Indeks 
Teksty przyjęte
Środa, 7 października 2020 r. - Bruksela
Zatwierdzenie powierzenia Valdisowi Dombrovskisowi nowych obowiązków wiceprzewodniczacego wykonawczego Komisji
 Zatwierdzenie powołania Mairead McGuinness na członkinię Komisji Europejskiej
 Ustanowienie unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych
 Realizacja wspólnej polityki handlowej – sprawozdanie roczne za rok 2018

Zatwierdzenie powierzenia Valdisowi Dombrovskisowi nowych obowiązków wiceprzewodniczacego wykonawczego Komisji
PDF 124kWORD 43k
Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 października 2020 r. w sprawie powierzenia nowych obowiązków wiceprzewodniczącemu wykonawczemu Komisji Valdisowi Dombrovskisowi (2020/2203(INS))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 17 ust. 6 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 248 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając pkt 7 Porozumienia ramowego w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską(1),

–  uwzględniając pismo przewodniczącego Komisji z dnia 14 września 2020 r.,

–  uwzględniając wysłuchanie Valdisa Dombrovskisa z dnia 2 października 2020 r., przeprowadzone przed Komisją Handlu Międzynarodowego, przy współudziale Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Rozwoju, Komisji Budżetowej oraz Komisji Gospodarczej i Monetarnej, a także pismo w sprawie oceny sporządzone po przeprowadzeniu wysłuchania,

–  uwzględniając sprawdzenie dokonane przez Konferencję Przewodniczących Komisji na posiedzeniu w dniu 5 października 2020 r. oraz sprawdzenie dokonane przez Konferencję Przewodniczących na posiedzeniu w dniu 6 października 2020 r.,

–  uwzględniając art. 125 i załącznik VII do Regulaminu,

1.  zatwierdza powierzenie nowych obowiązków wiceprzewodniczącemu wykonawczemu Komisji Valdisowi Dombrovskisowi na okres pozostały do zakończenia kadencji Komisji do dnia 31 października 2024 r.;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji Radzie, Komisji i rządom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 304 z 20.11.2010, s. 47.


Zatwierdzenie powołania Mairead McGuinness na członkinię Komisji Europejskiej
PDF 123kWORD 43k
Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 października 2020 r. w sprawie mianowania Mairead McGuinness na członkinię Komisji (C9-0295/2020 - 2020/0803(NLE))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 246 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając pkt 6 Porozumienia ramowego w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską(1),

–  uwzględniając rezygnację Phila Hogana ze stanowiska członka Komisji,

–  uwzględniając pismo Rady z dnia 14 września 2020 r., w drodze którego Rada skonsultowała się z Parlamentem w sprawie decyzji, która ma zostać przyjęta za wspólnym porozumieniem z przewodniczącym Komisji, dotyczącej mianowania Mairead McGuinness na członkinię Komisji (C9-0295/2020),

–  uwzględniając pismo przewodniczącego Komisji z dnia 14 września 2020 r.,

–  uwzględniając wysłuchanie Mairead McGuinness z dnia 2 października 2020 r., przeprowadzone przed Komisją Gospodarczą i Monetarną, oraz pismo w sprawie oceny sporządzone po przeprowadzeniu wysłuchania,

–  uwzględniając sprawdzenie dokonane przez Konferencję Przewodniczących Komisji na posiedzeniu w dniu 5 października 2020 r. oraz sprawdzenie dokonane przez Konferencję Przewodniczących na posiedzeniu w dniu 6 października 2020 r.,

–  uwzględniając art. 125 i załącznik VII do Regulaminu,

1.  zatwierdza mianowanie Mairead McGuinness na członkinię Komisji na okres pozostały do zakończenia kadencji Komisji do dnia 31 października 2024 r.;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji Radzie, Komisji i rządom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 304 z 20.11.2010, s. 47.


Ustanowienie unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych
PDF 217kWORD 63k
Rezolucja
Załącznik
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 października 2020 r. w sprawie ustanowienia unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych (2020/2072(INI))
P9_TA(2020)0251A9-0170/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 295 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając w szczególności art. 2, art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3 akapit drugi, art. 4 ust. 3 oraz art. 5, 6, 7 i 11 Traktatu o Unii Europejskiej,

–  uwzględniając artykuły Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczące poszanowania, ochrony i propagowania demokracji, praworządności i praw podstawowych w Unii, w tym art. 70, 258, 259, 260, 263 i 265,

–  uwzględniając Protokół nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej oraz Protokół nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, załączone do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,

–  uwzględniając kryteria kopenhaskie oraz ogół prawodawstwa Unii (unijny dorobek prawny), które musi stosować kraj kandydujący, jeśli wyraża chęć przystąpienia do Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając traktaty Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczące ochrony praw człowieka i podstawowych wolności oraz zalecenia i sprawozdania z przeprowadzanego przez Organizację Narodów Zjednoczonych powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka, a także orzecznictwo organów traktatowych Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz specjalne procedury Rady Praw Człowieka,

–  uwzględniając deklarację Organizacji Narodów Zjednoczonych o obrońcach praw człowieka z dnia 8 marca 1999 r.,

–  uwzględniając zalecenia i sprawozdania Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka, Wysokiego Komisarza ds. Mniejszości Narodowych, Przedstawiciela OBWE ds. Wolności Mediów oraz innych organów OBWE,

–  uwzględniając Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Europejską kartę społeczną, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Europejskiego Komitetu Praw Społecznych, konwencje, zalecenia, rezolucje i sprawozdania Zgromadzenia Parlamentarnego, Komitetu Ministrów, Komisarza Praw Człowieka, Europejskiej Komisji przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji, Komitetu Sterującego ds. Różnorodności, Włączenia i Przeciwdziałania Dyskryminacji, Komisji Weneckiej oraz innych organów Rady Europy,

–  uwzględniając Protokół ustaleń między Radą Europy a Unią Europejską z dnia 23 maja 2007 r.,

–  uwzględniając konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji,

–  uwzględniając porozumienie ustanawiające Grupę Państw Przeciwko Korupcji,

–  uwzględniając listę kontrolną dotyczącą praworządności przyjętą przez Komisję Wenecką na jej 106. sesji plenarnej w dniu 18 marca 2016 r.,

–  uwzględniając zestaw narzędzi Rady Europy dla państw członkowskich „Poszanowanie demokracji, praworządności i praw człowieka w kontekście sanitarnego kryzysu COVID-19” z dnia 7 kwietnia 2020 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne za 2020 r. sporządzone przez organizacje partnerskie Platformy Rady Europy na rzecz ochrony dziennikarstwa i bezpieczeństwa dziennikarzy,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 17 lipca 2019 r. pt. „Umocnienie praworządności w Unii – plan działania” (COM(2019)0343),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 stycznia 2020 r. zawierający program prac Komisji na 2020 r. (COM(2020)0037) oraz dostosowany program prac Komisji z dnia 27 maja 2020 r. (COM(2020)0440),

–  uwzględniając unijną tablicę wyników wymiaru sprawiedliwości 2020,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 19 czerwca 2019 r. pt. „Dalsze umacnianie praworządności w Unii. Aktualna sytuacja i możliwe kolejne działania”, w której zaproponowano ustanowienie corocznego forum w sprawie praw podstawowych i praworządności,

–  uwzględniając sprawozdanie grupy Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego ds. praw podstawowych i praworządności z czerwca 2020 r. pt. „National developments from a civil society perspective, 2018–2019” [„Zmiany na szczeblu krajowym z perspektywy społeczeństwa obywatelskiego, lata 2018–2019”],

–  uwzględniając sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej z 2018 r. pt. „Wyzwania stojące przed organizacjami społeczeństwa obywatelskiego działającymi na rzecz praw człowieka w UE”, opublikowane 17 stycznia 2018 r., a także inne sprawozdania i dane agencji,

–  uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn pt. „Pekin +25: piąty przegląd realizacji pekińskiej platformy działania w państwach członkowskich UE”, opublikowane 5 marca 2020 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady Unii Europejskiej i państw członkowskich zebranych w Radzie z dnia 16 grudnia 2014 r. o zapewnieniu przestrzegania praworządności,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2016 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w kwestii ustanowienia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 kwietnia 2018 r. w sprawie konieczności ustanowienia instrumentu na rzecz wartości europejskich wspierającego organizacje społeczeństwa obywatelskiego, które propagują wartości podstawowe w Unii Europejskiej na poziomie lokalnym i krajowym(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego program „Prawa i Wartości”(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie potrzeby utworzenia kompleksowego mechanizmu UE na rzecz ochrony demokracji, praworządności i praw podstawowych(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 stycznia 2019 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej w 2017 r.(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 lutego 2019 r. w sprawie pogorszenia sytuacji w zakresie praw kobiet i równouprawnienia w UE(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 marca 2019 r. w sprawie stanu praworządności i zwalczania korupcji w UE, a zwłaszcza na Malcie i na Słowacji(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 grudnia 2019 r. w sprawie dyskryminacji osób LGBTI i nawoływania do nienawiści do nich w sferze publicznej, w tym stref wolnych od LGBTI(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 stycznia 2020 r. w sprawie praw człowieka i demokracji na świecie oraz polityki Unii Europejskiej w tym zakresie – sprawozdanie roczne za rok 2018(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 stycznia 2020 r. w sprawie trwających wysłuchań na mocy art. 7 ust. 1 TUE dotyczących Polski i Węgier(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami(11),

–  uwzględniając wspólne zalecenia organizacji społeczeństwa obywatelskiego pt. „Od planu działania do śladu – ochrona wolności i pluralizmu mediów dzięki europejskiemu mechanizmowi ochrony praworządności” z kwietnia 2020 r.

–  uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Sieci Krajowych Instytucji Praw Człowieka pt. „Praworządność w Unii Europejskiej” z 11 maja 2020 r.,

–  uwzględniając przekazanie informacji Komisji Europejskiej przez grupę roboczą ds. wewnętrznej polityki UE w zakresie praw człowieka Sieci Współpracy na rzecz Praw Człowieka i Demokracji z dnia 4 maja 2020 r. w ramach konsultacji z zainteresowanymi stronami w sprawie sprawozdania na temat praworządności,

–  uwzględniając swoją ocenę europejskiej wartości dodanej towarzyszącą sprawozdaniu z inicjatywy w kwestiach ustawodawczych w sprawie unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych z października 2016 r.,

–  uwzględniając ocenę wstępną Parlamentu w sprawie europejskiej wartości dodanej unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych z kwietnia 2020 r.,

–  uwzględniając art. 46, 54 i 148 Regulaminu,

–  uwzględniając opinie Komisji Prawnej oraz Komisji Spraw Konstytucyjnych,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A9-0170/2020),

A.  mając na uwadze, że Unia opiera się na takich wartościach, jak poszanowanie godności osoby ludzkiej, wolność, demokracja, równość, praworządność i prawa człowieka, w tym prawa osób należących do mniejszości, co znajduje wyraz w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE); mając na uwadze, że te wartości są wspólne państwom członkowskim i dobrowolnie przyjęte przez wszystkie państwa członkowskie; mając na uwadze, że demokracja, praworządność i prawa podstawowe to wartości, które wzajemnie się wzmacniają;

B.  mając na uwadze, że UE zapisała w swoich kryteriach przystąpienia, iż członkostwo w Unii wymaga od państwa kandydującego osiągnięcia stabilności instytucji gwarantujących demokrację, praworządność, poszanowanie praw człowieka oraz poszanowanie i ochronę mniejszości; wskazuje jednak, że Unii brakuje skutecznych narzędzi do egzekwowania tych kryteriów, gdy dane państwo zostanie już członkiem UE;

C.  mając na uwadze, że w poprzednim dziesięcioleciu w kilku państwach członkowskich doszło do bezczelnych ataków na wartości Unii; mając na uwadze, że Parlament odnosił się wielokrotnie w swoich rezolucjach do tych niepokojących tendencji już od roku 2011, włączając w to uruchomienie w 2018 r. procedury przewidzianej w art. 7 TUE; mając na uwadze, że od 2016 r. Parlament Europejski wzywa do kompleksowego, prewencyjnego i opartego na podstawach naukowych monitorowania w tej dziedzinie za pośrednictwem unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych;

D.  mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich nadal nie respektuje się w pełni praw grup szczególnie wrażliwych, do których należą kobiety, osoby niepełnosprawne, Romowie, osoby LGBTI i ludzie starsi, oraz że grupy te nie są w pełni chronione przed nienawiścią i dyskryminacją wbrew wartościom Unii, o których mowa w art. 2 TUE, oraz wbrew prawu do niedyskryminacji, o którym mowa w art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (karta); mając na uwadze, że środki państw członkowskich podejmowane w odpowiedzi na sytuację kryzysową związaną z pandemią COVID-19 doprowadziły do dalszej presji na prawa podstawowe oraz demokratyczne mechanizmy kontroli i równowagi;

E.  mając na uwadze, że około 10 % obywateli Unii należy do mniejszości narodowej; mając na uwadze, że poszanowanie praw mniejszości stanowi integralną część wartości Unii określonych w art. 2 TUE; mając na uwadze, że mniejszości przyczyniają się do różnorodności kulturowej i językowej Unii; mając na uwadze, że obecnie nie istnieją unijne ramy prawne gwarantujące prawa mniejszości i służące monitorowaniu tych praw;

F.  mając na uwadze, że naruszenia wartości, o których mowa w art. 2 TUE, jeśli są pozostawione bez odpowiedniej reakcji i wyciągnięcia konsekwencji na szczeblu unijnym, osłabiają spójność projektu europejskiego, prawa wszystkich obywateli Unii i wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi;

G.  mając na uwadze, że korupcja poważnie zagraża demokracji, praworządności i sprawiedliwemu traktowaniu wszystkich obywateli;

H.  mając na uwadze, że niezależne dziennikarstwo i dostęp do pluralistycznych informacji stanowią kluczowe filary demokracji; mając na uwadze, że nie zmierzono się w sposób wystarczająco zdecydowany z niepokojącym stanem wolności i pluralizmu mediów w Unii; mając na uwadze, że społeczeństwo obywatelskie ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju każdej demokracji; mając na uwadze, że zmniejszanie przestrzeni dla społeczeństwa obywatelskiego przyczynia się do naruszania zasad demokracji, praworządności i praw podstawowych; mając na uwadze, że instytucje Unii powinny utrzymywać otwarty, przejrzysty i regularny dialog ze stowarzyszeniami przedstawicielskimi i społeczeństwem obywatelskim na wszystkich szczeblach;

I.  mając na uwadze, że niezależność, jakość i skuteczność krajowych systemów sądownictwa mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia efektywnego wymiaru sprawiedliwości; mając na uwadze, że dostępność pomocy prawnej i wysokość opłat sądowych mogą mieć istotny wpływ na dostęp do wymiaru sprawiedliwości; mając na uwadze, że karta ma taką samą moc prawną jak traktaty; mając na uwadze, że zgodnie z wytycznymi Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej karta jest stosowana przez organy sądowe państw członkowskich jedynie przy wdrażaniu prawodawstwa unijnego, jednak dla wspierania wspólnej kultury prawnej, sądowej i w zakresie praworządności ważne jest, aby prawa zapisane w karcie były zawsze uwzględniane;

J.  mając na uwadze, że w dniu 30 września 2020 r Komisja opublikowała roczne sprawozdanie na temat praworządności za 2020 r. (COM(2020)0580), a następnie odnowioną strategię wdrażania Karty praw podstawowych i europejski plan działania na rzecz demokracji;

K.  mając na uwadze, że rozporządzenie w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich, po jego przyjęciu, stałoby się niezbędnym narzędziem ochrony praworządności w Unii;

L.  mając na uwadze, że każdy mechanizm monitorowania musi ściśle angażować zainteresowane strony działające na rzecz ochrony i propagowania demokracji, praworządności i praw podstawowych, w tym społeczeństwo obywatelskie, Radę Europy i organy ONZ, Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej, krajowe instytucje praw człowieka, właściwe władze i stowarzyszenia branżowe wspierające sądownictwo w niezależnym wymierzaniu sprawiedliwości; mając na uwadze, że w związku z tym społeczeństwo obywatelskie potrzebuje niezbędnego finansowania ze środków unijnych, w szczególności za pośrednictwem programów „Wymiar sprawiedliwości” oraz „Obywatele, równość, prawa i wartości”;

M.  mając na uwadze, że istnieje konieczność wzmocnienia i usprawnienia istniejących mechanizmów oraz opracowania skutecznego mechanizmu w celu zapewnienia, by zasady i wartości zapisane w traktatach były przestrzegane w całej Unii;

N.  mając na uwadze, że Parlament, Komisja i Rada (trzy instytucje) ponoszą wspólną odpowiedzialność polityczną za poszanowanie wartości Unii, a to w granicach uprawnień przyznanych im na mocy traktatów; mając na uwadze, że porozumienie międzyinstytucjonalne oparte na art. 295 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) zapewniłoby niezbędne ustalenia w celu ułatwienia współpracy tych trzech instytucji w tym zakresie; mając na uwadze, że zgodnie z art. 295 TFUE każda z tych trzech instytucji może zaproponować takie porozumienie;

1.  podkreśla pilną potrzebę opracowania przez Unię solidnego, kompleksowego i pozytywnego programu działań na rzecz skutecznej ochrony i umacniania demokracji, praworządności i praw podstawowych dla wszystkich swoich obywateli; podkreśla, że Unia musi pozostać orędownikiem wolności i sprawiedliwości w Europie i na świecie;

2.  ostrzega, że Unia stoi w obliczu bezprecedensowego i nasilającego się kryzysu wartości leżących u jej podstaw, który zagraża jej długofalowemu przetrwaniu jako demokratycznego projektu pokojowego; jest poważnie zaniepokojony wzrostem i utrwalaniem tendencji autokratycznych i nieliberalnych, pogłębionych dodatkowo przez pandemię COVID-19 i recesję gospodarczą, a także przez korupcję, dezinformację i zawłaszczanie państwa w kilku państwach członkowskich; podkreśla zagrożenia, jakie ta tendencja stwarza dla spójności porządku prawnego Unii, ochrony podstawowych praw wszystkich jej obywateli, funkcjonowania jej jednolitego rynku, skuteczności jej wspólnych dziedzin polityki i jej wiarygodności na arenie międzynarodowej;

3.  przypomina, że Unia jest nadal strukturalnie słabo przygotowana do radzenia sobie z naruszaniem standardów demokratycznych, praw podstawowych i praworządności oraz z pogarszaniem się sytuacji w państwach członkowskich; wyraża ubolewanie z powodu niezdolności Rady do poczynienia znaczących postępów w egzekwowaniu wartości Unii w ramach trwających procedur przewidzianych w art. 7 TUE; zauważa, że brak skutecznego stosowania przez Radę art. 7 TUE w rzeczywistości umożliwia dalsze odchodzenie od wartości, o których mowa w art. 2 TUE; z niepokojem zauważa niespójny charakter zestawu narzędzi Unii w tej dziedzinie oraz apeluje o jego powszechne stosowanie i należyte egzekwowanie;

4.  z zadowoleniem przyjmuje prace Komisji nad jej rocznym sprawozdaniem na temat praworządności; z zadowoleniem przyjmuje, że zagadnienia korupcji i wolności mediów stanowią elementy rocznego sprawozdania oceniającego; zauważa jednak, że nie obejmuje ono dziedzin demokracji i praw podstawowych; wyraża w szczególności ubolewanie, że roczna procedura oceny nie obejmuje kwestii wolności zrzeszania się oraz kurczącej się przestrzeni dla społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla z niepokojem, że w niektórych państwach członkowskich nadal nie respektuje się w pełni praw grup szczególnie wrażliwych, w tym kobiet, osób niepełnosprawnych, Romów, osób LGBTI i ludzi starszych, oraz że grupy te nie są w pełni chronione przed nienawiścią i dyskryminacją wbrew unijnym wartościom, o których mowa w art. 2 TUE; przypomina, że Parlament wielokrotnie wzywał do ustanowienia mechanizmu monitorowania obejmującego pełen zakres art. 2 TUE; ponownie podkreśla potrzebę stworzenia opartego na podstawach naukowych i obiektywnego mechanizmu monitorowania, zapisanego w akcie prawnym wiążącym wszystkie trzy instytucje z przejrzystym i uregulowanym procesem i z jasno określonymi obowiązkami, tak aby ochrona i propagowanie wszystkich wartości unijnych zyskały stały i widoczny charakter jako część agendy Unii;

5.  proponuje ustanowienie mechanizmu UE na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych („mechanizm”), opartego na wniosku Parlamentu z 2016 r. i rocznym sprawozdaniu Komisji w sprawie praworządności, który miałby być regulowany porozumieniem międzyinstytucjonalnym między trzema instytucjami oraz składać z rocznego cyklu monitorowania wartości Unii, obejmować wszystkie aspekty art. 2 TUE i być stosowanym w sposób jednakowy, obiektywny i sprawiedliwy wobec wszystkich państw członkowskich przy jednoczesnym poszanowaniu zasad pomocniczości i proporcjonalności;

6.  podkreśla, że roczny cykl monitorowania musi zawierać jasne zalecenia dla poszczególnych krajów, wraz z harmonogramem i celami w zakresie wdrożenia, które należy uwzględnić w kolejnych sprawozdaniach rocznych lub pilnych; podkreśla, że niewdrożenie tych zaleceń musi być powiązane z konkretnymi środkami unijnymi, w tym z procedurami przewidzianymi w art. 7 TUE, postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz z obowiązującymi warunkami budżetowymi; zwraca uwagę, że celem zaleceń powinno być nie tylko eliminowanie naruszeń, lecz również propagowanie strategii politycznych umożliwiających obywatelom korzystanie z unijnych praw i wartości;

7.  wskazuje, że mechanizm powinien konsolidować i zastępować istniejące instrumenty, aby uniknąć powielania, w szczególności roczne sprawozdanie Komisji na temat praworządności, ramy Komisji na rzecz praworządności, roczną sprawozdawczość Komisji na temat stosowania karty, dialog Rady na temat praworządności oraz mechanizm współpracy i weryfikacji, a jednocześnie poprawiać komplementarność i spójność z innymi dostępnymi narzędziami, w tym procedurami na mocy art. 7 TUE, postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz obowiązującymi warunkami budżetowymi; uważa, że trzy instytucje powinny wykorzystać ustalenia z rocznego cyklu monitorowania w swojej ocenie do celów uruchomienia art. 7 TUE i obowiązujących warunków budżetowych; podkreśla konieczność respektowania ról oraz prerogatyw wszystkich trzech instytucji;

8.  podkreśla, że niezależność sądownictwa stanowi nieodłączny element procesu decyzyjnego sądów i jest wymogiem wynikającym z zasady skutecznej ochrony prawnej, o której mowa w art. 19 TUE; jest zaniepokojony, że niedawne ataki na praworządność polegały głównie na próbach zagrożenia niezależności sądów, a także podkreśla, iż każdy sąd krajowy jest również sądem europejskim; wzywa Komisję do wykorzystania wszystkich instrumentów, jakimi dysponuje, przeciwko próbom zagrażania przez rządy państw członkowskich niezależności sądów krajowych, oraz do niezwłocznego informowania Parlamentu o każdej takiej sytuacji;

9.  przypomina, że przystąpienie Unii do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności stanowi zobowiązanie traktatowe na mocy art. 6 ust. 2 TUE; ponownie podkreśla potrzebę szybkiego zakończenia procesu akcesyjnego, aby zapewnić spójne ramy ochrony praw człowieka w całej Europie i jeszcze bardziej wzmocnić ochronę podstawowych praw i wolności w Unii; wzywa zatem Komisję do nasilenia starań na rzecz pełnego wdrożenia traktatów i zakończenia procesu akcesyjnego bez zbędnej zwłoki;

10.  przypomina o nieodzownej roli jaką ma odgrywać społeczeństwo obywatelskie, krajowe instytucje praw człowieka, organy ds. równości i inne właściwe podmioty na wszystkich etapach rocznego cyklu monitorowania, od wnoszenia wkładu do ułatwiania wdrożenia i monitorowania; podkreśla potrzebę zapewnienia obrońcom praw człowieka i podmiotom zgłaszającym ochrony zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym, w tym w razie konieczności przed nadużyciami w ramach działań sądowych, a także odpowiedniego finansowania na wszystkich szczeblach; wzywa w związku z tym do opracowania statutu europejskich stowarzyszeń transgranicznych i organizacji nienastawionych na zysk po przeprowadzeniu dogłębnej oceny skutków; podkreśla wkład sygnalistów w ochronę praworządności i walkę z korupcją; wzywa Komisję do ścisłego monitorowania transpozycji i stosowania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii(12); zwraca uwagę, że status akredytacyjny krajowych instytucji praw człowieka i przestrzeń dla społeczeństwa obywatelskiego mogą same w sobie służyć jako wskaźniki do celów oceny; zachęca parlamenty narodowe do prowadzenia publicznych debat i zajmowania stanowisk w sprawie wyników cyklu monitorowania; podkreśla, że szkolenie kadr wymiaru sprawiedliwości ma zasadnicze znaczenie dla właściwego wdrożenia i stosowania prawa Unii, a tym samym dla wzmocnienia wspólnej kultury prawnej w całej Unii; uważa, że przygotowywana europejska strategia szkolenia kadr wymiaru sprawiedliwości musi kłaść dodatkowy nacisk na promowanie praworządności i niezależności sądów oraz obejmować szkolenia w zakresie umiejętności i kwestii pozaprawnych, tak aby sędziowie byli lepiej przygotowani do radzenia sobie z nadmierną presją; zachęca Komisję i państwa członkowskie do dalszego wspierania i ułatwiania dialogu między sądami a prawnikami praktykami przez sprzyjanie regularnej wymianie informacji i najlepszych praktyk w celu wzmocnienia i rozwoju unijnej przestrzeni sprawiedliwości opartej na demokracji, praworządności i prawach podstawowych; podkreśla potrzebę zapewnienia odpowiedniego finansowania programów sektorowych „Wymiar sprawiedliwości” oraz „Obywatele, równość, prawa i wartości” w przyszłych wieloletnich ramach finansowych, ponieważ programy te mają na celu ochronę i promowanie wartości Unii, rozwój unijnego obszaru wymiaru sprawiedliwości opartego na praworządności oraz wspieranie społeczeństwa obywatelskiego;

11.  nawiązuje do komplementarności, jaka powinna istnieć między unijną tablicą wyników wymiaru sprawiedliwości, która umożliwia porównanie systemów wymiaru sprawiedliwości państw członkowskich, a mechanizmem; zauważa, że zgodnie z unijną tablicą wyników wymiaru sprawiedliwości z 2020 r. nadal istnieją znaczne różnice między państwami członkowskimi w odniesieniu do liczby spraw w toku, w niektórych państwach członkowskich wzrosła liczba zaległych spraw, nie wszystkie państwa członkowskie oferują szkolenia w zakresie umiejętności ICT mające na celu dostosowanie się do cyfryzacji i ułatwienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości, z biegiem lat w niektórych państwach członkowskich pomoc prawna stała się mniej dostępna, a w systemach sądowych większości państw członkowskich nie zapewniono jeszcze równości płci;

12.  potwierdza rolę Parlamentu, zgodnie z art. 7 TUE, w monitorowaniu zgodności z wartościami Unii; ponawia apel o umożliwienie Parlamentowi przedstawienia Radzie uzasadnionego wniosku oraz udziału w wysłuchaniach na podstawie art. 7, jeżeli to Parlament wszczął procedurę, z poszanowaniem prerogatyw każdej z trzech instytucji i zasady lojalnej współpracy; wzywa Radę do regularnego informowania Parlamentu, ścisłego angażowania go i przejrzystej współpracy; uważa, że mechanizm ten, wzmocniony porozumieniem międzyinstytucjonalnym, zapewni niezbędne ramy dla lepszej koordynacji;

13.  jest zdania, że w perspektywie długoterminowej wzmocnienie zdolności Unii do propagowania i obrony jej nadrzędnych wartości konstytucyjnych może wymagać zmiany traktatu; oczekuje na refleksję i wnioski konferencji na temat przyszłości Europy w tym zakresie; podkreśla, że należy zwiększyć skuteczność procedury przewidzianej w art. 7 TUE poprzez zmianę większości niezbędnej do podjęcia działania i wzmocnienie mechanizmu sankcji; zachęca konferencję w sprawie przyszłości Europy do rozważenia wzmocnienia roli Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w ochronie podstawowych wartości Unii; wzywa do przeglądu rozporządzenia Rady (WE) nr 168/2007 z dnia 15 lutego 2007 r. ustanawiającego Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej(13), po przeprowadzeniu dogłębnej oceny skutków, w celu wzmocnienia i rozszerzenia jej mandatu na wszystkie wartości, o których mowa w art. 2 TUE;

14.  wyraża głębokie przekonanie, że zajęcie się kryzysem wartości Unii, w tym poprzez proponowany mechanizm, jest warunkiem wstępnym przywrócenia wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, co pozwoli Unii jako całości na podtrzymanie i wspieranie wszystkich wspólnych polityk;

15.  wyraża ubolewanie, że w swoich konkluzjach z dnia 21 lipca 2020 r. Rada Europejska osłabiła zaproponowany przez Komisję mechanizm warunkowości budżetowej; ponawia swój apel o dopilnowanie, by systemowych naruszeń wartości, o których mowa w art. 2 TUE, nie dało się pogodzić z finansowaniem ze środków unijnych; podkreśla, że w celu ochrony budżetu unijnego konieczne jest zastosowanie odwróconej kwalifikowanej większości, bez której skuteczność nowego mechanizmu warunkowości budżetowej byłaby zagrożona; wymaga, aby stosowaniu warunkowości budżetowej towarzyszyły środki, których celem jest łagodzenie wszelkiego potencjalnego wpływu na indywidualnych beneficjentów funduszy unijnych, w tym organizacje społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla, że mechanizmu warunkowości budżetowej nie można zastąpić jedynie proponowanym rocznym cyklem monitorowania; wzywa Radę Europejską do wywiązania się z obietnicy złożonej w deklaracji z Sybinu 9 maja 2019 r., dotyczącej ochrony demokracji i praworządności;

16.  wzywa Komisję i Radę do niezwłocznego rozpoczęcia negocjacji z Parlamentem w sprawie porozumienia międzyinstytucjonalnego zgodnie z art. 295 TFUE; uważa, że wniosek zawarty w załączniku do niniejszego projektu rezolucji stanowi odpowiednią podstawę dla takich negocjacji;

17.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji oraz wniosku zawartego w załączniku Komisji i Radzie.

ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI:

Wniosek dotyczący porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie wzmocnienia wartości Unii

PARLAMENT EUROPEJSKI, RADA UNII EUROPEJSKIEJ I KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 295,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Zgodnie z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości („wartości Unii”).

(2)  Zgodnie z art. 49 TUE poszanowanie wartości Unii i zobowiązanie do ich wspierania jest podstawowym warunkiem członkostwa w Unii. Zgodnie z art. 7 TUE istnienie poważnego i trwałego naruszenia wartości Unii przez państwo członkowskie może prowadzić do zawieszenia prawa głosu przedstawiciela rządu tego państwa członkowskiego w Radzie. Poszanowanie wartości Unii stanowi podstawę wysokiego poziomu zaufania i wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi.

(3)  Parlament Europejski, Rada i Komisja („trzy instytucje”) uznają znaczenie poszanowania wartości Unii. Poszanowanie wartości Unii jest niezbędne dla dobrego funkcjonowania Unii i osiągnięcia jej celów określonych w art. 3 TUE. Trzy instytucje zobowiązują się do wzajemnej, szczerej współpracy w celu propagowania i zapewnienia poszanowania wartości Unii.

(4)  Trzy instytucje uznają potrzebę usprawnienia i wzmocnienia skuteczności istniejących narzędzi mających na celu wspieranie zgodności z wartościami Unii. Należy zatem ustanowić kompleksowy i oparty na dowodach mechanizm międzyinstytucjonalny, zgodny z zasadami pomocniczości i proporcjonalności, w celu poprawy koordynacji między trzema instytucjami i skonsolidowania wcześniej podjętych inicjatyw. Zgodnie z konkluzjami Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych z dnia 6 i 7 czerwca 2013 r. mechanizm taki powinien działać „w sposób przejrzysty, na podstawie obiektywnie zebranych, porównanych i przeanalizowanych danych, w oparciu o równe traktowanie we wszystkich państwach członkowskich”.

(5)  Trzy instytucje przyznają, że roczny cykl monitorowania wartości Unii jest niezbędny do wzmocnienia propagowania i poszanowania wartości Unii. Roczny cykl monitorowania powinien być kompleksowy, obiektywny, bezstronny, oparty na podstawach naukowych i stosowany w sposób równy i sprawiedliwy do wszystkich państw członkowskich. Podstawowym celem rocznego cyklu monitorowania powinno być zapobieganie naruszeniom wartości Unii i ich nieprzestrzeganiu oraz podkreślanie pozytywnych zmian i wymiana najlepszych praktyk, przy jednoczesnym zapewnieniu wspólnej podstawy dla innych działań trzech instytucji. Trzy instytucje zgadzają się również wykorzystać niniejsze porozumienie międzyinstytucjonalne do zintegrowania istniejących instrumentów i inicjatyw związanych z promowaniem i poszanowaniem wartości Unii, w szczególności rocznego sprawozdania Komisji na temat praworządności, dorocznego dialogu Rady na temat praworządności oraz ram Komisji na rzecz praworządności, aby uniknąć powielania działań i zwiększyć ogólną skuteczność.

(6)  Roczny cykl monitorowania powinien składać się z etapu przygotowawczego, publikacji rocznego sprawozdania monitorującego na temat zgodności z wartościami Unii, w tym zaleceń dla poszczególnych krajów, oraz etapu działań następczych obejmującego wdrożenie zaleceń. Roczny cykl monitorowania powinien być prowadzony w duchu przejrzystości i otwartości, przy zaangażowaniu obywateli i społeczeństwa obywatelskiego, i chroniony przed dezinformacją.

(7)  Trzy instytucje podzielają pogląd, że roczny cykl monitorowania powinien zastąpić decyzje Komisji 2006/928/WE(14) i 2006/929/WE(15) oraz realizować, między innymi, cele tych decyzji. Niniejsze porozumienie międzyinstytucjonalne pozostaje bez uszczerbku dla Aktu przystąpienia z 2005 r., w szczególności jego art. 37 i 38.

(8)  Roczny cykl monitorowania powinien również mieć charakter uzupełniający i być spójny z innymi instrumentami związanymi z promowaniem i wzmacnianiem wartości Unii. W szczególności trzy instytucje zobowiązują się do wykorzystania ustaleń zawartych w rocznych sprawozdaniach monitorujących w swojej ocenie, czy istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia lub istnienia poważnego i trwałego naruszenia wartości Unii przez państwo członkowskie w kontekście art. 7 TUE. Podobnie Komisja zobowiązała się do wykorzystania ustaleń zawartych w rocznym sprawozdaniu monitorującym w ramach swojej oceny, czy należy wszcząć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i czy w państwach członkowskich występują uogólnione braki w zakresie praworządności, zgodnie z art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/xxxx(16). Trzy instytucje zgadzają się, że roczne sprawozdania monitorujące powinny w sposób bardziej ogólny określać kierunek ich działań w odniesieniu do wartości Unii.

(9)  Zgodnie z art. 295 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) niniejsze porozumienie międzyinstytucjonalne określa ustalenia dotyczące jedynie ułatwiania współpracy między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją, a zgodnie z art. 13 ust. 2 TUE instytucje te działają w granicach uprawnień przyznanych im na mocy traktatów oraz zgodnie z procedurami, na warunkach i w celach w nich określonych. Niniejsze porozumienie międzyinstytucjonalne nie ma wpływu na prerogatywy Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie oficjalnej wykładni prawa Unii,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

I.  CELE

1.  Trzy instytucje niniejszym postanawiają propagować i wzmacniać poszanowanie podstawowych wartości Unii, zgodnie z art. 2 TUE, poprzez koordynację działań i współpracę.

II.  ROCZNY CYKL MONITOROWANIA

2.  Trzy instytucje zgadzają się na zorganizowanie w ramach lojalnej i wzajemnej współpracy rocznego cyklu monitorowania wartości Unii, obejmującego kwestie i najlepsze praktyki we wszystkich obszarach wartości Unii. Roczny cykl monitorowania składa się z etapu przygotowawczego, publikacji rocznego sprawozdania monitorującego wartości Unii („sprawozdanie roczne”) zawierającego zalecenia oraz etapu działań następczych.

3.  Trzy instytucje postanawiają ustanowić stałą międzyinstytucjonalną grupę roboczą ds. wartości Unii („grupa robocza”). Grupa robocza ułatwia koordynację i współpracę między trzema instytucjami w ramach rocznego cyklu monitorowania. Grupa robocza okresowo informuje opinię publiczną o swojej pracy.

4.  Zespół niezależnych ekspertów doradza grupie roboczej i trzem instytucjom. We współpracy z Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej zespół niezależnych ekspertów w sposób bezstronny określa główne pozytywne i negatywne zmiany w każdym państwie członkowskim i przyczynia się do opracowania metodologii sprawozdania rocznego. Trzy instytucje mogą konsultować się z zespołem na każdym etapie rocznego cyklu monitorowania.

Faza przygotowawcza

5.  Co roku Komisja organizuje ukierunkowane konsultacje z zainteresowanymi stronami w celu zebrania informacji na potrzeby sprawozdania rocznego. Konsultacje z zainteresowanymi stronami odbywają się w pierwszym kwartale każdego roku. Konsultacje są przejrzyste i opierają się na jasnej i rygorystycznej metodologii przyjętej przez grupę roboczą. W każdym przypadku metodologia ta obejmuje w odpowiedniej formie punkty odniesienia, takie jak te wskazane w załącznikach do decyzji Komisji 2006/928/WE i 2006/929/WE.

6.  Konsultacje z zainteresowanymi stronami umożliwiają organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, krajowym instytucjom praw człowieka i organom ds. równości, samorządom i sieciom zawodowym, organom Rady Europy i innym organizacjom międzynarodowym, instytucjom, organom, urzędom i agencjom Unii oraz państwom członkowskim, w tym właściwym władzom krajowym, wniesienie wkładu do sprawozdania rocznego. Komisja włącza informacje przekazane przez zainteresowane strony do sprawozdania rocznego. Przed opublikowaniem sprawozdania rocznego Komisja publikuje na swojej stronie internetowej wkład zainteresowanych stron w konsultacje.

7.  Podczas przygotowywania sprawozdania rocznego Komisja korzysta ze wszystkich informacji, którymi dysponuje, w oparciu o jasną i rygorystyczną metodologię uzgodnioną przez grupę roboczą. Szczególnie istotne w tym względzie są sprawozdania i dane Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz innych unijnych organów, urzędów i agencji, Rady Europy, w tym Komisji Weneckiej i Grupy Państw Przeciwko Korupcji, oraz innych organizacji międzynarodowych, które opracowują odpowiednie badania i oceny. W przypadku gdy sprawozdanie roczne sporządzone przez Komisję odbiega od ustaleń zespołu niezależnych ekspertów, Parlament Europejski i Rada mogą zwrócić się do Komisji o wyjaśnienie grupie roboczej przyczyn takiego stanu rzeczy.

8.  Wyznaczeni przedstawiciele którejkolwiek z trzech instytucji, po konsultacjach w ramach grupy roboczej, mają możliwość przeprowadzenia wizyt rozpoznawczych w państwach członkowskich w celu uzyskania dodatkowych informacji i wyjaśnienia stanu wartości unijnych w danych państwach członkowskich. Komisja włącza te ustalenia do sprawozdania rocznego.

9.  Komisja regularnie informuje grupę roboczą o postępach poczynionych podczas całego etapu przygotowawczego.

Sprawozdanie roczne i zalecenia

10.  Komisja sporządza projekt sprawozdania rocznego w oparciu o informacje zebrane na etapie przygotowawczym. Sprawozdanie roczne powinno obejmować zarówno pozytywne, jak i negatywne zmiany związane z wartościami Unii w państwach członkowskich. Sprawozdanie roczne powinno być bezstronne, oparte na obiektywnie zebranych dowodach i respektować równość traktowania wszystkich państw członkowskich. Poziom szczegółowości sprawozdania powinien odzwierciedlać powagę danej sytuacji. Sprawozdanie roczne zawiera część poświęconą postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w odniesieniu do wartości Unii.

11.  Sprawozdanie roczne zawiera zalecenia dla każdego z państw członkowskich w celu wzmocnienia propagowania i ochrony wartości Unii. Zalecenia określają konkretne cele i ramy czasowe realizacji oraz należycie uwzględniają wszelkie zastrzeżenia wyrażone w uzasadnionych wnioskach przyjętych na mocy art. 7 ust. 1 TUE. W zaleceniach uwzględnia się różnorodność systemów politycznych i prawnych państw członkowskich. Realizacja zaleceń podlega ocenie w kolejnych sprawozdaniach rocznych lub, w stosownych przypadkach, w pilnych sprawozdaniach.

12.  Sprawozdanie roczne wraz z zaleceniami jest publikowane we wrześniu każdego roku. Data publikacji jest koordynowana przez trzy instytucje w ramach grupy roboczej. Przed jego opublikowaniem, Komisja przedstawia projekt sprawozdania rocznego grupie roboczej.

Działania następcze

13.  Nie później niż dwa miesiące od daty publikacji sprawozdania rocznego Parlament Europejski i Rada omawiają jego treść. Przebieg dyskusji podaje się do wiadomości publicznej. Parlament i Rada przyjmują stanowiska w sprawie sprawozdania rocznego w drodze rezolucji i konkluzji. W ramach działań następczych przedmiotem rozważań i oceny Parlamentu Europejskiego i Rady jest zakres, w jakim państwa członkowskie wdrożyły poprzednie zalecenia, w tym wdrożenie stosownych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Trzy instytucje korzystają ze swoich traktatowych uprawnień, aby wnieść wkład w skuteczne działania następcze. Trzy instytucje dokładają starań, aby w odpowiednim czasie propagować debatę nad sprawozdaniem rocznym w państwach członkowskich, w szczególności w parlamentach krajowych.

14.  Na podstawie ustaleń zawartych w sprawozdaniu rocznym Komisja podejmuje, z własnej inicjatywy lub na wniosek Parlamentu Europejskiego lub Rady, dialog z jednym lub kilkoma państwami członkowskimi, w tym z właściwymi władzami, w celu ułatwienia realizacji zaleceń. Komisja regularnie składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania z postępów tego dialogu. Komisja może w każdej chwili, w tym na wniosek zainteresowanego państwa członkowskiego, udzielić państwom członkowskim pomocy technicznej poprzez różne działania. Parlament Europejski organizuje, we współpracy z parlamentami krajowymi, debatę międzyparlamentarną na temat ustaleń zawartych w sprawozdaniu rocznym.

15.  Trzy instytucje uwzględniają ustalenia zawarte w sprawozdaniu rocznym podczas prac nad określeniem priorytetów w zakresie finansowania. Podczas opracowywania stosownych rocznych programów prac dotyczących wydatkowania środków unijnych w ramach zarządzania dzielonego lub bezpośredniego Komisja powinna uwzględnić w szczególności ukierunkowane wsparcie dla podmiotów krajowych, takich jak organizacje społeczeństwa obywatelskiego i mediów, które przyczyniają się do propagowania i ochrony wartości Unii.

16.  Bez uszczerbku dla uprawnień Komisji na mocy art. 258 TFUE i art. 5 rozporządzenia (UE) 2020/xxxx oraz prawa jednej trzeciej państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego i Komisji do przedłożenia Radzie uzasadnionego wniosku zgodnie z art. 7 ust. 1 TUE, trzy instytucje uzgadniają, że sprawozdania roczne powinny określać kierunek ich działań w odniesieniu do wartości Unii.

17.  Parlament Europejski i Rada mogą zwrócić się do Komisji o przygotowanie dodatkowych wytycznych i wskaźników w celu rozwiązywania istotnych kwestii horyzontalnych, które pojawiają się w związku z rocznym cyklem monitorowania.

Pilne sprawozdanie

18.  Jeżeli sytuacja w jednym lub kilku państwach członkowskich niesie ze sobą nieuchronne i poważne szkody dla wartości Unii, Komisja może, z własnej inicjatywy lub na wniosek Parlamentu Europejskiego lub Rady, sporządzić pilne sprawozdanie z sytuacji. Komisja przygotowuje sprawozdanie w konsultacji z grupą roboczą. Komisja niezwłocznie sporządza pilne sprawozdanie i podaje je do wiadomości publicznej nie później niż dwa miesiące po złożeniu wniosku przez Parlament Europejski lub Radę. Ustalenia zawarte w pilnym sprawozdaniu zostają włączone do kolejnego sprawozdania rocznego. Pilne sprawozdanie może określać zalecenia mające na celu zaradzenie bezpośredniemu zagrożeniu dla wartości Unii.

III.  KOMPLEMENTARNOŚĆ Z INNYMI INSTRUMENTAMI

19.  Trzy instytucje uznają komplementarny charakter rocznego cyklu monitorowania i innych mechanizmów ochrony i propagowania wartości Unii, w szczególności procedury ustanowionej w art. 7 TUE, postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i rozporządzenia (UE) 2020/xxxx. Trzy instytucje zobowiązują się do uwzględniania celów niniejszego porozumienia międzyinstytucjonalnego w politykach Unii.

20.  W przypadku stwierdzenia w sprawozdaniu rocznym uchybień systemowych w odniesieniu do jednej lub kilku wartości Unii, trzy instytucje zobowiązują się do niezwłocznego podjęcia odpowiednich działań w granicach swoich odpowiednich uprawnień przyznanych im na mocy traktatów. Trzy instytucje uzgadniają, że ustalenia zawarte w sprawozdaniu rocznym stanowią podstawę do podjęcia decyzji o uruchomieniu procedury przewidzianej w art. 7 TUE i wszczęcia postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Trzy instytucje rozważają, między innymi, czy polityki Unii wymagające wysokiego poziomu wzajemnego zaufania mogą zostać utrzymane w świetle uchybień systemowych wskazanych w sprawozdaniu rocznym.

21.  Roczny cykl monitorowania ustanowiony w niniejszym porozumieniu zastępuje mechanizm współpracy i weryfikacji postępów Rumunii w realizacji określonych założeń w zakresie reformy systemu sądownictwa oraz walki z korupcją, ustanowiony decyzją Komisji 2006/928/WE, oraz mechanizm współpracy i weryfikacji postępów Bułgarii w realizacji określonych założeń w zakresie reformy systemu sądownictwa oraz walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną, ustanowiony decyzją Komisji 2006/929/WE, i spełnia, między innymi, cele określone w tych decyzjach. Komisja zobowiązuje się zatem do uchylenia tych decyzji w odpowiednim czasie.

Wspólne uzgodnienia dotyczące art. 7 TUE

22.  Trzy instytucje zobowiązują się do wykorzystania ustaleń zawartych w rocznym sprawozdaniu w swojej ocenie, czy istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia lub istnienia poważnego i trwałego naruszenia wartości Unii przez państwo członkowskie w kontekście art. 7 TUE.

23.  W celu zwiększenia przejrzystości i skuteczności procedury ustanowionej w art. 7 TUE trzy instytucje zgadzają się zapewnić, aby instytucja inicjująca wniosek na mocy art. 7 ust. 1 TUE mogła przedstawić ten wniosek w Radzie i była w pełni informowana i angażowana na wszystkich etapach procedury. Trzy instytucje postanawiają regularnie konsultować się ze sobą w ramach grupy roboczej w sprawie istniejących i potencjalnych procedur wszczętych na mocy art. 7 TUE.

24.  Trzy instytucje zgadzają się ustanowić szczegółowe warunki zwiększenia skuteczności procedury ustanowionej w art. 7 TUE. Takie nowe warunki mogą obejmować regularny harmonogram wysłuchań i posiedzeń dotyczących aktualnej sytuacji, zalecenia mające na celu wyeliminowanie zastrzeżeń wyrażonych w uzasadnionym wniosku oraz harmonogram wdrażania.

Wspólne ustalenia dotyczące warunkowości budżetowej

25.  Trzy instytucje zobowiązują się do wykorzystania ustaleń zawartych w rocznym sprawozdaniu w swojej ocenie, czy w państwach członkowskich występują uogólnione braki w zakresie praworządności, zgodnie z art. 5 rozporządzenia (UE) 2020/xxxx, a także w każdej innej ocenie do celów istniejących i przyszłych narzędzi budżetowych. W przypadku stwierdzenia w sprawozdaniu rocznym uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwie członkowskim, mających wpływ na zasady należytego zarządzania finansami lub na ochronę interesów finansowych Unii, Komisja przesyła do takiego państwa członkowskiego pisemne powiadomienie, zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2020/xxxx.

IV.  POSTANOWIENIA KOŃCOWE

26.  Trzy instytucje podejmują niezbędne kroki w celu zapewnienia środków i zasobów potrzebnych im do właściwego wdrożenia niniejszego porozumienia międzyinstytucjonalnego.

27.  Trzy instytucje wspólnie i stale monitorują wdrażanie niniejszego porozumienia międzyinstytucjonalnego, zarówno na szczeblu politycznym poprzez regularne dyskusje, jak i na szczeblu technicznym na forum grupy roboczej.

28.  Niniejsze porozumienie wchodzi w życie z dniem podpisania.

(1) Dz.U. C 215 z 19.6.2018, s. 162.
(2) Dz.U. C 390 z 18.11.2019, s. 117.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0407.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0456.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0032.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0111.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0328.
(8) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0101.
(9) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0007.
(10) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0014.
(11) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0054.
(12) Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17.
(13) Dz.U. L 53 z 22.2.2007, s. 1.
(14) Decyzja Komisji z dnia 13 grudnia 2006 r. w sprawie ustanowienia mechanizmu współpracy i weryfikacji postępów Rumunii w realizacji określonych założeń w zakresie reformy systemu sądownictwa oraz walki z korupcją (Dz.U. L 354 z 14.12.2006, s. 56).
(15) Decyzja Komisji z dnia 13 grudnia 2006 r. w sprawie ustanowienia mechanizmu współpracy i weryfikacji postępów Bułgarii w realizacji określonych założeń w zakresie reformy systemu sądownictwa oraz walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną (Dz.U. L 354 z 14.12.2006, s. 58).
(16) [zamiast xxxx wstawić ostateczny numer 2018/136(COD) w tekście (również w ust. 16, 19 oraz 25 ) i w przypisie oraz właściwe odniesienie do Dz.U. w przypisie] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../... w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich, Dz.U. C ... z …, s. …


Realizacja wspólnej polityki handlowej – sprawozdanie roczne za rok 2018
PDF 226kWORD 69k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 października 2020 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki handlowej – roczne sprawozdanie za 2018 r. (2019/2197(INI))
P9_TA(2020)0252A9-0160/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 14 października 2019 r. z wdrażania umów o wolnym handlu 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2018 r. (COM(2019)0455),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji (SWD (2019)0370) z dnia 14 października 2019 r. towarzyszący sprawozdaniu Komisji z wdrażania umów o wolnym handlu 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2018 r. (COM(2019)0455),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 października 2015 r. pt. „Handel z korzyścią dla wszystkich – w kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej” (COM(2015)0497),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 stycznia 2020 r. zatytułowany „Program prac Komisji na rok 2020 r. – Unia, która mierzy wyżej” (COM(2020)0037),

–  uwzględniając wytyczne polityczne dla Komisji Europejskiej na lata 2019–2024 z dnia 16 lipca 2019 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie rocznego sprawozdania z realizacji wspólnej polityki handlowej(1),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640),

–  uwzględniając wspólny komunikat z dnia 8 kwietnia 2020 r. w sprawie globalnej reakcji UE na pandemię COVID-19 (JOIN(2020)0011),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 29 listopada 2018 r. w sprawie WTO: przyszłe działania(2),

–  uwzględniając wspólny komunikat z 9 marca 2020 r. zatytułowany „Ku kompleksowej strategii współpracy z Afryką” (JOIN(2020)0004),

–  uwzględniając wspólne oświadczenie Światowej Organizacji Handlu (WTO) z dnia 25 stycznia 2019 r. w sprawie handlu elektronicznego,

–  uwzględniając oświadczenia ministrów handlu G20 z 30 marca i 14 maja 2020 r.,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie USA i UE z dnia 25 lipca 2018 r.,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie z dnia 14 stycznia 2020 r. z trójstronnego spotkania ministrów handlu Japonii, Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej,

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 20 grudnia 2019 r. w sprawie ochrony i egzekwowania praw własności intelektualnej w krajach trzecich” (SWD(2019)0452),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie instrumentów ochrony handlu (COM(2019)0158),

–  uwzględniając specjalne badanie Eurobarometr opublikowane w listopadzie 2019 r. na temat stosunku Europejczyków do handlu i polityki handlowej UE,

–  uwzględniając wspólny komunikat „UE–Chiny – perspektywa strategiczna”, przyjęty przez Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych w dniu 12 marca 2019 r. (JOIN(2019)0005),

–  uwzględniając wspólny komunikat „Łącząc Europę i Azję – elementy składowe strategii UE”, przyjęty przez Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych w dniu 19 września 2018 r. (JOIN(2018)0031),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie barier w handlu i inwestycjach,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 maja 2017 r. w sprawie wdrożenia Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską a Republiką Korei(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie nowej, perspektywicznej i innowacyjnej przyszłej strategii w dziedzinie handlu i inwestycji(4),

–  uwzględniając przyjętą dnia 25 września 2015 r. rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ zatytułowaną „Przekształcamy nasz świat – program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030”,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie norm społecznych i środowiskowych, praw człowieka i odpowiedzialności biznesu(5),

–  uwzględniając art. 2 i 21 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz rozdział VI tytuł II Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), a także art. 218 TFUE,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn w okresie po 2015 r.(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 marca 2018 r. w sprawie równości płci w umowach handlowych(7),

–  uwzględniając strategię Komisji na rzecz równości płci z marca 2020 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji w sprawie ogólnego systemu preferencji taryfowych za okres 2018–2019(8),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 22 listopada 2018 r. zatytułowany „Jednolity rynek w zmieniającym się świecie – wyjątkowy atut wymagający nowego politycznego zobowiązania” (COM(2018)0772),

–  uwzględniając art. 54 Regulaminu,

–  uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Rozwoju,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0160/2020),

A.  mając na uwadze, że rezolucja Parlamentu z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie wdrażania wspólnej polityki handlowej uzyskała szerokie poparcie ze względu na zawarte w niej podejście faworyzujące przewidywalny system handlu oparty na przepisach i wartościach; mając na uwadze, że rozwój sytuacji od 2018 r., w szczególności wdrożenie umowy handlowej między UE a Kanadą, a ostatnio wpływ pandemii COVID-19 na handel, sprawiają, że konieczna jest staranna aktualizacja poprzedniego sprawozdania;

B.  mając na uwadze, że Unia jest czołową światową potęgą w dziedzinie handlu i największym blokiem handlowym na świecie, który funkcjonuje jako główna siła napędowa koniunktury gospodarczej; mając na uwadze, że UE jest również największym podmiotem handlującym towarami i usługami; mając na uwadze, że najnowsze wskaźniki pokazują, iż w 2019 r. wywóz towarów z UE wzrósł do 2132,3 mld EUR, co oznacza wzrost o 3,5% w stosunku do poprzedniego roku; mając na uwadze, że pomimo obecnych wyzwań globalnych głównymi partnerami handlowymi Unii są Stany Zjednoczone i Chiny; mając na uwadze, że w latach 2007–2017 światowy PKB wzrósł o ponad 70%; mając na uwadze, że jeśli porównać wzrost w UE wynoszący 17% z danymi dla takich krajów jak USA (60%), Indie (80%) i Chiny (315%), oczywiste jest, że UE pozostaje w tyle pod względem globalnej konkurencyjności;

C.  mając na uwadze, że 14 października 2019 r. Komisja opublikowała trzecie sprawozdanie w sprawie wdrażania unijnych umów o wolnym handlu, z którego wynika, iż w 2018 r. 33% wywozu z UE i 29% przywozu do UE to wymiana z partnerami w ramach umów o wolnym handlu; mając na uwadze, że w 2018 r. nadwyżka handlowa UE w obrotach z partnerami w ramach umów o wolnym handlu wyniosła 84,6 mld EUR, a ogólny deficyt handlowy Unii wyniósł 24,6 mld EUR; mając na uwadze, że zgodnie z niedawnym sprawozdaniem Komisji wywóz do UE z krajów rozwijających się korzystających ze specjalnych preferencji handlowych wzrósł o 16,2% w latach 2016–2018, a jego wartość wzrosła ze 158 mld EUR w 2016 r. do 183,6 mld EUR w 2018 r.; mając na uwadze, że w 2020 r. na skutek COVID-19 należy się spodziewać spadku obrotów w handlu światowym o 13–32 %; mając na uwadze, że eksport towarów i usług poza UE-27 ma spaść o 9,2%, a import spoza UE-27 o 8,8%, podczas gdy Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) spodziewa się spadku PKB UE o 7,5%;

D.  mając na uwadze, że wspólna polityka handlowa należy do wyłącznych kompetencji Unii wdrażanych przez Komisję, Radę i Parlament, co wymaga od Unii mówienia jednym głosem w sprawach handlowych, przy czym Komisja jest negocjatorem w jej imieniu; mając na uwadze, że w 2015 r. Komisja przyjęła komunikat pt. „Handel z korzyścią dla wszystkich – w kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej”; mając na uwadze, że Komisja rozpoczęła przegląd polityki handlowej mający na celu poprawę zestawu narzędzi handlowych w następstwie kryzysu związanego z COVID-19;

E.  mając na uwadze, że art. 207 TFUE i art. 21 TUE stanowią, że wspólna polityka handlowa prowadzona jest w kontekście zasad i celów działań zewnętrznych Unii, w tym promowania praw człowieka, demokracji, praworządności i zrównoważonego rozwoju; mając na uwadze, że w grudniu 2019 r. Komisja przyjęła Europejski Zielony Ład, który przewiduje, że wszystkie działania i strategie polityczne UE będą musiały przyczyniać się do realizacji jego celów;

F.  mając na uwadze, że unijna polityka handlowa i inwestycyjna zapewnia również inwestorom dostęp do rynku i ochronę inwestycji dzięki pewności prawnej oraz stabilnym, przewidywalnym i odpowiednio uregulowanym warunkom prowadzenia działalności gospodarczej;

G.  mając na uwadze, że z ostatnich danych z badania Eurobarometr wynika, iż około 60% obywateli Unii uważa, że handel międzynarodowy przynosi im korzyści; mając na uwadze, że część opinii publicznej jest znakomicie poinformowana o polityce handlowej i umowach handlowych; mając na uwadze, że połowa badanych sugeruje, iż priorytetem polityki handlowej UE powinno być tworzenie miejsc pracy w UE oraz ochrona środowiska i norm ochrony zdrowia; mając na uwadze, że Komisja i państwa członkowskie muszą w dalszym ciągu rozwijać odpowiednią strategię komunikacji w zakresie polityki handlowej i umów handlowych, która ma na celu rozwiązanie problemu nieprawdziwych informacji na temat handlu oraz przekazywanie jak największej ilości informacji, przy czym jest ona skierowana do konkretnych zainteresowanych stron i służy podnoszeniu świadomości podmiotów gospodarczych na temat umów handlowych;

H.  mając na uwadze, że wspólna polityka handlowa, na którą składają się umowy handlowe i środki ustawodawcze, powinna służyć stworzeniu stabilnego, przewidywalnego i uczciwego otoczenia handlowego, które sprzyja rozwojowi unijnych przedsiębiorstw i zabezpiecza interesy obywateli UE, a także powinna zagwarantować, że UE utrzyma swój model socjalny i regulacyjny, a jednocześnie będzie promować swoje wartości na całym świecie; mając na uwadze, że UE powinna bardziej wspierać uczciwą konkurencję, zapewniając równe warunki działalności i rozwiązanie aktualnych problemów w dziedzinie handlu; mając na uwadze, że osiągnięcie tych celów wymaga dobrego ukierunkowania unijnej polityki handlowej, a także zapewnienia jego pełnego i skutecznego wdrożenia oraz monitorowania w bardziej sprawiedliwy i przejrzysty sposób; mając na uwadze, że umowy handlowe UE powinny stwarzać możliwości wzrostu dzięki dostępowi do rynku i znoszeniu barier w handlu; mając na uwadze, że fundamentalne znaczenie ma prowadzenie negocjacji w duchu wzajemnych korzyści, aby zwalczać nieuczciwe praktyki handlowe oraz zagwarantować przestrzeganie przepisów i norm UE;

I.  mając na uwadze, że 30 kwietnia 2020 r. UE wraz z osiemnastoma członkami WTO oficjalnie zawiadomiła WTO o „wielostronnym tymczasowym arbitrażu odwoławczym”; mając na uwadze, że powiadomienie to oznacza rozpoczęcie stosowania wielostronnego tymczasowego arbitrażu odwoławczego w przypadku sporów między uczestniczącymi członkami WTO w świetle impasu w Organie Apelacyjnym;

J.  mając na uwadze, że pandemia COVID-19 spowodowała wielowymiarowy kryzys o długoterminowych konsekwencjach i ujawniła brak odporności globalnych łańcuchów wartości w odniesieniu do niektórych kluczowych produktów, w tym sprzętu medycznego i wyrobów medycznych; mając na uwadze, że kryzys wykazał potrzebę mocniejszych i bardziej odpornych łańcuchów produkcji, a także potrzebę inwestowania w strategiczne obszary w celu zwiększenia odporności unijnych łańcuchów dostaw; mając na uwadze, że sprawozdania naukowe wskazują na rosnące ryzyko wybuchu pandemii na świecie i wystąpienia zjawisk związanych ze zmianą klimatu, które mają wpływ na stosunki międzynarodowe; mając na uwadze, że ministrowie ds. handlu grupy G20 zobowiązali się do złagodzenia skutków pandemii COVID-19 dla handlu międzynarodowego i inwestycji w drodze dalszej współpracy w celu stworzenia wolnego, uczciwego, niedyskryminacyjnego, przejrzystego, przewidywalnego i stabilnego środowiska handlowego i inwestycyjnego, a także dzięki utrzymaniu otwartości rynków, aby zapewnić stały przepływ niezbędnych dostaw i sprzętu medycznego, kluczowych produktów rolnych oraz innych podstawowych towarów i usług przez granice;

K.  mając na uwadze, że 14 marca 2020 r. Komisja przyjęła w trybie pilnym rozporządzenie wykonawcze (UE) 2020/402(9) w trosce o to, aby wywóz środków ochrony indywidualnej podlegał wymogowi uzyskania zezwolenia na wywóz zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2015/479, co jest środkiem tymczasowym mającym na celu pomóc UE w stawieniu czoła wzrostowi popytu i przygotowanie zdolności operacyjnej UE do pomocy państwom trzecim;

L.  mając na uwadze, że UE wynegocjowała kompleksowe umowy regulujące stosunki handlowe z niemal wszystkimi krajami Ameryki Łacińskiej i Karaibów, z wyjątkiem Boliwii, Kuby i Wenezueli;

M.  mając na uwadze, że w 2015 r. Parlament podkreślił potrzebę uwzględnienia aspektu płci w unijnej polityce handlu międzynarodowego(10), a w 2018 r. uznał konieczność zapewnienia równości płci w umowach handlowych(11); mając na uwadze, że 36 mln miejsc pracy w UE, w tym 13,7 mln miejsc pracy zajmowanych przez kobiety, zależy od eksportu poza UE; mając na uwadze, że w sektorze rolnictwa i produkcji kobiety są nader niedostatecznie reprezentowane w handlu pozaunijnym; mając na uwadze, że tylko jedno na pięć przedsiębiorstw eksportujących w UE jest prowadzone przez kobietę (która jest właścicielką lub osobą zarządzającą), a kobiety stanowią nie więcej niż 30% całkowitej siły roboczej w sektorze eksportu;

N.  mając na uwadze, że wiele krajów nakłada cła na wyroby medyczne, w tym na urządzenia monitorujące stan pacjenta, sprzęt diagnostyczny i powszechnie dostępne leki, takie jak antybiotyki, środki przeciwbólowe lub insulinę, a praktycznie wszystkie kraje pobierają opłaty przywozowe za mydło; mając na uwadze, że stawki celne radykalnie wzrosły w wyniku decyzji Stanów Zjednoczonych o nałożeniu dodatkowych ceł na towary importowane z Chin o wartości 370 mld USD, które obejmują niektóre aspekty dotyczące środków ochrony indywidualnej;

O.  mając na uwadze, że doniesienia naukowe wskazują na rosnące ryzyko wystąpienia na całym świecie ognisk pandemii i zjawisk związanych ze zmianą klimatu, które będą miały wpływ na stosunki międzynarodowe i oznaczają konieczność dogłębnego zreformowania naszych modeli gospodarczych, w szczególności zgodnie z porozumieniem paryskim w sprawie klimatu;

Kontekst globalny

1.  zwraca uwagę, że w ciągu ostatnich dwóch lat istotne aspekty kontekstu globalnego ulegały zmianie i okazały się nieprzewidywalne, a także towarzyszyło im wiele napięć; ponownie wyraża swoje poparcie dla wielostronnego, otwartego, wolnego, opartego na zasadach, przewidywalnego i sprawiedliwego systemu handlowego, który należy chronić i propagować; zauważa, że pomimo trudnej sytuacji gospodarczej na świecie UE odnotowała nadwyżkę w handlu towarami ze swoimi partnerami w ramach umów handlowych wysokości 84,6 mld EUR (w 2018 r.), przy czym ogólny deficyt handlowy UE z resztą świata wyniósł ok. 24,6 mld EUR; przypomina, że ponad 36 mln miejsc pracy zależy od wywozu poza UE;

2.  zauważa, że od czasu przyjęcia przez Komisję w 2015 r. ostatniej strategii handlowej zatytułowanej „Handel z korzyścią dla wszystkich” UE zawarła szereg nowych umów handlowych i rozpoczęła ich stosowanie, w szczególności kompleksową umowę gospodarczo-handlową między UE a Kanadą (CETA), umowę o partnerstwie gospodarczym między UE a Japonią oraz umowy o wolnym handlu z Singapurem i Wietnamem;

3.  domaga się, aby strategia handlowa UE nadal promowała interesy i wartości Unii w obliczu nowych wyzwań na całym świecie, zwiększała konkurencyjność przemysłu UE i generowała wzrost gospodarczy zgodnie z celami Europejskiego Zielonego Ładu; uważa zatem, że ambitny, wielostronny, pluralistyczny i dwustronny program, a także zawarcie uczciwych i owocnych umów handlowych korzystnych dla obu stron i zapewniających pełną wzajemność, przestrzeganie rygorystycznych europejskich norm i standardów w newralgicznych sektorach i praw człowieka wraz z ich skuteczną ochroną, a także usunięcie nieuzasadnionych barier handlowych i tym samym stosowanie narzędzi ochrony handlu w sytuacji konieczności to najlepszy sposób na zwiększenie konkurencyjności UE w zglobalizowanym świecie;

4.  podkreśla, że stosunki UE z dwoma pozostałymi supermocarstwami handlowymi, Chinami i Stanami Zjednoczonymi, z którymi handel stanowi około 30% całkowitej wymiany handlowej Unii, mają kluczowe znaczenie, jeżeli chodzi o kształtowanie polityki handlowej UE; nalega jednak, aby UE zacieśniała stosunki z innymi częściami świata, dywersyfikowała i poprawiała stosunki handlowe ze wszystkimi partnerami, w tym z krajami rozwijającymi się i krajami najsłabiej rozwiniętymi, a także działała na rzecz wielobiegunowego porządku światowego; podkreśla potrzebę uniknięcia nadmiernego uzależnienia gospodarki UE od łańcuchów dostaw kilku dużych partnerów handlowych;

5.  podkreśla potrzebę usprawnienia wymiany informacji między państwami członkowskimi; wzywa do dalszej wymiany dobrych praktyk między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a Komisją w celu osiągnięcia synergii i poprawy wyników; w związku z tym podkreśla również potrzebę poprawy strategii oceny umów i uważa, że Komisja powinna zapewnić lepszą ocenę skutków każdej umowy handlowej, która to ocena powinna być przeprowadzana w odpowiednim czasie i przez niezależne organy;

6.  z zadowoleniem przyjmuje zwiększenie przejrzystości w polityce handlowej; z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady w sprawie ogłoszenia 19 grudnia 2019 r. mandatu dotyczącego negocjacji w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym z regionami AKP; wyraża zadowolenie z ostatnich starań nowej Komisji, aby regularniej informować Parlament o stanie toczących się negocjacji, co poprawia przejrzystość prac Komisji, np. dzięki udostępnieniu szczegółowych sprawozdań na temat wyspecjalizowanych komisji powołanych w ramach umowy CETA i umowy z Koreą Południową;

7.  podkreśla, że Komisja i państwa członkowskie muszą opracować lepszą strategię komunikacyjną, aby skuteczniej informować o korzyściach wynikających z polityki handlowej UE i wpływać na świadomość w tym zakresie z myślą o większym zaangażowaniu społeczeństwa i zainteresowanych stron; przypomina, że plany działania stanowią dla Komisji okazję do przedstawiania i wyjaśniania powodów konkretnych inicjatyw i ich celów, a także do nawiązywania kontaktu ze społeczeństwem i zainteresowanymi stronami oraz do otrzymywania informacji zwrotnych; uważa, że Komisja powinna zapewnić pełną przejrzystość planów działania i innych działań konsultacyjnych, aby zmaksymalizować ich wpływ i zagwarantować zaangażowanie zainteresowanych stron;

8.  ubolewa z powodu poważnego wpływu, jaki na handel światowy wywarł wirus COVID-19 i będący jego skutkiem paraliż gospodarek, co spowodowało ograniczenie importu i eksportu z udziałem UE oraz przerwanie i wstrzymanie funkcjonowania łańcuchów wartości; podkreśla, że UE musi wyciągnąć wnioski z obecnej pandemii, aby zmniejszyć swoją podatność na zagrożenia, zwłaszcza w niektórych strategicznych sektorach; uważa, że UE i państwa członkowskie muszą podjąć szybkie działania, aby wykorzystać politykę handlową jako narzędzie odbudowy światowej gospodarki i złagodzenia recesji; jest głęboko przekonany, że UE musi umocnić swoją otwartą strategiczną autonomię, dbając jednocześnie w czasach kryzysu o to, aby handel funkcjonował w oparciu o zasady, a także unikać środków ograniczających lub zakłócających handel, a jednocześnie musi kwestionować takie środki, gdyby stosowały je państwa trzecie; wszystkie te kwestie należy uwzględnić w ramach przeglądu polityki handlowej;

9.  wzywa do poczynienia postępów w toczących się negocjacjach, a w szczególności do usprawnienia negocjacji w celu szybkiego zawarcia wielostronnej umowy o swobodnym przepływie sprzętu medycznego; zdecydowanie zachęca wszystkie kraje do przystąpienia do porozumienia WTO w sprawie zniesienia ceł na produkty farmaceutyczne („Zero za zero”) oraz uważa, że jego zakres należy rozszerzyć na wszystkie produkty farmaceutyczne i lecznicze w celu umożliwienia transgranicznego handlu na całym świecie; wzywa członków WTO do priorytetowego potraktowania tej kwestii w porządku obrad następnego posiedzenia ministerialnego WTO, gdyż uważa, że umowy handlowe umożliwiają przedsiębiorstwom dywersyfikację ich źródeł;

10.  podkreśla, że UE musi zapewnić otwarte przepływy handlowe i trwałe globalne łańcuchy wartości, i dlatego musi powstrzymać się od ograniczeń wywozowych, takich ich ograniczenia dotyczące środków ochrony indywidualnej, w przypadku których UE jest uzależniona od partnerów handlowych z państw trzecich; wzywa państwa członkowskie, które ograniczają przepływ towarów o krytycznym znaczeniu na rynku wewnętrznym, aby natychmiast zniosły ograniczenia eksportowe, a Komisję – aby stosowała politykę zerowej tolerancji wobec takich naruszeń zasad jednolitego rynku; uważa, że UE musi dokładnie przeanalizować i określić sektory o krytycznym znaczeniu i obszary podatności społeczeństwa na zagrożenia, w których to obszarach Unia musi zapewnić dostawy towarów, a także musi poszukiwać skutecznych i proporcjonalnych środków naprawczych w polityce handlowej;

11.  wyraża ubolewanie z powodu strat gospodarczych spowodowanych zakłóceniami handlu międzynarodowego i światowych łańcuchów wartości w związku z pandemią COVID-19, co może mieć szczególnie poważny wpływ na kraje rozwijające się; wzywa Komisję do dopilnowania, by jej postanowienia handlowe uzgodnione z krajami rozwijającymi się umożliwiały dostęp do leków i sprzętu medycznego;

12.  podkreśla, że należy pomóc producentom wiejskim i przybrzeżnym w dostosowaniu się do warunków rynkowych w czasie kryzysu związanego z pandemią COVID-19 oraz opracować strategie szybkiego dostosowania się do koronawirusa i wzmacniania odporności, aby utrzymać poziomy środków utrzymania, a jednocześnie zapewnić zrównoważone zarządzanie ekosystemami rolnymi, leśnymi, morskimi oraz charakteryzującymi się bogatą różnorodnością biologiczną;

WTO i współpraca fakultatywna

13.  podkreśla, że jest to kluczowy moment, aby promować otwarty, sprawiedliwy, zrównoważony, trwały i oparty na wartościach multilateralizm oraz wspierać światowy system handlu; głęboko ubolewa nad impasem w łonie WTO, który wymaga aktywnych działań i zobowiązań ze strony wszystkich członków WTO; ponownie podkreśla swoje zaangażowanie na rzecz obrony wielostronnego systemu handlowego opartego na zasadach;

14.  podkreśla przede wszystkim polityczne i gospodarcze znaczenie systemu wielostronnego i wzywa międzynarodowych partnerów handlowych do podejmowania działań na rzecz osiągnięcia dobrze funkcjonującego systemu rozstrzygania sporów w ramach WTO oraz do kontynuowania ambitnej reformy prowadzonej przez UE; wzywa w związku z tym Komisję do wynegocjowania nowych zasad przeciwdziałania zjawiskom zakłócającym handel, związanym z nierynkowymi strategiami politycznymi i praktykami, przedsiębiorstwami państwowymi i dotacjami przemysłowymi, gdyż zjawiska te prowadzą do nadmiernych zdolności produkcyjnych, strategii i praktyk w zakresie wymuszonego transferu technologii oraz kradzieży własności intelektualnej; zachęca członków WTO, aby podczas konferencji ministerialnej w 2021 r. osiągnęli ambitne i wyważone porozumienie w sprawie istniejącego od dawna problemu dotacji na rybołówstwo oraz aby wysłali jasny sygnał, że WTO nadal jest w stanie pełnić swoją funkcję negocjacyjną;

15.  z zadowoleniem przyjmuje wielostronne ustalenia dotyczące tymczasowego arbitrażu odwoławczego (MPIA), nowy system, który pozwoli UE, a także innym uczestniczącym członkom WTO, przezwyciężyć obecny paraliż Organu Apelacyjnego WTO i umożliwi uczestniczącym członkom utrzymanie funkcjonującego dwuetapowego systemu rozstrzygania sporów na szczeblu WTO, gdyby doszło między nimi do sporów;

16.  zwraca uwagę na postępy poczynione podczas trwających negocjacji sektorowych i wielostronnych, w szczególności w zakresie regulacji krajowych dotyczących usług, handlu elektronicznego i ułatwiania inwestycji; podkreśla, że negocjacje sektorowe są działaniami wynikającymi ze wspólnego komunikatu oraz powinny być prowadzone z myślą o osiągnięciu przekrojowego porozumienia z udziałem wszystkich uczestników;

17.  z zadowoleniem przyjmuje postępy w negocjacjach dotyczących wielostronnego trybunału inwestycyjnego; zauważa, że międzynarodowy system sądowy ma być ważnym krokiem na drodze ku utworzeniu wielostronnego trybunału inwestycyjnego; ubolewa z powodu niezwykle powolnych postępów państw członkowskich w zakresie likwidacji wewnątrzunijnych dwustronnych umów inwestycyjnych i wzywa Komisję do podjęcia stosownych działań;

18.  wyraża swoje zdecydowane poparcie dla trwającej współpracy trójstronnej między UE, Stanami Zjednoczonymi i Japonią na rzecz ograniczenia na całym świecie praktyk powodujących zakłócenia na rynku; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wspólne oświadczenie z 14 stycznia 2020 r. w sprawie dotacji dla przemysłu;

Stany Zjednoczone

19.  wyraża głębokie ubolewanie z powodu znaczącej zmiany kierunku amerykańskiej polityki handlowej w ciągu ostatnich trzech lat i jest zaniepokojony wzrostem liczby jednostronnych środków handlowych i środków protekcjonistycznych, w tym niedawnymi decyzjami Departamentu Handlu USA o wszczęciu kolejnych dochodzeń w ramach sekcji 232; wyraża ubolewanie z powodu formalnego powiadomienia przez USA w dniu 4 listopada 2019 r. o wycofaniu się z porozumienia paryskiego i przypomina, że wspólna polityka handlowa UE powinna przyczyniać się do realizacji tego porozumienia; podkreśla znaczenie wznowienia rozmów między UE a Stanami Zjednoczonymi w celu rozwiązania kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, w tym sporów; podkreśla znaczenie utrzymania rolnictwa poza zakresem negocjacji, a także zapewnienia właściwego monitorowania i ochrony sektora rybołówstwa;

20.  podkreśla, że UE powinna nadal współpracować ze Stanami Zjednoczonymi jako partnerem, z którym musi znaleźć rozwiązania w kwestiach handlowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, a także rozwiązania dotyczące gróźb i konfliktów handlowych, w tym eksterytorialnego stosowania ustaw przyjętych przez USA i sprzecznych z prawem międzynarodowym; podkreśla, że UE powinna nadal angażować się w działania zmierzające do przywrócenia wzajemnego zaufania i bliskich stosunków handlowych, a jednocześnie dbać o przestrzeganie europejskich standardów; jest zdania, że ograniczoną umowę handlową ze Stanami Zjednoczonymi można uznać za ważny etap;

21.  wzywa Komisję do zaangażowania swoich amerykańskich odpowiedników w poszukiwanie sposobów złagodzenia napięć w handlu transatlantyckim, w tym do wynegocjowania z USA rozwiązań w kwestii dotacji dla cywilnych statków powietrznych, w szczególności w odniesieniu do toczącego się sporu między Airbusem a Boeingiem, oraz do osiągnięcia porozumienia w celu położenia kresu nielegalnemu nakładaniu przez Stany Zjednoczone ceł na stal i aluminium oraz nielegalnym cłom wyrównawczym i środkom antydumpingowym w odniesieniu do produktów rolno-spożywczych, w tym dojrzałych oliwek; wzywa Komisję do zwiększenia wysiłków na rzecz skoordynowanej i jednolitej reakcji UE; z zadowoleniem przyjmuje negocjacje między UE a USA w sprawie wzajemnego uznawania wyników oceny zgodności; zachęca Komisję do przyspieszenia współpracy również w innych dziedzinach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak normy i inne bariery pozataryfowe, w celu ułatwienia handlu, ograniczenia przeszkód biurokratycznych i obniżenia kosztów;

22.  wyraża ubolewanie, że obecna administracja amerykańska rozważa wycofanie się z ogólnego porozumienia w sprawie zamówień publicznych; wzywa Stany Zjednoczone do pozostania stroną tej umowy;

Chiny

23.  zauważa, że ze względu na swój rozmiar i wzrost gospodarczy Chiny są rynkiem możliwości i drugim co do wielkości partnerem handlowym UE, lecz przedsiębiorstwa unijne nadal stoją w obliczu wielu przeszkód, jeżeli chodzi o dostęp do tego rynku i prowadzenie na nim działalności, a to ze względu na centralnie sterowaną i wspieraną przez państwo gospodarkę chińską, w której przedsiębiorstwa państwowe korzystają z wyłącznego lub dominującego dostępu do rynku; potępia wszystkie rodzaje środków dyskryminacyjnych, które przedsiębiorstwa unijne napotykają w Chinach; uważa, że uczciwa konkurencja między przedsiębiorstwami z UE i Chin byłaby źródłem większych możliwości i liczniejszych innowacji oraz wzywa Komisję do stałego monitorowania utrzymujących się przejawów dyskryminacji oraz do współpracy z władzami chińskimi w celu wyeliminowania takich zjawisk i przeszkód; odnotowuje wycofanie przez Chiny w maju 2019 r. skargi na forum WTO przeciwko UE, dotyczącej traktowania jako gospodarki nierynkowej w kontekście środków antydumpingowych; z zadowoleniem przyjmuje wynik sporu między UE a Chinami, który oznacza koniec statusu Chin jako gospodarki rynkowej, zgodnie ze stanowiskiem Parlamentu z maja 2016 r.(12);

24.  z zadowoleniem przyjmuje zakończenie w dniu 6 listopada 2019 r. negocjacji w sprawie umowy między UE a Chinami o ochronie oznaczeń geograficznych jako ważny krok na drodze ku poprawie ochrony w Chinach unijnych produktów posiadających oznaczenie geograficzne, a także wzywa do szybkiej ratyfikacji umowy oraz do aktualizacji przepisów i ich skuteczniejszego egzekwowania; domaga się, by ta umowa UE z Chinami o ochronie oznaczeń geograficznych nie została naruszona przez umowę handlową pierwszej fazy między USA a Chinami; wzywa Komisję do monitorowania sytuacji w zakresie dostępu do rynku dla produktów europejskich podczas wdrażania tej umowy; zauważa, że zgodnie z najnowszym sprawozdaniem w sprawie ochrony i egzekwowania praw własności intelektualnej ponad 80% konfiskat towarów podrobionych i pirackich dotyczy towarów pochodzących z Chin, co miało miejsce zarówno w 2018, jak i w 2019 r.; wzywa Komisję do zbadania dodatkowych narzędzi służących rozwiązaniu tych problemów i zagwarantowaniu pełnej ochrony praw własności intelektualnej;

25.  zachęca Komisję do zakończenia negocjacji w sprawie ambitnej umowy inwestycyjnej z Chinami, zawierającej skuteczny rozdział dotyczący handlu i zrównoważonego rozwoju, gdyż umowa ta usunęłaby wszystkie bariery ograniczające otwartość rynku w Chinach; oczekuje zakończenia negocjacji do końca 2020 r., jak uzgodniono podczas szczytu UE–Chiny w 2019 r.; jest jednak głęboko przekonany, że treść umowy powinna mieć znaczenie nadrzędne w stosunku do szybkości jej zawarcia;

26.  jest zbulwersowany opublikowanym w lutym 2020 r. sprawozdaniem Australijskiego Instytutu Polityki Strategicznej (Australian Strategic Policy Institute), w którym przedstawiono dowody na wykorzystywanie robotników ujgurskich w chińskich fabrykach, w tym w fabrykach należących do łańcucha wartości przedsiębiorstw z UE; jest głęboko zaniepokojony doniesieniami na temat skutków inicjatywy „Jeden pas i jeden szlak” w odniesieniu do praw człowieka w Chinach i Pakistanie; wzywa Komisję do wykorzystania wszystkich dostępnych środków w celu położenia kresu wykorzystywaniu Ujgurów; wzywa przedsiębiorstwa europejskie do zaprzestania wszelkich form udziału w naruszaniu praw człowieka w Chinach; podkreśla, że przymusowa praca Ujgurów musi być wykluczona z łańcucha dostaw produktów importowanych na jednolity rynek;

Nowe partnerstwo z Afryką

27.  z zadowoleniem przyjmuje opublikowanie wspólnego komunikatu w sprawie kompleksowej strategii UE–Afryka; wzywa UE do większego zaangażowania w kontakty z krajami afrykańskimi w celu zawiązania skutecznego i trwałego partnerstwa, zgodnie z aspektami handlowymi ujętymi w programie na rzecz rozwoju Afryki do 2063 r., które promowałoby trwały rozwój i wzrost gospodarczy oraz bezpieczeństwo żywnościowe na kontynencie afrykańskim; podkreśla, że dane liczbowe zawarte w najnowszym sprawozdaniu z 10 lutego 2020 r. w sprawie ogólnego systemu preferencji taryfowych za okres 2018–2019 wskazują na wzrost wskaźnika wykorzystania preferencji przez kraje korzystające z tego systemu; wzywa Komisję do zwiększenia pomocy technicznej i wsparcia gospodarczego poprzez pomoc na rzecz wymiany handlowej między UE a krajami afrykańskimi, a także między samymi krajami afrykańskimi; zauważa w związku z tym, że pomoc na rzecz wymiany handlowej powinna być kluczowym elementem w stosunkach handlowych z Afryką po zakończeniu kryzysu wywołanego COVID-19;

28.  z zadowoleniem przyjmuje postępy we wdrażaniu koncepcji afrykańskiej kontynentalnej strefy wolnego handlu, która ma na celu utworzenie jednolitego kontynentalnego rynku towarów i usług ze swobodnym przepływem osób i inwestycji; z zadowoleniem przyjmuje wsparcie UE na rzecz tworzenia nowego centrum monitorowania handlu Unii Afrykańskiej; wzywa do dalszego wspierania przez UE kontynentalnej strefy wolnego handlu zgodnie z zasadami Sojuszu Afryka–Europa na rzecz zrównoważonych inwestycji i tworzenia miejsc pracy; wzywa do właściwego egzekwowania i pogłębienia istniejących umów o partnerstwie gospodarczym w celu pobudzenia handlu i inwestycji; z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie umów o partnerstwie gospodarczym z Afryką Wschodnią i Południową oraz z Południowoafrykańską Wspólnotą Rozwoju oraz tymczasowych umów o partnerstwie gospodarczym z Ghaną i Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz ubolewa z powodu braku postępów w ratyfikacji pozostałych regionalnych umów o partnerstwie gospodarczym; wyraża poparcie dla wizji przedstawionej w orędziu o stanie Unii z 2018 r., dotyczącej międzykontynentalnej umowy handlowej, która powinna być zaczątkiem partnerstwa gospodarczego między równymi partnerami, będącego źródłem wzajemnych korzyści, służącego realizacji celów zrównoważonego rozwoju oraz wspierającego rozwój konkurencyjnych lokalnych i regionalnych łańcuchów wartości i odpornych systemów fiskalnych;

29.  podkreśla ponadto znaczenie wspólnego monitorowania umów o partnerstwie gospodarczym z pomocą partnerów lokalnych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego; apeluje do Komisji o dogłębne przeanalizowanie obecnych umów o partnerstwie gospodarczym w takich kwestiach, jak gospodarki lokalne, rynki pracy, utrata różnorodności biologicznej, wylesianie i zawłaszczanie gruntów, aby ustalić, czy konieczne są zmiany;

Kraje rozwijające się

30.  podkreśla, że handel może być ważnym narzędziem realizacji celów zrównoważonego rozwoju poprzez wspieranie ograniczania ubóstwa; w związku z tym podkreśla potrzebę skoncentrowania się na wzajemnie korzystnych umowach o wolnym handlu, dywersyfikacji eksportu, tworzeniu wartości dodanej, mikroprzedsiębiorstwach oraz małych i średnich przedsiębiorstwach; zwraca uwagę, że UE zobowiązała się do prowadzenia solidnej, skutecznej i wiarygodnej polityki handlowej, która będzie stanowić podstawę uczciwego, otwartego i opartego na zasadach, wielostronnego i sprzyjającego włączeniu społecznemu systemu handlowego, który ustanawia równe warunki działania w interesie wszystkich krajów na całym świecie oraz ma zasadnicze znaczenie dla dalszej integracji krajów rozwijających się ze światowymi łańcuchami wartości; przypomina, że polityka handlowa i rozwojowa UE powinna przyczyniać się do integracji regionalnej, włączania krajów rozwijających się do globalnych łańcuchów wartości oraz ich rozkwitu w tych łańcuchach;

31.  podkreśla, że kraje rozwijające się są najbardziej dotknięte zjawiskiem uchylania się od opodatkowania, które co roku pozbawia państwa miliardów euro dochodów publicznych; wzywa do włączenia do umów handlowych z krajami rozwijającymi się przepisów wspierających zwalczanie nielegalnych przepływów finansowych oraz uchylania się od opodatkowania przez przedsiębiorstwa i przedsiębiorstwa wielonarodowe w celu dopilnowania, by podatki były płacone w miejscu generowania zysków i rzeczywistej wartości ekonomicznej, oraz wyeliminowania erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków;

Japonia, Singapur i Wietnam

32.  z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie umowy o wolnym handlu między UE a Japonią z dniem 1 lutego 2019 r. i zauważa, że według pierwszych danych podanych po roku od wdrożenia tej umowy(13) eksport UE do Japonii wzrósł o 6,6 % w porównaniu z tym samym okresem rok wcześniej;

33.  z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie umowy handlowej między UE a Singapurem z dniem 21 listopada 2019 r.; z zadowoleniem przyjmuje postępy w realizacji umowy między UE a Wietnamem i wzywa do dalszych szybkich postępów, zwłaszcza w tworzeniu wspólnych instytucji i ratyfikacji pozostałych podstawowych konwencji MOP oraz zobowiązań w zakresie praw człowieka, a także wzywa Komisję do zapewnienia ich konkretnego egzekwowania we współpracy z ESDZ; wzywa państwa członkowskie do przystąpienia do ratyfikacji umowy o ochronie inwestycji między UE a Wietnamem, tak aby mogła ona, wraz z umową o wolnym handlu między UE a Wietnamem, jak najszybciej wejść w życie; zauważa, że w 2018 r. UE wyeksportowała do Wietnamu towary o wartości około 13,8 mld EUR i zwraca uwagę, że umowy o wolnym handlu i umowy o ochronie inwestycji oparte na zasadach zapewnią inwestorom przewidywalność i praworządność, a także w pozytywny sposób zwiększą wywóz w obie strony i zapewnią stabilność i zaufanie w przypadku MŚP; postrzega te umowy jako krok w kierunku zawarcia umowy o wolnym handlu z całym regionem Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN);

34.  podkreśla, że powyższe trzy umowy stanowią konsolidację strategicznej dynamiki Unii Europejskiej w kluczowym obszarze na świecie, charakteryzującym się szybkim wzrostem liczby ludności i dochodów, o znacznych możliwościach dla podmiotów gospodarczych z UE; uważa ponadto, że dzięki swojej silniejszej obecności UE mogłaby stworzyć alternatywę dla chińskiej dominacji na tym obszarze;

Ameryka Łacińska i Karaiby

35.  podkreśla znaczenie wzmocnienia wzajemnie korzystnych stosunków handlowych i politycznych z Ameryką Łacińską; przypomina, że Unia Europejska i Ameryka Łacińska utrzymują ścisłą współpracę w oparciu o bliskie związki historyczne, kulturowe i gospodarcze, i że państwa Ameryki Łacińskiej i Karaibów są piątym co do wielkości partnerem handlowym UE; uważa, że obecność UE w tym regionie ma zasadnicze znaczenie zarówno dla zacieśnienia współpracy opartej na wspólnych wartościach, jak i dla realizacji polityki zewnętrznej UE, zwłaszcza w odniesieniu do wzmocnienia wielostronnego, opartego na zasadach systemu handlu; zwraca się do Komisji, by sprecyzowała swój zamiar dotyczący przyszłych umów handlowych i układów o stowarzyszeniu w kwestii podziału tekstu;

36.  podkreśla znaczenie niedawno zakończonej modernizacji układu o stowarzyszeniu między UE a Meksykiem oraz zawarcia układu o stowarzyszeniu z Mercosurem, które mają potencjał do pogłębienia naszego strategicznego partnerstwa z Ameryką Łacińską, stworzenia dodatkowych możliwości w naszych stosunkach handlowych z tymi krajami oraz przyczynienia się do dywersyfikacji łańcuchów dostaw dla gospodarki europejskiej; uważa, że układ o stowarzyszeniu UE–Mercosur jest największym tego rodzaju porozumieniem „między blokami” i może stworzyć korzystny dla obu stron obszar otwartego rynku z około 800 mln obywateli; zaznacza, że umowa ta, podobnie jak wszystkie umowy handlowe UE, musi zapewniać warunki uczciwej konkurencji i gwarantować zgodność z europejskimi normami i metodami produkcji; przypomina, że umowa zawiera wiążący rozdział dotyczący zrównoważonego rozwoju, który musi być stosowany, wdrożony i poddany gruntownej ocenie, a także konkretne zobowiązania w zakresie praw pracowniczych i ochrony środowiska, w tym dotyczące wdrożenia porozumienia paryskiego i odnośnych przepisów wykonawczych; podkreśla, że umowa UE-Mercosur nie może zostać ratyfikowana w obecnej formie;

37.  jest przekonany, że modernizacja układu o stowarzyszeniu z Chile przyczyni się do dalszego zwiększenia obecności UE w tym szerzej zdefiniowanym regionie i przyczyni się do promowania międzynarodowego programu handlowego opartego na zrównoważonym rozwoju, silniejszej ochronie norm środowiskowych i norm pracy oraz poszanowaniu praw człowieka; wzywa Komisję do zapewnienia, by trwające negocjacje przyniosły rezultaty w zakresie tych zasad, a porozumienie mogło zostać osiągnięte w odpowiednim czasie;

Bieżące negocjacje w sprawie umów o wolnym handlu

38.  wzywa do realizacji ambitnego programu, jeżeli chodzi o negocjowanie umów o wolnym handlu, w szczególności z Australią i Nową Zelandią, Tunezją, Marokiem i Indonezją, zgodnie z Zielonym Ładem i przy uwzględnieniu wrażliwego charakteru niektórych produktów rolnych takich jak wołowina, mięso baranie, przetwory mleczne i owoce; ponawia swój apel o szybkie rozpoczęcie negocjacji inwestycyjnych z Tajwanem i zwraca się do Komisji o rozpoczęcie analizy ich zakresu;

39.  przyjmuje pragmatyczne podejście do kwestii stosunków handlowych ze Zjednoczonym Królestwem, które powinny być kompleksowe i ambitne, dążyć do zerowych stawek celnych i zerowych kontyngentów oraz opierać się na zasadach dotyczących handlu, inwestycji i konkurencyjności określonych w zaleceniu z 18 czerwca 2020 r. dotyczącym negocjacji w sprawie nowego partnerstwa ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej(14); zauważa, że w deklaracji politycznej z 17 października 2019 r. popartej przez Zjednoczone Królestwo stwierdzono, iż podstawą przyszłego partnerstwa gospodarczego będą postanowienia zapewniające równe warunki działania umożliwiające otwartą i uczciwą konkurencję, zwłaszcza jeżeli porozumienie nie zostanie osiągnięte przed końcem 2020 r.; zwraca uwagę, że państwa członkowskie UE są eksporterami netto do Zjednoczonego Królestwa i że znalezienie rozwiązania satysfakcjonującego obie strony musi być priorytetem mającym zapewnić poszanowanie i ochronę interesów eksporterów i inwestorów z UE; wzywa Komisję do zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstw UE oraz MŚP;

40.  zachęca Komisję do wykorzystania sytuacji spowodowanej wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa w celu usprawnienia naszej polityki UE, ograniczenia biurokracji i zwiększenia konkurencyjności unijnych przedsiębiorstw i MŚP; podkreśla, że umowa o wolnym handlu ze Zjednoczonym Królestwem powinna mieć na celu umożliwienie jak najbardziej wyrównanego dostępu do rynku oraz ułatwień w handlu, aby ograniczyć do minimum zakłócenia w handlu i zapewnić równe warunki działania;

Wdrożenie umów o wolnym handlu

41.  przyjmuje do wiadomości wyniki przedstawione w sprawozdaniu Komisji na temat wdrażania umów o wolnym handlu, w szczególności umów z Koreą Południową, Ameryką Środkową i Łacińską, Kanadą i partnerami wschodnimi; podkreśla, że umowy handlowe UE mają w większości przypadków udowodnioną skuteczność, jeśli chodzi o osiągnięcie swojego podstawowego celu, jakim jest stworzenie na rynkach handlowych państw trzecich znaczących możliwości dla eksporterów unijnych; podkreśla jednak, że szacunki Komisji wskazują na zwiększone negatywne skutki gospodarcze barier handlowych i inwestycyjnych wynikające z tendencji protekcjonistycznych; zwraca się do Komisji o dalsze przeprowadzanie ocen skutków ex post wpływu umów handlowych na gospodarkę UE, w tym na zrównoważony rozwój;

42.  zachęca Komisję do nieustannego poszukiwania sposobów zacieśnienia stosunków handlowych i dalszego pogłębienia integracji gospodarczej z krajami Partnerstwa Wschodniego, w szczególności z trzema krajami stowarzyszonymi;

43.  przypomina o pozytywnym rozwoju sytuacji w zakresie umowy handlowej UE–Kanada; zauważa, że podczas pierwszego pełnego roku kalendarzowego jej obowiązywania dwustronny handel towarami, w tym produktami rolno-spożywczymi, wzrósł o 10,3 % w porównaniu ze średnią z trzech poprzednich lat; przypomina, że dodatni bilans UE w handlu z Kanadą wzrósł o 60 % i stworzył dodatkowe możliwości dla naszych eksporterów; przypomina, że od czasu wstępnego wejścia w życie umowy obie strony stworzyły solidne partnerstwo, uzupełniając pierwotny tekst o ważne zalecenie w sprawie handlu, działań w dziedzinie klimatu i porozumienia paryskiego, handlu oraz kwestii związanych z płcią oraz MŚP, co stanowi dowód na to, że umowa handlowa jest wdrażana w sposób dynamiczny; zwraca się do Komisji o przekazanie Parlamentowi bardziej aktualnych danych dotyczących eksportu MŚP z UE oraz zrównoważonego charakteru umowy; przypomina o znaczeniu nasilenia wdrażania i podejmowania działań następczych w rozdziale dotyczącym handlu i zrównoważonego rozwoju;

44.  ponownie wyraża zaniepokojenie z powodu niskiego poziomu wykorzystania preferencji w odniesieniu do eksportu z UE, zgłoszonego przez niektórych jej partnerów preferencyjnych, co oznacza ograniczone korzyści strategii dwustronnej wymiany handlowej dla mniejszych podmiotów gospodarczych; zauważa w szczególności dużą rozbieżność w wykorzystaniu preferencji dotyczących eksportu z Unii do różnych partnerów handlowych oraz niewielkie rozbieżności w korzystaniu z preferencji w odniesieniu do importu do UE przez różnych partnerów handlowych; wzywa Komisję do przeprowadzenia dalszej analizy wykorzystania preferencji oraz do przedstawienia nowych, innowacyjnych narzędzi i praktycznych rozwiązań; podkreśla w tym kontekście znaczenie elastycznych, racjonalnych i nieskomplikowanych reguł pochodzenia; wzywa Komisję wraz z państwami członkowskimi do usprawnienia działań na rzecz skuteczniejszych strategii promowania handlu i strategii komunikacyjnych oraz do wykorzystania w pełni potencjału delegatur UE na całym świecie;

45.  zwraca uwagę, że duża liczba barier handlowych i pozahandlowych oraz bieżące rozbieżności w poziomie i jakości kontroli, procedury celne i polityka sankcji w miejscach wjazdu na obszar unii celnej UE często prowadzą do zakłóceń przepływów handlowych, które zagrażają integralności jednolitego rynku; w związku z tym wzywa Komisję do zajęcia się tą kwestią, tak aby przedsiębiorstwa mogły uczciwie konkurować na równych warunkach;

46.  podkreśla, że ochrona oznaczeń geograficznych stanowi jeden z elementów ofensywnych działań Unii podczas negocjacji umów handlowych i podkreśla znaczenie, jakie ma przestrzeganie przez partnerów UE przepisów dotyczących ochrony oznaczeń geograficznych; wzywa Komisję do zapewnienia większej zgodności z tymi przepisami w obowiązujących i przyszłych umowach handlowych;

47.  wzywa Komisję do szczegółowego zbadania skumulowanego wpływu, jaki umowy o wolnym handlu UE mają na przekierowanie handlu, zarówno dla UE, jak i dla krajów partnerskich, oraz do porównania wyników z indywidualnymi ocenami skutków i rzeczywistymi liczbami;

48.  podkreśla znaczenie zaangażowania w szczególności parlamentów narodowych, społeczeństwa obywatelskiego i sektora prywatnego wszystkich stron podczas negocjacji handlowych; wzywa do większego udziału partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego oraz konsultacji z nimi w zakresie negocjowania i wdrażania umów handlowych, w szczególności w zakresie kompetencji wewnętrznych grup doradczych, których rola monitorująca mogłaby zostać rozszerzona na wszystkie części umów handlowych, a nie tylko być ograniczona do rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju;

Handel i zrównoważony rozwój

49.  przypomina swoje stanowisko wyrażone w swoim poprzednim sprawozdaniu w sprawie realizacji wspólnej polityki handlowej; podkreśla, że 15-punktowy plan działania z dnia 27 lutego 2018 r. przedstawiony przez służby Komisji stanowi dobrą podstawę do refleksji służących poprawie wdrażania rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju; wskazuje, że umowy nowej generacji zawierają klauzule praw człowieka i rozdziały o zrównoważonym rozwoju, których wszechstronne i całkowite wdrożenie ma na celu zagwarantowanie i propagowanie poszanowania praw człowieka, wartości Unii oraz wysokiego poziomu norm pracy, norm społecznych i środowiskowych; odnotowuje ocenę rozdziałów o zrównoważonym rozwoju włączoną do sprawozdania Komisji z realizacji umów o wolnym handlu i apeluje o terminowe wdrażanie obowiązujących postanowień dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju; zwraca się do Komisji, by opracowała precyzyjną i szczegółową metodykę monitorowania i oceny wdrażania tych rozdziałów, ponieważ takiej oceny nie można przeprowadzać wyłącznie na podstawie danych ilościowych; wzywa Komisję do przedstawienia wniosków dotyczących sposobów wzmocnienia egzekwowania rozdziału dotyczącego zrównoważonego rozwoju w umowach handlowych;

50.  odnotowuje inicjatywę podjętą przez DG JUST Komisji dotyczącą obowiązku zachowania należytej staranności przez przedsiębiorstwa, w tym uwzględnienia jej w umowach handlowych zawieranych przez UE, a także mechanizmu zapewniającego skuteczne wdrożenie; zwraca uwagę, że wniosek w sprawie obowiązku zachowania należytej staranności powinien gwarantować, że środki te nie będą stanowić dodatkowego obciążenia dla europejskich MŚP ani obniżać ich konkurencyjności;

51.  ponawia apel do Komisji i państw członkowskich o konstruktywne zaangażowanie się w negocjacje w sprawie prawnie wiążącego traktatu ONZ dotyczącego korporacji ponadnarodowych i innych przedsiębiorstw w odniesieniu do praw człowieka, w celu zapewnienia ofiarom naruszeń praw człowieka dostępu do wymiaru sprawiedliwości i dochodzenia swoich praw;

52.  z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą Europejskiego Zielonego Ładu i podkreśla, że powinna ona być wspierana za pomocą zrównoważonej pod względem ekologicznym, gospodarczym i społecznym unijnej strategii; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do uczynienia porozumienia paryskiego „kluczową klauzulą” w umowach handlowych;

53.  zauważa, że obecne podejście już teraz przyczynia się do rozwiązywania problemów związanych z niewypełnianiem zobowiązań; apeluje jednak do Komisji o większą uwagę i wyciągnięcie wniosków z wcześniejszych doświadczeń związanych z utworzeniem na wniosek UE na mocy umowy o wolnym handlu między UE i Koreą panelu w związku z nieratyfikowaniem przez Koreę Południową konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) dotyczących praw pracowników, zwłaszcza konwencji dotyczących wolności związkowej oraz rokowań zbiorowych;

54.  przypomina, że wczesne wysiłki Komisji i Parlamentu podejmowane w negocjacjach handlowych z Meksykiem i Wietnamem z powodzeniem zachęciły oba państwa do ratyfikacji, odpowiednio, w listopadzie 2018 r. i czerwcu 2019 r. Konwencji nr 98 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych; gratuluje obu państwom, że uczyniły ten tak ważny krok; wzywa Komisję, aby monitorowała poczynione postępy w odniesieniu do wdrażania innych konwencji MOP, oraz aby niezwłocznie powołała komisję międzyparlamentarną przewidzianą w umowie o wolnym handlu między UE a Wietnamem, przy czym szczególną uwagę należy poświęcić zakazowi pracy dzieci; ubolewa, że Wietnam nie ratyfikował konwencji MOP nr 87 dotyczących wolności związkowej; wzywa Komisję, aby uważnie monitorowała sytuację i zażądała konsultacji z rządem Wietnamu, jeśli nie podejmie on stałych i trwałych działań na rzecz ich ratyfikacji, jak przewidziano w umowie;

55.  przypomina o potrzebie opracowania w umowach o wolnym handlu skutecznego planu działania na rzecz realizacji celu zerowej tolerancji dla pracy dzieci poprzez budowanie silnego partnerstwa z organizacjami pozarządowymi i organami krajowymi w celu opracowania silnych alternatyw społecznych i gospodarczych dla rodzin i pracowników, zgodnie z działaniami podejmowanymi w ramach polityki rozwojowej UE;

56.  uważa, że rozdziały dotyczące handlu i zrównoważonego rozwoju w umowach handlowych powinny stanowić jedną z sił napędowych zewnętrznego wymiaru Europejskiego Zielonego Ładu; podkreśla, że każdy nowy mechanizm dostosowywania cen z uwzględnieniem emisji CO2 powinien być zgodny z zasadami WTO, jak również z umowami o wolnym handlu zawartymi przez UE; podkreśla, że przedsiębiorstwa unijne nie powinny być stawiane w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej;

57.  zauważa, że należy wykorzystywać politykę handlową i inwestycyjną UE jako instrument zachęcający do odpowiedzialnego zarządzania łańcuchami dostaw, co obejmuje zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorstwa praw człowieka, praw pracowniczych i norm środowiskowych oraz dostępu do wymiaru sprawiedliwości; odnotowuje zobowiązanie Komisji do przedstawienia do 2021 r. wniosku ustawodawczego;

58.  wzywa Komisję do zapewnienia skutecznego wdrożenia i monitorowania warunków dotyczących praw człowieka związanych z jednostronnymi preferencjami handlowymi, takimi jak GSP lub GSP+; podkreśla, że polityka handlowa UE powinna przyczyniać się do zwalczania nielegalnego handlu, wylesiania i degradacji lasów;

59.  uważa, że należy w pełni uwzględniać wymiar handlowy COP15 Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej; przypomina swoją rezolucję z 16 stycznia 2020 r. w sprawie 15. posiedzenia Konferencji Stron (COP15) Konwencji o różnorodności biologicznej(15) wzywającą Komisję i państwa członkowskie do aktywnej współpracy z państwami trzecimi – zwłaszcza za pomocą ich instrumentów działań zewnętrznych, takich jak Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) – aby propagować i wyznaczać cele dotyczące środków ochrony, zachowania i odtwarzania różnorodności biologicznej oraz sprawowania rządów, w szczególności we wszystkich umowach wielostronnych i umowach handlowych, a także środki dotyczące niezgodności; w związku z tym wzywa Komisję, aby umieszczała wykonalne rozdziały dotyczące handlu i zrównoważonego rozwoju we wszystkich przyszłych umowach handlowych;

60.  żąda, aby UE nalegała na partnerów gospodarczych, żeby oprócz zwykle przyjmowanych podstawowych konwencji MOP ratyfikowali i stosowali konwencje: nr 189 dotyczącą pracowników domowych, nr 156 dotyczącą pracowników mających obowiązki rodzinne i nr 190 w sprawie przemocy i nękania;

Ochrona interesów handlowych UE

61.  przypomina, że wysiłki na rzecz utrzymania handlu opartego na zasadach muszą odgrywać kluczową rolę w naszej strategii handlowej i w tym kontekście przypomina przyjęcie pakietu unowocześnienia instrumentów ochrony handlu w 2018 r. oraz nowego mechanizmu monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych; podkreśla, że celem tego mechanizmu monitorowania jest współpraca i ewentualne ograniczenie inwestycji zagranicznych w strategicznych sektorach, aby chronić Unię i jej państwa członkowskie; apeluje do Komisji o zapewnienie skutecznego egzekwowania instrumentów ochrony handlu, aby chronić przemysł europejski przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, oraz o ocenę i wzmocnienie instrumentów ochronnych, aby lepiej reagowały na nadzwyczajne okoliczności i były lepiej dostosowane do ochrony przemysłu europejskiego i skutecznie przewidywały zakłócenia rynku wynikające z przepływów handlowych; podkreśla, że konieczne jest dokładne monitorowanie i współpraca w sytuacji po pandemii COVID-19, w której na pewne strategiczne sektory UE może być wywierana presja; podkreśla jednak, że nowy mechanizm monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych nigdy nie powinien być stosowany jako środek protekcjonistyczny; z zadowoleniem przyjmuje białą księgę w sprawie dotacji zagranicznych i wzywa Komisję do przedstawienia odpowiedniego wniosku ustawodawczego, gdyby obecne narzędzia okazały się niewystarczające;

62.  zauważa, że obecnie mamy do czynienia z masowym wzrostem importu stali z Chin i innych państw trzecich, co poważnie wpływa na przemysł europejski i zagraża wielu miejscom pracy; podkreśla, że w procesie przeglądu obecnych środków ochronnych dotyczących importu wyrobów stalowych konieczne jest obniżenie istniejących kontyngentów zgodnie z nadwyżkami importowymi i zniesienie możliwości przekazywania niewykorzystanych kontyngentów;

63.  z zadowoleniem przyjmuje ogłoszenie przez Komisję, że na początku 2020 r. powoła głównego urzędnika ds. egzekwowania przepisów handlowych, który będzie monitorował i poprawiał zgodność umów handlowych UE; zauważa, że przepisy wynikające z umów handlowych zawieranych przez UE powinny być odpowiednio egzekwowane, aby zapewnić ich skuteczność i eliminować zakłócenia na rynku; podkreśla, że do głównych zadań na tym nowo utworzonym stanowisku muszą należeć wdrażanie i egzekwowanie naszych umów handlowych z naciskiem na naruszenia dostępu do rynku oraz zobowiązań dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju; jest zdania, że główny urzędnik ds. egzekwowania przepisów handlowych powinien nie tylko monitorować i egzekwować zobowiązania w zakresie ochrony środowiska i ochrony pracy wynikające z umów handlowych zawieranych przez UE z państwami trzecimi, ale skupić się na wdrażaniu wszystkich rozdziałów umów handlowych w celu zagwarantowania pełnego wykorzystania ich potencjału; wzywa Komisję do sprecyzowania tej roli;

64.  wzywa Radę, aby szybko osiągnęła porozumienie w sprawie instrumentu dotyczącego udzielania zamówień publicznych w kontekście międzynarodowym, aby zapewnić podmiotom z UE pewność prawa, wzajemność i równe warunki działania; postuluje uwzględnienie globalnego katalogu podstawowych ratunkowych produktów medycznych, aby podczas ogólnoświatowej pandemii uniknąć w przyszłości nadużyć w handlu międzynarodowym ze strony dostawców z państw trzecich; zauważa, że unijne rynki zamówień publicznych są najbardziej otwarte na świecie i że niektóre państwa trzecie oferują bardzo ograniczony dostęp do takich rynków; podkreśla znaczenie propagowania wzajemności i wzajemnych korzyści w obszarze dostępu do rynków i zamówień publicznych z korzyścią dla unijnych przedsiębiorstw;

65.  podkreśla konieczność wprowadzenia we wszystkich państwach członkowskich odpowiedniego mechanizmu monitorowania inwestycji w celu ochrony przed zagrożeniami bezpieczeństwa i porządku publicznego; zachęca państwa członkowskie, które nie mają jeszcze mechanizmów monitorowania, aby wprowadziły rozwiązania tymczasowe, oraz zwraca się do Komisji, aby aktywnie wsparła takie działania;

66.  podkreśla, że bezpośrednie inwestycje zagraniczne w UE oraz nabywanie przez inwestorów zagranicznych infrastruktury medycznej i innej kluczowej infrastruktury mogą zaszkodzić działaniom UE mającym zwalczyć pandemię COVID-19 w Europie; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym komunikat Komisji dotyczący wytycznych dla państw członkowskich przed rozpoczęciem stosowania rozporządzenia w sprawie monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych; nalega na państwa członkowskie, które nie ustanowiły jeszcze mechanizmu monitorowania, aby uczyniły to w trybie pilnym; wzywa ponadto wszystkie państwa członkowskie do wykorzystania wszystkich dostępnych narzędzi, aby zapewnić wdrożenie skutecznych mechanizmów oceny potencjalnych inwestycji i przejęć pod kątem zagrożeń dla kluczowej infrastruktury zdrowotnej w UE, oraz do przyjęcia, w razie potrzeby, środków łagodzących lub blokujących;

67.  ponownie stwierdza, że istnieje potrzeba zrównania warunków działania europejskich branż przemysłowych, które stosują ambitne normy klimatyczne, środowiskowe, ekologiczne i społeczne, z warunkami partnerów handlowych, którzy nie dążą do zachowania równie wysokich standardów; uważa zatem, że pilnie potrzebny jest zgodny z zasadami WTO mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, który przyczynia się do nasilenia działań w dziedzinie klimatu i chroni europejskie branże przemysłowe przed nieuczciwą konkurencją;

68.  wzywa przywódców UE i Komisję do podjęcia śmiałych decyzji dotyczących reformy systemu zasobów własnych UE, w tym wprowadzenia koszyka nowych zasobów własnych; potwierdza swoje stanowisko, przedstawione w sprawozdaniu okresowym w sprawie wieloletnich ram finansowych (WRF), dotyczące wykazu potencjalnych nowych zasobów własnych, takich jak: wspólna skonsolidowana podstawa opodatkowania osób prawnych, opodatkowanie usług cyfrowych, podatek od transakcji finansowych, dochód z systemu handlu uprawnieniami do emisji, wkład związany z tworzywami sztucznymi oraz zgodny z zasadami WTO mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2(16);

69.  jest zaniepokojony stałym rozszerzaniem mechanizmów arbitrażu między inwestorami i państwami na podstawie umów inwestycyjnych; przypomina, że takie równoległe systemy sądowe mają z założenia sprzyjać interesom przedsiębiorstw i zwiększać ich prawa, lecz nie obowiązki i odpowiedzialność, i mogą ograniczać zakres polityki państw i ich uzasadnione prawo do wprowadzania regulacji; ubolewa, że firmy prawnicze zaczęły promować porady, jak inwestorzy zagraniczni mogą przekazywać do arbitrażu sprawy wynikające ze środków wprowadzonych przez rządy w związku pandemią COVID; apeluje o wprowadzenie moratorium na wszystkie skargi arbitrażowe związane ze środkami dotyczącymi wymiaru zdrowotnego, gospodarczego i społecznego pandemii i jej skutkami;

70.  apeluje o wznowienie negocjacji umowy w sprawie towarów środowiskowych i wzywa Komisję, aby zaproponowała jednostronne modyfikacje ceł nakładanych na towary związane z przemysłem ekologicznym, jeżeli można stwierdzić, że przyczyniają się one do osiągnięcia celów Europejskiego Zielonego Ładu;

71.  postuluje rozszerzenie wymiaru zewnętrznego inicjatyw w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym(17) w stosunkach UE z państwami trzecimi w drodze współpracy regulacyjnej i dialogu;

Handel usługami i handel cyfrowy

72.  z zadowoleniem przyjmuje trwające negocjacje wielostronne dotyczące kluczowych obszarów handlu usługami, a mianowicie w zakresie regulacji krajowych dotyczących usług oraz w dziedzinie ułatwiania inwestycji; zauważa, że obecność handlowa w państwie trzecim jest dominującym sposobem prowadzenia handlu usługami i handlu elektronicznego;

73.  podkreśla, że UE jest zdecydowanie największym na świecie eksporterem usług oraz że usługi stanowią około 70 % jej PKB; podkreśla w szczególności stosunkowo dużą odporność handlu usługami podczas pandemii COVID-19 i zwraca uwagę na jego rolę w ożywieniu gospodarczym w Europie;

74.  podkreśla konieczność ułatwienia międzynarodowych działań na rzecz odbudowy za pomocą otwartego i uczciwego handlu, w tym handlu cyfrowego, co wymaga stałego moratorium na cła nakładane na przekazy elektroniczne; popiera wspólne oświadczenie WTO w sprawie handlu elektronicznego, w którym opowiedziano się za globalnymi zasadami w tej dziedzinie; apeluje o otwartość na znaczące rezultaty w celu ułatwienia transgranicznego przepływu danych oraz rozwiązania problemu nieuzasadnionych barier w handlu przy użyciu środków elektronicznych, przy zachowaniu pełnej zgodności z unijnymi przepisami w zakresie ochrony prywatności i danych, w tym z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO), oraz wykorzystania elastyczności zapewnianej poprzez wytyczne negocjacyjne; wyraża zadowolenie, że w tych negocjacjach uczestniczy bardzo wielu członków WTO i wzywa ich do utrzymania możliwie otwartego i inkluzywnego charakteru tych negocjacji;

Małe i średnie przedsiębiorstwa

75.  zauważa, że MŚP odpowiadają za około 30 % wartości wywozu towarów z UE i stanowią ponad 80 % wszystkich przedsiębiorstw unijnych prowadzących eksport towarów, a jednak tylko 5 % MŚP działa w skali międzynarodowej, co oznacza, że zdecydowana większość z nich zależy od żywotności rynku wewnętrznego; popiera pomysł, aby do wszystkich proponowanych umów o wolnym handlu włączyć specjalny rozdział dotyczący MŚP, jak to miało miejsce w przypadku umowy między UE a Japonią oraz zaktualizowanej umowy z Meksykiem, oraz aby uwzględniać MŚP przy dokonywaniu przeglądu istniejących umów o wolnym handlu; zauważa, że bariery w handlu i biurokracja są szczególnie uciążliwe dla MŚP; wzywa Komisję, aby nadal wspierała mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MMŚP), ze specjalnym uwzględnieniem MMŚP prowadzonych przez kobiety i środków na ich rzecz; wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby przy ustalaniu punktów obsługi eksportu zwróciły szczególną uwagę na wyjątkową sytuację MMŚP prowadzonych przez kobiety, a także aby wykorzystały możliwości stworzone na mocy umów o wolnym handlu i wzmocniły usługi, technologie i infrastrukturę (np. dostęp do internetu), które mają szczególne znaczenie dla wzmacniania pozycji gospodarczej kobiet i MMŚP prowadzonych przez kobiety;

76.  zwraca się do Komisji, aby we współpracy z państwami członkowskimi, przedsiębiorstwami i zainteresowanymi stronami ułatwiała MŚP stosowanie i rozumienie reguł pochodzenia; przypomina Komisji o jej celu, jakim jest wprowadzenie na początku 2020 r. specjalnego narzędzia do samodzielnej oceny reguł pochodzenia dla MŚP na platformie Access2Market, aby pomóc przedsiębiorstwom w ocenie, czy dany produkt może korzystać z preferencji na podstawie danej umowy handlowej UE, co ułatwiłoby MŚP korzystanie z preferencji na podstawie umów handlowych UE, tak aby MŚP w końcu w pełni czerpały korzyści z umów handlowych i dostępu do zagranicznych rynków dzięki zapewnieniu im przyjaznych użytkownikom, aktualnych i praktycznych informacji o polityce handlowej, a w szczególności o umowach o wolnym handlu; ponawia apel do Komisji, aby monitorowała wpływ jej polityki handlowej na MŚP, gdyż odgrywają one żywotną rolę w handlu międzynarodowym, przypominając, że ze względu na ich wielkość i ograniczone zasoby koszty administracyjne i biurokracja dotykają MŚP w nieproporcjonalnie dużym stopniu;

Płeć i handel

77.  podkreśla, że umowy o wolnym handlu UE mogą promować równość płci i wzmacniać ekonomiczną pozycję kobiet w krajach trzecich; wzywa Komisję do zwalczania wykorzystywania kobiet; wzywa Komisję i Radę, by zaproponowały wynegocjowanie specjalnego rozdziału dotyczącego płci w umowach handlowych i inwestycyjnych UE; popiera zalecenia dotyczące płci i handlu wydane przez Wspólny Komitet UE–Kanada określające platformę mogącą promować wiedzę o tym, jak umowa handlowa może przyczyniać do równości płci;

78.  odnotowuje, że w 26 ocenach wpływu na zrównoważony rozwój przeprowadzonych do czerwca 2017 r. nie zamieszczono żadnych szczegółowych statystyk dotyczących handlu i płci oraz że w sprawozdaniu z wykonania z 2018 r. również nie przedstawiono żadnych danych; podkreśla potrzebę gromadzenia danych zdezagregowanych według płci i oczekuje, że następne sprawozdanie będzie zawierało kompleksowe dane co do wpływu umów o wolnym handlu zgodnie z zobowiązaniem podjętym przez Komisję; wskazuje w tym względzie na ocenę z uwzględnieniem aspektu płci dokonaną przez Kanadę jako najlepszą praktykę, którą warto wdrożyć;

79.  wzywa Komisję do dopilnowania, aby skład wewnętrznych grup doradczych (DAG) był zrównoważony pod względem płci oraz aby w ramach każdej umowy o wolnym handlu utworzono komisję ds. handlu i płci w celu zidentyfikowania niedociągnięć oraz aby, podobnie jak w przypadku umowy o wolnym handlu między Kanadą a Izraelem, mechanizm rozstrzygania sporów miał zastosowanie do kwestii płci;

o
o   o

80.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, parlamentom narodowym państw członkowskich, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz Komitetowi Regionów.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0230.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0477.
(3) Dz.U. C 307 z 30.8.2018, s. 109.
(4) Dz.U. C 101 z 16.3.2018, s. 30.
(5) Dz.U. C 101 z 16.3.2018, s. 19.
(6) Dz.U. C 407 z 4.11.2016, s. 2.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0066.
(8) https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2020/february/tradoc_158619.pdf
(9) Dz.U. L 771 z 15.3.2020, s. 1.
(10) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn w okresie po 2015 r.
(11) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 marca 2018 r. w sprawie równouprawnienia płci w umowach handlowych zawieranych przez UE.
(12) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 12 maja 2016 r. w sprawie statusu Chin jako gospodarki rynkowej (Dz.U. C 76 z 28.2.2018, s. 43).
(13) https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_20_161.
(14) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0152.
(15) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0015.
(16) Zob. rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 maja 2020 r. w sprawie nowych wieloletnich ram finansowych, zasobów własnych i planu naprawy gospodarczej – Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0124.
(17) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52020DC0098&from=PL ? ;

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności