht ardfheidhmíochta▌, an intleacht shaorga, an chibearshlándáil, ardscileanna digiteacha, an cur in úsáid, úsáid is fearr na n-acmhainní digiteacha agus an idir-inoibritheacht. Sna réimsí seo ar fad, ba cheart é a bheith mar aidhm ag an gClár freisin beartais an Aontais, beartais na mBallstát agus na beartais réigiúnacha a ailíniú níos fearr, agus acmhainní príobháideacha agus tionsclaíocha a chomhthiomsú chun infheistíocht a mhéadú agus sineirgíochtaí níos láidre a fhorbairt. Ina theannta sin, ba cheart iomaíochas an Aontais agus athléimneacht a gheilleagair a neartú leis an gClár.

(10a)  Is cuspóirí faoi leith ach atá idirspleách iad na cúig Chuspóir Shonracha. Mar shampla, is gá an chibearshlándáil a bheith iontaofa i gcás na hintleachta saorga, beidh cumais ríomhaireachta ardfheidhmíochta ríthábhachtach chun tacú leis an bhfoghlaim i gcomhthéacs na hintleachta saorga, agus teastaíonn ardscileanna digiteacha i leith na dtrí acmhainneacht ar fad. Cé go bhféadfadh baint a bheith ag gníomhaíochtaí aonair faoin gclár seo le cuspóir sonrach amháin, ba cheart féachaint ar na cuspóirí mar chroílár pacáiste chomhtháite, seachas féachaint orthu ina n-aonar.

(10b)   Is gá tacú le FBManna a bhfuil sé beartaithe acu leas a bhaint as an gclaochlú digiteach ina bpróisis táirgthe. Leis sin, féadfaidh FBManna rannchuidiú le fás gheilleagar na hEorpa trí úsáid éifeachtúil a bhaint as acmhainní.

(11)  Ba cheart ról lárnach i gcur chun feidhme an Chláir a leagan ar Mhoil Nuálaíochta Digití Eorpacha, lenar cheart go spreagfaí an earnáil tionsclaíochta, go háirithe FBManna agus eintitis a fhostaíonn suas le 3000 fostaí ach nach FBManna (cuideachtaí lárchaipitlithe) iad, eagraíochtaí poiblí agus domhan na hacadúlachta ardteicneolaíochtaí digiteacha a ghlacadh ar bhonn forleathan. Chun an t-idirdhealú a shoiléiriú idir Moil Nuálaíochta Digití a chomhlíonann na critéir incháilitheachta faoin gClár seo agus Moil Nuálaíochta Digití a bunaíodh tar éis na Teachtaireachta maidir le Tionsclaíocht na hEorpa a Dhigitiú (COM(2016)0180) agus a mhaoinítear as foinsí eile, Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha is ceart a thabhairt ar mhoil nuálaíochta digití a mhaoinítear faoin gClár seo. Ba cheart do na Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha oibriú le chéile mar líonra díláraithe. siad mar phointí rochtana ar na hacmhainní digiteacha is déanaí lena n-áirítear an ríomhaireacht ardfheidhmíochta (HPC), an intleacht shaorga, an chibearshlándáil, mar aon le teicneolaíochtaí nuálacha eile atá ann cheana amhail Eochairtheicneolaíochtaí Cumasúcháin, atá ar fáil freisin i saotharlanna déantúsaíochta (‘fablabs’) agus i saotharlanna cathrach (‘citylabs’). Is ionaid ilfhreastail a bheidh iontu inar féidir teicneolaíochtaí tástáilte agus deimhnithe a rochtain agus ina gcuirfear an nuálaíocht oscailte chun cinn. Cuirfear tacaíocht ar fáil iontu freisin i réimse na n-ardscileanna digiteacha (e.g. trí chomhordú le soláthraithe oideachais chun oiliúint ghearrthéarmach a sholáthar d’oibrithe agus chun intéirneachtaí a sholáthar do mhic léinn). Leis an líonra de Mhoil Nuálaíochta Digití Eorpacha, ba cheart cumhdach geografach fairsing ar fud na hEorpa(18) a áirithiú agus ba cheart freisin rannchuidiú le rannpháirtíocht na réigiún is forimeallaí sa mhargadh aonair digiteach.

(11a)   Le linn na chéad bhliana den chlár, ba cheart líonra tosaigh de Mhoil Nuálaíochta Digití Eorpacha ó eintitis a ainmneoidh na Ballstáit a bhunú trí phróiseas oscailte iomaíoch. Chuige sin, ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit na hiarrthóirí a mholadh i gcomhréir lena gcuid nósanna imeachta náisiúnta agus lena struchtúir riaracháin agus institiúideacha náisiúnta féin, agus ba cheart don Choimisiún lánaird a thabhairt ar thuairim gach Ballstáit sula roghnófar an Mol Nuálaíochta Digití Eorpach ar chríoch an Bhallstáit sin. Maidir le heintitis a bhfuil feidhmeanna mar Mhoil Nuálaíochta Digití á ndéanamh acu cheana i gcomhthéacs an Tionscnaimh maidir le Tionsclaíocht na hEorpa a Dhigitiú, féadfaidh na Ballstáit, mar thoradh ar an bpróiseas iomaíoch oscailte, iad a ainmniú mar iarrthóirí. Féadfaidh an Coimisiún a cheadú do shaineolaithe seachtracha agus neamhspleácha a bheith rannpháirteach sa nós imeachta roghnúcháin. Ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit gach dúbailt neamhriachtanach inniúlachtaí agus feidhmeanna ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais a sheachaint. Ba cheart, dá réir sin, solúbthacht leormhaith a bheith ann agus na moil á n-ainmniú agus a gcomhdhéanamh gona ngníomhaíochtaí á gcinneadh. Chun cumhdach geografach fairsing ar fud na hEorpa a áirithiú chomh maith le cothromaíocht i gcumhdach na dteicneolaíochtaí nó na n-earnálacha, d’fhéadfaí an líonra a mhéadú tuilleadh trí phróiseas oscailte iomaíoch.

(11b)  Ba cheart do na Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha sineirgíochtaí iomchuí a fhorbairt le Moil Nuálaíochta Digití a mhaoinítear le Fís Eorpach nó le cláir eile T&N, agus sineirgíochtaí iomchuí leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht, go háirithe le EID Digiteach, agus freisin le líonraí seanbhunaithe amhail Líonra Eorpach na Fiontraíochta nó le moil InvestEU.

(11c)  Ba cheart do Mhoil Nuálaíochta Digití Eorpacha gníomhú mar éascaitheoir chun tionsclaíocht, gnólachtaí agus riaracháin a bhfuil réitigh theicneolaíocha de dhíth orthu, ar thaobh amháin, a thabhairt le chéile le cuideachtaí, go háirithe gnólachtaí nuathionscanta agus FBManna a bhfuil réitigh acu atá réidh don mhargadh, ar an taobh eile.

(11d)  Is ceadmhach cuibhreannas eintiteas dlíthiúil a roghnú mar Mhoil Nuálaíochta Digití Eorpacha mar a fhoráiltear in Airteagal 197.2(c) den Rialachán Airgeadais faoinar féidir le heintitis nach bhfuil pearsantacht dhlítheanach acu faoin dlí náisiúnta is infheidhme a bheith rannpháirteach i nglaonna ar thograí ar choinníoll gurb acmhainn dá n-ionadaithe oibleagáidí dlíthiúla a ghlacadh ar láimh thar ceann na n-eintiteas sin agus go dtugann na heintitis ráthaíochtaí, arb ionann iad agus ráthaíochtaí arna dtabhairt ag daoine dlítheanacha, i dtaca le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint.

(11e)  Ba cheart cead a thabhairt do na Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha ranníocaíochtaí a ghlacadh ó na Ballstáit, ó thríú tíortha rannpháirteacha nó ó údaráis phoiblí sna tíortha sin, ó chomhlachtaí nó institiúidí idirnáisiúnta, ón earnáil phríobháideach, go háirithe ó bhaill, scairshealbhóirí agus comhpháirtithe na Mol Nuálaíochta Digití Eorpach, mar aon le hioncaim arna nginiúint ó shócmhainní nó ó ghníomhaíochtaí na Mol Nuálaíochta Digití Eorpach, tiomnaí, bronntanais agus ranníocaíochtaí ó dhaoine aonair nó cistiú, lena n-áirítear i bhfoirm deontais ón gClár agus ó chláir eile de chuid an Aontais.

(12)  Ba cheart an Clár a chur chun feidhme trí thionscadail lena neartófar acmhainní digiteacha riachtanacha agus úsáid fhorleathan na n-acmhainní sin. Ba cheart cómhaoiniú i gcomhar leis na Ballstáit a bheith i gceist leis sin agus, nuair is gá, cómhaoiniú i gcomhar an earnáil phríobháideach. Ba cheart an ráta cómhaoiniúcháin a bhunú sa chlár oibre. Is i gcásanna eisceachtúla, agus i gcásanna eisceachtúla amháin, a d’fhéadfaí 100 % de na costais incháilithe a chumhdach le cistiú an Aontais. Chuige sin, bheadh gá go háirithe le mais chriticiúil soláthair a bhaint amach chun luach níos fearr ar airgead a fháil agus chun a ráthú go bhfanfaidh soláthróirí Eorpacha ar thús cadhnaíochta i bhforbairtí teicneolaíochta.

(13)  Ina theannta sin, déanfar cuspóirí beartais an Chláir a shaothrú le hionstraimí airgeadais agus le ráthaíocht bhuiséadach faoi ghné nó faoi ghnéithe beartais ▌Chiste InvestEU.

(14)  Ba cheart gníomhaíochtaí an Chláir a úsáid chun acmhainneachtaí digiteacha an Aontais a fheabhsú tuilleadh agus chun dul i ngleic le teipeanna margaidh nó le cásanna infheistíochta fo-optamacha, ar bhealach comhréireach, gan maoiniú príobháideach a dhúbláil ná a phlódú agus ba cheart breisluach Eorpach soiléir a bheith acu.

(15)  Chun an tsolúbthacht is fearr is féidir a bhaint amach i rith shaolré an chláir agus chun sineirgíochtaí a fhorbairt idir a chomhpháirteanna, féadfar gach ceann de na cuspóirí sonracha a chur chun feidhme leis na hionstraimí ar fad atá ar fáil faoin Rialachán Airgeadais. Is iad an bhainistíocht dhíreach agus an bhainistíocht indíreach na sásraí seachadta atá le húsáid nuair ba cheart maoiniú de chuid an Aontais a chomhcheangal le foinsí eile maoinithe nó nuair a cheanglaítear leis an bhforghníomhú go mbunófaí struchtúir rialachais chomhchoiteanna. Anuas air sin, chun freagairt go háirithe d’fhorbairtí agus riachtanais nua, e.g. teicneolaíochtaí nua, féadfaidh an Coimisiún, faoi chuimsiú an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil agus i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, a mholadh go n-imeofaí ó na suimeanna táscacha a leagtar amach sa Rialachán seo.

(15a)  Chun leithdháileadh éifeachtach cistí a áirithiú as buiséad ginearálta an Aontais, ní mór an breisluach Eorpach a ghabhfaidh le gach gníomh agus gníomhaíocht a dhéanfar faoin gClár a áirithiú, mar aon lena gcomhlántacht le gníomhaíochtaí na mBallstát, agus féachaint le comhsheasmhacht, comhlántacht, agus sineirgíochtaí a bhaint amach le cláir chistiúcháin lena dtacaítear le réimsí beartais a bhfuil dlúthbhaint acu le chéile. Cé gur féidir an chomhsheasmhacht a áirithiú de bhíthin na gclár oibre ábhartha i gcás gníomhaíochtaí arna mbainistiú go díreach nó go hindíreach, is ceart comhoibriú a chur ar bun idir an Coimisiún agus údaráis na Ballstát lena mbaineann chun comhsheasmhacht agus comhlántachtaí a áirithiú idir cistí a bhainistítear go díreach nó go hindíreach agus cistí atá faoi réir comhbhainistiú.

(16)  Leis an ríomhaireacht ardfheidhmíochta agus na hacmhainní próiseála sonraí lena mbaineann san Aontas, ba cheart go n-áiritheofaí go mbainfidh an earnáil tionsclaíochta úsáid níos forleithne as an ríomhaireacht ardfheidhmíochta agus, ar bhonn níos ginearálta, i réimsí a bhaineann le leas an phobail chun na deiseanna ar leith a thugtar don tsochaí le sár-ríomhairí a thapú, ar deiseanna iad a bhaineann leis an tsláinte, an comhshaol agus an tslándáil, mar aon le hiomaíochas na hearnála tionsclaíochta, go háirithe iomaíochas na bhfiontar beag agus meánmhéide. Trí shár-ríomhairí den chéad scoth a fháil, daingneofar córas soláthair an Aontais agus cuideofar le seirbhísí a chur in úsáid ar mhaithe le hionsamhlú, léirshamhlú agus fréamhshamhaltú agus san am céanna, córas HPC a áirithiú i gcomhréir le luachanna agus prionsabail an Aontais.

(17)  Chuir an Chomhairle(19) agus Parlaimint na hEorpa(20) tacaíocht d’idirghabháil an Aontais sa réimse seo in iúl. Thairis sin, in 2017-2018, shínigh naoi gcinn déag de Bhallstát Dearbhú EuroHPC(21), comhaontú ilrialtais ina ngeallann siad go gcomhoibreoidh siad leis an gCoimisiún chun HPC úrscothach agus bonneagair sonraí, a bheadh ar fáil don earnáil eolaíochta agus do chomhpháirtithe poiblí agus príobháideacha ar fud na Aontais, a thógáil agus a chur in úsáid san Eoraip.

(18)  Le haghaidh chuspóir sonrach na ríomhaireachta ardfheidhmíochta, meastar gurb é comhghnóthas an sásra cur chun feidhme is oiriúnaí, go háirithe chun comhordú a dhéanamh ar straitéisí agus infheistíochtaí náisiúnta agus de chuid an Aontais i mbonneagar ríomhaireachta ardfheidhmíochta agus sa taighde agus san fhorbairt, chun acmhainní ó fhoinsí poiblí agus príobháideacha a chomhthiomsú, agus chun leasanna eacnamaíocha agus straitéiseacha de chuid an Aontais a choimirciú(22). Thairis sin, le hionaid inniúlachtaí ríomhaireachta ardfheidhmíochta sna Ballstáit, mar a shainmhínítear in Airteagal 2(4) de Rialachán (AE) 2018/1488 ón gComhairle, soláthrófar seirbhísí ríomhaireachta ardfheidhmíochta don earnáil tionsclaíochta, lena n-áirítear FBManna agus gnólachtaí nuathionscanta, don saol acadúil agus d’údaráis riaracháin phoiblí.

(19)  Acmhainn a fhorbairt i dtaca leis an intleacht shaorga, is spreagadh ríthábhachtach é sin maidir le claochlú digiteach na hearnála tionsclaíochta, seirbhisí agus na hearnála poiblí chomh maith. Úsáidtear róbait, atá ag éirí níos uathrialaithí i gcónaí, i monarchana, feidhmeanna domhainfharraige, tithe, cathracha agus in otharlanna. Tá ardáin intleachta saorga thráchtála bogtha ar aghaidh ón tástáil go feidhmeanna iarbhír i réimsí na sláinte agus an chomhshaoil; tá gluaisteáin gan tiománaí á bhforbairt ag gach mórmhonaróir gluaisteán, agus tá modhanna meaisínfhoghlama ag croílár na bpríomhardán gréasáin agus na bhfeidhmchlár olltiomsaithe sonraí ar fad. Tá sé bunriachtanach go mbeadh tíortha na hEorpa ag comhoibriú le chéile ar gach leibhéal más uainn a bheith iomaíoch ar an leibhéal idirnáisiúnta. Aithníonn na Ballstáit an méid sin ó tharla gealltanais nithiúla a bheith tugtha acu i dtaca leis an gcomhoibriú mar chuid de phlean comhordaithe gníomhaíochta.

(19a)  Is féidir tacar mór algartam a chuimsiú i leabharlanna algartam, lena n-áirítear algartaim shimplí amhail algartaim aicmiúcháin, algartaim líonra néaraigh, algartaim phleanála, algartaim réasúnaíochta, nó algartaim is casta ná sin, amhail algartaim ghuthaitheanta, algartaim loingseoireachta arna leabú i bhfeistí uathrialacha, amhail ladrainn nó gluaisteáin uathrialaitheacha, nó algartaim intleachta saorga arna n-ionsuí i róbait ionas gur cumas dóibh idirghníomhú lena dtimpeallacht agus oiriúnú di. Ba cheart rochtain gan stró a thabhairt do chách ar leabharlanna algartam bunaithe ar théarmaí córa, réasúnacha, agus neamh-idirdhealaitheacha.

(19b)   Sa rún uaithi an 1 Meitheamh 2017 maidir le tionsclaíocht na hEorpa a dhigitiú, tharraing Parlaimint na hEorpa aird ar thionchar na mbacainní teanga ar an tionsclaíocht agus ar dhigitiú na tionsclaíochta. Sa chomhthéacs sin, is den ríthábhacht iad teicneolaíochtaí teanga IS-bhunaithe, amhail an t-aistriúchán uathoibríoch, aithint ghutha, anailísíocht téacs i ndáil le holltiomsú sonraí agus córais idirphlé agus freagartha ceisteanna, chun an éagsúlacht teanga a chaomhnú, chun an chuimsitheacht a áirithiú agus chun cumarsáid idir daoine agus cumarsáid idir daoine agus meaisíní a chumasú.

(19c)  Ba cheart táirgí agus seirbhísí atá bunaithe ar intleacht shaorga a bheith áisiúil don úsáideoir agus comhlíontach, mar réamhshocrú, ó thaobh an dlí de, agus ba cheart níos mó roghanna agus faisnéise a sholáthar do thomhaltóirí leo, go háirithe maidir le cáilíocht na dtáirgí agus na seirbhísí.

(20)  Tá an-tábhacht ag baint le hinfhaighteacht tacar sonraí ar scála mór agus le saoráidí tástála agus turgnamhaíochta i dtaca le forbairt na hintleachta saorga, lena n-áirítear teicneolaíochtaí teanga.

(21)  Sa rún uaithi an 1 Meitheamh 2017 maidir le tionsclaíocht na hEorpa a dhigitiú(23), tharraing Parlaimint na hEorpa aird ar an tábhacht a bhaineann le cur chuige comhchoiteann Eorpach i leith na cibearshlándála, inar aithníodh an gá le feasacht a ardú agus inar measadh gur freagracht ríthábhachtach í an chibear-athléimneacht do cheannairí gnó agus do lucht ceaptha beartas sna Ballstáit agus in earnáil slándála tionsclaíche na hEorpa, chomh maith le slándáil agus príobháideachas a chur chun feidhme mar réamhshocrú agus trí dhearadh.

(22)  Is dúshlán don Aontas ar fad é an chibearshlándáil agus ní féidir ▌dul i ngleic léi trí bhíthin tionscnaimh náisiúnta ▌amháin. Ba cheart acmhainn chibearshlándála na hEorpa a threisiú chun na hacmhainní is gá chun ▌saoránaigh, údaráis riaracháin phoiblí agus gnólachtaí a chosaint ar chibearbhagairtí a chothú san Eoraip. Ar a bharr sin, ba cheart tomhaltóirí a chosaint nuair a úsáideann siad táirgí nasctha is féidir a haiceáil agus ar féidir leo slándáil tomhaltóirí a chur i mbaol. Ba cheart sin a ghnóthú in éineacht leis na Ballstáit agus leis an earnáil phríobháideach trí thionscadail lena dtreiseofar acmhainní cibearshlándála na hEorpa, agus lena n-áiritheofar comhordú eatarthu, agus lena n-áiritheofar cur in úsáid forleathan na réiteach cibearshlándála is déanaí ar fud an gheilleagair, chomh maith leis na hinniúlachtaí sa réimse seo a chomhiomlánú chun mais chriticiúil agus barr feabhais a áirithiú.

(23)  I Meán Fómhair 2017, chuir an Coimisiún pacáiste tionscnamh(24) chun cinn ina leagadh amach cur chuige cuimsitheach de chuid an Aontais i leith na cibearshlándála, arbh é ab aidhm leis acmhainní na hEorpa a threisiú chun dul i ngleic le cibear-ionsaithe agus cibearbhagairtí agus teicneolaíocht agus acmhainn thionsclaíoch a neartú sa réimse sin. Ar áireamh sa phacáiste sin tá an Rialachán maidir le Gníomhaireacht um Chibearshlándáil an Aontais Eorpaigh (ENISA) agus maidir le deimhniú i ndáil le cibearshlándáil theicneolaíocht na faisnéise agus na cumarsáide (an Gníomh um Chibearshlándáil).

(24)  Ní mór iontaoibh a bheith ann chun go bhfeidhmeoidh an Margadh Aonair Digiteach. Maidir le teicneolaíochtaí cibearshlándála amhail céannachtaí digiteacha, cripteagrafaíocht nó aimsiú ionraidh, agus a gcur i bhfeidhm i réimsí amhail réimse an airgeadais, an earnáil tionsclaíochta 4.0, réimse an fhuinnimh, an iompair, an chúraim sláinte nó an ríomhrialtais, tá siad riachtanach chun slándáil agus iontaoibh a choimirciú i gcás gníomhaíocht agus idirbhearta ar líne arna ndéanamh ag saoránaigh, údaráis riaracháin phoiblí agus cuideachtaí.

(25)  Chuir an Chomhairle Eorpach, sna conclúidí uaithi an 19 Deireadh Fómhair 2017, béim air go bhfuil gá go háirithe le margaí saothair, oiliúint agus córais oideachais atá in oiriúint don ré dhigiteach má táthar chun Eoraip Dhigiteach a chruthú, agus gur gá infheistiú i scileanna digiteacha chun gach Eorpach a chumhachtú agus a chumasú;

(26)  D’iarr an Chomhairle Eorpach, sna conclúidí uaithi ón 14 Nollaig 2017, ar na Ballstáit, ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún dul ar aghaidh leis an gclár oibre ó Chruinniú Mullaigh Sóisialta Gothenburg i mí na Samhna 2017 lena n-áirítear Colún Eorpach na gCeart Sóisialta, chomh maith le hoideachas agus oiliúint agus Clár Oibre Nua Scileanna don Eoraip a chur ar fáil. D’iarr an Chomhairle Eorpach freisin ar an gCoimisiún, ar na gComhairle agus ar na Ballstáit scrúdú a dhéanamh ar na bearta féideartha chun dul i ngleic leis na dúshláin scileanna a bhaineann leis an digitiú, an chibearshlándáil, litearthacht sna meáin agus an intleacht shaorga, agus an gá atá le cur chuige uileghabhálach oideachais agus oiliúna atá bunaithe ar an bhfoghlaim ar feadh an tsaoil agus atá á thiomáint ag an nuálaíocht. Mar fhreagairt air sin an 17 Eanáir 2018, thíolaic an Coimisiún pacáiste beart lena ndírítear ar phríomhinniúlachtaí, scileanna digiteacha(25) chomh maith le luachanna comhchoiteanna agus oideachas uileghabhálach. I mí na Bealtaine 2018, seoladh an dara pacáiste beart lena gcuirtear chun cinn an obair chun Limistéar Eorpach Oideachais a thógáil faoi 2025, ina gcuirtear béim freisin ar lárnacht na scileanna digiteacha.

(26a)  Ciallaíonn litearthacht sna meáin na hinniúlachtaí bunriachtanacha (eolas, scileanna agus dearcthaí) lenar féidir leis na saoránaigh dul i ngleic leis na meáin agus dul i mbun idirphlé le soláthraithe eile faisnéise, ar bhealach éifeachtach, agus scileanna le haghaidh smaointeoireacht chriticiúil agus foghlaim ar feadh an tsaoil a fhorbairt chun meascadh le daoine agus a bheith gníomhach mar shaoránaigh;

(26b)   I bhfianaise an ghá atá le cur chuige iomlánaíoch, ba cheart go gcuirfí san áireamh freisin leis an gClár réimsí na cuimsitheachta, na cáilíochta, na hoiliúna agus an speisialaithe atá cinntitheach, de bhreis ar na hardinniúlachtaí digiteacha, chun breisluach a chruthú i sochaí an eolais.

(27)  Ina rún maidir le tionsclaíocht na hEorpa a dhigitiú an 1 Meitheamh 2017(26), luaigh Parlaimint na hEorpa gur bunchlocha an chomhtháthaithe shóisialta i sochaí dhigiteach iad an t-oideachas, an oiliúint agus an fhoghlaim ar feadh an tsaoil. Thairis sin, d’éiligh sí go ndéanfaí gné na hinscne a ionchorprú i ngach tionscnamh digiteach, agus béim á leagan aici ar an ngá atá ann dul i ngleic leis an mbearna inscne laistigh d’earnáil TFC, ós rud é go bhfuil sé sin bunriachtanach d’fhás agus do rathúnas fadtéarmach na hEorpa;

(28)  Maidir leis na hardteicneolaíochtaí digiteacha a fhaigheann tacaíocht ón gClár seo, amhail an ríomhaireacht ardfheidhmíochta, an chibearshlándáil agus an intleacht shaorga, tá siad forbartha go leor anois chun go mbogfar amach as earnáil an taighde iad agus chun go n-úsáidfear, go gcuirfear chur chun feidhme agus go méadófar iad ar leibhéal an Aontais. Tá gá le freagairt de chuid an Aontais i dtaca le cur in úsáid na dteicneolaíochtaí sin agus is amhlaidh an cás i dtaca le scileanna. Ní mór cur le deiseanna oiliúna in ardscileanna digiteacha, lena n-áirítear inniúlachtaí maidir le cosaint sonraí, iad a mhéadú agus rochtain orthu a chur ar fáil ar fud an Aontais. Ina éagmais sin, d’fhéadfadh sé go gcuirfí isteach ar chur in úsáid rianúil na n-ardteicneolaíochtaí digiteacha agus go gcuirfí bac ar iomaíochas ginearálta gheilleagar an Aontais. Tá na bearta a fhaigheann tacaíocht ón gclár seo comhlántach leo sin a fhaigheann tacaíocht ó chláir CSE, CFRE, ERASMUS + agus ‘Fís Eorpach’. Díreoidh siad ar an lucht saothair, san earnáil phríobháideach agus phoiblí araon, go háirithe ar ghairmithe TFC agus ar ghairmithe gaolmhara eile, agus ar mhic léinn. Áirítear oiliúnaithe agus oiliúnóirí ar na catagóirí sin. Is éard atá i gceist leis an lucht saothair ná an sciar sin den daonra atá gníomhach ó thaobh an gheilleagair de, lena n-áirítear iad siúd atá fostaithe (idir fhostaithe agus fhéinfhostaithe) agus iad siúd atá dífhostaithe.

(29)  Tá barrthábhacht ag baint le húdaráis riaracháin phoiblí agus seirbhísí a nuachóiriú trí mhodhanna digiteacha chun an t-ualach riaracháin ar ▌shaoránaigh a laghdú ▌trína n‑idirghníomhaíochtaí le húdaráis phoiblí a dhéanamh níos gasta, níos áisiúla agus níos saoire, agus trí éifeachtúlacht, trédhearcacht agus cáilíocht na seirbhísí arna soláthar do shaoránaigh agus do ghnólachtaí a mhéadú agus, san am céanna, éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí a mhéadú. Ó tharla gné Aontais a bheith ag roinnt seirbhísí a bhaineann le leas an phobail cheana féin, ba cheart a áirithiú leis an tacaíocht a thabharfar dá gcur chun feidhme agus dá gcur in úsáid ar leibhéal an Aontais go bhféadfaidh saoránaigh agus gnólachtaí tairbhe a bhaint as an rochtain ar sheirbhísí digiteacha ilteangacha ar ardcháilíocht ar fud na hEorpa. Thairis sin, táthar ag tuar go gcuideoidh an maoiniú a thiocfaidh ón Aontas sa réimse sin chun athúsáid faisnéise as an earnáil phoiblí a spreagadh.

(29a)   Is féidir leis an digitiú inrochtaineacht gan bhacainní a éascú agus a fheabhsú do gach duine, lena n-áirítear do dhaoine scothaosta agus dóibh siúd a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe nó atá faoi mhíchumas, agus dóibh siúd i gceantair iargúlta nó i gceantair thuaithe.

(30)  Teastaíonn ón gclaochlú digiteach i réimsí a bhaineann le leas an phobail amhail an cúram sláinte(27), an tsoghluaisteacht, an ceartas, faireachán ar an domhan agus ar an gcomhshaol, an tslándáil, laghdú astaíochtaí carbóin, bonneagar fuinnimh, an t-oideachas agus an oiliúint, agus an cultúr go leanfaí le Bonneagair Seirbhísí Digiteacha agus go méadófaí iad, lena bhféadfaí malartú sonraí trasteorann a dhéanamh go sábháilte agus lena gcothófaí an fhorbairt náisiúnta. Is lena gcomhordú faoin Rialachán seo a bhainfear leas, ar an mbealach is fearr, as an acmhainneacht sineirgíochtaí a shaothrú.

(30a)  Má táthar le tairbhe a bhaint as an gclaochlú digiteach, is den ríthábhacht é go mbainfí úsáid as teicneolaíochtaí digiteacha riachtanacha, go háirithe astu siúd darb aidhm shonrach an ríomhaireacht ardfheidhmíochta, an intleacht shaorga, an chibearshlándáil agus an iontaoibh; d’fhéadfaí a leithéidí a chomhlánú le teicneolaíochtaí ceannródaíocha eile nó le teicneolaíochtaí a thiocfaidh i gceist amach anseo, amhail mórleabhair dháilte (e.g. blocshlabhra).

(30b)   Leis an gclaochlú digiteach, ba cheart go bhféadfadh saoránaigh an Aontais a gcuid sonraí pearsanta sláinte a rochtain, a úsáid agus a bhainistiú go slán thar theorainneacha, gan beann ar an áit a bhfuil siad ná ar an áit a bhfuil na sonraí.

(31)  I nDearbhú Thaillinn an 6 Deireadh Fómhair 2017, tháinig Comhairle an Aontais Eorpaigh ar an gconclúid go bhfuil ár sochaithe agus ár ngeilleagair á gclaochlú go smior ag an dul chun cinn digiteach, rud lena gcuirtear dúshlán faoi éifeachtacht beartas a ceapadh cheana i raon leathan réimsí agus faoi ról agus faoi fheidhm an riaracháin phoiblí trí chéile. Tá sé de dhualgas orainn a bheith ag súil leis na dúshláin sin agus iad a bhainistiú chun freastal ar riachtanais agus ionchais saoránach agus gnólachtaí.

(32)  Tá an nuachóiriú ar údaráis riaracháin phoiblí na hEorpa ar cheann de na príomhthosaíochtaí chun go gcuirfear an Straitéis maidir le Margadh Aonair Digiteach chun feidhme go rathúil. San athbhreithniú meántéarmach ar an Straitéis, cuireadh béim ar an ngá atá le claochlú na n-údarás riaracháin phoiblí a neartú agus ar an ngá atá lena áirithiú go mbeidh rochtain éasca iontaofa de réir a chéile ann ar sheirbhísí poiblí.

(33)  Sa Suirbhé Bliantúil Fáis a d’fhoilsigh an Coimisiún in 2017(28), léiríodh go mbíonn tionchar díreach ag caighdeán údaráis riaracháin phoiblí na hEorpa ar an timpeallacht eacnamaíoch agus, dá bhrí sin, tá barrthábhacht ag baint leis maidir le táirgiúlacht, iomaíochas, comhar eacnamaíoch, fás inbhuanaithe, fostaíocht agus poist ardcháilíochta a spreagadh. Go háirithe, tá riarachán poiblí éifeachtúil trédhearcach agus córais cheartais éifeachtacha riachtanach chun go dtacófar leis an bhfás eacnamaíoch agus chun go soláthrófar seirbhísí ar ardcháilíocht do ghnólachtaí agus saoránaigh.

(34)  Baineann idir-inoibritheacht seirbhísí poiblí Eorpacha le gach leibhéal riaracháin: leibhéal an Aontais, an leibhéal náisiúnta, an leibhéal réigiúnach agus an leibhéal áitiúil. Chomh maith le deireadh a chur le bacainní ar Mhargadh Aonair feidhmiúil, leis an idir‑inoibritheacht éascaítear comhar trasteorann, cur chun cinn caighdeán Eorpach agus cur chun feidhme rathúil beartas, agus tugtar deis mhór ar bhacainní leictreonacha trasteorann a sheachaint, lena ndéanfar teacht chun cinn seirbhísí poiblí comhchoiteanna nua ar leibhéal an Aontais a dhaingniú tuilleadh, agus lena ndéanfar comhdhlúthú na seirbhísí poiblí comhchoiteanna atá á bhforbairt a dhaingniú tuilleadh. Chun ilroinnt seirbhísí Eorpacha a dhíothú agus chun tacú le saoirsí bunúsacha agus aitheantas oibríochtúil frithpháirteach san Aontas, ba cheart cur chuige iomlánaíoch trasearnála trasteorann a chur chun cinn i leith na hidir-inoibritheachta ar an mbealach is éifeachtaí agus is freagrúla d’úsáideoirí deiridh. Tugtar le fios leis sin go bhfuil an idir-inoibritheacht le tuiscint sa chiall is leithne, ó ghnéithe teicniúla go gnéithe dlíthiúla agus lena gcuimsítear gnéithe beartais sa réimse. Dá réir sin, rachadh raon na ngníomhaíochtaí thar ghnáth-shaolré na réiteach agus d’áireofaí ann na heilimintí idirghabhálacha ar fad lena dtacófaí leis na dálaí creata is gá le haghaidh idir-inoibritheacht mharthanach i gcoitinne. Leis an gClár, ba cheart freisin go n-éascófaí cros-toirchiú idir na tionscnaimh náisiúnta éagsúla, as a bhforbródh an tsochaí dhigiteach.

(34a)  Ba cheart go ndéanfaí leis an gclár, dá bhrí sin, réitigh foinse oscailte a spreagadh chun go mbeidh athúsáid ann, iontaoibh a mhéadú agus trédhearcacht a dhaingniú. Beidh tionchar dearfach aige sin ar inbhuanaitheacht na dtionscal maoinithe.

(35)  Is é EUR 194 mhilliún an buiséad atá leithdháilte ar ghníomhaíochtaí sonracha arna dtíolacadh don chreat idir-inoibritheachta agus d’idir-inoibritheacht na réiteach forbartha a chur chun feidhme.

(36)  Sa rún ó Pharlaimint na hEorpa an 1 Meitheamh 2017 maidir le tionsclaíocht na hEorpa a dhigitiú(29), cuireadh béim ar an tábhacht atá le maoiniú poiblí agus príobháideach leordhóthanach a scaoileadh chun earnáil tionsclaíochta na hEorpa a dhigitiú.

(37)  I mí Aibreáin 2016, ghlac an Coimisiún an tionscnamh maidir le Tionsclaíocht na hEorpa a Dhigitiú chun a áirithiú ‘gur féidir le gach tionscal, bíodh sé mór nó beag agus beag beann ar an áit ná earnáil ina bhfuil sé, leas iomlán a bhaint as nuálaíochtaí digiteacha’. Tá sé seo ábhartha go háirithe i gcás FBManna sna hearnálacha cultúrtha agus cruthaitheacha.

(38)  Chuir Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa fáilte roimh an teachtaireacht maidir le ‘Tionsclaíocht na hEorpa a Dhigitiú’ agus mheas gurb í, agus na doiciméid a ghabhann léi, ‘an chéad chéim i gclár oibre leitheadach Eorpach atá le cur i gcrích i ndlúthchomhar frithpháirteach idir na páirtithe leasmhara poiblí agus príobháideacha’(30) .

(39)  Chun na spriocchuspóirí a ghnóthú, féadfaidh sé go mbeadh gá le hacmhainneacht teicneolaíochtaí comhlántacha a ghiaráil i réimsí an líonraithe agus na ríomhaireachta, mar a luaitear sa Teachtaireacht maidir le ‘Tionsclaíocht na hEorpa a Dhigitiú’(31) lena n-aithnítear gur bunghné de dhigitiú na tionsclaíochta é go mbeadh ‘bonneagar líonraithe agus néil den chéad scoth ar fáil’.

(40)  ▌Le Rialachán (AE) 2016/679, trí fhoráil a dhéanamh maidir le tacar aonair rialacha atá infheidhme go díreach i ndlíchóras na mBallstát, ráthaítear saorshreabhadh sonraí pearsanta idir Ballstáit an Aontais agus treisítear iontaoibh agus slándáil na ndaoine aonair. Tá an dá ghné sin fíor-riachtanach le haghaidh fíor-Mhargadh Aonair Digiteach. Dá bhrí sin, leis na gníomhaíochtaí ar fad a dhéanfar faoin gClár seo, nuair a bhaineann siad le sonraí pearsanta a phróiseáil, ba cheart tacú le Rialachán (AE) 2016/679 a chur i bhfeidhm, mar shampla i réimse na hintleachta saorga agus na teicneolaíochta blocshlabhra. Leis na gníomhaíochtaí sin, ba cheart tacú le forbairt teicneolaíochtaí digiteacha lena gcomhlíontar na hoibleagáidí maidir le ‘cosaint sonraí trí dhearadh agus mar réamhshocrú’.

(41)  Ba cheart an Clár a chur chun feidhme agus lánurraim á tabhairt don chreat idirnáisiúnta agus do chreat an Aontais i dtaca le cosaint agus forfheidhmiú maoine intleachtúla. Tá ról lárnach ag cosaint éifeachtach na maoine intleachtúla maidir leis an nuálaíocht agus, dá bhrí sin, tá sé riachtanach chun an Clár a chur chun feidhme go héifeachtach.

(42)  Ba cheart do chomhlachtaí a chuireann an Clár seo chun feidhme forálacha a chomhlíonadh atá infheidhme maidir le hinstitiúidí an Aontais agus an reachtaíocht náisiúnta maidir le láimhseáil faisnéise, go háirithe faisnéis íogair neamh-rúnaicmithe agus faisnéis rúnaicmithe de chuid an Aontais. I dtaca le Cuspóir Sonrach 3, b’fhéidir go gcaithfí eintitis arna rialú ó thríú tíortha a eisiamh ar chúiseanna slándála ó ghlaonna ar thograí agus ar thairiscintí faoin gClár seo. I gcásanna eisceachtúla, d’fhéadfadh eisiamh den sórt sin a bheith i gceist i ndáil le Cuspóirí Sonracha 1 agus 2. I dtaca leis na cúiseanna slándála a bheadh lena leithéid d’eisiamh, ba cheart iad a bheith comhréireach agus cuí-réasúnaithe i dtaca leis na rioscaí a thiocfadh i gceist dá bhfágfaí gan eisiamh na heintitis sin.

(43)  Mar léiriú ar a thábhachtaí atá sé dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le gealltanais an Aontais Comhaontú Pháras agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme, rannchuidiú a bheidh sa Chlár seo chun bearta ar son na haeráide a phríomhshruthú agus chun sprioc fhoriomlán 25 % de chaiteachais bhuiséadacha an Aontais a ghnóthú maidir leis an tacaíocht do chuspóirí aeráide(32). Ba cheart gníomhaíochtaí ábhartha a shainaithint le linn ullmhú agus chur chun feidhme an Chláir, agus ba cheart athmheasúnú a dhéanamh ar na gníomhaíochtaí sin mar chuid de na meastóireachtaí agus na próisis athbhreithnithe ábhartha.

(45)  Ba cheart cláir oibre a ghlacadh ionas go ngnóthófar cuspóirí an Chláir i gcomhréir le tosaíochtaí an Aontais agus na mBallstát agus, san am céanna, comhsheasmhacht, trédhearcacht agus leanúnachas a áirithiú maidir le gníomhaíocht chomhpháirteach de chuid an Aontais agus na mBallstát. Ba cheart na cláir oibre a ghlacadh i bprionsabal gach dhá bhliain, nó, má bhíonn údar cuí leis de bharr na riachtanas a bhaineann le cur chun feidhme an chláir, ar bhonn bliantúil. Na cineálacha maoiniúcháin agus na modhanna cur chun feidhme a úsáidfear faoin Rialachán seo, is ar bhonn a fhónta atá siad ó thaobh cuspóirí sainiúla na gníomhaíochta a bhaint amach agus torthaí a thabhairt ba cheart iad a roghnú, agus aird á tabhairt, go háirithe, ar chostais rialuithe, ar an ualach riaracháin, agus ar an riosca neamh-chomhlíontachta a mheastar a bheith ann. Ba cheart go mbeadh breithniú ar úsáid cnapshuimeanna, rátaí comhréidhe, costas aonaid, chomh maith le maoiniú nach bhfuil baint aige le costais dá dtagraítear in Airteagal 125(1) den Rialachán Airgeadais san áireamh anseo.

(46)  Ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le leasuithe ar Iarscríbhinní I agus II chun na táscairí a athbhreithniú agus/nó a chomhlánú. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachfadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, gheobhaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile san am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus beidh rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bheidh ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(47)  Urramaítear na cearta bunúsacha leis an Rialachán seo mar aon leis na prionsabail a aithnítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go háirithe iad sin dá dtagraítear faoi Airteagail 8, 11, 16, 21, 35, 38 agus 47 maidir le cosaint sonraí pearsanta, an tsaoirse tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil, an tsaoirse fiontraíochta, an toirmeasc ar idirdhealú, cúram sláinte, cosaint tomhaltóirí agus an ceart chun leighis éifeachtaigh agus chun trialach cothroime. Ní mór do na Ballstáit an Rialachán seo a chur i bhfeidhm ar bhealach atá comhsheasmhach leis na cearta agus leis na prionsabail sin’.

(49)  Tá feidhm maidir leis an Rialachán seo ag na rialacha airgeadais cothrománacha arna nglacadh ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle ar bhonn Airteagal 322 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Leagtar na rialacha sin síos sa Rialachán Airgeadais agus is iad a chinneann, go háirithe, an nós imeachta le haghaidh an buiséad a bhunú agus a chur chun feidhme trí dheontais, soláthar, duaiseanna agus cur chun feidhme indíreach, agus foráiltear iontu do sheiceálacha ar fhreagracht na ngníomhaithe airgeadais. Ina theannta sin, baineann na rialacha arna nglacadh ar bhonn Airteagal 322 CFAE le cosaint bhuiséad an Aontais ar easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit, óir réamhchoinníoll bunriachtanach le haghaidh bainistíocht fhónta airgeadais agus cistiú éifeachtach ón Aontas is ea urramú an smachta reachta.

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

Airteagal 1

Ábhar

Bunaítear leis an Rialachán seo an clár don Eoraip Dhigiteach (‘Clár’).

Leagtar síos leis cuspóirí an Chláir, an buiséad don tréimhse 2021 - 2027, na foirmeacha cistiúcháin ón Aontas Eorpach agus na rialacha a bhaineann leis an gcistiú sin a sholáthar.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(a)  ciallaíonn ‘oibríocht chumaiscthe’ gníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ó bhuiséad AE, lena n-áirítear laistigh de shaoráidí cumaiscthe de bhun Airteagal 2(6) den Rialachán Airgeadais, lena gcomhcheanglaítear foirmeacha neamh-iníoctha tacaíochta agus/nó ionstraimí airgeadais ó bhuiséad an Aontais d’fhoirmeacha in-aisíoctha tacaíochta ó institiúidí forbartha nó institiúidí airgeadais poiblí eile, agus chomh maith leis sin, ó institiúidí airgeadais tráchtála agus infheisteoirí.

(b)  ciallaíonn ‘eintiteas dlíthiúil’ aon duine nádúrtha nó duine dlítheanach a bunaíodh mar eintiteas dlíthiúil agus a aithnítear mar eintiteas dlíthiúil faoin dlí náisiúnta, faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí idirnáisiúnta, a bhfuil pearsantacht dhlíthiúil aige agus a fhéadfaidh, ag gníomhú dó ina ainm féin, cearta a fheidhmiú agus a bheith faoi réir oibleagáidí, nó eintiteas nach bhfuil pearsantacht dhlíthiúil aige i gcomhréir le hAirteagal 197(2)(c) den Rialachán Airgeadais;

(c)  ciallaíonn ‘tríú tír’ tír nach bhfuil ina ball den Aontas;

(d)  ciallaíonn ‘tír chomhlachaithe’ tríú tír ar páirtí é i gcomhaontú leis an Aontas lena gceadaítear dó páirt a ghlacadh sa Chlár de bhun Airteagal [10];

(da)   ciallaíonn ‘eagraíocht idirnáisiúnta a bhfuil leas Eorpach aici’ eagraíocht idirnáisiúnta ar Ballstáit den Aontas Eorpach iad formhór a comhaltaí nó eagraíocht idirnáisiúnta a bhfuil a ceanncheathrú lonnaithe i mBallstát;

(e)  ciallaíonn ‘Mol Nuálaíochta Digití Eorpach’ eintiteas dlíthiúil ▌arna roghnú i gcomhréir le hAirteagal 16 chun na cúraimí faoin gClár a chomhlíonadh, go háirithe rochtain dhíreach a thabhairt nó a áirithiú ar shaineolas teicneolaíoch agus saoráidí turgnamhaíochta, amhail trealamh agus uirlisí bogearraí chun digitiú na tionsclaíochta a áirithiú, mar aon le rochtain ar mhaoiniú a éascú. Beidh na Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha ar oscailt do ghnó den uile chineál agus méid, go háirithe do FBManna, cuideachtaí lárchaipitlithe, gnólachtaí atá i mbun fáis agus údaráis riaracháin phoiblí ar fud an Aontais.

(f)  ciallaíonn ‘ardscileanna digiteacha’ scileanna agus inniúlachtaí gairmiúla a dteastaíonn eolas agus taithí ina leith chun na teicneolaíochtaí, táirgí agus seirbhísí a dtacaítear leo faoin Rialachán seo agus amhail dá dtagraítear faoi Airteagal 3(2)(a), (b), (c) agus (e) a thuiscint, a dhearadh, a fhorbairt, a bhainistiú, a thástáil, a chur in úsáid, a úsáid agus a choinneáil ar bun.

(fa)  Ciallaíonn ‘Comhpháirtíocht Eorpach’ tionscnamh mar a shainmhínítear é i [cuir isteach tagairt don Rialachán maidir le Clár Réime Fhís Eorpach];

(fb)  ciallaíonn ‘fiontair bheaga agus mheánmhéide’ nó ‘FBManna’ micrifhiontair, fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide mar a shainmhínítear iad in Airteagal 2 den Iarscríbhinn a ghabhann le Moladh 2003/361/CE ón gCoimisiún;

(g)  ciallaíonn ‘cibearshlándáil’ na gníomhaíochtaí go léir is gá chun córais gréasán agus faisnéise, a n-úsáideoirí, agus daoine dá ndéantar difear a chosaint ar chibearbhagairtí;

(h)  ciallaíonn ‘Bonneagair Seirbhíse Digití’ bonneagair lenar féidir seirbhísí líonraithe a sheachadadh go leictreonach, tríd an idirlíon de ghnáth;

(i)  ciallaíonn ‘Séala Barr Feabhais’ lipéad deimhnithe mar a shainmhínítear é i [cuir isteach tagairt don Rialachán maidir le Clár Réime Fhís Eorpach];

Airteagal 3

Cuspóirí an chláir

1.  Tá an cuspóir ginearálta seo a leanas ag an gClár: tacú le geilleagar, tionsclaíocht agus sochaí na hEorpa a chlaochlú go digiteach agus dlús a chur leis an gclaochlú digiteach sin, na tairbhí a bhaineann leis sin a thabhairt do shaoránaigh na hEorpa, údaráis riaracháin phoiblí agus gnólachtaí ar fud an Aontais, agus feabhas a chur ar iomaíochas na hEorpa sa gheilleagar digiteach domhanda agus, san am céanna, rannchuidiú leis an deighilt dhigiteach a dhúnadh ar fud an Aontais agus treisiú le huathriail straitéiseach an Aontais. Teastaíonn tacaíocht iomlánaíoch, trasearnála, agus trasteorann mar aon le rannchuidiú níos tréine ón Aontas chun an méid sin a bhaint amach. Déanfaidh an Clár, a chuirfear chun feidhme i ndlúth-chomhordú le cláir chistiúcháin eile de chuid an Aontais de réir mar is infheidhme, an méid seo a leanas:

(a)  acmhainneachtaí na hEorpa a threisiú agus a chur chun cinn sna príomhréimsí teicneolaíochta digití tríd an gcur in úsáid ar scála mór,

(b)  a scaipeadh agus a nglacadh a leathnú san earnáil phríobháideach agus i réimsí a bhaineann le leas an phobail, agus a gclaochlú digiteach agus a rochtain ar theicneolaíochtaí digiteacha a chur chun cinn.

2.  Beidh cúig chuspóir shonracha idirghaolmhara ag an gClár:

(a)  Cuspóir Sonrach 1: An Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta

(b)  Cuspóir Sonrach 2: An Intleacht Shaorga

(c)  Cuspóir Sonrach 3: An Chibearshlándáil agus Iontaoibh

(d)  Cuspóir Sonrach 4 Ardscileanna Digiteacha

(e)  Cuspóir Sonrach 5 Cur in úsáid, úsáid is fearr na n-acmhainneachtaí digiteacha agus idir-inoibritheacht

Airteagal 4

An Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta

1.   An idirghabháil airgeadais ón Aontas faoi Chuspóir Sonrach 1. Leis an Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta, saothrófar na cuspóirí oibríochtúla seo a leanas:

(a)  bonneagar sár-ríomhaireachta agus sonraí eacsascálaithe▌comhtháite éileamhdhírithe agus feidhmchlárthiománta den chéad scoth a chur in úsáid agus a chomhordú ar leibhéal an Aontais agus a oibriú, a bheidh so-rochtana ▌ag úsáideoirí poiblí agus príobháideacha, go háirithe FBManna, is cuma cén Ballstát ina mbeidh siad lonnaithe agus sin a bheith chun críocha taighde, i gcomhréir leis {an Rialachán maidir leis an gComhghnóthas um Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta Eorpach a bhunú};

(b)  teicneolaíocht atá réidh le húsáid/atá oibríochtúil agus a eascraíonn ó thaighde agus nuálaíocht a chur in úsáid chun éiceachóras ríomhaireachta ardfheidhmíochta comhtháite de chuid an Aontais a thógáil, lena gcuimseofar gnéithe éagsúla sa slabhra luacha eolaíoch agus tionsclaíoch, lena n-áirítear crua-earraí, bogearraí, feidhmchláir, seirbhísí, idirnaisc agus scileanna digiteacha, ar éiceachóras é ina mbeidh ardleibhéal slándála agus cosanta sonraí;

(c)  bonneagar iar-eacsascálaithe a chur in úsáid agus a oibriú, lena n-áirítear an comhtháthú le teicneolaíochtaí ríomhaireachta candamaí agus ▌le bonneagair thaighde don eolaíocht ríomhaireachta; forbairt na gcrua-earraí agus na mbogearraí is gá le haghaidh an chur in úsáid sin laistigh den Aontas a spreagadh.

2.  Is trí bhíthin an Chomhghnóthais, a bunaíodh faoi Rialachán ón gComhairle (AE) 2018/1488 an 28 Meán Fómhair 2018 maidir leis an gComhghnóthas um Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta Eorpach(33) a bhunú, a chuirfear chun feidhme, den chuid is mó, gníomhaíochtaí Chuspóir Sonrach 1.

Airteagal 5

An Intleacht Shaorga

1.   An idirghabháil airgeadais ón Aontas faoi Chuspóir Sonrach 2. Leis an Intleacht Shaorga, saothrófar na cuspóirí oibríochtúla seo a leanas:

(a)  croí-acmhainneachtaí agus eolas na hintleachta saorga san Eoraip a fhorbairt agus a neartú, lena n-áirítear acmhainneachtaí ardcháilíochta sonraí maille le sásraí comhfhreagracha malartaithe agus leabharlanna algartam ach cur chuige duine-lárnaithe agus cuimsitheach a áirithiú a thabharfaidh urraim do luachanna na hEorpa.

I gcomhréir iomlán leis an reachtaíocht maidir le cosaint sonraí, déanfar le réitigh agus sonraí a bhunófar ar an intleacht shaorga, agus a chuirfear ar fáil, prionsabal an phríobháideachais agus na slándála trí dhearadh a urramú.

(b)  rochtain ar na hacmhainneachtaí sin a chur ar fáil do gach gnólacht, go háirithe FBManna agus gnólachtaí nuathionscanta, an tsochaí shibhialta, eagraíochtaí neamhbhrabúsacha, institiúidí taighde, ollscoileanna agus údaráis riaracháin phoiblí chun an tairbhe a bhaineann leo do shochaí agus geilleagar na hEorpa a bharrfheabhsú;

(c)  saoráidí tástála agus turgnamhaíochta intleachta saorga sna Ballstáit a threisiú agus a líonrú ▌.

(ca)  chun córais tráchtála cur i bhfeidhm agus táirgthe a fhorbairt agus a threisiú, éascú teicneolaíochtaí a chomhtháthú i slabhraí luacha, samhlacha gnó nuálacha a fhorbairt, agus giorrú ar an am a chaitear ón nuálaíocht go dtí an tionsclaíocht; agus glacadh réitigh IS-bhunaithe i réimsí leasa phoiblí agus sa tsochaí a chothú.

1b.  Déanfaidh an Coimisiún, i gcomhréir le dlíthe ábhartha an Aontais agus na dlíthe idirnáisiúnta ábhartha, lena n-áirítear an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, agus aird á tabhairt aige, inter alia, ar mholtaí an tSainghrúpa Ardleibhéil um an Intleacht Shaorga, coinníollacha a shonrú maidir le saincheisteanna eiticiúla sna cláir oibre faoi Chuspóir Sonrach 2. Áireofar sna glaonna nó sna comhaontuithe deontais coinníollacha ábhartha amhail a leagtar amach sna cláir oibre.

I gcás inarb ábhartha, déanfaidh an Coimisiún seiceálacha eitice. Maidir le cistiú le haghaidh gníomhaíochtaí nach gcomhlíonann coinníollacha na saincheisteanna eiticiúla, féadfar iad a fhionraí, a fhoirceannadh nó a laghdú tráth ar bith i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais.

1c.  Is le bainistíocht dhíreach a chuirfear chun feidhme gníomhaíochtaí an chuspóra shonraigh seo.

Beidh feidhm ag na ceanglais eiticiúla agus dhlíthiúla ar fad dá bhforáiltear san Airteagal seo maidir le gníomhaíochtaí ar fad Chuspóir Sonrach 2, gan beann ar an modh cur chun feidhme.

Airteagal 6

An Chibearshlándáil agus Iontaoibh

1.   An idirghabháil airgeadais ón Aontas faoi Chuspóir Sonrach 3. Leis an gCibearshlándáil agus Iontaoibh, saothrófar na cuspóirí oibríochtúla seo a leanas:

(a)  tacú, in éineacht leis na Ballstáit, le méadú agus soláthar ardtrealaimh, ard-uirlisí agus ardbhonneagar sonraí cibearshlándála chun ardleibhéal comhchoiteann cibearshlándála ar an leibhéal Eorpach a bhaint amach, i gcomhréir iomlán leis an reachtaíocht maidir le cosaint sonraí agus i gcomhréir iomlán leis na cearta bunúsacha, agus uathriail straitéiseach an Aontais á háirithiú.

(b)  tacú le méadú agus sár-úsáid eolais, acmhainneachta, agus scileanna cibearshlándála; agus dea-chleachtais a chomhroinnt agus a phríomhshruthú;

(c)  a áirithiú go gcuirfear na réitigh chibearshlándála is déanaí in úsáid go forleathan ar fud an gheilleagair; agus aird ar leith a thabhairt ar sheirbhísí poiblí agus ar oibreoirí eacnamaíocha bunriachtanacha amhail FBManna;

(d)  acmhainní a threisiú sna Ballstáit agus san earnáil phríobháideach chun cabhrú leo Treoir (AE) 2016/1148 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Iúil 2016 maidir le bearta le haghaidh ardleibhéal comhchoiteann slándála do líonraí agus do chórais faisnéise ar fud an Aontais79 a chomhlíonadh, lena n-áirítear trí bhearta lena ndírítear ar chultúr cibearshlándála a fhorbairt laistigh d’eagraíochtaí.

(da)  feabhas a chur ar athléimneacht i gcoinne cibear-ionsaithe, cur le feasacht riosca agus leis an eolas ar phróisis bhunúsacha slándála i measc úsáideoirí, go háirithe seirbhísí poiblí, FBManna agus gnólachtaí nuathionscanta, chun a áirithiú go bhfuil bonnleibhéil slándála ag cuideachtaí, amhail criptiú ó cheann go ceann i gcás sonraí agus teachtaireachtaí agus nuashonruithe bogearraí agus chun úsáid slándála trí dhearadh agus mar réamhshocrú, eolas ar phróisis bhunúsacha slándála agus cibearshláinteachas a spreagadh;

1a.  Déanfar na gníomhaíochtaí faoi Chuspóir Sonrach 3: Cibearshlándáil agus Iontaoibh a chur chun feidhme go príomha tríd an Lárionad Eorpach Cibearshlándála um Inniúlachtaí Tionsclaíochta, Teicneolaíochta agus Taighde agus tríd an Líonra Inniúlachtaí Cibearshlándála i gcomhréir leis [an Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(34)].

Airteagal 7

Ardscileanna Digiteacha

1.   An idirghabháil airgeadais ón Aontas faoi Chuspóir Sonrach 4. Le hArdscileanna Digiteacha, tacófar le forbairt ardscileanna digiteacha i réimsí a fhaigheann tacaíocht ón gclár seo agus, dá bhrí sin, cuirfear le haos digiteach na hEorpa, rud lena ndúnfar an deighilt dhigiteach, lena gcothófar breis gairmiúlachta agus lena gcuirfear an chothromaíocht inscne san áireamh, go háirithe maidir leis an ríomhaireacht ardfheidhmíochta agus an néalríomhaireacht, anailísíocht olltiomsaithe sonraí, an chibearshlándáil, teicneolaíochtaí mórleabhar dáilte (e.g. blocshlabhra), teicneolaíochtaí candamacha, an róbataic agus an intleacht shaorga. Chun dul i ngleic le mí-oiriúint scileanna agus chun speisialtóireacht i dteicneolaíochtaí agus feidhmchláir dhigiteacha a spreagadh, saothrófar na cuspóirí oibríochtúla seo a leanas leis an idirghabháil airgeadais:

(a)  tacú le hoiliúint fhadtéarmach agus cúrsaí fadtéarmacha ar ardcháilíocht, lena n-áirítear foghlaim chumaisc, do mhic léinn ▌agus don lucht saothair;

(b)  tacú le hoiliúint agus cúrsaí gearrthéarmacha ardcháilíochta don ▌lucht saothair, FBManna agus san earnáil phoiblí go háirithe, a cheapadh agus a sholáthar;

(c)  tacú le hoiliúint agus socrúcháin ardcháilíochta, lena n-áirítear cúrsaí oiliúna, sa láthair oibre do mhic léinn agus ▌don lucht saothair, go háirithe FBManna agus san earnáil phoiblí.

2.  Déanfar na gníomhaíochtaí faoi chuspóir sonrach seo na nArdscileanna Digiteacha a chur chun feidhme, go príomha, trí bhainistíocht dhíreach.

Airteagal 8

Cur in úsáid, úsáid is fearr na n-acmhainneachtaí digiteacha agus idir-inoibritheacht

1.  An idirghabháil airgeadais ón Aontas faoi Chuspóir Sonrach 5. Leis an gcur in úsáid, úsáid is fearr na n-acmhainneachtaí digiteacha agus an idir-inoibritheacht, saothrófar na cuspóirí oibríochtúla seo a leanas, agus an deighilt dhigiteach á dúnadh san am céanna:

(a)  tacú leis an earnáil phoiblí agus le réimsí a bhaineann le leas an phobail, amhail an tsláinte agus cúram sláinte, an t-oideachas, na breithiúna, custam, iompar, an tsoghluaisteacht, fuinneamh, an comhshaol agus na hearnálacha cultúrtha agus cruthaitheacha, lena n-áirítear gnólachtaí ábhartha a bhunaítear laistigh den Aontas, chun teicneolaíochtaí digiteacha úrscothacha a chur in úsáid agus a rochtain go héifeachtach, amhail an ríomhaireacht ardfheidhmíochta, an intleacht shaorga agus an chibearshlándáil;

(b)  Bonneagair Seirbhísí Digiteacha úrscothacha idir-inoibritheacha thras-Eorpacha a chur in úsáid, a oibriú agus a chothabháil ar fud an Aontais (lena n-áirítear seirbhísí gaolmhara) i gcomhlántacht le gníomhaíochtaí náisiúnta agus réigiúnacha;

(ba)  tacú le comhtháthú na mBonneagar Seirbhísí Digiteacha tras-Eorpach agus na gcaighdeán digiteach Eorpach comhaontaithe agus leis an úsáid a bhaintear astu, san earnáil phoiblí agus i réimsí a bhaineann le leas an phobail, chun cur chun feidhme agus idir-inoibritheacht costéifeachtúil a éascú;

(c)  éascaíocht a dhéanamh ar fhorbairt, nuashonrú agus úsáid na réiteach agus na gcreat ag údaráis riaracháin phoiblí, gnólachtaí agus saoránaigh na hEorpa, lena n-áirítear réitigh agus creataí idir-inoibritheachta foinse oscailte agus athúsáid na réiteach agus na gcreat idir-inoibritheachta;

(d)  rochtain éasca ar theicneolaíochtaí digiteacha a thástáil agus a úsáid ar bhonn píolótach, mar aon le méadú a dhéanamh orthu, lena n-áirítear iad a úsáid ar bhonn trasteorann, a chur ar fáil don earnáil phoiblí agus d’earnáil tionsclaíochta an Aontais, go háirithe do FBManna;

(e)  tacú leis an earnáil phoiblí agus le hearnáil tionsclaíochta an Aontais, go háirithe FBManna agus gnólachtaí nuathionscanta, ardteicneolaíochtaí digiteacha agus teicneolaíochtaí gaolmhara, lena n-áirítear go háirithe an ríomhaireacht ardfheidhmíochta, an intleacht shaorga, an chibearshlándáil agus teicneolaíochtaí ceannródaíocha eile agus teicneolaíochaí ▌a bheidh ag teacht chun cinn amach anseo, amhail mórleabhair dháilte (e.g. blocshlabhra), a ghlacadh;

(f)  tacú le ceapadh, tástáil, cur chun feidhme, agus cur in úsáid agus cothabháil na réiteach digiteach idir-inoibritheach, lena n-áirítear réitigh rialtais dhigitigh, le haghaidh seirbhísí poiblí ar leibhéal an Aontais arna soláthar trí ardán réiteach in‑athúsáidte sonraí-bhunaithe, lena gcothófar nuálaíocht agus lena mbunófar creataí comhchoiteanna chun an leas iomlán a bhaint as acmhainneacht na seirbhísí a chuireann údaráis riaracháin phoiblí ar fáil do shaoránaigh agus do ghnólachtaí na hEorpa;

(g)  acmhainneacht leanúnach a áirithiú ar leibhéal an Aontais chun ceannaireacht a thabhairt san fhorbairt dhigiteach, sa bhreis ar bhreathnú ar threochtaí digiteacha mearathraitheacha, anailís a dhéanamh orthu agus dul in oiriúint dóibh, chomh maith leis na cleachtais is fearr a chomhroinnt agus a phríomhshruthú;

(h)  tacú le comhar chun éiceachóras Eorpach a bhunú le haghaidh bonneagair iontaofa comhroinnte sonraí agus bonneagair dhigiteacha iontaofa a úsáideann, inter alia, seirbhísí agus feidhmchláir mórleabhar dáilte, lena n-áirítear tacaíocht don idir‑inoibritheacht agus caighdeánú agus lena gcothófar feidhmchláir thrasteorann de chuid an Aontais a chur in úsáid bunaithe ar shlándáil agus ar phríobháideachas trí dhearadh, agus urraim á tabhairt don reachtaíocht maidir le cosaint an tomhaltóra agus leis an gcosaint sonraí;

(i)  na Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha agus an líonra a ghabhann leo a mhéadú agus a neartú.

2.  Is le bainistíocht dhíreach a chuirfear chun feidhme gníomhaíochtaí an chuspóra shonraigh seo.

Airteagal 9

Buiséad

1.  Is é EUR 8 192 391 000 i bpraghsanna 2018 (EUR 9 194 000 000 i bpraghsanna reatha) a bheidh san imchlúdach airgeadais le haghaidh chur chun feidhme an Chláir don tréimhse 2021–2027.

2.  Is é seo a leanas a bheidh i ndáileadh táscach an mhéid dá dtagraítear:

(a)  suas le EUR 2 404 289 438 i bpraghsanna 2018 (EUR 2 698 000 000 i bpraghsanna reatha) le haghaidh Chuspóir Sonrach 1, An Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta

(b)  suas le EUR 2 226 192 703 i bpraghsanna 2018 (EUR 2 498 369 000 i bpraghsanna reatha) le haghaidh Chuspóir Sonrach 2, An Intleacht Shaorga

(c)  suas le EUR 1 780 954 875 i bpraghsanna 2018 (EUR 1 998 696 000 i bpraghsanna reatha) le haghaidh Chuspóir Sonrach 3, an Chibearshlándáil agus Iontaoibh

(d)  suas le EUR 623 333 672 i bpraghsanna 2018 (EUR 699 543 000 i bpraghsanna reatha) le haghaidh Chuspóir Sonrach 4, Ardscileanna Digiteacha

(e)  suas le EUR 1 157 620 312 i bpraghsanna 2018 (EUR 1 299 152 000 i bpraghsanna reatha) le haghaidh Chuspóir Sonrach 5, Cur in Úsáid, úsáid is fearr na n-acmhainní digiteacha agus Idir-inoibritheacht

3.  Chomh maith leis sin, féadfar an méid dá dtagraítear i mír 1 a úsáid le haghaidh cúnamh teicniúil agus cúnamh riaracháin chun an Clár a chur chun feidhme, amhail gníomhaíochtaí ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchóireachta agus meastóireachta, lena n-áirítear córais teicneolaíochta faisnéise chorparáideacha.

4.  Féadfar gealltanais bhuiséadacha maidir le gníomhaíochtaí ar faide ná aon bhliain airgeadais amháin a roinnt ina dtráthchodanna bliantúla thar roinnt blianta.

5.  Féadfar na hacmhainní arna leithdháileadh ar na Ballstáit faoin mbainistíocht chomhroinnte a aistriú chuig an gClár, arna iarraidh sin do na Ballstáit, lena n-áirítear chun na deontais a dhámhtar ar an ngníomhaíocht a chomhlánú suas go 100 % den chostas iomlán incháilithe i gcás inar féidir sin, gan dochar do phrionsabal an chómhaoinithe a leagtar síos in Airteagal 190 den Rialachán Airgeadais agus gan dochar do na rialacha maidir le Státchabhair. Cuirfidh an Coimisiún na hacmhainní sin chun feidhme go díreach i gcomhréir le pointe (a) d’Airteagal 62(1) den Rialachán Airgeadais nó go hindíreach i gcomhréir le pointe (c) den Airteagal sin. Úsáidfear na hacmhainní sin chun leas an Bhallstáit lena mbaineann agus chuige sin amháin.

6.  Gan dochar don Rialachán Airgeadais, féadfaidh caiteachas le haghaidh gníomhaíochtaí a thagann as tionscadail a áirítear sa chéad chlár oibre a bheith incháilithe ón 1 Eanáir 2021.

Airteagal 10

Tríú tíortha atá comhlachaithe leis an gClár

1.  Beidh an Clár oscailte do Chomhaltaí de Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa, ar comhaltaí iad den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos sa chomhaontú ar an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch;

2.  Beidh comhlachas iomlán nó páirteach na dtríú tíortha nach dtagraítear i mír 1 dóibh leis an gClár bunaithe ar mheasúnú chás ar chás ar na Cuspóirí Sonracha, i gcomhréir leis na coinníollacha ▌a leagtar síos i gcomhaontú sonrach ina gcumhdaítear rannpháirtíocht an tríú tír in aon chlár de chuid an Aontais, ar choinníoll go dtugtar lánurraim sa chomhaontú sonrach sin do na critéir seo a leanas:

—  gur chun leas an Aontais í rannpháirtíocht an tríú tír;

—  go rannchuidíonn an rannpháirtíocht le gnóthú na gcuspóirí a leagtar síos in Airteagal 3;

—  nach mbíonn an rannpháirtíocht ina bunús le haon údar imní slándála agus go dtugtar lánurraim do na ceanglais ábhartha slándála a leagtar síos in Airteagal 12;

—  go n-áirithítear leis an gcomhaontú cothromaíocht i dtaca le ranníocaíochtaí agus sochair an tríú tír atá rannpháirteach i gcláir an Aontais;

—  go leagtar síos leis an gcomhaontú coinníollacha maidir le rannpháirtíocht sna cláir, lena n-áirítear ríomh na ranníocaíochtaí airgeadais le cláir aonair agus a gcostais riaracháin. Is éard a bheidh sna ranníocaíochtaí sin ioncam sannta i gcomhréir le hAirteagal [21(5)] [den Rialachán Airgeadais nua].

—  nach dtugtar leis an gcomhaontú cumhacht don tríú tír cinntí a dhéanamh maidir leis an gClár;

—  go ráthaítear leis an gcomhaontú cearta an Aontais bainistiú fónta airgeadais a áirithiú agus a chuid leasanna airgeadais a chosaint.

2a.  Agus na cláir oibre á n-ullmhú acu, déanfaidh an Coimisiún Eorpach nó comhlachtaí ábhartha eile cur chun feidhme measúnú ar bhonn cás ar chás an bhfuil na coinníollacha a leagtar síos sa chomhaontú dá dtagraítear i mír 2 comhlíonta do na gníomhaíochtaí atá mar chuid de na cláir oibre.

Airteagal 11

Comhar idirnáisiúnta

1.  Féadfaidh an tAontas oibriú i gcomhar le tríú tíortha a luaitear in Airteagal 10, le tríú tíortha eile agus le heagraíochtaí nó comhlachtaí idirnáisiúnta eile atá bunaithe sna tíortha sin, go háirithe faoi chuimsiú Chomhpháirtíocht na hEorpa/na Meánmhara agus Comhpháirtíocht an Oirthir agus le tíortha comharsanachta, go háirithe iad sin i réigiúin na mBalcán Thiar agus na Mara Duibhe. Gan dochar d’Airteagal 18, ní chumhdófar costais ghaolmhara faoin gClár.

2.  An comhar le tríú tíortha agus eagraíochtaí a luaitear i mír 1 faoi Chuspóir Sonrach 1. Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta, Cuspóir Sonrach 2. Intleacht Shaorga agus Cuspóir Sonrach 3. Beidh an Chibearshlándáil agus Iontaoibh faoi réir Airteagal 12.

Airteagal 12

Slándáil

1.   Leis na gníomhaíochtaí a dhéanfar faoin gclár, comhlíonfar na rialacha slándála is infheidhme agus go háirithe cosaint sonraí rúnaicmithe ar nochtadh neamhúdaraithe, lena n-áirítear aon dlí náisiúnta nó Aontais is ábhartha a chomhlíonadh. I gcás gníomhaíochtaí a dhéanfar lasmuigh den Aontas a úsáideann agus/nó a ghineann faisnéis rúnaicmithe, sa bhreis ar na ceanglais thuasluaite a chomhlíonadh, is gá comhaontú maidir le slándáil a bheith tugtha i gcrích idir an tAontas agus an tríú tír ina ndéanfar an ghníomhaíocht.

2.   I gcás inarb iomchuí, áireofar ar na tograí agus tairiscintí féinmheasúnú slándála lena sainaithneofar aon saincheist slándála agus lena sonrófar an dóigh a dtabharfar aghaidh ar na saincheisteanna sin chun na dlíthe náisiúnta agus Aontais is ábhartha a chomhlíonadh.

3.   I gcás inarb iomchuí, déanfaidh an Coimisiún nó an comhlacht cistiúcháin grinnscrúdú slándála maidir le tograí a bhfuil saincheisteanna slándála ag baint leo.

4.   I gcás inarb iomchuí, leis na bearta, comhlíonfar Cinneadh (AE, Euratom) 2015/444(35) ón gCoimisiún agus a rialacha cur chun feidhme.

5.   Leis an gclár oibre, féadfar a fhoráil freisin nach bhfuil na heintitis dhlíthiúla atá bunaithe i dtíortha comhlachaithe agus na heintitis dhlíthiúla atá bunaithe in AE ach atá á rialú ó thríú tíortha incháilithe chun páirt a ghlacadh sna gníomhaíochtaí ar fad, nó i gcuid díobh, faoi Chuspóir Sonrach 3 ar chúiseanna slándála a bhfuil údar cuí leo. I gcásanna den sórt sin, teorannófar tograí agus glaonna ar thairiscintí d’eintitis atá bunaithe nó a mheastar a bheith bunaithe sna Ballstáit agus atá á rialú ag na Ballstáit agus/nó náisiúnaigh de chuid na mBallstát.

Má tá údar cuí leis ar chúiseanna slándála, féadfar a fhoráil sa chlár oibre freisin nach bhféadfar eintitis dhlíthiúla atá bunaithe i dtíortha comhlachaithe agus eintitis dhlíthiúla atá bunaithe in AE ach atá á rialú ó thríú tíortha a bheith incháilithe chun rannpháirt a ghlacadh sna gníomhaíochtaí ar fad, nó i gcuid díobh, faoi Chuspóirí Sonracha 1 agus 2 ach amháin má chomhlíonann siad na coinníollacha a bhaineann leis na ceanglais atá le comhlíonadh ag na heintitis dhlíthiúla sin chun a ráthú go gcosnófar leas bunúsach slándála an Aontais agus na mBallstát agus chun a áirithiú go gcosnófar an fhaisnéis rúnaicmithe faoi dhoiciméid. Leagfar na coinníollacha sin amach sa chlár oibre.

5a.  I gcás inarb ábhartha, déanfaidh an Coimisiún seiceálacha slándála. Maidir le cistiú le haghaidh gníomhaíochtaí nach gcomhlíonann na coinníollacha a bhaineann le saincheisteanna slándála, féadfar iad a fhionraí, a fhoirceannadh nó a laghdú tráth ar bith i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais.

Airteagal 13

Sineirgíochtaí le cláir eile de chuid an Aontais

1.  Is é is aidhm don Chlár go gcuirfear chun feidhme é chun sineirgíochtaí, mar a mhínítear a thuilleadh in Iarscríbhinn III, a spreagadh le cláir chistiúcháin eile de chuid an Aontais, go háirithe trí shocruithe le haghaidh cistiú forlíontach ó chláir AE i gcás ina gceadófar sin le rialacha mionsonraithe maidir le bainistiú; i seicheamh, ar bhealach malartaithe, nó trí na cistí a chur le chéile, lena n-áirítear gníomhaíochtaí a chomhchistiú. Agus é ag giaráil ghné chomhlántach an chláir le cláir chistiúcháin Eorpacha eile, áiritheoidh an Coimisiún nach gcuirfear bac ar ghnóthú Chuspóirí Sonracha 1 go 5.

2.  Áiritheoidh an Coimisiún, i gcomhar leis na Ballstáit, go mbeidh an Clár iomlán comhleanúnach agus comhlántach le beartais agus cláir ábhartha an Aontais. Chuige sin, déanfaidh an Coimisiún bunú sásraí iomchuí comhordaithe idir údaráis ábhartha agus idir údaráis agus an Coimisiún Eorpach a éascú agus cuirfidh sé na huirlisí faireacháin iomchuí ▌ar bun chun sineirgíochtaí idir an Clár agus aon ionstraimí cistiúcháin ábhartha de chuid AE a áirithiú go córasach. Leis na socruithe, rannchuideofar le dúbailtí a sheachaint agus le tionchar an chaiteachais a uasmhéadú.

Airteagal 14

Cur chun feidhme agus foirmeacha cistiúcháin

1.  Is tríd an mbainistíocht dhíreach a chuirfear an Clár chun feidhme i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais nó tríd an mbainistíocht indíreach le comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 62(1)(c) ▌den Rialachán Airgeadais, i gcomhréir le hAirteagail 4 go 8. Ní fhéadfaidh na comhlachtaí cistiúcháin imeacht ó na rialacha maidir le rannpháirtíocht agus scaipeadh arna leagan síos sa rialachán seo ach amháin má dhéantar foráil maidir leis sin sa ghníomh bunúsach lena mbunaítear an comhlacht cistiúcháin agus/nó lena gcuirtear cúraimí cur chun feidhme buiséid ar iontaoibh an chomhlachta nó, le haghaidh comhlachtaí cistiúcháin faoi Airteagal 62(1)(c)(ii), faoi Airteagal 62(1)(c)(iii) nó faoi Airteagal 62(1)(c)(v) den Rialachán Airgeadais, má dhéantar foráil maidir leis sin sa chomhaontú ranníocaíochta agus ina riachtanais oibríochtúla shonracha nó má éilítear sin i ngeall ar chineál an bhirt.

2.  Féadfar cistiú a sholáthar ón gClár, agus an cistiú sin a bheith in aon cheann de na foirmeacha a leagtar síos sa Rialachán Airgeadais, lena n-áirítear go háirithe soláthar mar phríomhfhoirm chomh maith le deontais agus duaiseanna.

I gcás inar gá earraí agus seirbhísí nuálacha a sholáthar chun cuspóir na gníomhaíochta a ghnóthú, ní fhéadfar deontais a dhámhachtain ach ar thairbhithe ar údaráis chonarthacha nó eintitis chonarthacha iad mar a shainmhínítear iad i dTreoracha 2014/24/AE(36), 2014/25/AE(37) agus 2009/81/CE(38).

I gcás inar gá earraí nó seirbhísí digiteacha nuálacha nach bhfuil ar fáil fós ar bhonn tráchtála ar scála mór a sholáthar chun cuspóirí na gníomhaíochta a ghnóthú, féadfar a údarú faoin nós imeachta um sholáthar go ndámhfaí conarthaí iomadúla laistigh den nós imeachta céanna.

Ar chúiseanna slándála poiblí a bhfuil údar cuí leo, féadfaidh an t-údarás conarthach an coinníoll a fhorchur go mbeadh áit feidhmíochta an chonartha lonnaithe laistigh de chríoch an Aontais.

Féadfaidh an Clár maoiniú i bhfoirm ionstraimí airgeadais laistigh d’oibríochtaí measctha a sholáthar freisin.

3.  Féadfaidh ranníocaíochtaí le sásra árachais fhrithpháirtigh an baol a bhaineann le gnóthú na gcistí atá dlite ag faighteoirí a chumhdach agus measfar gur ráthaíocht leordhóthanach é faoin Rialachán Airgeadais. Beidh feidhm ag na forálacha a leagtar síos in [Airteagal X de ▌Rialachán XXX ▌comharba an Rialacháin maidir leis an gCiste Ráthaíochta].

Airteagal 15

Comhpháirtíochtaí Eorpacha

Féadfar an Clár a chur chun feidhme trí Chomhpháirtíochtaí Eorpacha a bhunaítear i gcomhréir leis an Rialachán maidir le Fís Eorpach agus faoin bpróiseas pleanála straitéisí idir an Coimisiún Eorpach agus na Ballstáit. Áireofar leis sin go háirithe ranníocaíochtaí le comhpháirtíochtaí poiblí-príobháideacha nua nó atá ann cheana i bhfoirm comhghnóthais arna mbunú faoi Airteagal 187 CFAE. Maidir leis na ranníocaíochtaí sin, tá feidhm ag forálacha a bhaineann le Comhpháirtíochtaí Eorpacha faoi [an Rialachán maidir le Fís Eorpach, tagairt le cur isteach].

Airteagal 16

Moil Nuálaíochta Digití

1.  Bunófar líonra tosaigh de Mhoil Nuálaíochta Digití Eorpacha le linn na chéad bhliana de chur chun feidhme an Chláir, ina mbeidh mol amháin ar a laghad in aghaidh an Bhallstáit ann, gan dochar do mhíreanna 2 agus 3.

2.  Chun an líonra a luaitear i mír 1 a bhunú, ainmneoidh gach Ballstát, i gcomhréir lena nósanna imeachta náisiúnta agus lena struchtúir riaracháin agus institiúideacha, eintitis is iarrthóirí trí phróiseas oscailte agus iomaíoch ar bhonn na gcritéar seo a leanas:

(a)  inniúlachtaí iomchuí a bhaineann le feidhmeanna na Mol Nuálaíochta Digití Eorpach a shonraítear in Airteagal 16(5) agus inniúlachtaí i réimse amháin nó i roinnt réimsí a shainaithnítear in Airteagal 3(2);

(b)  an acmhainneacht, an fhoireann agus an bonneagar iomchuí bainistíochta a bhfuil gá leo chun na feidhmeanna a shainaithnítear in Airteagal 16(5) a chomhlíonadh;

(c)  cumas dlíthiúil agus oibríochtúil na rialacha riaracháin, conarthacha agus bainistíochta airgeadais atá leagtha síos ar leibhéal an Aontais a chur i bhfeidhm;

(d)  inmharthanacht airgeadais iomchuí a fhreagraíonn do leibhéal na gcistí Aontais a n-iarrfar air iad a bhainistiú agus a léirítear, i gcás inarb iomchuí, trí ráthaíochtaí, arna n-eisiúint ag údarás poiblí más féidir. ▌

3.  Glacfaidh an Coimisiún cinneadh maidir le roghnú na n-eintiteas a bheidh sa líonra tosaigh i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 27a(2) agus lánaird á tabhairt aige ar thuairim gach Ballstáit sula roghnófar Mol Nuálaíochta Digití Eorpach ar a chríoch. Is é an Coimisiún a roghnóidh na heintitis sin ó eintitis is iarrthóirí arna n-ainmniú ag na Ballstáit ar bhonn na gcritéar a luaitear i mír 2 agus na gcritéar breise seo a leanas:

(a)  an buiséad a bheidh ar fáil chun an líonra tosaigh a mhaoiniú;

(b)  an gá atá ann go n-áiritheofar leis an líonra tosaigh go gcumhdófar riachtanais na hearnála tionsclaíochta agus na réimsí a bhaineann le leas an phobail, agus go mbeidh cumhdach cuimsitheach cothrom geografach ann, lena gcuirfear feabhas ar an gcóineasú idir tíortha comhtháthaithe agus na Ballstáit eile e.g. an deighilt dhigiteach a dhúnadh ar bhonn geografach.

4.  Tar éis próiseas oscailte iomaíoch, agus lánaird á tabhairt aige ar thuairim gach Ballstáit sula roghnófar Mol Nuálaíochta Digití Eorpach ar a chríoch, roghnóidh an Coimisiún Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha bhreise, más gá, i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 27a(2), ar bhealach lena n-áiritheofar cumhdach geografach leathan ar fud na hEorpa. Freastalóidh líon na n-eintiteas sa líonra ar an éileamh ar sheirbhísí an mhoil sna Ballstáit lena mbaineann. Chun dul i ngleic leis na srianta sonracha atá ar na réigiúin is forimeallaí in AE, féadfar eintitis shonracha a ainmniú chun freastal ar a riachtanais.

4a.  Beidh neamhspleáchas foriomlán suntasach ag na Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha a n-eagar, a gcomhdhéanamh agus a modhanna oibre a shainiú.

5.  Beidh na Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha ▌rannpháirteach i gcur chun feidhme an Chláir trí na feidhmeanna seo a leanas a rachaidh chun sochair d’earnáil tionsclaíochta an Aontais, go háirithe do FBManna agus do chuideachtaí lárchaipitlithe, mar aon leis an earnáil phoiblí:

(a)  feasacht a ardú agus rochtain a chur ar fáil, nó a áirithiú, ar shaineolas claochlaithe dhigitigh, fios gnó agus seirbhísí, lena n-áirítear saoráidí tástála agus turgnamhaíochta ▌;

(aa)  tacú le cuideachtaí, go háirithe FBManna agus gnólachtaí nuathionscanta, agus le heagraíochtaí a bheith níos iomaíche agus feabhas a chur ar a gcuid samhlacha gnó trí úsáid a bhaint as teicneolaíochtaí nua atá cumhdaithe faoin gClár;

(b)  aistriú saineolais agus feasa gnó idir réigiúin a éascú, go háirithe trí FBManna, gnólachtaí nuathionscanta agus cuideachtaí lárchaipitlithe atá bunaithe i réigiún amháin a líonrú le Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha atá bunaithe i réigiúin eile is oiriúnaí le seirbhísí ábhartha a sholáthar; malartú scileanna, comhthionscnaimh agus dea-chleachtais a spreagadh;

(c)  rochtain a chur ar fáil, nó a áirithiú, ar sheirbhísí téamacha, go háirithe seirbhísí a bhaineann leis an intleacht shaorga, an ríomhaireacht ardfheidhmíochta agus an chibearshlándáil, agus iontaoibh a sholáthar do na húdaráis riaracháin, eagraíochtaí san earnáil phoiblí, do FBManna do chuideachtaí lárchaipitlithe. Is féidir speisialtacht i seirbhísí téamacha ar leith a bheith ag Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha agus ní gá go gcuirfear ar fáil iontu na seirbhísí sin ar fad ná na seirbhísí do na catagóirí eintiteas ar fad a luaitear sa mhír seo;

(d)  tacaíocht airgeadais a chur ar fáil do thríú páirtithe, faoi chuspóir sonrach 4, Ardscileanna Digiteacha.

6.  I gcás ina bhfaighidh Mol Nuálaíochta Digití Eorpach cistiú faoin gClár seo, beidh an cistiú i bhfoirm deontas.

CAIBIDIL II

INCHÁILITHEACHT

Airteagal 17

Gníomhaíochtaí incháilithe

1.  Ní bheidh ach gníomhaíochtaí a chuireann le gnóthú na gcuspóirí dá dtagraítear in Airteagal ▌3▌agus Airteagail ▌4▌go▌8▌incháilithe chun cistiú a fháil.

2.  Leagfar amach na critéir incháilitheachta maidir le gníomhaíochtaí sna cláir oibre.

Airteagal 18

Eintitis incháilithe

1.   Beidh na heintitis dhlíthiúla seo a leanas incháilithe:

(a)  eintitis dhlíthiúla atá bunaithe in aon cheann de na tíortha seo a leanas:

(i)  Ballstát nó tír nó críoch thar lear atá bainteach leis an mBallstát sin;

(ii)  ▌tríú tíortha a bhaineann leis an gClár i gcomhréir le hAirteagail 10 agus 12;

(b)  aon eintiteas dlíthiúil a bunaíodh faoi dhlí an Aontais nó faoi aon eagraíocht idirnáisiúnta.

2.   Go heisceachtúil, tá eintitis dhlíthiúla atá bunaithe i dtríú tír nach bhfuil comhlachaithe leis an gClár incháilithe chun páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí sonracha i gcás ina mbeidh sin riachtanach chun cuspóirí an Chláir a ghnóthú. Seasfaidh eintitis mar sin an costas a bhaineann lena rannpháirtíocht mura sonraítear a mhalairt sna cláir oibre.

3.  Ní bheidh daoine nádúrtha incháilithe, seachas do dheontais arna ndámhachtain faoi Chuspóir Sonrach 4. Ardscileanna digiteacha.

4.  Ar chúiseanna slándála nó gníomhaíochtaí a bhaineann go díreach le neamhspleáchas straitéiseach AE, féadfar a fhoráil leis an gclár oibre dá dtagraítear in Airteagal 23 go dteorannófaí rannpháirtíocht do thairbhithe atá bunaithe sna Ballstáit amháin, nó do thairbhithe atá bunaithe sna Ballstáit agus i dtríú tíortha comhlachaithe áirithe nó i dtríú tíortha eile. Aon teorannú a chuirfear le rannpháirtíocht na n-eintiteas dlíthiúil a bhunaítear i dtíortha comhlachaithe, beidh sé i gcomhréir leis an Rialachán seo agus téarmaí agus coinníollacha an Chomhaontaithe ábhartha.

CAIBIDIL III

DEONTAIS

Airteagal 19

Deontais

Dámhfar agus bainisteofar deontais faoin gClár i gcomhréir le Teideal VIII den Rialachán Airgeadais agus féadfar suas le 100% de na costais incháilithe a chumhdach leo, gan dochar do phrionsabal an chómhaoinithe mar a leagtar síos é in Airteagal 190 den Rialachán Airgeadais; agus i gcomhréir leis an tsonraíocht faoi gach cuspóir.

Airteagal 20

Critéir dhámhachtana

1.  Déanfar na critéir dhámhachtana a shainiú sna cláir oibre agus sna glaonna ar thograí, agus na heilimintí seo a leanas ar a laghad á gcur san áireamh:

(a)  aibíocht na gníomhaíochta i bhforbairt an tionscadail;

(b)  fóntacht an phlean cur chun feidhme atá á bheartú;

(c)   an gá atá le constaicí airgeadais a shárú, amhail easpa airgeadais margaidh.

2.  Cuirfear na heilimintí seo a leanas san áireamh i gcás inarb infheidhme:

(a)  an éifeacht spreagtha atá ag tacaíocht an Aontais ar infheistíocht phoiblí agus phríobháideach;

(b)   ▌an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta, agus an tionchar ar an aeráid agus ar an gcomhshaol a mheastar a bheidh acu;

(c)  inrochtaineacht agus éascaíocht rochtana ar sheirbhísí faoi seach;

(d)   ▌gné thras-Eorpach;

(e)   ▌dáileadh geografach cothrom ar fud an Aontais, lena n-áirítear an deighilt gheografach a dhúnadh agus lena n-áirítear na réigiúin is forimeallaí;

(f)  plean inbhuanaitheachta fadtéarmach a bheith ann;

(g)  an tsaoirse torthaí na dtionscadal a athúsáid agus a oiriúnú;

(h)  sineirge agus comhlántacht le cláir eile de chuid an Aontais.

Airteagal 20a

Meastóireacht

I gcomhréir le hAirteagal 150 den Rialachán Airgeadais, is coiste meastóireachta, a bheidh comhdhéanta go hiomlán nó i bpáirt de shaineolaithe seachtracha neamhspleácha, a dhéanfaidh na hiarratais ar dheontais a mheas.

CAIBIDIL IV

OIBRÍOCHTAÍ MEASCTHA AGUS CISTIÚ COMHPHÁIRTEACH EILE

Airteagal 21

Oibríochtaí measctha

Cuirfear oibríochtaí measctha a chinnfear faoin gClár seo chun feidhme i gcomhréir leis an Rialachán maidir le InvestEU agus Teideal X den Rialachán Airgeadais.

Airteagal 22

Cistiú carnach, comhlántach agus comhcheangailte

1.  I gcás gníomhaíocht ag a bhfuil ranníocaíocht faighte ó chlár eile de chuid an Aontais, lena n-áirítear cistí faoi bhainistíocht chomhroinnte, féadfar ranníocaíocht a fháil ▌faoin gClár freisin, ar choinníoll nach gcumhdófar leis na ranníocaíochtaí na costais chéanna. Beidh feidhm ag rialacha gach cláir de chuid an Aontais a dhéanann ranníocaíocht, maidir lena ranníocaíocht féin leis an ngníomhaíocht. Ní rachaidh an cistiú carnach thar chostais incháilithe iomlána na gníomhaíochta agus féadfar an tacaíocht ó na cláir éagsúla de chuid an Aontais a ríomh ar bhonn pro-rata i gcomhréir leis na doiciméid lena leagtar amach na coinníollacha maidir le tacaíocht.

2.  I gcás gníomhaíochtaí ar bronnadh deimhniú an tSéala Barr Feabhais orthu, nó a chomhlíonann na coinníollacha carnacha comparáideacha seo a leanas:

(a)   rinneadh measúnú orthu i nglao ar thograí faoin gClár;

(b)   comhlíonann siad íoscheanglais cháilíochta an ghlao sin ar thograí;

(c)   ní fhéadfar iad a mhaoiniú faoin nglao sin ar thograí i ngeall ar shrianta buiséadacha.

féadfaidh siad tacaíocht a fháil ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, ón gCiste Comhtháthaithe, ó Chiste Sóisialta na hEorpa+ nó ó Chiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe, i gcomhréir le mír 5 d’Airteagal [67] de Rialachán (AE) XX [Rialachán na bhForálacha Coiteanna] agus Airteagal [8] de Rialachán (AE) XX [Maoiniú, bainistiú agus faireachán ar an gComhbheartas Talmhaíochta], ar choinníoll go mbíonn na gníomhaíochtaí sin i gcomhréir le cuspóirí an chláir lena mbaineann. Beidh feidhm ag rialacha an Chiste lena dtugtar tacaíocht.

2a.  I gcás inar dámhadh gníomhaíocht cheana féin nó ina bhfuil ranníocaíochtaí faighte aici ó chlár eile de chuid AE nó tacaíocht ó chiste de chuid AE, liostófar an ranníocaíocht nó an tacaíocht sin san iarratas ar ranníocaíocht faoin gClár:

CAIBIDIL V

CLÁREAGRÚ, FAIREACHÁN, MEASTÓIREACHT AGUS RIALÚ

Airteagal 23

Cláir oibre

1.   Is leis na cláir oibre dá dtagraítear in Airteagal 110 den Rialachán Airgeadais a chuirfear an Clár chun feidhme.

2.  Glacfar na cláir oibre sin mar chláir ilbhliantúla don Chlár iomlán. Má bhíonn údar leis i ngeall ar riachtanais cur chun feidhme shonracha, is féidir iad a ghlacadh freisin mar chláir bhliantúla lena gcumhdófar aon Chuspóir Sonrach amháin nó níos mó.

3.  Sna ▌cláir oibre, díreofar ar na gníomhaíochtaí a leagtar amach in Iarscríbhinn I agus áiritheofar nach bplódófar an maoiniú príobháideach leis na gníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ar an gcaoi sin.

3a.  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 27 chun Iarscríbhinn I a leasú chun na gníomhaíochtaí a leagtar amach ann a athbhreithniú nó a chomhlánú ar bhealach atá comhsheasmhach le cuspóirí an Rialacháin seo mar a leagtar amach iad in Airteagail ▌4 go 8▌.

4.  Leagfar amach leis na cláir oibre, i gcás inarb infheidhme, an méid foriomlán arna chur i leataobh le haghaidh oibríochtaí measctha.

Airteagal 24

Faireachán agus tuairisciú

1.  Leagtar amach in Iarscríbhinn II na táscairí intomhaiste a úsáidfear chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme agus ar dhul chun cinn an Chláir maidir le gnóthú na gcuspóirí ginearálta agus sonracha a leagtar amach in Airteagal 3.

1a.  Saineoidh an Coimisiún modheolaíocht chun foráil a dhéanamh maidir le táscairí i gcomhair measúnú cruinn ar an dul chun cinn i dtreo ghnóthú na gcuspóirí ginearálta a leagtar amach in Airteagal 3(1).

2.  Chun a áirithiú go measfar go héifeachtach dul chun cinn an Chláir i dtreo ghnóthú a chuspóirí, tá sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, i gcomhréir le hAirteagal 27, chun Iarscríbhinn II a leasú chun na táscairí intomhaiste a athbhreithniú nó a chomhlánú i gcás ina measfar gur gá sin, agus chun an Rialachán seo a fhorlíonadh le forálacha maidir le creat faireacháin agus meastóireachta a bhunú.

3.  Leis an gcóras tuairiscithe feidhmíochta, áiritheofar go ndéanfar na sonraí le haghaidh faireachán ar chur chun feidhme ▌a bhailiú ar bhealach atá éifeachtúil, éifeachtach agus tráthúil chun go mbeidh na torthaí oiriúnach do mhionanailís ar an dul chun cinn atá déanta agus ar na deacrachtaí a bhí ann. Chuige sin, forchuirfear ceanglais chomhréireacha tuairiscithe ar fhaighteoirí cistí ón Aontas agus ar na Ballstáit.

4.  Bainfear an úsáid is mó as staidreamh oifigiúil AE, amhail suirbhéanna staidrimh rialta ar theicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide (TFC), mar tháscairí comhthéacs. Rachfar i gcomhairle le hInstitiúidí Staidrimh Náisiúnta, a bheidh rannpháirteach in éineacht le Eurostat, i dtaca le ceapadh tosaigh na dtáscairí staidrimh a úsáidfear chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an chláir agus ar an dul chun cinn a dhéanfar maidir leis an gclaochlú digiteach, agus i dtaca leis an bhforbairt a dhéanfar ar na táscairí staidrimh sin ina dhiaidh sin.

Airteagal 25

Meastóireacht an Chláir

1.  Déanfar meastóireachtaí go tráthúil sa dóigh agus go bhféadfar leas a bhaint astu sa phróiseas cinnteoireachta. Mar chuid de na meastóireachtaí beidh measúnú cáilíochtúil ar an dul chun cinn i dtreo cuspóirí ginearálta an Chláir a ghnóthú.

2.  Sa bhreis ar fhaireachán rialta a dhéanamh ar an gClár, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht eatramhach ar an gClár, rud a dhéanfar nuair a bheidh faisnéis leordhóthanach ar fáil maidir le cur chun feidhme an Chláir, ach tráth nach déanaí ná ceithre bliana tar éis thosach chur chun feidhme an Chláir. Beidh an mheastóireacht eatramhach mar bhonn chun cur chun feidhme an Chláir a choigeartú, de réir mar is iomchuí, agus forbairtí nua teicneolaíocha ábhartha á gcur san áireamh freisin.

Cuirfear an mheastóireacht eatramhach faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle, Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Choiste na Réigiún.

3.  I ndeireadh chur chun feidhme an Chláir, ach tráth nach déanaí ná ceithre bliana tar éis dheireadh na tréimhse a shonraítear in Airteagal ▌1▌, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht deiridh ar an gClár.

Déanfar measúnú sa mheastóireacht deiridh ar thionchar níos fadtéarmaí an Chláir agus ar a inbhuanaitheacht.

4.  Áiritheofar leis an gcóras tuairiscithe meastóireachta go mbaileoidh faighteoirí cistí ón Aontas na sonraí chun meastóireacht a dhéanamh ar an gclár ar bhealach éifeachtúil, éifeachtach agus tráthúil, agus ar an leibhéal iomchuí gráinneachta;

4a.  Cuirfidh an Coimisiún an mheastóireacht deiridh dá dtagraítear i mír 3 faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle, Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Choiste na Réigiún.

Airteagal 26

Iniúchtaí

1.  Iniúchtaí ar úsáid na ranníocaíochta ón Aontas arna ndéanamh ag daoine nó eintitis, lena n-áirítear daoine nó eintitis seachas iad sin ar thug institiúidí nó comhlachtaí de chuid an Aontais sainordú dóibh, is iad sin a bheidh mar bhonn leis an gcinnteacht fhoriomlán de bhun Airteagal 127 den Rialachán Airgeadais.

2.  Áiritheofar leis an gcóras rialaithe go mbeidh cothromaíocht iomchuí ann idir iontaoibh agus rialú, agus costais riaracháin agus costais eile a bhaineann le rialú ar gach leibhéal á gcur san áireamh.

3.  Déanfar iniúchtaí ar chaiteachas ar bhealach comhsheasmhach i gcomhréir le prionsabail na barainneachta, na héifeachtúlachta agus na héifeachtachta.

4.  Mar chuid den chóras rialaithe, féadfar an straitéis iniúchta a bhunú ar iniúchadh airgeadais a dhéanfar ar shampla ionadaíoch den chaiteachas. Comhlánófar an sampla ionadaíoch sin le rogha a bhunófar ar mheasúnú ar na rioscaí a bhaineann leis an gcaiteachas.

5.  Gníomhaíochtaí a fhaigheann cistiú carnach ó chláir éagsúla de chuid an Aontais, ní dhéanfar ach iniúchadh amháin ar na gníomhaíochtaí sin, lena gcumhdófar na cláir uile i dtrácht agus na rialacha is infheidhme lena mbaineann.

Airteagal 27

An tarmligean a fheidhmiú

1.  Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.

2.  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagail 23 agus 24 a thabhairt don Choimisiún go dtí an 31 Nollaig 2028.

3.  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagail 23 agus 24 a chúlghairm aon tráth. Déanfaidh cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh deireadh a chur le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta níos déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana.

4.  Roimh dó gníomh tarmligthe a ghlacadh, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr.

5.  A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoi.

6.  Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagail 23 agus 24 i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar an tréimhse sin a fhadú dhá mhí ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.

Airteagal 27a

Nós imeachta coiste

1.  Déanfaidh Coiste Comhordúcháin um an gClár don Eoraip Dhigiteach cúnamh a thabhairt don Choimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2.  I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Airteagal 28

Leasanna airgeadais an Aontais a chosaint

I gcás ina mbeidh tríú tír rannpháirteach sa Chlár de thoradh cinneadh faoi chomhaontú idirnáisiúnta nó de bhua aon ionstraim dlí eile, tabharfaidh an tríú tír na cearta agus an rochtain is gá don oifigeach údarúcháin atá freagrach, don Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa chun go bhféadfaidh gach ceann díobh a gcuid inniúlachtaí féin a fheidhmiú ar dhóigh chuimsitheach. I gcás OLAF, beidh an ceart iniúchtaí a dhéanamh, seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair san áireamh, ar na cearta sin, rud dá bhforáiltear le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le hiniúchtaí arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF).

CAIIDIL VI

FORÁLACHA IDIRTHRÉIMHSEACHA AGUS CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 29

Faisnéis, cumarsáid, poiblíocht, tacaíocht beartais agus scaipeadh

1.  Tabharfaidh faighteoirí cistithe ón Aontas aitheantas d’fhoinse an chistithe ón Aontas agus áiritheoidh siad infheictheacht an chistithe ón Aontas (go háirithe nuair a bhíonn na gníomhaíochtaí agus a dtorthaí á bpoibliú) trí fhaisnéis spriocdhírithe atá comhleanúnach, éifeachtach agus comhréireach a sholáthar do shainghrúpaí éagsúla, lena n-áirítear na meáin agus an pobal.

2.  Cuirfidh an Coimisiún chun feidhme gníomhaíochtaí faisnéise agus cumarsáide a bhaineann leis an gClár, agus a bhaineann le gníomhaíochtaí agus torthaí an Chláir. Áiritheoidh sé freisin gurb ann d’fhaisnéis chomhtháite agus go mbeidh rochtain ag iarratasóirí féideartha ar chistiú an Aontais san earnáil dhigiteach. Leis na hacmhainní airgeadais arna leithdháileadh ar an gClár, rannchuideofar le cumarsáid chorparáideach thosaíochtaí polaitiúla an Aontais freisin, a fhad a bhaineann siad sin leis na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal ▌3▌.

3.  Leis an gClár seo, tacófar le forbairt beartais, for-rochtain, ardú feasachta agus scaipeadh gníomhaíochtaí, agus cuirfear chun cinn an comhar agus malartú taithí sna réimsí a luaitear in Airteagail 4 go 8.

Airteagal 30

Aisghairm

▌Déantar Cinneadh (AE) 2015/2240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2015 lena mbunaítear an clár um réitigh idir-inoibritheachta agus creataí comhchoiteanna d’údaráis riaracháin phoiblí, do ghnólachtaí agus do shaoránaigh na hEorpa (Clár ISA2) mar mhodh leis an earnáil phoiblí a nuachóiriú a aisghairm le héifeacht ón 1 Eanáir 2021.

Airteagal 31

Forálacha idirthréimhseacha

1.  Ní dhéanfar difear leis an Rialachán seo do leanúnachas ná do mhodhnú na ngníomhaíochtaí lena mbaineann, go dtí go gcuirfear clabhsúr orthu, faoi Rialachán (AE) Uimh. 283/2014 80 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(39) agus Rialachán (AE) Uimh. 2015/2240(40), a leanfaidh d’fheidhm a bheith acu maidir leis na gníomhaíochtaí lena mbaineann go dtí go gcuirfear clabhsúr orthu.

2.  Ina theannta sin, féadfaidh imchlúdach airgeadais an Chláir na speansais theicniúla agus chúnaimh riaracháin is gá a chumhdach chun an taistriú idir an Clár agus na bearta a glacadh faoi Rialachán (AE) Uimh. 283/2014 agus Cinneadh (AE) 2015/2240 a áirithiú.

3.  I gcás inar gá, féadfar leithreasuithe a iontráil sa bhuiséad tar éis 2027 chun na speansais dá dtagraítear in Airteagal 9(4) a chumhdach, ionas go mbeifear in ann na gníomhaíochtaí nach mbeidh curtha i gcrích faoin 31 Nollaig 2027 a bhainistiú.

Airteagal 32

Teacht i bhfeidhm

▌Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh in/sa ...,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINN 1

GNÍOMHAÍOCHTAÍ

Cur síos teicniúil ar an gclár: raon feidhme tosaigh na ngníomhaíochtaí

Cuirfear gníomhaíochtaí tosaigh an Chláir chun feidhme i gcomhréir leis an gcur síos teicniúil seo a leanas:

Cuspóir Sonrach 1. An Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta

Leis an gClár, cuirfear an straitéis Eorpach maidir le HPC chun feidhme trí thacú le héiceachóras iomlán de chuid AE lena soláthraítear na hacmhainní HPC riachtanacha chun go mbeidh an Eoraip iomaíoch ar an leibhéal domhanda. Is é is aidhm don straitéis bonneagar HPC agus sonraí den chéad scoth a chur in úsáid ag a mbeidh acmhainní eacsascálaithe faoi 2022/2023, agus ag a mbeidh saoráidí iar-eacsascálaithe faoi 2026/2027, rud lena gcuirfear soláthar neamhspleách iomaíoch i dtaca le teicneolaíocht HPC dá chuid féin ar fáil don Aontas, agus lena mbainfear barr feabhais amach maidir le feidhmchláir HPC agus lena leathnófar infhaighteacht agus úsáid HPC.

Áireofar ar na gníomhaíochtaí tosaigh:

1.  Creat comhpháirteach soláthair lena gcumasaítear cur chuige comhdhearaidh le haghaidh líonra comhtháite den ríomhaireacht ardfheidhmíochta den chéad scoth a shealbhú lena n-áirítear sár-ríomhaireacht (dar cumas 1018 oibríocht a fheidhmiú sa soicind) agus bonneagar sonraí eacsascálaithe. Beidh rochtain éasca air ▌ag úsáideoirí poiblí agus príobháideacha, go háirithe ag FBManna, gan beann ar an mBallstát ina bhfuil siad lonnaithe, agus ▌chun críocha taighde, i gcomhréir leis an {Rialachán maidir leis an gComhghnóthas Ríomhaireachta Ardfheidhmíochta Eorpach a bhunú}.

2.  Creat comhpháirteach soláthair le haghaidh bonneagar sár-ríomhaireachta iar-eacsascálaithe (dar cumas 1021 oibríocht a fheidhmiú sa soicind), lena n-áirítear an comhtháthú le teicneolaíochtaí ríomhaireachta candamaí.

3.  Comhordú ar leibhéal AE agus acmhainní airgeadais leordhóthanacha chun tacú le bonneagar den chineál sin a fhorbairt, a sholáthar agus a oibriú.

4.  Acmhainní HPC agus sonraí na mBallstát a líonrú agus tacaíocht do na Ballstáit sin ar mian leo acmhainní ríomhaireachta ardfheidhmíochta nua a fháil nó a uasghrádú.

5.  Lárionaid Inniúlachtaí i dtaobh HPC, ceann amháin ar a laghad in aghaidh an Bhallstáit agus iad bainteach lena lárionaid sár-ríomhaireachta náisiúnta, a líonrú chun seirbhísí HPC a chur ar fáil don earnáil tionsclaíochta (go háirithe FBManna), don saol acadúil agus d’údaráis riaracháin phoiblí.

6.  Teicneolaíocht atá réidh le húsáid/atá oibríochtúil a chur in úsáid: an tsár-ríomhaireacht mar sheirbhís a eascraíonn ó thaighde agus nuálaíocht chun éiceachóras HPC comhtháite Eorpach a thógáil, lena gcuimsítear gach deighleog sa slabhra luacha eolaíoch agus tionsclaíoch (crua-earraí, bogearraí, feidhmchláir, seirbhísí, idirnaisc agus ardscileanna digiteacha).

Cuspóir Sonrach 2. An Intleacht Shaorga

Leis an gClár, tiomsófar agus neartófar croí-acmhainní na hintleachta saorga san Eoraip, lena n-áirítear acmhainní sonraí agus stórtha algartam, agus cuirfear rochtain orthu ar fáil do gach gnólacht agus údarás riaracháin phoiblí, agus déanfar saoráidí tástála agus turgnamhaíochta intleachta saorga atá nuabhunaithe agus atá ann cheana sna Ballstáit a threisiú agus a líonrú.

Áireofar ar na gníomhaíochtaí tosaigh:

1.  Spásanna Coiteanna Sonraí Eorpacha a chruthú lena gcomhiomlánófar faisnéis phoiblí ar fud na hEorpa, lena n-áirítear athúsáid faisnéise as an earnáil phoiblí, agus a bheidh ina bhfoinse ionchurtha sonraí le haghaidh réitigh intleachta saorga. Bheadh na spásanna oscailte don earnáil phoiblí agus don earnáil phríobháideach ▌. Chun an úsáid a mhéadú, ba cheart sonraí laistigh de na spásanna a bheith idir-inoibritheach, go háirithe trí fhormáidí sonraí a bheadh oscailte, inléite ag meaisíní, caighdeánaithe agus doiciméadaithe, maidir leis na hidirghníomhaíochtaí idir an earnáil phoiblí agus an earnáil phríobháideach araon, laistigh de na hearnálacha agus trasna na n-earnálacha (idir-inoibritheacht shéimeantach).

2.  Leabharlanna algartaim coiteanna Eorpacha nó comhéadain leabharlann algartaim choiteanna Eorpacha a cheapadh a mbeadh rochtain éasca ag cách orthu, bunaithe ar théarmaí córa réasúnacha neamh-idirdhealaitheacha. Bheadh gnólachtaí agus an earnáil phoiblí in ann cibé réiteach is fearr a d’oirfeadh dá riachtanais a aithint agus a fháil.

3.  Comhinfheistíocht leis na Ballstáit i láithreacha tagartha den chéad scoth chun turgnaimh agus tástálacha a dhéanamh san fhíorshaol ina ndírítear ar fheidhmeanna na hintleachta saorga in earnálacha bunriachtanacha amhail an tsláinte, faireachán an domhain agus an chomhshaoil, iompar agus an tsoghluaisteacht, an tslándáil, earnáil na monaraíochta nó an airgeadais, chomh maith le réimsí eile a bhaineann le leas an phobail. Ba cheart na láithreacha a bheith ar oscailt do ghníomhaithe ar fud na hEorpa agus nasctha leis an líonra de Mhoil Nuálaíochta Digití. Ba cheart iad a fheistiú nó a nascadh le saoráidí móra ríomhaireachta agus láimhseála sonraí, chomh maith leis na teicneolaíochtaí intleachta saorga is déanaí lena n-áirítear réimsí atá ag teacht chun cinn, inter alia, an ríomhaireacht néaramorfach, an domhainfhoghlaim agus an róbataic.

Cuspóir Sonrach 3. An Chibearshlándáil agus Iontaoibh

Leis an gClár, spreagfar treisiú, tógáil agus fáil acmhainní bunriachtanacha chun geilleagar, sochaí agus daonlathas digiteach AE a áirithiú trí acmhainneacht thionsclaíoch agus iomaíochas cibearshlándála AE a threisiú, agus trí acmhainní na hearnála poiblí agus na hearnála príobháidí araon a fheabhsú chun saoránaigh agus gnólachtaí Eorpacha a chosaint ar chibearbhagairtí, lena n-áirítear tacaíocht don Treoir maidir le Slándáil Líonra agus Faisnéise a chur chun feidhme.

Áireofar ar na gníomhaíochtaí tosaigh faoin gcuspóir seo:

1.  Comhinfheistíocht leis na Ballstáit in ardtrealamh, ard-bhonneagair sonraí agus ardfhios gnó cibearshlándála atá riachtanach chun bonneagair bharrthábhachtacha agus an Margadh Aonair Digiteach trí chéile a chosaint. D’fhéadfaí a áireamh leis sin infheistíochtaí i saoráidí candamacha agus acmhainní sonraí le haghaidh na cibearshlándála, feasacht staide sa chibearspás, chomh maith le huirlisí eile atá le cur ar fáil don earnáil phoiblí agus don earnáil phríobháideach ar fud na hEorpa.

2.  Na hacmhainní teicneolaíochta atá ann cheana a mhéadú agus na lárionaid inniúlachtaí sna Ballstáit a líonrú, agus a áirithiú go mbeidh na hacmhainní sin ag freastal ar riachtanais na hearnála poiblí agus na hearnála tionsclaíochta, lena n-áirítear i dtáirgí agus seirbhísí lena dtreisítear an chibearshlándáil agus iontaoibh laistigh den Mhargadh Aonair Digiteach.

3.  A áirithiú go gcuirfear réitigh éifeachtacha úrscothacha chibearshlándála agus iontaoibhe in úsáid go forleathan ar fud na mBallstát. Áirítear air sin slándáil agus sábháilteacht táirgí a neartú, óna ndearadh go dtí a dtráchtálú.

4.  Tacaíocht chun an bhearna scileanna cibearshlándála a dhúnadh, e.g. trí chláir scileanna cibearshlándála a ailíniú, trí na cláir sin a oiriúnú do riachtanais earnálacha ar leith agus trí rochtain ar chúrsaí oiliúna speisialaithe spriocdhírithe a éascú.

Cuspóir Sonrach 4. Ardscileanna Digiteacha

Leis an gClár seo, tacófar le deiseanna oiliúna maidir le hardscileanna digiteacha, go háirithe sa HPC, anailísíocht olltiomsaithe sonraí, an intleacht shaorga, mórleabhair dháilte (e.g. blocshlabhra) agus an chibearshlándáil don lucht saothair reatha agus don lucht saothair amach anseo trí na modhanna chun na scileanna sin a fháil agus a fhorbairt a chur ar fáil, inter alia, do dhaltaí, céimithe nua nó saoránaigh – idir shean agus óg – ar gá dóibh a gcuid scileanna a fhorbairt, agus oibrithe reatha, gan beann ar an áit a bhfuil siad suite.

Áireofar ar na gníomhaíochtaí tosaigh:

1.  Rochtain ar oiliúint ar an láthair oibre trí pháirt a ghlacadh i socrúcháin oibre i lárionaid inniúlachtaí agus i ngnólachtaí agus in eagraíochtaí eile a chuireann ardteicneolaíochtaí digiteacha in úsáid.

2.  Rochtain ar chúrsaí in ardteicneolaíochtaí digiteacha a chuirfidh institiúidí ardoideachais, institiúidí taighde agus comhlachtaí deimhniúcháin gairmiúla san earnáil tionsclaíochta ar fáil i gcomhar leis na comhlachtaí atá bainteach leis an gClár (meastar go n-áireofar ar na hábhair ann an intleacht shaorga, an chibearshlándáil, mórleabhair dháilte (e.g. blocshlabhra), an ríomhaireacht ardfheidhmíochta agus teicneolaíochtaí candamacha).

3.  Rannpháirtíocht i gcúrsaí oiliúna gairmiúla speisialaithe gearrthéarma a bheidh deimhnithe roimh ré, mar shampla i réimse na cibearshlándála.

Le hidirghabhálacha, díreofar ar ardscileanna digiteacha a bhaineann le teicneolaíochtaí sonracha.

Gníomhóidh Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha, de réir an tsainmhínithe a thugtar orthu in Airteagal 16, mar éascaitheoirí le haghaidh deiseanna oiliúna, trí idirchaidreamh a dhéanamh le soláthraithe oideachais agus oiliúna.

Cuspóir Sonrach 5. Cur in úsáid, úsáid is fearr na n-acmhainní digiteacha agus Idir-inoibritheacht

I.  Áireofar ar na gníomhaíochtaí tosaigh maidir le claochlú digiteach na réimsí a bhaineann le leas an phobail:

Tionscadail leasa choitinn a bheidh i dtionscadail lena bhfreastalófar ar chur in úsáid nó úsáid is fearr na nacmhainní digiteacha nó ar an idir-inoibritheacht.

1.  Údaráis riaracháin phoiblí a nuachóiriú:

1.1.  Tacú leis na Ballstáit i gcur chun feidhme Phrionsabail Dhearbhú Thaillinn maidir leis an ríomhrialtas i gach réimse beartais, lena gcruthófar, i gcás inar gá, na clárlanna is gá agus lena ndéanfar iad a idirnascadh, agus an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí á urramú go hiomlán.

1.2.  Tacú le héiceachóras comhleanúnach de bhonneagar seirbhísí digiteacha trasteorann a cheapadh, a úsáid ar bhonn píolótach, a chur in úsáid, a fhorbairt, a chur chun cinn agus cothabháil a dhéanamh air, agus éascaíocht a dhéanamh ar réitigh thrasteorann, idir-inoibritheacha, ilteangacha, shábháilte gan uaim ó cheann go ceann nó ar réitigh thrasearnála agus ar chreataí comhchoiteanna laistigh den riarachán poiblí. Áireofar leis freisin modheolaíochtaí chun an tionchar agus na tairbhí a mheasúnú.

1.3.  Tacú leis na sonraíochtaí agus caighdeáin chomhchoiteanna atá ann cheana a mheasúnú, a nuashonrú agus a chur chun cinn, chomh maith le sonraíochtaí comhchoiteanna nua, sonraíochtaí oscailte nua agus caighdeáin nua a fhorbairt, a bhunú agus a chur chun cinn trí bhíthin ardáin chaighdeánaithe an Aontais agus i gcomhar le heagraíochtaí caighdeánaithe Eorpacha nó idirnáisiúnta de réir mar is iomchuí.

1.4.  Dul i gcomhar chun éiceachóras Eorpach a chur ar bun le haghaidh bonneagair iontaofa agus seirbhísí agus feidhmchláir mórleabhar dáilte (e.g. blocshlabhra) a úsáid, b’fhéidir, lena n-áirítear tacaíocht don idir-inoibritheacht agus don chaighdeánú, agus cur in úsáid fheidhmchláir thrasteorann AE a chothú.

2.  Sláinte(41)

2.1.  A áirithiú go mbeidh smacht ag saoránaigh AE ar a sonraí pearsanta agus gur féidir leo a sonraí pearsanta sláinte ▌a rochtain, a roinnt, a úsáid agus a bhainistiú go slán thar theorainneacha agus ar bhealach lena ráthaítear a bpríobháideacht, gan beann ar an áit a bhfuil siad nó ar an áit a bhfuil na sonraí, i gcomhréir leis an reachtaíocht is infheidhme maidir le cosaint sonraí. An Bonneagar Eorpach um Sheirbhís Dhigiteach na ríomhShláinte a chur i gcrích agus cur leis i bhfoirm seirbhísí digiteacha nua, a bhaineann le galair a chosc, cúram sláinte agus leigheas, tacú leis na seirbhísí sin a chur in úsáid, agus gníomhaíochtaí AE agus na mBallstát mar thacaíocht aige sin, go háirithe an Líonra r-Sláinte i gcomhréir le hAirteagal 14 de Threoir 2011/24/AE.

2.2.  Sonraí níos fearr a chur ar fáil le haghaidh taighde, galair a chosc agus sláinte agus cúram sláinte pearsantaithe. A áirithiú go mbeidh rochtain ag taighdeoirí sláinte agus cleachtóirí cliniciúla Eorpacha ar an scála acmhainní is gá (spásanna sonraí, lena n-áirítear stóráil sonraí agus ríomhaireacht, saineolas agus acmhainní anailíseacha coiteanna) ionas go mbeidh siad in ann fionnachtana a dhéanamh maidir le galair choitianta agus neamhchoitianta. Is é an sprioc atá ann cohórt daonra-bhunaithe ina bhfuil 10 milliún saoránach ar a laghad a áirithiú. ▌

2.3.  Uirlisí digiteacha a chur ar fáil chun saoránaigh a chumhachtú agus ar mhaithe le cúram daonlárnach trí thacú le malartú na gcleachtas nuálach agus na gcleachtas is fearr sa tsláinte dhigiteach, fothú acmhainneachta agus cúnamh teicniúil, go háirithe le haghaidh na cibearshlándála, na hintleachta saorga agus na ríomhaireachta ardfheidhmíochta.

3.  Na breithiúna: Cumarsáid leictreonach trasteorann shlán gan uaim a chumasú laistigh de na breithiúna agus idir na breithiúna agus comhlachtaí inniúla eile i réimse an cheartais shibhialta agus choiriúil. Feabhas a chur ar an rochtain atá ag saoránaigh, gnólachtaí, cleachtóirí dlí agus breithiúna ar an gceartas agus ar fhaisnéis dhlíthiúla agus ar nósanna imeachta dlíthiúla trí idirnaisc atá idir-inoibritheach ar bhonn séimeantach le bunachair sonraí agus cláir ▌, chomh maith le héascaíocht a dhéanamh ar dhíospóidí a réiteach lasmuigh den chúirt ar líne. Forbairt agus cur chun feidhme teicneolaíochtaí nuálacha a chur chun cinn le haghaidh na gcúirteanna agus an lucht dlí atá bunaithe, inter alia, ar réitigh intleachta saorga ar dócha go gcuíchóireofar agus go mbrostófar leo nósanna imeachta (mar shampla feidhmchláir “teicneolaíochta dlí”).

4.  Iompar, soghluaisteacht, fuinneamh agus comhshaol: Réitigh agus bonneagair dhíláraithe atá ag teastáil le haghaidh feidhmeanna digiteacha ar mhórscála amhail tiomáint nasctha uathoibríoch, aerárthaigh gan foireann, coincheapa na soghluaisteachta cliste, cathracha cliste, ceantair thuaithe chliste nó na réigiúin is forimeallaí a chur in úsáid chun tacú le beartais iompair, fuinnimh agus chomhshaoil, agus sin á chomhordú le gníomhaíochtaí chun na hearnálacha iompair agus fuinnimh a dhigitiú faoin tSaoráid um Chónascadh na hEorpa.

5.  Oideachas, cultúr agus na meáin: Rochtain ar na teicneolaíochtaí digiteacha is déanaí, ón intleacht shaorga go dtí an ardríomhaireacht, a chur ar fáil do chruthaitheoirí, don tionscal cruthaitheachta agus d’earnálacha an chultúir san Eoraip. Tairbhe a bhaint as oidhreacht chultúrtha na hEorpa, lena n-áirítear Europeana, chun tacú leis an oideachas agus taighde agus chun an éagsúlacht chultúrtha, an comhtháthú sóisialta agus an tsochaí Eorpach a chur chun cinn. Tacú le glacadh teicneolaíochtaí digiteacha san oideachas agus sna hinstitiúidí cultúrtha arna gcistiú go príobháideach agus go poiblí.

6.   Gníomhaíochtaí eile a thacaíonn leis an Margadh Aonair Digiteach, mar shampla an litearthacht dhigiteach agus litearthacht sna meáin a chothú agus feasacht a ardú ▌i measc mionaoiseach, tuismitheoirí agus múinteoirí faoi na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ann do mhionaoisigh ar líne agus faoi na bealaí chun iad a chosaint, dul i ngleic leis an gcibearbhulaíocht agus scaipeadh ábhair pornagrafaíochta leanaí ar líne trí thacú le líonra uile-Eorpach d’Ionaid d’Idirlíon Níos Sábháilte; bearta a chur chun cinn arb é is aidhm dóibh bréagaisnéis arna scaipeadh d’aon ghnó a bhrath agus a chomhrac, agus ar an dóigh sin teacht aniar foriomlán an Aontais a mhéadú; tacú le faireachlann de chuid AE le haghaidh an gheilleagair ardáin dhigitigh chomh maith le staidéir agus gníomhaíochtaí for-rochtana.

Leis na Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha, féadfar tacú go páirteach leis na gníomhaíochtaí dá dtagraítear i bpointe 1 go pointe 6 trí bhíthin na n-acmhainní céanna a forbraíodh chun cabhrú le claochlú digiteach na hearnála tionsclaíochta (féach pointe II).

II.  Gníomhaíochtaí tosaigh a bhaineann le digitiú na hearnála tionsclaíochta:

1.  Rannchuidiú le méadú ▌líonra na Mol Nuálaíochta Digití Eorpacha chun a áirithiú go mbeidh rochtain ar acmhainní digiteacha ag gach gnólacht, go háirithe FBManna i ngach réigiún ar fud an Aontais. Áirítear leis sin go háirithe:

1.1.  Rochtain ar spásanna Coiteanna Sonraí Eorpacha, ar ardáin intleachta saorga agus ar shaoráidí ríomhaireachta ardfheidhmíochta Eorpacha ar mhaithe le hanailísíocht sonraí agus feidhmchláir dhiana a ríomh

1.2.  Rochtain ar shaoráidí tástála ar mhórscála le haghaidh na hintleachta saorga agus ar arduirlisí cibearshlándála

1.3.  Rochtain ar ardscileanna digiteacha

2.  Gníomhaíochtaí nuálaíochta i dteicneolaíochtaí digiteacha a fhaigheann tacaíocht go háirithe faoin gClár Fís Eorpach agus infheistíochtaí i Moil Nuálaíochta Digití Eorpacha a fhaigheann tacaíocht faoi Chistí Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, déanfar iad a chomhordú agus a chomhlánú le gníomhaíochtaí. Féadfar deontais le haghaidh mhacasamhlú an mhargaidh a sholáthar ón gClár don Eoraip Dhigiteach i gcomhréir le rialacha maidir le státchabhair. Is le hionstraimí airgeadais lena mbaintear leas as an scéim InvestEU a thacófar le rochtain a sholáthar ar mhaoiniú le haghaidh céimeanna breise i gclaochlú digiteach na tionsclaíochta.

IARSCRÍBHINN 2

Táscairí feidhmíochta

Cuspóir Sonrach 1 - An ríomhaireacht ardfheidhmíochta

1.1  Líon na mbonneagar ríomhaireachta ardfheidhmíochta arna soláthar go comhpháirteach

1.2  Úsáid na ríomhairí eacsascálaithe agus iar-eacsascálaithe ina hiomláine agus ag grúpaí páirtithe leasmhara éagsúla (ollscoileanna, FBManna etc.)

Cuspóir Sonrach 2 - An intleacht shaorga

2.1  An méid iomlán arna chomhinfheistiú i láithreacha turgnamhaíochta agus tástála

2.2   Leabharlann algartaim coiteanna Eorpacha nó comhéadain leabharlanna algartaim choiteanna Eorpacha, Spásanna Coiteanna Sonraí Eorpacha agus láithreacha turgnamhaíochta agus tástála a bhaineann leis na gníomhaíochtaí faoin Rialachán seo a bheith á n-úsáid

2.2a  Líon na gcásanna ina gcinneann eagraíochtaí an intleacht shaorga a chomhtháthú ina dtáirge, ina bpróisis nó ina seirbhísí, mar thoradh ar an gClár

Cuspóir Sonrach 3 - An chibearshlándáil agus iontaoibh

3.1  Líon na mbonneagar cibearshlándála agus/nó na nuirlisí cibearshlándála arna soláthar go comhpháirteach

3.2  Líon na núsáideoirí agus na bpobal úsáideoirí ag a bhfuil rochtain ar shaoráidí cibearshlándála Eorpacha

Cuspóir Sonrach 4 - Ardscileanna digiteacha

4.1  Líon na ndaoine ar cuireadh oiliúint faoi leith orthu chun ardscileanna digiteacha a shealbhú a fhaigheann tacaíocht ón gClár

4.2  Líon na bhfiontar, go háirithe FBManna, ag a bhfuil deacrachtaí speisialtóirí TFC a earcú

4.2b  Líon na ndaoine a thugann le fios gur tháinig feabhas ar a staid fostaíochta tar éis na hoiliúna a fhaigheann tacaíocht ón gClár

Cuspóir Sonrach 5 - Cur in úsáid, úsáid is fearr na hacmhainneachta digití agus idir-inoibritheacht

5.1  Glacadh na seirbhísí poiblí digiteacha

5.2  Fiontair ag a bhfuil scór ard déine digití

5.3  A mhéid atá an Creat Idir-Inoibritheachta Náisiúnta ailínithe leis an gCreat Idir-Inoibritheachta Eorpach

5.4  Líon na ngnólachtaí agus na n-eintiteas earnála poiblí a bhain úsáid as seirbhísí na Mol Nuálaíochta Digití

IARSCRÍBHINN 3

Sineirgíochtaí le cláir eile de chuid an Aontais

1.  Le sineirgíochtaí le Fís Eorpach, áiritheofar na nithe seo a leanas:

(a)  cé go dtagann roinnt réimsí téamacha a dtugtar aghaidh orthu leis an gClár don Eoraip Dhigiteach agus le Fís Eorpach le chéile, go mbeidh na cineálacha gníomhaíochtaí atá le maoiniú, a n-aschuir ionchasacha agus a loighic idirghabhála, éagsúil agus comhlántach;

(b)  go soláthrófar le Fís Eorpach tacaíocht chuimsitheach don taighde, an fhorbairt theicneolaíoch, an taispeáint, an píolótú, an cruthúnas coincheapa, an tástáil agus an nuálaíocht, lena n-áirítear cur in úsáid réamhthráchtálach teicneolaíochtaí digiteacha nuálacha, go háirithe le (i) buiséad ar leith i gcolún na nDúshlán Domhanda a bhaineann leis an “Earnáil Dhigiteach agus Tionsclaíochta” chun teicneolaíochtaí cumasúcháin a fhorbairt (an Intleacht Shaorga agus an Róbataic, an Chéad Ghlúin Eile den Idirlíon, an Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta agus Olltiomsú Sonraí, Eochairtheicneolaíochtaí Digiteacha, lena gcomhcheanglaítear an ghné dhigiteach le teicneolaíochtaí eile); (ii) tacaíocht do ríomh-bhonneagair faoin gcolún ‘Eolaíocht Oscailte’; (iii) comhtháthú digiteach thar na Dúshláin Dhomhanda ar fad (sláinte, slándáil, fuinneamh agus soghluaisteacht, aeráid, etc.); agus (iv) tacaíocht do nuálaíochtaí ceannródaíocha atá i mbun fáis faoin gcolún ‘Nuálaíocht Oscailte’ (a mbeidh teicneolaíochta digiteacha agus fisiceacha cónasctha i gcuid mhór acu);

(c)  go ndéanfar infheistíocht leis an gClár don Eoraip Dhigiteach (i) i bhfothú acmhainneachta digití i dtaca leis an Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta, an Intleacht Shaorga, teicneolaíocht mórleabhar dáilte, an Chibearshlándáil agus ardscileanna digiteacha; agus (ii) i gcur in úsáid náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil laistigh de chreat de chuid AE maidir le hacmhainní digiteacha agus na teicneolaíochtaí digiteacha is déanaí i réimsí a bhaineann le leas an phobail (amhail an tsláinte, an riarachán poiblí, an ceartas agus an t-oideachas) nó le cliseadh margaidh (amhail digitiú gnólachtaí, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide);

(d)  go gcuirfear acmhainní agus bonneagair de chuid an Chláir don Eoraip Dhigiteach ar fáil don lucht taighde agus nuálaíochta, lena n-áirítear le haghaidh gníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ó Fhís Eorpach, agus tástáil, turgnamhaíocht agus taispeáint thar gach earnáil agus disciplín san áireamh;

(e)  de réir mar a théann forbairt na dteicneolaíochtaí digiteacha nuálacha in aibíocht le Fís Eorpach, go nglacfar iad agus go gcuirfear in úsáid iad de réir a chéile faoin gClár don Eoraip Dhigiteach;

(f)  maidir le tionscnaimh faoi Fhís Eorpach le haghaidh forbairt scileanna agus curaclaim inniúlachtaí, lena n-áirítear iad sin arna soláthar ag ionaid chomhlonnaithe Phobal Eolais agus Nuálaíochta-Digiteach de chuid na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht, go ndéanfar iad a chomhlánú le fothú acmhainneachta in ardscileanna digiteacha arna maoiniú faoin gClár don Eoraip Dhigiteach;

(g)  go gcuirfear ar bun sásraí comhordaithe láidre le haghaidh clársceidealaithe agus cur chun feidhme, agus na nósanna imeachta ar fad don dá chlár á n-ailíniú a mhéid is féidir. Beidh gach seirbhís a bhaineann leis an gCoimisiún páirteach ina struchtúir rialachais.

2.  Le sineirgíochtaí le cláir faoi bhainistíocht chomhroinnte de chuid an Aontais, lena n-áirítear Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) agus an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI), áiritheofar an méid seo a leanas:

(a)  go n-úsáidfear socruithe le haghaidh cistiú comhlántach ó chláir faoi bhainistíocht chomhroinnte de chuid an Aontais agus ón gClár don Eoraip Dhigiteach chun tacú le gníomhaíochtaí lena ndéantar naisc idir speisialtóireachtaí cliste agus chun tacú le claochlú digiteach gheilleagar agus shochaí na hEorpa.

(b)  go gcuirfear, le CFRE, le forbairt agus neartú na n-éiceachóras nuálaíochta réigiúnach agus áitiúil, leis an gclaochlú tionsclaíoch agus le claochlú digiteach na sochaí agus an riaracháin phoiblí, agus ar an dóigh sin spreagtar freisin cur chun feidhme Dhearbhú Thaillinn ar Ríomhsheirbhísí Rialtais. Áirítear leis sin tacaíocht do dhigitiú na hearnála tionsclaíochta agus bailiú torthaí, chomh maith le teicneolaíochtaí agus réitigh nuálacha a chur i bhfeidhm. Leis an gClár don Eoraip Dhigiteach, comhlánófar líonrú agus mapáil thrasnáisiúnta na n-acmhainní digiteacha, agus tacófar leo, ionas go mbeidh rochtain ag FBManna orthu agus ionas go mbeidh rochtain ar réitigh idir-inoibritheacha teicneolaíochta faisnéise i ngach réigiún de chuid AE.

3.  Le sineirgíochtaí leis an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa (SCE), áireofar an méid seo a leanas:

(a)  go ndíreofar, leis an gClár nua don Eoraip Dhigiteach, ar acmhainneacht dhigiteach agus bonneagar digiteach ar mhórscála a fhothú sa Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta, an Intleacht Shaorga, an Chibearshlándáil agus in ardscileanna digiteacha ionas go mbeidh glacadh agus cur in úsáid forleathan ann ar fud na hEorpa i dtaca le réitigh dhigiteacha nuálacha bharrthábhachtacha, atá ann cheana nó a ndearnadh tástáil orthu, laistigh de chreat de chuid AE i réimsí a bhaineann le leas an phobail nó cliseadh margaidh. Cuirfear an Clár don Eoraip Dhigiteach chun feidhme go príomha trí infheistíochtaí comhordaithe agus straitéiseacha leis na Ballstáit, go háirithe trí sholáthar poiblí comhpháirteach, in acmhainní digiteacha atá le roinnt ar fud na hEorpa agus i ngníomhaíochtaí uile-Aontais lena dtacaítear le hidir-inoibritheacht agus le caighdeánú mar chuid den phróiseas chun Margadh Aonair Digiteach a fhorbairt.

(b)  go gcuirfear acmhainní agus bonneagair an Chláir don Eoraip Dhigiteach ar fáil chun teicneolaíochtaí agus réitigh nuálacha úra i réimse na soghluaisteachta agus an iompair a chur in úsáid. Tacófar, le SCE, le teicneolaíochtaí agus réitigh nuálacha úra i réimse na soghluaisteachta agus an iompair a chur in úsáid agus a chur i bhfeidhm.

(c)  go mbunófar sásraí comhordaithe, go háirithe trí na struchtúir rialachais iomchuí.

4.  Le sineirgíochtaí le InvestEU, áiritheofar na nithe seo a leanas:

(a)  gur faoin Rialachán maidir leis an gCiste InvestEU a sholáthrófar tacaíocht trí mhaoiniú margadhbhunaithe, lena n-áirítear cuspóirí beartais faoin gClár seo a ghnóthú. Féadfar maoiniú margadhbhunaithe den chineál sin a chomhcheangal leis an tacaíocht ó dheontais.

(b)  gur leis an tacaíocht a fhaightear ó na Moil Nuálaíochta Digití a éascófar rochtain gnólachtaí ar ionstraim airgeadais.

5.  Le sineirgíochtaí le Erasmus, áiritheofar na nithe seo a leanas:

(a)  go dtacófar leis an gClár forbairt agus éadáil na n-ardscileanna digiteacha is gá chun teicneolaíochtaí ceannródaíocha amhail an intleacht shaorga nó an ríomhaireacht ardfheidhmíochta a chur in úsáid, i gcomhar le tionscail ábhartha.

(b)  go gcomhlánófar leis an gcuid de Erasmus a bhaineann le hardscileanna digiteacha na hidirghabhálacha ón gClár don Eoraip Dhigiteach lena ndírítear ar éadáil scileanna i ngach réimse agus ar gach leibhéal, trí eispéiris soghluaisteachta.

5a.  Le sineirgíochtaí le hEoraip na Cruthaitheachta, áiritheofar na nithe seo a leanas:

(a)  go dtacóidh fochlár MEDIA Eoraip na Cruthaitheachta le tionscnaimh ar féidir leo tionchar mór a bheith acu ar earnálacha an chultúir agus na cruthaitheachta ar fud na hEorpa, rud a chabhróidh le hiad a chur in oiriúint don chlaochlú digiteach.

(b)  go soláthróidh an Clár don Eoraip Dhigiteach, inter alia, rochtain ar na teicneolaíochtaí digiteacha is déanaí, ón intleacht shaorga go dtí an ardríomhaireacht, do chruthaitheoirí, don tionscal cruthaitheachta agus d’earnáil an chultúir san Eoraip.

6.  Áiritheofar sineirgíochtaí le Cláir agus le Tionscnaimh eile de chuid AE.

(1)IO C 62, 15.2.2019, lch. 292.
(2)IO C 86, 7.3.2019, lch. 272.
(3) Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Aibreán 2019. Níor thángthas ar chomhaontú faoi chuimsiú na gcaibidlíochtaí idirinstitiúideacha maidir leis an téacs atá aibhsithe i ndath liath.
(4)Tagairtí le nuashonrú: IO C 373, 20.12.2013, lch. 1. Tá an comhaontú ar fáil ag: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv:OJ.C_.2013.373.01.0001.01.ENG&toc=OJ:C:2013:373:TOC
(5) Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1296/2013, (AE) Uimh. 1301/2013, (AE) Uimh. 1303/2013, (AE) Uimh. 1304/2013, (AE) Uimh. 1309/2013, (AE) Uimh. 1316/2013, (AE) Uimh. 223/2014, (AE) Uimh. 283/2014, agus Cinneadh Uimh. 541/2014/AE agus lena n‐aisghairtear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 ón gComhairle (IO L 193, 30.7.2018, lch. 1)
(6)IO L 248, 18.9.2013, lch. 1. Tá an rialachán ar fáil ag: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32013R0883&rid=1
(7)IO L 312, 23.12.1995, lch. 1. Tá an rialachán ar fáil ag http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:31995R2988&rid=1
(8)IO L 292, 15.11.1996, lch. 2. Tá an rialachán ar fáil ag http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:31996R2185&rid=1
(9)IO L 283, 31.10.2017, lch. 1. Tá an rialachán ar fáil ag http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32017R1939&rid=1
(10)Treoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2017 maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (IO L 198, 28.7.2017, lch. 29).
(11)Cinneadh / /AE ón gComhairle.
(12)An Comhaontú Idirinstitiúideach idir Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr; IO L 123, 12.5.2016, lch. 1.
(13) Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1).
(14)https://www.eu2017.ee/news/insights/conclusions-after-tallinn-digital-summit
(15)https://www.consilium.europa.eu/media/21620/19-euco-final-conclusions-en.pdf
(16)COM(2018) 0098 final.
(17) COM(2018) 0125 final.
(18)Mar a léirítear sa Teachtaireacht maidir le Tionsclaíocht na hEorpa a Dhigitiú (COM(2016) 0180 final)
(19)
(20)
(21)
(22)Measúnú Tionchair a ghabhann leis an doiciméad ‘Togra le haghaidh rialachán ón gComhairle maidir leis an gComhghnóthas um Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta Eorpach a bhunú’ (https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/proposal-council-regulation-establishing-eurohpc-joint-undertaking-impact-assessment).
(23)Tagairt doiciméid A8-0183/2017, ar fáil ag: http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&language=EN&reference=P8-TA-2017-0240
(24) https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/policies/cybersecurity
(25)Laistigh den phacáiste sin, leagtar amach sa Phlean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach (COM(2018)0022) sraith beart chun tacú leis na Ballstáit ó thaobh scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a fhorbairt san oideachas foirmiúil.
(26)Tagairt doiciméid A8-0183/2017, ar fáil ag: http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&language=EN&reference=P8-TA-2017-0240
(27)http://ec.europa.eu/newsroom/dae/document.cfm?doc_id=51628
(28) COM(2016)0725 final.
(29)
(30)
(31) COM(2016)0180 final: Tionsclaíocht na hEorpa a Dhigitiú – Leas iomlán a bhaint as margadh aonair digiteach.
(32)COM(2018)0321 final, leathanach 1.
(33) An Rialachán maidir leis an gComhghnóthas Ríomhaireachta Ardfheidhmíochta Eorpach a bhunú. 10594/18. An Bhruiséil, 18 Meán Fómhair 2018 (OR. en). http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10594-2018-INIT/en/pdf
(34)Rialachán..... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Lárionad Eorpach Cibearshlándála um Inniúlachtaí Tionsclaíochta, Teicneolaíochta agus Taighde agus Líonra na Lárionad Náisiúnta Comhordúcháin.
(35)Cinneadh (AE, Euratom) 2015/444 ón gCoimisiún an 13 Márta 2015 maidir leis na rialacha slándála chun faisnéis rúnaicmithe de chuid an Aontais Eorpaigh a chosaint (IO L 72, 17.3.2015, lch. 53).
(36)Treoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar poiblí agus lena n-aisghairtear Treoir 2004/18/CE (Téacs atá ábhartha maidir le LEE)
(37) Treoir 2014/25/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar arna dhéanamh ag eintitis a fheidhmíonn in earnáil an uisce, an fhuinnimh, an iompair agus na seirbhísí poist agus lena n-aisghairtear Treoir 2004/17/CE (Téacs atá ábhartha maidir le LEE).
(38) Treoir 2009/81/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 maidir leis na nósanna imeachta maidir le conarthaí áirithe oibreacha a dhámhachtain, conarthaí soláthair agus conarthaí seirbhíse ag údaráis chonarthacha nó ag eintitis i réimsí na cosanta agus na slándála a chomhordú agus lena leasaítear Treoir 2004/17/CE agus Treoir 2004/18/CE (Téacs atá ábhartha maidir le LEE).
(39)Rialachán (AE) Uimh. 283/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2014 maidir le treoirlínte le haghaidh gréasán tras-Eorpach i réimse an bhonneagair teileachumarsáide agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1336/97/CE (IO L 86, 21.3.2014, lch. 14).
(40)Cinneadh (AE) 2015/2240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2015 lena mbunaítear clár maidir le réitigh idir-inoibritheachta agus creataí comhchoiteanna d’údaráis riaracháin phoiblí, do ghnólachtaí agus do shaoránaigh na hEorpa (clár ISA2) chun an earnáil phoiblí a nuachóiriú.
(41)COM(2018) 0233 final, maidir le claochlú digiteach na sláinte agus an chúraim sláinte sa Mhargadh Aonair Digiteach a chumasú; saoránaigh a chumhachtú agus sochaí níos folláine a thógáil

An nuashonrú is déanaí: 29 Iúil 2020Fógra dlíthiúil - Beartas príobháideachais