Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2020/2003(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A9-0137/2020

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A9-0137/2020

Συζήτηση :

PV 14/09/2020 - 24
CRE 14/09/2020 - 24

Ψηφοφορία :

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P9_TA(2020)0224

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 213kWORD 71k
Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2020 - Βρυξέλλες
Εξαγωγές όπλων: εφαρμογή της κοινής θέσης 2008/944/ΚΕΠΠΑ
P9_TA(2020)0224A9-0137/2020

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Σεπτεμβρίου 2020 σχετικά με τις εξαγωγές όπλων: εφαρμογή της κοινής θέσης 2008/944/ΚΕΠΠΑ (2020/2003(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τις αρχές που κατοχυρώνονται στο άρθρο 346 παράγραφος 1 στοιχείο β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) σχετικά με την παραγωγή ή εμπορία όπλων, το άρθρο 42 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) σχετικά με τον «προσδιορισμό ευρωπαϊκής πολιτικής δυνατοτήτων και εξοπλισμών» και το άρθρο 21 ΣΕΕ, ιδίως την προαγωγή της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, τη διατήρηση της ειρήνης, την πρόληψη των συγκρούσεων και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2019/1560 του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2019, για την τροποποίηση της κοινής θέσης 2008/944/ΚΕΠΠΑ («κοινή θέση») για τον καθορισμό κοινών κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού(1) και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2019, για την επανεξέταση της κοινής θέσης,

–  έχοντας υπόψη την εικοστή ετήσια έκθεση, που καταρτίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της κοινής θέσης(2),

–  έχοντας υπόψη την εικοστή πρώτη ετήσια έκθεση, που καταρτίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της κοινής θέσης(3),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/101 του Συμβουλίου, της 22ας Ιανουαρίου 2018, σχετικά με την προαγωγή ουσιαστικών ελέγχων των εξαγωγών όπλων(4), και την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2017/915 του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 2017, για δραστηριότητες προβολής της Ένωσης προς υποστήριξη της εφαρμογής της Συνθήκης για το Εμπόριο Όπλων(5),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2019/2191 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2019, για την υποστήριξη της δημιουργίας παγκόσμιου μηχανισμού αναφοράς για τα παράνομα συμβατικά όπλα και τα πυρομαχικά τους προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος εκτροπής ή παράνομης μεταφοράς τους (iTrace IV)(6),

–  έχοντας υπόψη τον επικαιροποιημένο Κοινό Στρατιωτικό Κατάλογο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 17 Φεβρουαρίου 2020(7),

–  έχοντας υπόψη τις οδηγίες χρήσης για την κοινή θέση,

–  έχοντας υπόψη τον διακανονισμό του Wassenaar, της 12ης Μαΐου 1996, σχετικά με τους ελέγχους των εξαγωγών των συμβατικών όπλων και των ειδών και τεχνολογιών διπλής χρήσης, καθώς και τους καταλόγους των εν λόγω ειδών, τεχνολογιών και πυρομαχικών οι οποίοι επικαιροποιήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2019,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για το Εμπόριο Όπλων (ΣΕΟ) που εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 2 Απριλίου 2013(8) και τέθηκε σε ισχύ στις 24 Δεκεμβρίου 2014,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2009/43/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 2009, για την απλούστευση των όρων και προϋποθέσεων για τις μεταφορές προϊόντων συνδεόμενων με τον τομέα της άμυνας εντός της Κοινότητας(9), και την οδηγία 2009/81/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τον συντονισμό των διαδικασιών σύναψης ορισμένων συμβάσεων έργων, προμηθειών και παροχής υπηρεσιών που συνάπτονται από αναθέτουσες αρχές ή αναθέτοντες φορείς στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας καθώς και την τροποποίηση των οδηγιών 2004/17/ΕΚ και 2004/18/ΕΚ(10),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 428/2009 του Συμβουλίου, της 5ης Μαΐου 2009, περί κοινοτικού συστήματος ελέγχου των εξαγωγών της μεταφοράς, της μεσιτείας και της διαμετακόμισης ειδών διπλής χρήσης(11), όπως τροποποιήθηκε από τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2016/1969 της Επιτροπής, της 12ης Σεπτεμβρίου 2016(12), και τον κατάλογο ειδών και τεχνολογίας διπλής χρήσης στο παράρτημα Ι («κανονισμός για τα είδη διπλής χρήσης»),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1092 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 2018, για τη θέσπιση του ευρωπαϊκού προγράμματος βιομηχανικής ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας, που αποσκοπεί στη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της καινοτόμου ικανότητας της αμυντικής βιομηχανίας της Ένωσης(13),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2018, για τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (EDF) (COM(2018)0476),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, με την υποστήριξη της Επιτροπής, προς το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη (EPF) (HR(2018) 94),

–  έχοντας υπόψη τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) του ΟΗΕ, ειδικότερα δε τον στόχο 16 για την προώθηση της ανάπτυξης δίκαιων και ειρηνικών κοινωνιών χωρίς αποκλεισμούς, με σκοπό τη βιώσιμη ανάπτυξη,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση 2216 (2015) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με το εμπάργκο όπλων στην Υεμένη, και την έκθεση A/HRC/39/43 της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Υεμένη, συμπεριλαμβανομένων των παραβιάσεων και των καταπατήσεων δικαιωμάτων από τον Σεπτέμβριο του 2014,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2020/472 του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2020, για στρατιωτική επιχείρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Μεσόγειο (EUNAVFOR MED IRINI)(14),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση 2473 (2019) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, που εκδόθηκε στις 10 Ιουνίου 2019, η οποία ανανέωσε τα μέτρα που είχαν σχεδιαστεί για την εφαρμογή του εμπάργκο όπλων κατά της Λιβύης, και τη δήλωση της Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών για την υποστήριξη της Λιβύης (UNSMIL), της 25ης Ιανουαρίου 2020, σχετικά με τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση 1970 (2011) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για την επιβολή του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη, και όλες τις επακόλουθες αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας επί του θέματος, καθώς και τις αποφάσεις 2292 (2016), 2357 (2017), 2420 (2018) και 2473 (2019) σχετικά με την αυστηρή εφαρμογή του εμπάργκο όπλων,

–  έχοντας υπόψη τη δημοσίευση του ΟΗΕ, του 2018, με τίτλο «Διασφαλίζοντας το κοινό μας μέλλον: Ένα πρόγραμμα δράσης για τον αφοπλισμό»,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/125 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Ιανουαρίου 2019, για το εμπόριο ορισμένων αντικειμένων δυναμένων να χρησιμοποιηθούν για τη θανατική ποινή, για βασανιστήρια ή άλλη σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία(15),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 16ης Οκτωβρίου 2019, σχετικά με την Τουρκία, με τα οποία εγκρίθηκαν τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, της 14ης Οκτωβρίου 2019, σχετικά με τις παράνομες ενέργειές της στη Βόρεια Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο,

–  έχοντας υπόψη τον στόχο βιώσιμης ανάπτυξης 16 του ΟΗΕ για την προώθηση της ανάπτυξης ειρηνικών κοινωνιών χωρίς αποκλεισμούς, με σκοπό τη βιώσιμη ανάπτυξη(16),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα προς το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, σχετικά με τον αντίκτυπο που έχουν οι μεταφορές όπλων στην άσκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων(17),

–  έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τις εξαγωγές όπλων και την εφαρμογή της κοινής θέσης, ειδικότερα δε εκείνα της 14ης Νοεμβρίου 2018(18), της 13ης Σεπτεμβρίου 2017(19) και της 17ης Δεκεμβρίου 2015(20),

–  έχοντας υπόψη τη σύστασή του, της 28ης Μαρτίου 2019, προς το Συμβούλιο και την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας όσον αφορά την πρόταση της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, με την υποστήριξη της Επιτροπής, προς το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη(21),

–  έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του, της 25ης Φεβρουαρίου 2016(22), της 15ης Ιουνίου 2017(23) και της 30ής Νοεμβρίου 2017(24), σχετικά με την ανθρωπιστική κατάσταση στην Υεμένη·

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 27ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με τη χρήση οπλισμένων τηλεκατευθυνόμενων αεροσκαφών(25),

–  έχοντας υπόψη το εργαστήριο με τίτλο «Η εφαρμογή του ενωσιακού συστήματος ελέγχου των εξαγωγών όπλων» που πραγματοποιήθηκε κατά τη συνεδρίαση της Υποεπιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας της 12ης Απριλίου 2017,

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη με τίτλο «Συστάσεις για ένα διαφανές και λεπτομερές σύστημα υποβολής αναφορών σχετικά με τις εξαγωγές όπλων εντός της ΕΕ και προς τρίτες χώρες» που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Υποεπιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη μεταξύ της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γαλλικής Δημοκρατίας, της 22ας Ιανουαρίου 2019, σχετικά με τη γαλλογερμανική συνεργασία και ολοκλήρωση (γαλλογερμανική συνθήκη του Aachen),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, της 21ης Αυγούστου 2013, σχετικά με την Αίγυπτο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 54 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A9-0137/2020),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του SIPRI(26), οι εξαγωγές όπλων από την ΕΕ των 28 ανήλθαν περίπου στο 26 % του συνόλου παγκοσμίως το διάστημα 2015-2019, γεγονός που καθιστά την ΕΕ των 28 συλλογικά τον δεύτερο μεγαλύτερο προμηθευτή όπλων στον κόσμο, μετά τις ΗΠΑ (36 %) και πριν από τη Ρωσία (21 %)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 346 ΣΕΕ, η παραγωγή ή το εμπόριο όπλων εξακολουθεί να αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία του SIPRI, η ΕΕ των 28 είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας όπλων τόσο προς τη Σαουδική Αραβία όσο και προς τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την ομάδα διακεκριμένων περιφερειακών και διεθνών εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ, οι αντιμαχόμενες πλευρές στην ένοπλη σύγκρουση της Υεμένης έχουν διαπράξει και συνεχίζουν να διαπράττουν εγκλήματα που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξαγωγές όπλων και εξοπλισμού ενισχύουν την ικανότητα της αμυντικής βιομηχανίας να πραγματοποιεί με αποδοτικό τρόπο έρευνα και ανάπτυξη αμυντικών τεχνολογιών και, επομένως, διασφαλίζουν την ικανότητα των κρατών μελών της ΕΕ να υπερασπίζονται τα εδάφη τους και να προστατεύουν τους πολίτες τους·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αναπτύσσεται μια νέα κούρσα εξοπλισμών στον κόσμο και ότι οι μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις δεν βασίζονται πλέον στον έλεγχο των όπλων και τον αφοπλισμό για τη μείωση των διεθνών εντάσεων και τη βελτίωση του παγκόσμιου περιβάλλοντος ασφάλειας·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινή θέση του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 2008, αποτελεί βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της συνεργασίας και τη σύγκλιση των πολιτικών των κρατών μελών όσον αφορά τις εξαγωγές·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν την ειδική ευθύνη που μπορεί να απορρέει από την εξαγωγή στρατιωτικής τεχνολογίας και στρατιωτικού εξοπλισμού σε τρίτες χώρες, καθ’ όσον αυτή επηρεάζει ή επιδεινώνει υφιστάμενες εντάσεις και συγκρούσεις·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παγκόσμια κρίση που προκλήθηκε από την πανδημία της COVID-19 θα μπορούσε να έχει σημαντικές γεωστρατηγικές επιπτώσεις και ενισχύει την ανάγκη να αναπτυχθεί μια πραγματική ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της 21ης Αυγούστου 2013 ανέφεραν ότι «τα κράτη μέλη συμφώνησαν επίσης να αναστείλουν τις άδειες εξαγωγών στην Αίγυπτο κάθε εξοπλισμού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή και να επαναξιολογήσουν τις άδειες εξαγωγών του εξοπλισμού που εμπίπτει στην κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ, καθώς και να επανεξετάσουν την παρεχόμενη βοήθεια προς την Αίγυπτο για την προαγωγή της ασφάλειας»· λαμβάνοντας υπόψη ότι εταιρείες που εδρεύουν σε διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ εξακολούθησαν να εξάγουν όπλα, τεχνολογία επιτήρησης και άλλο εξοπλισμό ασφαλείας στην Αίγυπτο, διευκολύνοντας με τον τρόπο αυτόν τη δικτυοπαραβίαση και το κακόβουλο λογισμικό, καθώς και άλλες μορφές επιθέσεων κατά υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ακτιβιστών της κοινωνίας των πολιτών, τόσο σωματικές όσο και ηλεκτρονικές· λαμβάνοντας υπόψη ότι η δραστηριότητα αυτή έχει οδηγήσει στην καταστολή της ελευθερίας της έκφρασης στο διαδίκτυο·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε έναν πολυπολικό κόσμο διαρκώς αυξανόμενης αστάθειας, όπου οι εθνικιστικές, ξενοφοβικές και αντιδημοκρατικές δυνάμεις παρουσιάζουν άνοδο, είναι ζωτικής σημασίας να καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση σημαίνων παράγοντας στην παγκόσμια σκηνή και να διατηρήσει τον ηγετικό της ρόλο ως παγκόσμια «ήπια δύναμη», η οποία είναι προσηλωμένη στον αφοπλισμό όσον αφορά τόσο τα συμβατικά όσο και τα πυρηνικά όπλα, και επενδύει στην πρόληψη των συγκρούσεων, τη διαχείριση των κρίσεων και τη διαμεσολάβηση πριν από την εξέταση του ενδεχομένου εφαρμογής στρατιωτικών λύσεων·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξαγωγές όπλων είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, η οποία μεριμνά πρωτίστως για τη διασφάλιση της προστασίας και της ασφάλειας των κρατών μελών της ΕΕ, συμβάλλοντας παράλληλα στην εφαρμογή της ΚΕΠΠΑ·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αποκλίσεις στη συμπεριφορά των κρατών μελών σε θέματα εξαγωγής όπλων αποδυναμώνουν ενίοτε την ικανότητα της ΕΕ να επιτυγχάνει τους στόχους της στην εξωτερική πολιτική και υπονομεύουν την αξιοπιστία της ως παράγοντα που εκφράζει μία ενιαία άποψη στη διεθνή σκηνή·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το περιβάλλον παγκόσμιας και περιφερειακής ασφάλειας έχει αλλάξει δραματικά, ιδίως στη νότια και ανατολική γειτονία της Ένωσης·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα στρατιωτικής διαφάνειας, όπως η υποβολή εκθέσεων για τις εξαγωγές όπλων, συμβάλλουν στη διασυνοριακή οικοδόμηση εμπιστοσύνης·

Η εικοστή και η εικοστή πρώτη ετήσια έκθεση της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων

1.  υπογραμμίζει ότι η διατήρηση αμυντικής βιομηχανίας αποτελεί μέρος της άμυνας της Ένωσης και συνιστώσα της στρατηγικής αυτονομίας της· επισημαίνει ότι αυτό είναι δυνατόν μόνο εάν τα κράτη μέλη δίνουν προτεραιότητα στα ευρωπαϊκά προϊόντα στα εξοπλιστικά τους προγράμματα· τονίζει ότι μια βιώσιμη ευρωπαϊκή αγορά θα μείωνε την εξάρτηση από τις εξαγωγές όπλων σε τρίτες χώρες·

2.  υπενθυμίζει ότι η κοινή θέση προβλέπει διαδικασία διαφάνειας που αφορά τη δημοσίευση ετήσιων εκθέσεων της ΕΕ σχετικά με τις εξαγωγές όπλων· εκφράζει την ικανοποίησή του για τη δημοσίευση της εικοστής και της εικοστής πρώτης έκθεσης, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της κοινής θέσης 2008/944/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, οι οποίες καταρτίστηκαν από την ομάδα «Εξαγωγές συμβατικών όπλων» (COARM) του Συμβουλίου και δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα, αν και με καθυστέρηση· πιστεύει ότι η δημοσίευση και των δύο εκθέσεων αποτελεί ένα βήμα προόδου προς μια κοινή θέση της ΕΕ στον τομέα των εξαγωγών όπλων, στο πλαίσιο ενός δυσκολότερου από ποτέ διεθνούς περιβάλλοντος, που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενους όγκους εξαγωγών και μειούμενα επίπεδα διαφάνειας· θεωρεί ότι και οι δύο εκθέσεις αποτελούν πολύτιμες προσθήκες στις εκθέσεις του ΟΗΕ για τη διαφάνεια των εξαγωγών όπλων σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο·

3.  σημειώνει τις προσπάθειες των κρατών μελών να συμμορφωθούν με το άρθρο 346 παράγραφος 1 στοιχείο β) ΣΛΕΕ σχετικά με την παραγωγή ή την εμπορία όπλων·

4.  σημειώνει ότι 19 κράτη μέλη υπέβαλαν πλήρη στοιχεία για την εικοστή ετήσια έκθεση και 19 για την εικοστή πρώτη· προτρέπει όλα τα κράτη μέλη να συμμορφωθούν πλήρως με τις υποχρεώσεις τους, όπως αυτές ορίζονται στην κοινή θέση, σε μια περίοδο μειούμενης παγκόσμιας διαφάνειας σε ό,τι αφορά το εμπόριο όπλων, ιδίως από πλευράς ορισμένων χωρών που είναι σημαντικές εξαγωγείς όπλων· υπογραμμίζει ότι υποβολή πλήρων στοιχείων σημαίνει υποβολή στοιχείων για τη συνολική ποσότητα και αξία τόσο των αδειών που χορηγήθηκαν όσο και των πραγματικών εξαγωγών ανά χώρα προορισμού και ανά κατηγορία του Στρατιωτικού Καταλόγου· σημειώνει ότι, για την εικοστή ετήσια έκθεση, 27 κράτη μέλη, με εξαίρεση την Ελλάδα, υπέβαλαν τουλάχιστον μερικά στοιχεία και, για την εικοστή πρώτη ετήσια έκθεση, και τα 28 κράτη μέλη υπέβαλαν στοιχεία, παρόλο που περίπου το ένα τρίτο υπέβαλε ελλιπή στοιχεία· εκφράζει, ωστόσο, την ικανοποίησή του για τις πρόσθετες πληροφορίες που παρασχέθηκαν από τις κυβερνήσεις μέσω των εθνικών εκθέσεων· επαναλαμβάνει το αίτημά του να κοινοποιήσουν όλα τα κράτη μέλη που δεν υπέβαλαν πλήρη στοιχεία επιπρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τις προηγούμενες εξαγωγές τους, για να συμπεριληφθούν στην επόμενη ετήσια έκθεση·

5.  εκφράζει την ανησυχία ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν πολύ διαφορετικές πληροφορίες προκειμένου να παράγουν δεδομένα σχετικά με την αξία των αδειών, γεγονός που περιπλέκει την ικανότητα χρήσης συνεκτικών και συγκρίσιμων δεδομένων με αποτελεσματικό τρόπο· τονίζει τη σημασία της υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις πραγματικές εξαγωγές όπλων, συμπεριλαμβανομένης της συνολικής τους αξίας και ποσότητας, στο πλαίσιο συνολικών και γενικών αδειών ανά κατηγορία του Στρατιωτικού Καταλόγου και ανά χώρα προορισμού·

6.  καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν τον συντονισμό τους και να ορίσουν κοινές βέλτιστες πρακτικές για τη συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών και δεδομένων, με στόχο την παραγωγή πιο εναρμονισμένων ετήσιων εκθέσεων και, κατ’ επέκταση, τη βελτίωση της διαφάνειας και της χρησιμότητας των εν λόγω εκθέσεων·

7.  σημειώνει ότι οι χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, μιας περιοχής που ταλανίζεται από διάφορες ένοπλες συγκρούσεις, παραμένουν οι βασικοί προορισμοί των εξαγωγών σύμφωνα με τις δύο τελευταίες ετήσιες εκθέσεις· επισημαίνει ότι οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζουν σημαντικές και συνεχείς προκλήσεις σε θέματα ασφάλειας, και ότι κάθε εξαγωγή πρέπει να αξιολογείται κατά περίπτωση, σύμφωνα με τα οκτώ κριτήρια της κοινής θέσης·

8.  υποστηρίζει τη δέσμευση του Συμβουλίου να ενισχύσει τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού· σημειώνει την προθυμία των κρατών μελών να ενισχύσουν τη συνεργασία και να προαγάγουν τη σύγκλιση σε αυτόν τον τομέα, εντός του πλαισίου της ΚΕΠΠΑ· χαιρετίζει αυτές τις προσπάθειες, διότι συνάδουν με τους συνολικούς στόχους της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ), που ορίζονται στο άρθρο 21 ΣΕΕ, και των περιφερειακών προτεραιοτήτων που ορίζονται στη συνολική στρατηγική της ΕΕ (2016)· καλεί, εν προκειμένω, τα κράτη μέλη να αναπτύξουν, να εφαρμόσουν και να τηρήσουν κοινά πρότυπα για τη διαχείριση των μεταφορών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού·

9.  υπενθυμίζει ότι η ΕΕ εφαρμόζει μια σειρά εμπάργκο όπλων, συμπεριλαμβανομένων όλων των εμπάργκο που έχουν επιβληθεί από τον ΟΗΕ, σύμφωνα με τους στόχους της ΚΕΠΠΑ, σε χώρες όπως η Βενεζουέλα, η Βόρεια Κορέα, το Ιράν, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, η Κίνα, η Λευκορωσία, η Λιβύη, η Μιανμάρ, το Νότιο Σουδάν, η Ρωσική Ομοσπονδία, η Σομαλία, το Σουδάν, η Συρία, η Υεμένη και η Ζιμπάμπουε· σημειώνει ότι, παρότι αυτά τα εμπάργκο θα μπορούσαν να στερήσουν από μια χώρα στρατιωτικούς πόρους, σε ορισμένες περιπτώσεις συμβάλλουν στην περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα· σημειώνει ότι τα εν λόγω εμπάργκο διασφαλίζουν ότι η ΕΕ δεν συμβάλλει σε ανθρωπιστικές κρίσεις, παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θηριωδίες· καλεί την ΕΕ να συμβάλει στην ενίσχυση των ικανοτήτων των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή αυστηρών διαδικασιών για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης όλων των κρατών μελών με τα εμπάργκο όπλων που επιβάλλει η ΕΕ, και να δημοσιοποιεί τα σχετικά πορίσματα(27)·

10.  υπενθυμίζει το ψήφισμά του της 4ης Οκτωβρίου 2018 σχετικά με την κατάσταση στην Υεμένη· προτρέπει, στο πλαίσιο αυτό, όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ να αποφεύγουν να πωλούν όπλα και στρατιωτικό εξοπλισμό στη Σαουδική Αραβία, στα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα και σε οιοδήποτε μέλος του διεθνούς συνασπισμού, καθώς και στην κυβέρνηση της Υεμένης και σε άλλα μέρη της σύγκρουσης·

11.  χαιρετίζει τις αποφάσεις των κυβερνήσεων του Βελγίου, της Γερμανίας, της Δανίας, της Ελλάδας, της Ιταλίας, των Κάτω Χωρών και της Φινλανδίας να εγκρίνουν περιορισμούς στις εξαγωγές όπλων τους προς χώρες που συμμετέχουν στον, υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, συνασπισμό που εμπλέκεται στον πόλεμο της Υεμένης· σημειώνει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με αναφορές ΜΚΟ, τα όπλα που εξάγονται στις χώρες αυτές χρησιμοποιούνται στην Υεμένη, όπου 22 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια και προστασία· υπενθυμίζει ότι οι εν λόγω εξαγωγές παραβιάζουν σαφώς την κοινή θέση· σημειώνει την ανανεωμένη παράταση της παύσης των εξαγωγών όπλων προς τη Σαουδική Αραβία από τη Γερμανία έως το τέλος του 2020, καθώς και τις αποφάσεις διαφόρων κρατών μελών να επιβάλουν πλήρεις περιορισμούς· υπενθυμίζει ότι, από τις 25 Φεβρουαρίου 2016 έως και τις 14 Φεβρουαρίου 2019, το Κοινοβούλιο, μέσω ψηφισμάτων της ολομέλειάς του, κάλεσε τουλάχιστον δέκα φορές την ΑΠ/ΥΕ να κινήσει διαδικασία για την επιβολή από την ΕΕ εμπάργκο όπλων στη Σαουδική Αραβία, καθώς και σε άλλα μέλη του συνασπισμού υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη το 2018· επαναλαμβάνει για άλλη μια φορά αυτή την έκκληση·

12.  καλεί τα κράτη μέλη να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Γερμανίας, της Φινλανδίας και της Δανίας που, μετά τον θάνατο του δημοσιογράφου Jamal Khashoggi, εφάρμοσαν περιορισμούς στις εξαγωγές όπλων τους προς τη Σαουδική Αραβία·

13.  επαναλαμβάνει τις εκκλήσεις του προς τα κράτη μέλη να δώσουν συνέχεια στα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 21ης Αυγούστου 2013, σχετικά με την Αίγυπτο, ανακοινώνοντας την αναστολή των αδειών εξαγωγής οποιουδήποτε εξοπλισμού θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή, σύμφωνα με την κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ, και καταδικάζει τη συνεχή μη τήρηση των δεσμεύσεων αυτών από κράτη μέλη· καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη να σταματήσουν να εξάγουν στην Αίγυπτο όπλα, τεχνολογία επιτήρησης και άλλο εξοπλισμό ασφαλείας που μπορεί να διευκολύνει τις επιθέσεις κατά υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ακτιβιστών της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ άλλων και κατά μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οποιοδήποτε άλλο είδος εσωτερικής καταστολής· καλεί τον ΑΠ/ΥΕ να υποβάλει έκθεση σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση της συνεργασίας των κρατών μελών με την Αίγυπτο στον στρατιωτικό τομέα και στον τομέα της ασφάλειας· καλεί την ΕΕ να εφαρμόσει πλήρως τους ελέγχους των εξαγωγών της προς την Αίγυπτο όσον αφορά αγαθά που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για καταστολή, βασανιστήρια ή εκτέλεση θανατικής ποινής·

14.  επαναλαμβάνει τις πρόσφατες εκκλήσεις του να δοθεί τέλος στις εξαγωγές τεχνολογίας επιτήρησης και άλλου εξοπλισμού που μπορεί να διευκολύνει την εσωτερική καταστολή σε διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου, του Μπαχρέιν, της Σαουδικής Αραβίας, των Ενωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Βιετνάμ·

15.  επισημαίνει ότι η ΕΕ αναλαμβάνει αποστολές στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ, συμπεριλαμβανομένης αποστολής για την επιβολή του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής ειρήνης και σταθερότητας· εκφράζει τη βαθιά λύπη του για τις συνεχιζόμενες κατάφωρες παραβιάσεις του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη, ακόμα και μετά τις σχετικές δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν από τις οικείες χώρες κατά τη διάρκεια της διεθνούς διάσκεψης για τη Λιβύη που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο στις 19 Ιανουαρίου 2020· καλεί όλα τα κράτη μέλη να παύσουν κάθε μεταφορά όπλων, εξοπλισμού και υλικού επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών σε όλα τα μέρη που εμπλέκονται στη σύγκρουση στη Λιβύη·

16.  χαιρετίζει τον στόχο της επιχείρησης IRINI, δηλαδή την αυστηρή εφαρμογή του εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ μέσω της χρήσης εναέριων, δορυφορικών και θαλάσσιων μέσων, με τη διεξαγωγή επιθεωρήσεων σε σκάφη στα ανοικτά των ακτών της Λιβύης τα οποία είναι ύποπτα για μεταφορά όπλων ή σχετικού υλικού προς και από τη Λιβύη, σύμφωνα με τις αποφάσεις 2292 (2016), 2357 (2017), 2420 (2018) και 2473 (2019) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ·

17.  καταδικάζει απερίφραστα την υπογραφή των δύο μνημονίων συμφωνίας μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και για την ολοκληρωμένη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και τον στρατιωτικό τομέα, τα οποία αλληλοσυνδέονται και παραβιάζουν κατάφωρα το διεθνές δίκαιο και την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την επιβολή εμπάργκο όπλων στη Λιβύη· υπενθυμίζει την απόφαση ορισμένων κρατών μελών να αναστείλουν τις άδειες εξαγωγών όπλων στην Τουρκία· υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη δεσμεύονται να υιοθετήσουν ισχυρές εθνικές θέσεις όσον αφορά την πολιτική τους για τις εξαγωγές όπλων στην Τουρκία με βάση τις διατάξεις της κοινής θέσης 2008/944/ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της αυστηρής εφαρμογής του κριτηρίου 4 για την περιφερειακή σταθερότητα· καλεί τον ΑΠ/ΥΕ, για όσο διάστημα η Τουρκία συνεχίζει τις τρέχουσες παράνομες, μονομερείς ενέργειές της στην Ανατολική Μεσόγειο που αντιβαίνουν στην κυριαρχία οποιουδήποτε κράτους μέλους της ΕΕ ( ειδικότερα της Ελλάδας και της Κύπρου) και στο διεθνές δίκαιο, και δεν συμμετέχει σε διάλογο βάσει του διεθνούς δικαίου, να προωθήσει στο Συμβούλιο πρωτοβουλία ώστε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ να αναστείλουν τις άδειες εξαγωγών όπλων στην Τουρκία σύμφωνα με την κοινή θέση· καλεί τα κατάλληλα φόρουμ στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, και ιδίως την ειδική ομάδα υψηλού επιπέδου για τον έλεγχο των συμβατικών όπλων, να συζητήσουν επειγόντως τον έλεγχο των όπλων στην Ανατολική Μεσόγειο·

18.  καλεί τα κράτη μέλη να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή, όσον αφορά τις εξαγωγές όπλων, σε αγαθά που μπορεί να χρησιμοποιηθούν τόσο για στρατιωτικούς όσο και για μη στρατιωτικούς σκοπούς·

19.  σημειώνει ότι δεν υφίστανται μηχανισμοί κυρώσεων για την περίπτωση κατά την οποία κάποιο κράτος μέλος πραγματοποιήσει εξαγωγές που σαφώς δεν συνάδουν με τα οκτώ κριτήρια·

Η επανεξέταση της κοινής θέσης από το Συμβούλιο

20.  χαιρετίζει την πρόθεση του Συμβουλίου να ενισχύσει τη σύγκλιση και τη διαφάνεια, καθώς αποτελούν τους κύριους στόχους της τελευταίας του επανεξέτασης της κοινής θέσης, καθώς και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για την επανεξέταση της κοινής θέσης και τη δήλωσή του ότι «η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής και τεχνολογικής βάσης θα πρέπει να συνοδεύεται από στενότερη συνεργασία και σύγκλιση στον τομέα του ελέγχου των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού»(28)·

21.  επικροτεί την ανανεωμένη δέσμευση των κρατών μελών για την εφαρμογή της νομικά δεσμευτικής κοινής θέσης, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2019/1560 του Συμβουλίου, και τονίζει τη σημασία της ενδελεχούς αξιολόγησης των αιτήσεων για άδειες εξαγωγής που αφορούν στρατιωτική τεχνολογία και εξοπλισμό σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στην εν λόγω απόφαση· επισημαίνει ότι η απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2019/1560 του Συμβουλίου και τα συναφή συμπεράσματα της 16ης Σεπτεμβρίου 2019 αποτυπώνουν μια αυξανόμενη επίγνωση, μεταξύ των κρατών μελών, της ανάγκης για ακόμα μεγαλύτερη σύγκλιση και διαφάνεια σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο στον τομέα των εξαγωγών όπλων, και της ανάγκης να ενισχυθεί η δημόσια εποπτεία σε αυτόν τον ευαίσθητο τομέα εθνικής ασφάλειας· τονίζει ότι οι αποφάσεις αυτές έχουν τη δυνατότητα να διασφαλίσουν την πληρέστερη ενημέρωση των εθνικών εποπτικών οργάνων, των κοινοβουλίων και των πολιτών της ΕΕ σχετικά με τις στρατηγικές επιλογές των κυβερνήσεών τους σε έναν τομέα που επηρεάζει άμεσα την ασφάλειά τους, καθώς και την προσήλωση των χωρών τους στις αξίες και τους κανόνες·

22.  εκφράζει την ανησυχία του για τον αυξανόμενο ανταγωνισμό εξοπλισμών στον κόσμο· υπενθυμίζει τη φιλοδοξία της ΕΕ να καταστεί παγκόσμιος παράγοντας ειρήνης· καλεί επομένως την ΕΕ να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στους τομείς της μη διάδοσης των όπλων και του παγκόσμιου αφοπλισμού· εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η επικαιροποίηση της κοινής θέσης λαμβάνει υπόψη τις σχετικές εξελίξεις, όπως τη θέσπιση της Συνθήκης για το Εμπόριο Όπλων (ΑΤΤ), στην οποία είναι συμβαλλόμενα μέρη όλα τα κράτη μέλη· εκφράζει την ικανοποίησή του για τις δραστηριότητες της ΕΕ που έχουν ως στόχο τη στήριξη της καθολικής αποδοχής της Συνθήκης Εμπορίας Όπλων (ΑΤΤ), ειδικότερα δε τη συνδρομή προς τρίτες χώρες για τη βελτίωση και την εφαρμογή αποτελεσματικών συστημάτων ελέγχου των όπλων σύμφωνα με την κοινή θέση· καλεί τις κύριες χώρες εξαγωγείς όπλων, όπως τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία, να υπογράψουν και να κυρώσουν τη Συνθήκη·

23.  στηρίζει την εκ νέου διαβεβαίωση του Συμβουλίου ότι το εμπόριο στρατιωτικού εξοπλισμού και στρατιωτικής τεχνολογίας θα πρέπει να πραγματοποιείται με υπευθυνότητα και λογοδοσία· χαιρετίζει την ανανεωμένη δέσμευση του Συμβουλίου να προωθήσει περαιτέρω τη συνεργασία και τη σύγκλιση στις πολιτικές των κρατών μελών, με σκοπό να αποτραπεί η εξαγωγή στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή ή διεθνείς επιθετικές ενέργειες, ή να συμβάλει στην περιφερειακή αποσταθεροποίηση·

24.  σημειώνει με ανησυχία ότι οι αποκλίσεις μεταξύ των πολιτικών και των πρακτικών των κρατών μελών όσον αφορά τις εξαγωγές όπλων επιβραδύνουν τη σύγκλιση των κανόνων της ΕΕ στον εν λόγω τομέα· σημειώνει ότι είναι αναγκαίο να θεσπιστούν νέα μέσα στο πλαίσιο αυτό· σημειώνει ότι οι δράσεις που θα χρηματοδοτούνται στο μέλλον από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας θα συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων στρατιωτικών τεχνολογιών και εξοπλισμού·

25.  σημειώνει με ικανοποίηση ότι το Συμβούλιο αναγνωρίζει τη σημασία μιας συνεκτικής πολιτικής για τον έλεγχο των εξαγωγών όσον αφορά υλικά που σχετίζονται με την άμυνα και είδη διπλής χρήσης· πιστεύει ότι η ΕΕ θα πρέπει να καθορίσει σαφή κριτήρια και κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εξαγωγή των εν λόγω ειδών·

26.  χαιρετίζει τη θέσπιση συγκεκριμένων μέτρων με σκοπό να διευκολυνθεί η υποβολή εκθέσεων για τις εξαγωγές όπλων των κρατών μελών με ορθό, συνεκτικό και έγκαιρο τρόπο· στηρίζει ειδικότερα την απόφαση του Συμβουλίου να ορίσει σαφή προθεσμία για την υποβολή των εκθέσεων με τα εθνικά στοιχεία, σαφή πρότυπα για τον μορφότυπο της έκθεσης και περαιτέρω κατευθυντήριες γραμμές για την ουσία και τη διαδικασία της υποβολής των εκθέσεων· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να υποβάλλουν τα στοιχεία τους το συντομότερο δυνατόν και το αργότερο έως τον Μάιο μετά το έτος στο οποίο αναφέρονται τα στοιχεία, ώστε να μπορεί να διενεργηθεί εγκαίρως δημόσιος διάλογος· επικροτεί τα μέτρα που λήφθηκαν προς την κατεύθυνση της διαδικτυακής προσέγγισης και ενθαρρύνει την περαιτέρω ανάπτυξή τους· χαιρετίζει επίσης τη στήριξη του Συμβουλίου για σαφείς κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την κοινοποίηση και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών για τις οικείες πολιτικές εξαγωγής όπλων· χαιρετίζει τα βήματα που πραγματοποιήθηκαν προς την κατεύθυνση της ψηφιακής προσέγγισης με το ηλεκτρονικό σύστημα της ομάδας «Εξαγωγές συμβατικών όπλων» (COARM) και ενθαρρύνει την περαιτέρω επέκτασή του·

Η αυξανόμενη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών στην παραγωγή όπλων

27.  σημειώνει ότι, από τη στιγμή που εγκρίθηκε η νομικά δεσμευτική κοινή θέση το 2008, τα κράτη μέλη ενίσχυσαν την παρακολούθηση των εξαγωγών τους σε όπλα· σημειώνει επίσης ότι όλο και περισσότερα οπλικά συστήματα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη αποτελούνται από εξαρτήματα που παράγονται σε διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ και προϋποθέτουν διμερή ή πολυμερή συνεργασία για τεχνολογικούς, βιομηχανικούς και πολιτικούς λόγους· υπογραμμίζει τον θετικό ρόλο αυτού του είδους της συνεργασίας για την προώθηση της οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και τρίτων χωρών·

28.  τονίζει ότι η φιλοδοξία να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού αμυντικού τομέα δεν πρέπει να υπονομεύει την εφαρμογή των οκτώ κριτηρίων της κοινής θέσης, δεδομένου ότι υπερισχύουν τυχόν οικονομικών, κοινωνικών, εμπορικών ή βιομηχανικών συμφερόντων των κρατών μελών·

29.  σημειώνει ότι έχει αυξηθεί η μεταφορά γνώσεων και τεχνολογίας, γεγονός που επιτρέπει σε τρίτες χώρες να αναλαμβάνουν την αδειοδοτημένη παραγωγή ευρωπαϊκής στρατιωτικής τεχνολογίας· πιστεύει ότι αυτή η διαδικασία δεν θα πρέπει να περιορίζει την ικανότητα της ΕΕ να ελέγχει την παραγωγή όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού, και ότι, απεναντίας, θα πρέπει να ενθαρρύνει την εναρμόνιση των προτύπων δημόσιας εποπτείας και διαφάνειας όσον αφορά την αμυντική παραγωγή και να επιταχύνει τη δημιουργία διεθνώς αναγνωρισμένων και σεβαστών κανόνων για την παραγωγή και την εξαγωγή όπλων·

30.  επισημαίνει ότι ένας αυξανόμενος αριθμός εξαρτημάτων των οπλικών συστημάτων είναι μη στρατιωτικής προέλευσης ή διπλής χρήσης· θεωρεί συνεπώς ότι είναι αναγκαίο να θεσπιστεί ένα συνεκτικό σύστημα ελέγχου των μεταφορών αυτών των εξαρτημάτων μεταξύ όλων των κρατών μελών·

31.  σημειώνει ότι τα κράτη μέλη δεν έχουν σχεδιάσει μια κοινή πολιτική που να ρυθμίζει τη μεταφορά εξαρτημάτων όπλων σε άλλα κράτη μέλη και να διασφαλίζει ότι κάθε εξαγωγή από το κράτος μέλος συναρμολόγησης σε τρίτες χώρες συνάδει με την πολιτική εξαγωγών του κράτους μέλους που παρέχει τα εξαρτήματα· σημειώνει ότι ορισμένα από τα κράτη μέλη συνεχίζουν να θεωρούν ότι οι μεταφορές όπλων και αμυντικών προϊόντων εντός της ΕΕ είναι όμοιες με τις εξαγωγικές επιχειρήσεις σε τρίτες χώρες· θεωρεί ότι η πτυχή αυτή αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση στο πλαίσιο των αυξανόμενων αποκλίσεων μεταξύ των πρακτικών αδειοδότησης σε όλη την ΕΕ· παρατηρεί ότι η οδηγία 2009/43/ΕΚ σχετικά με τις ενδοκοινοτικές μεταφορές, με την τρέχουσα μορφή της, δεν έχει σχεδιαστεί για να επιτύχει τα υψηλότερα κοινά πρότυπα για τις εξαγωγές σε τρίτες χώρες διευκολύνοντας παράλληλα τις μεταφορές στην ευρωπαϊκή αγορά εξοπλισμών·

32.  σημειώνει ότι μια πρώτη απόπειρα ρύθμισης των μεταφορών εντός της Ευρώπης ήταν η συμφωνία Schmidt-Debré μεταξύ της Γαλλίας και της Γερμανίας για την εναρμόνιση με τον κανόνα de minimis· σημειώνει, στο πλαίσιο αυτό, τη γαλλογερμανική συμφωνία για τους ελέγχους των εξαγωγών στον τομέα της άμυνας·

33.  παρατηρεί ότι οι πολιτικές κάθε κράτους μέλους όσον αφορά τις εξαγωγές όπλων ενδέχεται να εμποδίσουν έργα συνεργασίας· παρατηρεί ότι η απόκλιση αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε διμερείς και ειδικές συμφωνίες για οπλικά συστήματα, οι οποίες, σε ορισμένες περιπτώσεις, επιτρέπουν τις εξαγωγές σε τρίτες χώρες επί τη βάσει των λιγότερο περιοριστικών προτύπων, αντί σε μια κοινή προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ· υπενθυμίζει ότι σκοπός της κοινής θέσης του Συμβουλίου για τις εξαγωγές όπλων ήταν και είναι η πρόληψη τέτοιων αποκλίσεων και η χάραξη μιας συνεκτικής κοινής πολιτικής για τις εξαγωγές όπλων· σημειώνει ότι οι αποκλίσεις στις πολιτικές εξαγωγών συνδέονται με τις δυσκολίες συνεργασίας εντός της ΕΕ, ότι συνεχίζεται ο κατακερματισμός της εσωτερικής αγοράς αμυντικών προϊόντων και ότι παρατηρούνται βιομηχανικές επικαλύψεις· ζητεί, συνεπώς, από την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη να διαθέσουν επαρκή χρηματοδότηση, ώστε να καταστεί δυνατή η μείωση του κατακερματισμού της αγοράς και η βιομηχανική ενοποίηση, και παράλληλα να εξασφαλιστεί ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα διαθέτουν τις αναγκαίες στρατιωτικές δυνατότητες· καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή της οδηγίας 2009/81/ΕΚ και της οδηγίας 2009/43/ΕΚ, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων επιβολής όσον αφορά τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων·

34.  σημειώνει ότι η διμερής συνεργασία σε βιομηχανικά σχέδια άμυνας μεταξύ των κρατών μελών οδηγεί σε συμφωνίες για τον έλεγχο των εξαγωγών που μπορούν να χρησιμεύσουν ως βάση για την ΕΕ συνολικά·

35.  τονίζει ότι οι διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες θα πρέπει να ανοίξουν τον δρόμο για τη βελτίωση της σύγκλισης και της εναρμόνισης των πολιτικών για τις εξαγωγές σε επίπεδο ΕΕ, διότι η έλλειψη σύγκλισης και διαφάνειας ως προς τις αποφάσεις που αφορούν εξαγωγές σε τρίτες χώρες ενδέχεται να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ικανότητα της ΕΕ να τηρεί ενιαία στάση και να ασκεί επιρροή στη διεθνή σκηνή σε θέματα προαγωγής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του διεθνούς δικαίου και της περιφερειακής ειρήνης και σταθερότητας· σημειώνει τις ανησυχίες ότι η απόκλιση αυτή θα μπορούσε να προκαλέσει στρεβλώσεις στην αγορά και να δυσχεράνει τον βιομηχανικό στρατηγικό σχεδιασμό, τις οικονομίες κλίμακας και τον ανταγωνισμό επί ίσοις όροις·

Η αυξανόμενη σημασία του ενωσιακού επιπέδου στην παραγωγή όπλων

36.  τονίζει ότι η ανάπτυξη κατάλληλου εξοπλισμού αποτελεί σημαντικό μέσο ενίσχυσης της βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης του ευρωπαϊκού τομέα της άμυνας· σημειώνει ότι οι πρωτοβουλίες της ΕΕ όπως η προπαρασκευαστική ενέργεια για την έρευνα στον τομέα της άμυνας (PADR), το ευρωπαϊκό πρόγραμμα βιομηχανικής ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας (EDIDP) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF), καθώς και η μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία (PESCO), η συντονισμένη ετήσια επανεξέταση στον τομέα της άμυνας (CARD) και ο ευρωπαϊκός μηχανισμός για την ειρήνη (EPF), νομοθετικά κείμενα όπως οι οδηγίες του 2009 για τις ενδοκοινοτικές μεταφορές και για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας, και η δημιουργία διοικητικών δομών όπως η Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας και Διαστήματος (ΓΔ DEFIS) της Επιτροπής, συμβάλλουν στην ενίσχυση της συνεργασίας που αποσκοπεί στην παραγωγή όπλων και την ανάπτυξη ικανοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο· πιστεύει ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης θα πρέπει να συνοδευτεί από στενότερη συνεργασία και σύγκλιση στον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της ΚΕΠΠΑ και της ΚΠΑΑ ειδικότερα·

37.  καλεί τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τη σημερινή ελλιπή αποδοτικότητα των αμυντικών δαπανών λόγω αλληλεπικάλυψης, κατακερματισμού και έλλειψης διαλειτουργικότητας, και να θέσουν ως στόχο να καταστεί η ΕΕ ένας πάροχος ασφάλειας, μέσω, μεταξύ άλλων, του καλύτερου ελέγχου των εξαγωγών όπλων·

38.  επισημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν εκφράσει την πρόθεση να αναπτύξουν από κοινού κύρια οπλικά συστήματα, όπως άρματα μάχης, μαχητικά αεροσκάφη και οπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη·

39.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι η προσωρινή διοργανική συμφωνία σχετικά με τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να αξιολογεί το κατά πόσον η μεταβίβαση της ιδιοκτησίας ή η χορήγηση αποκλειστικής άδειας στρατιωτικής τεχνολογίας που έχει συγχρηματοδοτηθεί από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας συγκρούεται με τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ και των κρατών μελών της και με τους στόχους του Ταμείου, όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 3 της πρότασης κανονισμού· σημειώνει ότι η νέα αυτή νομοθετική πράξη θεσπίζει, μεταξύ άλλων, καθήκον μη στρατιωτικής εποπτείας για την Επιτροπή όσον αφορά συγκεκριμένη κατηγορία εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας σε τρίτες χώρες, ενισχύοντας έτσι ακόμα περισσότερο τη διαφάνεια και ελαχιστοποιώντας τον κίνδυνο κατάχρησης των κονδυλίων της ΕΕ, χωρίς ωστόσο να θίγεται η αρμοδιότητα των αρχών ελέγχου των όπλων των κρατών μελών να χορηγούν τις άδειες εξαγωγής·

40.  σημειώνει ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι, βάσει των διεθνών δεσμεύσεών τους, παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τα εθνικά τους συστήματα ελέγχου και τις οικείες μεταφορές όπλων· σημειώνει ότι, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (EPF), τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) έχουν τη δυνατότητα να εξοπλίζουν στρατιωτικά τρίτες χώρες, πρόβλεψη που θα απαιτήσει παρακολούθηση σε επίπεδο ΕΕ· τονίζει ότι, στο πλαίσιο του EPF, ένα νέο μέσο σε επίπεδο ΕΕ θα πραγματοποιούσε δυνητικά κοινή αξιολόγηση κινδύνου πριν από οποιαδήποτε απόφαση μεταφοράς όπλων και πυρομαχικών σε τρίτες χώρες στο πλαίσιο του πυλώνα ανάπτυξης στρατιωτικών δυνατοτήτων του EPF, θα αξιολογούσε τα επιμέρους μέτρα με βάση τα οκτώ κριτήρια της κοινής θέσης και θα καθόριζε εγγυήσεις και πιθανές κυρώσεις όσον αφορά τον τελικό χρήστη·

41.  καλεί την Επιτροπή να κρατά δεόντως ενήμερο το Κοινοβούλιο σχετικά με τη χρήση κονδυλίων της ΕΕ για όλα τα σχέδια έρευνας και ανάπτυξης που συνδέονται με την κατασκευή μη επανδρωμένων αεροσκαφών· καλεί τον ΑΠ/ΥΕ να απαγορεύσει την ανάπτυξη, την παραγωγή και τη χρήση πλήρως αυτόνομων όπλων που καθιστούν δυνατή την πραγματοποίηση επιθέσεων χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση·

42.  επισημαίνει ότι η έρευνα και ανάπτυξη όπλων και αμυντικού εξοπλισμού είναι σημαντική προκειμένου τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν μέσα για την υπεράσπισή τους και οι αμυντικές βιομηχανίες να επιτυγχάνουν τεχνολογική πρόοδο·

Εφαρμογή της κοινής θέσης υπό το φως της αυξανόμενης σημασίας του ενωσιακού επιπέδου στην παραγωγή όπλων

43.  σημειώνει την έλλειψη σύγκλισης μεταξύ των εθνικών πολιτικών και διαδικασιών λήψης αποφάσεων για τις εξαγωγές όπλων στο πλαίσιο της αυξανόμενης σημασίας του ενωσιακού επιπέδου στην παραγωγή όπλων και των δεδηλωμένων φιλοδοξιών και σχεδίων περαιτέρω ανάπτυξής της· σημειώνει ότι η έλλειψη σύγκλισης των εθνικών εξαγωγών όπλων ενέχει τον κίνδυνο δημιουργίας πρόσθετων στρεβλώσεων της αγοράς και συναφών εμποδίων στον στρατηγικό σχεδιασμό των οικείων επιχειρήσεων και των ενόπλων δυνάμεων, και θα απαιτήσει τη σταδιακή σύγκλιση των εθνικών πολιτικών και διαδικασιών λήψης αποφάσεων για τις εξαγωγές όπλων· υπενθυμίζει ότι είναι σημαντική η συμμετοχή των κρατών μελών σε μια τέτοια διαδικασία· εκφράζει τη λύπη του για τις τρέχουσες αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών πολιτικών και διαδικασιών λήψης αποφάσεων των κρατών μελών για τις εξαγωγές όπλων· καλεί το Συμβούλιο να συνεχίσει τις προσπάθειές του υπέρ της σύγκλισης των εθνικών πολιτικών και διαδικασιών λήψης αποφάσεων για τις εξαγωγές όπλων·

44.  προτείνει να παρατίθενται χωριστά οι εξαγωγές προϊόντων που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα βιομηχανικής ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας (EDIDP) και/ή από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF) στα δεδομένα που υποβάλλονται στην COARM, προκειμένου να εξασφαλιστούν η στενή παρακολούθηση των προϊόντων που έχουν χρηματοδοτηθεί από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και η αυστηρή εφαρμογή των κριτηρίων της κοινής θέσης στα προϊόντα που χρηματοδοτούνται από το EDIDP και το EDF·

45.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας της ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ· πιστεύει ότι η αυξανόμενη σημασία του ενωσιακού επιπέδου σε ό,τι αφορά την παραγωγή όπλων πρέπει να συμβαδίζει με την ενίσχυση της διαφάνειας· θεωρεί ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης στο θέμα αυτό, ιδίως όσον αφορά την ποιότητα και την ομοιομορφία των δεδομένων που υποβάλλουν τα κράτη μέλη· είναι της γνώμης ότι ο καθορισμός μιας «ευρωπαϊκής πολιτικής δυνατοτήτων και εξοπλισμών», όπως προβλέπεται στο άρθρο 42 παράγραφος 3 ΣΕΕ, πρέπει να συνάδει με την κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ· πιστεύει ότι η αυξημένη σύγκλιση των κοινών κανόνων και των προτύπων διαφάνειας για τις εξαγωγές όπλων και την τεχνολογία προωθεί την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και των τρίτων χωρών-εταίρων· χαιρετίζει τις προσπάθειες της COARM, ιδίως τις οδηγίες χρήσης για την εφαρμογή της κοινής θέσης από τα κράτη μέλη ως προς τη συνεργασία, τον συντονισμό και τη σύγκλιση· επισημαίνει ότι το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών της COARM και οι οδηγίες χρήσης για την εφαρμογή της κοινής θέσης αποτελούν χρήσιμα καθημερινά εργαλεία για τις αρχές ελέγχου· υπογραμμίζει τις προσπάθειες των κρατών μελών να στηρίξουν τις εργασίες της COARM με σκοπό την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών· συνιστά στην COARM:

   α) να προσθέσει τις ακόλουθες πρόσθετες κατηγορίες σε ένα αναθεωρημένο υπόδειγμα υποβολής στοιχείων, σύμφωνα με διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα, προκειμένου να εφαρμοστούν τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Σεπτεμβρίου του 2019: το ακριβές είδος του όπλου και την εξαγόμενη ποσότητα, την κατηγορία των πυρομαχικών, το μέγεθος της παρτίδας και τον συγκεκριμένο τελικό χρήστη, τις ανακληθείσες άδειες, την αξία και τη διάρκεια των συμβάσεων που αφορούν υπηρεσίες μετά την παράδοση, όπως κατάρτιση και συντήρηση· να εναρμονίσει τον ενωσιακό ορισμό των μικρών όπλων με τον ευρύτερο ορισμό του ΟΗΕ·
   β) να αναπτύξει ορισμούς, αναγνωρισμένους σε ενωσιακό και διεθνές επίπεδο, όπως η «αξία των αδειών» και οι «πραγματικές εξαγωγές», ώστε να διευκολύνεται η σύγκριση των δεδομένων μεταξύ των κρατών μελών·

46.  επικροτεί την απόφαση να μετατραπεί η ετήσια έκθεση σε μια διαδραστική και αξιόπιστη διαδικτυακή βάση δεδομένων με δυνατότητα αναζήτησης, και αναμένει να είναι έτοιμη προς χρήση πριν από τη δημοσίευση των στοιχείων για τις εξαγωγές για το 2019· καλεί την ΕΥΕΔ να ενημερώσει το Κοινοβούλιο σχετικά με την ακριβή ημερομηνία έναρξης λειτουργίας της βάσης δεδομένων στο διαδίκτυο· παροτρύνει την COARM να εφαρμόσει μια λύση που θα είναι φιλική προς τον χρήση και εύκολα προσβάσιμη από τους Ευρωπαίους πολίτες και την κοινωνία των πολιτών, και θα επιτρέπει την εξαγωγή δεδομένων σε ασφαλή και δομημένο μορφότυπο·

47.  καλεί την COARM να συνεχίσει τις προσπάθειες δημιουργίας ενός χώρου γνωστοποίησης και ανταλλαγής, όπου τα κράτη μέλη θα μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τις πολιτικές εξαγωγών σε τρίτες χώρες και σχετικά με τις οικείες αποφάσεις απόρριψης αιτήσεων για τις απαραίτητες άδειες· καλεί επίσης την COARM, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 7 της κοινής θέσης, να καταβάλει προσπάθειες για τη βελτίωση της ανταλλαγής σχετικών πληροφοριών, «περιλαμβανομένων των πληροφοριών που αφορούν τις γνωστοποιήσεις άρνησης και τις πολιτικές εξαγωγών όπλων» και άλλων μέτρων «για την περαιτέρω αύξηση της σύγκλισης»· προτείνει, για τον σκοπό αυτόν, να πραγματοποιείται ανταλλαγή εθνικών αξιολογήσεων και να καταβληθούν προσπάθειες προς μια κοινή αξιολόγηση σε επίπεδο ΕΕ των καταστάσεων των χωρών ή των δυνητικών αποδεκτών εξαγωγών, με γνώμονα τις αρχές και τα κριτήρια της κοινής θέσης στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ και σε διαβούλευση με εξωτερικούς ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένου του Κοινοβουλίου· ζητεί να επικαιροποιείται τακτικά o κατάλογος των τρίτων χωρών οι οποίες πληρούν τα κριτήρια που προβλέπονται στην κοινή θέση·

48.  πιστεύει ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να προτείνουν αξιολογήσεις από ομοτίμους, προκειμένου να ενθαρρύνουν τις εθνικές αρχές να ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές σχετικά με τη συλλογή και την επεξεργασία δεδομένων, να προωθήσουν την καλύτερη κατανόηση των διαφορετικών εθνικών προσεγγίσεων, να προσδιορίσουν τις διαφορές όσον αφορά την ερμηνεία των οκτώ κριτηρίων και να συζητήσουν τρόπους και μέσα βελτίωσης της εναρμόνισης, της συνοχής και της σύγκλισης μεταξύ των κρατών μελών·

49.  πιστεύει ακράδαντα ότι μια περισσότερο συνεκτική εφαρμογή της κοινής θέσης της ΕΕ είναι απαραίτητη για την αξιοπιστία της ΕΕ ως παγκόσμιου παράγοντα που βασίζεται σε αξίες, και ότι ένα πολύ υψηλότερο επίπεδο σύγκλισης όσον αφορά την πλήρη εφαρμογή των κριτηρίων θα διασφαλίσει πιο αποτελεσματικά την τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου από όλα τα μέρη που συμμετέχουν στο εμπόριο όπλων, θα συμβάλει στην προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας, και θα ενισχύσει τα στρατηγικά συμφέροντα ασφάλειας της ΕΕ και τη στρατηγική αυτονομία της· πιστεύει ότι αυτό θα ενισχύσει την εφαρμογή της ΚΕΠΠΑ·

50.  θεωρεί ότι δεν θα πρέπει να χορηγούνται πλέον άδειες παραγωγής σε τρίτες χώρες, εάν αυτό θα μπορούσε να καθιστά δυνατή την παράκαμψη των οκτώ κριτηρίων της κοινής θέσης ή άλλων οδηγιών της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων·

51.  τονίζει ότι οι αποτελεσματικοί έλεγχοι όσον αφορά την τελική χρήση οδηγούν σε πιο υπεύθυνη πολιτική εξαγωγών και μπορούν να μειώσουν ειδικότερα τον κίνδυνο εκτροπής· εκφράζει, στο πλαίσιο αυτό, την ικανοποίησή του για το έργο iTrace, που χρηματοδοτείται από την ΕΕ, στηρίζει τη συνέχισή του, και συνιστά να χρησιμοποιηθεί παρόμοιο εργαλείο για τον εντοπισμό των νόμιμων εξαγωγών όπλων από τα κράτη μέλη της ΕΕ σε τρίτες χώρες· καλεί το Συμβούλιο, τα κράτη μέλη και την ΕΥΕΔ να καταρτίσουν ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα κατάρτισης και δημιουργίας ικανοτήτων για τους υπαλλήλους των κρατών μελών και της ΕΕ σχετικά με τους ελέγχους των εξαγωγών όπλων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη της αμοιβαίας κατανόησης των οκτώ κριτηρίων, στις κοινές αξιολογήσεις κινδύνου, στον καθορισμό εγγυήσεων και στην επαλήθευση πριν από και μετά την αδειοδότηση· ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να λάβουν μέτρα για να εξασφαλίσουν καλύτερη συμμόρφωση με τις κανονιστικές τους διατάξεις σχετικά με την τελική χρήση, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής ελέγχων μετά την αποστολή· τονίζει την ανάγκη για επαρκή χρηματοδότηση από την ΕΕ, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι διατίθενται επαρκείς ανθρώπινοι πόροι σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, καθώς και στις αντιπροσωπείες και τις πρεσβείες στις χώρες εισαγωγής, για τους σκοπούς της διενέργειας βιώσιμων αξιολογήσεων κινδύνου, ελέγχων όσον αφορά την τελική χρήση και επαληθεύσεων μετά την αποστολή· καλεί την ΕΥΕΔ και την COARM να αναφέρουν στο iTrace κάθε διαπιστωμένη εκτροπή αγαθών ενωσιακής προέλευσης, στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης·

52.  θεωρεί ότι η αυξανόμενη σημασία του ενωσιακού επιπέδου σε ό,τι αφορά την παραγωγή όπλων, τα πρόσφατα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τη σύγκλιση των εξαγωγών όπλων και η θέσπιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη (EPF) θα πρέπει να συμπληρωθούν από έναν μηχανισμό παρακολούθησης και ελέγχου σε επίπεδο ΕΕ για την αυστηρή συμμόρφωση με τα οκτώ κριτήρια· υπενθυμίζει τον προσδιορισμό «ευρωπαϊκής πολιτικής δυνατοτήτων και εξοπλισμών», όπως προβλέπεται στο άρθρο 42 παράγραφος 3 ΣΕΕ· πιστεύει ότι η «συγκέντρωση και κοινή χρήση» και η μεγαλύτερη συνεργασία στην πολιτική εξοπλισμών και την πολιτική προμηθειών μπορούν να επιτευχθούν μόνο εάν εφαρμοστούν αυστηροί έλεγχοι των εξαγωγών, ρυθμίσεις για την αμοιβαία πληροφόρηση και τακτικός κοινοβουλευτικός έλεγχος, και εάν μπορούν να επιβάλλονται ισχυροί μηχανισμοί κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τους κοινούς κανόνες όσον αφορά έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ· απαιτεί επίσης να μπορεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, παράλληλα με τα εθνικά κοινοβούλια, να εγγυάται τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ και του προϋπολογισμού της·

53.  καλεί την COARM να εξετάσει το ζήτημα της διαφάνειας στις εξαγωγές όπλων, παράλληλα με το ζήτημα της διαφάνειας στη χορήγηση αδειών για την εξαγωγή ειδών διπλής χρήσης, και να εξετάσει το ενδεχόμενο επιδίωξης κοινών προσεγγίσεων όσον αφορά τη διαφάνεια και στους δύο μηχανισμούς· πιστεύει ότι ο αυξανόμενος έλεγχος του εμπορίου ειδών διπλής χρήσης από την Επιτροπή στο πλαίσιο της εφαρμογής ενός αναθεωρημένου κανονισμού της ΕΕ για τα είδη διπλής χρήσης θα πρέπει να εξισορροπηθεί με αυξημένη συμμετοχή και εποπτεία από πλευράς του Κοινοβουλίου, προκειμένου να εξασφαλίζεται η λογοδοσία·

54.  τονίζει τη δυσμενή επίδραση που μπορούν να έχουν οι ανεξέλεγκτες εξαγωγές τεχνολογιών κυβερνοεπιτήρησης από εταιρείες της ΕΕ στην ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών της ΕΕ και στα ανθρώπινα δικαιώματα· εκφράζει την ανησυχία του για τη διαρκώς αυξανόμενη χρήση ορισμένων τεχνολογιών κυβερνοεπιτήρησης διπλής χρήσης κατά πολιτικών, ακτιβιστών και δημοσιογράφων· καταδικάζει απερίφραστα το γεγονός ότι όλο και περισσότεροι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αντιμετωπίζουν ψηφιακές απειλές, συμπεριλαμβανομένης της αποκάλυψης των δεδομένων τους, μέσω της κατάσχεσης εξοπλισμού, της τηλεπιτήρησης και των διαρροών δεδομένων· τονίζει, εν προκειμένω, τη σημασία μιας ταχείας, αποτελεσματικής και ολοκληρωμένης επικαιροποίησης του κανονισμού της ΕΕ για τα είδη διπλής χρήσης· επαναλαμβάνει τη θέση του Κοινοβουλίου σχετικά με την αναδιατύπωση του κανονισμού για τα είδη διπλής χρήσης, που έχει ως στόχο την πρόληψη της εξαγωγής, πώλησης, επικαιροποίησης και συντήρησης εξοπλισμού κυβερνοασφάλειας ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης του διαδικτύου· χαιρετίζει, εν προκειμένω, τις συνεχιζόμενες προσπάθειες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, στο πλαίσιο των εν εξελίξει διοργανικών διαπραγματεύσεων, να επικαιροποιήσουν τη νομοθεσία της ΕΕ σχετικά με τον έλεγχο των εξαγωγών ειδών διπλής χρήσης·

55.  θεωρεί ότι οι τακτικές διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα εθνικά κοινοβούλια, τις αρχές ελέγχου των εξαγωγών όπλων, τις ενώσεις των συναφών βιομηχανικών κλάδων και την κοινωνία των πολιτών συμβάλλουν στην ύπαρξη πραγματικής διαφάνειας· καλεί τα εθνικά κοινοβούλια να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές σε θέματα υποβολής εκθέσεων και εποπτείας, προκειμένου να βελτιωθεί ο ελεγκτικός ρόλος όλων των εθνικών κοινοβουλίων στις αποφάσεις για τις εξαγωγές όπλων· καλεί την COARM να συνεχίσει τον διάλογο με την κοινωνία των πολιτών και τους συναφείς βιομηχανικούς κλάδους, καθώς και τις διαβουλεύσεις με το Κοινοβούλιο και τις αρχές ελέγχου των εξαγωγών όπλων· ενθαρρύνει την κοινωνία των πολιτών και την ακαδημαϊκή κοινότητα να εντείνουν τη συνεργασία και τον διάλογό τους με την COARM, και να ασκούν ανεξάρτητο έλεγχο των εξαγωγών αμυντικής τεχνολογίας και εξοπλισμού· καλεί τα κράτη μέλη και την ΕΥΕΔ να στηρίξουν τις δραστηριότητες αυτές, μεταξύ άλλων μέσω μεγαλύτερης χρηματοδότησης·

56.  τονίζει ότι είναι αναγκαίο, στο πνεύμα των συμπερασμάτων του Συμβουλίου της 16ης Σεπτεμβρίου 2019, να διενεργείται ουσιαστική κοινοβουλευτική εποπτεία, και να απαντά κάθε χρόνο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην ετήσια έκθεση της COARM με μια δική του έκθεση, ώστε να διασφαλίζεται ένας ελάχιστος βαθμός κοινοβουλευτικού ελέγχου·

57.  ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να βοηθήσουν τις τρίτες χώρες να δημιουργήσουν, να βελτιώσουν και να εφαρμόσουν συστήματα ελέγχου των όπλων σε συμμόρφωση με την κοινή θέση·

o
o   o

58.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

(1) ΕΕ L 239 της 17.9.2019, σ. 16.
(2) ΕΕ C 453 της 14.12.2018, σ. 1.
(3) ΕΕ C 437 της 30.12.2019, σ. 1.
(4) ΕΕ L 17 της 23.1.2018, σ. 40.
(5) ΕΕ L 139 της 30.5.2017, σ. 38.
(6) ΕΕ L 330 της 20.12.2019, σ. 53.
(7) ΕΕ C 85 της 13.3.2020, σ. 1.
(8) Συνθήκη για το Εμπόριο Όπλων, ΟΗΕ, 13-27217.
(9) ΕΕ L 146 της 10.6.2009, σ. 1.
(10) ΕΕ L 216 της 20.8.2009, σ. 76.
(11) ΕΕ L 134 της 29.5.2009, σ. 1.
(12) ΕΕ L 307 της 15.11.2016, σ. 1.
(13) ΕΕ L 200 της 7.8.2018, σ. 30.
(14) ΕΕ L 101 της 1.4.2020, σ. 4.
(15) ΕΕ L 30 της 31.1.2019, σ. 1.
(16) https://sustainabledevelopment.un.org/sdg16
(17) A/HRC/35/8.
(18) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0451.
(19) ΕΕ C 337 της 20.9.2018, σ. 63.
(20) ΕΕ C 399 της 24.11.2017, σ. 178.
(21) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2019)0330.
(22) ΕΕ C 35 της 31.1.2018, σ. 142.
(23) ΕΕ C 331 της 18.9.2018, σ. 146.
(24) ΕΕ C 356 της 4.10.2018, σ. 104.
(25) ΕΕ C 285 της 29.8.2017, σ. 110.
(26) Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών της Στοκχόλμης για την Ειρήνη (SIPRI), θεματολογικό δελτίο Μαρτίου 2020, με τίτλο «Trends in international arms transfers, 2019» (Τάσεις στις διεθνείς μεταφορές όπλων, 2019).
(27) https://www.sanctionsmap.eu/#/main?checked=
(28) Συμπέρασμα 11 των συμπερασμάτων του Συμβουλίου για την επανεξέταση της κοινής θέσης 2008/944/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 2008, για τον έλεγχο των εξαγωγών όπλων, όπως εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 12195/19, COARM 154, Βρυξέλλες, 16 Σεπτεμβρίου 2019.

Τελευταία ενημέρωση: 12 Ιανουαρίου 2021Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου