Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2020/2535(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : B9-0121/2020

Κείμενα που κατατέθηκαν :

B9-0121/2020

Συζήτηση :

Ψηφοφορία :

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P9_TA(2020)0069

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 200kWORD 62k
Πέμπτη 14 Μαΐου 2020 - Βρυξέλλες Οριστική έκδοση
Γενετικώς τροποποιημένη σόγια MON 87708 × MON 89788 × A5547-127
P9_TA(2020)0069B9-0121/2020

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Μαΐου 2020 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (D065067/03 ‒ 2020/2535(RSP))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (D065067/03),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές(1), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 3 και το άρθρο 19 παράγραφος 3,

–  έχοντας υπόψη την ψηφοφορία στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων κατά το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, στις 9 Δεκεμβρίου 2019, όπου δεν εκδόθηκε γνωμοδότηση, και την ψηφοφορία στην επιτροπή προσφυγών στις 23 Ιανουαρίου 2020, που επίσης δεν κατέληξε στην έκδοση γνωμοδότησης,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 11 και 13 του κανονισμού (ΕE) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή(2),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση που εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) στις 22 Μαΐου 2019 και δημοσιεύθηκε στις 5 Ιουλίου 2019(3),

–  έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του που διατύπωναν αντίρρηση στην έγκριση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ)(4),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 112 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων,

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 28 Οκτωβρίου 2016, η Monsanto Europe N.V., εξ ονόματος της Monsanto Company, υπέβαλε στην αρμόδια εθνική αρχή των Κάτω Χωρών αίτηση σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 («η αίτηση»)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αίτηση αφορούσε τη διάθεση στην αγορά τροφίμων, συστατικών τροφίμων και ζωοτροφών που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη (ΓΤ) σόγια της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, καθώς και τη διάθεση στην αγορά προϊόντων που περιέχουν ή αποτελούνται από ΓΤ σόγια της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127 για χρήσεις πέραν των τροφίμων και των ζωοτροφών, εξαιρουμένης της καλλιέργειας·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 22 Μαΐου 2019, η EFSA εξέδωσε θετική γνώμη, η οποία δημοσιεύθηκε στις 5 Ιουλίου 2019, σχετικά με την εν λόγω αίτηση·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΓΤ σόγια της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127 αναπτύχθηκε ώστε να είναι ανθεκτική σε ζιζανιοκτόνα με βάση τη δικάμβα, το γλουφοσινικό αμμώνιο και τη γλυφοσάτη(5)·

Συμπληρωματικά ζιζανιοκτόνα

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει καταδειχθεί πως η καλλιέργεια ΓΤ φυτών ανθεκτικών στα ζιζανιοκτόνα οδηγεί στην ευρύτερη χρήση ζιζανιοκτόνων, σε μεγάλο βαθμό λόγω της εμφάνισης ζιζανίων ανθεκτικών στα ζιζανιοκτόνα(6)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά συνέπεια, αναμενόμενο είναι να εκτίθενται οι καλλιέργειες ΓΤ σόγιας της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127 σε υψηλότερες και επαναλαμβανόμενες δόσεις συμπληρωματικών ζιζανιοκτόνων (γλουφοσινικό, δικάμβα και γλυφοσάτη), πράγμα που θα οδηγήσει ενδεχομένως σε μεγαλύτερη ποσότητα καταλοίπων στη συγκομιδή·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με μελέτη αξιολογηθείσα από ομότιμους, η γλυφοσάτη συσσωρεύεται στη ΓΤ σόγια(7)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο πιλοτικού έργου που πραγματοποιήθηκε στην Αργεντινή, διαπιστώθηκαν παραδόξως υψηλά επίπεδα καταλοίπων γλυφοσάτης σε ΓΤ σόγια(8)·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθούν να υφίστανται ερωτηματικά όσον αφορά την καρκινογόνο δράση της γλυφοσάτης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Νοέμβριο του 2015 η EFSA κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, κατά πάσα πιθανότητα, η γλυφοσάτη δεν είναι καρκινογόνος, και τον Μάρτιο του 2017 ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν απαιτείται ταξινόμηση· λαμβάνοντας υπόψη ότι, αντιθέτως, το 2015 ο Διεθνής Οργανισμός Ερευνών για τον Καρκίνο –η ειδική υπηρεσία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον καρκίνο– ταξινόμησε τη γλυφοσάτη στις μάλλον καρκινογόνες για τον άνθρωπο ουσίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι σειρά από πρόσφατες επιστημονικές μελέτες αξιολογηθείσες από ομότιμους επιβεβαιώνουν το καρκινογόνο δυναμικό της γλυφοσάτης(9)·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το γλουφοσινικό ταξινομείται ως τοξικό για την αναπαραγωγή 1B και πληροί, επομένως, τα κριτήρια αποκλεισμού που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(10)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκριση του γλουφοσινικού για χρήση στην Ένωση έληξε στις 31 Ιουλίου 2018(11)·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τρόπος με τον οποίο τα ΓΤ φυτά διασπούν τα συμπληρωματικά ζιζανιοκτόνα, καθώς και η σύνθεση και επομένως η τοξικότητα των προϊόντων της διάσπασης («μεταβολίτες»), ενδέχεται να καθορίζονται από την ίδια τη γενετική τροποποίηση(12)·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά ταύτα, η αξιολόγηση των καταλοίπων ζιζανιοκτόνων και των μεταβολιτών τους σε ΓΤ φυτά θεωρείται ότι είναι έξω από το πεδίο αρμοδιοτήτων της ομάδας της EFSA για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη γνώμη της EFSA, μολονότι η μονάδα της EFSA για τα φυτοφάρμακα έχει διερευνήσει την αξιολόγηση των καταλοίπων ζιζανιοκτόνων που είναι σημαντικά για την εν λόγω εφαρμογή, τούτο δεν αρκεί, δεδομένου ότι δεν έχει ληφθεί υπόψη η συνδυαστική τοξικότητα των συμπληρωματικών ζιζανιοκτόνων και των μεταβολιτών, ούτε η πιθανή αλληλεπίδρασή τους με το ίδιο το ΓΤ φυτό, εν προκειμένω με τη ΓΤ σόγια της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127·

ΙΑ.  λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι, σύμφωνα με τη μονάδα της EFSA για τα φυτοφάρμακα, δεν υπάρχουν τοξικολογικά δεδομένα που να επιτρέπουν τη διενέργεια αξιολόγησης του κινδύνου που ενέχουν για τους καταναλωτές διάφοροι μεταβολίτες της γλυφοσάτης οι οποίοι συνδέονται με ανθεκτικές στη γλυφοσάτη ΓΤ καλλιέργειες(13), ούτε υπάρχουν επαρκή δεδομένα ώστε να οριστούν ανώτατα όρια καταλοίπων («ΑΟΚ») γλυφοσάτης για τη ΓΤ σόγια(14)·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρμόδιες αρχές ορισμένων κρατών μελών έχουν εκφράσει ανησυχία για την έλλειψη ανάλυσης των καταλοίπων ζιζανιοκτόνων στις ΓΤ καλλιέργειες και τους πιθανούς κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών(15)·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τα συμπεράσματα ενός διεθνούς ερευνητικού έργου για την αξιολόγηση του κινδύνου των γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στην ΕΕ και την Ελβετία, τα οποία δημοσιεύτηκαν το 2020, η ενωσιακή αξιολόγηση του κινδύνου των ΓΤΟ δεν κατορθώνει να αντιμετωπίσει με ικανοποιητικό τρόπο τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, μεταξύ άλλων όσον αφορά τους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με την κατανάλωση προϊόντων προερχόμενων από ανθεκτικά στα ζιζανιοκτόνα ΓΤ φυτά(16)·

ΑΟΚ και συναφείς έλεγχοι

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(17), ο οποίος αποσκοπεί στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών σε σχέση με τα ΑΟΚ, θα πρέπει να ελέγχονται και να παρακολουθούνται προσεκτικά τα κατάλοιπα δραστικών ουσιών που δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται στην Ένωση στις εισαγόμενες καλλιέργειες τροφίμων και ζωοτροφών(18)·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, αντιθέτως, στο πλαίσιο του πλέον πρόσφατου συντονισμένου πολυετούς προγράμματος ελέγχου της Ένωσης (για τα έτη 2020, 2021 και 2022), τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να μετρούν κατάλοιπα γλουφοσινικού στις εισαγωγές προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της σόγιας(19)· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ότι τα κατάλοιπα γλουφοσινικού σε ΓΤ σόγια της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, ή σε προϊόντα που παράγονται από αυτήν για τρόφιμα και ζωοτροφές, θα υπερβαίνουν τα ΑΟΚ, τα οποία έχουν θεσπιστεί ώστε να εξασφαλιστεί ένα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών·

Μη δημοκρατική διαδικασία λήψης αποφάσεων

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ψηφοφορία της 9ης Δεκεμβρίου 2019 στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων κατά το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 δεν οδήγησε σε έκδοση γνωμοδότησης, κάτι που σημαίνει ότι η αδειοδότηση δεν υποστηρίχθηκε από μια ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι ούτε η ψηφοφορία της 23ης Ιανουαρίου 2020 στην επιτροπή προσφυγών οδήγησε σε γνωμοδότηση·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει ως προβληματικό το γεγονός ότι εξακολουθεί να εκδίδει αποφάσεις έγκρισης ΓΤΟ χωρίς ειδική πλειοψηφία κρατών μελών υπέρ της έγκρισης, κάτι που αποτελεί εξαίρεση στην περίπτωση της έγκρισης προϊόντων γενικότερα, αλλά έχει γίνει ο κανόνας κατά τη λήψη αποφάσεων όσον αφορά την έγκριση ΓΤ τροφίμων και ζωοτροφών(20)·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά την όγδοη κοινοβουλευτική του περίοδο, το Κοινοβούλιο ενέκρινε συνολικά 36 ψηφίσματα που αντιτίθενται στη διάθεση στην αγορά ΓΤΟ για τρόφιμα και ζωοτροφές (33 ψηφίσματα) και στην καλλιέργεια ΓΤΟ στην Ένωση (τρία ψηφίσματα)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, μέχρι στιγμής, το Κοινοβούλιο έχει εγκρίνει επτά ενστάσεις κατά την ένατη κοινοβουλευτική περίοδο του· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπήρξε ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών υπέρ της έγκρισης οποιουδήποτε από αυτούς τους ΓΤΟ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή εξακολουθεί να εγκρίνει ΓΤΟ, παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζει και η ίδια την ύπαρξη δημοκρατικού ελλείματος, την έλλειψη στήριξης από την πλευρά των κρατών μελών και τις ενστάσεις του Κοινοβουλίου·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν απαιτείται καμία τροποποίηση της νομοθεσίας ώστε να είναι σε θέση η Επιτροπή να εγκρίνει ΓΤΟ όταν δεν υπάρχει ειδική πλειοψηφία κρατών μελών υπέρ της έγκρισης στην επιτροπή προσφυγών(21)·

Τήρηση των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 ορίζει ότι τα ΓΤ τρόφιμα ή ζωοτροφές δεν πρέπει να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, στην υγεία των ζώων ή στο περιβάλλον και ότι η Επιτροπή, κατά τη σύνταξη της απόφασής της, οφείλει να λαμβάνει υπόψη τυχόν συναφείς διατάξεις της ενωσιακής νομοθεσίας και άλλους κατά νόμον παράγοντες που αφορούν το υπό εξέταση ζήτημα· λαμβάνοντας υπόψη ότι στους εν λόγω κατά νόμον παράγοντες θα πρέπει να περιλαμβάνονται οι υποχρεώσεις της Ένωσης στο πλαίσιο των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών, της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα (ΣΒΠ)·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της ειδικής εισηγήτριας των Ηνωμένων Εθνών για το δικαίωμα στη διατροφή, τα επικίνδυνα φυτοφάρμακα έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στην υγεία, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες(22)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον ΣΒΑ 3.9, στόχος είναι να μειωθεί σημαντικά, έως το 2030, ο αριθμός των θανάτων και των ασθενειών από επικίνδυνες χημικές ουσίες και από τη ρύπανση και τη μόλυνση του αέρα, των υδάτων και του εδάφους(23)·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η EFSA διαπίστωσε ότι η εκτιμώμενη έκθεση του χρήστη σε γλουφοσινικό, το οποίο ταξινομείται ως τοξικό για την αναπαραγωγή, όταν χρησιμοποιείται για τον έλεγχο των ζιζανίων κατά την καλλιέργεια ΓΤ αραβοσίτου, υπερβαίνει τον αποδεκτό βαθμό έκθεσης του χρήστη, ακόμη και όταν χρησιμοποιείται εξοπλισμός ατομικής προστασίας(24)· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κίνδυνος αυξημένης έκθεσης του χρήση είναι ιδιαίτερα ανησυχητικός ως προς τις ανθεκτικές στα ζιζανιοκτόνα ΓΤ καλλιέργειες, δεδομένου του μεγαλύτερου όγκου των χρησιμοποιούμενων ζιζανιοκτόνων·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποψίλωση των δασών αποτελεί σημαντική αιτία της μείωσης της βιοποικιλότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εκπομπές από τη χρήση της γης και την αλλαγή της χρήσης της γης, κυρίως λόγω της αποψίλωσης των δασών, αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη αιτία της κλιματικής αλλαγής μετά την καύση ορυκτών καυσίμων(25)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα και το στρατηγικό σχέδιο για τη βιοποικιλότητα για την περίοδο 2011-2020, που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της ΣΒΠ των Ηνωμένων Εθνών και των στόχων του Aichi για τη βιοποικιλότητα, προάγουν τις προσπάθειες για τη βιώσιμη διαχείριση, την προστασία και την αποκατάσταση των δασών(26)· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΣΒΑ 15 περιλαμβάνει τον στόχο της ανάσχεσης της αποψίλωσης των δασών έως το 2020(27)· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δάση διαδραματίζουν πολυλειτουργικό ρόλο που στηρίζει την επίτευξη της πλειονότητας των ΣΒΑ(28)·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παραγωγή σόγιας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα της αποψίλωσης του Αμαζονίου, καθώς και των δασών του Cerrado και του Gran Chaco στη Νότια Αμερική· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 97 % και το 100 % της σόγιας που καλλιεργείται στη Βραζιλία και στην Αργεντινή αντίστοιχα είναι ΓΤ σόγια(29)·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας σόγιας στον κόσμο, και ότι το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών αυτών προορίζεται για ζωοτροφές· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, η σόγια αποτελεί ανέκαθεν το προϊόν με τη μεγαλύτερη συμβολή στην αποψίλωση των δασών παγκοσμίως και στις συναφείς εκπομπές, καθώς αντιπροσωπεύει σχεδόν το ήμισυ της αποψίλωσης των δασών που ενσωματώνεται σε όλες τις εισαγωγές της Ένωσης(30)·

1.  κρίνει ότι το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής υπερβαίνει τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1829/2003·

2.  κρίνει ότι το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής δεν είναι σύμφωνο με το δίκαιο της Ένωσης, υπό την έννοια ότι δεν συνάδει με τον σκοπό του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, ο οποίος είναι, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(31), να προσφέρει τη βάση για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ζωής και της υγείας του ανθρώπου, της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων, του περιβάλλοντος και των συμφερόντων των καταναλωτών σε σχέση με τα ΓΤ τρόφιμα και ζωοτροφές, εξασφαλίζοντας παράλληλα την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς·

3.  ζητεί από την Επιτροπή να αποσύρει την εκτελεστική απόφασή της·

4.  καλεί την Επιτροπή να μην εγκρίνει την εισαγωγή, για χρήση σε τρόφιμα ή ζωοτροφές, κανενός ΓΤ φυτού το οποίο έχει καταστεί ανθεκτικό σε ζιζανιοκτόνο, εν προκειμένω στο γλουφοσινικό, που δεν έχει εγκριθεί για χρήση στην Ένωση·

5.  καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο του επικείμενου REFIT επί της νομοθεσίας για τα ΑΟΚ, καθώς και της στρατηγικής «από το αγρόκτημα στο πιάτο», να δεσμευτεί ότι δεν θα επιτρέπει την παρουσία καταλοίπων τοξικών φυτοφαρμάκων, όπως της γλυφοσινάτης (glufosinate), στις εισαγωγές τροφίμων και ζωοτροφών στην Ένωση· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν αποτελεσματικούς ελέγχους των γεωργικών προϊόντων που εισάγονται από τρίτες χώρες, με στόχο την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας και ίσων όρων ανταγωνισμού για την ευρωπαϊκή παραγωγή τροφίμων(32)·

6.  καλεί την Επιτροπή να εντάξει πλήρως την εκτίμηση επικινδυνότητας των καταλοίπων συμπληρωματικών ζιζανιοκτόνων και των μεταβολιτών τους, συμπεριλαμβανομένων των συνδυαστικών επιδράσεών τους, στην εκτίμηση επικινδυνότητας των ανθεκτικών στα ζιζανιοκτόνα ΓΤ φυτών, ανεξαρτήτως του κατά πόσον το οικείο ΓΤ φυτό προορίζεται για καλλιέργεια στην Ένωση ή για εισαγωγή στην Ένωση με σκοπό τη χρήση του σε τρόφιμα και ζωοτροφές·

7.  καλεί την Επιτροπή να αποσύρει προτάσεις για άδειες ΓΤΟ, για σκοπούς καλλιέργειας ή για χρήση σε τρόφιμα και ζωοτροφές, όταν δεν διατυπώνεται γνώμη από τη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων·

8.  επισημαίνει και επικροτεί το γεγονός ότι η επιστολή ανάθεσης καθηκόντων κάθε επιτρόπου δηλώνει ότι θα εξασφαλίσουν, έκαστος στον τομέα πολιτικής του, την υλοποίηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, και ότι το σώμα των επιτρόπων στο σύνολό του θα είναι υπεύθυνο για τη συνολική υλοποίηση των στόχων(33)·

9.  επικροτεί το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία –το εμβληματικό έργο της Επιτροπής– έχει οριστεί ως αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής της Επιτροπής για την υλοποίηση της Ατζέντας των Ηνωμένων Εθνών για το 2030 και των ΣΒΑ·

10.  υπενθυμίζει ότι οι ΣΒΑ μπορούν να επιτευχθούν μόνον εάν καταστούν βιώσιμες οι αλυσίδες εφοδιασμού και δημιουργηθούν συνέργειες μεταξύ πολιτικών(34)·

11.  εκφράζει και πάλι την ανησυχία του για το γεγονός ότι η υψηλή εξάρτηση της Ένωσης από τις εισαγωγές ζωοτροφών με τη μορφή σόγιας ευθύνεται για την αποψίλωση των δασών σε τρίτες χώρες(35)·

12.  καλεί την Επιτροπή να μην εγκρίνει την εισαγωγή ποικιλιών ΓΤ σόγιας, εκτός εάν μπορεί να αποδειχθεί ότι η καλλιέργειά τους δεν συντελεί στην αποψίλωση των δασών·

13.  καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει όλες τις ισχύουσες άδειες για ΓΤ σόγια υπό το πρίσμα των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού, της ΣΒΠ των Ηνωμένων Εθνών και των ΣΒΑ·

14.  επαναλαμβάνει την έκκλησή του για την εφαρμογή μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής για την παραγωγή και τον εφοδιασμό με φυτικές πρωτεΐνες(36), κάτι που θα επιτρέψει στην Ένωση να εξαρτάται λιγότερο από τις εισαγωγές ΓΤ σόγιας και να δημιουργήσει μικρότερες αλυσίδες τροφίμων και περιφερειακές αγορές· επιμένει ότι η στρατηγική αυτή θα πρέπει να ενσωματωθεί στην επικείμενη στρατηγική «από το αγρόκτημα στο πιάτο»·

15.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1) ΕΕ L 268 της 18.10.2003, σ. 1.
(2) ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13.
(3) Επιστημονική γνώμη της ομάδας της EFSA για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς σχετικά με την αξιολόγηση της γενετικώς τροποποιημένης σόγιας της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, για χρήση σε τρόφιμα και ζωοτροφές βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 (αίτηση EFSA-GMO-NL-2016-135), EFSA Journal 2019;17(7):5733, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2019.5733
(4)––––––– Κατά την όγδοη κοινοβουλευτική του περίοδο, το Κοινοβούλιο ενέκρινε 36 ψηφίσματα που διατύπωναν αντίρρηση στην έγκριση ΓΤΟ. Επιπλέον, κατά την ένατη κοινοβουλευτική του περίοδο, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τα ακόλουθα ψηφίσματα:Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0028)·Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια A2704-12 (ACS-GMØØ5-3), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0029)·Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9, και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο, τρία ή τέσσερα από τα μονά συμβάντα MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 και DAS-40278-9, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0030)·Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο βαμβάκι LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0054)·Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια MON 89788 (MON-89788-1), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0055)·Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 και τους επιμέρους συνδυασμούς MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 και NK603 × DAS-40278-9 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0056)·Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21, και γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο που συνδυάζει δύο, τρία, τέσσερα ή πέντε από τα επιμέρους συμβάντα Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 και GA21, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2019)0057).
(5) Επιστημονική γνώμη της EFSA, σ. 3.
(6) Βλέπε, για παράδειγμα, Bonny, S., ‘Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact’, Environmental Management, Ιανουάριος 2016, 57(1), σ. 31-48,https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738 και Benbrook, C.M., ‘Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. - the first sixteen years’, Environmental Sciences Europe 24, 24 (2012), https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24
(7) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24491722
(8) https://www.testbiotech.org/sites/default/files/TBT_Background_Glyphosate_Argentina_0.pdf
(9) Βλέπε, για παράδειγμα, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1383574218300887, https://academic.oup.com/ije/advance-article/doi/10.1093/ije/dyz017/5382278, https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0219610, και https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6612199/
(10) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Οκτωβρίου 2009, σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά και την κατάργηση των οδηγιών 79/117/ΕΟΚ και 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 309 της 24.11.2009, σ. 1).
(11) https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/eu-pesticides-database/public/?event=activesubstance.detail&language=EL&selectedID=1436
(12) Αυτό ισχύει όντως στην περίπτωση της γλυφοσάτης, όπως αναφέρεται στην αξιολόγηση της EFSA σχετικά με τα υφιστάμενα ανώτατα όρια καταλοίπων για τη γλυφοσάτη σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005, EFSA Journal 2018;16(5):5263. σ. 12, https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5263
(13) Συμπέρασμα της EFSA σχετικά με την αξιολόγηση από ομότιμους της εκτίμησης επικινδυνότητας φυτοφαρμάκων όσον αφορά τη δραστική ουσία γλυφοσάτη, EFSA Journal, 2015, 13(11):4302, σ. 3, https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4302
(14) Αξιολόγηση της EFSA σχετικά με τα υφιστάμενα ανώτατα όρια καταλοίπων για τη γλυφοσάτη σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005 – αναθεωρημένη έκδοση όπου λαμβάνονται υπόψη παραλειφθέντα στοιχεία, EFSA Journal 2019;17(10):5862, σ. 4, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2019.5862
(15) Οι παρατηρήσεις των κρατών μελών σχετικά με τη ΓΤ σόγια της σειράς MON 87708 × MON 89788 × A5547-127 είναι προσβάσιμες μέσω του μητρώου ερωτήσεων της EFSA: http://registerofquestions.efsa.europa.eu/roqFrontend/login?
(16) https://www.testbiotech.org/sites/default/files/RAGES_%20Factsheet_Overview_0.pdf
(17) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 396/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Φεβρουαρίου 2005, για τα ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων μέσα η πάνω στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης και για την τροποποίηση της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 70 της 16.3.2005, σ. 1).
(18) Βλέπε, αιτιολογική σκέψη 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005.
(19) Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2019/533 της Επιτροπής, της 28ης Μαρτίου 2019, για ένα συντονισμένο πολυετές πρόγραμμα ελέγχου της Ένωσης για τα έτη 2020, 2021 και 2022 ώστε να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων και να εκτιμηθεί η έκθεση του καταναλωτή στα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης (ΕΕ L 88 της 29.3.2019, σ. 28).
(20) Βλέπε, για παράδειγμα, την αιτιολογική έκθεση της νομοθετικής πρότασης της Επιτροπής που υποβλήθηκε στις 22 Απριλίου 2015 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 όσον αφορά τη δυνατότητα των κρατών μελών να περιορίσουν ή να απαγορεύσουν τη χρήση ΓΤ τροφίμων και ζωοτροφών στην επικράτειά τους, και την αιτιολογική έκθεση της νομοθετικής πρότασης της Επιτροπής που υποβλήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2017 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
(21) Σύμφωνα με τη διατύπωση του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011, αν στην επιτροπή προσφυγών δεν υπάρχει ειδική πλειοψηφία κρατών μελών υπέρ της έγκρισης, η Επιτροπή απλώς «μπορεί» να προχωρήσει στην έγκριση, χωρίς όμως να είναι υποχρεωμένη να το πράξει.
(22) https://www.ohchr.org/EN/Issues/Environment/ToxicWastes/Pages/Pesticidesrighttofood.aspx
(23) https://www.un.org/sustainabledevelopment/health/
(24) Συμπέρασμα της EFSA σχετικά με την αξιολόγηση από ομότιμους της εκτίμησης επικινδυνότητας φυτοφαρμάκων όσον αφορά τη δραστική ουσία γλουφοσινικό, Επιστημονική έκθεση EFSA (2005) 27, 1-81, σ. 3, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.2903/j.efsa.2005.27r
(25) Ανακοίνωση της Επιτροπής της 23ης Ιουλίου 2019, «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη», COM(2019)0352, σ. 1.
(26) Αυτόθι, σ. 2.
(27) Βλέπε, στόχο 15.2: https://www.un.org/sustainabledevelopment/biodiversity/
(28) Ανακοίνωση της Επιτροπής της 23ης Ιουλίου 2019, «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη», COM(2019)0352, σ. 2.
(29) International Service for the Acquisition of Agri-biotech Applications, ‘Global status of commercialized biotech/GM crops in 2017: Biotech Crop Adoption Surges as Economic Benefits Accumulate in 22 Years’, Ενημερωτικό δελτίο ISAAA αριθ. 53 (2017), σ. 16 και 21, http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/53/download/isaaa-brief-53-2017.pdf
(30) Τεχνική έκθεση – 2013 – 063 της Επιτροπής, «Ο αντίκτυπος της ενωσιακής κατανάλωσης στην αποψίλωση: των δασών: Διεξοδική ανάλυση των επιπτώσεων της ενωσιακής κατανάλωσης στην αποψίλωση των δασών», μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ ENV, και διενεργήθηκε από τους φορείς VITO, IIASA, HIVA και IUCN NL, http://ec.europa.eu/environment/forests/pdf/1.%20Report%20analysis%20of%20impact.pdf, σ. 23-24: Από το 1990 έως το 2008, η Ένωση εισήγαγε φυτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα που ενσωματώνουν την αποψίλωση 90 000 km2 δασικών εκτάσεων. Τα φυτικά προϊόντα αντιπροσώπευαν 74 000 km2 (82 %) των εκτάσεων αυτών, τα δε ελαιούχα φυτά είχαν το μεγαλύτερο μερίδιο (52 000 km2). Η σόγια και η πίτα σόγιας αντιπροσώπευαν το 82 % των εν λόγω εκτάσεων (42 600 km²), που ισοδυναμεί με το 47 % των συνολικών ενωσιακών εισαγωγών ενσωματωμένης αποψίλωσης.
(31) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (ΕΕ L 31 της 1.2.2002, σ. 1).
(32) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 16ης Ιανουαρίου 2019 σχετικά με την ενωσιακή διαδικασία έγκρισης φυτοφαρμάκων (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2019)0023, παράγραφος 32).
(33) Βλέπε, για παράδειγμα, https://ec.europa.eu/commission/commissioners/sites/comm-cwt2019/files/commissioner_mission_letters/mission-letter-frans-timmermans-2019_en.pdf, σ. 2.
(34) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Σεπτεμβρίου 2018 σχετικά με τη διαφανή και υπεύθυνη διαχείριση των φυσικών πόρων στις αναπτυσσόμενες χώρες: η περίπτωση των δασών (ΕΕ C 433 της 23.12.2019, σ. 50), παράγραφος 67.
(35) Αυτόθι.
(36) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2020 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2020)0005), https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2020-0005_EL.html, παράγραφος 64.

Τελευταία ενημέρωση: 31 Ιουλίου 2020Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου