Innéacs 
 Ar ais 
 Ar aghaidh 
 Téacs iomlán 
Nós Imeachta : 2018/0228(COD)
Céimeanna an doiciméid sa chruinniú iomlánach
An doiciméad roghnaithe : A8-0409/2018

Téacsanna arna gcur síos :

A8-0409/2018

Díospóireachtaí :

PV 11/12/2018 - 21
CRE 11/12/2018 - 21

Vótaí :

PV 12/12/2018 - 19.2
CRE 12/12/2018 - 19.2
Mínithe ar vótaí
Mínithe ar vótaí
PV 17/04/2019 - 16.13

Téacsanna arna nglacadh :

P8_TA(2018)0517
P8_TA(2019)0420

Téacsanna atá glactha
PDF 369kWORD 122k
Dé Céadaoin, 17 Aibreán 2019 - Strasbourg
An tSaoráid um Chónascadh na hEorpa ***I
P8_TA(2019)0420A8-0409/2018
Rún
 Téacs comhdhlúite

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Aibreán 2019 ar an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1316/2013 agus Rialachán (AE) Uimh. 283/2014 (COM(2018)0438 – C8-0255/2018 – 2018/0228(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig an bParlaimint agus chuig an gComhairle (COM(2018)0438),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 172 agus d’Airteagal 194 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8‑0255/2018),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 19 Meán Fómhair 2018(1),

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún an 10 Deireadh Fómhair 2018(2),

–  ag féachaint don litir óna hUachtarán chuig cathaoirligh na gcoistí an 25 Eanáir 2019, ina dtugtar cuntas ar chur chuige na Parlaiminte maidir le cláir earnála sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) tar éis 2020,

–  ag féachaint don litir ón gComhairle chuig Uachtarán Pharlaimint na hEorpa an 1 Aibreán 2019 lena ndeimhnítear an tuiscint choiteann ar tháinig na comhreachtóirí uirthi le linn na caibidlíochta,

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint do chomhphléití an Choiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh agus an Choiste um Iompar agus um Thurasóireacht faoi Riail 55 de na Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh agus ón gCoiste um Iompar agus um Thurasóireacht agus do thuairimí an Choiste um Ghnóthaí Eachtracha, an Choiste um Buiséid, an Choiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia agus an Choiste um Fhorbairt Réigiúnach (A8-0409/2018),

1.  ag glacadh a seasamh ar an gcéad léamh mar a leagtar amach ina dhiaidh seo é(3);

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

(1)IO C 440, 6.12.2018, lch. 191.
(2)IO C 461, 21.12.2018, lch. 173.
(3)Tá an seasamh seo ag gabháil in ionad na leasuithe a glacadh an 12 Nollaig 2018 (Téacsanna arna nglacadh, P8_TA(2018)0517).


Seasamh Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 17 Aibreán 2019 d’fhonn go nglacfaí Rialachán (AE) .../... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1316/2013 agus Rialachán (AE) Uimh. 283/2014
P8_TC1-COD(2018)0228

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 172 agus Airteagal 194 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa(1),

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún(2),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(3),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)  Chun fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach a bhaint amach agus chun cruthú post a spreagadh agus chun gealltanais dícharbónaithe san fhadtéarma a urramú, tá bonneagar ilmhódach, ardfheidhmíochta atá cothrom le dáta de dhíth ar an Aontas chun an tAontas agus a réigiúin uile, lena n-áirítear réigiúin atá iargúlta, forimeallach, oileánach, cúlánta, sléibhtiúil agus réigiúin inar tearc an daonra, a nascadh agus a chomhtháthú in earnáil an iompair, san earnáil dhigiteach agus in earnáil an fhuinnimh. Ba cheart do na naisc sin cabhrú le saorghluaiseacht daoine, earraí, caipitil agus seirbhísí. Ba cheart do na gréasáin thras-Eorpacha cabhrú le naisc thrasteorann a éascú, comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a chothú, agus rannchuidiú le geilleagar margaidh shóisialta níos iomaíche agus níos inbhuanaithe agus rannchuidiú leis an athrú aeráide a chomhrac.

(2)  Is é is aidhm don tSaoráid um Chónascadh na hEorpa (an ‘Clár’) dlús a chur leis an infheistíocht sna gréasáin thras-Eorpacha agus maoiniú a ghiaráil ón earnáil phoiblí agus ón earnáil phríobháideach araon, agus an deimhneacht dhlíthiúil a mhéadú agus an prionsabal maidir le neodracht na teicneolaíochta a urramú ag an am céanna. Ba cheart a áirithiú leis an gClár go bhféadfar lántairbhe a bhaint as na sineirgí idir earnáil an iompair, earnáil an fhuinnimh agus earnáil na seirbhísí digiteacha, agus, ar an gcaoi sin, cur le héifeachtacht ghníomhaíocht an Aontais agus costais cur chun feidhme a bharrfheabhsú.

(3)  Ba cheart don Chlár rannchuidiú le beart AE i gcoinne an athraithe aeráide freisin, tacaíocht a chur ar fáil do thionscadail atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil agus na sochaí de agus, i gcás inarb iomchuí, do bhearta chun an t-athrú aeráide a mhaolú agus chun oiriúnú dó. Ba cheart, go háirithe, an méid a chuireann an Clár le gnóthú spriocanna agus chuspóirí Chomhaontú Pháras, agus na spriocanna aeráide agus fuinnimh atá beartaithe do 2030, agus chuspóir fadtéarmach an dícharbónaithe, a atreisiú.

(3a)  Leis an gClár, ba cheart go ráthófaí ardleibhéal trédhearcachta agus go n-áiritheofaí comhairliúchán poiblí i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais agus an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme.

(4)  Mar léiriú ar a thábhachtaí atá sé dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le gealltanais an Aontais Comhaontú Pháras a chur chun feidhme, agus i gcomhréir leis an ngealltanas maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe, ba cheart don Rialachán seo, dá bhrí sin, an gníomhú ar son na haeráide a phríomhshruthú agus sprioc fhoriomlán 25% de chaiteachas buiséadach an Aontais a ghnóthú maidir leis an tacaíocht do chuspóirí aeráide(4). Leis na bearta faoin gClár seo, ba cheart go rannchuideofaí le 60 % d’imchlúdach airgeadais foriomlán an Chláir maidir le cuspóirí aeráide, atá bunaithe, inter alia, ar na “marcóirí Rio” seo a leanas: (i) 100 % maidir leis an gcaiteachas a bhaineann le bonneagar iarnróid, bonneagar luchtaithe, breoslaí malartacha agus inbhuanaithe, iompar uirbeach glan, tarchur leictreachais, stóráil leictreachais, eangaigh chliste, iompar CO2 agus fuinneamh in-athnuaite; (ii) 40 % maidir le huiscebhealaí intíre agus iompar ilmhódach, agus bonneagar gáis – dá mba é an toradh air sin méadú ar úsáid na hidrigine in-athnuaite nó an bhithmheatáin. Sainaithneofar bearta ábhartha le linn ullmhú agus chur chun feidhme an Chláir, agus déanfar athmheasúnú ar na bearta sin mar chuid de na meastóireachtaí agus na próisis athbhreithnithe ábhartha. D’fhonn a sheachaint go mbeadh an bonneagar sin i mbaol de thoradh tionchair a d’fhéadfadh a bheith ag athrú aeráide fadtéarmach agus chun a áirithiú go mbeidh an costas a bhaineann le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a thagann as an tionscadal san áireamh sa mheastóireacht eacnamaíoch ar an tionscadal, ba cheart do na tionscadail a fhaigheann tacaíocht faoin gClár a bheith faoi réir díonadh ó thaobh na haeráide de i gcomhréir le treoir a chaithfidh an Coimisiún a fhorbairt i gcomhréir leis an treoir atá forbartha le haghaidh cláir eile de chuid an Aontais i gcás inarb ábhartha.

(5)  D’fhonn cloí leis na hoibleagáidí tuairiscithe a leagtar síos in Airteagal 11(c) de Threoir 2016/2284/AE maidir le hastaíochtaí náisiúnta truailleán áirithe san aer a laghdú, lena leasaítear Treoir 2003/35/CE agus lena n-aisghairtear Treoir 2001/81/CE, déanfar an caiteachas a bhaineann le laghdú astaíochtaí nó truailleán aeir faoin Treoir sin a rianú a fhad a bhaineann sé leis an úsáid a bhainfear as cistí an Aontais chun tacú leis na bearta a rinneadh d’fhonn cloí le cuspóirí na Treorach sin.

(6)  Cuspóir tábhachtach de chuid an Chláir seo is ea sineirgí breise agus comhlántacht a chruthú idir earnáil an iompair, earnáil an fhuinnimh agus earnáil na seirbhísí digiteacha. Chun na críche sin, ba cheart foráil a dhéanamh sa Chlár maidir le cláir oibre a ghlacadh a d’fhéadfadh aghaidh a thabhairt ar réimsí idirghabhála sonracha, mar shampla maidir le soghluaisteacht nasctha agus uathoibrithe nó breoslaí malartacha inbhuanaithe. D’fhéadfadh cumasú na cumarsáide digití a bheith ina chuid lárnach de thionscadal leasa choitinn i réimse an fhuinnimh agus an iompair. Lena chois sin, ba cheart don Chlár an deis a thabhairt, i ngach earnáil ar leith, a mheas go bhfuil comhpháirteanna sineirgeacha áirithe a bhaineann le hearnáil eile incháilithe, i gcás ina gcuirfeadh cur chuige den sórt sin le sochar socheacnamaíoch na hinfheistíochta. Ba cheart sineirgí idir na hearnálacha a spreagadh leis na critéir dhámhachtana maidir le roghnú na mbeart, agus i dtéarmaí cómhaoiniú méadaithe chomh maith leis sin.

(7)  I dtreoirlínte an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair (TEN-T) mar a leagtar síos iad i Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(5) (dá ngairtear ‘treoirlínte TEN-T’ ina dhiaidh seo), déantar bonneagar TEN-T a shainaithint, na ceanglais atá le comhlíonadh ag an mbonneagar sin a shonrú agus déantar foráil maidir le bearta do chur chun feidhme na gceanglas sin. Tá sé beartaithe go háirithe sna treoirlínte sin go gcríochnófar an croíghréasán faoi 2030 trí bhonneagar nua a chruthú agus tríd an mbonneagar atá ann cheana a uasghrádú agus a athchóiriú go mór d’fhonn leanúnachas an ghréasáin a áirithiú.

(7a)  Bearta a rannchuidíonn le forbairt tionscadal leasa choitinn in earnáil an iompair, ar bearta iad a mhaoinítear leis an gClár, ba cheart dóibh tógáil ar chomhlántacht gach modha iompair chun gréasáin éifeachtúla, idirnasctha agus ilmhódacha a sholáthar, chun nascacht ar fud an Aontais a áirithiú. Ba cheart go n-áireofaí leis sin bóithre i mBallstáit a bhfuil riachtanais mhóra infheistíochta fós acu chun a gcroíghréasán bóthair a chríochnú.

(8)  D’fhonn na cuspóirí a leagtar síos i dtreoirlínte TEN-T a ghnóthú, is gá tacaíocht a thabhairt mar thosaíocht do thionscadail TEN-T atá idir lámha agus chomh maith leis sin do na naisc thrasteorann agus na naisc atá in easnamh lena áirithiú, i gcás inarb infheidhme, go bhfuil na bearta a fhaigheann tacaíocht chomhsheasmhach le pleananna oibre na gconairí a bhunaítear de bhun Airteagal 47 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 agus le forbairt iomlán na ngréasán maidir le feidhmíocht agus idir-inoibritheacht de.

(8a)  Go háirithe, chun imlonnú iomlán ERTMS ar an gcroíghréasán faoi 2030 mar a fhoráiltear le Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 ní mór cur leis an tacaíocht ar leibhéal an Aontais Eorpaigh agus rannpháirtíocht infheisteoirí príobháideacha a dhreasú.

(8b)  Chun go dtabharfaí croíghréasán TEN-T chun críche go rathúil agus chun idirmhódúlacht éifeachtach a áirithiú, ní mór féachaint chuige go mbeadh na haerfoirt nasctha le gréasán TEN-T. Dá bhrí sin, mar thosaíocht, ní mór na haerfoirt a nascadh le croíghréasán TEN-T, i gcás ina bhfuil an nasc sin in easnamh.

(8c)  Tá gá le leibhéal ard comhtháthaithe sa phleanáil agus sa chur chun feidhme chun bearta trasteorann a chur chun feidhme. Gan tús áite a thabhairt d’aon cheann de na samplaí seo a leanas, d’fhéadfaí an comhtháthú sin a léiriú trí chuideachta tionscadail aonair a bhunú, struchtúr rialachais chomhpháirtigh, comhfhiontar, creat dlíthiúil déthaobhach, gníomh cur chun feidhme de bhun Airteagal 47 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013, nó aon fhoirm eile chomhair. Dá bhrí sin, ba cheart struchtúir bainistíochta comhtháite, lena n-áirítear comhfhiontair, a spreagadh, lena n-áirítear trí leibhéal níos airde cómhaoinithe.

(8d)  Le bearta cuíchóirithe chun cur i gcrích TEN-T a chur chun cinn, ar bearta iad atá á bhforbairt faoi láthair, ba cheart go dtacófaí le tionscadail leasa choitinn i réimse an iompair a chur chun feidhme ar bhealach níos éifeachtúla.

(9)  D’fhonn na sreafaí iompair atá ag dul i méid agus an t-athrú atá ag teacht ar an ngréasán a léiriú, ba cheart cúrsa chonairí an chroíghréasáin agus na gcodanna réamhshainithe a oiriúnú. Níor cheart go ndéanfadh na hoiriúnuithe sin ar chonairí an chroíghréasáin difear do chríochnú an chroíghréasáin faoi 2030, ba cheart dóibh cumhdach chonairí chríoch na mBallstát a fheabhsú agus ba cheart dóibh a bheith comhréireach chun nach mbainfear de chomhsheasmhacht ná d’éifeachtúlacht fhorbairt agus chomhordú na gconairí. Ar an gcúis sin, níor cheart ach méadú 15 %, ar a mhéid, a chur le fad chonairí an chroíghréasáin. In am trátha, ba cheart go gcuirfeadh ailíniú chonairí an chroíghréasáin torthaí an athbhreithnithe ar chur chun feidhme an chroíghréasáin dá bhforáiltear in Airteagal 54 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 san áireamh. Leis an athbhreithniú, ba cheart go gcuirfí san áireamh na naisc iarnróid réigiúnacha ar TEN-T a tréigeadh nó a díchóimeáladh chomh maith le hathruithe ar an ngréasán cuimsitheach agus tionchar tharraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas Eorpach.

(10)  Is gá infheistíochtaí poiblí agus príobháideacha ar mhaithe le soghluaisteacht chliste, idir-inoibritheach inbhuanaithe, ilmhódach, chuimsitheach, inrochtana, shábháilte agus shlán ar fud an Aontais a spreagadh le haghaidh gach modh iompair. In 2017, thíolaic an Coimisiún an pacáiste(6) “Europe on the move”, foireann leathan tionscnamh lena ndéanfar an trácht ar bhóithre níos sábháilte, muirearú cliste a chur chun cinn ar bhóithre, astaíochtaí CO2, truailliú aeir agus brú tráchta a laghdú, soghluaisteacht nasctha agus uathoibrithe a chur chun cinn agus dálaí oibre cuí agus uaireanta scíthe cuí a áirithiú d’oibrithe. Ba cheart tacaíocht airgeadais ón Aontas, i gcás inarb ábhartha, a chur ar fáil tríd an gClár seo do na tionscnaimh sin.

(11)  Is é a cheanglaítear le treoirlínte TEN-T, i gcás teicneolaíochtaí nua agus na nuálaíochta, go bhfágfaidh TEN-T go bhféadfar na córacha iompair uile a dhícharbónú tríd an éifeachtúlacht fuinnimh a chur chun cinn agus breoslaí malartacha a úsáid agus prionsabal maidir le neodracht na teicneolaíochta á urramú ag an am céanna. Le Treoir 2014/94/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(7), bunaítear creat coiteann de bhearta chun bonneagar breoslaí malartacha a imlonnú le haghaidh gach modh iompair san Aontas d’fhonn an spleáchas ar ola a laghdú a oiread agus is féidir agus an tionchar a bhíonn ag an iompar ar an gcomhshaol agus ar an aeráid a mhaolú agus cuirtear ceangal ar na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar pointí athluchtaithe nó athbhreoslaithe a bheidh inrochtana ag an bpobal a chur ar fáil faoin 31 Nollaig 2025. Mar a tugadh le fios i dtograí(8) na Samhna 2017 ón gCoimisiún, is gá foireann chuimsitheach beart chun an tsoghluaisteacht íseal-astaíochtaí a chur chun cinn, lena n-áirítear tacaíocht airgeadais sna cásanna sin nach leor an dreasacht a thugann dálaí an mhargaidh.

(12)  I gcomhthéacs na Teachtaireachta ón gCoimisiún ‘Sustainable Mobility for Europe: safe, connected, and clean’, [Soghluaisteacht inbhuanaithe don Eoraip: nasctha, sábháilte, glan](9), chuir an Coimisiún chun suntais go bhfágfaidh feithiclí uathoibrithe agus córais ardnascachta go mbeidh feithiclí níos sábháilte, níos éasca a roinnt agus níos inrochtana don saoránach, lena n-áirítear na saoránaigh sin nach bhfuil seirbhísí iompair le fáil go héasca acu faoi láthair, amhail daoine scothaosta agus daoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe. Sa chomhthéacs sin, mhol an Coimisiún “Plean Gníomhaíochta Straitéiseach maidir leis an tSábháilteacht ar Bhóithre” agus athbhreithniú a dhéanamh ar Threoir 2008/96/CE maidir le bainistiú a dhéanamh ar shábháilteacht an bhonneagair bóithre.

(13)  D’fhonn críochnú na dtionscadal iompair a fheabhsú i gcodanna den ghréasán nach bhfuil chomh forbartha sin, ba cheart leithdháileadh ón gCiste Comhtháthaithe a aistriú chuig an gClár chun tionscadail iompair atá incháilithe chun maoiniú a fháil ón gCiste Comhtháthaithe a mhaoiniú sna Ballstáit. I gcéim thosaigh ▌ ba cheart na leithdháiltí náisiúnta faoin gCiste Comhtháthaithe a urramú agus tionscadail atá incháilithe don mhaoiniú á roghnú. Ag deireadh na céime tosaigh, acmhainní nár gealladh le haghaidh tionscadal bonneagair iompair agus a aistríodh chuig an gClár, ba cheart iad a leithdháileadh ar bhonn iomaíoch ar thionscadail sna Ballstáit ar tionscadail iad atá incháilithe chun maoiniú a fháil ón gCiste Comhtháthaithe agus tabharfar tosaíocht do naisc thrasteorann agus do naisc atá in easnamh. Ba cheart don Choimisiún cuidiú le Ballstáit atá incháilithe chun maoiniú a fháil ón gCiste Comhtháthaithe ina n-iarrachtaí líon iomchuí tionscadal a bheith ar na bacáin acu, go háirithe trí acmhainneacht institiúideach na riarachán poiblí lena mbaineann a neartú.

(14)  Tar éis Theachtaireacht Chomhpháirteach an 10 Samhain 2017(10), cuireadh béim air sa Phlean Gníomhaíochta maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata a ghlac an Coimisiún agus Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála(11) an 28 Márta 2018 go dtugann an beartas maidir le bonneagar iompair deis mhaith na sineirgí a mhéadú idir riachtanais ó thaobh na cosanta de agus TEN-T, agus é mar aidhm fhoriomlán aige an tsoghluaisteacht mhíleata ar fud an Aontais a fheabhsú, agus an chothromaíocht gheografach á cur san áireamh agus na tairbhí féideartha don chosaint shibhialta á meas. I gcomhréir leis an bPlean Gníomhaíochta, in 2018 mheas agus dheimhnigh an Chomhairle na riachtanais mhíleata maidir le bonneagar iompair(12) agus in 2019 shainaithin seirbhísí an Choimisiúin na codanna sin den ghréasán tras-Eorpach iompair atá feiliúnach don dé-úsáid, lena n-áirítear aon uasghrádú is gá ar an mbonneagar atá ann faoi láthair. Ba cheart an cistiú ón Aontas le haghaidh chur chun feidhme tionscadal dé-úsáide a chur chun feidhme tríd an gClár ar bhonn cláir oibre shonracha ina sonraítear na ceanglais is infheidhme mar a shainítear i gcomhthéacs an Phlean Gníomhaíochta agus aon liosta táscach eile de thionscadail tosaíochta a d’fhéadfadh na Ballstáit a shainaithint i gcomhréir leis an bPlean Gníomhaíochta maidir le Soghluaisteacht Mhíleata.

(15)  Aithnítear i dtreoirlínte TEN-T go n-áirithíonn an gréasán cuimsitheach an inrochtaineacht agus nascacht idir réigiúin uile an Aontais, lena n-áirítear na réigiúin iargúlta, na hoileáin agus na réigiúin is forimeallaí. Ina theannta sin, ina Theachtaireacht dar teideal ‘A stronger and renewed strategic partnership with the EU’s outermost regions’ [Comhpháirtíocht straitéiseach neartaithe athnuaite leis na réigiúin is forimeallaí san Aontas](13), chuir an Coimisiún chun suntais na riachtanais shonracha iompair fuinnimh agus dhigiteacha atá ag na réigiúin is forimeallaí agus an gá cistiú leormhaith ón Aontas a chur ar fáil atá inchurtha leis na riachtanais sin, lena n-áirítear na cistí a thugtar leis an gClár trí rátaí cómhaoinithe a chur i bhfeidhm suas le huasmhéid 70%.

(16)  I bhfianaise na n-infheistíochtaí móra a theastaíonn chun dul chun cinn a dhéanamh maidir le croíghréasán TEN-T a chríochnú faoi 2030 (meastachán EUR 350 billiún sa tréimhse 2021-2027), maidir le gréasán cuimsitheach TEN-T a chríochnú faoi 2050 agus maidir le hinfheistíochtaí sa dícharbónú, sa digitiú agus san iompar uirbeach (meastachán EUR 700 billiún sa tréimhse 2021-2027), is iomchuí an úsáid is éifeachtúla agus is féidir a bhaint as na cláir agus na hionstraimí éagsúla maoinithe atá ag an Aontas agus, ar an gcaoi sin, cur leis an mbreisluach a bhaineann le hinfheistíochtaí a fhaigheann tacaíocht ón Aontas. D’áiritheofaí an éifeachtúlacht sin le próiseas infheistíochta cuíchóirithe a d’fhágfadh go mbeadh léargas ar na tionscadail sin atá ar na bacáin i réimse an iompair agus go mbeadh leanúnachas ann idir na cláir ábhartha uile atá ag an Aontas, go háirithe an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), an Ciste Comhtháthaithe agus clár InvestEU. Ba cheart a chur san áireamh, go háirithe, na coinníollacha cumasúcháin a mhionsonraítear in Iarscríbhinn de Rialachán (AE) XXX [Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe agus an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste Tearmainn agus Imirce, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim Bainistithe Teorainneacha agus um Víosaí (“Rialachán na bhForálacha Coiteanna”)].

(17)  Le Rialachán (AE) Uimh. 347/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(14) déantar na tosaíochtaí tras-Eorpacha i ndáil le bonneagar fuinnimh a shainaithint ar cheart iad a chur chun feidhme chun cuspóirí bheartas fuinnimh agus aeráide an Aontais a ghnóthú, tionscadail leasa choitinn a bhfuil gá leo do chur chun feidhme na dtosaíochtaí sin a shainaithint, agus bearta a leagan síos maidir le ceadanna a dheonú, maidir leis an rannpháirtíocht phoiblí agus maidir le rialáil chun cur chun feidhme na dtionscadal sin a luathú agus/nó a éascú, lena n-áirítear critéir maidir le hincháilitheacht na dtionscadal sin do chúnamh airgeadais ón Aontas. Le sainaithint na dtionscadal leasa coitinn i gcomhréir leis an Rialachán sin, leanfar ‘bunphrionsabal éifeachtúlachta fuinnimh’ trí thionscadail a mheasúnú i gcoinne cásanna maidir le héileamh ar fhuinneamh atá comhsheasmhach go hiomlán le spriocanna fuinnimh agus aeráide AE.

(18)  Sa Treoir [Treoir athmhúnlaithe maidir le Fuinneamh In-athnuaite], cuirtear béim ar an ngá le creat cumasúcháin a bhunú le húsáid níos fearr a bhaint as cistí an Aontais, agus déantar tagairt shainráite do bhearta cumasúcháin chun tacú le comhar trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite.

(19)  Cé gurb é críochnú bhonneagar an ghréasáin an tosaíocht chun gur féidir foinsí fuinnimh in-athnuaite a fhorbairt, le comhtháthú an chomhair trasteorann sa réimse seo agus córas fuinnimh atá cliste agus éifeachtach a fhorbairt, lena n-áirítear stóráil agus réitigh na freagartha don éileamh lena gcabhraítear an eangach a chothromú, léirítear an cur chuige a glacadh faoin tionscnamh “Fuinneamh Glan do mhuintir na hEorpa ar fad”, is é sin an fhreagracht choiteann maidir leis an sprioc uaillmhianach i leith an fhuinnimh in-athnuaite a bhaint amach in 2030 agus an t-athrú ar chomhthéacs an bheartais, lena n-áirithítear aistriú sóisialta atá cóir agus leormhaith, ina bhfuil cuspóirí uaillmhianacha fadtéarmacha maidir leis an dícharbónú.

(20)  I bhfianaise chlár oibre an Aontais maidir leis an dícharbónú, tá géarghá le teicneolaíochtaí nuálacha i réimse an bhonneagair a chabhróidh leis an aistriú go córais fuinnimh agus soghluaisteachta ísealastaíochta agus le slándáil an tsoláthair a fheabhsú, lena lorgaítear níos mó neamhspleáchas fuinnimh don Aontas. Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 23 Samhain 2017 dar teideal ‘Communication on strengthening Europe's energy networks’ [Teachtaireacht maidir le gréasáin fuinnimh na hEorpa a neartú](15), chuir an Coimisiún béim, go háirithe, ar ról an leictreachais, i gcás inar fuinneamh in-athnuaite a bheidh i leath den leictreachas a ghinfear faoi 2030, rud a bhrúfaidh chun cinn dícharbónú na n-earnálacha ar breoslaí iontaise is mó atá in úsáid iontu faoi láthair, amhail an t-iompar, an tionsclaíocht agus téamh agus fuarú agus dá réir sin, ní mór don bheartas maidir leis an mbonneagar tras-Eorpach fuinnimh a bheith dírithe ar idirnaisc leictreachais, stóráil leictreachais, tionscadail eangaigh chliste, agus infheistíochtaí i mbonneagar an gháis. Chun tacú le cuspóirí an Aontais maidir le dícharbónú, le comhtháthú an mhargaidh inmheánaigh agus le slándáil an tsoláthair, ba cheart aird chuí agus tosaíocht a thabhairt do theicneolaíochtaí agus do thionscadail a chuireann leis an aistriú go geilleagar ísealastaíochta. Díreoidh an Coimisiún ar líon na dtionscadal trasteorann a ardú maidir le heangaigh cliste, stóráil nuálach agus iompar dé-ocsaíde carbóin a mbeidh tacaíocht ar fáil dóibh faoin gClár.

(20a)  Le tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, cumasófar imlonnú costéifeachtach le haghaidh fuinneamh in-athnuaite san Aontas, sprioc cheangailteach an Aontais 32 % ar a laghad d’fhuinneamh in-athnuaite a bhaint amach in 2030, dá dtagraítear in Airteagal 3 de Threoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(16) agus rannchuideofar le foinsí in-athnuaite fuinnimh nuálacha agus teicneolaíochtaí a ghlacadh go straitéiseach. Áirítear ar na samplaí léiritheacha do theicneolaíochtaí incháilithe foinsí in-athnuaite fuinnimh a ghiniúint ó fhuinneamh gaoithe ar agus amach ón gcósta, grianfhuinneamh, bithmhais inbhuanaithe, fuinneamh aigéin, fuinneamh geoiteirmeach nó meascán díobh; a gceangal leis an eangach agus eilimintí breise amhail saoráidí stórála nó saoráidí malartaithe. Níl gníomhaíocht incháilithe teoranta d’earnáil an leictreachais agus d’fhéadfadh sí iompróirí eile a chumhdach chomh maith le cúpláil earnála ionchasach mar shampla le téamh agus fuarú, cumhacht do ghas, stóráil agus iompar. Tá an liostú sin neamh-uileghabhálach chun solúbthacht a choimeád i dtaca le dul chun cinn i gcúrsaí teicneolaíochta agus le forbairtí. Ní gá go ndéanfaí nasc fisiceach leis na tionscadail sin idir na Ballstáit chomhoibritheacha. Is féidir na tionscadail a lonnú ar chríoch Bhallstát amháin atá rannpháirteach ar choinníoll go bhfuil feidhm ag critéir ghinearálta Iarscríbhinn, Cuid IV.

(20b)  Chun tacú le comhar trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite agus i nglacadh na dtionscadal sa mhargadh, ba cheart don Choimisiún Eorpach forbairt na dtionscadal trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite a éascú. In earnáil an fhuinnimh, in éagmais ghlacadh leordhóthanach na dtionscadal fuinnimh in-athnuaite trasteorann sa mhargadh, ba cheart an buiséad nár úsáideadh agus a bhí beartaithe do thionscadail in-athnuaite trasteorann a úsáid chun cuspóirí na ngréasán fuinnimh tras-Eorpach a chomhlíonadh mar a shainmhínítear in Airteagal 3.2b le haghaidh gníomhaíochtaí dá bhforáiltear in Airteagal 9(3), sula ndéanfar úsáid fhéideartha do shásra maoiniúcháin de chuid an Aontais i dtaca le fuinneamh in-athnuaite de bhun Airteagal 7(6) a mheas.

(20c)  Tá gá tacaíocht a thabhairt do thionscadail eangaigh chliste, ar tionscadail iad ina ndéantar giniúint leictreachais, dáileacháin leictreachais nó ídiú leictreachais a chomhtháthú trí úsáid a bhaint as bainistiú córais fíor ama agus tionchar a imirt ar shreafaí fuinnimh trasteorann. Leis na tionscadail fuinnimh, ba cheart go léireofaí ar bhonn níos mó ról lárnach na n-eangach cliste in aistriú fuinnimh agus ba cheart tacaíocht ón gclár a bheith ina cabhair chun na bearnaí maoinithe a réiteach, ar bearnaí iad atá ag cur as d’infheistíochtaí in imlonnú ar mhórscála na teicneolaíochta eangaí cliste i láthair na huaire.

(20d)  Ba cheart aird ar leith a thabhairt sa tacaíocht ón Aontas ar idirnaisc fuinnimh trasteorann, lena n-áirítear iad siúd atá riachtanach chun an sprioc maidir le hidirnaisc leictreachais de 10 % do 2020 agus an sprioc de 15 % do 2030 a bhaint amach mar a bhunaítear i Rialachán (AE) 2018/1999(17). Tá imlonnú idirnascairí leictreachais ríthábhachtach chun margaí a chomhtháthú, lenar féidir le tuilleadh foinsí in-athnuaite fuinnimh a bheith sa chóras agus lena mbainfear leas as a bpunann éagsúil i dtaca le héileamh agus soláthar in-athnuaite, as a ngréasáin ghaoithe amach ón gcósta agus eangaigh chliste, lena ndéanfar gach tír a chomhtháthú i margaí fuinnimh atá leachtach agus iomaíoch.

(21)  Braithfidh cur i gcrích an mhargaidh aonair dhigitigh ar an mbonneagar nascachta digití bunaidh. Tá digitiú na tionsclaíochta Eorpaí agus nuachóiriú earnálacha ar nós earnálacha an iompair, an fhuinnimh, an chúraim sláinte agus an riaracháin phoiblí ag brath ar rochtain uilíoch ar líonraí ardtoillte agus an-ardtoillte inacmhainne agus iontaofa. Tá an nascacht dhigiteach ar cheann de na tosca cinntitheacha maidir le bearnaí eacnamaíocha, sóisialta agus críochacha a dhúnadh, trí thacú le nuachóiriú geilleagar áitiúil agus bonn daingean a chur faoi éagsúlú gníomhaíochtaí eacnamaíocha. Ba cheart raon feidhme an Chláir i réimse an bhonneagair nascachta digití a oiriúnú chun tábhacht mhéadaitheach an réimse sin don gheilleagar agus don tsochaí i gcoitinne a léiriú. Is gá, dá bhrí sin, na tionscadail leasa choitinn maidir leis an mbonneagar nascachta digití a theastóidh chun cuspóirí an Aontais maidir leis an margadh aonair digiteach a ghnóthú a leagan amach, agus is gá Rialachán (AE) Uimh. 283/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a aisghairm(18).

(22)  Sa Teachtaireacht dar teideal “Connectivity for a Competitive Digital Single Market - Towards a European Gigabit Society” [Nascacht le haghaidh Margadh Aonair Digiteach Iomaíoch – I dtreo Sochaí Ghigighiotáin Eorpach](19) (an Straitéis maidir le Sochaí Ghigighiotáin) leagtar amach na cuspóirí straitéiseacha le haghaidh 2025, d’fhonn an infheistíocht sa bhonneagar nascachta digití a bharrfheabhsú. Tá Treoir (AE) 2018/1972 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(20) dírithe, inter alia, ar thimpeallacht rialála a chruthú a dhreasaíonn infheistíochtaí príobháideacha i líonraí nascachta digití. Tá sé soiléir, mar sin féin, nach mbeidh imlonnú líonraí inmharthana ó thaobh na tráchtála de ina lán ceantar ar fud an Aontais, de bharr tosca éagsúla amhail iargúltacht agus saintréithe críochacha nó geografacha, dlús íseal daonra agus tosca éagsúla socheacnamaíocha agus de bharr sin tá gá le haird níos mó a thabhairt ar na limistéir sin go práinneach. Ba cheart an Clár a oiriúnú, dá bhrí sin, le go gcuirfidh sé le gnóthú na gcuspóirí straitéiseacha sin a leagtar amach sa Straitéis maidir le Sochaí Ghigighiotáin agus é mar aidhm leis freisin rannchuidiú leis an gcothromaíocht idir forbairtí tuaithe agus uirbeacha, agus, an tacaíocht a thugtar i gcláir eile maidir le líonraí an-ardtoillte a imlonnú, go háirithe Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), an Ciste Comhtháthaithe agus an ciste InvestEU a chomhlánú.

(23)  Cé gur gréasáin thras-Eorpacha, go bunúsach, na líonraí nascachta digití uile atá nasctha leis an Idirlíon, de bharr, go príomha, fheidhmiú na bhfeidhmchlár agus na seirbhísí a ndéanann na líonraí sin iad a chumasú, ba cheart tosaíocht tríd an gClár a thabhairt do bhearta a bhfuil súil go mbeidh an tionchar is mó acu ar an Margadh Aonair Digiteach, inter alia trí iad a chur ag luí le cuspóirí na Teachtaireachta um Straitéis maidir le Sochaí Ghigighiotáin, agus ar chlaochlú digiteach an gheilleagair agus na sochaí, ag féachaint do theipeanna margaidh agus do chur chun feidhme na mbacainní a tugadh faoi deara.

(24)  Is eintitis agus ionaid ar féidir tionchar mór a bheith acu ar fhorbairtí socheacnamaíocha sa cheantar ina bhfuil siad lonnaithe, lena n-áirítear limistéir thuaithe agus limistéir inar tearc an daonra iad scoileanna, ollscoileanna, leabharlanna, údaráis áitiúla, réigiúnacha nó náisiúnta, príomhsholáthraithe seirbhísí poiblí, ospidéil agus ionaid leighis, moil iompair agus fiontair dhlúthdhigiteacha. Ní mór do na gníomhaithe socheacnamaíocha sin a bheith ceannródaíoch i réimse na nascachta gigighiotáin d’fhonn rochtain ar na seirbhísí agus na feidhmchláir is fearr is féidir a thabhairt do shaoránaigh, do ghnólachtaí agus do phobail áitiúla na hEorpa. Ba cheart don Chlár tacú leis an rochtain ar ghréasáin an-ardtoillte, lena n-áirítear 5G agus córais nascachta úrscothacha atá in ann nascacht ghighighiotáin a sholáthar do na gníomhaithe socheacnamaíocha sin d’fhonn na héifeachtaí dearfacha a bheidh acu ar an ngeilleagar agus ar an tsochaí i gcoitinne a uasmhéadú laistigh dá limistéir, lena n-áirítear trí éileamh níos leithne ar nascacht agus ar sheirbhísí a spreagadh.

(24a)  Na críocha gan aon nasc eatarthu i limistéir uile an Aontais, is scrogaill tráchta agus acmhainneacht neamhshaothraithe ag an Margadh Aonair Digiteach iad. I bhformhór na limistéar tuaithe agus iargúlta, is féidir leis an nascacht idirlín ar ardcháilíocht a bheith an-tábhachtach le nach dtarlóidh bearna dhigiteach, leithlisiú agus bánú na tuaithe trí chostais seachadta earraí agus seirbhísí a laghdú agus trí chúiteamh páirteach a thabhairt i leith iargúltachta. Tá gá le nascacht idirlín ar ardcháilíocht le haghaidh deiseanna nua eacnamaíocha amhail an fheirmeoireacht bheacht nó forbairt bithgheilleagair i gceantair thuaithe. Ba cheart don Chlár cabhrú le nascacht ardtoillte fhosaithe nó gan sreang a chur ar fáil do theaghlaigh uile na hEorpa, faoin tuath agus i gceantair uirbeacha, agus díriú ar na cásanna imlonnaithe sin a bhfuil méid áirithe teipeanna margaidh le brath iontu agus ar féidir aghaidh a thabhairt orthu trí dheontais ísealdéine a úsáid. D’fhonn sineirgí a uasmhéadú idir na bearta a fhaigheann tacaíocht ón gClár, ba cheart aird chuí a thabhairt ar an dlús atá le gníomhaithe socheacnamaíocha i limistéar ar leith agus ar an leibhéal cistiúcháin a bhfuil gá leis chun cumhdach a ghiniúint. Thairis sin, ba cheart don Chlár díriú ar chumhdach cuimsitheach a bhaint amach do theaghlaigh agus do chríocha, ós rud é go bhfuil sé neamhbhrabúsach díriú, ag céim níos déanaí, ar bhearnaí i limistéar atá cumhdaithe cheana.

(25)  Lena chois sin, mar bharr ar an rath a bhí ar an tionscnamh WiFi4EU, ba cheart don Chlár tacú le nascacht áitiúil idirlín gan sreang ar ardcháilíocht, slán agus saor in aisce a chur ar fáil i lárionaid an tsaoil phoiblí áitiúil, lena n-áirítear eintitis a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu, amhail údaráis phoiblí agus soláthraithe seirbhísí poiblí agus ionaid amuigh faoin aer a bhfuil rochtain ag an bpobal i gcoitinne orthu, d’fhonn fís dhigiteach an Aontais a chur chun cinn i bpobail áitiúla.

(25a)  Is bonn tábhachtach é bonneagar digiteach le haghaidh na nuálaíochta. Chun go mbeadh an clár in ann a thionchar a uasmhéadú, ba cheart don chlár díriú ar an mbonneagar a chistiú. Maidir le seirbhísí agus feidhmchláir aonair digiteacha, amhail iad sin a bhaineann le roinnt teicneolaíochtaí mórleabhair dáilte, nó iad sin lena gcuirtear intleacht shaorga i bhfeidhm, ba cheart go mbeidís as raon feidhme an chláir agus ina ionad sin, de réir mar is iomchuí, ba cheart aghaidh a thabhairt orthu trí ionstraimí eile amhail an Eoraip Dhigiteach. Tá sé tábhachtach freisin sineirgí idir na cláir éagsúla a uasmhéadú.

(26)  Maidir le hinmharthanacht na chéad ghlúine eile de sheirbhísí digiteacha, amhail seirbhísí agus feidhmchláir Idirlíon na Rudaí Nithiúla a bhfuil súil go gcruthóidh siad sochair mhóra in earnálacha éagsúla agus sa tsochaí ina hiomláine, beidh gá le cumhdach córas 5G trasteorann gan bhriseadh, go háirithe le go bhféadfaidh úsáideoirí agus oibiachtaí bheith nasctha fiú agus iad ag bogadh ó áit go háit. Níl na cásanna roinnte costais maidir le himlonnú 5G idir na hearnálacha sin soiléir go fóill, áfach, agus tá sé tuartha go mbeidh rioscaí an-ard i gceist le himlonnú tráchtála i roinnt réimsí tábhachtacha. Tá súil go mbeidh conairí bóthair agus naisc iarnróid ríthábhachtach sa chéad chéim d’iarratais nua i réimse na soghluaisteachta nasctha agus is tionscadail trasteorann ríthábhachtacha a bheidh iontu, dá bhrí sin, maidir le cistiú a fháil faoin gClár.

(28)  Is gá líonraí cumarsáide leictreonaí cnámh droma a imlonnú, lena n-áirítear cáblaí faoi uisce a nascann críocha Eorpacha le tríú tíortha ar ilchríocha eile, nó a nascann oileáin Eorpacha, na réigiún is forimeallaítíortha agus críocha thar lear, lena n-áirítear trí uiscí críochacha an Aontais agus Limistéar Eacnamaíoch Eisiach na mBallstát, agus d’fhonn an iomarcaíocht a theastaíonn a chur ar fáil don bhonneagar ríthábhachtach sin, agus chun cur le toilleadh agus le hathléimneacht líonraí digiteacha an Aontais, ag cur freisin le comhtháthú críochach. Is minic nach mbíonn tionscadail den sórt sin inmharthana ó thaobh na tráchtála de gan tacaíocht phoiblí. Ina theannta sin, ba cheart go mbeadh tacaíocht ar fáil chun acmhainní ríomhaireachta ardfheidhmíochta Eorpacha a chomhlánú le naisc leoracmhainneachta teirighiotáin.

(29)  Sna bearta sin a chuireann le tionscadail leasa choitinn i réimse an bhonneagair nascachta digití, úsáidfear an teicneolaíocht is fearr agus is oiriúnaí atá ar fáil don tionscadal sonrach, ar tionscadal é lena moltar an chothromaíocht is fearr idir teicneolaíochtaí úrscothacha ó thaobh acmhainn sreafa sonraí, slándáil tarchuir, athléimneacht líonraí agus éifeachtúlacht costais de, agus ba cheart iad a chur in ord tosaíochta de réir cláir oibre ina gcuirtear san áireamh na critéir a leagtar amach sa Rialachán seo. Féadfar bonneagar éighníomhach a áireamh in imlonnú líonraí an-ardtoillte d’fhonn na sochair shocheacnamaíocha agus na sochair chomhshaoil a uasmhéadú. Ar deireadh, agus tosaíocht á tabhairt do bhearta, cuirfear san áireamh na héifeachtaí dearfacha a d’fhéadfadh a bheith acu maidir le nascacht, mar shampla i gcás ina bhféadfadh tionscadal imlonnaithe feabhas a chur ar an gcás gnó maidir le himlonnú eile amach anseo, rud a chuirfeadh leis an gcumhdach a dhéantar ar chríocha agus ar phobail i limistéir nár cumhdaíodh go dtí seo.

(30)  Rinne an tAontas a theicneolaíocht satailíte Suite, Loingseoireachta agus Uainiúcháin (PNT) féin (EGNOS/Galileo) agus a chóras féin um breathnóireacht an Domhain (Copernicus) a fhorbairt. Cuireann EGNOS/Galileo agus Copernicus ardseirbhísí ar fáil a thugann sochair thábhachtacha eacnamaíocha d’úsáideoirí poiblí agus príobháideacha. Dá bhrí sin, aon bhonneagar iompair, fuinnimh nó digiteach a fhaigheann cistiú ón gClár – a úsáideann PNT nó seirbhísí breathnóireachta an Domhain – ba cheart iad a bheith comhoiriúnach go teicniúil do EGNOS/Galileo agus Copernicus.

(31)  Na torthaí dearfacha a bhí ar an gcéad Ghlao Measctha ar thograí a seoladh faoin gclár reatha in 2017, dhearbhaigh siad an ábharthacht agus an breisluach a bhaineann le deontais an Aontais a úsáid le haghaidh measctha le maoiniú ón mBanc Eorpach Infheistíochta nó ó bhainc náisiúnta le haghaidh spreagtha nó ó institiúidí airgeadais forbartha agus poiblí eile agus ó institiúidí airgeadais san earnáil phríobháideach agus ó infheisteoirí san earnáil phríobháideach, lena n-áirítear comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí. Leis an meascadh, ba cheart go rannchuideofaí le hinfheistíocht phríobháideach a mhealladh agus le giaráil rannchuidiú foriomlán na hearnála poiblí a sholáthar i gcomhréir le spriocanna chlár InvestEU. Ba cheart don Chlár leanúint, dá bhrí sin, de bheith ag tacú le bearta lenar féidir deontais de chuid an Aontais a chomhcheangal le foinsí eile maoinithe. In earnáil an iompair, ní rachaidh oibríochtaí measctha thar 10 % den imchlúdach tiomnaithe in Airteagal 4(2)(a)(i).

(31a)  In earnáil an iompair, féadfar oibríochtaí measctha a úsáid le haghaidh bearta a bhaineann le soghluaisteacht atá cliste, idir-inoibritheach, inbhuanaithe, cuimsitheach, inrochtana, slán agus sábháilte mar a liostaítear in Airteagal 9(2)(b).

(32)  Déanfar cuspóirí beartais an Chláir a shaothrú freisin le hionstraimí airgeadais agus le ráthaíocht bhuiséadach faoi ghné nó faoi ghnéithe beartais Chiste InvestEU. Ba cheart bearta an Chláir a úsáid chun borradh a chur faoi infheistíocht trí aghaidh a thabhairt ar theipeanna margaidh nó ar chásanna infheistíochta fo-optamacha, go háirithe i gcásanna nach bhfuil na bearta inmharthana ó thaobh na tráchtála de, ar bhealach comhréireach, gan maoiniú príobháideach a dhúbláil ná a phlódú agus ba cheart breisluach Eorpach soiléir a bheith acu.

(33)  D’fhonn cabhrú le forbairt chomhtháite an timthrialla nuálaíochta, is gá comhlántacht a áirithiú idir na réitigh nuálacha a forbraíodh i gcomhthéacs chláir réime an Aontais um Thaighde agus um Nuálaíocht agus na réiteach nuálach a imlonnaíodh le tacaíocht ón tSaoráid um Chónascadh na hEorpa. Chun na críche sin, áiritheoidh na sineirgí leis an gclár Fís Eorpach: (a) go ndéanfar na riachtanais taighde agus nuálaíochta i réimse an iompair, i réimse an fhuinnimh agus in earnáil na seirbhísí digiteacha san Aontas Eorpach a shainaithint agus a shuíomh le linn phróiseas pleanála straitéisí an chláir Fís Eorpach; (b) go dtacaíonn an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa le soláthar céimneach agus imlonnú ar mhórscála na dteicneolaíochtaí nuálacha agus na réiteach nuálach i réimse an iompair, i réimse an fhuinnimh agus sa bhonneagar digiteach, go háirithe iad sin a thagann as an gclár Fís Eorpach; (c) go ndéanfar malartú faisnéise agus sonraí idir an clár Fís Eorpach agus an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa a éascú, go háirithe trí bhéim a leagan ar theicneolaíochtaí ón gclár Fís Eorpach a bhfuil leibhéal ard ullmhachta don mhargadh ag baint leo a d’fhéadfaí a imlonnú tuilleadh tríd an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa.

(34)  Leagtar síos leis an Rialachán seo imchlúdach airgeadais don tréimhse iomlán 2021-2027, arb éard a bheidh ann an príomh-mhéid tagartha, de réir bhrí [tagairt le nuashonrú de réir mar is iomchuí i gcomhréir leis an gcomhaontú idirinstitiúideach nua: pointe 17 de Chomhaontú Idirinstitiúideach an 2 Nollaig 2013 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir leis an smacht buiséadach, le comhar in ábhair bhuiséadacha agus le bainistíocht fhónta airgeadais(21) do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil].

(35)  Ar leibhéal an Aontais, is é an Seimeastar Eorpach um chomhordú an bheartais eacnamaíoch an creat lena sainaithnítear tosaíochtaí athchóiriúcháin náisiúnta agus lena ndéantar faireachán ar a gcur chun feidhme. Forbraíonn na Ballstáit a gcuid straitéisí infheistíochta ilbhliantúla náisiúnta féin sa dóigh is go dtacaíonn siad le cur chun feidhme na dtosaíochtaí athchóiriúcháin sin. Ba cheart na straitéisí sin a chur i láthair in éineacht leis na Cláir Náisiúnta bhliantúla um Athchóiriú chun achoimriú agus comhordú a dhéanamh ar thionscadail infheistíochta tosaíochta atá le tacaíocht a fháil ó chistiú náisiúnta agus/nó ón Aontas. Ba cheart leas a bhaint astu freisin chun cistiú ón Aontas a úsáid ar dhóigh chomhleanúnach agus chun a oiread tairbhe agus is féidir a bhaint as breisluach na tacaíochta airgeadais atá le fáil, go háirithe ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) agus ón gCiste Comhtháthaithe, ón Sásra Eorpach um Chobhsú Infheistíochtaí, ó InvestEU agus ón tSaoráid um Chónascadh na hEorpa, i gcás inarb ábhartha. Ba cheart, i gcás inarb ábhartha, tacaíocht airgeadais a úsáid ar shlí atá comhsheasmhach le pleananna aeráide agus fuinnimh na mBallstát agus an Aontais.

(36)  Tá feidhm maidir leis an Rialachán seo ag rialacha cothrománacha airgeadais arna nglacadh ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle ar bhonn Airteagal 322 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Leagtar síos na rialacha sin sa Rialachán Airgeadais agus cinntear leo, go háirithe, an nós imeachta maidir leis an mbuiséad a bhunú agus a chur chun feidhme le deontais, soláthar, duaiseanna agus cur chun feidhme indíreach agus déantar foráil leo maidir le seiceálacha i dtaobh freagracht gníomhaithe airgeadais. Na rialacha a ghlactar ar bhonn Airteagal 322 CFAE, baineann siad freisin le cosaint bhuiséad an Aontais i gcás easnaimh ghinearálaithe i ndáil leis an smacht reachta sna Ballstáit, ós rud é gur réamhchoinníoll riachtanach é urramú an smachta reachta i dtaca le bainistíocht fhónta airgeadais agus cistiú éifeachtach ón Aontas.

(37)  Na cineálacha maoinithe agus na modhanna cur chun feidhme a úsáidfear faoin Rialachán seo, roghnófar iad ar bhonn a gcumas cuspóirí sainiúla na mbeart a bhaint amach agus torthaí a thabhairt, agus aird á tabhairt, go háirithe, ar na costais a bhaineann le rialuithe, ar an ualach riaracháin, agus ar an riosca neamh-chomhlíontachta a mheastar a bheith ann. Ba cheart cuimhneamh ar úsáid a bhaint as cnapshuimeanna, as rátaí comhréidhe agus as costais aonaid, agus as maoiniú nach mbaineann le costais dá dtagraítear in Airteagal 125(1) den Rialachán Airgeadais.

(38)  Féadfaidh tríú tíortha ar comhaltaí iad den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE) a bheith rannpháirteach i gcláir de chuid an Aontais faoi chuimsiú an chomhair arna bhunú faoin gcomhaontú LEE, ina ndéantar foráil maidir le cur chun feidhme na gclár trí chinneadh faoin gcomhaontú sin. Féadfaidh tríú tíortha a bheith rannpháirteach ar bhonn ionstraimí dlí eile freisin. Ba cheart foráil shonrach a thabhairt isteach sa Rialachán seo chun na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don oifigeach údarúcháin freagrach, don Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa chun go bhféadfaidh gach ceann díobh a chuid inniúlachtaí féin a fheidhmiú go cuimsitheach.

(39)  Leagtar síos sa Rialachán Airgeadais na rialacha maidir le deontais a dheonú. Chun saintréithe na mbeart a fhaigheann tacaíocht faoin gClár a chur san áireamh agus cur chun feidhme comhsheasmhach a áirithiú idir na hearnálacha atá cumhdaithe ag an gClár, is gá léirithe breise a thabhairt maidir leis na critéir incháilitheachta agus dhámhachtana. Le roghnú oibríochtaí agus a maoiniú, níor cheart ach na coinníollacha dá bhforáiltear sa Rialachán seo agus sa Rialachán Airgeadais amháin a urramú. Gan maolú ar an Rialachán Airgeadais, féadfar sna cláir oibre foráil a dhéanamh ar nósanna imeachta simplithe.

(39a)  I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, sainmhínítear na critéir roghnúcháin agus dámhachtana sna cláir oibre. In earnáil an iompair, ba cheart measúnú a dhéanamh ar cháilíocht agus ábharthacht cláir agus ba cheart an tionchar a mheastar a bheith aige ar nascacht AE, ar a chomhlíonadh i dtaca le ceanglais inrochtaineachta agus ar a straitéis maidir le riachtanais cothabhála amach anseo a chur san áireamh freisin.

(40)  I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, agus le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(22), Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2988/95 ón gComhairle(23), Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle(24) agus Rialachán (AE) 2017/193 ón gComhairle(25), déanfar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhearta comhréireacha, lena n-áirítear trí neamhrialtachtaí agus calaois a chosc, a bhrath, a cheartú agus a fhiosrú, cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a ghnóthú agus, i gcás inarb iomchuí, smachtbhannaí riaracháin a fhorchur. Go háirithe, i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 féadfaidh an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) imscrúduithe riaracháin a dhéanamh, lena n-áirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, d’fhonn a shuí ar tharla calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/1939, féadfaidh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) calaois agus gníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a fhiosrú agus a ionchúiseamh, de réir mar a fhoráiltear i dTreoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(26). I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, ní mór d’aon duine nó d’aon eintiteas a fhaigheann cistí ón Aontas comhoibriú go hiomlán i gcosaint leasanna airgeadais an Aontais agus na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don Choimisiún, do OLAF, d’Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE), agus ní mór dó a áirithiú go ndéanfaidh aon tríú páirtithe a bheidh páirteach i gcur chun feidhme cistí de chuid an Aontais cearta coibhéiseacha a thabhairt.

(41)  De bhun na tagartha atá le nuashonrú mar is iomchuí de réir an chinnidh nua maidir le tíortha agus críocha thar lear: Airteagal 94 de Chinneadh 2013/755/AE ón gComhairle(27), tá daoine agus eintitis atá lonnaithe i dtíortha agus críocha thar lear incháilithe do chistiú faoi réir rialacha agus chuspóirí an Chláir agus faoi réir aon socrú féideartha is infheidhme maidir leis an mBallstát lena mbaineann an tír nó an chríoch ábhartha thar lear.

(42)  Ba cheart don Aontas comhleanúnachas agus sineirgí le cláir eile an Aontais a lorg maidir le beartais sheachtracha, lena n-áirítear cúnamh réamhaontachais de réir na ngealltanas a tugadh i gcomhthéacs na Teachtaireachta dar teideal “A credible enlargement perspective for and enhanced EU engagement with the Western Balkans” [Peirspictíocht inchreidte faoi mhéadú le haghaidh na mBalcán Thiar agus rannpháirtíocht fheabhsaithe AE leis na Balcáin Thiar](28).

(43)  I gcás ina mbeidh tríú tíortha nó eintitis atá bunaithe i dtríú tíortha rannpháirteach i mbearta a chuireann le tionscadail leasa choitinn nó le tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, níor cheart cúnamh airgeadais a chur ar fáil ach amháin murar féidir déanamh dá uireasa chun cuspóirí na dtionscadal sin a ghnóthú. Maidir le tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, ba cheart faoin gcomhar idir Ballstát amháin agus tríú tír nó roinnt Ballstát agus tríú tír (lena n-áirítear an Comhphobal Fuinnimh) go dtabharfaí urraim do na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 11 de Threoir (AE) 2018/XXX ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [an Treoir maidir le Fuinneamh In-athnuaite] i dtaca leis an ngá atá le nasc fisiceach leis an Aontas Eorpach.

(43a)  Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Deireadh Fómhair 2017 ‘Making Public Procurement work in and for Europe’ [An soláthar poiblí a chur ag obair san Eoraip agus don Eoraip](29), cuirtear in iúl gurb é AE an margadh soláthair phoiblí is oscailte ar domhan, ach nach mbíonn cómhalartacht ann i gcónaí i dtíortha eile maidir le rochtain dár gcuideachtaí. Ba cheart do thairbhithe SCE lánúsáid a bhaint as deiseanna straitéiseacha maidir le soláthar poiblí a chuirtear ar fáil le Treoir 2014/25/AE.

(44)  De bhun phointe 22 agus phointe 23 de Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr(30), is gá meastóireacht a dhéanamh ar an gClár seo ar bhonn faisnéis arna bailiú trí cheanglais faireacháin shonracha amhail rianú aeráide, agus ró-rialáil agus ualaí riaracháin, ar na Ballstáit go háirithe, á seachaint san am céanna. Ba cheart don Choimisiún meastóireachtaí a dhéanamh chun measúnú a dhéanamh ar éifeachtacht agus éifeachtúlacht an mhaoinithe agus ar a thionchar ar spriocanna foriomlána an Chláir agus ba cheart dó na meastóireachtaí sin a chur in iúl do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus do Choiste na Réigiún agus chun aon choigeartú is gá a dhéanamh.

(45)  Ba cheart bearta faireacháin agus tuairiscithe atá trédhearcach, cuntasach agus cuí, lena n-áirítear táscairí intomhaiste, a chur chun feidhme chun an dul chun cinn atá déanta ag an gClár maidir le gnóthú na gcuspóirí ginearálta agus sonracha a leagtar amach sa Rialachán seo a thabhairt le fios, agus chun a bhfuil bainte amach ag an gclár a chur chun cinn chomh maith. Maidir leis na sonraí le haghaidh faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an Chláir agus ar a thorthaí, ba cheart go n-áiritheofaí leis an gcóras tuairiscithe feidhmíochta go bhfuil siad oiriúnach chun mionanailís a dhéanamh ar an dul chun cinn a dhéantar agus ar na deacrachtaí a bhíonn ann agus go ndéantar na sonraí agus na torthaí sin a bhailiú ar bhealach atá éifeachtúil, éifeachtach agus tráthúil. Is gá ceanglais chomhréireacha tuairiscithe a fhorchur ar fhaighteoirí cistí de chuid an Aontais chun sonraí ábhartha a bhailiú don Chlár.

(45a)  Ba cheart an Clár a chur chun feidhme trí chláir oibre. Ba cheart don Choimisiún na chéad chláir oibre ilbhliantúla a ghlacadh faoin 31 Nollaig 2020 agus beidh san áireamh iontu tráthchlár na nglaonna ar thograí don chéad trí bliana den chlár, a n-ábhar agus buiséid tháscacha mar aon le creat ionchais lena gcumhdófar an clárthréimhse ina hiomláine.

(46)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun na cláir oibre a ghlacadh. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(31).

(47)  D’fhonn na táscairí a úsáidtear san fhaireachán ar an gClár, céatadáin tháscacha na n-acmhainní buiséadacha a leithdháiltear ar gach cuspóir sonrach in earnáil an iompair, agus an sainmhíniú ar chonairí an chroíghréasáin iompair, a oiriúnú, i gcás inar gá, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le leasuithe ar Chuid I, Chuid II agus Chuid III den Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(48)  Ar mhaithe le soiléireacht, ba cheart Rialachán (AE) Uimh. 1316/2013 agus Rialachán (AE) Uimh. 283/2014 a aisghairm. Ba cheart, mar sin féin, éifeachtaí Airteagal 29 de Rialachán (AE) Uimh. 1316/2013, lena leasaítear an Iarscríbhinn a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 913/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(32) a chaomhnú maidir leis an liosta de na conairí lastais.

(49)  D’fhonn a áirithiú go nglacfar na gníomhartha cur chun feidhme dá bhforáiltear sa Rialachán seo in am, is gá dó teacht i bhfeidhm láithreach tráth a fhoilsithe,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

Airteagal 1

Ábhar

Is é a bhunaítear leis an Rialachán seo an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa (an “Clár”).

Leagtar síos leis cuspóirí an Chláir, an buiséad don tréimhse 2021-2027, na foirmeacha cistiúcháin ón Aontas agus na rialacha a bhaineann leis an gcistiú sin a sholáthar.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(a)  ciallaíonn ‘beart’ aon ghníomhaíocht a bhfuil sé aitheanta gur gníomhaíocht í atá neamhspleách ó thaobh airgeadais agus ar bhonn teicniúil de, a bhfuil sceideal leagtha amach di agus atá riachtanach chun tionscadal a chur chun feidhme;

(b)  ciallaíonn ‘breoslaí malartacha’ breoslaí malartacha do gach modh iompair mar a shainmhínítear in Airteagal 2(1) de Threoir 2014/94/AE;

(ca)  ciallaíonn ‘tairbhí’ eintiteas le pearsantacht dhlítheanach lena bhfuil comhaontú deontais sínithe;

(d)  ciallaíonn ‘oibríocht mheasctha’ beart a fhaigheann tacaíocht ó bhuiséad an Aontais, lena n-áirítear laistigh de shaoráidí measctha de bhun Airteagal 2(6) de Rialachán (AE, Euratom) 2018/XXX (“an Rialachán Airgeadais”), lena gcomhcheanglaítear foirmeacha neamh-iníoctha tacaíochta agus/nó ionstraimí airgeadais agus/nó ráthaíochtaí buiséadacha ó bhuiséad an Aontais le foirmeacha inaisíoctha tacaíochta ó institiúidí forbartha nó institiúidí airgeadais poiblí eile, agus ó institiúidí airgeadais tráchtála agus ó infheisteoirí;

(e)  ciallaíonn ‘gréasán cuimsitheach’ an bonneagar iompair a shainaithnítear i gcomhréir le Caibidil II de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013;

(f)  ciallaíonn ‘croíghréasán’ an bonneagar iompair a shainaithnítear i gcomhréir le Caibidil III de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013;

(g)  ciallaíonn ‘conairí an chroíghréasáin’ ionstraim chun cur chun feidhme comhordaithe an chroíghréasáin dá bhforáiltear i gCaibidil IV de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 agus a liostaítear i gCuid III den Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo a éascú;

(ga)  ciallaíonn ‘nasc trasteorann’ in earnáil an iompair tionscadal leasa choitinn lena n-áirithítear leanúnachas ghréasán TEN-T idir Bhallstát nó idir Ballstát agus tír chomharsanachta;

(gb)  ciallaíonn ‘nasc in easnamh’ go bhfuil cuid in easnamh i ngach modh iompair de ghréasán TEN-T nó cuid iompair lena soláthraítear an nasc do chroíghréasáin nó gréasáin chuimsitheach le conairí TEN-T a chuirtear as do leanúnachas ghréasán TEN-T nó ina bhfuil scrogall amháin nó níos mó lena ndéantar dochar do leanúnachas ghréasán TEN-T;

(gc)  ciallaíonn ‘bonneagar iompair dé-úsáide’ bonneagar iompair gréasáin lena dtugtar aghaidh ar riachtanais sibhialta agus cosanta;

(h)  ciallaíonn ‘tionscadal trasteorann i réimse an fhuinnimh athnuaite’ tionscadal a roghnaítear nó is incháilithe le roghnú faoi chomhaontú comhair nó faoi aon chineál eile socraithe idir dhá Bhallstát ar a laghad nó aon chineál socraithe idir Ballstát amháin ar a laghad agus tríú tír nó tríú tíortha mar a shainmhínítear in Airteagail 8, 9, 11 agus 13 de Threoir (AE) 2018/2001 maidir le fuinneamh in-athnuaite a phleanáil nó a imlonnú, i gcomhréir leis na critéir a leagtar amach i gCuid IV den Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo;

(ha)  ciallaíonn ‘tús áite don éifeachtúlacht fuinnimh’ tús áite a thabhairt don éifeachtúlacht fuinnimh dá dtagraítear in Airteagal 2(18) de Rialachán (AE) 2018/1999;

(i)  ciallaíonn ‘bonneagar nascachta digití’ líonraí an-ardtoillte, córais 5G, nascacht áitiúil idirlín gan sreang ar an-ardcháilíocht, líonraí cnámh droma, chomh maith le hardáin dhigiteacha oibríochtúla a bhfuil baint dhíreach acu le bonneagar iompair agus fuinnimh;

(j)  ciallaíonn "córais 5G" foireann d’eilimintí bonneagair dhigitigh atá bunaithe ar chaighdeáin dhomhanda le haghaidh na teicneolaíochta cumarsáide móibílí agus gan sreang a úsáidtear i seirbhísí nascachta agus breisluacha a bhfuil saintréithe ardfheidhmíochta iontu amhail rátaí agus toilleadh sonraí an-ard, aga folaigh íseal cumarsáide, iontaofacht ultra-ard, nó atá in ann líon ard gléasanna nasctha a iompar;

(k)  ciallaíonn ‘conair 5G’ conair iompair, bóthar, iarnród nó uiscebhealaí intíre, a bhfuil cumhdach iomlán bonneagair nascachta digití, agus go háirithe córais 5G, uirthi nó air, rud a fhágann gur féidir seirbhísí digiteacha sineirgí a sholáthar gan bhriseadh, amhail seirbhísí soghluaisteachta nasctha agus uathoibrithe nó seirbhísí soghluaisteachta cliste den chineál céanna le haghaidh iarnróid nó nascacht dhigiteach ar uiscebhealaí intíre;

(l)  ciallaíonn ‘ardáin dhigiteacha oibríochtúla a bhfuil baint dhíreach acu le bonneagar iompair agus fuinnimh’ acmhainní teicneolaíochta faisnéise agus cumarsáide (“TFC”) fisiceacha agus fíorúla a oibríonn os cionn an bhonneagair cumarsáide agus a thugann tacaíocht maidir le sreabhadh, stóráil, próiseáil agus anailísiú sonraí bonneagair iompair agus/nó fuinnimh;

(m)  ciallaíonn ‘tionscadal leasa choitinn’ tionscadal a shainaithnítear i Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 nó i Rialachán (AE) Uimh. 347/2013 nó in Airteagal 8 den Rialachán seo;

(n)  ciallaíonn ‘staidéir’ gníomhaíochtaí a bhfuil gá leo chun cur chun feidhme tionscadal a ullmhú, amhail staidéir ullmhúcháin, staidéir mhapála, staidéir féidearthachta, staidéir mheastóireachta, staidéir thástála agus bhailíochtaithe, lena n-áirítear staidéir i bhfoirm bogearraí, agus aon bheart tacaíochta teicniúla eile, lena n-áirítear réamhbheart chun tionscadal a shainmhíniú agus a fhorbairt agus chun cinneadh a dhéanamh maidir lena mhaoiniú, amhail taiscéalaíocht na suíomhanna lena mbaineann agus ullmhú an phacáiste airgeadais;

(o)  ciallaíonn ‘gníomhaithe socheacnamaíocha’ eintitis ar féidir leo, de bharr an mhisin atá acu, an nádúir atá iontu nó an tsuímh ina bhfuil siad, sochair shocheacnamaíocha mhóra a ghiniúint go díreach nó go hindíreach do shaoránaigh, do ghnólachtaí agus do phobail áitiúla atá lonnaithe ar an gcríoch atá timpeall orthu nó i réimse a dtionchar;

(p)  ciallaíonn ‘tríú tír’ tír nach ball den Aontas Eorpach í;

(q)  ciallaíonn ‘gréasáin an-ardtoillte’ gréasáin an-ardtoillte mar a shainmhínítear in Airteagal 2(2) de Threoir (AE) 2018/172;

(r)  ciallaíonn ‘oibreacha’ ceannach, soláthar agus imlonnú comhpháirteanna, córas agus seirbhísí lena n-áirítear bogearraí, cur i gcrích gníomhaíochtaí forbartha agus tógála agus suiteála a bhaineann le tionscadal, glacadh le suiteálacha agus tionscadal a sheoladh.

Airteagal 3

Cuspóirí

1.  Is é is cuspóir ginearálta don Chlár na gréasáin thras-Eorpacha i réimsí an iompair, an fhuinnimh agus na seirbhísí digiteacha a thógáil, a fhorbairt, a nuachóiriú agus a chur i gcrích agus comhar trasteorann a éascú i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, agus na gealltanais fhadtéarmacha maidir le dícharbónú a chur san áireamh, agus méadú a dhéanamh ar iomaíochas Eorpach, fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach, comhtháthú críochach, sóisialta agus eacnamaíoch, rochtain ar an margadh inmheánach agus comhtháthú an mhargaidh inmheánaigh agus béim a chur ar shineirgí idir na hearnálacha iompair, fuinnimh agus digiteacha.

2.  Seo a leanas cuspóirí sonracha an Chláir:

(a)  In earnáil an iompair:

(i)  i gcomhréir le cuspóirí Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013, rannchuidiú le tionscadail leasa choitinn a fhorbairt maidir le gréasáin agus bonneagar éifeachtúla idirnasctha agus ilmhódacha le haghaidh soghluaisteacht chliste, idir-inoibritheach, inbhuanaithe, chuimsitheach, inrochtana, shábháilte agus shlán;

(ii)  codanna den ghréasán tras-Eorpach iompair a oiriúnú le haghaidh dé-úsáid an bhonneagair iompair d’fhonn an tsoghluaisteacht shibhialta agus mhíleata a fheabhsú;

(b)  In earnáil an fhuinnimh, rannchuidiú le tionscadail leasa choitinn a fhorbairt maidir le margadh inmheánach fuinnimh a bheidh éifeachtúil agus iomaíoch a chomhtháthú tuilleadh, le hidir-inoibritheacht gréasán thar theorainneacha agus earnálacha, le dícharbónú an gheilleagair a éascú, le héifeachtúlacht fuinnimh a chur chun cinn agus slándáil an tsoláthair a áirithiú, agus chun comhar trasteorann a áirithiú i réimse an fhuinnimh, lena n-áirítear fuinneamh in-athnuaite;

(c)  In earnáil na seirbhísí digiteacha, rannchuidiú le forbairt tionscadal leasa choitinn i dtaca le gréasáin digiteacha an-ardtoillte agus córais 5G atá slán agus sábháilte a imlonnú, athléimneacht bhreise agus toilleadh breise a chur leis na líonraí digiteacha cnámh droma ar chríocha an Aontais trína nascadh le críocha comharsanacha, agus digitiú na ngréasán iompair agus fuinnimh.

Airteagal 4

Buiséad

1.  Is é EUR 43 850 768 000 i bpraghsanna seasta (EUR XXX i bpraghsanna reatha) an t-imchlúdach airgeadais a bheidh ann chun an Clár a chur chun feidhme don tréimhse 2021-2027.

2.  Seo mar a dhéanfar an méid sin a dháileadh:

(a)  EUR 33 513 524 000 i bpraghsanna seasta (EUR XXX i bpraghsanna reatha) maidir leis na cuspóirí sonracha dá dtagraítear in Airteagal 3(2)(a), agus as an méid sin, beidh:

(i)  EUR 17 746 000 i bpraghsanna seasta (EUR XXX i bpraghsanna reatha) as an gcnuasach le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha Eorpacha;

(ii)  EUR 10 000 000 000 i bpraghsanna seasta (EUR 11,285,493,000 i bpraghsanna reatha) aistrithe ón gCiste Comhtháthaithe le caitheamh i gcomhréir leis an Rialachán seo i mBallstáit a bheidh incháilithe le haghaidh cistiú ón gCiste Comhtháthaithe, agus sna Ballstáit sin amháin;

(iii)  EUR 5 767 524 000 i bpraghsanna seasta (EUR 6,500,000,000 i bpraghsanna reatha) as an gcnuasach le haghaidh na Cosanta maidir leis an gcuspóir sonrach dá dtagraítear in Airteagal 3(2)(a)(ii).

(b)  EUR 8 650 000 000 maidir leis na cuspóirí sonracha dá dtagraítear in Airteagal 3(2)(b), agus as sin beidh 15% de, faoi réir a nglactha sa mhargadh, le haghaidh na dtionscadal trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite. Má bhaintear an tairseach de 15 % amach, méadóidh an Coimisiúin an méid sin go 20 %, faoi réir a nglactha sa mhargadh.

(c)  EUR 662 000 000 i bpraghsanna seasta (EUR 3 000 000 000 i bpraghsanna reatha) le haghaidh na cuspóirí sonracha dá dtagraítear in Airteagal 3(2)(c).

3.  Ní imeoidh an Coimisiún ón méid dá dtagraítear i mír 2(a)(ii).

4.  Féadfar suas le 1 % den mhéid dá dtagraítear i mír 1 a úsáid le haghaidh cúnamh teicniúil agus riaracháin chun an Clár agus na treoirlínte a bhaineann go sonrach le hearnáil ar leith a chur chun feidhme, amhail gníomhaíochtaí ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchóireachta agus meastóireachta, lena n-áirítear córais teicneolaíochta agus faisnéis chorparáideach. Féadfar an méid sin a úsáid freisin chun bearta tionlacain a mhaoiniú chun tacú le tionscadail a ullmhú, go háirithe chun comhairle a chur ar fáil do thionscnóirí tionscadail maidir le deiseanna cistiúcháin chun cúnamh a thabhairt i dtaca lena maoiniú tionscadail a struchtúrú.

5.  Féadfar gealltanais bhuiséadacha maidir le bearta ar faide ná aon bhliain airgeadais amháin iad a roinnt ina dtráthchodanna bliantúla thar roinnt blianta.

6.  Gan dochar don Rialachán Airgeadais, féadfaidh caiteachas le haghaidh bearta a thagann as tionscadail a áirítear sa chéad chlár oibre a bheith incháilithe ón 1 Eanáir 2021.

7.  An méid a aistreofar as an gCiste Comhtháthaithe, déanfar é a chur chun feidhme i gcomhréir leis an Rialachán seo, faoi réir mhír 8 agus gan dochar d’Airteagal 14(2)(b).

8.  Maidir leis na méideanna a aistreofar ón gCiste Comhtháthaithe, ▌go dtí an 31 Nollaig ▌2022, leis na tionscadail atá incháilithe don mhaoiniú á roghnú, déanfar na leithdháiltí náisiúnta faoin gCiste Comhtháthaithe a urramú ▌. Ón 1 Eanáir ▌ 2023, acmhainní nach bhfuil geallta le haghaidh tionscadal bonneagair iompair agus a aistríodh chuig an gClár, cuirfear ar fáil iad, ar bhonn iomaíoch, do gach Ballstát a bheidh incháilithe chun cistiú a fháil ón gCiste Comhtháthaithe, chun tionscadail bonneagair iompair a mhaoiniú i gcomhréir leis an Rialachán seo.

8a.  Ní dhéanfar an méid a aistreofar as an gCiste Comhtháthaithe a úsáid chun maoiniú a dhéanamh ar chláir oibre shonracha thrasearnála ná ar oibríochtaí measctha.

9.  Féadfar acmhainní arna leithdháileadh ar Bhallstáit faoin mbainistíocht chomhroinnte a aistriú chuig an gClár, má iarrann na Ballstáit sin. Cuirfidh an Coimisiún na hacmhainní sin chun feidhme go díreach i gcomhréir le [pointe (a) d’Airteagal 62(1)] den Rialachán Airgeadais nó go hindíreach i gcomhréir le pointe (c) den Airteagal sin. Úsáidfear na hacmhainní sin chun leas an Bhallstáit lena mbaineann a dhéanamh más féidir.

9a.  Gan dochar d’Airteagal 4 mír 9, san earnáil dhigiteach, féadfar na hacmhainní arna leithdháileadh ar na Ballstáit faoin mbainistíocht chomhroinnte a aistriú chuig an gClár, arna iarraidh sin dóibh, lena n-áirítear chun maoiniú na mbeart incháilithe faoi Airteagal 9 mír 4 a chomhlánú suas go 100 % den chostas iomlán incháilithe, i gcás inar féidir, gan dochar do phrionsabal an chómhaoinithe a leagtar síos in Airteagal 190 den Rialachán Airgeadais agus gan dochar do rialacha maidir leis an státchabhair. Úsáidfear na hacmhainní sin chun leas an Bhallstáit lena mbaineann amháin.

Airteagal 5

Tríú tíortha atá comhlachaithe leis an gClár

1.  Féadfaidh na tríú tíortha seo a leanas páirt a ghlacadh sa Chlár:

(a)  comhaltaí de Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa (CSTE) ar comhaltaí iad den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE), i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos sa Chomhaontú maidir le LEE;

(b)  tíortha aontacha, tíortha is iarrthóirí agus tíortha is iarrthóirí ionchasacha, i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta agus na téarmaí agus coinníollacha ginearálta a bhaineann le rannpháirtíocht na dtíortha sin i gcláir de chuid an Aontais arna mbunú sna comhaontuithe réime comhfhreagracha agus sna cinntí ó Chomhairlí Comhlachais lena mbaineann, nó i gcomhaontuithe eile den chineál céanna, agus i gcomhréir leis na coinníollacha sonracha a leagtar síos sna comhaontuithe idir an tAontas agus na tíortha sin;

(c)  tíortha a chuimsítear faoi Bheartas Comharsanachta na hEorpa, i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta agus na téarmaí agus coinníollacha ginearálta a bhaineann le rannpháirtíocht na dtíortha sin i gcláir de chuid an Aontais arna mbunú sna comhaontuithe réime comhfhreagracha agus sna cinntí ó Chomhairlí Comhlachais lena mbaineann, nó i gcomhaontuithe eile den chineál céanna, agus i gcomhréir leis na coinníollacha sonracha a leagtar síos sna comhaontuithe idir an tAontas agus na tíortha sin;

(d)  tríú tíortha eile, i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos i gcomhaontú sonrach lena gcumhdaítear rannpháirtíocht an tríú tír in aon chlár de chuid an Aontais, ar choinníoll:

–  go n-áirithítear leis an gcomhaontú cothromaíocht chóir idir ranníocaíochtaí agus sochair an tríú tír atá rannpháirteach sna cláir de chuid an Aontais;

–  go leagtar síos leis an gcomhaontú coinníollacha maidir le rannpháirtíocht sna cláir, lena n-áirítear ríomh na ranníocaíochtaí airgeadais le cláir aonair agus a gcostais riaracháin. Ioncam sannta i gcomhréir le hAirteagal 21(5) den Rialachán Airgeadais a bheidh sna ranníocaíochtaí sin;

–  nach dtugtar leis an gcomhaontú cumhacht don tríú tír cinntí a dhéanamh maidir leis an gClár;

–  go ráthaítear leis an gcomhaontú cearta an Aontais chun bainistíocht fhónta airgeadais a áirithiú agus chun a leasanna airgeadais a chosaint;

–  go gcuirtear cómhalartacht ar fáil maidir le rochtain ar chlár den chineál céanna sa tríú tír, go háirithe soláthar poiblí.

2.  Ní fhéadfaidh na tríú tíortha dá dtagraítear i mír 1, agus na heintitis arna mbunú sna tíortha sin, cúnamh airgeadais a fháil faoin Rialachán seo ach amháin más gá sin chun cuspóirí tionscadail áirithe leasa choitinn a ghnóthú agus faoi na coinníollacha a leagtar síos sna cláir oibre dá dtagraítear in Airteagal 19 agus i gcomhréir leis na forálacha a leagtar síos le hAirteagal 8 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013.

Airteagal 6

Cur chun feidhme agus foirmeacha cistiúcháin ón Aontas

1.  Cuirfear an Clár chun feidhme tríd an mbainistíocht dhíreach i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais nó tríd an mbainistíocht indíreach le comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal [62(1)(c)] den Rialachán Airgeadais.

2.  Féadfar cistiú a sholáthar leis an gClár i bhfoirm deontas agus soláthair mar a leagtar síos sa Rialachán Airgeadais. Féadfaidh an clár rannchuidiú freisin le hoibríochtaí measctha i gcomhréir leis an Rialachán maidir le InvestEU agus le Teideal X den Rialachán Airgeadais. In earnáil an iompair, ní rachaidh ranníocaíocht an Aontais maidir le hoibríochtaí measctha thar 10 % de mhéid an bhuiséid mar atá sonraithe in Airteagal 4(2)(a)(i). In earnáil an iompair, féadfar oibríochtaí measctha a úsáid le haghaidh bearta a bhaineann le soghluaisteacht atá cliste, idir-inoibritheach, inbhuanaithe, cuimsitheach, inrochtana, slán agus sábháilte mar a liostaítear in Airteagal 9(2)(b).

3.  Féadfaidh an Coimisiún cumhacht maidir le cuid den Chlár a chur chun feidhme a tharmligean chuig gníomhaireachtaí feidhmiúcháin i gcomhréir le hAirteagal [69] den Rialachán Airgeadais d’fhonn bainistiú barrmhaith agus ceanglais éifeachtúlachta an Chláir i réimsí an iompair, an fhuinnimh agus na seirbhísí digiteacha a áirithiú.

4.  Féadfaidh ranníocaíochtaí le sásra árachais fhrithpháirtigh an baol a bhaineann le gnóthú na gcistí atá dlite ag faighteoirí a chumhdach agus measfar gur ráthaíocht leordhóthanach é faoin Rialachán Airgeadais. Beidh feidhm ag na forálacha a leagtar síos in [Airteagal X de] Rialachán XXX [comharba an Rialacháin maidir leis an gCiste Ráthaíochta].

Airteagal 7

Tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite

1.  Le tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, rannchuideofar leis an dícharbónú, leis an margadh inmheánach fuinnimh a chur i gcrích agus le slándáil an tsoláthair fuinnimh a fheabhsú. Beidh na tionscadail sin san áireamh i gcomhaontú comhair nó i socrú d’aon chineál eile idir dhá Bhallstát ar a laghad nó socruithe idir Ballstát amháin ar a laghad agus tríú tír nó tríú tíortha mar a leagtar síos in Airteagail 8, 9, 11 nó 13 de Threoir (AE) 2018/2001. Déanfar na tionscadail sin a shainaithint i gcomhréir leis na critéir ghinearálta agus an próiseas a leagtar síos i gCuid IV den Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo.

2.  Faoin 31 Nollaig 2019, glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 23(d) den Rialachán seo chun na critéir roghnúcháin a shonrú tuilleadh, gan dochar do na critéir dhámhachtana a leagtar síos in Airteagal 13, agus na critéir shonracha roghnúcháin a shonrú tuilleadh agus chun go leagfar síos mionsonraí i dtaobh phróiseas roghnúcháin na dtionscadal, agus foilseoidh sé na modheolaíochtaí chun measúnú a dhéanamh ar an méid a chuireann na tionscadail leis na critéir ghinearálta agus chun measúnú costais is tairbhe a dhéanamh a shonraítear i gCuid IV den Iarscríbhinn.

3.  Na staidéir atá dírithe ar thionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite a fhorbairt agus a shainaithint, beidh siad incháilithe chun cistiú a fháil faoin Rialachán seo.

4.  Na tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, beidh siad incháilithe chun cistiú a fháil ón Aontas maidir le hoibreacha má chomhlíonann siad na critéir bhreise seo a leanas:

(a)  beidh an measúnú costais is tairbhe a bhaineann go sonrach leis an tionscadal de bhun phointe 3 de Chuid IV den Iarscríbhinn éigeantach maidir leis na tionscadail go léir a fhaigheann tacaíocht, déanfar é ar bhealach trédhearcach, cuimsitheach agus iomlán agus cuirfear fianaise ar fáil go bhfuil laghdú mór ar na costais agus/nó maidir le sochair mhóra i ndáil le comhtháthú an chórais, inbhuanaitheacht chomhshaoil, slándáil an tsoláthair nó nuálaíocht, agus;

(b)  go bhfuil sé léirithe ag an iarratasóir nach mbeadh ann don tionscadal in éagmais an deontais, nó nach féidir leis an tionscadal a bheith inmharthana ó thaobh na tráchtála de in éagmais an deontais. Cuirfear san áireamh san anailís sin aon ioncam a thagann as scéimeanna tacaíochta.

5.  Beidh méid an deontais le haghaidh na n-oibreacha i gcomhréir leis an laghdú ar chostas agus/nó leis na sochair dá dtagraítear i bpointe 2(b) de Chuid IV den Iarscríbhinn agus ní bheidh sé níos airde ná an méid is gá lena áirithiú go mbeidh ann don tionscadal nó go mbeidh an tionscadal inmharthana ó thaobh na tráchtála de agus urramóidh sé forálacha Airteagal 14(3).

6.  Forálfar leis an gClár go bhféadfaí maoiniú comhordaithe a bheith ann leis an gcreat cumasúcháin le haghaidh imlonnú fuinneamh in-athnuaite dá dtagraítear in Airteagal 3(5) de Threoir (AE) 2018/2001 agus cómhaoiniú le sásra maoinithe an Aontais don fhuinnimh in-athnuaite, dá dtagraítear in Airteagal 33 de Rialachán (AE) 2018/1999.

Déanfaidh an Coimisiún measúnú go rialta ar ghlacadh cistí maidir leis an méid tagartha in Airteagal 4(2)(b) do thionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite. Tar éis an mheasúnaithe sin, in éagmais ghlacadh leordhóthanach na dtionscadal fuinnimh in-athnuaite trasteorann sa mhargadh, úsáidfear an buiséad nár úsáideadh agus a bhí beartaithe do thionscadail in-athnuaite trasteorann chun cuspóirí na ngréasán fuinnimh tras-Eorpach a chomhlíonadh mar a shainmhínítear in Airteagal 3(2)(b) le haghaidh bearta dá dtagraítear in Airteagal 9.3 agus anuas air sin, ó 2024, féadfar an buiséad sin a úsáid chun sásra maoinithe an Aontais don fhuinnimh in-athnuaite a bhunaítear faoi Rialachán (AE) 2018/1999.

Déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomh cur chun feidhme, rialacha sonracha a leagan síos maidir le cómhaoiniú idir na codanna ar thionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite faoi SCE agus faoin sásra maoinithe a bhunaítear faoi Airteagal 33 de Rialachán (AE) 2018/1999. Beidh feidhm ag an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 22.

Airteagal 8

Tionscadail leasa choitinn i réimse an bhonneagair nascachta digití

1.   Ia iad tionscadail leasa choitinn i réimse an bhonneagair nascachta digití ná na tionscadail sin a bhfuiltear ag súil go rannchuideoidh siad go mór le cuspóirí straitéiseacha an Aontais maidir le nascacht agus/nó go soláthróidh siad bonneagar an ghréasáin lena dtacaítear le claochlú digiteach an gheilleagair agus na sochaí, mar aon leis an Margadh Aonair Digiteach Eorpach.

1a.  Comhlíonfaidh tionscadail leasa choitinn i réimse an bhonneagair nascachta digití na critéir thíos:

(a)  rannchuidiú leis an gcuspóir sonrach dá bhforáiltear i bpointe (c) d’Airteagal 3(2);

(b)  an teicneolaíocht is fearr atá ar fáil a oirfeadh don tionscadal sonrach a imlonnú, lena molfar an chothromaíocht is fearr idir teicneolaíochtaí úrscothacha ó thaobh acmhainn sreafa sonraí, slándáil tarchuir, athléimneacht ghréasáin, cibearshlándála agus éifeachtúlacht ó thaobh costas de.

2.  Na staidéir atá dírithe ar thionscadail leasa choitinn i réimse an bhonneagair nascachta digití a fhorbairt agus a shainaithint, beidh siad incháilithe chun cistiú a fháil faoin Rialachán seo.

3.  Gan dochar do na critéir dhámhachtana a leagtar amach in Airteagal 13, déanfar na critéir seo a leanas a chur san áireamh agus an tosaíocht maidir leis an gcistiú á chinneadh:

(a)  tabharfar tosaíocht do bhearta a chuireann le himlonnú gréasáin an-ardtoillte, lena n-áirítear 5G agus nascacht úrscothach eile, agus le rochtain orthu, i gcomhréir le cuspóirí straitéiseacha nascachta AE i gceantair ina bhfuil gníomhaithe socheacnamaíocha lonnaithe agus cuirfear san áireamh a riachtanais nascachta agus an limistéar breise cumhdaigh arna ghiniúint, lena n-áirítear teaghlaigh, i gcomhréir le Cuid V den Iarscríbhinn. Is féidir tacú le himlonnú neamhspleách do ghníomhaithe socheacnamaíocha ach amháin i gcás gur díréireach sin go heacnamaíoch nó gur dodhéanta é go fisiciúil;

(b)  bearta a chuireann leis an soláthar de nascacht áitiúil idirlín gan sreang ar an-ardcháilíocht i bpobail áitiúla, i gcomhréir le Cuid V den Iarscríbhinn;

(c)  ▌ bearta a chabhraíonn le conairí 5G a imlonnú feadh conairí móra iompair, lena n-áirítear ar an ngréasán tras-Eorpach iompair, tabharfar tosaíocht dóibh chun a áirithiú go mbeidh cumhdach ann feadh na bpríomhchonairí iompair le go bhféadfar seirbhísí digiteacha sineirge a sholáthar gan bhriseadh, agus a n-ábharthacht socheacnamaíoch maidir le haon réitigh theicneolaíocha atá suiteáilte faoi láthair á chur san áireamh i gcur chuige réamhbhreathnaitheach. I gCuid V den Iarscríbhinn tugtar liosta táscach de na tionscadail a d’fhéadfadh leas a bhaint as tacaíocht;

(d)  tionscadail atá dírithe ar ghréasáin cnámh droma trasteorann a imlonnú nó a uasghrádú go suntasach, ar gréasáin iad a dhéanfaidh nasc idir an tAontas agus tríú tíortha agus a chuirfidh leis na naisc atá ann idir gréasáin cumarsáide leictreonaí ar chríoch an Aontais, lena n-áirítear cáblaí faoi uisce, tabharfar tosaíocht do na tionscadail sin i gcomhréir leis an méid a chuireann siad le feidhmíocht mhéadaithe, athléimneacht agus fíor-ardacmhainneacht na ngréasán cumarsáide leictreonaí sin;

(f)  maidir le tionscadail lena ndéantar ardáin dhigiteacha oibríochtúla a imlonnú, tabharfar tosaíocht do na bearta sin atá bunaithe ar theicneolaíochtaí úrscothacha, agus cuirfear san áireamh gnéithe amhail an idir-inoibritheacht, an chibearshlándáil, príobháideachas sonraí agus athúsáid sonraí.

CAIBIDIL III

INCHÁILITHEACHT

Airteagal 9

Bearta incháilithe

1.  Ní bheidh ach bearta a chuireann le gnóthú na gcuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 3, agus gealltanais dícharbónaithe san fhadtéarma á gcur san áireamh, incháilithe chun cistiú a fháil. Ar na bearta sin beidh, staidéir, oibreacha agus bearta tionlacain eile is gá chun an Clár agus na treoirlínte a bhaineann go sonrach le hearnáil ar leith a bhainistiú agus a chur chun feidhme. Beidh staidéir incháilithe nuair a bhaineann siad le tionscadail atá incháilithe faoin gClár seo agus sa chás sin amháin.

2.  In earnáil an iompair, ní bheidh ach na bearta seo a leanas incháilithe chun cúnamh airgeadais a fháil ón Aontas faoin Rialachán seo:

(a)  Bearta a bhaineann le gréasáin éifeachtúla, idirnasctha, idir-inoibritheacha agus ilmhódacha chun bonneagar iarnróid, bóithre, uiscebhealaí intíre, agus muirí a fhorbairt:

(i)  bearta lena gcuirtear an croíghréasán chun feidhme i gcomhréir le Caibidil III de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013, lena n-áirítear gníomhaíochtaí a bhfuil baint acu le naisc trasteorann agus le naisc atá in easnamh, amhail iad sin a liostaítear i gCuid III den Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo, mar aon le nóid uirbeacha, ardáin ilmhódacha lóistíochta, calafoirt mhuirí, calafoirt intíre, críochfoirt iarnróid agus naisc le haerfoirt atá sa chroíghréasán a shainmhínítear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013. Gníomhaíochtaí lena gcuirtear an croíghréasán chun feidhme, féadfar a áireamh orthu eilimintí gaolmhara atá suite ar an ngréasán cuimsitheach nuair is gá sin chun an infheistíocht a bharrfheabhsú agus i gcomhréir leis na rialacha mionsonraithe a shonraítear sna cláir oibre dá dtagraítear in Airteagal 19 den Rialachán seo;

(ii)  bearta a bhaineann le naisc thrasteorann an ghréasáin chuimsithigh i gcomhréir le Caibidil II de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013, amhail na bearta sin a liostaítear i gCuid III roinn 2 den Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo, bearta dá dtagraítear i gCuid III roinn 3 den Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo, bearta a bhaineann le staidéir chun an gréasán cuimsitheach a fhorbairt agus bearta a bhaineann le calafoirt mhuirí agus intíre an ghréasáin chuimsithigh i gcomhréir le Caibidil II de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013;

(iia)  bearta chun athbhunú a dhéanamh ar naisc iarnróid thrasteorann réigiúnacha easnamhacha ar TEN-T a tréigeadh nó a díchóimeáladh;

(iii)  bearta lena gcuirtear chun feidhme codanna den ghréasán cuimsitheach atá suite sna réigiúin is forimeallaí i gcomhréir le Caibidil II de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013, lena n-áirítear bearta a bhfuil baint acu leis na nóid uirbeacha, calafoirt mhuirí, calafoirt intíre agus críochfoirt iarnróid, naisc go haerfoirt agus ardáin ilmhódacha lóistíochta ábhartha den ghréasán cuimsitheach a shainmhínítear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013;

(iv)  bearta a thacaíonn le tionscadail leasa choitinn d’fhonn an gréasán tras-Eorpach a nascadh le gréasáin bhonneagair i dtíortha comharsanacha mar a shainmhínítear in Airteagal 8(1) de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013;

(b)  Bearta a bhaineann le soghluaisteacht chliste, idir-inoibritheach, inbhuanaithe, ilmhódach, chuimsitheach, inrochtana, shábháilte agus shlán:

(i)  bearta a thacaíonn le mótarbhealaí na farraige amhail dá bhforáiltear in Airteagal 21 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 a bhfuil béim acu ar loingseoireacht trasteorann ghearrthurais mhara;

(ii)  bearta a thacaíonn le córais feidhmchlár teileamaitice, ▌ i gcomhréir le hAirteagal 31 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013, le haghaidh na modhanna iompair faoi seach, lena n-áirítear go háirithe:

–  i gcás iarnród: ERTMS;

–  i gcás uiscebhealaí intíre: RIS;

–  i gcás iompair de bhóthar: ITS;

–  i gcás muiriompair: VTMIS agus ríomhsheirbhísí muirí, lena n-áirítear seirbhísí na fuinneoige aonair amhail an fhuinneog aonair mhuirí, córais chomhphobail chalafoirt agus córais ábhartha faisnéise custaim;

–  i gcás aeriompair: córais um bainistiú aerthráchta, go háirithe na córais a thagann as córas SESAR;

(iii)  bearta a thacaíonn le seirbhísí iompair lastais inbhuanaithe i gcomhréir le hAirteagal 32 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 agus bearta chun torann lastais iarnróid a laghdú;

(iv)  bearta a thacaíonn le teicneolaíochtaí nua agus le nuálaíocht, lena n-áirítear uathoibriú, seirbhísí iompair feabhsaithe, comhtháthú módach agus bonneagar breoslaí malartacha do gach modh iompair, i gcomhréir le hAirteagal 33 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013;

(v)  bearta chun na bacainní ar idir-inoibritheacht a bhaint, go háirithe maidir le héifeachtaí conaire/gréasáin a bhaint amach, i gcomhréir le hAirteagal 3 pointe (o) de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013, lena n-áirítear maidir le méadú ar thrácht lastais iarnróid a chur chun cinn lena n-áirítear áiseanna chun leithead a athrú go uathoibríoch;

(va)   bearta chun na bacainní ar idir-inoibritheacht a bhaint, go háirithe i nóid uirbeacha mar a shainmhínítear in Airteagal 30 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013;

(vi)  bearta lena gcuirtear chun feidhme bonneagar sábháilte slán agus soghluaisteacht shábháilte shlán, lena n-áirítear sábháilteacht ar bhóithre, i gcomhréir le hAirteagal 34 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013;

(vii)  bearta lena bhfeabhsaítear an tseasmhacht atá sa bhonneagar iompair, go háirithe i gcoinne an athraithe aeráide agus tubaistí nádúrtha agus an athléimneacht i gcoinne bagairtí cibearshlándála;

(viii)  bearta lena bhfeabhsaítear an rochtain ar an mbonneagar iompair atá ag gach úsáideoir, go háirithe úsáideoirí a bhfuil soghluaisteacht laghdaithe acu, agus ó thaobh gach modh iompair de i gcomhréir le hAirteagal 37 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013;

(ix)  bearta lena bhfeabhsaítear inrochtaineacht agus infhaighteacht an bhonneagair iompair chun críocha slándála agus cosanta sibhialta agus bearta lena n-oiriúnaítear an bonneagar iompair chun críocha seiceálacha ag teorainneacha seachtracha an Aontais, a bhfuil sé d’aidhm aige sreafaí tráchta a éascú;

(c)  Faoin gcuspóir sonrach dá dtagraítear in Airteagal 3(2)(a)(ii) agus i gcomhréir le hAirteagal 11a, bearta nó gníomhaíochtaí sonracha laistigh de bheart, a thacaíonn le codanna, bíodh siad nua nó ann cheana, den ghréasán iompair tras-Eorpach atá feiliúnach d’iompar míleata, chun é a oiriúnú do cheanglais bonneagair dé-úsáide.

3.  In earnáil an fhuinnimh, ní bheidh ach na bearta seo a leanas incháilithe chun cúnamh airgeadais a fháil ón Aontas faoin Rialachán seo:

(a)  bearta a bhfuil baint acu le tionscadail leasa choitinn mar a leagtar amach in Airteagal 14 de Rialachán (AE) Uimh. 347/2013;

(b)  bearta a thacaíonn le tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite lena n-áirítear réitigh nuálacha mar aon le stóráil fuinnimh in-athnuaite, agus bunsmaoineamh na dtionscadal, mar a shainmhínítear i gCuid IV den Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo, faoi réir chomhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar síos in Airteagal 7 den Rialachán seo.

4.  In earnáil na seirbhísí digiteacha, ní bheidh ach na bearta seo a leanas incháilithe chun cúnamh airgeadais a fháil ón Aontas faoin Rialachán seo:

(a)  gníomhaíochtaí lena dtacaítear le himlonnú gréasáin an-ardtoillte, lena n-áirítear córais 5G agus le rochtain orthu, ar féidir leo nascacht ghigighiotáin a sholáthar i gceantair ina bhfuil gníomhaithe socheacnamaíocha lonnaithe;

(b)  bearta a thacaíonn le nascacht áitiúil idirlín gan sreang ar an-ardcháilíocht a sholáthar i bpobail áitiúla saor in aisce gan coinníollacha idirdhealaitheacha;

(c)  bearta lena gcuirtear chun feidhme cuimsiú gan bhriseadh de chórais 5G sna príomhchonairí iompair go léir ar tír, lena n-áirítear na gréasáin thras-Eorpacha iompair;

(d)  bearta a thacaíonn le himlonnú gréasáin cnámh droma nua nó le huasghrádú suntasach ar ghréasáin cnámh droma atá ann cheana, lena n-áirítear cáblaí faoi uisce, laistigh de Bhallstáit, idir Ballstáit agus idir an tAontas agus tríú tíortha;

(f)  bearta lena gcuirtear chun feidhme ceanglais maidir leis an mbonneagar nascachta digití a bhaineann le tionscadail trasteorann i réimsí an iompair nó an fhuinnimh agus/nó bearta a thacaíonn le hardáin dhigiteacha oibríochtúla a bhfuil baint dhíreach acu le bonneagar iompair nó bonneagar fuinnimh.

I gCuid V den Iarscríbhinn tugtar liosta táscach de na tionscadail incháilithe in earnáil na seirbhísí digiteacha.

Airteagal 10

Sineirgí idir earnáil an iompair, earnáil an fhuinnimh agus earnáil na seirbhísí digiteacha

1.  Bearta a chabhraíonn go comhuaineach le ceann amháin nó níos mó de na cuspóirí atá ag dhá earnáil ar a laghad dá bhforáiltear in Airteagal 3(2)(a), (b) agus (c) a ghnóthú, beidh na bearta sin incháilithe chun cúnamh airgeadais a fháil ón Aontas faoin Rialachán seo agus chun leas a bhaint as ráta cómhaoinithe níos airde, i gcomhréir le hAirteagal 14. Cuirfear na bearta sin chun feidhme trí chláir oibre ina dtabharfar aghaidh ar dhá earnáil ar a laghad, lena n-áirítear critéir dhámhachtana shonracha agus a mhaoineofar le ranníocaíochtaí buiséadacha as na hearnálacha lena mbaineann.

2.  Laistigh d’earnáil an iompair, d’earnáil an fhuinnimh agus d’earnáil na seirbhísí digiteacha faoi seach, féadfar eilimintí sineirgeacha a bhfuil baint acu le aon cheann de na hearnálacha eile, nach bhfuil baint acu leis na bearta incháilithe dá bhforáiltear in Airteagal 9(2), (3) nó (4) faoi seach, a bheith sna bearta incháilithe i gcomhréir le hAirteagal 9 ar an gcoinníoll go gcomhlíonann siad na ceanglais uile seo a leanas:

(a)  nach bhfuil an costas a bhaineann leis na heilimintí sineirgeacha sin níos airde ná 20% de chostais incháilithe iomlána an bhirt; agus

(b)  go bhfuil baint ag na heilimintí sineirgeacha sin le hearnáil an iompair, earnáil an fhuinnimh nó earnáil na seirbhísí digiteacha; agus

(c)  go bhfágann na heilimintí sineirgeacha sin gur féidir sochair shocheacnamaíocha, aeráide nó chomhshaoil an bhirt a fheabhsú go mór.

Airteagal 11

Eintitis incháilithe

1.  Chomh maith leis na critéir a leagtar amach in Airteagal [197] den Rialachán Airgeadais, beidh feidhm ag na critéir incháilitheachta a leagtar amach san Airteagal seo.

2.  Tá na heintitis seo a leanas incháilithe:

(a)  eintitis dhlíthiúla atá bunaithe i mBallstát lena n-áirítear comhfhiontair;

(b)  eintitis dhlíthiúla atá bunaithe i dtríú tír atá comhlachaithe leis an gClár nó tíortha agus críocha thar lear;

(c)  eintitis dhlíthiúla a cruthaíodh faoi dhlí an Aontais agus eagraíochtaí idirnáisiúnta i gcás ina bhfuil foráil maidir leo sna cláir oibre.

3.  Níl daoine nádúrtha incháilithe.

4.  Tá eintitis dhlíthiúla atá bunaithe i dtríú tír nach bhfuil comhlachaithe leis an gClár incháilithe go heisceachtúil chun tacaíocht a fháil faoin gClár i gcás inar gá sin chun cuspóirí tionscadail leasa choitinn ar leith i réimse an iompair, an fhuinnimh agus sa réimse digiteach nó tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, a ghnóthú.

5.  Ní bheidh incháilithe ach tograí arna gcur isteach ag Ballstát amháin nó níos mó nó, le comhaontú na mBallstát lena mbaineann, ag eagraíochtaí idirnáisiúnta, ag gnóthais chomhpháirteacha, nó ag gnóthais phoiblí nó phríobháideacha nó comhlachtaí poiblí nó príobháideacha, lena n-áirítear údaráis réigiúnacha nó áitiúla. I gcás nach n-aontaíonn Ballstáit leis an togra arna chur isteach, cuirfidh sé an méid sin in iúl.

Féadfaidh Ballstát a chinneadh gur féidir, i dtaca le clár oibre sonrach nó catagóirí sonracha feidhmeanna, tograí a chur isteach gan comhaontú uaidh. Sa chás sin, arna iarraidh sin ag an mBallstát lena mbaineann, luaitear sin sa chlár oibre ábhartha agus sa ghlao ar thograí den sórt sin.

Airteagal 11a

Ceanglais shonracha incháilitheachta i dtaca le bearta a bhaineann le gréasáin TEN-T a chur in oiriúint don dé-úsáid shibhialta-chosanta

1.  Bearta a rannchuidíonn le hoiriúnú na gcroíghréasán TEN-T nó na ngréasáin chuimsitheacha mar a shainmhínítear iad i Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013, chun críoch dé-úsáid shibhialta-chosanta an bhonneagair a chumasú, beidh siad faoi réir na gceanglas incháilitheachta breise seo a leanas:

(a)  is é Ballstát amháin nó níos mó acu a chuirfidh na tograí isteach nó, le comhaontú ó na Ballstáit lena mbaineann, eintitis dhlíthiúla atá bunaithe sna Ballstáit;

(b)  bainfidh na bearta leis na codanna nó na nóid arna sainaithint ag na Ballstáit sna hIarscríbhinní a ghabhann leis na Ceanglais Mhíleata maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata laistigh agus lasmuigh de AE mar a ghlac an Chomhairle iad an 20 Samhain 2018(33) nó aon liosta eile a ghlacfar ina dhiaidh sin agus le haon liosta táscach eile de thionscadail tosaíochta a fhéadfaidh na Ballstáit a shainaithint i gcomhréir leis an bPlean Gníomhaíochta maidir le Soghluaisteacht Mhíleata;

(c)  féadfaidh baint a bheith ag na bearta le huasghrádú na gcomhpháirteanna bonneagair atá ann cheana nó le tógáil comhpháirteanna nua bonneagair agus na ceanglais bhonneagair atá luaite i mír 2 á gcur san áireamh;

(d)  bearta lena gcuirtear chun feidhme leibhéal ceanglais bonneagair a théann thar an leibhéal is gá le haghaidh dé-úsáide, tá siad incháilithe; mar sin féin, ní bheidh a gcostas incháilithe ach suas go dtí leibhéal na gcostas a chomhfhreagraíonn do leibhéal na gceanglas is gá le haghaidh dé-úsáide. Bearta a bhaineann le bonneagar nach n-úsáidtear ach chun críocha míleata, ní bheidh siad incháilithe;

(e)  ní dhéanfar cistiú le haghaidh bearta faoin airteagal seo ach ón méid i gcomhréir le hAirteagal 4(2)(a)(iii).

2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh cur chun feidhme ina sonrófar, i gcás inar gá, na ceanglais bhonneagair is infheidhme maidir le catagóirí áirithe beart bonneagair dé-úsáide agus an nós imeachta meastóireachta maidir leis na bearta a bhaineann le bearta bonneagair le dé-úsáid shibhialta-chosanta.

Tar éis mheastóireacht eatramhach an Chláir dá bhforáiltear in Airteagal 21(2), féadfaidh an Coimisiún a mholadh don údarás buiséadach an t-airgead nach bhfuil geallta go fóill ó Airteagal 4(2)(a)(iii) a aistriú go hAirteagal 4(2)(a)(i).

CAIBIDIL III

DEONTAIS

Airteagal 12

Deontais

Déanfar na deontais faoin gClár a dhámhachtain agus a bhainistiú i gcomhréir le Teideal VIII den Rialachán Airgeadais.

Airteagal 13

Critéir dhámhachtana

1.  Déanfar na critéir dhámhachtana thrédhearcacha a shainmhíniú sna cláir oibre dá dtagraítear in Airteagal 19 agus sna glaonna ar thograí agus, a mhéad is infheidhme, ní chuirfear san áireamh ach na heilimintí seo a leanas:

(a)  tionchar eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil, lena n-áirítear tionchar aeráide (sochair agus costais shaolré an tionscadail), fóntacht, cuimsitheacht agus trédhearcacht na hanailíse;

(b)  gnéithe nuálaíochta agus digitithe, sábháilteachta, idir-inoibritheachta agus inrochtaineachta, lena n-áirítear daoine a bhfuil soghluaisteacht laghdaithe acu;

(c)  gné trasteorann, comhtháthú gréasán agus inrochtaineacht críochach, lena n-áirítear do na réigiúin agus oileáin is forimeallaí;

(ca)  breisluach Eorpach;

(d)  sineirgí idir earnáil an iompair, earnáil an fhuinnimh agus earnáil na seirbhísí digiteacha;

(e)  aibíocht an bhirt maidir le forbairt an tionscadail;

(ea)  a fhónta a bheidh an straitéis chothabhála a bheartaítear don tionscadal críochnaithe;

(f)  a fhónta is a bheidh an plean cur chun feidhme a bheartaítear;

(g)  an éifeacht chatalaíoch a bheidh ag an gcúnamh airgeadais ón Aontas ar infheistíochtaí;

(h)  an gá le constaicí airgeadais a shárú, amhail constaicí a ghintear de bharr easpa inmharthanachta ó thaobh na tráchtála de, réamhchostais arda nó easpa maoinithe don mhargadh;

(ha)  dé-úsáid fhéideartha i gcomhthéacs na soghluaisteachta míleata;

(i)  comhsheasmhacht le pleananna fuinnimh agus aeráide náisiúnta agus an Aontais, lena n-áirítear an‘bunphrionsabal éifeachtúlachta fuinnimh’.

2.  Agus na tograí á meas de réir na gcritéar dámhachtana, cuirfear san áireamh, i gcás inarb ábhartha, an tseasmhacht atá iontu i gcoinne thionchair dhíobhálacha an athraithe aeráide trí mheasúnú a dhéanamh ar laigí agus ar rioscaí aeráide, lena n-áirítear na bearta ábhartha oiriúnúcháin.

3.  Leis an measúnú ar na tograí de réir na gcritéar dámhachtana, áiritheofar, i gcás inarb ábhartha, mar a shonraítear sna cláir oibre, go bhfuil na bearta a fhaigheann tacaíocht ón gClár agus ina gcuimsítear teicneolaíocht Suite, Loingseoireachta agus Uainiúcháin (PNT) comhoiriúnach ar bhonn teicniúil do EGNOS/Galileo agus Copernicus.

4.  In earnáil an iompair, áiritheofar leis an measúnú ar na tograí de réir na gcritéar dámhachtana dá dtagraítear i mír 1, i gcás inarb infheidhme, go mbeidh na gníomhaíochtaí atá beartaithe, go mbeidh siad i gcomhréir le pleananna oibre na gconairí agus leis na gníomhartha cur chun feidhme de bhun Airteagal 47 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 agus cuirfear san áireamh sa mheasúnú sin tuairim chomhairleach an Chomhordaitheora Eorpaigh atá freagrach as na conairí de bhun Airteagal 45(8) de. Déanfaidh an measúnú meastóireacht freisin ar an bhfuil riosca ann go bhféadfadh cur chun feidhme na mbeart arna maoiniú ag SCE cur isteach ar shreafaí lastais agus paisinéirí ar an gcuid den líne a bhaineann leis an tionscadal agus an ndearnadh na rioscaí sin a mhaolú.

5.  Maidir le bearta a bhaineann le tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, cuirfear na coinníollacha a leagtar síos i mír 4 d’Airteagal 7 san áireamh sna critéir dhámhachtana a shainítear sna cláir oibre agus sna glaonna ar thograí.

6.  Maidir le bearta a bhaineann le tionscadail leasa choitinn i réimse na nascachta digití, cuirfear na coinníollacha a leagtar síos i mír 3 d’Airteagal 8 san áireamh sna critéir dhámhachtana a shainmhínítear sna cláir oibre agus sna glaonna ar thograí.

Airteagal 14

Rátaí cómhaoinithe

1.  Maidir le staidéir, ní bheidh méid an chúnaimh airgeadais ón Aontas níos airde ná 50 % den chostas incháilithe iomlán. Maidir le staidéir a mhaoinítear leis na méideanna a aistrítear as an gCiste Comhtháthaithe, is iad na rátaí cómhaoinithe is infheidhme maidir leis an gCiste Comhtháthaithe mar a shonraítear i mír 2(b) na rátaí cómhaoinithe uasta.

2.  Maidir le hoibreacha in earnáil an iompair, beidh feidhm ag na rátaí cómhaoinithe uasta seo a leanas:

(a)  maidir le hoibreacha a bhfuil baint acu leis na cuspóirí sonracha dá dtagraítear in Airteagal 3(2)(a)(i), ní bheidh méid an chúnaimh airgeadais ón Aontas níos airde ná 30 % den chostas incháilithe iomlán. Féadfar na rátaí cómhaoinithe a ardú go 50 %, ar a mhéid, i gcás bearta a bhfuil baint acu le naisc thrasteorann faoi na coinníollacha a shonraítear i bpointe (c) den mhír seo, i gcás bearta a thacaíonn le córais feidhmchlár teileamaitice, i gcás bearta a thacaíonn le huiscebhealaí intíre, idir-inoibritheacht iarnróid, i gcás bearta a thacaíonn le teicneolaíochtaí nua agus nuálaíocht, i gcás bearta a chuireann leis an mbonneagar ó thaobh sábháilteachta de agus i gcás bearta lena n-oiriúnaítear an bonneagar iompair chun críocha seiceálacha ag teorainneacha seachtracha an Aontais, i gcomhréir le reachtaíocht ábhartha an Aontais. I gcás bearta a dhéantar sna réigiúin is forimeallaí, socrófar na rátaí cómhaoinithe ar 70 % ar a mhéid;

(aa)  maidir le hoibreacha a bhfuil baint acu leis na cuspóirí sonracha dá dtagraítear in Airteagal 3(2)(a)(ii), ní bheidh méid an chúnaimh airgeadais ón Aontas níos airde ná 50 % den chostas incháilithe iomlán. Féadfar na rátaí cómhaoinithe a mhéadú go 85 % ar a mhéad má aistrítear na hacmhainní is gá chuig an gClár de bhun mhír 9 d’Airteagal 4;

(b)  maidir leis na méideanna a aistrítear as an gCiste Comhtháthaithe, is iad na rátaí cómhaoinithe is infheidhme maidir leis an gCiste Comhtháthaithe mar a thagraítear dóibh i Rialachán (AE) XXX [CPR] na rátaí cómhaoinithe uasta. Féadfar na rátaí cómhaoinithe sin a ardú go 85 %, ar a mhéid, i gcás bearta a bhfuil baint acu le naisc thrasteorann faoi na coinníollacha a shonraítear i bpointe (c) den mhír seo agus i gcás bearta a bhfuil baint acu le naisc atá in easnamh;

(c)  i gcás gníomhaíochtaí a bhfuil baint acu le naisc thrasteorann, ní bheidh feidhm ag na rátaí cómhaoinithe uasta méadaithe dá bhforáiltear i bpointe (a) agus i bpointe (b) ach maidir le gníomhaíochtaí a léiríonn leibhéal comhtháthaithe ard maidir le pleanáil agus cur chun feidhme an bhirt chun críche an chritéir dámhachtana dá dtagraítear in Airteagal 13(1)(c), mar shampla trí chuideachta tionscadail amháin, struchtúr rialachais comhpháirteach amháin, agus creat dlíthiúil déthaobhach amháin a bhunú nó gníomh cur chun feidhme a ghlacadh de bhun Airteagal 47 de Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013; de bhreis air sin, féadfar an ráta cómhaoinithe is infheidhme maidir le tionscadail arna gcur i gcrích ag struchtúir chomhtháite bhainistíochta, lena n-áirítear comhfhiontair, i gcomhréir le pointe (a) d’Airteagal 11(2), a mhéadú faoi 5%.

3.  Maidir le hoibreacha in earnáil an fhuinnimh, beidh feidhm ag na rátaí cómhaoinithe uasta seo a leanas:

(a)  maidir le hoibreacha a bhfuil baint acu leis na cuspóirí sonracha dá dtagraítear in Airteagal 3(2)(b), ní bheidh méid an chúnaimh airgeadais ón Aontas níos airde ná 50 % den chostas incháilithe iomlán i gcás oibreacha sna réigiúin is forimeallaí beidh na rátaí cómhaoinithe ar 70 % ar a mhéid;

(b)  féadfar rátaí cómhaoinithe a ardú go 75 %, ar a mhéid, i gcás bearta a chabhraíonn le tionscadail leasa choitinn a fhorbairt, ar tionscadail iad, bunaithe ar an bhfianaise dá dtagraítear in Airteagal 14(2) de Rialachán (AE) Uimh. 347/2013, a thugann leibhéal ard slándála soláthair réigiúnaigh nó leibhéal ard slándála soláthair ar fud an Aontais, agus a neartaíonn dlúthpháirtíocht an Aontais nó a bhfuil réitigh atá thar a bheith nuálaíoch iontu.

4.  Maidir le hoibreacha in earnáil na seirbhísí digiteacha, beidh feidhm ag na rátaí cómhaoinithe uasta seo a leanas: maidir le hoibreacha a bhfuil baint acu leis na cuspóirí sonracha dá dtagraítear in Airteagal 3(2)(c), ní bheidh méid an chúnaimh airgeadais ón Aontas níos airde ná 30% den chostas incháilithe iomlán. I gcás oibreacha sna réigiúin is forimeallaí, socrófar na rátaí cómhaoinithe ar 70% ar a mhéad. Féadfar na rátaí cómhaoinithe a ardú go 50%, ar a mhéad, i gcás bearta a bhfuil gné shuntasach thrasteorann iontu, amhail cumhdach gan bhriseadh de chórais 5G feadh príomhchonairí iompair nó gréasáin cnámh droma a imlonnú idir Ballstáit agus idir an tAontas agus tríú tíortha, agus go 75% i gcás bearta lena gcuirtear nascacht ghigighiotáin gníomhaithe socheacnamaíocha chun feidhme. Féadfar bearta chun nascacht áitiúil gan sreang a sholáthar i bpobail áitiúla, i gcás ina gcuirtear i bhfeidhm iad trí dheontais ar luach íseal a mhaoiniú le cúnamh airgeadais ón Aontas a chumhdóidh suas le 100 % de na costais incháilithe, gan dochar do phrionsabal an chómhaoinithe.

5.  Is é a bheidh sa ráta cómhaoinithe uasta is infheidhme maidir le bearta a roghnaítear faoi chláir oibre thrasearnála dá dtagraítear in Airteagal 10(1) an ráta cómhaoinithe uasta is airde is infheidhme maidir leis na hearnálacha lena mbaineann. De bhreis air sin, féadfar an ráta cómhaoinithe is infheidhme maidir leis na bearta sin a mhéadú faoi 10 %.

Airteagal 15

Costais incháilithe

Chomh maith leis na critéir a leagtar amach in Airteagal [186] den Rialachán Airgeadais, beidh feidhm ag na critéir incháilitheachta seo a leanas maidir le costas:

(a)  caiteachas a thabhófar i mBallstáit an t-aon chaiteachas a bheidh incháilithe, ach amháin i gcás ina mbeidh críoch tríú tír amháin nó níos mó dá dtagraítear in Airteagal 5 nó i mír 4 d’Airteagal 11 den Rialachán seo nó uiscí idirnáisiúnta i gceist leis an tionscadal leasa choitinn nó na tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite agus i gcás inar gá an beart sin chun cuspóirí an tionscadail lena mbaineann a ghnóthú;

(b)   féadfaidh costas trealaimh, saoráidí agus bonneagair a gcaitear leis mar chaiteachas caipitil de chuid an tairbhí a bheith incháilithe ina iomláine;

(c)  ní bheidh caiteachas a bhaineann le talamh a cheannach ina chostas incháilithe, ach amháin i gcás cistí a aistreofar ón gCiste Comhtháthaithe san earnáil iompair i gcomhréir le hAirteagal 58 de Rialachán (AE) XXX lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe agus an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste Tearmainn agus Imirce, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim Bainistithe Teorainneacha agus um Víosaí;

(d)  ní áireofar cáin bhreisluacha (“CBL”) sna costais incháilithe.

Airteagal 16

Comhcheangal de dheontais agus d’fhoinsí eile maoinithe

1.  Féadfar deontais a úsáid i gcomhcheangal le maoiniú ón mBanc Eorpach Infheistíochta, ó bhainc náisiúnta le haghaidh spreagtha, ó institiúidí airgeadais forbartha agus poiblí eile, ó institiúidí airgeadais san earnáil phríobháideach agus ó infheisteoirí san earnáil phríobháideach, lena n-áirítear Comhpháirtíochtaí Príobháideacha Poiblí.

2.  Féadfar úsáid na ndeontas dá dtagraítear i mír 1 a chur chun feidhme trí ghlaonna ar leith ar thograí.

Airteagal 17

Na deontais a laghdú nó a fhoirceannadh

1.  De bhreis ar na forais a shonraítear in [Airteagal 131(4)] den Rialachán Airgeadais, féadfar méid an deontais, ach amháin i gcásanna a bhfuil údar cuí leo, a laghdú ar na forais seo a leanas:

(a)  níor tosaíodh an beart laistigh de bhliain amháin i gcás staidéir, nó dhá bhliain i gcás oibreacha, tar éis an dáta tosaigh a shonraítear sa chomhaontú deontais;

(b)  tar éis athbhreithniú a dhéanamh ar dhul chun cinn an bhirt, suitear go raibh moill chomh mór sin ar chur chun feidhme an bhirt gur dóigh nach ngnóthófar cuspóirí an bhirt;

2.  Féadfar an comhaontú deontais a leasú nó a fhoirceannadh ar bhonn na bhforas a shonraítear i mír 1.

3.  Sula ndéanfar aon chinneadh maidir le deontas a laghdú nó a fhoirceannadh, déanfar an cás a scrúdú ar bhealach cuimsitheach agus tabharfar an deis do na tairbhithe lena mbaineann a mbarúlacha a chur in iúl laistigh de thréimhse réasúnach.

3a.  Déanfar leithreasuithe atá ar fáil faoi chomhair gealltanas a eascraíonn as cur i bhfeidhm mhír 1 nó mhír 2 a leithdháileadh ar cláir oibre eile a mholtar faoin imchlúdach airgeadais comhfhreagrach mar a leagtar amach in Airteagal 4(2).

Airteagal 18

Cistiú carnach, comhlántach agus comhcheangailte

1.  Beart ar tugadh ranníocaíocht dó faoin gClár, féadfar ranníocaíocht a thabhairt dó freisin as aon chlár eile de chuid an Aontais, lena n-áirítear Cistí faoi bhainistíocht chomhroinnte, ar choinníoll nach gcumhdaíonn na ranníocaíochtaí sin na costais chéanna. Tabharfaidh an cur chun feidhme urraim do na rialacha dá dtagraítear in Airteagal 62 den Rialachán Airgeadais. Ní bheidh an cistiú carnach níos airde ná na costais incháilithe iomlána a bhaineann leis an mbeart agus féadfar an tacaíocht as na cláir éagsúla de chuid an Aontais a ríomh ar bhonn pro rata i gcomhréir leis na doiciméid ina leagtar amach na coinníollacha maidir le tacaíocht.

2.  Na bearta a chomhlíonann na coinníollacha carnacha seo a leanas:

(a)  rinneadh measúnú orthu i nglao ar thograí faoin gClár;

(b)  comhlíonann siad íoscheanglais cháilíochta an ghlao sin ar thograí;

(c)  ní fhéadfar iad a mhaoiniú faoin nglao sin ar thograí i ngeall ar shrianta buiséadacha;

féadfaidh siad tacaíocht a fháil ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa nó ón gCiste Comhtháthaithe i gcomhréir le [hAirteagal 67(5)] de Rialachán (AE) XXX [Rialachán na bhForálacha Coiteanna] gan tuilleadh measúnaithe, agus ar choinníoll go bhfuil na bearta sin comhleanúnach le cuspóir an chláir lena mbaineann. Beidh feidhm ag rialacha an Chiste lena gcuirtear tacaíocht ar fáil.

CAIBIDIL IV

CLÁREAGRÚ, FAIREACHÁN, MEASTÓIREACHT AGUS RIALÚ

Airteagal 19

Cláir oibre

1.  Is leis na cláir oibre dá dtagraítear in Airteagal 110 den Rialachán Airgeadais a chuirfear an Clár chun feidhme. ▌

1a.  Chun trédhearcacht agus intuarthacht a sholáthar agus chun feabhas a chur ar cháilíocht na dtionscadal, glacfaidh an Coimisiún faoin 31 Nollaig 2020 na chéad chláir oibre ilbhliantúla agus beidh san áireamh iontu tráthchlár na nglaonna ar thograí don chéad trí bliana den chlár, a n-ábhar agus buiséid tháscacha mar aon le creat ionchais lena gcumhdófar an clárthréimhse ina hiomláine.

2.  Déanfaidh an Coimisiún na cláir oibre a ghlacadh trí bhíthin gníomh cur chun feidhme. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 22 den Rialachán seo.

3.  In earnáil an fhuinnimh, ní mór aird ar leith a thabhairt ar thionscail leasa choitinn agus ar ghníomhaíochtaí gaolmhara darb aidhm an margadh inmheánach fuinnimh a chomhtháthú a thuilleadh, agus deireadh a chur le leithlisiú fuinnimh agus scrogaill idirnaisc leictreachais a dhíothú agus béim ar na tionscadail sin lena gcuirtear le gnóthú na sprice idirnaisc de 10 % faoi 2020 agus 15 % faoi 2030, ar a laghad, agus ar na tionscadail lena gcuirtear le sioncronú na gcóras leictreachais le gréasáin an Aontais.

3a.  I gcomhréir le hAirteagal 200(2) de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046, féadfaidh an t-oifigeach údarúcháin atá freagrach, i gcás inarb iomchuí, an nós imeachta roghnúcháin a eagrú in dhá chéim mar seo a leanas:

(a)  Tíolacfaidh iarratasóirí comhad simplithe ina mbeidh faisnéis achomair chun críocha réamhroghnúchán tionscadal bunaithe ar shraith theoranta critéar;

(b)  Tíolacfaidh na hiarratasóirí arna gcur ar ghearrliosta ag an gcéad chéim comhad iomlán tar éis dhúnadh na chéad chéime.

Airteagal 19a

Cabhair airgeadais á deonú ag an Aontas

1.  Tar éis gach glao ar thograí bunaithe ar an gclár oibre dá dtagraítear in Airteagal 19, cinnfidh an Coimisiún, ag gníomhú dó i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 22 trí bhíthin gníomh cur chun feidhme, méid na cabhrach airgeadais a dheonófar le haghaidh na dtionscadal nó na gcodanna de thionscadail a roghnófar. Sonróidh an Coimisiún na coinníollacha faoina ndéanfar iad a chur chun feidhme agus na modhanna trína ndéanfar iad a chur chun feidhme.

2.  Le linn chur chun feidhme na gcomhaontuithe deontais, cuirfidh an Coimisiún na tairbhithe agus na Ballstáit lena mbaineann ar an eolas maidir le hathruithe ar méideanna na ndeontas agus na méideanna deiridh a íocfar.

3.  Tíolacfaidh na tairbhithe tuarascálacha de réir mar a shainmhínítear sna comhaontuithe deontais faoi seach gan formheas na mBallstát roimh ré. Tabharfaidh an Coimisiún rochtain do na Ballstáit ar na tuarascálacha maidir le bearta atá lonnaithe ar a gcríocha.

Airteagal 20

Faireachán agus tuairisciú

1.  Leagtar amach i gCuid I den Iarscríbhinn na táscairí a úsáidfear le tuairisciú a dhéanamh ar dhul chun cinn an Chláir maidir le gnóthú na gcuspóirí ginearálta agus sonracha a leagtar amach in Airteagal 3.

2.  Chun a áirithiú go ndéanfar dul chun cinn an Chláir maidir le gnóthú a chuspóirí a mheas go héifeachtach, tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, i gcomhréir le hAirteagal 24, chun Cuid I den Iarscríbhinn a leasú chun na táscairí a athbhreithniú nó a fhorlíonadh i gcás ina measfar gur gá, agus chun an Rialachán seo a fhorlíonadh le forálacha maidir le creat faireacháin agus meastóireachta a bhunú.

3.  Leis an gcóras tuairiscithe feidhmíochta, áiritheofar go mbeidh na sonraí chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme, agus torthaí an Chláir feiliúnach chun mionanailís a dhéanamh ar an dul chun cinn atá déanta, lena n-áirítear rianú aeráide, agus go ndéanfar iad a bhailiú ar dhóigh atá éifeachtúil, éifeachtach agus tráthúil. Chuige sin, déanfar ceanglais chomhréireacha tuairiscithe a fhorchur ar fhaighteoirí cistí de chuid an Aontais agus, i gcás inarb ábhartha, ar Bhallstáit.

3a.  Cuirfidh an Coimisiún feabhas ar an suíomh gréasáin atá tiomnaithe chun léarscáil i bhfíor-am a fhoilsiú ar a mbeidh na tionscadail atá á gcur chun feidhme in éineacht le sonraí ábhartha (measúnuithe tionchair, luach, tairbhí, eintiteas cur chun feidhme, an staid reatha) agus déanfaidh sé tuarascálacha débhliantúla ar an dul chun cinn a chur i láthair. Luafar sna tuarascálacha sin cur chun feidhme an Chláir, de réir a chuspóirí ginearálta agus earnálacha mar a leagtar amach iad in Airteagal 3, agus soiléiriú á dhéanamh ar an bhfuil na hearnálacha éagsúla ar an mbóthar ceart, más rud é go bhfuil an gealltanas buiséadach iomlán i gcomhréir leis an méid iomlán a leithdháileadh, más rud é go bhfuil méid leordhóthanach bainte amach ag na tionscadail atá ar siúl, más rud é go bhfuil siad fós indéanta agus áisiúil le cur i gcrích.

Airteagal 21

Meastóireacht

1.  Déanfar meastóireachtaí go tráthúil sa dóigh agus go bhféadfar leas a bhaint astu sa phróiseas cinnteoireachta.

2.  Déanfar meastóireacht eatramhach ar an gClár nuair a bheidh faisnéis leordhóthanach ar fáil maidir le cur chun feidhme an Chláir, ach tráth nach déanaí ná ceithre bliana ó thosach chur chun feidhme an Chláir.

3.  I ndeireadh chur chun feidhme an Chláir, ach tráth nach déanaí ná ceithre bliana tar éis dheireadh na tréimhse a shonraítear in Airteagal 1, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht deiridh ar an gClár.

4.  Cuirfidh an Coimisiún torthaí na meastóireachtaí chomh maith lena bharúlacha féin in iúl do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus do Choiste na Réigiún.

Airteagal 22

Nós imeachta coiste

1.  Tabharfaidh Coiste Comhordúcháin SCE cúnamh don Choimisiún, agus tiocfaidh sé le chéile i bhfoirmíochtaí éagsúla ag brath ar an ábhar. Beidh an Coiste ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2.  I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Airteagal 23

Gníomhartha tarmligthe

1.   Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 24 den Rialachán seo:

(a)  ▌chun creat faireacháin agus meastóireachta a bhunú bunaithe ar na táscairí a leagtar amach i ▌ gCuid I den Iarscríbhinn;

(d)   chun Cuid IV den Iarscríbhinn a fhorlíonadh maidir le tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite a shainaithint; liosta de na tionscadail trasteorann a roghnaíodh i réimse an fhuinnimh in-athnuaite a bhunú agus a nuashonrú.

2.  Faoi réir an dara mír d’Airteagal 172 CFAE, tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 24 den Rialachán seo:

(a)  chun Cuid III den Iarscríbhinn a leasú maidir leis an sainmhíniú ar chonairí an chroíghréasáin iompair; agus codanna réamhshainithe ar an ngréasán cuimsitheach;

(b)  chun Cuid V den Iarscríbhinn a leasú maidir le tionscadail leasa choitinn i réimse na nascachta digití a shainaithint.

Airteagal 24

An tarmligean a fheidhmiú

1.  Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.

2.  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 23 a thabhairt don Choimisiún go dtí an 31 Nollaig 2028.

3.  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 23 a chúlghairm aon tráth. Má dhéantar cinneadh cúlghairm a dhéanamh, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana.

4.  Sula nglacfaidh sé gníomh tarmligthe, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr.

5.  A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoi.

6.  Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagal 23 i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Cuirfear síneadh dhá mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.

Airteagal 25

Faisnéis, cumarsáid agus poiblíocht

1.  Tabharfaidh faighteoirí cistithe ón Aontas aitheantas d’fhoinse an chistithe ón Aontas agus áiritheoidh siad infheictheacht an chistithe (go háirithe nuair a bhíonn na bearta agus a dtorthaí á bpoibliú) trí fhaisnéis spriocdhírithe atá comhleanúnach, éifeachtach agus comhréireach a sholáthar do shainghrúpaí éagsúla, lena n-áirítear na meáin agus an pobal.

2.  Déanfaidh an Coimisiún bearta faisnéise agus cumarsáide a bhaineann leis an gClár, agus le bearta agus torthaí an Chláir, a chur chun feidhme. Leis na hacmhainní airgeadais arna leithdháileadh ar an gClár, rannchuideofar freisin leis an gcumarsáid chorparáideach a dhéantar ar thosaíochtaí polaitiúla an Aontais, a fhad a bhaineann siad sin leis na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 3.

2a.  Déanfar trédhearcacht comhairliúchán poiblí a áirithiú i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais agus náisiúnta is infheidhme.

Airteagal 26

Leasanna airgeadais an Aontais a chosaint

I gcás ina mbeidh tríú tír rannpháirteach sa Chlár de thoradh cinneadh faoi chomhaontú idirnáisiúnta nó de bhua aon ionstraime dlí eile, tabharfaidh an tríú tír na cearta agus an rochtain is gá don oifigeach údarúcháin atá freagrach, don Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa chun go bhféadfaidh gach ceann díobh a gcuid inniúlachtaí féin a fheidhmiú ar dhóigh chuimsitheach. I gcás OLAF, beidh an ceart iniúchtaí a dhéanamh, seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair san áireamh, ar na cearta sin, rud dá bhforáiltear le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le hiniúchtaí arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF).

CAIBIDIL VI

FORÁLACHA IDIRTHRÉIMHSEACHA AGUS CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 27

Aisghairm agus forálacha idirthréimhseacha

1.  Aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1316/2013 agus Rialachán (AE) Uimh. 283/2014.

2.  Gan dochar do mhír 1, ní dhéanfaidh an Rialachán seo difear do leanúnachas ná do mhodhnú na mbeart lena mbaineann, go dtí go gcuirfear clabhsúr orthu, faoi Rialachán (AE) Uimh. 1316/2013, agus beidh feidhm aige maidir leis na bearta lena mbaineann go dtí go gcuirfear clabhsúr orthu.

Measúnóidh an Coimisiún éifeachtacht agus comhtháthú beartais Rialachán (AE) Uimh. 347/2013 agus cuirfidh sé meastóireacht faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle le toradh an athbhreithnithe sin faoin 31 Nollaig 2020. Sa mheastóireacht sin, déanfaidh an Coimisiún breithniú, inter alia, ar spriocanna aeráide agus fuinnimh an Aontais do 2030, gealltanais dícharbónaithe AE san fhadtéarma, agus an bunphrionsabal éifeachtúlachta fuinnimh. Más iomchuí, féadfar togra reachtach a bheith ag gabháil leis an meastóireacht chun an Rialachán sin a leasú.

3.  Ina theannta sin, féadfaidh imchlúdach airgeadais an Chláir na speansais is gá maidir leis an gcúnamh teicniúil agus riaracháin a chumhdach chun an t-aistriú idir an Clár agus na bearta a glacadh faoi réamhtheachtaí an Chláir, an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa faoi Rialachán (AE) Uimh. 1316/2013, a áirithiú.

4.  Más gá, féadfar leithreasuithe a iontráil sa bhuiséad tar éis 2027 chun na speansais dá bhforáiltear in Airteagal 4(5) den Rialachán seo a chumhdach, ionas go mbeifear in ann na bearta nach mbeidh curtha i gcrích faoin 31 Nollaig 2027 a bhainistiú.

Airteagal 28

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2021.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh in/sa...,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINN

CUID I – TÁSCAIRÍ

Déanfar dlúthfhaireachán ar an gClár ar bhonn sraith táscairí lena bhfuil sé beartaithe tomhas a dhéanamh ar a mhéid atá cuspóirí ginearálta agus sonracha an Chláir bainte amach agus d’fhonn na hualaí agus na costais riaracháin a íoslaghdú. Chuige sin, baileofar sonraí maidir leis na príomhtháscairí seo a leanas:

Earnálacha

Cuspóirí Sonracha

Táscairí

Iompar

Gréasáin agus bonneagar atá éifeachtúil, idirnasctha agus ilmhódach ar mhaithe le soghluaisteacht chliste, idir-inoibritheach, inbhuanaithe, chuimsitheach, inrochtana, shábháilte agus shlán

Líon na nasc trasteorann agus na nasc atá in easnamh ar tugadh aghaidh orthu le tacaíocht ó SCE (lena n-áirítear bearta a bhaineann le nóid uirbeacha, naisc iarnróid thrasteorann réigiúnacha, ardáin ilmhódacha, calafoirt mhuirí, calafoirt intíre, naisc go haerfoirt agus críochfoirt iarnróid atá ar chroíghréasán TEN-T agus ar an ngréasán cuimsitheach)

Líon na ngníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ó SCE agus a rannchuidíonn le digitiú an iompair, go háirithe trí ERTMS, RIS, ITS, VTMIS/ríomhsheirbhísí muirí agus SESAR a imlonnú

Líon na bpointí soláthair breoslaí malartacha a tógadh nó a ndearnadh uasghrádú orthu le tacaíocht ó SCE

Líon na mbeart a fhaigheann tacaíocht ó SCE agus a rannchuidíonn le sábháilteacht an iompair

Líon bhearta SCE a rannchuidíonn le hinrochtaineacht iompair do dhaoine a bhfuil soghluaisteacht laghdaithe acu

Líon na mbeart a fhaigheann tacaíocht ó SCE agus a rannchuidíonn le torann lastais iarnróid a laghdú

Oiriúnú do bhonneagar iompair dé-úsáide shibhialta-mhíleata

Líon na gcomhpháirteanna bonneagair iompair a cuireadh in oiriúint chun freastal ar cheanglais -úsáide shibhialta-mhíleata

Fuinneamh

Rannchuidiú le hidirnascacht agus le comhtháthú margaí

Líon na mbeart SCE a rannchuidíonn le tionscadail trína ndéantar nascadh idir gréasáin na mBallstát agus a chuireann deireadh le baic inmheánacha

Slándáil an tsoláthair fuinnimh

Líon na mbeart SCE a rannchuidíonn le tionscadail lena n-áirithítear go bhfuil gréasán gáis athléimneach ann

Líon na mbeart SCE a rannchuidíonn le heangacha a dhéanamh cliste agus a dhigitiú, agus cur leis an toilleadh stórála fuinnimh

Forbairt inbhuanaithe tríd an dícharbónú a chumasú

Líon na mbeart SCE a rannchuidíonn le tionscadail a fhágann go bhfuil fuinneamh in-athnuaite ag dul níos mó i bhfód ar na córais fuinnimh

Líon na mbeart SCE a rannchuidíonn le comhar trasteorann i réimse na bhfoinsí in-athnuaite fuinnimh

Digiteach

Rannchuidiú le bonneagar nascachta digití a chur i bhfeidhm ar fud an Aontais Eorpaigh

Naisc nua le líonraí an-ardtoillte i gcomhair gníomhaithe socheacnamaíocha agus naisc idirlín gan sreang atá ar cháilíocht an-ard i gcomhair pobail áitiúla

Líon na mbeart SCE lena gcumasaítear nascacht 5G feadh bealaí iompair

Líon na mbeart SCE lena gcumasaítear naisc nua le gréasáin an-ardtoillte do theaghlaigh

Líon na mbeart SCE a rannchuidíonn le digitiú na hearnála fuinnimh agus na hearnála iompair

CUID II: CÉATADÁIN THÁSCACHA DON EARNÁIL IOMPAIR

Déanfar na hacmhainní buiséadacha dá dtagraítear in Airteagal 4(2)(a)(i) a leithdháileadh mar a leanas:

60% i gcomhair na mbeart a liostaítear in Airteagal 9(2)(a): “Bearta a bhaineann le gréasáin éifeachtúla, idirnasctha agus ilmhódacha”;

40% i gcomhair na mbeart a liostaítear in Airteagal 9(2)(b): "Bearta a bhaineann le soghluaisteacht chliste, inbhuanaithe, chuimsitheach, shábháilte agus shlán".

Déanfar na hacmhainní buiséadacha dá dtagraítear in Airteagal 4(2)(a)(ii) a leithdháileadh mar a leanas:

85% i gcomhair na mbeart a liostaítear in Airteagal 9(2)(a): “Bearta a bhaineann le gréasáin éifeachtúla, idirnasctha agus ilmhódacha”;

15% i gcomhair na mbeart a liostaítear in Airteagal 9(2)(b): "Bearta a bhaineann le soghluaisteacht chliste, inbhuanaithe, chuimsitheach, shábháilte agus shlán".

I gcás na mbeart a liostaítear in Airteagal 9(2)(a), ba cheart 85% de na hacmhainní buiséadacha a leithdháileadh ar bhearta a bhaineann leis an gcroíghréasán ▌agus 15% ar bhearta a bhaineann leis an ngréasán cuimsitheach.

CUID III: CONAIRÍ AN CHROÍGHRÉASÁIN IOMPAIR AGUS NAISC THRASTEORANN MAIDIR LEIS AN nGRÉASÁN CUIMSITHEACH

1.  Conairí croíghréasáin agus liosta táscach de naisc thrasteorann réamhshainithe agus naisc atá in easnamh

“Conair an Atlantaigh” den chroíghréasán

Ailíniú

Gijón – León – Valladolid

A Coruña – Vigo – Orense – León

Zaragoza – Pamplona/Logroño – Bilbao

Tenerife/Gran Canaria – Huelva/Sanlúcar de Barrameda – Sevilla – Córdoba

Algeciras – Bobadilla – Maidrid

Sines/Liospóin – Maidrid – Valladolid

Liospóin– Aveiro – Leixões/Porto – Abhainn an Douro

Sionainn-Faing/Baile Átha Cliath/Corcaigh – Le Havre – Rouen – Páras

Aveiro – Valladolid – Vitoria-Gasteiz – Bergara – Bilbao/Bordeaux – Toulouse/Tours – Páras – Metz – Mannheim/Strasbourg

Sionainn-Faing/Baile Átha Cliath/Corcaigh – Saint Nazaire – Nantes – Tours – Dijon

Naisc thrasteorann

Evora – Merida

Iarnród

Vitoria-Gasteiz – San Sebastián – Bayonne – Bordeaux

Aveiro – Salamanca

Abhainn an Douro (Via Navegável do Douro)

Uiscebhealaí intíre

Naisc in easnamh

Línte idir-inoibritheacha Leithinis na hIbéire nach bhfuil ar leithead UIC

Iarnród

“Conair Mhuir Bhailt – Mhuir Aidriad” den chroíghréasán

Ailíniú

Gdynia – Gdańsk – Katowice/Sławków

Gdańsk – Vársá – Katowice/Kraków

Katowice – Ostrava – Brno – Vín

Szczecin/Świnoujście – Poznań – Wrocław – Ostrava

Katowice – Bielsko-Biała – Žilina – An Bhratasláiv– Vín

Vín – Graz– Villach – Udine – Trieste

Udine – An Veinéis – Padova – Bologna – Ravenna – Ancona

Graz – Maribor – Liúibleána – Koper/Trieste

Trasteorann

naisc

Katowice/Opole – Ostrava – Brno

Katowice – Žilina

An Bhratasláiv – Vín

Graz – Maribor

An Veinéis – Trieste – Divaca – Liúibleána

Iarnród

Katowice – Žilina

Brno – Vín

Bóthar

Naisc in easnamh

Gloggnitz – Mürzzuschlag: Buntollán Semmering

Graz – Klagenfurt: Líne iarnróid agus tollán Koralm

Koper – Divača

Iarnród

“Conair na Meánmhara” den chroíghréasán

Ailíniú

Algeciras – Bobadilla – Maidrid – Zaragoza – Tarragona

Maidrid – Valencia – Sagunto – Teruel – Zaragoza

Sevilla – Bobadilla – Murcia

Cartagena – Murcia – Valencia – Tarragona/Palma de Mallorca – Barcelona

Tarragona – Barcelona – Perpignan – Narbonne - Toulouse/Marseille – Genova/Lyon – La Spezia/Torino – Novara – Milano – Bologna/Verona – Padova – An Veinéis – Ravenna/Trieste/Koper – Liúibleána – Búdaipeist

Liúibleána/Rijeka – Ságrab – Búdaipeist – teorainn na hÚcráine

Naisc thrasteorann

Barcelona – Perpignan

Iarnród

Lyon – Torino: buntollán agus bealaí rochtana

Nice – Ventimiglia

An Veinéis – Trieste – Divača – Liúibleána

Liúibleána – Ságrab

Ságrab – Búdaipeist

Búdaipeist – Miskolc – teorainn na hÚcráine

Lendava – Letenye

Bóthar

Vásárosnamény – teorainn na hÚcráine

Naisc in easnamh

Almería – Murcia

Iarnród

Línte idir-inoibritheacha Leithinis na hIbéire nach bhfuil ar leithead UIC

Perpignan – Montpellier

Koper – Divača

Rijeka – Ságrab

Milano – Cremona – Mantova – Porto Levante/An Veinéis – Ravenna/Trieste

Uiscebhealaí Intíre

“Conair na Mara Thuaidh – Mhuir Bhailt” den chroíghréasán

Ailíniú

Luleå – Helsinki – Taillinn – Ríge

Ventspils – Ríge

Ríge – Kaunas

Klaipeda – Kaunas – Vilnias

Kaunas – Vársá

Teorainn na Bealarúise – Vársá– Łódź – Poznań – Frankfurt/Oder – Beirlín – Hamburg – Kiel

Łódź – Katowice/Wrocław

Teorainn na hÚcráine – Rzeszów – Katowice – Wrocław – Falkenberg – Magdeburg

Szczecin/Świnoujście – Beirlín – Magdeburg – Braunschweig – Hannover

Hannover – Bremen – Bremerhaven/Wilhelmshaven

Hannover – Osnabrück – Hengelo – Almelo – Deventer – Utrecht

Utrecht – Amstardam

Utrecht – Rotterdam – Antwerpen

Hannover/Osnabrück – Köln – Antwerpen

Naisc thrasteorann

Taillinn – Ríge – Kaunas – Vársá: líne lán-idir-inoibritheach ar leithead UIC de chuid Rail Baltica

Iarnród

Świnoujście/Szczecin – Beirlín

Iarnród/Uiscebhealaí Intíre

Conair “Via Baltica” EE-LV-LT-PL

Bóthar

Naisc in easnamh

Kaunas – Vilnias: líne lán-idir-inoibritheach ar leithead UIC de chuid Rail Baltic

Iarnród

Vársá/Idzikowice – Poznań/Wrocław, lena n-áirítear naisc leis an Mol Iompair Lárnach atá beartaithe

Canáil Kiel

Uiscebhealaí intíre

Beirlín – Magdeburg – Hannover; Canáil Mittelland; canáil iartharacha na Gearmáine

Rhine, Waal

Canál Noordzee, IJssel, Canál Twente

“Conair na Mara Thuaidh – na Meánmhara” den chroíghréasán

Ailíniú

Teorainn na Ríochta Aontaithe – Baile Átha Cliath – Sionainn-Faing/Corcaigh

Sionainn-Faing/Baile Átha Cliath/Corcaigh – Le Havre/Calais/

Dunkerque/Zeebrugge/Terneuzen/Gent/

Antwerpen/Rotterdam/Amstardam

Teorainn na Ríochta Aontaithe – Lille – An Bhruiséil

Amstardam – Rotterdam – Antwerpen – An Bhruiséil – Lucsamburg

Lucsamburg – Metz – Dijon – Macon – Lyon – Marseille

Lucsamburg – Metz – Strasbourg – Basel

Antwerpen/Zeebrugge – Gent – Calais/Dunkerque/Lille – Páras– Rouen – Le Havre

Naisc thrasteorann

An Bhruiséil – Lucsamburg – Strasbourg

Iarnród

Terneuzen – Gent

Uiscebhealaí intíre

Seine – Gréasán an Escaut agus abhantracha na Séine, an Escaut agus an Meuse a bhaineann leis

Conair “Rhine-Scheldt”

Naisc in easnamh

Albertkanaal/Canáil Albert agus Canáil Bocholt-Herentals

Uiscebhealaí intíre

“Conair an Oirthir – na Meánmhara Thoir” den chroíghréasán

Ailíniú

Hamburg – Beirlín

Rostock – Beirlín – Dresden

Bremerhaven/Wilhelmshaven – Magdeburg – Dresden

Dresden – Ústí nad Labem – Melnik/Praha – Lysá nad Labem/Poříčany – Kolín

Kolín – Pardubice – Brno – Vín/An Bhratasláiv – Búdaipeist – Arad – Timișoara – Craiova – Calafat – Vidin – Sóifia

Sóifia – teorainn Phoblacht na Seirbia/teorainn na Macadóine Thuaidh

Sóifia – Plovdiv – Burgas/teorainn na Tuirce

teorainn na Tuirce – Alexandropouli – Kavala – Teasaloinicé– Ioannina – Kakavia/Igoumenitsa

Teorainn na Macadóine Thuaidh – Teasaloinicé

Sóifia – Teasaloinicé – An Aithin – Piraeus/Ikonio – Heraklion – Lemesos (Vasiliko) – Lefkosia/Larnaka

An Aithin – Patras/Igoumenitsa

Naisc thrasteorann

Dresden – Prág/Kolín

Iarnród

Vín/An Bhratasláiv – Búdaipeist

Békéscsaba – Arad – Timişoara

Craiova – Calafat – Vidin – Sóifia – Teasaloinicé

Sóifia – teorainn Phoblacht na Seirbia/teorainn na Macadóine Thuaidh

Teorainn na Tuirce – Alexandropouli

Teorainn na Macadóine Thuaidh – Teasaloinicé

Ioannina – Kakavia (Teorainn na hAlbáine)

Bóthar

Drobeta Turnu Severin/Craiova – Vidin – Montana

Sóifia – teorainn Phoblacht na Seirbia

Hamburg – Dresden – Prág – Pardubice

Uiscebhealaí intíre

 

“Conair na Réine – na nAlp” den chroíghréasán

Ailíniú

Genova – Milano – Lugano – Basel

Genova – Novara – Brig – Bern – Basel – Karlsruhe – Mannheim – Mainz – Koblenz – Köln

Köln – Düsseldorf – Duisburg – Nijmegen/Arnhem – Utrecht – Amstardam

Nijmegen – Rotterdam – Vlissingen

Köln– Liège – An Bhruiséil – Gent

Liège – Antwerpen – Gent – Zeebrugge

Naisc thrasteorann

Zevenaar – Emmerich – Oberhausen

Iarnród

Karlsruhe – Basel

Milano/Novara – teorainn na hEilvéise

Basel – Antwerpen/Rotterdam – Amstardam

Uiscebhealaí intíre

Naisc in easnamh

Genova – Tortona/Novi Ligure

Iarnród

 

Zeebrugge – Gent

 

“Conair na Réine – na Danóibe” den chroíghréasán

Ailíniú

Strasbourg – Stuttgart – München – Wels/Linz

Strasbourg – Mannheim – Frankfurt – Würzburg – Nürnberg – Regensburg – Passau – Wels/Linz

München/Nürnberg – Praha – Ostrava/Přerov – Žilina – Košice – teorainn na hÚcráine

Wels/Linz – Vín – An Bhratasláiv – Búdaipeist – Vukovar

Vín/An Bhratasláiv – Búdaipeist – Arad – Moravita/Brašov/Craiova – Búcairist – Giurgiu/Constanta – Sulina

Naisc thrasteorann

München – Prág

Iarnród

Nürnberg – Plzen

München – Mühldorf – Freilassing – Salzburg

Strasbourg – Kehl Appenweier

Hranice – Žilina

Košice – teorainn na hÚcráine

Vín – An Bhratasláiv/Búdaipeist

An Bhratasláiv – Búdaipeist

Békéscsaba – Arad –Timișoara - teorainn Phoblacht na Seirbia

Búcairist – Giurgiu - Rousse

An Danóib (Kehlheim – Constanța/Midia/Sulina) agus abhantracha an Váh, an Sava agus an Tisza a bhaineann léi

Uiscebhealaí Intíre

Zlín – Žilina

Bóthar

 

Timișoara – teorainn Phoblacht na Seirbia

Bóthar

Naisc in easnamh

Stuttgart – Ulm

Iarnród

Salzburg – Linz

Craiova – Búcairist

Arad – Sighişoara – Brasov - Predeal

“Conair Chríoch Lochlann – na Meánmhara” den chroíghréasán

Ailíniú

Teorainn na Rúise – Hamina/Kotka – Heilsincí – Turku/Naantali – Stócólm – Örebro(Hallsberg)/Linköping – Malmö

Narvik/Oulu – Luleå – Umeå – Stócólm/Örebro(Hallsberg)

Osló – Goteburg – Malmö – Trelleborg

Malmö – Cóbanhávan – Fredericia – Aarhus – Aalborg – Hirtshals/Frederikshavn

Cóbanhávan – Kolding/Lübeck – Hamburg – Hannover

Bremerhaven – Bremen – Hannover – Nürnberg

Rostock – Beirlín – Halle/Leipzig – Erfurt – München

Nürnberg – München – Innsbruck – Verona – Bologna – Ancona/Firenze

Livorno/La Spezia – Firenze – An Róimh – Napoli – Bari – Taranto – Vaileite/Marsaxlokk

Cagliari – Napoli – Gioia Tauro – Palermo/Augusta – Vaileite/Marsaxlokk

Naisc thrasteorann

Teorainn na Rúise – Heilsincí

Iarnród

Cóbanhávan – Hamburg: bealaí rochtana chuig nasc seasta Chaolas Fehmarn

München – Wörgl – Innsbruck – Fortezza – Bolzano – Trento – Verona: buntollán Brenner agus bealaí rochtana chuige

Göteborg – Osló

Cóbanhávan – Hamburg: nasc seasta Chaolas Fehmarn

Iarnród/Bóthar

2.   Liosta táscach de naisc thrasteorann réamhshainithe ar an ngréasán cuimsitheach

Tá na codanna seo a leanas, go háirithe, san áireamh sna codanna trasteorann den ghréasán cuimsitheach dá dtagraítear in Airteagal 9(2)(a)(ii) den Rialachán seo:

Baile Átha Cliath/Leitir Ceanainn – teorainn na Ríochta Aontaithe

Bóthar

Pau – Huesca

Iarnród

Lyon – teorainn na hEilvéise

Iarnród

Athus – Mont-Saint-Martin

Iarnród

Breda – Venlo – Viersen – Duisburg

Iarnród

Antwerpen – Duisburg

Iarnród

Mons – Valenciennes

Iarnród

Gent – Terneuzen

Iarnród

Heerlen – Aachen

Iarnród

Groningen – Bremen

Iarnród

Stuttgart – teorainn na hEilvéise

Iarnród

Gallarate/Sesto Calende – teorainn na hEilvéise

Iarnród

Beirlín – Rzepin/Horka – Wrocław

Iarnród

Prág – Linz

Iarnród

Villach – Liúibleána

Iarnród

Pivka – Rijeka

Iarnród

Plzeň – České Budějovice – Vín

Iarnród

Vín – Győr

Iarnród

Graz – Celldömölk – Győr

Iarnród

Neumarkt – Kalham – Mühldorf

Iarnród

Conair an Ómra PL-SK-HU

Iarnród

Conair “Via Carpathia” teorainn na Bealarúise/na hÚcráine-PL-SK-HU-RO

Bóthar

Focșani – teorainn na Moldóive

Bóthar

Búdaipeist– Osijek – Svilaj (teorainn na Boisnia agus na Heirseagaivéine)

Bóthar

Faro – Huelva

Iarnród

Porto – Vigo

Iarnród

Giurgiu – Varna ▌

Iarnród

Svilengrad – Pithio

Iarnród

3.  Codanna den ghréasán cuimsitheach atá lonnaithe sna Ballstáit nach bhfuil teorainn talún acu le Ballstát eile.

CUID IV: TIONSCADAIL TRASTEORANN I RÉIMSE AN FHUINNIMH IN-ATHNUAITE A SHAINAITHINT

1.  Cuspóir na dtionscadal trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite

Maidir le tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, cuirfear chun cinn leo an comhar trasteorann idir na Ballstáit maidir le foinsí in-athnuaite fuinnimh a phleanáil, a fhorbairt agus a shaothrú ar bhealach costéifeachtach, mar aon lena gcomhtháthú a éascú trí áiseanna stórála fuinnimh agus leis an aidhm rannchuidiú le straitéis dícharbónaithe an Aontais san fhadtéarma.

2.  Critéir ghinearálta

D’fhonn a bheith incháilithe mar thionscadal trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, comhlíonfaidh tionscadal gach ceann de na critéir ghinearálta seo a leanas:

(a)  beidh sé san áireamh i gcomhaontú comhair nó i socrú d’aon chineál eile idir dhá Bhallstáit ar a laghad agus/nó idir Ballstát amháin ar a laghad agus tríú tír nó tríú tíortha mar a leagtar síos in Airteagail 8, 9, 11 nó 13 de Threoir (AE) 2018/2001;

(b)  laghdófar an costas trí úsáid a bhaint as foinsí in-athnuaite fuinnimh agus/nó beidh sochair le baint as maidir le comhtháthú córas, slándáil an tsoláthair nó nuálaíocht i gcomparáid le tionscadal nó tionscadal fuinnimh in-athnuaite den chineál céanna atá á chur chun feidhme ag ceann de na Ballstáit rannpháirteacha as féin;

(c)  is mó iad na sochair fhoriomlána is féidir a bhaint as an gcomhar ná na costais a bhaineann leis an tionscadal, na costais san fhadtréimhse san áireamh, de réir an mheasúnaithe ar bhonn na hanailíse costais is tairbhe dá dtagraítear i bpointe 3 agus tríd an modheolaíocht dá dtagraítear in Airteagal [7] á cur i bhfeidhm.

3.  Anailís chostais is tairbhe

(a)  na costais a bhaineann le leictreachas a ghiniúint;

(b)  na costais a bhaineann le comhtháthú córas;

(c)  costas tacaíochta;

(d)  astaíochtaí gás ceaptha teasa;

(e)  slándáil an tsoláthair;

(f)  truailliú an aeir agus truailliú áitiúil eile, amhail éifeachtaí ar an dúlra áitiúil agus ar an gcomhshaol;

(g)  nuálaíocht.

4.  Próiseas

(1)   I gcás tionscnóirí tionscadail, lena n-áirítear na Ballstáit, a d’fhéadfadh a bheith incháilithe le bheith roghnaithe mar thionscadal trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite faoi chomhaontú comhair nó faoi shocrú d’aon chineál eile idir dhá Bhallstáit ar a laghad agus/nó idir Ballstát amháin ar a laghad agus tríú tír nó tríú tíortha mar a leagtar amach in Airteagail 8, 9, 11, nó 13 de Threoir (AE) 2018/2001, agus atá ag iarraidh stádas tionscadal trasteorann a bhaint amach i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, cuirfidh siad faoi bhráid an Choimisiúin iarratas le bheith roghnaithe mar thionscadal trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite. Áireofar san iarratas an fhaisnéis ábhartha le go bhféadfaidh an Coimisiún an tionscadal a mheas de réir na gcritéar a leagtar síos i bpointe 2 agus i bpointe 3, i gcomhréir leis na modheolaíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 7.

Áiritheoidh an Coimisiún go dtabharfar an deis do thionscnóirí cur isteach ar stádas tionscadal trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite uair amháin sa bhliain ar a laghad.

(2)  Cuirfidh an Coimisiún grúpa ar bun agus déanfaidh sé cathaoirleacht air, ar grúpa é maidir le tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, a bheidh comhdhéanta d’ionadaí amháin as gach Ballstát agus ionadaí ón gCoimisiún. Glacfaidh an grúpa a rialacha nós imeachta féin.

(3)  Uair amháin sa bhliain ar a laghad, eagróidh an Coimisiún nós imeachta chun tionscadail trasteorann a roghnú agus, tar éis meastóireachta, cuirfidh sé faoi bhráid an ghrúpa dá dtagraítear i mír 3 liosta na dtionscadal incháilithe i réimse an fhuinnimh in-athnuaite a chomhlíonann na critéir a leagtar amach in Airteagal 7 agus mír 5.

(4)  Tabharfar don ghrúpa dá dtagraítear i mír 3, faisnéis ábhartha, seachas faisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de, ar na tionscadail incháilithe atá san áireamh sa liosta arna thíolacadh ag an gCoimisiún maidir leis na critéir seo a leanas:

–  dearbhú gur comhlíonadh na critéir incháilitheachta agus roghnúcháin i gcás gach tionscadail;

–  faisnéis faoin sásra comhair lena mbaineann an tionscadal agus faisnéis faoi mhéid na tacaíochta atá Ballstát amháin nó roinnt Ballstát ag tabhairt don tionscadal;

–  cur síos ar chuspóir an tionscadail, lena n-áirítear an acmhainn mheasta (in kW) agus, i gcás ina mbeidh fáil air, táirgeadh fuinnimh in-athnuaite (in kWh in aghaidh na bliana), maille le costais iomlána tionscadail agus costais incháilithe a ndéantar tagairt dóibh, in euro;

–  faisnéis faoi bhreisluach measta AE i gcomhréir le mír 2(b) den Iarscríbhinn seo agus faoi na costais agus na sochair a bhfuiltear ag súil leo agus faoi bhreisluach measta AE i gcomhréir le mír 2(c) den Iarscríbhinn seo.

(5)  Féadfaidh an grúpa cuireadh chuig a chruinnithe a thabhairt do thionscnóirí tionscadail incháilithe, tríú tíortha a bhfuil baint acu le tionscadail incháilithe agus aon gheallsealbhóirí ábhartha eile, de réir mar is iomchuí.

(6)  Bunaithe ar thorthaí na meastóireachta, comhaontóidh an grúpa dréachtliosta de thionscadail le bheith ina dtionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite le glacadh i gcomhréir le mír 8.

(7)   Glacfaidh an Coimisiún an liosta deiridh de na tionscadail trasteorann roghnaithe i réimse an fhuinnimh in-athnuaite de bhíthin gníomh tarmligthe ar bhonn dréachtliosta dá dtagraítear i mír (7) agus mír (10) á chur san áireamh, agus foilseoidh sé liosta de na tionscadail trasteorann roghnaithe i réimse an fhuinnimh in-athnuaite ar a shuíomh gréasáin. Déanfar an liosta sin a athbhreithniú de réir mar is gá ar a laghad gach dhá bhliain.

(8)  Déanfaidh an grúpa faireachán ar chur chun feidhme na dtionscadal ar an liosta deiridh agus déanfaidh siad moltaí i dtaobh conas moilleanna féideartha maidir le cur chun feidhme na dtionscadal a réiteach. Chun na críche sin, soláthróidh tionscnóirí tionscadal na dtionscadal roghnaithe faisnéis maidir le cur chun feidhme a dtionscadal.

(9)  Féachfaidh an Coimisiún ▌, agus na tionscadail trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite á roghnú aige, le go mbainfear amach cothromaíocht gheografach chuí maidir le sainaithint tionscadail den sórt sin ▌. Féadfar grúpálacha réigiúnacha a úsáid le haghaidh tionscadail a shainaithint.

(10)  Ní roghnófar tionscadal mar thionscadal trasteorann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite, nó tarraingeofar siar a stádas, más rud é go raibh an mheastóireacht air bunaithe ar fhaisnéis mhícheart ar thoisc chinntitheach í sa mheastóireacht, nó mura gcomhlíontar dlí an Aontais leis an tionscadal.

CUID V – TIONSCADAIL LEASA CHOITINN I dTAOBH BONNEAGAR NASCACHTA DIGITÍ

1.  Nascacht ghigighiotáin lena n-áirítear 5G agus nascacht úrscothacha eile go gníomhaithe socheacnamaíocha.

Agus bearta á gcur in ord tosaíochta, tabharfar aird ar fheidhm na ngníomhaithe socheacnamaíocha, ábharthacht na seirbhísí digiteacha agus na bhfeidhmchlár arna gcumasú tríd an nascacht is bun leo a chur ar fáil, agus na sochair shocheacnamaíocha a d’fhéadfadh a bheith ann do shaoránaigh, do ghnólachtaí agus do phobail áitiúla, lena n-áirítear an cumhdach limistéir sa bhreis a ghinfear, lena n-áirítear teaghlaigh. Leithdháilfear an buiséad atá ar fáil go cothrom ó thaobh geografaíochta de ar fud na mBallstát.

Tabharfar tús áite do bhearta a rannchuidíonn le nascacht ghigighiotáin lena n-áirítear 5G agus nascacht úrscothacha eile maidir leis an méid seo a leanas:

–  ▌ospidéil agus ionaid leighis, i gcomhréir leis na hiarrachtaí chun digitiú a dhéanamh ar an gcóras cúraim sláinte, d’fhonn cur le folláine shaoránaigh an Aontais Eorpaigh agus athrú a dhéanamh ar an gcaoi a soláthraítear seirbhísí sláinte agus seirbhísí cúraim d’othair(34);

–  ▌ionaid oideachais agus ionaid taighde, i gcomhthéacs na n-iarrachtaí chun, inter alia, úsáid na ríomhaireachta ardfheidhmíochta, feidhmchláir néalríomhaireachta agus mórshonraí a éascú, chun bearnaí digiteacha a dhúnadh agus chun gabháil don nuálaíocht i gcórais oideachais, chun feabhas a chur ar thorthaí foghlama, ar chothromas agus ar éifeachtúlacht(35);

–  cumhdach leathanbhanda 5G gan sreang gan bhriseadh do gach limistéar uirbeach faoi 2025.

2.  Nascacht idirlín gan sreang i bpobail áitiúla

Maidir leis na bearta arb é is aidhm leo nascacht idirlín áitiúil gan sreang atá saor in aisce agus gan coinníollacha idirdhealaitheacha a sholáthar in ionaid a thaithíonn an pobal, lena n-áirítear ionaid amuigh faoin aer ar a bhfuil rochtain ag an bpobal i gcoitinne agus ar áiteanna tábhachtacha iad i saol an phobail áitiúil, beidh siad faoi réir ag na coinníollacha seo a leanas chun cistiú a fháil:

–  gur comhlacht de chuid na hearnála poiblí dá dtagraítear sa mhír thíos a chuirfidh chun feidhme iad, ar comhlacht é a bhfuil sé ar a chumas suiteáil lárphointí rochtana idirlín áitiúil gan sreang i spásanna poiblí laistigh agus lasmuigh a phleanáil agus maoirseacht a dhéanamh ar an tsuiteáil sin, mar aon le maoiniú na gcostas oibriúcháin a áirithiú ar feadh 3 bliana ar a laghad;

–  go ndéanfaidh siad forbairt ar líonraí digiteacha an-ardtoillte lenar féidir seirbhís idirlín ar cháilíocht an-ard a chur ar fáil d’úsáideoirí, ar seirbhís í:

–  atá saor in aisce gan coinníollacha idirdhealaitheacha, is féidir a rochtain go héasca, atá slán agus a úsáideann trealamh is nuaí agus is úrscothaí, lenar féidir nascacht ardluais a sholáthar dá húsáideoirí; agus

–  a thacaíonn le rochtain fhorleathan agus neamh-idirdhealaitheach ar sheirbhísí digiteacha nuálacha;

–  go n-úsáidfear an sainaitheantas coiteann físeach a chuirfidh an Coimisiún ar fáil agus an nasc chuig na huirlisí gaolmhara ilteangacha ar líne;

–  d’fhonn sineirgí agus acmhainneacht mhéadaithe a bhaint amach agus taithí an úsáideora a fheabhsú, déanfaidh na bearta sin éascú ar imlonnú na lárphointí rochtana 5G gan sreang do limistéar beag, mar a shainmhínítear i dTreoir AE 2018/1972;

–  go dtabharfar gealltanas go soláthrófar an trealamh agus/nó na seirbhísí gaolmhara suiteála is gá i gcomhréir leis an dlí is infheidhme chun a áirithiú nach ndéanfaidh tionscadail an iomaíocht a shaobhadh go míchuí.

Beidh cúnamh airgeadais ar fáil do chomhlachtaí de chuid na hearnála poiblí mar a shainmhínítear i bpointe (1) d’Airteagal 3 de Threoir (AE) Uimh. 2016/2102 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(36), lena dtugtar gealltanas, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, faoi nascacht idirlín áitiúil gan sreang atá saor in aisce agus gan coinníollacha idirdhealaitheacha a sholáthar trí lárphointí rochtana idirlín áitiúil gan sreang a shuiteáil.

Na bearta a mhaoineofar, ní dhéanfaidh siad dúbailt ar thairiscintí poiblí nó príobháideacha saor in aisce atá ann sa spás poiblí céanna agus a bhfuil saintréithe comhchosúla acu.

Leithdháilfear an buiséad atá ar fáil go cothrom ó thaobh geografaíochta de ar fud na mBallstát.

In aon chás is ábhartha, áiritheofar comhordú agus comhleanúnachas le bearta SCE a thacaíonn le rochtain a bheith ag gníomhaithe socheacnamaíocha ar líonraí an-ardtoillte atá in ann nascacht ghigighiotáin, lena n-áirítear 5G agus nascacht úrscothacha eile, a sholáthar.

3.  Liosta táscach na gconairí 5G agus naisc chnámh droma thrasteorann atá incháilithe chun cistiú a fháil

I gcomhréir le cuspóirí na sochaí gigighiotáin atá leagtha amach ag an gCoimisiún lena áirithiú go mbeidh cumhdach 5G gan bhriseadh ar gach mórbhealach iompair trastíre faoi 2025(37), is é a bheidh sna bearta lena gcuirtear chun feidhme cumhdach gan bhriseadh le córais 5G de bhun Airteagal 9, mír 4(c), sa chéad chéim, bearta i leith na gcodanna trasteorann ar mhaithe le soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a thástáil(38), agus, sa dara céim, bearta maidir le codanna níos fairsinge ar mhaithe le soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a úsáid ar scála níos mó feadh na gconairí, mar a léirítear sa tábla thíos (liosta táscach). Baintear leas as conairí TEN-T mar bhonn chun na críche sin ach ní gá gur ar na conairí sin amháin a bhainfear feidhm as 5G(39).

De bhreis air sin, bearta a thacaíonn le gréasáin chnámh droma a imlonnú, lena n-áirítear cáblaí faoi uisce thar na Ballstáit agus idir an tAontas agus tríú tíortha nó a nascann na hoileáin Eorpacha, de bhun Airteagal 9(4)(d), tugtar tacaíocht dóibh freisin d’fhonn an iomarcaíocht is gá a chur ar fáil don bhonneagar ríthábhachtach sin, agus chun cur le toilleadh agus le hathléimneacht ghréasáin dhigiteacha an Aontais.

“Conair an Atlantaigh” den chroíghréasán

Codanna trasteorann i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a thástáil

Porto – Vigo

Merida – Evora

Páras – Amstardam – Frankfurt

Aveiro – Salamanca

San Sebastian – Biarritz

Cuid níos fairsinge i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a úsáid ar scála níos mó

Metz – Páras – Bordeaux – Bilbao – Vigo – Porto – Liospóin

Bilbao – Maidrid – Liospóin

Maidrid – Merida – Sevilla – Tarifa

Imlonnú líonraí cumarsáide leictreonaí cnámh droma, lena n-áirítear cáblaí faoi uisce

Oileáin na hAsóir/Madeira – Liospóin

“Conair Mhuir Bhailt – Mhuir Aidriad” den chroíghréasán

Codanna trasteorann i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a thástáil

 

Cuid níos fairsinge i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a úsáid ar scála níos mó

Gdansk – Vársá – Brno – Vín – Graz – Liúibleána – Koper/Trieste

“Conair na Meánmhara” den chroíghréasán

Codanna trasteorann i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a thástáil

 

Cuid níos fairsinge i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a úsáid ar scála níos mó

Búdaipeist – Ságrab – Liúibleána - Rijeka - Split - Dubrovnic

Liúibleána – Ságrab – Slavonski Brod – Bajakovo (teorainn leis an tSeirbia)

Slavonski Brod – Đakovo – Osijek

Montpellier – Narbonne – Perpignan - Barcelona – Valencia – Malaga – Tarifa le síneadh go Narbonne – Toulouse

Imlonnú líonraí cumarsáide leictreonaí cnámh droma, lena n-áirítear cáblaí faoi uisce

Gréasáin le cáblaí faoi uisce Liospóin – Marseille – Milano

“Conair na Mara Thuaidh – Mhuir Bhailt” den chroíghréasán

Codanna trasteorann i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a thástáil

Vársá – Kaunas – Vilnias

Kaunas – Klaipėda

Cuid níos fairsinge i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a úsáid ar scála níos mó

Taillinn – Ríge – Kaunas – teorainn na Liotuáine/na Polainne – Vársá

Teorainn na Bealarúise/na Liotuáine – Vilnias – Kaunas – Klaipėda

Via Carpathia:

Klaipėda – Kaunas - Ełk – Białystok – Lublin – Rzeszów – Barwinek – Košice

“Conair na Mara Thuaidh – na Meánmhara” den chroíghréasán

Codanna trasteorann i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a thástáil

Metz – Merzig – Lucsamburg

Rotterdam – Antwerpen – Eindhoven

Cuid níos fairsinge i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a úsáid ar scála níos mó

Amstardam – Rotterdam – Breda – Lille – Páras

An Bhruiséil – Metz – Basel

Mulhouse – Lyon – Marseille

“Conair an Oirthir – na Meánmhara Thoir” den chroíghréasán

Codanna trasteorann i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a thástáil

Sóifia – Teasaloinicé – Béalgrád

Cuid níos fairsinge i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a úsáid ar scála níos mó

Beirlín – Prág – Brno – An Bhratasláiv – Timisoara – Sóifia – teorainn na Tuirce

An Bhratasláiv – Košice

Sóifia – Teasaloinicé – An Aithin

“Conair na Réine – na nAlp” den chroíghréasán

Codanna trasteorann i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a thástáil

Bologna – Innsbrück – München (conair Brenner)

Cuid níos fairsinge i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a úsáid ar scála níos mó

Rotterdam – Oberhausen – Frankfurt (M)

Basel – Milano – Genova

“Conair na Réine – na Danóibe” den chroíghréasán

Codanna trasteorann i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a thástáil

 

Cuid níos fairsinge i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a úsáid ar scála níos mó

Frankfurt (M) – Passau – Vín – An Bhratasláiv – Bádaipeist – Osijek - Vukovar – Búcairist – Constanta

Búcairist – Iasi

Karlsruhe – München – Salzburg – Wels

Frankfurt (M) – Strasbourg

“Conair Chríoch Lochlann – na Meánmhara” den chroíghréasán

Codanna trasteorann i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a thástáil

Oulu – Tromsø

Osló – Stócólm – Heilsincí

Cuid níos fairsinge i gcomhair soghluaisteacht nasctha uathrialaithe a úsáid ar scála níos mó

Turku – Heilsincí – teorainn na Rúise

Osló – Malmö – Cóbanhávan – Hamburg – Würzburg – Nürnberg – München – Rosenheim – Verona – Bologna – Napoli – Catania – Palermo

Stócólm – Malmö

Napoli – Bari – Taranto

Aarhus – Esbjerg – Padborg

(1)IO C 440, 6.12.2018, lch. 191.
(2)IO C 461, 21.12.2018, lch. 173.
(3)Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Aibreán 2019. Níor thángthas ar chomhaontú faoi chuimsiú na gcaibidlíochtaí idirinstitiúideacha maidir leis an téacs atá aibhsithe i ndath liath.
(4)COM(2018)0321, lch. 13
(5)Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2013 maidir le treoirlínte an Aontais chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 661/2010/AE (IO L 348, 20.12.2013, lch. 1).
(6)Teachtaireacht ón gCoimisiúin “Europe on the Move: Clár oibre le haghaidh aistriú atá cothrom go sóisialta chuig soghluaisteacht do chách atá glan, iomaíoch agus nasctha” (COM(2017)0283).
(7)Treoir 2014/94/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 2014 maidir le bonneagar breoslaí malartacha a úsáid (IO L 307, 28.10.2014, lch. 1).
(8)Teachtaireacht ón gCoimisiún ‘Delivering on low-emission mobility: A European Union that protects the planet, empowers its consumers and defends its industry and workers’ [Soghluaisteacht íseal-astaíochtaí a bhaint amach: Aontas Eorpach a chaomhnaíonn an pláinéad, a thugann cumhacht don tomhaltóir agus cosaint do thionscail agus d’oibrithe] – (COM(2017)0675).
(9)COM(2018)0293.
(10)JOIN(2017)0041.
(11)JOIN(2018)0005.
(12)Ceanglais Mhíleata maidir leis an tSoghluaisteacht Mhíleata laistigh agus lasmuigh de AE (ST 14770/18).
(13)COM(2017)0623.
(14)Rialachán (AE) Uimh. 347/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2013 maidir le treoirlínte le haghaidh bonneagair thras-Eorpaigh fuinnimh agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1364/2006/CE agus lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 713/2009, Rialachán (CE) Uimh. 714/2009 agus Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 (IO L 115, 25.4.2013, lch. 39).
(15)COM(2017)0718.
(16)Treoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le húsáid fuinnimh ó fhoinsí in-athnuaite a chur chun cinn (IO L 328, 21.12.2018, lch. 82).
(17) Rialachán (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le Rialachas an Aontais Fuinnimh agus na Gníomhaíochta Aeráide, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 663/2009 agus Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoracha 94/22/CE, 98/70/CE, 2009/31/CE, 2009/73/CE, 2010/31/AE, 2012/27/AE agus 2013/30/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoir 2009/119/CE agus Treoir (AE) 2015/652 ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 328, 21.12.2018, lch. 1).
(18)Rialachán (AE) Uimh. 283/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2014 maidir le treoirlínte le haghaidh gréasáin tras-Eorpach i réimse an bhonneagair teileachumarsáide agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1336/97/CE (IO L 86, 21.3.2014, lch. 14).
(19)COM(2016)0587.
(20)Treoir (AE) 2018/1972 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 lena mbunaítear an Cód um Chumarsáid Leictreonach Eorpach (IO L 321, 17.12.2018, lch. 36).
(21) IO C 373, 20.12.2013, lch. 1.
(22) Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Meán Fómhair 2013 maidir le himscrúduithe arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1073/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (Euratom) Uimh. 1074/1999 ón gComhairle (IO L 248, 18.9.2013, lch. 1).
(23) Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2988/95 ón gComhairle an 18 Nollaig 1995 maidir le leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint (IO L 312, 23.12.1995, lch.1).
(24) Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle an 11 Samhain 1996 maidir le seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair arna ndéanamh ag an gCoimisiún chun leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint i gcoinne na calaoise agus neamhrialtachtaí eile (IO L 292, 15.11.1996, lch. 2).
(25) Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 2017 lena gcuirtear chun feidhme comhar feabhsaithe maidir le bunú Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) (IO L 283, 31.10.2017, lch. 1).
(26) Treoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2017 maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (IO L 198, 28.7.2017, lch. 29).
(27)Cinneadh 2013/755/AE ón gComhairle an 25 Samhain 2013 maidir le comhlachas na dtíortha agus na gcríoch thar lear leis an Aontas Eorpach (“an Cinneadh maidir le Comhlachas Thar Lear” ) (IO L 344, 19.12.2013, lch. 1).
(28)COM(2018)0065.
(29)Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – Making Public Procurement work in and for Europe [An soláthar poiblí a chur ag obair san Eoraip agus don Eoraip] COM(2017)0572.
(30) An Comhaontú Idirinstitiúideach idir Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (IO L 123, 12.5.2016, lch. 1).
(31) Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).
(32) Rialachán (AE) Uimh. 913/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Meán Fómhair 2010 maidir le gréasán Eorpach iarnróid i gcomhair lasta iomaíoch (IO L 276, 20.10.2010, lch. 22).
(33) ST 13674/18.
(34) Féach freisin: Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le cumasú a dhéanamh ar chlaochlú digiteach na sláinte agus an chúraim sa Mhargadh Aonair Digiteach; cumhacht a thabhairt do shaoránaigh agus sochaí níos sláintiúla a thógáil (COM(2018)0233).
(35) Féach freisin: Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an bPlean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach (COM(2018)0022).
(36) Treoir (AE) Uimh. 2016/2102 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Deireadh Fómhair 2016 maidir le hinrochtaineacht suíomhanna gréasáin agus feidhmchlár móibíleach de chuid comhlachtaí san earnáil phoiblí (IO L 327, 2.12.2016, lch. 1).
(37)Nascacht i gcomhair Margadh Aonair Digiteach atá Iomaíoch – I dTreo Sochaí Ghigighiotáin Eorpach – COM(2016)0587.
(38)Soghluaisteacht Nasctha Uathrialaithe (Connected and Automated Mobility (CAM)).
(39)Is lasmuigh de chonairí chroíghréasán TEN-T atá na codanna faoi chló iodálach ach áirítear iad sna conairí 5G.

An nuashonrú is déanaí: 29 Iúil 2020Fógra dlíthiúil - Beartas príobháideachais