Innéacs 
 Ar ais 
 Ar aghaidh 
 Téacs iomlán 
Nós Imeachta : 2020/0102(COD)
Céimeanna an doiciméid sa chruinniú iomlánach
An doiciméad roghnaithe : A9-0196/2020

Téacsanna arna gcur síos :

A9-0196/2020

Díospóireachtaí :

PV 12/11/2020 - 5
CRE 12/11/2020 - 5
PV 09/03/2021 - 5
CRE 09/03/2021 - 5

Vótaí :

Téacsanna arna nglacadh :

P9_TA(2020)0304
P9_TA(2021)0069

Téacsanna atá glactha
PDF 348kWORD 137k
Dé hAoine, 13 Samhain 2020 - Brussels
Clár do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte don tréimhse 2021-2027 (“Clár EU4Health”) ***I
P9_TA(2020)0304A9-0196/2020

Leasuithe a ghlac Parlaimint na hEorpa an 13 Samhain 2020 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Clár a bhunú do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte don tréimhse 2021-2027 agus lena n‐aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 282/2014 (“Clár EU4Health”) (COM(2020)0405 – C9-0152/2020 – 2020/0102(COD))(1)

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún   Leasú
Leasú 1
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 1 a (nua)
(1a)  De réir Airteagal 8 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, beidh sé d'aidhm ag an Aontas éagothromaíochtaí idir fir agus mná a dhíchur agus comhionannas eatarthu a chur chun cinn, ag bunú phrionsabal an phríomhshruthaithe inscne.
Leasú 2
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 2
(2)  I gcomhréir le hAirteagail 9 agus 168 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus Airteagal 35 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (an Chairt), tá ardleibhéal cosanta le haghaidh shláinte an duine le háirithiú agus beartais agus gníomhaíochtaí uile an Aontais á sainiú agus á gcur chun feidhme.
(2)  I gcomhréir le hAirteagail 9, 114, 168, agus 191 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus Airteagal 35 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (an Chairt), tá ardleibhéal cosanta le haghaidh shláinte an duine le háirithiú agus beartais agus gníomhaíochtaí uile an Aontais á sainiú agus á gcur chun feidhme.
Leasú 3
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 3
(3)  Foráiltear le hAirteagal 168 de CFAE go bhfuil sé de dhualgas ar an Aontas beartais sláinte náisiúnta a chomhlánú agus tacú leo, comhar idir na Ballstáit a spreagadh agus comhordúchán idir a gcláir a chur chun cinn, ag urramú go hiomlán dó freagrachtaí na mBallstát as a mbeartais sláinte a shainiú agus as seirbhísí sláinte agus cúram sláinte a eagrú agus a sholáthar.
(3)  Foráiltear le hAirteagal 168 de CFAE go bhfuil sé de dhualgas ar an Aontas beartais sláinte náisiúnta a chomhlánú agus tacú leo, comhar idir na Ballstáit, go háirithe sna réigiúin teorann, a spreagadh agus comhordúchán idir a gcláir a chur chun cinn, ag urramú go hiomlán dó freagrachtaí gach Ballstáit as a mbeartas sláinte féin a shainiú agus as seirbhísí sláinte agus cúram sláinte a eagrú, a sholáthar agus a bhainistiú.
Leasú 4
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 5
(5)  An 11 Márta 2020, dhearbhaigh an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) gurbh é a bhí i ráig úrnua an choróinvíris (COVID-19). paindéim dhomhanda. Is í an phaindéim sin ba cúis le géarchéim sláinte dhomhanda nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe as ar eascair iarmhairtí socheacnamaíocha fíordhíobhálacha agus fulaingt an duine.
(5)  An 11 Márta 2020, rinne an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (WHO), mar gheall ar mhéadú easpónantúil cásanna, COVID-19 (an galar a d’eascair as an gcoróinvíreas nua SARS-CoV-2), agus an galar riospráide a ghabhann leis a dhearbhú mar ráig de phaindéim dhomhanda. Maidir le paindéim COVID-19 agus go sonrach na cásanna ó mheasartha go trom den ghalar a bhfuil gá acu le cúram míochaine idirmheánach agus dian, chuir siad córais sláinte éagsúla go dtí an brisphointe laistigh den Aontas agus lasmuigh de, agus ba iad ba chúis le géarchéim sláinte gan fasach ar fud an domhain le hiarmhairtí socheacnamaíocha troma agus fulaingt don duine, ag bualadh daoine go trom le riochtaí ainsealacha, iad ina gcúis le bás anabaí agus le riochtaí ainsealacha araon, agus is iad na daoine is leochailí, othair, mná, leanaí, cúramóirí agus daoine scothaosta is troime a buaileadh. Léiríonn déine na géarchéime freisin an tábhacht a bhaineann le gníomhaíocht an Aontais agus freagairt go leormhaith ar bhagairtí a thagann ó ghalair thógálacha, agus go ginearálta gníomhaíochtaí an Aontais a neartú chun beartais náisiúnta i réimse na sláinte poiblí a chomhlánú.
Leasú 5
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 5 a (nua)
(5a)  Is mná den chuid is mó iad na hoibrithe cúraim sláinte, a bhí bunriachtanach le linn ghéarchéim COVID-19, agus bhí siad neamhchosanta ar rioscaí sláinte níos mó le linn na géarchéime.
Leasú 6
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 5 b (nua)
(5b)  Ag cur san áireamh gur féidir éifeachtaí galair a bheith difriúil idir fir agus mná, mar is léir le COVID-19, a bhfuil ráta básmhaireachta níos airde aige i measc na bhfear, ba cheart leis an gClár go ndéanfaí staidéar ar na cúiseanna atá leis an iompar galar sin chun dul chun cinn a dhéanamh maidir le paiteolaíocht, cóireáil agus leighis.
Leasú 7
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 6
(6)  Cé gurb iad na Ballstáit atá freagrach as a mbeartais sláinte, táthar ag súil go ndéanfaidh siad an tsláinte phoiblí a chosaint de mheon na dlúthpháirtíochta Eorpaí8. Is léir ón taithí a fuarthas ó ghéarchéim leanúnach COVID-19 go bhfuil gá le gníomhaíocht dhaingean bhreise ar leibhéal an Aontais chun tacú leis an gcomhar agus leis an gcomhordú idir na Ballstáit chun feabhas a chur ar chosc agus ar rialú leathadh galar tromchúiseach daonna thar theorainneacha, chun bagairtí tromchúiseacha eile trasteorann ar an tsláinte a chomhrac agus chun sláinte agus folláine daoine san Aontas a chosaint.
(6)  Cé gurb iad na Ballstáit atá freagrach as a mbeartais sláinte, táthar ag súil go ndéanfaidh siad an tsláinte phoiblí a chosaint de mheon na dlúthpháirtíochta Eorpaí8. Is léir ón taithí a fuarthas ó ghéarchéim leanúnach COVID-19 go bhfuil gá le gníomhaíocht dhaingean bhreise ar leibhéal an Aontais chun tacú leis an gcomhar agus leis an gcomhordú idir na Ballstáit, go háirithe idir réigiúin teorann chomharsanacha, agus idir údaráis agus geallsealbhóirí ábhartha. Ba cheart leis an gcomhar go gcuirfí feabhas ar ullmhacht, cosc agus ar rialú leathadh ionfhabhtuithe agus galar tromchúiseach daonna thar theorainneacha, chun táirgí a fhorbairt agus a chur ar fáil chun galair a chosc agus a chóireáil, chun bagairtí tromchúiseacha eile trasteorann ar an tsláinte a chomhrac, agus chun sláinte agus folláine gach duine san Aontas a choimirciú agus a fheabhsú. Is í an ullmhacht an eochair chun athléimneacht i leith bagairtí sa todhchaí a fheabhsú, agus ba cheart do Bhallstáit, i bhfianaise a bhfreagrachta as cúram sláinte a sholáthar, tástálacha struis a dhéanamh ar a gcórais cúraim sláinte chun laigí a aithint agus a fhíorú go bhfuil siad ullmhaithe do ghéarchéim sláinte a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo.
__________________
__________________
8 Teachtaireacht chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig an mBanc Ceannais Eorpach, chuig an mBanc Eorpach Infheistíochta agus chuig an nGrúpa Euro maidir le freagairt eacnamaíoch chomhordaithe ar ráig COVID-19, COM(2020)0112 an 13.3.2020.
8 Teachtaireacht chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig an mBanc Ceannais Eorpach, chuig an mBanc Eorpach Infheistíochta agus chuig an nGrúpa Euro maidir le freagairt eacnamaíoch chomhordaithe ar ráig COVID-19, COM(2020)0112 an 13.3.2020.
Leasú 8
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 6 a (nua)
(6a)  Cé go bhfuil gníomhaíocht an Aontais teoranta i réimse na sláinte, ba cheart don Aontas straitéis chomhleanúnach sláinte poiblí a leanúint chun freagairt ar eipidéimí atá ann cheana agus aird á tabhairt ar shainiúlachtaí réigiúnacha agus náisiúnta agus a bheith in ann aghaidh a thabhairt ar réaltachtaí arb ábhar buartha iad agus bagairtí sláinte sa todhchaí, amhail paindéimí agus bagairtí trasteorann, lena n-áirítear frithsheasmhacht fhrithmhiocróbach, sláinte an chomhshaoil agus tionchair an athraithe aeráide ar an tsláinte. Ba cheart don Aontas tacú leis na Ballstáit éagothromaíochtaí sláinte a laghdú agus clúdach sláinte uilíoch a bhaint amach, lena n-áirítear seirbhísí sláinte gnéis agus atáirgthe a sholáthar, aghaidh a thabhairt ar ionfhabhtuithe a bhaineann le cúram sláinte, aghaidh a thabhairt ar dhúshláin grúpaí leochaileacha, mar shampla leanaí, cúram naíonán agus máthartha, daonra atá ag dul in aois, galair ainsealacha, agus galair a chosc, chun stíl mhaireachtála shláintiúil a chur chun cinn, seirbhísí coiscthe a chur chun cinn agus a gcórais sláinte a ullmhú do theicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn d’fhonn leas iomlán a bhaint as an réabhlóid dhigiteach agus sineirgí á lorg acu le cláir ábhartha eile an Aontais amhail Fís Eorpach, an Eoraip Dhigiteach, clár na Saoráide um Chónascadh na hEorpa nó Clár Spáis an Aontais.
Leasú 9
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 7
(7)  Is iomchuí, mar sin, Clár nua a bhunú do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte, clár ar a dtabharfar Clár EU4Health (“an Clár”) don tréimhse 2021-2027. I gcomhréir le cuspóirí ghníomhaíocht an Aontais agus lena inniúlachtaí i réimse na sláinte poiblí, ba cheart don Chlár béim a leagan ar ghníomhaíochtaí a bhfuil buntáistí agus gnóthachain éifeachtúlachta iontu a eascróidh as comhoibriú agus comhar ar leibhéal an Aontais agus ar ghníomhaíochtaí a bhfuil tionchar acu ar an margadh inmheánach.
(7)  Is iomchuí, mar sin, Clár nua a bhunú do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte poiblí, clár ar a dtabharfar Clár EU4Health (“an Clár”) don tréimhse 2021-2027. I gcomhréir le cuspóirí ghníomhaíocht an Aontais agus lena inniúlachtaí i réimse na sláinte poiblí, ba cheart don Chlár béim a leagan ar ghníomhaíochtaí a bhfuil buntáistí agus gnóthachain éifeachtúlachta iontu a eascróidh as comhoibriú ar leibhéal an Aontais agus as comhar trasteorann ar an leibhéal réigiúnach agus as gníomhaíochtaí a bhfuil tionchar acu ar an margadh inmheánach. Teastaíonn cur chuige iomlánaíoch chun torthaí sláinte a fheabhsú, agus ba cheart do lucht déanta beartas AE a áirithiú go gcuirtear prionsabal na ‘gcúrsaí sláinte a chuimsiú i ngach réimse beartais’ i bhfeidhm i ngach ceapadh beartas.
Leasú 10
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 10
(10)  Mar gheall ar a thromchúisí atá na bagairtí trasteorann ar an tsláinte, ba cheart don Chlár tacú le bearta comhordaithe sláinte poiblí ar leibhéal an Aontais chun aghaidh a thabhairt ar ghnéithe éagsúla de bhagairtí den sórt sin. D’fhonn cur leis an gcumas san Aontas chun ullmhú do ghéarchéim sláinte, freagairt di agus í a bhainistiú, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, tacaíocht a sholáthar do na gníomhaíochtaí arna ndéanamh faoi chuimsiú na sásraí agus na struchtúr a bhunaítear faoi Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus do shásraí agus do struchtúir ábhartha eile a bhunaítear ar leibhéal an Aontais. D’fhéadfaí a bheith san áireamh leis sin freisin soláthairtí riachtanacha leighis a stoc-charnadh go straitéiseach nó acmhainní a fhorbairt chun freagairt ar ghéarchéimeanna, bearta coisctheacha a bhaineann le vacsaíniú agus imdhíonadh, cláir neartaithe faireachais. Sa chomhthéacs sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, cumas na ngníomhaithe ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil, chun cabhrú le cosc, ullmhacht, faireachas, bainistiú agus acmhainn freagartha na ngníomhaithe sin i dtaca le géarchéim shláinte, lena n-áirítear pleanáil theagmhasach agus cleachtaí ullmhachta, i gcomhréir leis an gcur chuige “Aon Sláinte Amháin”. Ba cheart, trína bhíthin, éascaíocht a dhéanamh do chreat trasghearrthach comhtháite cumarsáide maidir le riosca a chur i bhfeidhm i ngach céim de ghéarchéim sláinte — cosc, ullmhacht agus freagairt.
(10)  Mar gheall ar a thromchúisí atá na bagairtí trasteorann ar an tsláinte, ba cheart don Chlár tacú le bearta comhordaithe sláinte poiblí ar leibhéal an Aontais, agus idir réigiúin chomharsanacha chun aghaidh a thabhairt ar ghnéithe éagsúla de bhagairtí den sórt sin. D’fhonn cur leis an gcumas san Aontas chun ullmhú d’aon ghéarchéimeanna sláinte a bheidh ann amach anseo, freagairt orthu agus iad a bhainistiú, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, tacaíocht a sholáthar do na gníomhaíochtaí arna ndéanamh faoi chuimsiú na sásraí agus na struchtúr a bhunaítear faoi Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle10 agus do shásraí agus do struchtúir ábhartha eile a bhunaítear ar leibhéal an Aontais. D’fhéadfaí a bheith san áireamh leis fothú acmhainneachta chun freagairt ar ghéarchéimeanna, bearta coisctheacha a bhaineann le vacsaíniú agus imdhíonadh, cláir faireachais neartaithe, faisnéis sláinte, agus ardáin chun na cleachtais is fearr a roinnt. Sa chomhthéacs sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, cumas na ngníomhaithe ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil, chun cabhrú le cosc, ullmhacht, faireachas, bainistiú agus acmhainn freagartha na ngníomhaithe sin i dtaca le géarchéim shláinte, lena n-áirítear pleanáil theagmhasach agus cleachtaí ullmhachta, i gcomhréir leis na cuir chuige “Aon Sláinte Amháin” agus “cúrsaí sláinte a chuimsiú i ngach réimse beartais”. Ba cheart, trína bhíthin, éascaíocht a dhéanamh do chreat trasghearrthach comhtháite cumarsáide maidir le riosca a chur i bhfeidhm i ngach céim de ghéarchéim sláinte — cosc, ullmhacht agus freagairt.
__________________
__________________
10 Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 2013 maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 2119/98/CE (IO L 293, 5.11.2013, lch. 1).
10 Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 2013 maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 2119/98/CE (IO L 293, 5.11.2013, lch. 1).
Leasú 11
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 11
(11)  Ós rud é gur féidir le measúnú ar theicneolaíocht sláinte éigeandála agus le trialacha cliniciúla rannchuidiú le forbairt ghasta frithbheart leighis le linn géarchéim sláinte, ba cheart tacaíocht a sholáthar trí bhíthin an Chláir chun gníomhaíochtaí den sórt sin a éascú. Ghlac an Coimisiún togra11 maidir le Measúnú ar Theicneolaíocht Sláinte (HTA) chun tacú leis an gcomhar maidir le measúnú ar theicneolaíocht sláinte ar leibhéal an Aontais.
(11)  I gcomhthéacs géarchéimeanna sláinte poiblí, is féidir le measúnuithe ar theicneolaíocht sláinte (HTA), agus trialacha cliniciúla cur le forbairt thapa, sainaithint agus infhaighteacht frithbheart leighis. Ghlac an Coimisiún togra11 maidir le Measúnú ar Theicneolaíocht Sláinte (HTA) chun tacú leis an gcomhar maidir le measúnú ar theicneolaíocht sláinte ar leibhéal an Aontais. Ba cheart leis an gClár go soláthrófaí tacaíocht chun na gníomhaíochtaí sin a éascú.
__________________
__________________
11 Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le measúnú ar theicneolaíocht sláinte agus lena leasaítear Treoir 2011/24/AE, COM(2018)0051 an 31.01.20118.
11 Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le measúnú ar theicneolaíocht sláinte agus lena leasaítear Treoir 2011/24/AE, COM(2018)0051 an 31.01.20118.
Leasú 12
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 12
(12)  D’fhonn daoine atá i staideanna leochaileacha a chosaint, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil meabhairghalair agus galair ainsealacha orthu, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, gníomhaíochtaí a chur chun cinn freisin lena dtabharfar aghaidh ar thionchair chomhthaobhacha na géarchéime sláinte ar dhaoine ar de ghrúpaí leochaileacha den sórt sin iad.
(12)  D’fhonn daoine atá i staideanna leochaileacha a chosaint, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil meabhairghalair orthu, atá ag maireachtáil le galair theagmhálacha nó neamhtheagmhálacha nó is mó atá thíos leo agus galair ainsealacha orthu, amhail otracht, ailse, diaibéiteas, galar cardashoithíoch agus neamhoird néareolaíocha, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, gníomhaíochtaí a chur chun cinn freisin lena dtabharfar aghaidh ar thionchair chomhthaobhacha na géarchéime sláinte ar dhaoine ar de ghrúpaí leochaileacha den sórt sin iad. D’fhonn ardchaighdeáin leanúnacha seirbhísí cúraim sláinte riachtanacha, lena n-áirítear cosc, a ráthú, ba cheart don Chlár, go háirithe in amanna géarchéime agus paindéime, aistriú go teilileigheas inrochtana agus inacmhainne, cógais a thabhairt sa bhaile agus pleananna coisctheacha agus féinchúraim spreagadh, a gcás inar féidir agus inarb iomchuí, agus ag an am céanna a áirithiú go gcuirtear rochtain ar sheirbhísí cúraim sláinte agus coisc ar fáil d’othair ainsealacha agus d’othair atá i mbaol.
Leasú 13
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 13
(13)  Géarchéim COVID-19 is rud é a chuir i bhfáth na dúshláin iomadúla a bhaineann le soláthar cógas, feistí leighis agus trealaimh cosanta pearsanta a theastaíonn san Aontas le linn na bpaindéimí a áirithiú. Dá bhrí sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, tacaíocht a sholáthar do ghníomhaíochtaí lena gcothaítear táirgeadh, soláthar agus bainistiú táirgí atá ábhartha i gcás géarchéime, agus comhlántacht agus comhleanúnachas ionstraimí eile an Aontais á n-áirithiú.
(13)  Géarchéim COVID-19 is rud é a chuir i bhfáth dúshláin iomadúla lena n-áirítear spleáchas an Aontais ar thríú tíortha chun go n-áiritheofaí soláthar amhábhar ceimiceach, agus ábhar tosaigh ceimiceach, comhábhar gníomhacha cógaisíochta, cógas, feistí leighis agus trealaimh chosanta phearsanta a theastaíonn san Aontas le linn na bpaindéimí a áirithiú. Ba cheart, dá bhrí sin, tacaíocht a sholáthar do ghníomhaíochtaí lena méadófar slándáil táirgeachta, soláthair, bainistíochta agus dáilte táirgí leighis agus feistí leighis san Aontas agus lena laghdófar an spleáchas ar thríú tíortha trí éagsúlú na slabhraí soláthair a spreagadh, an táirgeadh a chothú san Aontas agus comhsholáthar agus comhbhainistiú táirgí atá ábhartha i gcás géarchéime agus comhlántacht ionstraimí eile an Aontais á n-áirithiú, chun an riosca ganntanas a mhaolú, go háirithe i dtréimhsí géarchéimeanna sláinte.
Leasú 14
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 14
(14)  Chun na hiarmhairtí don tsláinte phoiblí ó bhagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte a laghdú a mhéid is féidir, ba cheart a bheith in ann le gníomhaíochtaí a dtugtar tacaíocht dóibh faoin gClár comhordú na ngníomhaíochtaí lena neartaítear idir-inoibritheacht agus comhleanúnachas chórais sláinte na mBallstát a chumhdach trí thagarmharcáil, trí chomhar agus trí dhea-chleachtais a chomhroinnt agus a áirithiú go mbeidh ar a gcumas dóibh freagairt d’éigeandálaí sláinte, lena n-áirítear pleanáil theagmhasach, cleachtaí ullmhachta agus uas-sciliú na foirne cúraim sláinte agus na foirne sláinte poiblí agus sásraí a bhunú le haghaidh faireachán éifeachtúil agus leithdháileadh atá bunaithe ar riachtanais a dhéanamh ar earraí agus ar sheirbhísí a bhfuil gá leo in am géarchéime.
(14)  Chun na hiarmhairtí don tsláinte phoiblí ó bhagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte a laghdú a mhéid is féidir, ba cheart a bheith in ann le gníomhaíochtaí a dtugtar tacaíocht dóibh faoin gClár comhordú na ngníomhaíochtaí lena neartaítear idir-inoibritheacht agus comhleanúnachas chórais sláinte na mBallstát a chumhdach trí thagarmharcáil, trí chomhar agus trí dhea-chleachtais a chomhroinnt agus freisin trí líon méadaithe gníomhaíochtaí comhpháirteacha agus a áirithiú go mbeidh ar a gcumas freagairt d’éigeandálaí sláinte, lena n-áirítear pleanáil theagmhasach, cleachtaí ullmhachta agus uas-sciliú na foirne cúraim sláinte agus na foirne sláinte poiblí agus sásraí a bhunú le haghaidh faireachán éifeachtúil agus leithdháileadh atá bunaithe ar riachtanais a dhéanamh ar earraí agus ar sheirbhísí a bhfuil gá leo in am géarchéime, a bheadh tairbheach go háirithe i gcomhthéacs trasteorann.
Leasú 15
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 14 a (nua)
(14a)  Le tairseach chumarsáide a bhunú don phobal, lamhálfaí don Aontas faisnéis bhailíochtaithe a roinnt, foláirimh a chur chuig saoránaigh na hEorpa agus bréagaisnéis a chomhrac. D’fhéadfadh réimse leathan faisnéise, feachtais choisc agus clár oideachais óige a bheith san áireamh ann. D’fhéadfaí an tairseach sin a úsáid freisin chun clúdach láidir imdhíonta ar an leibhéal Eorpach a chur chun cinn, i gcomhar leis an Lárionad Eorpach um Ghalair a Rialú (‘ECDC’).
Leasú 16
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 15
(15)  Léirigh taithí a fuarthas ó ghéarchéim COVID-19 go bhfuil gá ginearálta le tacaíocht a thabhairt do chlaochlú struchtúrach agus d’athchóirithe córasacha na gcóras sláinte ar fud an Aontais chun cur lena n-éifeachtacht, lena n-inrochtaineacht agus lena n-athléimneacht. I gcomhthéacs an chlaochlaithe agus na n-athchóirithe sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, i sineirgíocht leis an gClár don Eoraip Dhigiteach, gníomhaíochtaí a chur chun cinn trína gcuirfear le claochlú digiteach na seirbhísí sláinte agus trína gcuirfear le hidir-inoibritheacht na seirbhísí sin, cur le hacmhainneacht na gcóras sláinte chun galar a chosc agus chun an tsláinte a chur chun cinn, samhlacha cúraim nua agus seirbhísí comhtháite a sholáthar, idir réimse an chúraim sláinte phríomhúil agus an chúraim sláinte pobail agus seirbhísí speisialaithe bunaithe ar riachtanais daoine, agus lucht saothair éifeachtúil a áirithiú i réimse na sláinte poiblí a bhfuil na scileanna cuí acu, lena n-áirítear scileanna digiteacha. Trí bhíthin spás Eorpach le haghaidh sonraí sláinte a fhorbairt, bheadh córais cúraim sláinte, taighdeoirí agus údaráis phoiblí in ann infhaighteacht agus cáilíocht an chúraim sláinte a fheabhsú. I bhfianaise an chirt bhunúsaigh chun rochtain a fháil ar chúram sláinte coisctheach agus ar chóireáil leighis, ceart a chumhdaítear in Airteagal 35 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, agus i bhfianaise luachanna comhchoiteanna agus prionsabail chomhchoiteanna i gCórais Sláinte an Aontais Eorpaigh mar a leagtar amach iad sna Conclúidí ón gComhairle an 2 Meitheamh 200612 ba cheart an Clár a bheith ina thaca ag gníomhaíochtaí lena n-áiritheofaí uilíochas agus cuimsitheacht an chúraim sláinte, rud a chiallaíonn nach gcuirfear cosc ar aon duine rochtain a fháil ar chúram sláinte, agus go n-urramófar na gníomhaíochtaí sin lena n-áirithítear cearta othar.
(15)  Léirigh taithí a fuarthas ó ghéarchéim COVID-19 go bhfuil gá ginearálta le tacaíocht a thabhairt do chlaochlú struchtúrach agus d’athchóirithe córasacha na gcóras sláinte ar fud an Aontais chun cur lena n-éifeachtacht, lena n-inrochtaineacht, lena n-inbhuanaitheacht agus lena n-athléimneacht. I gcomhthéacs an chlaochlaithe agus na n-athchóirithe sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, i sineirgíocht leis an gClár don Eoraip Dhigiteach, gníomhaíochtaí a chur chun cinn trína gcuirfear le claochlú digiteach na seirbhísí sláinte chun go gcothófaí cosc galar agus cur chun cinn na sláinte ar bhonn príomhordúil, príomhúil, tánaisteach, treasach, ceathartha agus trína gcuirfear le hidir-inoibritheacht na seirbhísí sin, cur le hacmhainneacht na gcóras sláinte chun galar a chosc agus chun an tsláinte a chur chun cinn, samhlacha cúraim nua bunaithe ar thorthaí a sholáthar agus seirbhísí comhtháite a chur ar fáil, idir réimse an chúraim sláinte phríomhúil agus an chúraim sláinte pobail agus seirbhísí speisialaithe bunaithe ar riachtanais daoine lena ndéanfar leibhéil litearthachta sláinte agus litearthachta sláinte digití do shaoránaigh a fheabhsú, agus lucht saothair éifeachtúil a áirithiú i réimse na sláinte poiblí a bhfuil na scileanna cuí acu, lena n-áirítear scileanna digiteacha, a dhéanfar a nuashonrú go rialta i bhfianaise an dul chun cinn eolaíoch agus teicneolaíochta, mar a fhoráiltear i dTreoir 2005/36/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle11a. Ba cheart go gcuirfeadh an tsineirgíocht idir an Clár Sláinte Eorpach agus an Clár Eorpach Digiteach le cur chun agus leathnú r-shláinte, ag laghdú taistil gan ghá agus riachtanais chúram sláinte gan chomhlíonadh. Trí bhíthin spás Eorpach le haghaidh sonraí sláinte agus Taifead sláinte leictreonach Eorpach a fhorbairt, bheadh córais cúraim sláinte, taighdeoirí agus údaráis phoiblí in ann inrochtaineacht, inacmhainneacht, infhaighteacht agus cáilíocht an chúraim sláinte a fheabhsú, an méid sonraí atá ar fáil d’othair agus d’oibrithe sláinte a mhéadú, agus ar an gcaoi sin cáilíocht an chúraim shláinte agus saoirse gluaiseachta an othair timpeall an Aontais a fheabhsú. I bhfianaise an chirt bhunúsaigh chun rochtain a fháil ar chúram sláinte coisctheach agus ar chóireáil leighis, ceart a chumhdaítear in Airteagal 35 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, agus i bhfianaise luachanna comhchoiteanna agus prionsabail chomhchoiteanna i gCórais Sláinte an Aontais Eorpaigh mar a leagtar amach iad sna Conclúidí ón gComhairle an 2 Meitheamh 200612 ba cheart an Clár a bheith ina thaca ag gníomhaíochtaí lena n-áiritheofaí uilíochas agus cuimsitheacht an chúraim sláinte, rud a chiallaíonn nach gcuirfear cosc ar aon duine rochtain a fháil ar chúram sláinte, agus go n-urramófar na gníomhaíochtaí sin lena n-áirithítear cearta othar. Ba cheart leis an gClár go dtacófaí le rochtain ar shonraí sláinte pearsanta agus iad a roinnt, gan dochar do chur i bhfeidhm RGCS agus scileanna digiteacha othar a mhéadú.
__________________
__________________
12 Conclúidí ón gComhairle maidir le luachanna comhchoiteanna agus prionsabail chomhchoiteanna i gCórais Sláinte an Aontais Eorpaigh (IO C 146, 22.6.2006, lch. 1).
11a Treoir 2005/36/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Meán Fómhair 2005 maidir le cáilíochtaí gairmiúla a aithint (IO L 255, 30.9.2005, lch. 22).
12 Conclúidí ón gComhairle maidir le luachanna comhchoiteanna agus prionsabail chomhchoiteanna i gCórais Sláinte an Aontais Eorpaigh (IO C 146, 22.6.2006, lch. 1).
Leasú 17
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 15 a (nua)
(15a)  Is gá íogaireacht agus eolas inscne agus gnéis a fheabhsú in oideachas gairmithe cúraim sláinte, i dtaighde, i ndiagnóisiú , i gcóireáil agus i dtionchar cógas agus teiripe chun an dá ghnéas a thuiscint agus a chóireáil níos fearr.
Leasú 18
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 15 b (nua)
(15b)  Faoi Airteagal 153 CFAE, tá an tAontas chun tacú le gníomhaíochtaí na mBallstát maidir le feabhas a chur ar an timpeallacht oibre agus chun sláinte, sábháilteacht agus dálaí oibre oibrithe a chosaint agus a chomhlánú. Tá sé tábhachtach an méid mór ama a chaitheann oibrithe ina n-ionaid oibre agus an riosca sláinte a bhféadfaidís a bheith neamhchosanta air a chur san áireamh, amhail substaintí guaise sláinte agus carcanaiginí agus gluaiseachtaí arís agus arís eile, rud a fhágann go bhfuil ualach ard ann maidir le héagumas agus líon na laethanta oibre a cailleadh, a mbíonn iarmhairtí aige dá réir sin ar an duine aonair, ar an teaghlach agus ar an tsochaí. Ba cheart go léireodh an clár tábhacht na sláinte ceirde agus a thionchar ar oibrithe sláinte agus ar an tsochaí. Ba cheart don Choimisiún oibriú leis na Ballstáit chun reachtaíocht nua a chruthú chun dálaí sláinte oibrithe a fheabhsú, a ndálaí oibre a fheabhsú, an chothromaíocht idir an obair agus an saol, folláine agus meabhairshláinte níos fearr a chur chun cinn, luathscor a chosc mar gheall ar dhrochshláinte agus drochbhainistíocht sláinte.
Leasú 19
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 15 c (nua)
(15c)  Ba cheart go n-éascódh an clár an t-athbhreithniú ar shainordú AE-OSHA chun ionaid oibre shláintiúla agus shábháilte a chur chun cinn ar fud an Aontais agus chun tacú le gníomhaíochtaí agus anailís na Gníomhaireachta maidir le sábháilteacht agus sláinte ceirde. Ba cheart don Choimisiún creat straitéiseach nua de chuid an Aontais a mholadh maidir le sábháilteacht agus sláinte ceirde don tréimhse 2021 - 2027 agus leanúint de Threoir 2004/37/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle12a a thabhairt cothrom le dáta. Ba cheart go dtacódh an clár le gníomhaíochtaí chun filleadh ar an ionad oibre a éascú tar éis saoire bhreoiteachta fhadtéarma agus chun daoine atá tinn go hainsealach nó atá faoi mhíchumas sa lucht saothair a áireamh níos fearr.
12a Treoir 2004/37/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le hoibrithe a chosaint ar na rioscaí a bhaineann le nochtadh do charcanaiginí nó do shó-ghineacha ag an obair (an séú Treoir ar leith de réir bhrí Airteagal 16(1) de Threoir 89/391/CEE ón gComhairle) (IO L 158, 30.4.2004, lch. 50).
Leasú 20
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 16
(16)  Trí dhaoine a choinneáil folláin agus gníomhach níos faide agus é a chur ar a gcumas ról gníomhach a bheith acu i mbainistiú a sláinte, déanfar tairbhe ó thaobh na sláinte, éagothromaíochtaí sláinte, chaighdeán na beatha, táirgiúlachta, iomaíochais agus cuimsitheachta, agus laghdófar an brú ar na buiséid náisiúnta freisin. Thug an Coimisiún gealltanas cuidiú leis na Ballstáit a spriocanna forbartha inbhuanaithe a leagtar amach i gClár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe don Fhorbairt Inbhuanaithe a bhaint amach, go háirithe sprioc uimhir 3 “Beatha shláintiúil a áirithiú agus an fholláine a chur cinn do chách ag gach aois”13. Ba cheart, dá bhrí sin, go gcuirfeadh an Clár leis na gníomhaíochtaí a dhéantar chun na haidhmeanna sin a bhaint amach.
(16)  Is infheistíocht í an tsláinte agus ba cheart an coincheap sin a bheith ag croílár an Chláir. Trí dhaoine a choinneáil folláin agus gníomhach níos faide agus é a chur ar a gcumas ról gníomhach a bheith acu i mbainistiú a sláinte, trína litearthacht sláinte a fheabhsú, déanfar tairbhe ó thaobh na sláinte, éagothromaíochtaí sláinte, neamhionannas sláinte, chaighdeán na beatha, táirgiúlachta, iomaíochais agus cuimsitheachta, agus laghdófar an brú ar na córais agus ar na buiséid sláinte náisiúnta freisin. Ba cheart don Chlár tacú le gníomhaíocht freisin chun éagothromaíochtaí i soláthar cúraim sláinte a laghdú, i gceantair thuaithe agus iargúlta lena n-áirítear sna réigiúin is forimeallaí, chun fás cuimsitheach a bhaint amach. Thug an Coimisiún gealltanas cuidiú leis na Ballstáit a spriocanna forbartha inbhuanaithe a leagtar amach i gClár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe don Fhorbairt Inbhuanaithe a bhaint amach, go háirithe sprioc uimhir 3 “Beatha shláintiúil a áirithiú agus an fholláine a chur cinn do chách ag gach aois”13 Ba cheart, dá bhrí sin, go rannchuideodh an Clár leis na bearta a dhéantar chun spriocanna SFI a bhaint amach, agus dá réir sin, feabhas a chur ar dheitéarmanaint shóisialta na sláinte agus sláinte shaoránaigh an Aontais a fheabhsú.
__________________
__________________
13 Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – Na chéad chéimeanna eile i dtaca le todhchaí inbhuanaithe don Eoraip. Gníomhaíocht Eorpach don inbhuanaitheacht COM(2016)0739 an 22.11.2016.
13 Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – Na chéad chéimeanna eile i dtaca le todhchaí inbhuanaithe don Eoraip. Gníomhaíocht Eorpach don inbhuanaitheacht COM(2016)0739 an 22.11.2016.
Leasú 21
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 17
(17)  Is toradh iad galair neamhtheagmhálacha ar theaglaim gnéithe géiniteacha, fiseolaíocha, comhshaoil agus iompraíochta. Galair neamhtheagmhálacha amhail galair chardashoithíocha, ailse, galair riospráide ainsealacha, agus diaibéiteas, is iad is príomhthrúig le míchumas, drochshláinte, scor de dheasca drochshláinte, agus bás anabaí san Aontas agus leagtar costais shuntasacha ar an tsochaí agus ar an ngeilleagar mar gheall orthu. Chun tionchar na ngalar neamhtheagmhálach ar dhaoine aonair agus ar an tsochaí san Aontas a laghdú agus sprioc 3 de na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a bhaint amach, Sprioc 3.4, chun an mhortlaíocht anabaí de bharr galair ainsealacha neamhtheagmhálacha a laghdú aon trian faoi 2030, is ríthábhachtach an rud é freagairt chomhtháite a sholáthar lena ndíreofar ar chosc ar fud na n-earnálacha agus réimsí beartais, i gcomhar le hiarrachtaí chun córais sláinte a neartú.
(17)  Is toradh iad galair neamhtheagmhálacha ar theaglaim de dheitéarmanaintí géiniteacha agus sláinte, (fiseolaíocha, iompraíochta, agus comhshaoil). Galair neamhtheagmhálacha amhail galair chardashoithíocha, ailse, otracht, galair riospráide ainsealacha, diaibéiteas, meabhairghalar agus neamhoird néareolaíocha is iad is príomhthrúig le míchumas, drochshláinte, scor de dheasca drochshláinte, agus bás anabaí san Aontas, fad a bhí galair neamh-theagmhálacha freagrach as 87% de na Blianta Saoil a choigeartaítear ó thaobh an mhíchumais (DALYanna) san Aontas in 2017, agus bhí iarmhairtí suntasacha mothálacha tionchair, sóisialta agus eacnamaíocha mar thoradh air. Chun tionchar na ngalar neamhtheagmhálach ar dhaoine aonair agus ar an tsochaí san Aontas a laghdú agus sprioc 3 de na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a bhaint amach, Sprioc 3.4 go háirithe ach gan go heisiach, chun an mhortlaíocht anabaí de bharr galair ainsealacha neamhtheagmhálacha a laghdú aon trian faoi 2030, is ríthábhachtach an rud é freagairt chomhtháite a sholáthar lena ndíreofar ar chur chun cinn na sláinte agus ar chosc ar fud earnálacha, speisialtachtaí agus réimsí beartais agus cineál idirghaolmhar fhormhór na ngalar neamhtheagmhálacha á chur san áireamh, i gcomhar le hiarrachtaí chun córais sláinte a neartú agus cógais iomchuí a sholáthar, chun cur chun feidhme Chreat-Choinbhinsiún EDS maidir le Rialú Tobac a neartú, tá sé ríthábhachtach chun laghdú éifeachtach, inbhuanaithe a bhaint amach ar ghalair neamh-theagmhálacha inchoiscthe. Ba cheart leis an gClár go dtacófaí le gníomhaíochtaí atá dírithe ar mheabhairshláinte a chomhtháthú i ngach réimse, lena n-áirítear sa spás oibre agus i scoileanna, agus gníomhaíochtaí a chur chun cinn chun dul i ngleic le dúlagar agus féinmharú agus chun cúram meabhairshláinte comhtháite a chur chun feidhme.
Leasú 22
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 18
(18)  Dá bhrí sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, rannchuidiú le galair a chosc le linn saol duine aonair agus leis an tsláinte a chur chun cinn trí aghaidh a thabhairt ar ghnéithe riosca coiteanna, amhail úsáid tobac agus táirgí gaolmhara agus tógáil a n-astaíochtaí, mí-úsáid alcóil agus caitheamh drugaí aindleathacha. Anuas air sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, rannchuidiú leis an dochar a dhéantar don tsláinte le drugaí, nósanna cothaithe mífholláine agus neamhghníomhaíocht choirp agus tógáil thruailliú an chomhshaoil a laghdú agus le timpeallachtaí tacúla do stíleanna maireachtála folláine a chothú d’fhonn gníomhaíocht na mBallstát sna réimsí sin a chomhlánú. Dá bhrí sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, rannchuidiú freisin le gnóthú chuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip, na Straitéise ón bhFeirm go dtí an Forc agus na Straitéise Bithéagsúlachta.
(18)  Tá cur chun cinn na sláinte agus cúram sláinte coisctheach i bhfad níos costéifeachtaí ná cóireáil, i dtéarmaí airgid agus i mblianta dea-shláinte atá coigeartaithe ó thaobh na cáilíochta de, dá bhrí sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, rannchuidiú le galair a chosc le linn saol duine aonair agus leis an tsláinte a chur chun cinn trí aghaidh a thabhairt ar dheitéarmanaint sláinte, amhail úsáid tobac agus táirgí gaolmhara agus neamhchosaint ar a n-astaíochtaí, mí-úsáid alcóil, timpeallacht mhíshláintiúil bhia, agus caitheamh drugaí aindleathacha agus substaintí sícighníomhacha. Chun an stádas sláinte is fearr is féidir a bhaint amach, ba cheart don Chlár dul i ngleic le gach deitéarmanant sláinte. Ba cheart go mbeadh cur chun cinn na sláinte, cosaint na sláinte agus galar a chosc ar feadh shaolré an duine i gcroílár an chláir trí aghaidh a thabhairt ar ghnéithe riosca sláinte agus meabhrach, amhail úsáid tobac agus táirgí gaolmhara agus a bheith neamhchosanta dá n-astaíochtaí, mí-úsáid alcóil agus caitheamh drugaí aindleathacha agus iompraíochtaí andúileacha eile. Anuas air sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, rannchuidiú leis an dochar a dhéantar don tsláinte le drugaí, otracht agus nósanna cothaithe mífholláine, neamhghníomhaíocht choirp, agus tógáil thruailliú an chomhshaoil a laghdú agus le timpeallachtaí tacúla do stíleanna maireachtála folláine a chothú d’fhonn gníomhaíocht na mBallstát sna réimsí sin a chomhlánú. Ba cheart, dá bhrí sin, go gcuirfeadh an Clár le leibhéal ard cosanta agus coiscthe maidir le sláinte an duine, ar feadh shaolré iomlán an duine aonair, lena n-áirítear trí chur chun cinn gníomhaíochta coirp, cúraim chothaithe agus oideachas sláinte a chur chun cinn. Ba cheart leis an gClár freisin go ndéanfaí cur chun feidhme reachtaíocht an Aontais a bhaineann le sláinte a neartú agus tacú léi, lena n-áirítear i réimse na sláinte comhshaoil, agus an cur chuige ‘cúrsaí sláinte i ngach réimse beartais’ a chothú. Ba cheart don Chlár rannchuidiú freisin le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip, na Straitéise ón bhFeirm go dtí an Forc agus na Straitéise Bithéagsúlachta agus na straitéise Ceimiceán don inbhuanaitheacht.
Leasú 23
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 18 a (nua)
(18a)  Ba cheart go leanfadh an Clár de bheith ag tacú le gníomhaíochtaí i réimse na díobhála a bhaineann le halcól a laghdú agus a chosc á thaobh straitéis athbhreithnithe alcóil an Aontais. Ba cheart go mbeadh cosaint leanaí ón alcól ar cheann de thosaíochtaí an Chláir.
Leasú 24
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 18 b (nua)
(18b)  Tá ualach na ngalar ainsealach fós suntasach san Aontas. Forbraíonn galair ainsealacha go mall, bíonn siad fadmharthanach agus go minic doleigheasta. Bíonn baint ag galair ainsealacha, in go leor cásanna, le níos mó ná comhghalracht amháin, rud a fhágann go mbíonn sé níos deacra iad a chóireáil agus a bhainistiú. Ba iad faoi deara mórfhulaingt dhaonna agus chuir siad ualach ollmhór freisin ar chórais sláinte. D’fhéadfaí go leor galair ainsealacha, mar ghalair chardashoithíocha agus diaibéiteas cineál 2, a chosc trí roghanna sláintiúla stíle maireachtála, fad is féidir tinnis eile, mar shampla galair néareolaíocha, a bhainistiú chun an tús a mhoilliú má aimsítear iad go luath, nó cabhrú le hothair a ndícheall a dhéanamh agus fanacht gníomhach ar feadh níos faide. Dá bhrí sin, is féidir leis an Aontas agus na Ballstáit ualach na mBallstát a laghdú go mór trí oibriú le chéile chun bainistiú níos fearr agus níos éifeachtaí ar ghalair a bhaint amach, agus ba cheart don Chlár tacú le gníomhaíochtaí sa réimse sin. Ba cheart don Chlár tacú le forbairt agus cur chun feidhme na dTreoirlínte Eorpacha maidir le treoirlínte sonracha Eorpacha um chosc agus bainistiú galair i réimse na ngalar teagmhálach agus neamhtheagmhálach araon, amhail galair chardashoithíocha, galair néarmheathlúcháin, galair riospráide agus diaibéiteas.
Leasú 25
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 19
(19)  Tar éis galair chardashoithíocha is í an ailse an dara trúig mhortlaíochta is mó sna Ballstáit. Chomh maith leis sin, tá sí ar cheann de na galair neamhtheagmhálacha a bhfuil gnéithe riosca coiteanna aici, galar a rachadh sé chun tairbhe d’fhormhór na saoránach ach í a chosc agus a rialú. In 2020, d’fhógair an Coimisiún ‘Plean na hEorpa chun an Ailse a Chomhrac’, plean lena gcumhdófaí timthriall iomlán an ghalair ó chosc agus ó fháthmheas luath go cóireáil agus caighdeán saoil othar agus marthanóirí. Ba cheart go mbainfeadh na bearta tairbhe as an gClár agus as Misean Ailse an chláir Fís Eorpach.
(19)  Tar éis galair chardashoithíocha is í an ailse an dara trúig mhortlaíochta is mó sna Ballstáit. Is iomaí gné is cúis le hailse agus dá bhrí sin teastaíonn paraidím nua um chosc a thugann aghaidh ar dheitéarmanaint sláinte aonair (géiniteach, stíl mhaireachtála) agus deitéarmanaint níos leithne (daonraí) a bhaineann le gnéithe neamhchosanta ceirde, comhshaoil agus sóisialta. Chomh maith leis sin, tá sí ar cheann de na galair neamhtheagmhálacha a bhfuil gnéithe riosca coiteanna aici le daoine eile, galar a rachadh sé chun tairbhe d’fhormhór na saoránach ach í a chosc agus a rialú. Is tosca riosca iad droch-chothú, neamhghníomhaíocht choirp, otracht, tobac agus alcól atá coiteann do ghalair ainsealacha eile, amhail galair chardashoithíocha, agus dá bhrí sin ba cheart cláir coiscthe ailse a chur chun feidhme i gcomhthéacs clár comhtháite um chosc ar ghalair ainsealacha. In 2020, d’fhógair an Coimisiún ‘Plean na hEorpa chun an Ailse a Chomhrac’, plean lena gcumhdófaí gach céim ríthábhachtach den ghalar. cosc, fáthmheas, cóireáil, an saol mar mharthanóir ailse, ath-imeascadh agus cúram maolaitheach agus bainistiú péine. Ba cheart go gcuirfeadh an clár gníomhaíochtaí chun cinn chun ‘Plean na hEorpa chun an Ailse a Chomhrac’ a chomhlánú agus ar an gcaoi sin cáilíocht saoil othar ailse a fheabhsú. Ba cheart go mbainfeadh na bearta tairbhe as an gClár agus as Misean Ailse an chláir Fís Eorpach, go háirithe trí thionscnaimh a thacaíonn le haidhmeanna meántéarmacha agus fadtéarmacha an Phlean, agus a thugann aghaidh ar thosca riosca agus sineirgí coitianta ailse le mór-ghalair neamh-theagmhálacha eile.
Leasú 26
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 20
(20)  Oibreoidh an Clár i sineirgíocht agus i gcomhlántacht le beartais, le cláir agus le cistí eile de chuid an Aontais amhail gníomhaíochtaí arna gcur chun feidhme faoin gClár don Eoraip Dhigiteach, Fís Eorpach, cúlchiste rescEU faoin Sásra Aontais um Chosaint Shibhialta, an Ionstraim Tacaíochta Éigeandála, Ciste Sóisialta na hEorpa + (CSE+, lena n-áirítear maidir le sineirgí i dtaca le sláinte agus sábháilteacht na milliún oibrithe a chosaint san Aontas), lena n-áirítear an Clár um Fhostaíocht agus um Nuálaíocht Shóisialta (EaSI), ciste InvestEU, Clár an Mhargaidh Aonair, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), Saoráid Téarnaimh agus Athléimneachta lena n-áirítear an Uirlis Athchóiriúcháin, Erasmus, an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach, Tacaíocht chun rioscaí dífhostaíochta le linn éigeandálaí a mhaolú (SURE), agus ionstraimí eile de chuid an Aontais le haghaidh bearta seachtracha, amhail an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta agus an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais III. I gcás inarb iomchuí, bunófar comhrialacha d’fhonn comhsheasmhacht agus comhlántacht idir cistí a áirithiú agus san am céanna, deimhin a dhéanamh de go ndéanfar sainiúlachtaí na mbeartas sin a urramú, agus d’fhonn riachtanais straitéiseacha na mbeart, na gclár agus na gcistí sin a ailíniú, amhail na coinníollacha cumasúcháin faoi CFRE agus CSE+.
(20)  Oibreoidh an Clár i sineirgíocht agus i gcomhlántacht le beartais, le cláir agus le cistí eile de chuid an Aontais amhail gníomhaíochtaí arna gcur chun feidhme faoin gClár don Eoraip Dhigiteach, Fís Eorpach, cúlchiste rescEU faoin Sásra Aontais um Chosaint Shibhialta, an Ionstraim Tacaíochta Éigeandála, Ciste Sóisialta na hEorpa + (CSE+, lena n-áirítear maidir le sineirgí i dtaca le sláinte agus sábháilteacht na milliún oibrithe a chosaint san Aontas), lena n-áirítear an Clár um Fhostaíocht agus um Nuálaíocht Shóisialta (EaSI), ciste InvestEU, Clár an Mhargaidh Aonair, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), lena n-airítear Interreg, Saoráid Téarnaimh agus Athléimneachta lena n-áirítear an Uirlis Athchóiriúcháin, Erasmus, an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach, Tacaíocht chun rioscaí dífhostaíochta le linn éigeandálaí a mhaolú (SURE), agus ionstraimí eile de chuid an Aontais le haghaidh bearta seachtracha, amhail an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta agus an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais III. I gcás inarb iomchuí, bunófar comhrialacha d’fhonn comhsheasmhacht agus comhlántacht idir cistí a áirithiú, lena seachnófar aon fhorluí nó dúbláil ar mhaoiniú, agus san am céanna, deimhin a dhéanamh de go ndéanfar sainiúlachtaí na mbeartas sin a urramú, agus d’fhonn riachtanais straitéiseacha na mbeart, na gclár agus na gcistí sin a ailíniú, amhail na coinníollacha cumasúcháin faoi CFRE agus CSE+.
Leasú 249
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 20 a (nua)
(20a)   Ba cheart don chlár rannchuidiú le cúltaca a bhunú do tháirgí atá ábhartha do ghéarchéim sláinte, amhail cógais, vacsaíní agus feistí leighis atá riachtanach, i sineirgíocht agus i gcomhlántacht le rescEU, an Ionstraim Tacaíochta Éigeandála, an Ionstraim Athléimneachta agus le beartais, cláir agus cistí eile an Aontais.
Leasú 27
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 21
(21)  I gcomhréir le hAirteagal 114 CFAE, ba cheart ardleibhéal cosanta sláinte a áirithiú sa reachtaíocht a ghlacann an tAontas maidir le bunú agus feidhmiú an Mhargaidh Inmheánaigh. Ar bhonn Airteagal 114 CFAE agus phointe (c) d’Airteagal 168(4) CFAE, rinneadh corpas suntasach d’acquis an Aontais a fhorbairt lena ráthaítear na hardchaighdeáin cháilíochta agus sábháilteachta do tháirgí íocshláinte agus d’fheistí leighis. I bhfianaise go bhfuil méadú ag teacht ar an éileamh ar chúram sláinte, tá dúshláin roimh chórais cúraim sláinte na mBallstát maidir le hinfhaighteacht agus inacmhainneacht cógas leighis agus feistí leighis. Chun cosaint sláinte poiblí níos fearr a áirithiú chomh maith le sábháilteacht agus cumhachtú othar san Aontas, is rud fíor-riachtanach é rochtain a bheith ag othair agus ag córais sláinte ar tháirgí cúraim sláinte ar ardchaighdeán agus gur féidir leo tairbhiú go hiomlán de na táirgí sin.
(21)  I gcomhréir le hAirteagal 114 CFAE, ba cheart ardleibhéal cosanta sláinte a áirithiú sa reachtaíocht a ghlacann an tAontas maidir le bunú agus feidhmiú an Mhargaidh Inmheánaigh. Ar bhonn Airteagal 114 CFAE agus phointe (c) d’Airteagal 168(4) CFAE, rinneadh corpas suntasach d’acquis an Aontais a fhorbairt lena ráthaítear na hardchaighdeáin cháilíochta agus sábháilteachta do tháirgí íocshláinte agus d’fheistí leighis. I bhfianaise go bhfuil méadú ag teacht ar an éileamh ar chúram sláinte, tá dúshláin roimh chórais cúraim sláinte na mBallstát maidir le hinfhaighteacht agus inacmhainneacht cógas leighis agus feistí leighis. Chun cosaint sláinte poiblí níos fearr a áirithiú chomh maith le sábháilteacht agus cumhachtú othar san Aontas, is rud fíor-riachtanach é go mbeadh rochtain ag othair agus ag córais sláinte ar tháirgí cúraim sláinte inbhuanaithe, éifeachtúil, cothromasach, inacmhainne agus ar ardcháilíocht, lena n-áirítear i gcomhthéacs trasteorann, agus gur féidir leo tairbhiú go hiomlán díobh, bunaithe ar fhaisnéis liachta atá trédhearcach, comhleanúnach agus dírithe ar an othar, bunaithe ar fhaisnéis leighis trédhearcach, chomhsheasmhach, dírithe ar an othair.
Leasú 28
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 22
(22)  Ba cheart don Chlár, dá bhrí sin, tacú le gníomhaíochtaí chun faireachán a dhéanamh ar ghanntanais cógas, feistí leighis agus táirgí cúraim sláinte eile agus chun a áirithiú gur mó rochtain atá orthu agus go bhfuil siad níos inacmhainne agus go ndéanfar, ag an am céanna, spleáchas a slabhraí soláthair ar thríú tíortha á theorannú. Go háirithe, chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais leighis nach bhfuiltear ag freastal orthu, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, tacaíocht a sholáthar do thrialacha cliniciúla chun dlús a chur le forbairt, údarú agus rochtain ar chógais leighis nuálacha agus éifeachtacha, chun dreasachtaí a chur chun cinn chun na táirgí íocshláinte sin amhail frithmhiocróbaigh a fhorbairt agus chun an claochlú digiteach a chothú i dtaca le táirgí cúraim sláinte agus ardáin lena ndéantar faireachán ar chógais agus lena mbailítear sonraí fúthu.
(22)  Ba cheart, trí bhíthin an Chláir, tacú le córas faireacháin, tuairiscithe agus fógra Eorpach a fhorbairt do ghanntanais cógas, feistí leighis, vacsaíní, uirlisí diagnóiseacha, agus táirgí eile cúraim sláinte, chun ilroinnt an mhargaidh aonair a sheachaint, agus chun a áirithiú gur mó rochtain atá orthu agus go bhfuil siad níos inacmhainne agus spleáchas a slabhraí soláthair ar thríú tíortha á theorannú ag an am céanna. Ba cheart leis an gClár, dá bhrí sin, forbairt táirgí leighis agus feistí leighis a spreagadh laistigh den Aontas. Go háirithe, chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais leighis nach bhfuiltear ag freastal orthu, ba cheart don Chlár tacú le trialacha cliniciúla agus giniúint fianaise san fhíorshaol chun go gcumasófaí forbairt, údarú meastóireacht ar chógais leighis agus rochtain orthu, lena n-áirítear táirgí íocshláinte cineálacha agus bithshamhlacha, feistí leighis, agus cóireáil, taighde agus forbairt táirgí míochaine nua a chur chun cinn, agus aird ar leith le tabhairt ar fhrithmhiocróbaigh agus ar vacsaíní chun dul i ngleic le AMR agus galair inchoiscthe trí vacsaíniú, agus chun dlús leis an acmhainneacht táirgeachta do fhrithmhiocróbaigh, do chóireáil phearsantaithe agus do vacsaíniú agus chun an claochlú digiteach a chothú i dtaca le táirgí cúraim sláinte agus ardáin lena ndéantar faireachán ar chógais leighis agus lena mbailítear sonraí fúthu. Ba cheart leis an gClár freisin go ndéanfaí an chinnteoireacht ar chógais leighis a neartú trí rochtain agus anailís ar shonraí cúraim sláinte san fhíorshaol a chumasú do rialálaithe agus do chomhlachtaí um measúnú ar theicneolaíochtaí sláinte (‘HTA’). Ba cheart go gcabhródh an Clár freisin chun an úsáid is fearr a bhaint as torthaí taighde agus glacadh, uas-scálú agus imscaradh nuálaíochta sláinte i gcórais cúraim sláinte agus i gcleachtas cliniciúil a éascú.
Leasú 29
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 22 a (nua)
(22a)   Ba cheart sainmhíniú comhchuibhithe a leagan síos ar leibhéal an Aontais do na téarmaí ‘ganntanas’, ‘teannas’, ‘suaitheadh soláthair’, ‘anás stoic’ agus ‘ró-stocáil’. Ba cheart don Choimisiún oibriú i dtreo na sainmhínithe comhchuibhithe sin a fhorbairt i ndlúthchomhar leis na Ballstáit agus na geallsealbhóirí ábhartha uile, lena n-áirítear eagraíochtaí othar; Thairis sin, ba cheart don Choimisiún, go háirithe, an sainmhíniú ar ‘ghanntanas’ mar a mhol tascfhórsa comhpháirteach na Gníomhaireachta Leigheasra Eorpaí (EMA) agus Stiúrthóirí na nGníomhaireachtaí Leigheasra (HMA) in 2019 a neartú;
Leasú 30
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 23
(23)  Ós rud é gur chun tairbhe do dhaoine aonair agus do chórais sláinte go háirithe an úsáid is fearr is féidir a bhaint as cógais agus frithmhiocróbáin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, úsáid stuama agus éifeachtúil na gcógas sin a chur chun cinn. I gcomhréir leis an bPlean Gníomhaíochta Eorpach “Aon Sláinte Amháin” i gcoinne Frithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach14, plean a glacadh mí an Mheithimh 2017 tar éis na hiarrata ó na Ballstáit, agus i bhfianaise na taithí a fuarthas de bharr na n-ionfhabhtuithe tánaisteacha baictéaracha a bhaineann le COVID-19, is rud fíor-riachtanach é go dtacóidh an Clár le gníomhaíochtaí atá dírithe ar úsáid stuama a bhaint as ábhair fhrithmhiocróbacha i ndaoine, in ainmhithe agus i mbarra, faoi chuimsiú beartas comhtháite maidir le sábháilteacht othar agus maidir le hearráidí leighis a chosc.
(23)  Ós rud é gur chun tairbhe do dhaoine aonair agus do chórais sláinte go háirithe an úsáid is fearr is féidir a bhaint as cógais agus frithmhiocróbáin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, úsáid stuama agus éifeachtúil na gcógas sin a chur chun cinn. I gcomhréir leis an bPlean Gníomhaíochta Eorpach “Aon Sláinte Amháin” i gcoinne Frithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach14, plean a glacadh mí an Mheithimh 2017 tar éis na hiarrata ó na Ballstáit, agus ós rud é go bhfuil ionfhabhtuithe agus seipseas mar thoradh ar bhaictéir atá frithsheasmhach in aghaidh antaibheathach freagrach as líon ard básanna san Aontas, is rud fíor-riachtanach é go dtacóidh an Clár le gníomhaíochtaí atá dírithe ar úsáid stuama a bhaint as ábhair fhrithmhiocróbacha i ndaoine, in ainmhithe agus i mbarra, agus gníomhaíochtaí lena n-áirítear cóireálacha comhtháite neamh-antaibheathach a úsáid, faoi chuimsiú beartas comhtháite maidir le sábháilteacht othar agus maidir le hearráidí leighis a chosc. Ba cheart go dtacódh an Clár leis na cláir faireacháin agus faireachais ar úsáid frithmhiocróbach agus AMR, agus an tacaíocht do chur chun feidhme pleananna áitiúla, réigiúnacha agus náisiúnta chun troid i gcoinne AMR, le tacaíocht ó straitéisí fianaise-bhunaithe agus dea-chleachtais a roinnt laistigh den Aontas.
__________________
__________________
14 Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle agus chuig Parlaimint na hEorpa ‘Plean Gníomhaíochta Eorpach ‘Aon Sláinte Amháin i gcoinne Frithsheasmhacht in aghaidh Ábhair Fhrithmhiocróbacha’, COM(2017)0339 an 29.6.2017.
14 Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle agus chuig Parlaimint na hEorpa ‘Plean Gníomhaíochta Eorpach ‘Aon Sláinte Amháin i gcoinne Frithsheasmhacht in aghaidh Ábhair Fhrithmhiocróbacha’, COM(2017)0339 an 29.6.2017.
Leasú 31
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 24
(24)  Ós rud é gur fadhb chomhshaoil atá ag teacht chun cinn é truailliú an chomhshaoil, fadhb a bhíonn ann de dheasca substaintí cógaisíochta daonna agus tréidliachta agus gur féidir leis tionchar a bheith aige ar an tsláinte phoiblí, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, bearta a chothú chun feabhas a chur ar mheasúnú agus ar bhainistiú iomchuí na rioscaí comhshaoil a bhaineann le táirgeadh, úsáid agus diúscairt táirgí íocshláinte i gcomhréir le Cur Chuige Straitéiseach an Aontais Eorpaigh maidir le Cógaisíocht sa Chomhshaol.
(24)  Ós rud é gur fadhb chomhshaoil atá ag teacht chun cinn é truailliú an chomhshaoil, fadhb a bhíonn ann de dheasca substaintí cógaisíochta daonna agus tréidliachta agus gur féidir leis tionchar a bheith aige ar an tsláinte phoiblí, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, bearta a chothú chun feabhas a chur ar mheasúnú agus ar bhainistiú iomchuí na rioscaí comhshaoil a bhaineann le táirgeadh, úsáid agus diúscairt táirgí íocshláinte i gcomhréir le Cur Chuige Straitéiseach an Aontais Eorpaigh maidir le Cógaisíocht sa Chomhshaol.
__________________
__________________
15 Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa ‘Cur Chuige Straitéiseach an Aontais Eorpaigh i leith Cógaisíocht sa Chomhshaol’, COM(2019)0128 an 11.3.2019.
15 Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa ‘Cur Chuige Straitéiseach an Aontais Eorpaigh i leith Cógaisíocht sa Chomhshaol’, COM(2019)0128 an 11.3.2019.
Leasú 32
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 25
(25)  Bíonn tionchar láithreach ag reachtaíocht an Aontais ar an tsláinte phoiblí, ar shaol na saoránach, ar éifeachtúlacht agus athléimneacht na gcóras sláinte agus ar dhea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh. An creat rialála atá ann do tháirgí agus teicneolaíochtaí leighis (táirgí íocshláinte, feistí leighis agus substaintí de bhunús daonna), chomh maith leis an reachtaíocht maidir le tobac, cearta othar i gcúram sláinte trasteorann agus bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte, is rud fíor-riachtanach é chun an tsláinte a chosaint san Aontas. Dá bhrí sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, tacú le forbairt, cur chun feidhme agus forfheidhmiú reachtaíocht sláinte an Aontais agus sonraí ardcháilíochta, inchomparáide agus iontaofa a sholáthar chun bheith ina dtaca do cheapadh beartas agus faireachán.
(25)  Bíonn tionchar láithreach ag reachtaíocht an Aontais ar an tsláinte agus sábháilteacht phoiblí, ar shaol na saoránach, ar éifeachtúlacht agus athléimneacht na gcóras sláinte agus ar dhea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh. An creat rialála atá ann do tháirgí agus teicneolaíochtaí leighis (táirgí íocshláinte, feistí leighis agus substaintí de bhunús daonna), chomh maith leis an reachtaíocht maidir le tobac, cearta othar i gcúram sláinte trasteorann agus bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte, is rud fíor-riachtanach é chun an tsláinte a chosaint san Aontas. Dá bhrí sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, tacú le forbairt, cur chun feidhme agus forfheidhmiú reachtaíocht sláinte an Aontais, i gcomhar le comhpháirtithe lárnacha amhail EMA agus ECDC, sonraí ardcháilíochta, neamhchlaonta, inchomparáide agus iontaofa a sholáthar, lena n-áirítear sonraí cúraim sláinte san fhíorshaol a bhailítear go háitiúil ar fud na hEorpa, trí mhodheolaíocht aonchineálach dea-shainithe, chun tacú le ceapadh beartas agus faireachán, spriocanna a leagan síos agus uirlisí a fhorbairt chun dul chun cinn a thomhas.
Leasú 33
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 26
(26)  An comhar trasteorann maidir le cúram sláinte a sholáthar d’othair a aistríonn idir Ballstáit, comhoibriú maidir le measúnuithe ar theicneolaíocht sláinte (HTA), agus líonraí tagartha Eorpacha, is samplaí iad de réimsí lena ngabhann breisluach mór agus an-phoitéinseal de thairbhe obair chomhtháite idir na Ballstáit chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht na gcóras sláinte a agus, dá bhrí sin, feabhas a chur ar an tsláinte i gcoitinne. Dá bhrí sin, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, tacú le gníomhaíochtaí chun gur féidir obair chomhtháite agus chomhordaithe den sórt sin a dhéanamh, ar gníomhaíochtaí iad lena gcothaítear cur chun feidhme cleachtais ardtionchair, cleachtais arb é is aidhm dóibh na hacmhainní atá ar fáil a dháileadh ar an mbealach is éifeachtaí is féidir ar an bpobal agus ar na réimsí lena mbaineann chun a dtionchar a uasmhéadú.
(26)  An comhar trasteorann maidir le cúram sláinte a sholáthar d’othair a aistríonn idir Ballstáit nó ag maireachtáil i réigiúin teorann, comhoibriú maidir le measúnuithe ar theicneolaíocht sláinte (HTA), agus líonraí tagartha Eorpacha, is samplaí iad de réimsí lena ngabhann breisluach mór agus an-phoitéinseal de thairbhe obair chomhtháite idir na Ballstáit chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht na gcóras sláinte a agus, dá bhrí sin, feabhas a chur ar an tsláinte i gcoitinne. Ba cheart don Chlár dá bhrí a bheith dírithe ar a áirithiú go ndéanfar an obair chomhtháite agus chomhordaithe sin a fhorbairt agus a chur chun feidhme a mhéid is féidir é i réimsí amhail HTA agus ERNanna. D’fhóinfeadh sé sin chun cleachtais ardtionchair a chur chun feidhme, ar cleachtais iad a bhfuil sé mar aidhm leo na hacmhainní atá ar fáil a dháileadh ar an mbealach is éifeachtaí is féidir ar na grúpaí ábhartha den phobal agus ar na réimsí lena mbaineann chun a dtionchar a uasmhéadú.
Leasú 34
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 26 a (nua)
(26a)  Is prionsabail de chuid an Aontais iad dlúthpháirtíocht agus aontacht agus ba cheart go n-áiritheodh an clár go bhfuil cur chuige comhleanúnach ag an Aontas i leith bagairtí sláinte trasteorann a chomhrac. D’fhonn freagairt ar bhagairtí sláinte poiblí, ba cheart don Chlár faoi Airteagal 168 CFAE tacú le cruthú Sásra Eorpaigh um Fhreagairt Sláinte, arna chomhordú ag ECDC agus faoi stiúir an Choimisinéara Sláinte agus an Choimisinéara um Bainistiú Géarchéime, i ndlúthchomhordú le gníomhaireachtaí eile AE i réimse na sláinte. Ba cheart an Sásra sin lena acmhainní dílse leighis faoi Shásra Aontais um Chosaint Shibhialta neartaithe a ullmhú le plean éigeandála paindéime, chun freagairt chomhordaithe a bheith aige agus an cumas an fhreagairt ar ghéarchéimeanna sláinte sa todhchaí a uas-scálú go tapa, bunaithe ar fhaisnéis chaighdeánaithe.
Leasú 35
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 27
(27)  Is líonraí fíorúla iad na líonraí tagartha Eorpacha, a bunaíodh de bhun Threoir 2011/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, líonraí a bhaineann le soláthraithe cúraim sláinte ar fud na hEorpa. Is é is aidhm dóibh plé a éascú maidir le galair aimpléiseacha nó galair neamhchoitianta agus maidir le neamhoird a dteastaíonn cóireáil ardspeisialaithe agus ard-dlús eolais agus acmhainní lena n-aghaidh. Ós rud é gur féidir leis na Líonraí feabhas a chur ar an rochtain ar fháthmheas agus ar sholáthar cúraim sláinte ar ardchaighdeán d’othair a bhfuil neamhoird neamhchoitianta orthu agus gur féidir leo a bheith ina bpointí fócais maidir le hoiliúint leighis agus taighde agus scaipeadh faisnéise, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, rannchuidiú leis an líonrú a mhéadú trí líonraí tagartha Eorpacha, agus trí líonraí trasnáisiúnta eile. Ba cheart dó breithniú a dhéanamh ar líonraí tagartha Eorpacha a leathnú amach chun galair theagmhálacha agus neamhtheagmhálacha amhail ailse a chumhdach chomh maith le galair neamhchoitianta.
(27)  Is líonraí fíorúla iad na líonraí tagartha Eorpacha, a bunaíodh de bhun Threoir 2011/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, líonraí a bhaineann le soláthraithe cúraim sláinte ar fud na hEorpa. Is é is aidhm dóibh plé a éascú maidir le galair aimpléiseacha nó galair neamhchoitianta agus maidir le neamhoird a dteastaíonn cóireáil ardspeisialaithe agus ard-dlús eolais agus acmhainní lena n-aghaidh. Is ardán ceannródaíoch atá in ERNanna a thugann deis uathúil agus, bunaithe ar úsáid agus comhroinnt nuálach eolais agus sonraí sláinte trasna teorainneacha, a bhfuil sé mair aidhm leo feabhas a chur ar dhiagnóis agus ar chúram do dhaoine a bhfuil galair neamhchoitianta nó aimpléiseacha orthu. Ba cheart don Chlár, dá bhrí sin, cistiú leormhaith a sholáthar chun tacú le gníomhaíochtaí comhordúcháin agus comhoibríochta arna ndéanamh ag ERNanna atá cheana ann nó a bheidh ann sa todhchaí trí bhíthin deontais nó ionstraimí eile atá cuí don chuspóir. Ba cheart go ndéanfadh sé méadú ar an gcistiú atá faoi láthair ann lena áirithiú go ndéanann ERNanna na cuspóirí atá leagtha amach ina misean a chomhlíonadh. Ós rud é gur féidir leis na Líonraí feabhas a chur ar an rochtain ar dhiagnóis agus ar sholáthar cúraim sláinte ardcháilíochta d’othair a bhfuil neamhoird neamhchoitianta orthu agus gur féidir leo a bheith ina bpointí fócais maidir le hoiliúint leighis agus taighde agus scaipeadh faisnéise, ba cheart don Chlár freisin rannchuidiú le huas-scálú an líonraithe trí na ERNanna agus trí líonraí trasnáisiúnta eile. Ba cheart dó smaoineamh ar ERNanna a atreisiú agus ar thacú le ERNanna nua a chruthú chun galair ionfhabhtaíocha, toirchis chasta agus galair mheabhairshláinte neamhchoitianta agus aimpléiseacha a chlúdach. Is féidir le hatreisiú ERNanna ról ríthábhachtach a bheith aige chun tacú le creat scagthástála nuafhorbartha coiteann a ghlacadh ar leibhéal an Aontais, ag tosú le critéir agus sásraí roghnúcháin i gcás galar, agus é mar aidhm aige an ceann is fearr a fháil ar na héagothromaíochtaí atá ann cheana ó thaobh an chlúdaigh scagthástála de ar fud na mBallstát. Ba cheart leis an gclár go ndéanfaí breithniú freisin ar líonraí barr feabhais a fhorbairt i réimse na ngalar teagmhálach agus neamh-theagmhálach, lena n-áirítear ailse agus ailse phéidiatrach, galar cardashoithíoch, galar riospráide ainsealach, diaibéiteas, riochtaí meabhairshláinte, galair néarmheathlúcháin agus mórghalair ainsealacha eile, agus i réimse an bhainistithe géarchéime sláinte.
__________________
__________________
16 Treoir 2011/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2011 maidir le cearta othar i gcúram sláinte trasteorann a chur i bhfeidhm (IO L 88, 4.4.2011, lch. 45).
16 Treoir 2011/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2011 maidir le cearta othar i gcúram sláinte trasteorann a chur i bhfeidhm (IO L 88, 4.4.2011, lch. 45).
Leasú 36
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 27 a (nua)
(27a)  Tá dúshláin shuntasacha roimh na ERNanna maidir lena áirithiú go bhfuil siad inbhuanaithe ó thaobh airgeadais agus go bhfuil siad in ann oibriú go héifeachtach laistigh agus ar fud na gcóras náisiúnta cúram sláinte, mar a thug Cúirt Iniúchóirí na hEorpa chun suntais, ina “Tuarascáil speisialta uimh. 07/2019: Gníomhaíochtaí an Aontais maidir le cúram sláinte trasteorann”(2)6a.
______________________
16a IO C 192, 7.6.2019, lch. 5.
Leasú 37
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 30
(30)  Chun an breisluach agus an tionchar is fearr a fháil ó infheistíochtaí a chistítear go hiomlán nó go páirteach trí bhuiséad an Aontais, ba cheart sineirgí a lorg go háirithe idir an Clár do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte agus cláir eile de chuid an Aontais, lena n-áirítear na sineirgí sin atá faoi bhainistíocht chomhroinnte. Chun an úsáid is mó is fearr a bhaint as na sineirgí sin, ba cheart príomhshásraí cumasúcháin a áirithiú, lena n-áirítear cistiú carnach i ngníomhaíocht ón gClár do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte agus ó chlár eile de chuid an Aontais, chomh fada agus nach mó an cistiú carnach sin ná costais incháilithe iomlána na gníomhaíochta. Chun na críche sin, ba cheart rialacha iomchuí a leagan amach leis an Rialachán seo, go háirithe maidir leis an bhféidearthacht an costas nó an caiteachas céanna a dhearbhú ar bhonn pro rata leis an gClár do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte agus do chlár eile de chuid an Aontais.
(30)  Chun an breisluach agus an tionchar is fearr a fháil ó infheistíochtaí a chistítear go hiomlán nó go páirteach trí bhuiséad an Aontais, ba cheart sineirgí a lorg go háirithe idir an Clár do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte agus cláir eile de chuid an Aontais, lena n-áirítear na sineirgí sin atá faoi bhainistíocht chomhroinnte agus gníomhaireachtaí an Aontais, go háirithe clár Interreg, a thugann aghaidh cheana ar chomhar trasteorann i réimse na sláinte agus a chabhraíonn le soghluaisteacht trasteorann othar agus gairmithe sláinte a éascú, agus chun rochtain ar chúram sláinte ardcháilíochta a fhorbairt trí threalamh coiteann, seirbhísí comhroinnte agus saoráidí comhpháirteacha a úsáid i gceantair trasteorann. Chun an úsáid is mó is fearr a bhaint as na sineirgí sin, agus dúbláil a sheachaint, ba cheart príomhshásraí cumasúcháin a áirithiú, lena n-áirítear cistiú carnach i ngníomhaíocht ón gClár do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte agus ó chlár eile de chuid an Aontais, chomh fada agus nach mó an cistiú carnach sin ná costais incháilithe iomlána na gníomhaíochta. Chun na críche sin, ba cheart rialacha iomchuí a leagan amach leis an Rialachán seo, go háirithe maidir leis an bhféidearthacht an costas nó an caiteachas céanna a dhearbhú ar bhonn pro rata leis an gClár do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte agus do chlár eile de chuid an Aontais, agus tuairisciú mionsonraithe agus trédhearcach á ráthú.
Leasú 38
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 31
(31)  I bhfianaise chineál sonrach na gcuspóirí agus na ngníomhaíochtaí a chumhdaítear leis an gClár, is iad údaráis inniúla na mBallstát is fearr a bheidh in ann i gcásanna áirithe na gníomhaíochtaí gaolmhara a chur chun feidhme. Dá bhrí sin, maidir le húdaráis dá leithéidí, arna n-ainmniú ag na Ballstáit iad féin, ba cheart a mheas gur tairbhithe sainaitheanta iad chun críoch Airteagal 195 den Rialachán Airgeadais agus ba cheart na deontais a dhámhachtain ar na húdaráis sin gan glao ar thograí a fhoilsiú roimh ré.
(31)  I bhfianaise chineál sonrach na gcuspóirí agus na ngníomhaíochtaí a chumhdaítear leis an gClár, is iad údaráis inniúla na mBallstát is fearr a bheidh in ann i gcásanna áirithe na gníomhaíochtaí gaolmhara a chur chun feidhme. Dá bhrí sin, maidir le húdaráis dá leithéidí, arna n-ainmniú ag na Ballstáit iad féin, ba cheart a mheas gur tairbhithe sainaitheanta iad chun críoch Airteagal 195 den Rialachán Airgeadais agus ba cheart na deontais a dhámhachtain ar na húdaráis sin gan glao ar thograí a fhoilsiú roimh ré. Ba cheart infheistíochtaí ón gClár a chur chun feidhme i ndlúthchomhar leis na Ballstáit go háirithe i réimsí a thagann faoi inniúlachtaí náisiúnta.
Leasú 39
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 31 a (nua)
(31a)  Chun a áirithiú go ndéanfar gach ceann de na cuspóirí sin a chur chun feidhme ar leibhéal an Aontais, ba cheart don Choimisiún an buiséad a mhéadú agus ba cheart dó togra a thíolacadh chun sainorduithe ECDC agus EMA a neartú, a bhfuil roinnt de chuspóirí EU4 maidir le Sláinte á saothrú cheana acu ar a leibhéal féin, agus ba cheart go mbeadh ról níos mó acu i gcur chun feidhme an Chláir.
Leasú 40
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 33
(33)  Toisc luachanna coiteanna na dlúthpháirtíochta maidir le cumhdach cothrom uilíoch a dhéanamh ar sheirbhísí sláinte ar ardchaighdeán a bheith mar bhonn do bheartais an Aontais sa réimse sin agus toisc ról lárnach a bheith ag an Aontas maidir le dlús a chur leis an dul chun cinn a dhéanfar i dtaca le dúshláin dhomhanda sláinte19, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, tacú le rannchuidiú an Aontais le tionscnaimh sláinte idirnáisiúnta agus dhomhanda d’fhonn an tsláinte a fheabhsú, aghaidh a thabhairt ar an neamhionannas agus cosaint i gcoinne bagairtí sláinte domhanda a mhéadú.
(33)  Toisc luachanna coiteanna na dlúthpháirtíochta maidir le cumhdach inrochtana, cothrom uilíoch a dhéanamh ar sheirbhísí sláinte ar ardchaighdeán, lena n-áirítear i gcomhthéacs trasteorann, a bheith mar bhonn do bheartais an Aontais sa réimse sin agus toisc ról lárnach a bheith ag an Aontas maidir le dlús a chur leis an dul chun cinn a dhéanfar i dtaca le dúshláin dhomhanda sláinte19, ba cheart, trí bhíthin an Chláir, tacú le rannchuidiú an Aontais le tionscnaimh sláinte idirnáisiúnta agus dhomhanda d’fhonn an tsláinte a fheabhsú, aghaidh a thabhairt ar an neamhionannas agus cosaint i gcoinne bagairtí sláinte domhanda a mhéadú.
__________________
__________________
19 Conclúidí ón gComhairle maidir le ról an Aontais Eorpaigh sa tSláinte Dhomhanda, an 3011ú cruinniú de chuid na Comhairle Gnóthaí Eachtracha, an Bhruiséil, an 10 Bealtaine 2010.
19 Conclúidí ón gComhairle maidir le ról an Aontais Eorpaigh sa tSláinte Dhomhanda, an 3011ú cruinniú de chuid na Comhairle Gnóthaí Eachtracha, an Bhruiséil, an 10 Bealtaine 2010.
Leasú 41
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 34.
(34)  Chun éifeachtacht agus éifeachtúlacht gníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais agus gníomhaíochtaí idirnáisiúnta a uasmhéadú, ba cheart comhar a chothú le heagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha amhail na Náisiúin Aontaithe agus a ngníomhaireachtaí speisialaithe, go háirithe an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS), an Banc Domhanda, agus Comhairle na hEorpa agus an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (OECD), chun an tsraith Sláinte a chur chun feidhme. De bhun Airteagal 94 de Chinneadh 2013/755/AE20 ón gComhairle, daoine agus eintitis atá lonnaithe i dTíortha agus Críocha Thar Lear (TCLanna) tá siad incháilithe do chistiú faoi réir rialacha agus chuspóirí an Chláir agus faoi réir aon socrú féideartha is infheidhme maidir leis an mBallstát a bhfuil na tíortha agus na críocha thar lear nasctha leis.
(34)  Chun éifeachtacht agus éifeachtúlacht gníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais agus gníomhaíochtaí idirnáisiúnta a uasmhéadú, ba cheart comhar a chothú leis na Ballstáit agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha amhail na Náisiúin Aontaithe agus a ngníomhaireachtaí speisialaithe, go háirithe an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS), an Banc Domhanda, agus Comhairle na hEorpa agus an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (OECD), chun an tsraith Sláinte a chur chun feidhme. De bhun Airteagal 94 de Chinneadh 2013/755/AE20 ón gComhairle, daoine agus eintitis atá lonnaithe i dTíortha agus Críocha Thar Lear (TCLanna) tá siad incháilithe do chistiú faoi réir rialacha agus chuspóirí an Chláir agus faoi réir aon socrú féideartha is infheidhme maidir leis an mBallstát a bhfuil na tíortha agus na críocha thar lear nasctha leis.
__________________
__________________
20 Cinneadh 2013/755/AE ón gComhairle an 25 Samhain 2013 maidir le comhlachas na dtíortha agus na gcríoch thar lear leis an Aontas Eorpach (“an Cinneadh maidir le Comhlachas Thar Lear”) (IO L 344, 19.12.2013, lch. 1).
20 Cinneadh 2013/755/AE ón gComhairle an 25 Samhain 2013 maidir le comhlachas na dtíortha agus na gcríoch thar lear leis an Aontas Eorpach (“an Cinneadh maidir le Comhlachas Thar Lear”) (IO L 344, 19.12.2013, lch. 1).
Leasú 42
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 34 a (nua)
(34a)  Ba cheart go ráthódh an clár go bhfuil baint láidir ag an tsochaí shibhialta, go háirithe cumainn othar, agus lucht acadúil, go háirithe cumainn gairmithe cúram sláinte, chun ionadaíocht chothrom agus rannpháirtíocht i gcuspóirí sláinte poiblí a bhaint amach. Ba cheart d’eagraíochtaí sláinte na hEorpa rannchuidiú le cur chun feidhme an chláir agus meastóireacht a dheanamh air.
Leasú 43
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 34 b (nua)
(34b)  Ionas go ndéanfar na gníomhaíochtaí atá sa Chlár a chur chun feidhme go comhleanúnach, ba cheart Bord Stiúrtha EU4Health a bhunú.
Leasú 44
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 39 a (nua)
(39a)  De réir EDS, déanann an t-athrú aeráide difear do dheitéarmanaint shóisialta agus chomhshaoil na sláinte, lena-n-áirítear aer glan, uisce óil atá sábháilte, dóthain bia agus dídean slán agus meastar go dtarlóidh 250 000 bás breise, ó droch-chothú, maláire, an bhuinneach agus strus teasa, gach bliain idir 2030 agus 2050, le teochtanna aeir fíor-ard ag rannchuidiú go díreach le básanna, go háirithe i measc daoine scothaosta agus daoine leochaileacha. Trí thuilte, teastonnta, triomaigh agus dóiteáin, tá tionchar as cuimse ag an athrú aeráide ar shláinte an duine, lena n-áirítear tearc-chothú, galair chardashoithíocha agus riospráide agus infhabhtuithe veicteoir-iompartha.
Leasú 45
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 40
(40)  Mar léiriú ar a thábhachtaí atá sé dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le gealltanais an Aontais Comhaontú Pháras agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme, rannchuideoidh an Clár seo leis na gníomhaíochtaí a dhéantar ar son na haeráide a phríomhshruthú i mbeartais an Aontais agus leis an sprioc fhoriomlán a bhaint amach go gcaithfear 25 % de chaiteachas bhuiséad an Aontais a bheith ag tacú le cuspóirí aeráide. Sainaithneofar na gníomhaíochtaí ábhartha le linn ullmhú agus chur chun feidhme an Chláir, agus déanfar athmheasúnú orthu i gcomhthéacs na meastóireachta meántéarma ar an gClár.
(40)  Mar léiriú ar a thábhachtaí atá sé dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le gealltanais an Aontais Comhaontú Pháras agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme, rannchuideoidh an Clár seo leis na gníomhaíochtaí a dhéantar ar son na haeráide a phríomhshruthú i mbeartais an Aontais agus leis an sprioc fhoriomlán a bhaint amach go gcaithfear 30 % de chaiteachas bhuiséad an Aontais a bheith ag tacú le cuspóirí aeráide. Sainaithneofar na gníomhaíochtaí ábhartha le linn ullmhú agus chur chun feidhme an Chláir, agus déanfar athmheasúnú orthu i gcomhthéacs na meastóireachta meántéarma ar an gClár.
Leasú 46
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 40 a (nua)
(40a)  I bhfianaise a thábhachtaí atá sé comhionannas inscne a bhaint amach, ba cheart don Chlár seo rannchuidiú le comhionannas inscne a phríomhshruthú i mbeartais an Aontais. Ba cheart dó uirlisí príomhshruthaithe inscne agus buiséadaithe inscne a úsáid chun a áirithiú go bhfreagraítear ar ghéarchéimeanna sláinte ar bhealach atá íogair ó thaobh inscne agus claochlaitheach agus go dtugtar aghaidh ar shainriachtanais sláinte na mban agus na gcailíní le linn géarchéim sláinte agus ina diaidh.
Leasú 47
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 43
(43)  I dtaca leis an gcuspóir maidir le daoine san Aontas a chosaint ar bhagairtí den sórt sin agus maidir le cosc agus ullmhacht ar ghéarchéimeanna a fheabhsú, ní féidir leis na Ballstáit an cuspóir sin a ghnóthú go leordhóthanach agus iad ag gníomhú ina n-aonar i bhfianaise chineál agus scála na mbagairtí trasteorann ar shláinte an duine. I gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, is féidir gníomhaíocht a dhéanamh ar leibhéal an Aontais freisin chun tacú le hiarrachtaí na mBallstát leibhéal ard cosanta don tsláinte phoiblí a bhaint amach, chun feabhas a chur ar infhaighteacht agus ar inacmhainneacht cógas, feistí leighis agus táirgí eile atá ábhartha i gcás géarchéime san Aontas, chun tacú leis an nuálaíocht agus chun tacú le hobair chomhtháite chomhordaithe agus dea-chleachtais a chur chun feidhme i measc na mBallstát, agus chun aghaidh thabhairt ar éagothromaíochtaí maidir le rochtain ar chúram sláinte ar fud an Aontais ar bhealach lena gcuirtear leis an éifeachtúlacht agus le tionchair bhreisluacha nach bhféadfadh a bhaint amach trí ghníomhaíochtaí a dhéanamh ar an leibhéal náisiúnta agus inniúlacht agus freagracht na mBallstát sna réimsí sin atá cumhdaithe sa Chlár á n-urramú. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.
(43)  I dtaca leis an gcuspóir maidir le daoine san Aontas a chosaint ar bhagairtí den sórt sin agus maidir le cosc agus ullmhacht ar ghéarchéimeanna a fheabhsú, ní féidir leis na Ballstáit an cuspóir sin a ghnóthú go leordhóthanach agus iad ag gníomhú ina n-aonar i bhfianaise chineál agus scála na mbagairtí trasteorann ar shláinte an duine. I gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, ba cheart gníomhaíocht a dhéanamh ar leibhéal an Aontais freisin chun tacú le hiarrachtaí na mBallstát leibhéal ard cosanta don tsláinte phoiblí a bhaint amach, chun feabhas a chur ar infhaighteacht, inbhuanaitheacht, inghlacthacht, inrochtaineacht, sábháilteacht agus ar inacmhainneacht cógas, feistí leighis agus táirgí agus seirbhísí eile atá ábhartha i gcás géarchéim sláinte san Aontas, chun tacú leis an nuálaíocht agus chun tacú le hobair chomhtháite chomhordaithe agus dea-chleachtais a chur chun feidhme i measc na mBallstát agus i measc a réigiún, agus chun aghaidh thabhairt ar éagothromaíochtaí agus ar neamhionannais maidir le rochtain ar chúram sláinte ar fud an Aontais ar bhealach lena gcuirtear leis an éifeachtúlacht agus le tionchair bhreisluacha nach bhféadfadh a bhaint amach trí ghníomhaíochtaí a dhéanamh ar an leibhéal náisiúnta agus inniúlacht agus freagracht na mBallstát sna réimsí sin atá cumhdaithe sa Chlár á n-urramú. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.
Leasú 49
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 2 – mír 1 – pointe
3)  ciallaíonn “géarchéim shláinte” aon ghéarchéim nó aon teagmhas tromchúiseach a eascraíonn ó bhagairt de bhunús daonna, ainmhíoch, plandaí, an bhia nó na timpeallachta, a mbaineann gné shláinte leis agus ar gá do na húdaráis beart a dhéanamh dá barr;
(3)  ciallaíonn “géarchéim sláinte” aon ghéarchéim nó aon teagmhas tromchúiseach a eascraíonn ó bhagairt de bhunús daonna, ainmhíoch, plandaí, an bhia, ceimiceach, bitheolaíoch, raideolaíoch, núicléach, comhshaoil nó anaithnid a mbaineann gné na sláinte leis agus ar gá do na húdaráis beart práinneach a dhéanamh dá barr;
Leasú 50
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 2 – mír 1 – pointe
(4)  ciallaíonn “táirgí atá ábhartha i gcás géarchéime” táirgí agus substaintí a bhfuil gá leo, i gcomhthéacs géarchéime sláinte, chun galar agus na hiarmhairtí a bhaineann leis a chosc, a dhiagnóisiú nó a chóireáil, ina n-áirítear an méid seo, ach nach bhfuil teoranta dó: táirgí íocshláinte – lena n-áirítear vacsaíní – agus a n-idirmheánaigh, a gcomhábhair chógaisíochta ghníomhacha agus a n-amhábhair; feistí leighis; trealamh ospidéil agus leighis (amhail aerálaithe, éadaí agus trealamh cosanta, ábhair agus uirlisí diagnóiseacha); trealamh cosanta pearsanta; díghalráin agus a dtáirgí idirmheánacha agus amhábhair atá riachtanach lena dtáirgeadh);
(4)  ciallaíonn “táirgí atá ábhartha i gcás géarchéime” táirgí, uirlisí agus substaintí a bhfuil gá leo, i gcomhthéacs géarchéime sláinte, chun galar agus na hiarmhairtí a bhaineann leis a chosc, a dhiagnóisiú nó a chóireáil, agus chun faireachán a dhéanamh ar fhaireachas eipidéimeolaíoch galar agus ionfhabhuithe ina n-áirítear an méid seo a leanas, ach nach bhfuil teoranta dó: táirgí íocshláinte – lena n-áirítear vacsaíní – agus a n-idirmheánaigh, a gcomhábhair chógaisíochta ghníomhacha agus a n-amhábhair; feistí leighis; trealamh ospidéil agus leighis (amhail aerálaithe, éadaí agus trealamh cosanta, ábhair agus uirlisí diagnóiseacha); trealamh cosanta pearsanta; díghalráin agus a dtáirgí idirmheánacha agus amhábhair atá riachtanach lena dtáirgeadh);
Leasú 48
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 5
(5)  Ciallaíonn “an cur chuige Aon Sláinte Amháin” cur chuige ina n-aithnítear go bhfuil sláinte an duine agus sláinte ainmhithe nasctha le chéile, gur féidir galair a tharchur ó dhaoine go hainmhithe agus vice versa agus gur gá, dá bhrí sin, dul i ngleic leo i ndaoine agus in ainmhithe araon, agus gur nasc é an timpeallacht idir na daoine agus na hainmhithe;
(5)  Ciallaíonn “an cur chuige Aon Sláinte Amháin” cur chuige ina n-aithnítear an t-idirnasc idir na réimsí daonna, ainmhithe agus comhshaoil, gur féidir galair a tharchur ó cholún amháin go colún eile agus dá bhrí sin go gcaithfear dul i ngleic leo i gcur chuige iomlánaíoch;
Leasú 51
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 9
(9)  ciallaíonn “bagairt thromchúiseach trasteorann ar an tsláinte” guais atá ina bagairt ar an mbeatha nó atá ina bagairt thromchúiseach ar bhealach eile ar an tsláinte ar de bhunús bitheolaíoch, ceimiceach nó na timpeallachta í nó nach eol a bunús a scaipeann thar theorainneacha náisiúnta na mBallstát nó a bhfuil baol mór ann go scaipfidh sé tharstu agus ar féidir gur gá comhordú a dhéanamh ar leibhéal an Aontais chun a áirithiú go mbeidh ardleibhéal cosanta ann ó thaobh shláinte an duine de;
(9)  ciallaíonn “bagairt thromchúiseach trasteorann ar an tsláinte” guais atá ina bagairt ar an mbeatha nó atá ina bagairt thromchúiseach ar bhealach eile ar an tsláinte ar de bhunús bitheolaíoch, ceimiceach, raideolaíoch, núicléach, nó na timpeallachta í nó nach eol a bunús a scaipeann thar theorainneacha náisiúnta na mBallstát nó a bhfuil baol mór ann go scaipfidh sé tharstu agus ar féidir gur gá comhordú a dhéanamh ar leibhéal an Aontais chun a áirithiú go mbeidh ardleibhéal cosanta ann ó thaobh shláinte an duine de;
Leasú 52
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 9 a (nua)
(9a)  Ciallaíonn ‘cúrsaí sláinte a chuimsiú i ngach réimse beartais’ cur chuige maidir le beartais phoiblí a fhorbairt, a chur chun feidhme agus athbhreithniú a dhéanamh orthu, gan beann ar an earnáil, trína gcuirtear na himpleachtaí sláinte de chinntí san áireamh, agus lena bhféachtar le sineirgí a bhaint amach, agus tionchair dhíobhálacha sláinte a d’fheadfadh a bheith mar thoradh ar bheartais den sórt sin a sheachaint, chun sláinte an daonra agus cothromas sláinte a fheabhsú;
Leasú 53
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 9 b (nua)
(9b)  Ciallaíonn “deitéarmanaint sláinte” raon tosca, amhail tosca bitheolaíocha, socheacnamaíocha agus comhshaoil a bhaineann le hiompar, a mbíonn tionchar acu ar stádas sláinte duine;
Leasú 54
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 3 – mír 1 – an chuid réamhráiteach
Is iad na cuspóirí ginearálta seo a leanas a bheidh ag an gClár, i gcomhréir leis an gcur chuige “Aon Sláinte Amháin” i gcás inarb ábhartha:
Is iad na cuspóirí ginearálta seo a leanas a bheidh ag an gClár, i gcomhréir leis an gcur chuige “cúrsaí sláinte a chuimsiú i ngach réimse beartais’ i gcás inarb infheidhme” agus leis an gcur chuige ‘Aon Sláinte Amháin’:
Leasú 55
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 3 – mír 1 – pointe 1
1)  daoine san Aontas a chosaint ar bhagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte;
(1)  sláinte san Aontas a fheabhsú agus a chothú, trí thacú le cur chun cinn na sláinte agus le galair a chosc, éagothromaíochtaí sláinte a laghdú agus rochtain chomhionann agus iomlán ar shláinte a áirithiú;
Leasú 56
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 3 – mír 1 – pointe 1 a (nua)
(1a)   daoine san Aontas a chosaint ar aon bhagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte; tacú le hullmhacht agus comhordú níos fearr a fhorbairt agus a chur chun feidhme laistigh de na Ballstáit agus eatarthu maidir le héigeandálaí sláinte;
Leasú 57
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 3 – mír 1 – pointe 2
(2)  Feabhas a chur ar infhaighteacht cógas, feistí leighis agus táirgí eile san Aontas atá ábhartha ó thaobh na géarchéime de, rannchuidiú lena n-inacmhainneacht, agus tacú le nuálaíocht.
(2)  tacú le reachtaíocht agus beartais an Aontais atá ann agus a bheidh ann amach anseo, d’fhonn, inter alia, neamhspleáchas cógaisíochta a athbhunú agus aghaidh a thabhairt ar ghanntanais, infhaighteacht, inrochtaineacht agus inacmhainneacht cúraim agus seirbhísí sláinte san Aontas a fheabhsú, agus tacú le taighde agus nuálaíocht chomh maith le forbairt i sláinte. agus cúram sláinte gan dúbláil a dhéanamh ar iarrachtaí faoi chláir eile, lena n-áirítear Fís Eorpach;
Leasú 58
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 3 – mír 1 – pointe 3
(3)  Córais sláinte agus an lucht saothair cúraim sláinte a dhaingniú, lena n-áirítear le claochlú digiteach agus le hobair mhéadaithe chomhtháthaithe idir na Ballstáit, le cur chun feidhme marthanach an dea-chleachtais agus na comhroinnte sonraí, chun leibhéal ginearálta na sláinte poiblí a ardú.
(3)  córais sláinte agus a n-inbhuanaitheacht a neartú, chomh maith leis an lucht saothair cúraim sláinte, lena n-áirítear trí chlaochlú digiteach agus trí obair chomhtháite agus chomhordaithe mhéadaithe i measc na mBallstát, lena n-áirítear ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, trí chur chun feidhme marthanach na gcleachtas is fearr, agus trí chomhroinnt sonraí inchomparáide agus idir-inoibritheacha, agus é mar aidhm leibhéal ginearálta na sláinte poiblí, na litearthachta sláinte a mhéadú agus córais sláinte a dhéanamh níos athléimní agus níos freagraí.
Leasú 59
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – an chuid réamhráiteach
Déanfar na cuspóirí ginearálta dá dtagraítear in Airteagal 3 a shaothrú trí na cuspóirí sonracha seo a leanas, i gcomhréir leis an gcur chuige “Aon Sláinte Amháin”, i gcás inarb ábhartha:
Déanfar na cuspóirí ginearálta dá dtagraítear in Airteagal 3 a shaothrú trí na cuspóirí sonracha seo a leanas, i gcomhréir leis an gcur chuige ‘Sláinte i mbeartais uile’ i gcás inarb ábhartha agus leis an gcur chuige ‘Aon Sláinte Amháin’:
Leasú 226
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 1
(1)  acmhainn an Aontais a neartú maidir le cosc, ullmhacht agus freagairt i leith bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte, agus maidir le bainistíocht géarchéimeanna sláinte, lena n-áirítear trí acmhainn an chúraim sláinte éigeandála a chomhordú, a sholáthar agus a chur in úsáid, trí bhailiú sonraí agus trí fhaireachas;
(1)  acmhainn an Aontais a neartú maidir le cosc, ullmhacht agus freagairt ghasta i leith bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte, agus maidir le bainistíocht géarchéimeanna sláinte, lena n-áirítear trí acmhainn an chúraim sláinte éigeandála a chomhordú, a sholáthar agus a chur in úsáid, trí bhailiú sonraí agus trí fhaireachas, trí thástáil struis na gcóras cúraim sláinte náisiúnta a chomhordú agus trí chaighdeáin cúraim sláinte ar ardcháilíocht a fhorbairt;
Leasú 250
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 2
(2)  infhaighteacht cúlchistí nó stoc-charn de tháirgí atá ábhartha i gcás géarchéime a áirithiú san Aontas chomh maith le cúltaca oibrithe leighis, cúraim sláinte agus tacaíochta lena gcur i mbun oibre i gcás géarchéime;
(2)  tacú, i sineirgíocht le hionstraimí, cláir agus cistí an Aontais, le gníomhaíochtaí ionas go bhféadfar oibrithe leighis, cúraim sláinte agus tacaíochta a chur i mbun oibre i gcás géarchéime, amhail oibrithe an Chóir Liachta Eorpaigh, lena n-áirítear trí fheabhas a chur ar oiliúint na n-oibrithe agus nuachóiriú a dhéanamh ar a n-eolas, agus tacú le gníomhaíocht chun rannchuidiú le fáil san Aontas, le linn géarchéime, ar tháirgí atá ábhartha i ngéarchéim sláinte, amhail cógais, vacsaíní agus feistí leighis atá riachtanach;
Leasú 62
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 3
(3)  tacú le gníomhaíochtaí chun infhaighteacht, inrochtaineacht agus inacmhainneacht táirgí atá ábhartha i gcás géarchéime agus soláthairtí riachtanacha sláinte eile a áirithiú;
(3)  Margadh Leigheasra na hEorpa a neartú, chun a áirithiú ar bhealach inbhuanaithe infhaighteacht, inrochtaineacht agus inacmhainneacht táirgí íocshláinte, réitigh r-shláinte, gairis leighis agus soláthairtí riachtanacha eile a bhaineann le sláinte agus táirgí íocshláinte a bhaineann le géarchéim;
Leasú 222
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 4
(4)  éifeachtacht, inrochtaineacht, inbhuanaitheacht agus athléimneacht córas sláinte a neartú, lena n-áirítear trí thacú le claochlú digiteach, glacadh uirlisí agus seirbhísí digiteacha, athchóirithe sistéamacha, cur chun feidhme samhlacha cúraim nua agus clúdach sláinte uilíoch, agus aghaidh a thabhairt ar éagothromaíochtaí i sláinte;
(4)  éifeachtacht, inrochtaineacht, inbhuanaitheacht agus athléimneacht córas sláinte a neartú, lena n-áirítear trí thacú le claochlú digiteach, lena n-áirítear Spás Eorpach Sonraí Sláinte a chruthú agus a chur chun feidhme, athchóirithe sistéamacha, cur chun feidhme samhlacha cúraim nua, feabhas a chur ar an rochtain chomhionann agus thráthúil ar sheirbhísí cúraim sláinte agus ar sheirbhísí cúraim ghaolmhara atá inbhuanaithe, inacmhainne, dírithe ar an duine agus bunaithe ar thorthaí, clúdach sláinte uilíoch a bhaint amach, a chuimsíonn rochtain ar shláinte agus cearta gnéis agus atáirgthe, agus éagothromaíochtaí agus neamhionannais i sláinte a laghdú;
Leasú 64
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 4 a (nua)
(4a)  nuálaíocht an Aontais a neartú chun a áirithiú go ndéanfar an chéad ghlúin eile de chógais leighis, de vacsaíní agus d’fheistí leighis a fhorbairt, agus go nglacfar leo, ar mhaithe le freastal ar na dúshláin agus ionchais mhéadaithe sa chúram sláinte a thiocfaidh chun cinn;
Leasú 65
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 5
(5)  tacú le gníomhaíochtaí a bhfuil sé d’aidhm acu acmhainn córas sláinte a neartú i dtaca le galar a chosc agus an tsláinte a chur chun cinn, cearta othar agus cúram sláinte trasteorann, agus a fheabhas atá gairmithe leighis agus gairmithe cúraim sláinte a chur chun cinn;
(5)  tacú le gníomhaíochtaí atá dírithe ar chumas an chórais sláinte a neartú chun galair a chosc, a scagadh agus a dhiagnóisiú go luath, agus cur chun cinn na sláinte a chur chun feidhme, aghaidh a thabhairt ar dheitéarmanaint sláinte, litearthacht sláinte, cearta agus sábháilteacht othar agus cúram sláinte trasteorann a fheabhsú;
Leasú 245
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 6
(6)  tacú le gníomhaíocht maidir le galair neamhtheagmhálacha, an ailse go háirithe, a chosc, a dhiagnóisiú, a chóireáil, faireachas a dhéanamh orthu agus cóir leighis a thabhairt ina leith;
(6)  tacú le gníomhaíocht maidir le galair neamhtheagmhálacha a chosc, a dhiagnóisiú, a chóireáil, faireachas a dhéanamh orthu agus cóir leighis a thabhairt ina leith, diagnóis thapa ar neamhoird néaraimheathlúcháin agus galar inchinne eile, an ailse go háirithe;
Leasú 66
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 6 a (nua)
(6a)  comhrac an Aontais i gcoinne ailse a neartú i sineirgíocht le Plean na hEorpa chun an Ailse a Chomhrac, lena n-áirítear trí thacú le gníomhartha chun faireachas, cosc, fáthmheas luath agus cóireáil agus cúram ailse, lena n-áirítear ailse phéidiatrach, agus trí thacú le hInstitiúid Ailse na hEorpa a bhunú;
Leasú 67
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 6 b (nua)
(6b)  an comhrac i gcoinne galair theagmhálacha agus bagairtí sláinte a neartú;
Leasú 68
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 6 c (nua)
(6c)  aghaidh a thabhairt ar an drogall roimh an vacsainiú , agus tacú le gníomhaíocht chun galair inchoiscthe trí vacsaíniú a dhíchur, lena n-áirítear ailsí;
Leasú 69
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 7
(7)  tacú le húsáid stuama éifeachtúil cógas, ábhair fhrithmhiocróbacha go háirithe, agus an úsáid sin a chothú, agus tacú le cógais agus feistí leighis a tháirgeadh agus a dhiúscairt ar bhealach níos neamhdhíobhálaí don chomhshaol agus an táirgeadh agus diúscairt sin a chothú;
(7)  úsáid eolasach, stuama agus éifeachtúil cógais a chothú agus tacú leis, agus go háirithe frithmhiocróbach, forbairt cógas nach bhfuil chomh díobhálach don chomhshaol iontu féin, táirgeadh cógas atá níos neamhdhíobhálaí don chomhshaol agus diúscairt atá slán ó thaobh an chomhshaoil de tháirgí íocshláinte agus de fheistí leighis;
Leasú 70
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 8
(8)  tacú le forbairt, cur chun feidhme agus forfheidhmiú reachtaíocht an Aontais maidir leis an tsláinte agus sonraí ardcháilíochta inchomparáide iontaofa a sholáthar chun bheith mar bhonn taca le ceapadh beartas agus faireachán, agus measúnuithe tionchair sláinte a dhéanamh ar bheartais ábhartha a chur chun cinn;
(8)  tacú le forbairt, cur chun feidhme agus forfheidhmiú, agus, i gcás inar gá, athbhreithniú ar reachtaíocht sláinte an Aontais, agus sonraí ardcháilíochta, inchomparáide, iontaofa, mar bhonn le ceapadh beartais agus leis an bhfaireachán ar bheartais, tacú le soláthar cúraim agus freagairt do riachtanais leighis gan chomhlíonadh, agus úsáid measúnuithe tionchair sláinte beartas ábhartha eile de chuid an Aontais a chur chun cinn.
Leasuithe 246 agus 71
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 9
(9)  tacú le hobair chomhtháite i measc na mBallstát, agus a gcórais sláinte go háirithe, lena n-áirítear cur chun feidhme cleachtas coisctheacha ardtionchair, agus cur le líonrú trí na líonraí tagartha Eorpacha nó líonraí trasnáisiúnta eile;
(9)  tacú le hobair chomhtháite i measc na mBallstát, agus go háirithe ina gcórais sláinte, lena n-áirítear cur chun feidhme cleachtas coisctheach ardtionchair, tacú le sainaithint teicneolaíochtaí sláinte a éilítear le dul faoi mheasúnú an Aontais, agus líonrú a neartú agus a uas-scálú trí na ERNanna, líonraí barr feabhais a fhorbairt agus a chur chun feidhme maidir le galair theagmhálacha agus neamh-theagmhálacha an-choitianta agus líonraí trasnáisiúnta eile, lena n-áirítear líonra Orphanet, i sineirgíocht iomlán le Fís Eorpach agus a Misin agus a Comhpháirtíochtaí, agus é mar aidhm aige clúdach na n-othar agus an fhreagairt ar ghalair, agus fadhbanna sláinte, a mhéadú;
Leasú 223
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 – mír 1 – pointe 10
(10)  tacú le rannchuidiú an Aontais le tionscnaimh idirnáisiúnta agus dhomhanda maidir le sláinte.
(10)  tacú le rannchuidiú an Aontais le gealltanais agus tionscnaimh idirnáisiúnta agus dhomhanda maidir le sláinte, lena n-áirítear rochtain ar shláinte agus cearta gnéis agus atáirgthe.
Leasú 73
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 5 – mír 1
1.  Is é EUR 1 946 614 000, de réir praghsanna reatha, a bheidh san imchlúdach airgeadais le haghaidh chur chun feidhme an chláir don tréimhse 2021-27.
1.  Is é EUR 10 398 000 000 i bpraghsanna reatha (EUR 9 370 000 000 i bpraghsanna seasta) a bheidh san imchlúdach airgeadais do chur chun feidhme an Chláir don tréimhse 2021-27.
Leasú 74
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 5 – mír 2
2.  Féadfar an méid dá dtagraítear i mír 1 a úsáid le haghaidh cúnamh teicniúil agus cúnamh riaracháin chun an Clár a chur chun feidhme, cuir i gcás gníomhaíochtaí ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchóireachta agus meastóireachta, lena n-áirítear córais teicneolaíochta faisnéise chorparáideacha.
2.  Féadfar an méid dá dtagraítear i mír 1 a úsáid freisin le haghaidh cúnamh teicniúil agus cúnamh riaracháin chun an Clár a chur chun feidhme, cuir i gcás gníomhaíochtaí ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchóireachta agus meastóireachta, lena n-áirítear córais teicneolaíochta faisnéise chorparáideacha. Ní rachaidh na costais riaracháin a bhaineann le gníomhaíochtaí indíreacha thar 5 % den mhéid iomlán faoin gClár.
Leasú 75
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 6
Airteagal 6
scriosta
Acmhainní ó Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh
Na bearta dá dtagraítear in Airteagal 2 de Rialachán [Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh] cuirfear chun feidhme faoin gClár iad le méid suas go dtí EUR 8 451 000 000 de réir praghsanna reatha dá dtagraítear i bpointe (iii) d’Airteagal 3(2)(a) den Rialachán sin, faoi réir Airteagal 5(4) agus (8).
Is éard a bheidh sna méideanna sin ioncam sannta seachtrach i gcomhréir le hAirteagal 21(5) de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046.
Leasú 76
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 7 – mír 1 – pointe 1 a (nua)
(1a)  Áireofar ranníocaíochtaí na dtíortha comhlachaithe uile sna codanna ábhartha den Chlár. Déanfaidh an Coimisiún an buiséad iomlán maidir le gach cuid den Chlár a thuairisciú don Chomhairle agus don Pharlaimint le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil, agus gach ceann de na tíortha comhlachaithe, a ranníocaíochtaí aonair agus a gcomhardú airgeadais á sainaithint aige.
Leasú 77
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 8 – mír 1
1.  Is tríd an mbainistíocht dhíreach a chuirfear an Clár chun feidhme i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 nó tríd an mbainistíocht indíreach leis na comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 62(1) (c) de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046.
1.  Is tríd an mbainistíocht dhíreach a chuirfear an Clár chun feidhme i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 nó tríd an mbainistíocht indíreach leis na comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 62(1) (c) de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046, chun a áirithiú nach bhfuil aon fhorluí ná dúbailt le cláir mhaoinithe eile ar leibhéal an Aontais.
Leasú 78
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 8 – mír 2
2.  Féadfar cistiú a sholáthar ón gClár, agus an cistiú sin in aon cheann de na foirmeacha a leagtar síos i Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046, go háirithe deontais, duaiseanna agus soláthar.
2.  Féadfar cistiú a sholáthar ón gClár, agus an cistiú sin in aon cheann de na foirmeacha a leagtar síos i Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046, go háirithe deontais, duaiseanna agus soláthar. Féachfaidh an Coimisiún le cumhdach geografach éifeachtach agus cothromaithe a bhaint amach ar fud an Aontais, lena n-áirítear trí thacú leis na Ballstáit cur le cáilíocht na dtionscadal trí achmhainní a fhorbairt.
Leasú 79
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 8 – mír 4 a (nua)
4a.  Déanfaidh an Coimisiún cur chun feidhme comhsheasmhach an Chláir a éascú agus simpliú riaracháin uasta á lorg aige. Déanfaidh an Coimisiún agus na Ballstáit, i gcomhréir lena gcuid freagrachtaí faoi seach, sineirgí a chothú agus comhordú éifeachtach idir an Clár agus cláir agus cistí eile an Aontais a áirithiú.
Chun na críche sin, déanfaidh siad na nithe seo a leanas:
(a)  a áirithiú go bhfuil comhlántacht, comhleanúnachas agus sineirgíocht idir ionstraimí éagsúla ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, agus, i gcás inarb iomchuí, ar an leibhéal réigiúnach, go háirithe i ndáil le bearta arna maoiniú le cistí de chuid an Aontais, le linn chéim na pleanála agus le linn chéim an chur chun feidhme;
(b)  sásraí comhordúcháin a bharrfheabhsú chun athobair a sheachaint;
(c)  dlúthchomhar a áirithiú idir iad sin atá freagrach as cur chun feidhme ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta agus, i gcás inarb iomchuí, ar an leibhéal réigiúnach chun gníomhaíochtaí tacaíochta comhleanúnacha agus cuíchóirithe a bhaint amach faoin ionstraim.
Leasú 80
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 8 – mír 4 b (nua)
4b.   Déanfaidh an Coimisiún comhar a chothú le heagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha amhail na Náisiúin Aontaithe agus a ngníomhaireachtaí speisialaithe, go háirithe an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (WHO), agus le Comhairle na hEorpa agus an Eagraíocht um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta (OECD), agus an Clár á chur chun feidhme aige, chun éifeachtacht agus éifeachtúlacht gníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal idirnáisiúnta a uasmhéadú.
Leasú 81
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 8 – mír 4 c (nua)
4c.   Rachaidh an Coimisiún i gcomhairle le húdaráis sláinte na mBallstát sa Ghrúpa Stiúrtha um Chur Chun Cinn na Sláinte, Cosc Galar agus Bainistiú Galar Neamhtheagmhálach nó i ngrúpaí saineolaithe ábhartha eile de chuid an Choimisiúin chomh maith le geallsealbhóirí, go háirithe comhlachtaí gairmiúla in earnáil na sláinte agus ENRanna atá gníomhach sa réimse, ag gach céim de chur chun feidhme an Chláir.
Leasú 82
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 9 a (nua)
‘Airteagal 9a
Critéir dhámhachtana
Déanfar na critéir dhámhachtana a shainiú sna cláir oibre dá dtagraítear in Airteagal 18 agus sna glaonna ar thograí agus cuirfear san áireamh, a mhéid is infheidhme, na heilimintí seo a leanas:
(a)  comhsheasmhacht leis na sainchuspóirí dá bhforáiltear in Airteagal 4;
(b)  rannchuidiú le hinrochtaineacht agus inacmhainneacht an chórais sláinte;
(c)  an ghné thrasteorann;
(d)  rannchuidiú le claochlú digiteach;
(e)  tionchar sóisialta (sochair agus costais);
(f)  comhsheasmhacht le forálacha Iarscríbhinn 1;
(g)  rannchuidiú le galair a chosc agus go háirithe ailse;
(h)  rannchuidiú le rochtain ar leigheas;
(i)  aibíocht na gníomhaíochta maidir le forbairt an tionscadail;
(j)  a fhónta is a bheidh an plean cur chun feidhme a bheartaítear;
Leasú 83
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 12 – mír 3 a (nua)
Cruthófar sásra iontaofa agus éifeachtúil chun aon dúbláil ar chistiúchán a sheachaint agus chun sineirgí a áirithiú idir na cláir agus na beartais éagsúla de chuid an Aontais a bhfuil cuspóirí sláinte á saothrú acu. Déanfar na sonraí uile faoi oibríochtaí agus gníomhaíochtaí cistithe arna maoiniú faoi chláir agus cistí éagsúla de chuid an Aontais a lárú faoin sásra seo. Leanfaidh sé prionsabail na trédhearcachta agus na cuntasachta agus fágfaidh go mbeifear in ann faireachán agus meastóireacht níos fearr a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí lena saothraítear cuspóirí sláinte.
Leasú 84
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 14 – mír 1 – pointe b
(b)  aon eintiteas dlíthiúil a bunaíodh faoi dhlí an Aontais nó aon eagraíocht idirnáisiúnta;
(b)  aon eintiteas dlíthiúil a bunaíodh faoi dhlí an Aontais nó aon eagraíocht ábhartha idirnáisiúnta amhail údaráis phoiblí, comhlachtaí san earnáil phoiblí, bunaíochtaí sláinte, institiúidí taighde, ollscoileanna agus bunaíochtaí ardoideachais, cumainn othar;
Leasú 85
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 14 – mír 3
3.  I bprionsabal, ba cheart d’eintitis dhlítheanacha atá bunaithe i dtríú tír nach bhfuil comhlachaithe leis an gclár costais a rannpháirtíochta a sheasamh.
3.  Eintitis dhlíthiúla atá bunaithe i dtríú tír nach bhfuil comhlachaithe leis an gClár, ba cheart dóibh costais a rannpháirtíochta a thabhú.
Leasú 86
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 14 – mír 5
5.  Faoin gClár, féadfar deontais dhíreacha a dhámhachtain gan glao ar thograí, chun gníomhaíochtaí a chistiú a bhfuil breisluach soiléir acu don Aontas agus atá cómhaoinithe ag na húdaráis inniúla atá freagrach as gnóthaí sláinte sna Ballstáit nó sna tríú tíortha atá comhlachaithe leis an gClár, ag eagraíochtaí idirnáisiúnta sláinte nó ag comhlachtaí den earnáil phoiblí agus ag comhlachtaí neamhrialtasacha, ag gníomhú dóibh ina n-aonar nó mar líonra, agus sainordú acu ó na húdaráis sin.
5.  Faoin gClár, féadfar deontais dhíreacha a dhámhachtain gan glao ar thograí, chun gníomhaíochtaí a chistiú más amhlaidh atá údar cuí leis na deontais sin, más amhlaidh atá breisluach soiléir acu don Aontas a bheith acu agus más amhlaidh iad a bheith á gcómhaoiniú ag na húdaráis inniúla áitiúla, réigiúnacha nó náisiúnta atá freagrach as gnóthaí sláinte sna Ballstáit nó sna tríú tíortha atá comhlachaithe leis an gClár, ag eagraíochtaí idirnáisiúnta sláinte ábhartha nó ag cláir Interreg, nó ag comhlachtaí den earnáil phoiblí agus ag comhlachtaí neamhrialtasacha, ag gníomhú dóibh ina n-aonar nó mar líonra, agus sainordú acu ó na húdaráis sin.
Leasú 87
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 14 – mír 6
6.  Faoin gClár, féadfar deontais dhíreacha a dhámhachtain gan glao ar thograí do líonraí tagartha Eorpacha. Féadfar deontais dhíreacha a dhámhachtain freisin do líonraí trasnáisiúnta eile a leagtar amach i gcomhréir le rialacha an Aontais.
6.  Faoin gClár, déanfar deontais dhíreacha, d’uireasa glao ar thograí, a dhámhachtain do ERNanna a bhaineann úsáid as córas simplithe um thuairisciú airgeadais agus teicniúil. Féadfar deontais dhíreacha a dhámhachtain freisin do líonraí trasnáisiúnta eile, lena n-áirítear cláir Interreg, a leagtar amach i gcomhréir le dlí an Aontais.
Leasú 88
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 14 – mír 6 a (nua)
6a.  Áiritheofar cistiú leormhaith chun an tsamhail ERN de chúram sláinte trasteorann a chomhdhlúthú agus a fhorleathnú trí sholáthar raoin seirbhísí cliniciúla a dhaingniú ar bhealaí éagsúla, lena n-áirítear dara tuairimí ar líne agus comhairle speisialtóra d’othair maidir le cóireáil agus bainistiú agus i ndáil le clinicí ‘othair sheachtraigh ar líne’.
Leasú 89
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 16 – mír 1
1.  Rachaidh an Coimisiún i gcomhairle le húdaráis sláinte na mBallstát laistigh den Ghrúpa Stiúrtha um Chur Chun Cinn na Sláinte, Cosc Galar agus Bainistiú Galar Neamhtheagmhálach i dtaobh na bpleananna oibre arna mbunú don Chlár agus i dtaobh a thosaíochtaí agus a threonna straitéiseacha agus a chur chun feidhme.
Rachaidh an Coimisiún i gcomhairle le húdaráis sláinte na mBallstát laistigh den Ghrúpa Stiúrtha um Chur Chun Cinn na Sláinte, Cosc Galar agus Bainistiú Galar Neamhtheagmhálach i dtaobh na bpleananna oibre bliantiúla arna mbunú don Chlár agus i dtaobh a thosaíochtaí agus a threoshuíomhanna straitéiseacha agus a chur chun feidhme agus i dtaobh sineirgí féideartha le hacmhainní dílse na mBallstát chun éifeachtúlacht agus inbhuanaitheacht fhadtéarmach gníomhaíochtaí a áirithiú.
Leasú 90
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 16 – mír 1 a (nua)
Rachaidh an Coimisiún i gcomhairle leis an nGrúpa Stiúrtha EU4Health maidir leis na pleananna oibre bliantúla arna mbunú don Chlár agus maidir le tosaíochtaí, treoshuíomhanna straitéiseacha agus cur chun feidhme an Chláir, agus maidir le sineirgí féideartha le cistí Eorpacha chun éifeachtúlacht agus inbhuanaitheacht fhadtéarmach na ngníomhaíochtaí a áirithiú.
Leasú 91
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 16 – mír 1 b (nua)
Rachaidh an Coimisiún i gcomhairle freisin le gníomhaireachtaí díláraithe ábhartha an Aontais agus le geallsealbhóirí, amhail ionadaithe eagraíochtaí na sochaí sibhialta, go háirithe eagraíochtaí othar, maidir le pleananna oibre bliantúla arna mbunú don Chlár agus maidir le tosaíochtaí, treoshuíomhanna straitéiseacha agus cur chun feidhme an Chláir.
Leasú 92
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 16 – mír 1 c (nua)
Glacfaidh an Coimisiún na pleananna oibre bliantúla trí bhíthin gníomhartha tarmligthe. Déanfar na gníomhartha tarmligthe sin a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 24 den Rialachán seo.
Leasú 93
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 16 a (nua)
Airteagal 16 a
Grúpa Stiúrtha EU4Health a bhunú
1.  Bunóidh an Coimisiún Grúpa Stiúrtha EU4Health (‘an Grúpa Stiúrtha’).
2.  Déanfaidh an Grúpa Stiúrtha an méid seo a leanas:
(i)  ionchur a sholáthar, i bhfoirm straitéise agus stiúrtha chuimsithigh, agus rannchuidiú leis na pleananna oibre bliantúla don Chlár;
(ii)  treoirphlean a fhorbairt le haghaidh comhordú, comhar agus sineirgí idir an Clár agus Cláir eile ina bhfuil gné shláinte comhtháite a stiúradh;
(iii)  gníomhaíochtaí sláinte luach-dhírithe, inbhuanaitheacht agus réitigh sláinte níos fearr a sholáthar, rochtain ar shláinte a chothú agus éagothromaíochtaí sláinte a laghdú, rannpháirteachas ag othair agus ag an tsochaí a chur chun cinn.
3.  Beidh an Grúpa Stiúrtha ina ghrúpa de gheallsealbhóirí neamhspleácha, a bheidh comhdhéanta de ghníomhaithe i réimse na sláinte poiblí, amhail ionadaithe Pharlaimint na hEorpa, saineolaithe sláinte neamhspleácha agus ionadaithe othar.
4.  Beidh an Grúpa Stiúrtha comhdhéanta de 20 duine aonair ardleibhéil agus urraim á tabhairt do phrionsabal na cothromaíochta geografaí agus inscne, ó dhisciplíní agus ó ghníomhaíochtaí éagsúla dá dtagraítear i mír 3.
5.  Is é an Coimisiún, i gcomhchomhairle leis an bParlaimint, a dhéanfaidh comhaltaí an Bhoird Stiúrtha a cheapadh agus déanfar an méid sin i ndiaidh glao oscailte ar ainmniúcháin nó glao oscailte ar léiriú spéise.
Déanfar comhaltaí a cheapadh ar feadh na tréimhse dá dtagraítear in Airteagal 1(2). Ceapfaidh an Coimisiún Cathaoirleach as measc a chomhaltaí freisin.
6.  Beidh cruinniú ag an nGrúpa Stiúrtha trí huaire sa bhliain ar a laghad, rud a cheadóidh malartú tuairimí go tráthrialta agus malartú tuairimí trédhearcach.
Maidir leis an treoirphlean le haghaidh comhordú, comhar agus sineirgí a stiúradh, éascóidh sé sin infheictheacht agus comhordú a áirithiú i dtaca leis na sásraí airgeadais uile atá ann cheana agus atá ábhartha don tsláinte, agus cuideoidh an treoirphlean sin le comhordú agus comhar a stiúradh.
Féadfaidh an Coimisiún dul i gcomhairle leis an nGrúpa Stiúrtha i dtaobh nithe seachas na nithe sin dá dtagraítear i mír 2.
Leasú 94
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 18 – mír 1
Is leis na cláir oibre dá dtagraítear in Airteagal 110 de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 a chuirfear an Clár chun feidhme. Leagfar amach leis na cláir oibre, i gcás inarb infheidhme, an méid foriomlán arna chur i leataobh le haghaidh oibríochtaí measctha.
Is leis na cláir oibre bliantúla dá dtagraítear in Airteagal 110 de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 a chuirfear an Clár chun feidhme. Leagfar amach leis na cláir oibre, i gcás inarb infheidhme, an méid foriomlán arna chur i leataobh le haghaidh oibríochtaí measctha.
Leasú 95
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 18 – mír 1 a (nua)
Tacóidh measúnú tionchair inscne leis na cláir oibre.
Leasú 96
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 19 – mír 1
1.  Is in Iarscríbhinn II a leagtar amach na táscairí a úsáidfear le tuairisciú a dhéanamh ar an dul chun cinn atá déanta ag an gClár maidir le gnóthú na gcuspóirí ginearálta agus sonracha a leagtar amach in Airteagail 3 agus 4.
1.  Na táscairí, lena n-áirítear táscairí don Chlár agus táscairí atá sonrach do ghníomhaíochtaí, a úsáidfear chun tuairisciú a dhéanamh ar an dul chun cinn atá déanta ag an gClár ionsar ghnóthú na gcuspóirí ginearálta agus sonracha a leagtar amach in Airteagail 3 agus 4, tá siad leagtha amach in Iarscríbhinn II.
Leasú 97
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 19 – mír 1 a (nua)
1a.  Déanfaidh an Coimisiún faireachán leanúnach ar bhainistiú agus ar chur chun feidhme an Chláir. Chun trédhearcacht a fheabhsú, cuirfear ar fáil go poiblí na sonraí a dhéantar a nuashonrú ar bhonn leanúnach maidir leis an mbainistiú agus cur chun feidhme ar bhealach inrochtana ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin.
Go háirithe, áireofar sonraí do thionscadail atá cistithe sa bhunachar céanna. Áireofar an méid seo a leanas leis na sonraí:
(a)  faisnéis maidir leis na cineálacha maoinithe agus na cineálacha tairbhithe, lena gceadaítear do rianú trédhearcach ar leithdháiltí airgeadais; forléargas mionsonraithe ar na sineirgí le cláir eile de chuid an Aontais, lena n-áirítear gníomhaíochtaí arna gcur chun feidhme ag gníomhaireachtaí an Aontais, lena gceadaítear d’anailís cheart ar an gcomhlántacht idir gníomhaíochtaí éagsúla a bheidh le déanamh.
(b)  leibhéil an chaiteachais imdhealaithe ag an leibhéal tionscadail chun ceadú d’anailís shonrach, lena n-áirítear in aghaidh limistéar idirghabhála mar a shainítear in Airteagal 13 agus in Iarscríbhinn I.
Leasú 98
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 19 – mír 2
2.  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 24 maidir le leasuithe ar Iarscríbhinn II chun na táscairí a leasú nó a fhorlíonadh i gcás ina measfar gá a bheith leis sin.
2.  Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 24 a bhaineann le leasuithe ar Iarscríbhinn II chun na táscairí, lena n-áirítear táscairí don chlár agus táscairí atá sonrach do ghníomhaíochtaí, a leasú nó a fhorlíonadh i gcás ina measfar gá a bheith leis sin.
Leasú 99
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 19 – mír 2 a (nua)
2a.  Baileofar táscairí, i gcás inarbh ábhartha, agus iad imdhealaithe de réir inscne.
Leasú 100
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 19 – mír 3
3.  Leis an gcóras tuairiscithe feidhmíochta, áiritheofar go mbaileofar na sonraí is gá chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an chláir, go mbaileofar iad ar dhóigh atá éifeachtúil éifeachtach tráthúil. Chuige sin, forchuirfear ceanglais chomhréireacha tuairiscithe ar fhaighteoirí cistí ón Aontas agus, i gcás inarb ábhartha, ar na Ballstáit.
3.  Leis an gcóras tuairiscithe feidhmíochta, áiritheofar go mbaileofar na sonraí is gá chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme agus ar thorthaí an chláir ar bhealach atá éifeachtúil, éifeachtach agus tráthúil gan an t-ualach riaracháin a mhéadú do thairbhithe. Chuige sin, forchuirfear ceanglais chomhréireacha tuairiscithe ar fhaighteoirí cistí ón Aontas agus, i gcás inarb ábhartha, ar na Ballstáit.
Leasú 101
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 20 – mír 4
4.  Cuirfidh an Coimisiún torthaí na meastóireachtaí, chomh maith lena bharúlacha féin, in iúl do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus do Choiste na Réigiún.
4.  Déanfaidh an Coimisiún torthaí na meastóireachtaí eatraimh agus críochnaitheacha araon chomh maith lena bharúlacha féin a fhoilsiú, a chur in iúl agus a thíolacadh do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus do Choiste na Réigiún.
Leasú 102
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 21 – mír 1 a (nua)
Áiritheofar leis an gcóras iniúchóireachta don Chlár go mbeidh cothromaíocht iomchuí ann idir iontaoibh agus rialú, agus costais riaracháin agus costais eile a bhaineann le rialú ar gach leibhéal á gcur san áireamh, go háirithe i dtaca le tairbhithe. Beidh rialacha iniúchóireachta soiléir, comhsheasmhach agus comhleanúnach le linn an Chláir.
Leasú 103
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 21 – mír 1 b (nua)
Beidh an straitéis iniúchóireachta don Chlár bunaithe ar iniúchóireacht airgeadais arna déanamh ar shampla ionadaíoch den chaiteachas ar fud an Chláir trí chéile. Comhlánófar an sampla ionadaíoch le rogha bunaithe ar mheasúnú ar na rioscaí a bhaineann leis an gcaiteachas. Gníomhaíochtaí a fhaigheann comhchistiú ó chláir éagsúla de chuid an Aontais, ní dhéanfar ach iniúchadh amháin orthu sin, lena gcumhdófar na cláir uile lena mbaineann agus a rialacha is infheidhme faoi seach.
Leasú 104
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 21 – mír 1 c (nua)
Féadfaidh an Coimisiún nó an comhlacht cistiúcháin a bheith ag brath ar athbhreithnithe ar chóras comhcheangailte ar leibhéal na dtairbhithe. Beidh na hathbhreithnithe comhcheangailte den sórt sin roghnach do chineálacha áirithe tairbhithe agus déanfar iniúchadh ar chórais agus ar phróisis, rud a bheidh á chomhlánú le hiniúchadh ar idirbhearta, arna ndéanamh ag iniúchóir neamhspleách inniúil atá cáilithe chun iniúchtaí reachtacha a dhéanamh ar dhoiciméid chuntasaíochta i gcomhréir le Treoir 2006/43/CE.1a Féadfaidh an Coimisiún nó an comhlacht cistiúcháin iad a úsáid chun cinnteacht fhoriomlán maidir le bainistíocht fhónta airgeadais an chaiteachais agus chun leibhéal na n-iniúchtaí ex-post agus deimhnithe i ndáil le ráitis airgeadais a athmheas.
__________________
1a Treoir 2006/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Bealtaine 2006 maidir le hiniúchtaí reachtúla ar chuntais bhliantúla agus ar chuntais chomhdhlúite, lena leasaítear Treoracha 78/660/CEE agus 83/349/CEE ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Treoir 84/253/CEE ón gComhairle (IO L 157, 9.6.2006, lch. 87)
Leasú 105
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 21 – mír 1 d (nua)
Féadfar iniúchtaí a dhéanamh suas le dhá bhliain tar éis íocaíocht an iarmhéid.
Leasú 106
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 21 – mír 1 e (nua)
Foilseoidh an Coimisiún treoirlínte iniúchóireachta, leis an aidhm go n-áiritheofar cur i bhfeidhm agus léiriú iontaofa agus aonfhoirmeach ar na nósanna imeachta agus rialacha iniúchóireachta le linn ré an chláir.
Leasú 107
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 24 – mír 2
2.  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 19(2) a thabhairt don Choimisiún go dtí an 31 Nollaig 2028.
2.  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 19(2) a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse trí bliana ón [dáta theacht i bhfeidhm an Rialachán seo]. Déanfaidh an Coimisiún, tráth nach déanaí ná naoi mí roimh dheireadh na tréimhse 3 bliana, tuarascáil a ullmhú maidir le tarmligean na cumhachta. Déanfar tarmligean na cumhachta a fhadú go hintuigthe go ceann tréimhsí comhfhaid, mura rud é go gcuireann Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle in aghaidh an fhadaithe sin tráth nach déanaí ná 3 mhí roimh dheireadh gach tréimhse.
Leasú 108
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe a – pointe ii
(ii)  Bonneagar sláinte criticiúil atá ábhartha i gcomhthéacs géarchéimeanna sláinte, uirlisí, struchtúir, próisis, táirgeadh agus acmhainn saotharlainne, lena n-áirítear uirlisí chun faireachas, samhaltú, tuar, cosc agus bainistiú a dhéanamh ar ráigeanna.
(ii)  Gníomhaíocht chomhordaithe atá ábhartha i gcomhthéacs géarchéimeanna sláinte, uirlisí, sásraí, struchtúir, próisis, táirgeadh agus acmhainn saotharlainne, lena n-áirítear uirlisí chun faireachas, samhaltú, tuar, cosc agus bainistiú a dhéanamh ar ráigeanna.
Leasú 109
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe 5
(b)  Aistriú, oiriúnú agus cur i bhfeidhm dea-chleachtas agus réiteach nuálach ag a bhfuil breisluach cinnte ar leibhéal an Aontais idir na Ballstáit, agus tacaíocht shaincheaptha thírshonrach do thíortha, nó do ghrúpaí tíortha, ina bhfuil an ganntar is mó, trí thionscadail shonracha a chistiú lena n-áirítear nascadh, comhairle ó shaineolaithe agus tacaíocht piaraí.
(b)  Aistriú, oiriúnú agus cur i bhfeidhm dea-chleachtas agus réiteach nuálach ag a bhfuil breisluach cinnte ar leibhéal an Aontais idir na Ballstáit nó réigiúin, agus tacaíocht shaincheaptha thírshonrach do réigiúin nó do thíortha, nó do ghrúpaí réigiún nó tíortha, ina bhfuil an ganntar is mó, trí thionscadail shonracha a chistiú lena n-áirítear nascadh, comhairle ó shaineolaithe agus tacaíocht piaraí.
Leasú 110
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe c – pointe i
(i)  Suirbhéanna, staidéir, bailiú sonraí agus staidrimh, modheolaíochtaí, aicmithe, micrea-ionsamhlaithe, táscairí, bróicéireacht eolais agus cleachtaí tagarmharcanna;
(i)  Suirbhéanna, staidéir, bailiú sonraí agus staidrimh inchomparáide, i gcás inarb ábhartha lena n-áirítear sonraí imdhealaithe de réir inscne agus aoise, modheolaíochtaí, aicmithe, micrea-ionsamhlaithe, staidéir phíolótacha, táscairí, bróicéireacht eolais agus cleachtaí tagarmharcanna;
Leasú 111
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe c – pointe iii
(iii)  Grúpaí agus painéil saineolaithe a chuireann comhairle, sonraí agus faisnéis ar fáil chun tacú le beartais sláinte a fhorbairt agus a chur chun feidhme;
(iii)  Grúpaí agus painéil saineolaithe, lena n-áirítear ionadaithe geallsealbhóirí ábhartha i gcás inarb infheidhme, a chuireann comhairle, measúnú, sonraí agus faisnéis ar fáil chun tacú le beartais sláinte a fhorbairt agus a chur chun feidhme, lena n-áirítear measúnuithe leantacha ar chur chun feidhme na mbeartas sláinte;
Leasú 112
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe c – pointe iv
(iv)  Staidéir agus anailísiú, agus comhairle eolaíoch chun tacú le ceapadh beartas, agus tacaíocht do na coistí eolaíocha maidir le “Sábháilteacht Tomhaltóirí” agus “Rioscaí Sláinte, Rioscaí Comhshaoil agus Rioscaí atá ag Teacht Chun Cinn”.
(iv)  Staidéir agus anailís, measúnú córasach ar an tionchar ar an tsláinte atá ag gníomhaíochtaí beartais eile de chuid an Aontais agus comhairle eolaíoch chun tacú le ceapadh beartas atá bunaithe ar fhianaise, agus tacaíocht do na coistí eolaíocha maidir le ‘Sábháilteacht Tomhaltóirí’ agus ‘Rioscaí Sláinte, Rioscaí Comhshaoil agus Rioscaí atá ag Teacht Chun Cinn’, mar aon leis an ngrúpa saineolaithe maidir leMeasúnú ar Fheidhmíocht na gCóras Sláinte’.
Leasú 113
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe d – an chuid réamhráiteach
(d)  Reachtaíocht agus gníomhaíocht sláinte an Aontais a fhorbairt agus a chur chun feidhme, go háirithe trí thacú leis an méid seo a leanas:
(d)  Reachtaíocht agus gníomhaíocht sláinte an Aontais a fhorbairt, a chur chun feidhme agus a mheas, go háirithe trí thacú leis an méid seo a leanas:
Leasú 114
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe d – pointe i
(i)  Reachtaíocht agus gníomhaíocht sláinte an Aontais a chur chun feidhme, a fhorfheidhmiú agus faireachán a dhéanamh orthu; agus tacaíocht theicniúil a thabhairt do chur chun feidhme na gceanglas dlíthiúil;
(i)  Reachtaíocht agus gníomhaíocht sláinte an Aontais a chur chun feidhme, a fhorfheidhmiú agus faireachán a dhéanamh orthu, lena n-áirítear an tsláinte a chur chun cinn; agus tacaíocht theicniúil a thabhairt do chur chun feidhme iomlán na gceanglas dlíthiúil agus oibríochtúla ar fud na mBallstát;
Leasú 115
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe d – pointe iv
(iv)  Bunachair sonraí agus uirlisí digiteacha a fhorbairt agus a oibriú agus idir-inoibritheacht na nithe sin, lena n-áirítear le teicneolaíochtaí braistinte eile i gcás inarb iomchuí, mar shampla teicneolaíochtaí spásbhunaithe;
(iv)  Bunachair sonraí agus uirlisí digiteacha a fhorbairt, a oibriú agus a chothabháil agus idir-inoibritheacht na nithe sin, lena n-áirítear tionscadail atá bunaithe cheana, le teicneolaíochtaí braistinte eile i gcás inarb iomchuí, mar shampla teicneolaíochtaí spásbhunaithe agus an intleacht shaorga;
Leasú 116
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe d – pointe v
(v)  Obair iniúchóireachta agus measúnaithe i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais;
(v)  Obair iniúchóireachta, measúnaithe agus cigireachta i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais;
Leasú 117
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe d – pointe x
(x)  Pointí teagmhála náisiúnta a thugann treoraíocht, faisnéis agus cúnamh a bhaineann le reachtaíocht sláinte an Aontais agus an Clár a chur chun feidhme;
(x)  Pointí teagmhála náisiúnta a thugann treoraíocht, faisnéis agus cúnamh a bhaineann le reachtaíocht sláinte an Aontais agus an Clár a chur chun cinn agus a chur chun feidhme;
Leasú 118
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe d – pointe xi
(xi)  Páirtithe leasmhara, ar mhaithe le comhar trasnáisiúnta.
(xi)  Páirtithe leasmhara, ar mhaithe le comhar trasnáisiúnta agus réigiúnach.
Leasú 119
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe e
(e)  Stoc-charn struchtúrach agus ullmhúchán le haghaidh géarchéimeanna:
scriosta
(i)  Sásra a bhunú chun táirgí atá ábhartha i gcás géarchéime a fhorbairt, a sholáthar agus a bhainistiú agus tacú leis an sásra sin.
(ii)  Cúltaiscí agus stoc-chairn de chuid an Aontais, de tháirgí atá ábhartha i gcás géarchéime, i gcomhlántacht le hionstraimí eile an Aontais;
(iii)  Bunú agus bainistiú a dhéanamh ar shásraí chun faireachán agus leithdháileadh éifeachtúil a dhéanamh ar na saoráidí cúraim atá ar fáil (mar shampla leapacha ospidéil agus spásanna in Aonaid Dianchúraim), chun na hearraí agus na seirbhísí is gá a dháileadh nó a leithdháileadh i gcás géarchéim shláinte, agus chun soláthar agus úsáid shábháilte cógas, cógas imscrúdaitheach agus feistí leighis a áirithiú;
(iv)  Soláthar na n-earraí agus na seirbhísí is gá chun géarchéimeanna sláinte a chosc agus a bhainistiú agus gníomhaíocht chun rochtain ar na hearraí agus na seirbhísí ríthábhachtacha sin a dhéanamh seasta;
(v)  Cúltaisce de chuid an Aontais de bhaill foirne agus de shaineolaithe leighis agus cúraim sláinte a bhunú agus a oibriú chomh maith le sásra chun sochar a bhaint as an bhfoireann sin agus as na saineolaithe sin de réir mar is gá chun géarchéim sláinte a chosc nó freagairt uirthi ar fud an Aontais; foireann Éigeandála Sláinte de chuid an Aontais a bhunú agus a oibriú chun comhairle ó shaineolaithe agus cúnamh teicniúil a sholáthar arna iarraidh sin don Choimisiún i gcás géarchéim shláinte
Leasú 227
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe f – pointe i
(i)  Gníomhaíochtaí, maidir le gníomhaithe ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil, chun cabhrú le cosc, ullmhacht, bainistiú agus acmhainn freagartha na ngníomhaithe sin i dtaca le géarchéim shláinte, ar fud an Aontais agus ar bhonn trasearnálach, lena n-áirítear an phleanáil theagmhasach, cleachtaí ullmhachta agus uas-sciliú na bhfoirne atá i réimsí an leighis, an chúraim sláinte agus na sláinte poiblí;
(i)  Gníomhaíochtaí, maidir le gníomhaithe ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil, chun cabhrú le cosc, ullmhacht, bainistiú agus acmhainn freagartha na ngníomhaithe sin i dtaca le géarchéim shláinte, ar fud an Aontais agus ar bhonn trasearnálach, lena n-áirítear tástálacha struis, an phleanáil theagmhasach, cleachtaí ullmhachta, forbairt caighdeán cúraim sláinte ar ardcháilíocht agus uas-sciliú na bhfoirne atá i réimsí an leighis, an chúraim sláinte agus na sláinte poiblí;
Leasú 121
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe f – pointe i a (nua)
(ia)  Sásra Eorpach um Fhreagairt Sláinte (EHRM) a bhunú chun freagairt ar gach cineál bagartha agus géarchéime sláinte agus chun comhordú oibríochtúil ag an leibhéal Eorpach a neartú, arna gcomhordú ag ECDC le cúnamh ó na gníomhaireachtaí ábhartha;
Leasú 251
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe f – pointe i b (nua)
(i b)   Rannchuidiú le cúltaca a bhunú do tháirgí atá ábhartha i ngéarchéim sláinte i gcomhlántacht le rescEU, an Ionstraim Tacaíochta Éigeandála, an Ionstraim Athléimneachta agus ionstraimí, cláir agus cistí eile de chuid an Aontais, agus fáil ar na táirgí sin a áirithiú in amanna géarchéime;
Leasú 122
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe f – pointe iii
(iii)  Tacú le frithbhearta leighis agus/nó soláthar a dhéanamh ar tháirgeadh éigeandála frithbheart leighis, lena n-áirítear ceimiceáin fhíor-riachtanacha agus substaintí gníomhacha, agus comhar i dtaca le measúnú ar theicneolaíocht sláinte éigeandála agus le trialacha cliniciúla a mhaoiniú;
scriosta
Leasú 123
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe f – pointe iv
(iv)  Gníomhaíochtaí coisctheacha chun grúpaí leochaileacha a chosaint ar bhagairtí sláinte agus gníomhaíochtaí chun an fhreagairt ar an ngéarchéim agus bainistiú na géarchéime a choigeartú chun freastal ar riachtanais na ngrúpaí leochaileacha sin;
(iv)  Gníomhaíochtaí coisctheacha chun saoránaigh ar fad, go háirithe grúpaí leochaileacha a chosaint ar bhagairtí sláinte agus gníomhaíochtaí chun an fhreagairt ar an ngéarchéim agus bainistiú na géarchéime a choigeartú chun freastal ar riachtanais na ngrúpaí leochaileacha sin, amhail cúram bunúsach a áirithiú d’othair a bhfuil galar ainsealach orthu agus a bhfuil cúram maolaitheach agus cóireáil bainistithe péine ag teastáil uathu;
Leasú 124
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe f – pointe iv a (nua)
(iva)  Gníomhaíochtaí chun tacú le r-shláinte, amhail an t-aistriú chuig an teilileigheas, cógas a thabhairt sa bhaile agus pleananna coisctheacha / féinchúraim a chur chun feidhme, i gcás inarb indéanta agus inarb iomchuí;
Leasú 125
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe f – pointe iv b (nua)
(iv b)  Gníomhaíochtaí chun tacú le comhar trasteorann chun rochtain ar chóireáil ghasta a áirithiú d’othair uile ar fud an Aontais, go háirithe dóibh siúd a bhfuil galar neamhchoitianta orthu;
Leasú 126
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe f – pointe v
(v)  Gníomhaíochtaí chun aghaidh a thabhairt ar na hiarmhairtí sláinte comhthaobhacha a bhaineann le géarchéim shláinte, go háirithe na hiarmhairtí sin i leith na sláinte meabhrach, i leith othair atá ag fulaingt ó ghalair ainsealacha agus i leith grúpaí leochaileacha eile;
(v)  Gníomhaíochtaí chun aghaidh a thabhairt ar na hiarmhairtí sláinte comhthaobhacha a bhaineann le géarchéim shláinte, agus chun iad a bhainistiú, go háirithe na hiarmhairtí sin i leith na sláinte meabhrach, i leith othair atá ag fulaingt ó ghalair ainsealacha agus i leith staideanna leochaileacha eile, lena n-áirítear daoine a bhfuil andúil acu, a bhfuil VEID/SEIF orthu, nó a bhfuil eitinn orthu;
Leasú 127
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe f – pointe viii a (nua)
(viii a)  Tacú le gníomhaíocht maidir le faireachas eipidéimeolaíochta, lena ndírítear ar eintitis sláinte náisiúnta, agus dá réir sin, lena rannchuidítear le measúnú ar ghnéithe a dhéanann difear nó a chinneann sláinte na saoránach;
Leasú 128
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe f – pointe viii b (nua)
(viii b)  Gníomhaíochtaí lena n-áirithítear nach gcuirtear isteach ar rochtain ar chógais, agus lena n-áirithítear leanúnachas cúraim agus cóireála, go háirithe d’othair a bhfuil riochtaí ainsealacha orthu;
Leasú 129
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – an chuid réamhráiteach
(g)  Córais náisiúnta sláinte a neartú:
(g)  Córais náisiúnta sláinte a neartú, an tsláinte a chur chun cinn agus a chosaint agus galair a chosc:
Leasú 130
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe i
(i)  Tacú le gníomhaíochtaí aistrithe eolais agus comhar ar leibhéal an Aontais chun cúnamh a thabhairt do phróisis athchóirithe náisiúnta lena ngabhfar i dtreo feabhsú ar éifeachtacht, inrochtaineacht, inbhuanaitheacht agus athléimneacht, go háirithe chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá sainaitheanta sa Seimeastar Eorpach agus chun cúram sláinte príomhúil a neartú, cúram sláinte a chomhtháthú agus tabhairt faoi chlúdach sláinte uilíoch agus rochtain chomhionann ar chúram sláinte;
(i)  Tacú le gníomhaíochtaí aistrithe eolais agus comhar ar leibhéal an Aontais chun cúnamh a thabhairt do phróisis athchóirithe náisiúnta lena ngabhfar i dtreo feabhsú ar éifeachtacht, inrochtaineacht, inbhuanaitheacht agus athléimneacht, agus cistiú an Aontais atá ar fáil a nascadh ag an am céanna, go háirithe chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá sainaitheanta sa Seimeastar Eorpach agus ag Moltaí Tírshonracha maidir leis an tsláinte, agus chun cúram sláinte príomhúil a neartú, cúram sláinte a chomhtháthú agus tabhairt faoi chlúdach sláinte uilíoch agus rochtain chomhionann a bhaint amach ar chúram sláinte atá ar ardchaighdeán;
Leasú 131
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe i a (nua)
(ia)  Tacú le beartais agus gníomhaíochtaí cur chun feidhme chun éagothromaíochtaí sláinte agus neamhionannais maidir le cúram sláinte a laghdú;
Leasú 132
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe ii
(ii)  Cláir oiliúna le haghaidh baill foirne leighis agus cúraim sláinte, agus cláir chun baill foirne a mhalartú ar bhonn sealadach;
(ii)  Tacú, i sineirge le Cláir eile, le cláir oiliúna, oideachais agus soghluaisteachta do bhaill foirne leighis agus cúraim sláinte, lena n-áirítear cláir ar líne, agus cláir chun baill foirne a mhalartú ar bhonn sealadach, go háirithe d’fhonn feabhas a chur ar a gcuraclaim agus ar a scileanna digiteacha;
Leasú 133
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe iii
(iii)  Tacaíocht chun feabhas a chur ar dháileadh geografach na n-oibrithe cúraim sláinte agus ‘fásaigh leighis’ a sheachaint;
(iii)  Tacú, i sineirge le Cláir eile, chun feabhas a chur ar dháileadh geografach an lucht saothair cúraim sláinte, agus ag an am céanna a áirithiú go bhfuil dáileadh den sórt sin den lucht saothair comhréireach le daonra an limistéir nó an réigiúin i dtrácht, agus dá réir sin ‘fásaigh leighis’ a sheachaint agus beartais choinneála a chur chun cinn agus a chur chun feidhme;
Leasú 134
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe iv
(iv)  Tacaíocht chun Saotharlanna agus Ionaid Tagartha de chuid an Aontais Eorpaigh a bhunú agus a chomhordú, mar aon le hIonaid bairr feabhais;
(iv)  Tacú le bunú, comhordú agus imlonnú Saotharlanna agus Ionad Tagartha de chuid an Aontais Eorpaigh, Ionad Bairr Feabhais, agus ardán de chuid AE atá sonrach do ghalair chun dea-chleachtais idir na Ballstáit a mhalartú, a chur i gcomparáid le chéile agus a thagarmharcáil;
Leasú 135
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe v
(v)  Iniúchadh a dhéanamh ar ullmhacht na mBallstát agus ar a socruithe maidir le freagairt (mar shampla bainistiú géarchéime, frithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach, vacsaíniú);
(v)  Iniúchadh a dhéanamh ar ullmhacht na mBallstát agus ar a socruithe maidir le freagairt (mar shampla bainistiú géarchéime, frithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach, vacsaíniú) agus ar chur chun feidhme a gclár nó a straitéisí náisiúnta maidir leis an tsláinte a chur chun cinn agus galair a chosc;
Leasú 136
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe viii a (nua)
(viii a)  Tacú le creat de chuid an Aontais agus leis na huirlisí digiteacha idir-inoibritheach a bhaineann leo chun comhar maidir le measúnú ar theicneolaíochtaí sláinte i measc na mBallstát agus i líonraí a neartú, lena n-áirítear líonraí chun go mbeidh sé ar chumas na mBallstát measúnuithe cliniciúla comhpháirteacha, comhairliúcháin eolaíocha chomhpháirteacha agus gníomhaíochtaí ábhartha eile atá tráthúil, iontaofa agus ar ardcháilíocht a sholáthar agus a mhalartú chun tacú le cinnteoirí torthaí comhair maidir le HTA a mhalartú;
Leasú 137
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe ix
(ix)  Tacú le cláir a bhunú agus a chur chun feidhme lena dtabharfar cúnamh do na Ballstáit agus dá ngníomhaíocht chun cur chun cinn na sláinte agus cosc ar ghalair a fheabhsú (i ndáil le galair theagmhálacha agus neamhtheagmhálacha);
(ix)  Tacú le cláir náisiúnta agus Eorpacha a bhunú agus a chur chun feidhme, lena n-áirítear cláir dhigiteacha agus atá bunaithe ar fhianaise, lena dtabharfar cúnamh do na Ballstáit agus dá ngníomhaíocht chun cur chun cinn na sláinte, litearthacht sláinte agus cosc ar ghalair a fheabhsú (i ndáil le galair theagmhálacha agus neamhtheagmhálacha) in aonaid sláinte agus i bpobail, agus na príomhghnéithe de ghalair ainsealacha a mhaolú;
Leasú 138
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe ix a (nua)
(ix a)  Tacú le bunú agus feidhmiú ardán de chuid an Aontais a bhaineann go sonrach le galair chun dea-chleachtais idir na Ballstáit a mhalartú, a chur i gcomparáid lena chéile agus a thagarmharcáil, san fhoirm líonraí barr feabhais i réimse na ngalar teagmhálach agus neamhtheagmhálach, go háirithe i réimse na ngalar ainsealach;
Leasú 139
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe ix b (nua)
(ix b)  Tacú le treoirlínte a bhunú chun galair i réimse na ngalar teagmhálach agus neamhtheagmhálach araon a chosc agus a bhainistiú;
Leasú 140
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe x
(x)  Tacú le gníomhaíochtaí na mBallstát chun timpeallachtaí uirbeacha, oibre agus scoile a chruthú a bheidh sláintiúil agus sábháilte, chun roghanna saoil sláintiúla a chumasú agus chun aistí bia sláintiúla a chur chun cinn agus riachtanais grúpaí leochaileacha á gcur san áireamh;
(x)  Tacú le gníomhaíochtaí na mBallstát chun timpeallachtaí uirbeacha, oibre agus scoile a chruthú a bheidh sláintiúil agus sábháilte, chun meabhairshláinte agus oideachas sláinte a chur chun cinn, chun roghanna saoil sláintiúla a chumasú agus chun gníomhaíocht choirp rialta agus aistí bia sláintiúla a chur chun cinn agus riachtanais daoine ag gach céim dá saol á gcur san áireamh leis an aidhm sláinte ar feadh an tsaoil a chur chun cinn;
Leasú 141
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe x a (nua)
(x a)  Tacú le gníomhaíochtaí na mBallstát chun aghaidh a thabhairt ar dheitéarmanaint sláinte, lena n-áirítear laghdú ar dhochar a bhaineann le halcól agus úsáid tabac;
Leasú 142
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe x b (nua)
(x b)  Tacú le gníomhaíochtaí na mBallstát chun rochtain ar sheirbhísí sláinte gnéis agus atáirgthe agus ar tháirgí leighis a bhaineann leo a áirithiú, agus cuir chuige comhtháite agus trasnacha maidir le cosc, diagnóis, cóireáil agus cúram a thacú;
Leasú 143
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe x c (nua)
(x c)  Gníomhaíochtaí lena gcuirtear cúram agus tacaíocht chun cinn d’íospartaigh ar fhoréigean inscne;
Leasú 144
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe x d (nua)
(x d)  Gníomhaíochtaí lena ndéantar rochtain chomhionann ar sheirbhísí cúraim sláinte agus saoráidí a bhaineann leo agus ar chúram do dhaoine faoi mhíchumas a chur chun cinn;
Leasú 145
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe xi a (nua)
(xi a)  Tacú leis na Ballstáit agus athbhreithniú á dhéanamh acu ar a bpleananna náisiúnta maidir le galair neamhchoitianta chun na socruithe airgeadais agus eagraíochtúla is gá a chur i bhfeidhm chun córas na Líonraí Tagartha Eorpacha a chomhtháthú go héifeachtach sna córais sláinte náisiúnta trí tacú freisin le forbairt agus cur chun feidhme thacar na mbeartas, na rialacha agus na nósanna imeachta atá ag teastáil chun an córas ERN a dhaingniú ag an leibhéal náisiúnta;
Leasú 146
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe xi b (nua)
(xi b)  Tacú le cur chun feidhme chóras na líonraí tagartha Eorpacha chun measúnú, faireachán, meastóireacht agus feabhsú cáilíochta leanúnach a dhéanamh;
Leasú 147
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe xi c (nua)
(xi c)  Cistiú a chur i leataobh chun sásraí éifeachtacha agus buana a chruthú le haghaidh comhoibriú ERNanna chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais ilchórais a thagann ó ghalair íseal-leitheadúlachta agus ó ghalair neamhchoitianta agus chun líonrú trasnánach idir speisialtachtaí agus disciplíní éagsúla a éascú;
Leasú 148
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe xi d (nua)
(xi d)  Tacú leis na mBallstáit a Lárionaid Saineolais do ghalair neamhchoitianta a neartú chun inniúlachtaí na gcóras sláinte náisiúnta a mhéadú maidir le galair den sórt sin a dhiagnóisiú, a chóireáil agus a bhainistiú, maidir le comhar trasnáisiúnta i ndáil le códú, faisnéis agus eolas i réimse galar neamhchoitianta, go háirithe bunachar sonraí Orphanet;
Leasú 149
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe g – pointe xii a (nua)
(xii a)  Tacú le comhar agus comhordú idir na Ballstáit chun Líonra Eorpach le haghaidh Barr feabhais Ospidéal a chruthú, lena bhfeabhsaítear cóireáil thrasteorann do ghalair neamhchoitianta agus rochtain ar chóireáil do gach saoránach an Aontais a mhéadú;
Leasú 150
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – an chuid réamhráiteach
(h)  Gníomhaíochtaí i gcoinne na hailse:
(h)  Gníomhaíochtaí maidir le hailse, lena n-áirítear ailse phéidiatrach:
Leasú 151
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe i
(i)  Tacú leis na Ballstáit agus le hEagraíochtaí Neamhrialtasacha i gcur chun cinn agus i gcur chun feidhme mholtaí an Chóid Eorpaigh i gCoinne na hAilse;
(i)  Tacú leis na Ballstáit, leis an nGníomhaireacht Idirnáisiúnta um Thaighde ar Ailse agus le hEagraíochtaí Neamhrialtasacha i gcur chun cinn agus i gcur chun feidhme mholtaí an Chóid Eorpaigh i gCoinne na hAilse; tacú le hathbhreithniú agus nuashonrú leanúnach ar eagrán reatha an Chóid Eorpaigh i gCoinne na hAilse;
Leasú 152
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe i a (nua)
(ia)  Tacú le hInstitiúid Eorpach um Ailse (ECI) a bhunú mar ardán le haghaidh cur chun feidhme na Líonraí Tagartha Eorpacha maidir le hAilse, bailiú sonraí cliniciúla i measc ionad ó gach tír rannpháirteach ar fud an Aontais agus tosaíocht a thabhairt do chláir taighde barr feabhais acadúla agus cliniciúla i réimse na hailse lena n-áirítear ailse phéidiatrach;
Leasú 153
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe iii
(iii)  Tacú le cláir choisc maidir leis na príomhthosca riosca a bhaineann leis an ailse;
(iii)  Tacú le cláir choisc maidir leis na príomhthosca riosca a bhaineann leis an ailse a bhfuil a n-éifeachtúlacht léirithe agus a bhfuil tacaíocht acu ó fhianaise;
Leasú 154
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe iv a (nua)
(iva)  Gníomhaíocht chun tacú le cur chun feidhme na clárlanna ailse sna Ballstáit uile;
Leasú 155
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe v
(v)  Gníomhaíochtaí chun tacú le rochtain ar sheirbhísí ailse agus ar chógais nuálacha don ailse;
(v)  Gníomhaíochtaí chun tacú le beartais, cláir náisiúnta agus treoirlínte a chur chun feidhme, i gcomhréir le plean na hEorpa maidir le Deireadh a Chur le hAilse, chun éagothromaíochtaí a laghdú agus rochtain ar sheirbhísí ailse, ar chúram tacúil agus maolaitheach, agus ar scagthástáil, chóireáil agus cógais atá nuálach, inrochtana agus éifeachtach maidir le hailse a dheonú ar fud na mBallstát uile, i sineirge iomlán leis an bhFís Eorpach agus lena bunchuspóirí agus le comhpháirtíochtaí;
Leasú 156
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe v a (nua)
(va)  Gníomhaíochtaí lena dtacaítear le rochtain chomhionann agus thráthúil ar chógais agus theiripí nua agus nuálach, lena n-áirítear le haghaidh cúram tacúil agus maolaitheach, le haghaidh urchóideachtaí péidiatracha, ar fud na hEorpa, agus infhaighteacht agus inacmhainneacht na gcógas agus na gcóireálacha sin i ndáileoga agus i bhfoirmlithe atá fabhrach do leanaí a chothú;
Leasú 157
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe v b (nua)
(v b)  Gníomhaíochtaí chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais leanaí agus déagóirí a bhfuil ailse orthu, agus na ndaoine a tháinig slán ón ailse, ar riachtanais iad nach bhfuiltear ag freastal orthu, trí chláir agus pleananna tiomnaithe a chuirfidh ERN ar a chumas, lena n-áirítear cláir agus pleananna maidir le hailse phéidiatrach;
Leasú 158
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe vii
(vii)  Gníomhaíochtaí chun tacú le cáilíocht i dtaca le cosc agus cúram ailse, lena n-áirítear diagnóis agus cóir leighis;
(vii)  Gníomhaíochtaí chun tacú le cáilíocht i dtaca le cosc agus cúram ailse, lena n-áirítear diagnóis agus cóir leighis, obair leantach, agus cúram tacúil agus maolaitheach;
Leasú 159
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe viii
(viii)  Gníomhaíochtaí chun tacú le cáilíocht saoil na ndaoine a tháinig slán ón ailse agus na gcúramóirí;
(viii)  Gníomhaíochtaí chun tacú le cáilíocht saoil daoine a tháinig slán ón ailse agus le cáilíocht saoil cúramóirí, lena n-áirítear tacaíocht shíceolaíoch, bainistíocht péine, agus athimeascadh gairmiúil a sholáthar;
Leasú 160
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe ix
(ix)  Tacú le cur chun feidhme bheartas agus reachtaíocht rialaithe tobac an Aontais;
(ix)  Tacú le cur chun feidhme bheartas agus reachtaíocht rialaithe tobac an Aontais, agus le cur chun feidhme reachtaíochta gaolmhaire eile i réimse an choisc agus na sláinte a chur chun cinn, lena n-áirítear chun dhochar a bhaineann le halcól a laghdú;
Leasú 161
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe x
(x)  Sásraí a bhunú, agus tacú leo, le haghaidh forbairt acmhainní tras-speisialtachtaí agus oideachas leanúnach i réimse an chúraim ailse.
(x)  Sásraí a bhunú, agus tacú leo, le haghaidh forbairt acmhainní tras-speisialtachtaí agus oideachas leanúnach de ghairmithe cúraim sláinte agus de chúramóirí neamhfhoirmiúla i réimse an chúraim ailse, na scagthástála agus an fháthmheasa luaith, go háirithe i réimse na hailse péidiatraí, leis an aidhm cáilíocht an chúraim a fheabhsú;
Leasú 162
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe h – pointe x a (nua)
(xa)  Gníomhaíochtaí chun tacú le cur chuige atá comhtháiteach, comhordaithe, ildisciplíneach agus dírithe ar an othar maidir le hothair ailse agus daoine a tháinig slán ón ailse;
Leasú 163
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe ii
(ii)  Tacú le gníomhaíochtaí chun dul i ngleic leis an drogall roimh an vacsaíniú;
(ii)  Tacú le gníomhaíochtaí chun dul i ngleic leis an drogall roimh an vacsaíniú agus bréagaisnéis, agus imdhíonadh ar feadh céimeanna uile de shaol an duine a chur chun cinn;
Leasú 164
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe ii a (nua)
(iia)  Tacú le huirlisí agus ardáin chun fíorfhianaise a bhailiú maidir le sábháilteacht, éifeachtacht agus tionchar vacsaíní tar éis úsáid a bhaint astu, gan dochar do ghiniúint na fianaise láidre sa chéim réamhcheadaithe;
Leasú 165
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe ii b (nua)
(iib)  tacú le gníomhaíocht le haghaidh deireadh a chur le galair atá inchoiscthe trí vacsaíniú;
Leasú 166
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe iii
(iii)  Tacú le trialacha cliniciúla chun dlús a chur le cógais agus vacsaíní nuálacha, sábháilte agus éifeachtacha a fhorbairt, a údarú agus a chur ar fáil;
(iii)  Tacú le trialacha cliniciúla agus le húsáid a bhaint as fíorshonraí, lena n-áirítear iad siúd lena mbaineann comhordú méadaithe ar leibhéal an Aontais agus le EMA, chun dlús a chur le forbairt, údarú agus rochtain cógas agus vacsaíní nuálacha, sábháilte agus éifeachtacha;
Leasú 167
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe iii a (nua)
(iiia)  Tacú le gníomhaíochtaí a bhfuil sé d'aidhm acu sásra digiteach Eorpach a chruthú agus a fhorbairt chun tuairisciú, fógra a thabhairt agus faireachán a dhéanamh ar bhealach níos fearr ar ghanntanais a d’fhéadfadh a bheith ann, i bhfoirm ardán an Aontais le haghaidh ganntanais cógas, vacsaíní agus feistí leighis, bunaithe ar shamhail bailithe sonraí comhchuibhithe agus idir-inoibritheach amháin agus ar chórais tuairiscithe náisiúnta le haghaidh ganntanas, lena n-áirítear bonneagar teileamaitice éifeachtach an Aontais a nascfaidh sonraí maidir le cógais agus slabhraí soláthair a chur chun feidhme go hiomlán;
Leasú 168
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe iii b (nua)
(iiib)  Tacú le gníomhaíochtaí a bhfuil sé d’aidhm acu méadú a spreagadh i dtáirgeadh APInna agus táirgí íocshláinte atá bunriachtanach san Aontas, lena n-áirítear trí shlabhraí soláthair a éagsúlú i dtáirgeadh comhábhar gníomhach agus cógas cineálach laistigh den Aontas chun spleáchas na mBallstát ar thríú tíortha áirithe a laghdú;
Leasú 169
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe iv
(iv)  Tacú le gníomhaíocht lena n-áiritheofar go mbeidh fáil níos mó ar chógais agus ar fheistí leighis san Aontas agus cuidiú lena n-inacmhainneacht d’othair agus do chórais leighis;
(iv)  Tacú le gníomhaíocht lena n-áiritheofar go mbeidh fáil níos mó ar tháirgí íocshláinte agus ar fheistí leighis san Aontas agus ranncuidiú lena n-inacmhainneacht d’othair agus do chórais leighis;
Leasú 170
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe v
(v)  Tacú le gníomhaíocht chun forbairt táirgí nuálacha agus táirgí ar lú an díol spéise iad ó thaobh na tráchtála de, amhail ábhair fhrithmhiocróbacha, a spreagadh;
(v)  Tacú le gníomhaíocht chun fionnachtain agus forbairt cógas agus vacsaíní nuálacha a spreagadh chun dúshláin cúraim sláinte agus riachtanais othar a bhaint amach;
Leasú 171
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe v a (nua)
(va)  Tacú le gníomhaíochtaí chun nuálaíocht a chothú ó thaobh cógais iarphaitinne a athphróifíliú, a athmhúnlú agus a chomhcheangal lena soláthraítear feabhsuithe ábhartha d’othair, do ghairmithe cúraim sláinte agus do chórais cúraim sláinte;
Leasú 172
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe v b (nua)
(vb)  Gníomhaíocht chun aghaidh a thabhairt ar chlistí margaidh maidir le hantaibheathaigh agus infheistíochtaí inbhuanaithe a spreagadh le haghaidh ábhair frithmhicróbacha nua, cógais do ghalair neamhchoitianta agus cógais chun comhrac i gcoinne galair teagmhálacha a fhionnadh agus a fhorbairt, agus rochtain chothrom a áirithiú ag an am céanna;
Leasú 173
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe vi
(vi)  Tacú le gníomhaíocht chun faireachán a dhéanamh ar ghanntanais cógas agus feistí leighis sna hospidéil agus sna cógaslanna dáileacháin, chun aghaidh a thabhairt ar na ganntanais sin agus chun seasmhacht an tsoláthair a fheabhsú;
(vi)  Tacú le gníomhaíocht chun ganntanais cógas agus feistí leighis sna hospidéil agus sna cógaslanna dáileacháin a chosc, a bhainistiú, a thuairisciú, fógra a thabhairt orthu agus faireachán a dhéanamh orthu, chun ganntanais tuairiscithe a bhailiú i mbunachar sonraí láraithe, atá idir-inoibritheach le bunachair shonraí ina bhfuil sonraí rialála maidir le cógais, chun aghaidh a thabhairt ar na ganntanais sin agus chun seasmhacht an tsoláthair a fheabhsú;
Leasú 174
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe viii
(viii)  Gníomhaíocht chun measúnú riosca don chomhshaol, ó earraí cógaisíochta, a neartú;
(viii)  Gníomhaíocht chun measúnú riosca don chomhshaol, ó earraí cógaisíochta agus feistí leighis, a neartú;
Leasú 175
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe ix
(ix)  Gníomhaíocht chun úsáid agus diúscairt stuama ábhar frithmhiocróbach a chur chun cinn;
(ix)  Gníomhaíocht chun úsáid agus diúscairt stuama cógas, go háirithe ábhair fhrithmhiocróbach a chur chun cinn agus úsáid fhoriomlán na gcógas a laghdú, gníomhaíocht chun tacú le faireachas ar úsáid ábhair fhrithmhiocróbaigh agus chun tacú leis an gcomhrac i gcoinne frithsheasmhacht fhaighte fhrithmhiocróbach (AMR);
Leasú 176
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe i – pointe x
(x)  Tacú le gníomhaíocht chun cóineasú rialála idirnáisiúnta a chothú i dtaobh cógas agus feistí leighis.
(x)  Tacú le gníomhaíocht chun cóineasú rialála idirnáisiúnta agus spleáchas a chothú i dtaobh táirgí íocshláinte agus feistí leighis, agus chun formhaoirseacht rialála ón Aontas a fheabhsú.
Leasú 177
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe j – pointe i
(i)  Tacú le bonneagair seirbhísí digiteacha idir-inoibritheacha sheanbhunaithe a chur in úsáid, a oibriú agus a chothabháil, chomh maith le próisis dearbhaithe cáilíochta sonraí le haghaidh malartú, rochtain, úsáid agus athúsáid sonraí; tacú le líonrú trasteorann, lena n-áirítear trí ríomhthaifid leictreonacha, clárlanna agus bunachair sonraí eile a úsáid;
(i)  Tacú le bonneagair seirbhísí digiteacha idir-inoibritheacha sheanbhunaithe a chur in úsáid, a oibriú agus a chothabháil, chomh maith le próisis dearbhaithe cáilíochta agus sonraí slándála le haghaidh malartú, rochtain, úsáid agus athúsáid sonraí; tacú le líonrú trasteorann, lena n-áirítear trí ríomhthaifid sláinte, clárlanna agus bunachair sonraí eile a fheabhsú agus a úsáid ar bhealach níos fearr;
Leasú 178
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe j – pointe i a (nua)
(ia)  Taifead Sláinte Leictreonach Eorpach a bhunú agus tacú lena chur chun feidhme sna Ballstáit chun úsáid r-shláinte a mhéadú agus chun inbhuanaitheacht agus athléimneacht na gcóras cúraim sláinte a fheabhsú;
Leasú 179
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe j – pointe i b (nua)
(ib)  Tacú leis na Ballstáit chun clárlanna ERN a fheabhsú, a fhorbairt agus a chur chun feidhme tuilleadh;
Leasú 180
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe j – pointe ii
(ii)  Tacú le claochlú digiteach an chúraim sláinte agus na gcóras sláinte lena n-áirítear trí thagarmharcáil agus forbairt acmhainní chun dul i muinín uirlisí agus teicneolaíochtaí nuálacha; uas-sciliú digiteach na ngairmithe cúraim sláinte;
(ii)  Tacú le claochlú digiteach an chúraim sláinte agus na gcóras sláinte lena n-áirítear trí thagarmharcáil agus forbairt acmhainní chun dul i muinín uirlisí agus teicneolaíochtaí nuálacha agus úsáid shábháilte agus ath-úsáid sonraí sláinte a neartú, i gcomhréir le RGCS; tacú agus cur chun feidhme uas-sciliú digiteach na ngairmithe cúraim sláinte agus na saoránach, trí bhearta feabhsaithe oideachais, oiliúna agus feasacht maidir leis an tsláinte (dhigiteach);
Leasú 181
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe j – pointe iii
(iii)  Tacú le cur in úsáid agus idir-inoibritheacht uirlisí agus bonneagar laistigh de na Ballstáit agus eatarthu, agus le hInstitiúidí agus comhlachtaí an Aontais; forbairt a dhéanamh ar struchtúir rialachais iomchuí agus ar chórais faisnéise sláinte de chuid an Aontais, ar córais iad a bheidh inbhuanaithe idir-inoibritheach, mar chuid den spás Eorpach le haghaidh sonraí sláinte, agus rochtain agus smacht na saoránach ar a sonraí sláinte a neartú;
(iii)  Tacú le cur in úsáid agus idir-inoibritheacht uirlisí agus bonneagar digiteach laistigh de na Ballstáit agus eatarthu, agus le hInstitiúidí, gníomhaireachtaí agus comhlachtaí an Aontais; forbairt a dhéanamh ar struchtúir rialachais iomchuí agus ar chórais faisnéise sláinte de chuid an Aontais, ar córais iad a bheidh inbhuanaithe idir-inoibritheach, mar chuid den spás Eorpach haghaidh sonraí sláinte d’fhonn imlonnú sábháilte agus éifeachtúil IS ó thaobh cúram sláinte lena ndéantar rochtain agus smacht na saoránach ar a sonraí sláinte a neartú agus a éascú; tacú le glacadh agus cur chun feidhme níos leithne tionscnamh agus tionscadal reatha rathúil maidir le sláinte dhigiteach atá dírithe ar an duine agus maidir le sonraí sláinte;
Leasú 182
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe j – pointe iv
(iv)  Tacú leis an úsáid is fearr is féidir a bhaint as an teilileigheas/teileashláinte, lena n-áirítear trí chumarsáid satailíte le haghaidh ceantair iargúlta, nuálaíocht eagraíochtúil dhigiteach a chothú i saoráidí cúraim sláinte agus uirlisí digiteacha a thacaíonn le cumhachtú an tsaoránaigh agus cúram daonlárnach a chur chun cinn.
(iv)  Tacú le rochtain agus an úsáid is fearr is féidir a bhaint as an teilileigheas/teileashláinte, lena n-áirítear trí chumarsáid satailíte le haghaidh ceantair iargúlta, nuálaíocht eagraíochtúil dhigiteach a chothú i saoráidí cúraim sláinte agus uirlisí digiteacha a thacaíonn le cumhachtú an tsaoránaigh agus cúram daonlárnach a chur chun cinn; rannpháirtíocht othar agus gairmithe cúraim a chur chun cinn ó thaobh comhdhearadh agus comhfhorbairt teilileighis/teileashláinte agus réitigh dhigiteacha eile atá soláimhsithe, inrochtana, slán agus éifeachtach.
Leasú 183
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe k – pointe iii
(iii)  Teachtaireacht chun cosc ar ghalair agus stíleanna maireachtála sláintiúla a chur chun cinn, i gcomhar leis na gníomhaithe go léir lena mbaineann ar an leibhéal idirnáisiúnta, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta.
(iii)  Teachtaireacht chun an tsláinte, stíleanna maireachtála sláintiúla agus cosc ar ghalair a chur chun cinn, i gcomhar leis na gníomhaithe go léir lena mbaineann ar an leibhéal idirnáisiúnta, ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal réigiúnach;
Leasú 184
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe k – pointe iii a (nua)
(iiia)  Feachtais ardaithe feasachta don phobal i gcoitinne mar aon le spriocghrúpaí agus tionscadail atá faoi stiúir geallsealbhóirí, lena n-áirítear cosc ar bhréagaisnéis agus í a chomhrac;
Leasú 185
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe k – pointe iii b (nua)
(iiib)  Gníomhaíochtaí cumarsáide chun mífhaisnéis agus bréagaisnéis a chomhrac, amhail bréagnuacht, maidir le cógais, vacsaíní, táirgí íocshláinte, cúiseanna agus cóireáil galar;
Leasú 186
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe k – pointe iii c (nua)
(iiic)  Cumarsáid le saoránaigh maidir le rioscaí sláinte agus deitéarmanaint sláinte;
Leasú 187
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn I – pointe k – pointe iii d (nua)
(iiid)  Cumarsáid, faisnéis agus feachtais feasachta maidir le deonú comhchodanna fola, orgán, fíochán agus ceall a chuireann an pobal ar an eolas faoi a thábhachtaí atá deonú den sórt sin, ó thaobh dlúthpháirtíochta, beartas sláinte agus tairbhí teiripeacha de.
Leasú 188
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid A – pointe I
I.  Cáilíocht agus iomláine phleanáil ullmhachta agus freagartha an Aontais agus na mBallstát i gcomhair bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte
I.  Cáilíocht agus iomláine phleanáil ullmhachta agus freagartha an Aontais agus na mBallstát i gcomhair bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte, lena n-áirítear táscairí um mheasúnú athléimneachta ar fud an Aontais
Leasú 189
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid A – pointe II
II.  Rochtain ar chógais arna n-údarú go lárnach, mar shampla, líon na n-údaruithe dílleachtaí, Táirgí Íocshláinte Ardteiripe, Táirgí Íocshláinte le haghaidh Úsáid Phéidiatraiceach nó vacsaíní, le haghaidh riachtanais nach bhfuil comhlíonta
II.  Rochtain ar chógais agus feistí leighis arna n-údarú go lárnach, mar shampla, líon na n-údaruithe dílleachtaí nua agus atá ann cheana, Táirgí Íocshláinte Ardteiripe, Táirgí Íocshláinte le haghaidh Úsáid Phéidiatraiceach nó vacsaíní, le haghaidh riachtanais nach bhfuil comhlíonta
Leasú 190
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid A – pointe III
III.  Líon na ngníomhaíochtaí agus na ndea-chleachtas atá ag cur go díreach le SDG 3.4/Ballstát
III.  Líon na ngníomhaíochtaí agus na ndea-chleachtas atá ag cur go díreach le baint amach Clúdaigh Sláinte Uilíoch in aghaidh an Bhallstáit
Leasú 191
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid A – pointe IV
IV.  An méid atá na Ballstáit ag cur na ndea-chleachtas chun feidhme
IV.  Cur chun feidhme na gclár sláinte ag Ballstáit AE, lena gcuirtear an tsláinte chun cinn, lena gcuirtear cosc ar ghalair agus lena dtugtar aghaidh ar éagothromaíochtaí sláinte
Leasú 192
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid A – pointe IV a (nua)
IVa.  Spás Eorpach Sonraí Sláinte (EHDS) a chur chun feidhme
Leasú 193
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 1 a (nua)
1a.  Líon na nósanna imeachta nua le haghaidh dlús a chur le forbairt agus measúnú cógas le haghaidh mór-riachtanais sláinte poiblí, agus teicneolaíochtaí núíosacha á gcur san áireamh
Leasú 194
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 1 b (nua)
1b.  Líon na mBallstát a bhfuil leibhéal leormhaith de bhonneagar sláinte digití acu
Leasú 195
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 1 c (nua)
1c.  An líon Ballstát a chuir an Taifead Sláinte Leictreonach Eorpach chun feidhme
Leasú 196
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 1 d (nua)
1d.  Cion de shaoránaigh na mBallstát a bhfuil rochtain acu ar a gcuid sonraí ar EHDS, in aghaidh an Bhallstáit
Leasú 197
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 3
3.  Líon na ndáileog vacsaíne a tugadh amach
3.  Líon na ndáileog vacsaíne a cuireadh ar fáil de réir cineáil agus de réir Ballstáit
Leasú 198
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 3 a (nua)
3 a.  Cuimsiú vacsaínithe, ó thaobh aoise de, agus ó thaobh galair inchoiscthe trí vacsaíniú
Leasú 199
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 6
6.  Glanráta marthanais cúig bliana, caighdeánaithe de réir aoise, i gcomhair ailse i mbéal na broinne, ailse chíche agus ailse chalaireicteach
6.  Glanráta marthanais cúig bliana, caighdeánaithe ó thaobh aoise de, i gcomhair ailse de réir cineáil, aoise, inscne agus Ballstáit
Leasú 200
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 6 a (nua)
6a.  Glanráta marthanais cúig bliana, caighdeánaithe ó thaobh aoise de, i gcomhair ailse phéidiatrach de réir cineáil, aoise, inscne agus Ballstáit
Leasú 201
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 6 b (nua)
6b.  Clúdach scagthástála na gclár scagthástála le haghaidh ailse chíche, ailse i mbéal na broinne agus ailse chalaireicteach, de réir cineáil, aoise, inscne agus Ballstáit
Leasú 202
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 7
7.  Cóimheas na gClárlann Ailse agus líon na mBallstát a thuairiscíonn faisnéis maidir le hailse i mbéal na broinne, ailse chíche agus ailse chalaireicteach ag céim na diagnóise
7.  Cóimheas na gClárlann Ailse agus líon na mBallstát a thuairiscíonn faisnéis maidir le hailse ag céim na diagnóise
Leasú 203
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 7 a (nua)
7 a.  An cóimheas idir ospidéalú le haghaidh cúram maolaitheach agus an toradh i gcás ailse, agus i gcás ailse phéidiatrach, de réir cineáil, aoise, inscne agus Ballstáit
Leasú 204
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 7 b (nua)
7b.  Cóimheas na gClárlann Ailse Péidiatraí in aghaidh an Bhallstáit agus líon na mBallstát a thuairiscíonn faisnéis maidir le hailse phéidiatrach ag céim na diagnóise
Leasú 205
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 7 c (nua)
7c.  Leitheadúlacht mórghalar ainsealach in aghaidh an Bhallstáit, de réir galair, inscne agus aoise
Leasú 206
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 7 d (nua)
7 d.  Ráta básmhaireachta de bharr galar neamhtheagmhálach, caighdeánaithe ó thaobh aoise de, (in aghaidh 100 000 duine), de réir galair
Leasú 207
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 7 e (nua)
7 e.  Céatadán othar le VEID/SEIF le rochtain acu ar chóireáil leormhaith, de réir Ballstáit, inscne agus aoise
Leasú 208
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 7 f (nua)
7f.  Cion othar eitinne le rochtain acu ar chóireáil leormhaith, de réir Ballstáit, inscne agus aoise
Leasú 209
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 8
8.  Leitheadúlacht a bhaineann le caitheamh tobac
8.  Leitheadúlacht úsáide tobac, caighdeánaithe ó thaobh aoise de, de réir inscne
Leasú 228
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 8 a (nua)
8a.  Leitheadúlacht mí-úsáide alcóil, caighdeánaithe ó thaobh aoise de, de réir inscne agus aois
Leasú 210
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 9
9.  Líon na nganntanas cógas i líonra an phointe teagmhála aonair
9.  Líon na nganntanas cógas sna Ballstáit
Leasú 211
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 9 a (nua)
9a.  Gníomhaíochtaí atá dírithe ar tháirgeadh APInna agus táirgí íocshláinte bunriachtanacha sa AE a spreagadh
Leasú 212
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 12 a (nua)
12a.  Úsáid fhrithmhiocróbach de réir cineál Ceimiceach Teiripeach Anatamaíoch agus in aghaidh an Bhallstáit
Leasú 213
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 12 b (nua)
12b.  Básmhaireacht inchurtha i leith ionfhabhtú bainteach leis an gcúram sláinte, de réir aoise, inscne agus Ballstáit
Leasú 214
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 12 c (nua)
12c.  Básanna inseachanta a cuireadh i leith galar cardashoithíoch, ailse, diaibéitis, blianta saoil a choigeartaítear ó thaobh an mhíchumais de atá inchurtha i leith galair neamhtheagmhálacha agus blianta saoil a choigeartaítear ó thaobh cáilíochta de, galar riospráide ainsealach, le haghaidh daoine níos óige ná 75 bliana d’aois, de réir inscne agus Ballstáit
Leasú 215
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 13
13.  Líon na n-aonad ospidéil atá páirteach i líonraí tagartha Eorpacha agus líon na n-othar a fhaigheann diagnóisiú agus cóir ó bhaill de líonraí tagartha Eorpacha
13.  Líon na n-aonad sláinte atá páirteach i líonraí tagartha Eorpacha agus líon na n-othar a fhaigheann diagnóisiú agus cóir ó bhaill de líonraí tagartha Eorpacha
Leasú 216
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 14 a (nua)
14a.  Líon na measúnuithe tionchair sláinte ar bheartais an Aontais
Leasú 217
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 14 b (nua)
14b.  Leitheadúlacht murtaill caighdeánaithe ó thaobh aoise de, de réir inscne agus Ballstáit
Leasú 218
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 14 c (nua)
14c.  Cóimheas na mortlaíochta máthartha, de réir aoise agus de réir Ballstáit
Leasú 219
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 14 d (nua)
14d.  Ráta mortlaíochta naíonán de réir Ballstáit
Leasú 229
Togra le haghaidh rialacháin
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 14 e (nua)
14e.  Básanna, caighdeánaithe ó thaobh aoise de, atá inchurtha i leith thruailliú an chomhshaoil (in aghaidh 100 000 duine), de réir inscne agus aoise

(1) Tarchuireadh an ní ar ais chuig an gcoiste freagrach le haghaidh idirbheartaíocht idirinstitiúideach de bhun Riail 59(4), an ceathrú fomhír (A9-0196/2020).
(2) IO C 192, 7.6.2019, lch. 5.

An nuashonrú is déanaí: 1 Feabhra 2021Fógra dlíthiúil - Beartas príobháideachais