Indiċi 
 Preċedenti 
 Li jmiss 
 Test sħiħ 
Proċedura : 2019/2915(RSP)
Ċiklu ta' ħajja waqt sessjoni
Ċiklu relatat mad-dokument : B9-0094/2020

Testi mressqa :

B9-0094/2020

Dibattiti :

PV 10/02/2020 - 12
CRE 10/02/2020 - 12

Votazzjonijiet :

PV 12/02/2020 - 11.8
Spjegazzjoni tal-votazzjoni

Testi adottati :

P9_TA(2020)0032

Testi adottati
PDF 163kWORD 48k
L-Erbgħa, 12 ta' Frar 2020 - Strasburgu Verżjoni finali
Proċessi deċiżjonali awtomatizzati: niżguraw il-protezzjoni tal-konsumatur u l-moviment liberu tal-merkanzija u tas-servizzi
P9_TA(2020)0032B9-0094/2020

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-12 ta' Frar 2020 dwar proċessi deċiżjonali awtomatizzati: niżguraw il-protezzjoni tal-konsumatur u l-moviment liberu tal-merkanzija u tas-servizzi (2019/2915(RSP))

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Frar 2019 dwar politika industrijali Ewropea komprensiva dwar l-intelliġenza artifiċjali u r-robotika(1),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Frar 2017 b'rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar regoli ta' dritt ċivili dwar ir-robotika(2),

–  wara li kkunsidra r-rapport intitolat "Liability for artificial intelligence and other emerging digital technologies" (Ir-responsabbiltà għall-Intelliġenza Artifiċjali u għal teknoloġiji diġitali emerġenti oħra) mill-Grupp ta' Esperti tal-Kummissjoni dwar ir-Responsabbiltà u t-Teknoloġiji Ġodda, ippubblikat fil-21 ta' Novembru 2019,

–  wara li kkunsidra r-rapport intitolat "Policy and investment recommendations for trustworthy artificial intelligence" (Rakkomandazzjonijiet ta' politika u ta' investiment għal Intelliġenza Artifiċjali affidabbli) mill-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli tal-Kummissjoni dwar l-Intelliġenza Artifiċjali, ippubblikat fis-26 ta' Ġunju 2019,

–  wara li kkunsidra d-dokument intitolat "Ethics Guidelines for Trustworthy AI" (Linji Gwida tal-Etika għal IA affidabbli) mill-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli tal-Kummissjoni dwar l-Intelliġenza Artifiċjali, ippubblikati fit-8 ta' April 2019, kif ukoll il-lista ta' valutazzjoni għal-IA affidabbli,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2019 intitolata "Nibnu l-Fiduċja fl-Intelliġenza Artifiċjali Ċċentrata Fuq il-Bniedem" (COM(2019)0168),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Diċembru 2018 intitolata "Pjan Ikkoordinat dwar l-Intelliġenza Artifiċjali" (COM(2018)0795),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' April 2018 intitolata "L-Intelliġenza Artifiċjali għall-Ewropa"(COM(2018)0237),

–  wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur,

–  wara li kkunsidra l-mistoqsija lill-Kummissjoni dwar proċessi deċiżjonali awtomatizzati: l-iżgurar tal-protezzjoni tal-konsumatur u l-moviment liberu tal-merkanzija u tas-servizzi O-000008/2020 – B9‑0007/2020],

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 136(5) u 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi t-teknoloġija fl-oqsma tal-Intelliġenza Artifiċjali (IA), it-tagħlim awtomatiku, is-sistemi kumplessi bbażati fuq l-algoritmi u l-proċessi deċiżjonali awtomatizzati qed tavvanza b'pass mgħaġġel, u billi l-applikazzjonijiet, l-opportunitajiet u l-isfidi ppreżentati minn dawn it-teknoloġiji huma numerużi u jaffettwaw tista' tgħid is-setturi kollha tas-suq intern;

B.  billi huwa mistenni li l-iżvilupp ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati jagħti kontribut sinifikanti lill-ekonomija tal-għarfien, u joffri benefiċċji għas-soċjetà permezz ta' servizzi pubbliċi mtejba, fost affarijiet oħra, lill-konsumaturi permezz ta' prodotti u servizzi innovattivi, kif ukoll lin-negozji permezz ta' prestazzjoni ottimizzata;

C.  billi l-użu u l-iżvilupp tal-IA u ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati jqajmu wkoll sfidi għall-fiduċja u għall-benessri tal-konsumatur, speċjalment f'dak li jirrigwarda li l-konsumaturi jkunu jistgħu jidentifikaw proċessi ta' dan it-tip, jifhmu kif jiffunzjonaw, jieħdu deċiżjonijiet infurmati dwar l-użu tagħhom, u jagħżlu li ma jipparteċipawx;

D.  billi gwida etika, bħall-prinċipji adottati mill-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar l-Intelliġenza Artifiċjali, tipprovdi punt ta' tluq; billi jeħtieġ, madankollu, li jsir eżami tal-qafas legali kurrenti tal-UE, inkluż l-acquis tal-liġi dwar il-konsumatur u dik dwar is-sikurezza tal-prodotti u s-sorveljanza tas-suq, bil-għan li jiġi vverifikat li dak il-qafas legali jista' jirreaġixxi għall-miġja tal-IA u ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati u li huwa fil-qagħda li jipprovdi livell għoli ta' protezzjoni tal-konsumatur, kif jirrikjedi l-Artikolu 38 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE;

E.  billi approċċ komuni tal-UE għall-iżvilupp ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati se jgħin biex jiżgura l-benefiċċji ta' dawk il-proċessi u jtaffi r-riskji madwar l-UE, jevita l-frammentazzjoni tas-suq intern, u jabilita lill-UE biex tippromwovi aħjar l-approċċ u l-valuri tagħha madwar id-dinja;

L-għażla, il-fiduċja u l-benessri tal-konsumatur

1.  Jilqa' b'sodisfazzjon il-potenzjal li l-proċessi deċiżjonali awtomatizzati għandhom biex il-konsumaturi jingħataw servizzi innovattivi u mtejba, inklużi servizzi diġitali ġodda bħal assistenti virtwali u chatbots; jemmen, madankollu, li meta l-konsumaturi jinteraġixxu ma' sistema li tawtomatizza t-teħid tad-deċiżjonijiet, għandhom ikunu infurmati sewwa dwar kif is-sistema taħdem, kif jistgħu jilħqu bniedem li jkun jista' jieħu d-deċiżjonijiet hu, u dwar kif id-deċiżjonijiet tas-sistema jistgħu jiġu vverifikati u kkoreġuti;

2.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tissorvelja mill-qrib l-implimentazzjoni ta' regoli ġodda skont id-Direttiva dwar l-Infurzar Aħjar(3) li jobbligaw lill-kummerċjanti jinfurmaw lill-konsumaturi meta l-prezzijiet ta' prodotti jew servizzi jkunu ġew personalizzati abbażi ta' deċiżjonijiet awtomatizzati u tat-tfassil ta' profili tal-imġiba tal-konsumatur, li jħalli lill-kummerċjanti jivvalutaw il-kapaċità ta' akkwist tal-konsumatur;

3.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tissorvelja mill-qrib l-implimentazzjoni tar-Regolament dwar l-Imblukkar Ġeografiku(4), bil-għan li tiżgura li l-proċessi deċiżjonali awtomatizzati ma jkunux qed jintużaw biex issir diskriminazzjoni kontra l-konsumaturi abbażi tan-nazzjonalità, tal-post tar-residenza jew tal-lokazzjoni temporanja tagħhom;

4.  Jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni biex tissorvelja jekk l-obbligi fuq in-negozjanti jagħtux għażla effettiva lill-konsumatur u joffrux biżżejjed protezzjoni tal-konsumatur; jitlob li l-Kummissjoni tivverifika jekk hemmx xi lakuna regolatorja u teżamina jekk hemmx bżonn miżuri addizzjonali bil-għan li tiggarantixxi sett qawwi ta' drittijiet li jipproteġu lill-konsumaturi fil-kuntest tal-IA u ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati;

5.  Jieħu nota li sistemi deċiżjonali awtomatizzati qed jintużaw f'mekkaniżmi alternattivi għas-soluzzjoni tat-tilwim fuq diversi pjattaformi diġitali biex isolvu t-tilwimiet bejn konsumaturi u negozjanti; jitlob li l-Kummissjoni tiżgura li kwalunkwe rieżami li jsir tad-Direttiva 2013/11/UE dwar is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim tal-konsumaturi(5) u r-Regolament (UE) Nru 524/2013 dwar is-soluzzjoni online għal tilwim mal-konsumaturi(6) jqis l-użu ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati u jiżgura li l-kontroll jibqa' f'idejn il-bnedmin;

Il-qafas ta' sikurezza u ta' responsabbiltà għall-prodotti

6.  Jissottolinja li l-qafas tal-UE dwar is-sikurezza tal-prodotti jobbliga lin-negozji biex jiżguraw li jqiegħdu fis-suq biss prodotti sikuri u konformi; jirrikonoxxi li l-miġja ta' prodotti b'kapaċitajiet deċiżjonali awtomatizzati tqajjem sfidi ġodda, peress li dawn il-prodotti jistgħu jevolvu u jaġixxu b'modi li ma kinux previsti meta tqiegħdu fis-suq għall-ewwel darba; iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tressaq proposti ħalli tadatta r-regoli tal-UE dwar is-sikurezza għal prodotti koperti minn liġijiet speċifiċi tal-UE li jistabbilixxu rekwiżiti armonizzati, fost oħrajn id-Direttiva dwar il-Makkinarju(7), id-Direttiva dwar is-Sikurezza tal-Ġugarelli(8), id-Direttiva dwar it-Tagħmir tar-Radju(9) u d-Direttiva dwar il-Vultaġġ Baxx(10), u għal "prodotti mhux armonizzati" koperti mid-Direttiva dwar is-Sigurtà Ġenerali tal-Prodotti(11), biex tiżgura li r-regoli l-ġodda jkunu adatti għall-iskop tagħhom, li l-utenti u l-konsumaturi jkunu protetti mill-ħsara, li l-manifatturi jkollhom ċarezza dwar l-obbligi tagħhom, u li l-utenti jkollhom ċarezza dwar kif jużaw prodotti b'kapaċitajiet deċiżjonali awtomatizzati;

7.  Jenfasizza li jeħtieġ li l-approċċ għar-regolamentazzjoni jkun ibbażat fuq ir-riskju, fid-dawl tad-diversità u l-kumplessità tal-isfidi maħluqa minn tipi u applikazzjonijiet differenti tal-IA u ta' sistemi deċiżjonali awtomatizzati; jitlob li l-Kummissjoni tiżviluppa skema ta' valutazzjoni tar-riskju għall-IA u għal proċessi deċiżjonali awtomatizzati biex tiżgura approċċ konsistenti għall-infurzar tal-leġiżlazzjoni dwar is-sikurezza tal-prodotti fis-suq intern; jenfasizza li l-Istati Membri jeħtiġilhom jiżviluppaw strateġiji armonizzati ta' ġestjoni tar-riskju għall-IA fil-kuntest tal-istrateġiji nazzjonali tagħhom għas-sorveljanza tas-suq;

8.  Jinnota li d-Direttiva dwar ir-Responsabbiltà għall-Prodotti(12) ilha aktar minn 30 sena tipprovdi xibka ta' sikurezza prezzjuża li tipproteġi lill-konsumaturi minn ħsara kkawżata minn prodotti difettużi; jirrikonoxxi l-isfida li tirrappreżenta d-determinazzjoni tar-responsabbiltà meta l-ħsara lill-konsumatur tirriżulta minn proċessi deċiżjonali awtomatizzati; jitlob li l-Kummissjoni terġa' teżamina d-Direttiva u tikkunsidra li tadatta kunċetti bħal "prodott", "ħsara" u "difett" kif ukoll ir-regoli dwar l-oneru tal-provi; iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tressaq proposti ħalli taġġorna dawn il-kunċetti u r-regoli, jekk dan ikun meħtieġ;

Il-qafas regolatorju għas-servizzi

9.  Ifakkar li l-qafas regolatorju eżistenti dwar is-servizzi, jiġifieri d-Direttiva dwar is-Servizzi(13), id-Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali(14), id-Direttiva dwar Test tal-Proporzjonalità(15), id-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku(16) u r-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (GDPR)(17), diġà jkopri ħafna aspetti ta' politika rilevanti għas-servizzi li jinkorporaw proċessi deċiżjonali awtomatizzati, inklużi regoli dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, l-etika u r-responsabbiltà; jinnota li dawn ir-regoli għandhom japplikaw sew għal servizzi tradizzjonali u sew għal servizzi li jinkorporaw proċessi deċiżjonali awtomatizzati;

10.  Jissottolinja li, filwaqt li l-proċessi deċiżjonali awtomatizzati jistgħu jtejbu l-effiċjenza u l-akkuratezza tas-servizzi, jeħtieġ li l-bnedmin dejjem ikollhom ir-responsabbiltà aħħarija għal deċiżjonijiet li jittieħdu fil-kuntest ta' servizzi professjonali bħall-professjonijiet mediċi, legali u tal-kontabbiltà, u għas-settur bankarju, u jkunu jistgħu jannullaw dawk id-deċiżjonijiet; ifakkar fl-importanza ta' superviżjoni jew ta' sorveljanza indipendenti minn professjonisti kwalifikati f'każijiet ta' deċiżjonijiet awtomatizzati meta jkun hemm fin-nofs interessi pubbliċi leġittimi;

11.  Jissottolinja l-importanza, f'konformità mad-Direttiva dwar it-Testijiet tal-Proporzjonalità, li ssir valutazzjoni sewwa tar-riskji qabel ma jiġu awtomatizzati s-servizzi professjonali; iħeġġeġ lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri biex jiżguraw li t-taħriġ professjonali jqis l-avvanzi xjentifiċi fil-qasam tal-proċessi deċiżjonali awtomatizzati;

Il-kwalità u t-trasparenza fil-governanza tad-data

12.  Jinnota li s-sistemi deċiżjonali awtomatizzati jiddependu fuq il-ġbir ta' ammonti kbar ta' data u jemmen li r-Regolament dwar qafas għall-moviment liberu ta' data mhux personali(18) se jgħin biex aktar data ssir disponibbli madwar l-UE, biex b'hekk ikunu jistgħu jinħolqu servizzi innovattivi li jserrħu fuq id-data; jirrikonoxxi l-potenzjal, f'dan ir-rigward, tal-qsim tad-data, mhux biss minn sorsi pubbliċi iżda wkoll minn dawk privati, filwaqt li jenfasizza l-ħtieġa imperattiva tal-protezzjoni tad-data personali skont il-GDPR; jenfasizza l-importanza li jintużaw biss settijiet ta' data ta' kwalità għolja u imparzjali biex itejbu r-riżultati tas-sistemi algoritmiċi u jagħtu spinta lill-fiduċja u 'l-aċċettazzjoni min-naħa tal-konsumaturi;

13.  Jenfasizza li, fid-dawl tal-impatt sinifikanti li s-sistemi deċiżjonali awtomatizzati jista' jkollhom fuq il-konsumaturi, speċjalment fuq dawk f'sitwazzjonijiet vulnerabbli, huwa importanti li dawk is-sistemi mhux biss jużaw settijiet ta' data imparzjali u ta' kwalità għolja, iżda wkoll li jużaw algoritmi imparzjali u spjegabbli; iqis li, fi ħdan proċessi tan-negozju, hemm bżonn li jkun hemm strutturi ta' rieżami biex jirrimedjaw żbalji possibbli fid-deċiżjonijiet awtomatizzati, u li l-konsumaturi għandhom ikunu jistgħu jitolbu li bniedem jirrevedi deċiżjonijiet awtomatizzati li jkunu finali u permanenti, u jagħti rimedju għalihom;

14.  Jissottolinja li, sabiex jiġi vvalutat jekk il-prodotti b'kapaċitajiet deċiżjonali awtomatizzati jkunux konformi mar-regoli ta' sikurezza rilevanti, huwa essenzjali li l-algoritmi wara dawk il-kapaċitajiet ikunu adegwatament trasparenti, u li jkunu spjegabbli għall-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq; jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tivvaluta jekk l-awtoritajiet għas-sorveljanza tas-suq għandhomx jingħataw prerogattivi addizzjonali f'dan ir-rigward;

15.  Jitlob li l-Kummissjoni tissorvelja mill-qrib l-implimentazzjoni tar-Regolament dwar il-Pjattaformi u n-Negozji(19), speċjalment dik tar-regoli dwar it-trasparenza tal-klassifikazzjonijiet, li jinvolvu l-użu ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati;

o
o   o

16.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

(1) Testi adottati, P8_TA(2019)0081.
(2) ĠU C 252, 18.7.2018, p. 239.
(3) Id-Direttiva (UE) 2019/2161 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Novembru 2019 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE u d-Direttivi 98/6/KE, 2005/29/KE u 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-infurzar aħjar u mmodernizzar tar-regoli tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, (ĠU L 328, 18.12.2019, p. 7).
(4) Ir-Regolament (UE) 2018/302 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-28 ta' Frar 2018 dwar l-indirizzar tal-imblukkar ġeografiku mhux ġustifikat u forom oħra ta' diskriminazzjoni bbażati fuq in-nazzjonalità tal-klijenti, il-post ta' residenza jew il-post ta' stabbiliment fis-suq intern u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 2006/2004 u (UE) 2017/2394 u d-Direttiva 2009/22/KE (ĠU L 60 I, 2.3.2018, p. 1).
(5) ĠU L 165, 18.6.2013, p. 63.
(6) ĠU L 165, 18.6.2013, p. 1.
(7) Id-Direttiva 2006/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Mejju 2006 dwar il-makkinarju, u li temenda d-Direttiva 95/16/KE (riformulazzjoni), (ĠU L 157, 9.6.2006, p. 24).
(8) Id-Direttiva 2009/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2009 dwar is-sikurezza tal-ġugarelli, (ĠU L 170, 30.6.2009, p. 1).
(9) Id-Direttiva 2014/53/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' April 2014 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri marbuta mat-tqegħid fis-suq ta' tagħmir tar-radju u li tħassar id-Direttiva 1999/5/KE, (ĠU L 153, 22.5.2014, p. 62).
(10) Id-Direttiva 2014/35/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relattivament għat-tqegħid fis-suq ta' tagħmir elettriku ddisinjat għall-użu fi ħdan ċerti limiti tal-vultaġġ, (ĠU L 96, 29.3.2014, p. 357).
(11) Id-Direttiva 2001/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' Diċembru 2001 dwar is-sigurtà ġenerali tal-prodotti, (ĠU L 11, 15.1.2002, p. 4);
(12) Id-Direttiva tal-Kunsill 85/374/KEE tal-25 ta' Lulju 1985 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri dwar responsabbiltà għall-prodotti difettużi, (ĠU L 210, 7.8.1985, p. 29).
(13) Id-Direttiva 2006/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Diċembru 2006 dwar is-servizzi fis-suq intern, ĠU L 376, 27.12.2006, p. 36.
(14) Id-Direttiva 2013/55/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Novembru 2013 li temenda d-Direttiva 2005/36/KE dwar ir-rikonoxximent ta' kwalifiki professjonali u r-Regolament (UE) Nru 1024/2012 dwar il-kooperazzjoni amministrattiva permezz tas-Sistema ta' Informazzjoni tas-Suq Intern ("ir-Regolament tal-IMI"), (ĠU L 354, 28.12.2013, p. 132).
(15) Id-Direttiva (UE) 2018/958 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Ġunju 2018 dwar test tal-proporzjonalità qabel l-adozzjoni ta' regolamentazzjoni ġdida tal-professjonijiet, (ĠU L 173, 9.7.2018, p. 25).
(16) Id-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2000 dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern ("Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku"), (ĠU L 178, 17.7.2000, p. 1).
(17) Ir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data), ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1.
(18) Ir-Regolament (UE) 2018/1807 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Novembru 2018 dwar qafas għall-moviment liberu ta' data mhux personali fl-Unjoni Ewropa, (ĠU L 303, 28.11.2018, p. 59).
(19) Ir-Regolament (UE) 2019/1150 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-promozzjoni tal-korrettezza u tat-trasparenza għall-utenti kummerċjali tas-servizzi tal- intermedjazzjoni online, (ĠU L 186, 11.7.2019, p. 57).

Aġġornata l-aħħar: 14 ta' Settembru 2020Avviż legali - Politika tal-privatezza