Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 26 listopada 2020 r. - BrukselaWersja ostateczna
Stosowanie unijnych kontyngentów taryfowych i innych kontyngentów przywozowych ***I
 Substancje czynne, w tym chlorotoluron
 Sprzeciw wobec aktu wykonawczego: Karbendazym do stosowania w niektórych produktach biobójczych
 Ocena wyborów europejskich
 Sytuacja w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej – sprawozdanie roczne za lata 2018–2019
 Pogorszenie sytuacji w zakresie praw człowieka w Algierii, w szczególności sprawa dziennikarza Khaleda Drareniego
 Sytuacja w Etiopii
 Trwające łamanie praw człowieka na Białorusi, w szczególności morderstwo Ramana Bandarenki
 Eskalacja napięć w Waroszy w następstwie nielegalnych działań Turcji i pilna potrzeba wznowienia rozmów
 Zniesienie ceł na niektóre produkty ***I
 Generalne unijne zezwolenie na wywóz niektórych produktów podwójnego zastosowania z Unii do Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ***I
 Środki tymczasowe w przypadku podatku od wartości dodanej w odniesieniu do szczepionek przeciwko COVID 19 i wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro w kierunku tej choroby w odpowiedzi na pandemię COVID 19
 Prawo do aborcji w Polsce
 Przegląd unijnej polityki handlowej

Stosowanie unijnych kontyngentów taryfowych i innych kontyngentów przywozowych ***I
PDF 129kWORD 42k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego stosowania unijnych kontyngentów taryfowych i innych kontyngentów przywozowych (COM(2020)0375 – C9-0274/2020 – 2020/0176(COD))
P9_TA(2020)0324A9-0216/2020

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2020)0375),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 207 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0274/2020),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając przekazane pismem z dnia 18 listopada 2020 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0216/2020),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 26 listopada 2020 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/... dotyczącego stosowania unijnych kontyngentów taryfowych i innych kontyngentów przywozowych

P9_TC1-COD(2020)0176


(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2020/2170.)


Substancje czynne, w tym chlorotoluron
PDF 166kWORD 50k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/1511 z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do przedłużenia okresów zatwierdzenia substancji czynnych: amidosulfuron, bifenoks, chlorotoluron, klofentezyna, chlomazon, cypermetryna, daminozyd, deltametryna, dikamba, difenokonazol, diflufenikan, fenoksaprop-P, fenpropidyna, fludioksonil, flufenacet, fostiazat, indoksakarb, lenacyl, MCPA, MCPB, nikosulfuron, oleje parafinowe, pikloram, prosulfokarb, siarka, triflusulfuron i tritosulfuron (2020/2853(RSP))
P9_TA(2020)0325B9-0367/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/1511 z dnia 16 października 2020 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do przedłużenia okresów zatwierdzenia substancji czynnych: amidosulfuron, bifenoks, chlorotoluron, klofentezyna, chlomazon, cypermetryna, daminozyd, deltametryna, dikamba, difenokonazol, diflufenikan, fenoksaprop-P, fenpropidyna, fludioksonil, flufenacet, fostiazat, indoksakarb, lenacyl, MCPA, MCPB, nikosulfuron, oleje parafinowe, pikloram, prosulfokarb, siarka, triflusulfuron i tritosulfuron(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG(2), w szczególności jego art. 21 i art. 17 akapit pierwszy,

–  uwzględniając rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/408 z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie wykonania art. 80 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin oraz w sprawie ustalenia wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia(3),

–  uwzględniając art. 11 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2018 r. w sprawie wykonania rozporządzenia w sprawie środków ochrony roślin (WE) nr 1107/2009(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 października 2019 r. wyrażającą sprzeciw wobec poprzedniego przedłużenia okresu zatwierdzenia substancji czynnej chlorotoluronu(6),

–  uwzględniając art. 112 ust. 2 i 3 Regulaminu,

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

A.  mając na uwadze, że chlorotoluron dyrektywą Komisji 2005/53/WE(7) został w dniu 1 marca 2006 r. włączony do załącznika I do dyrektywy Rady 91/414/EWG(8) oraz został uznany za zatwierdzony na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1107/2009;

B.  mając na uwadze, że od 2013 r. trwa procedura odnowienia zatwierdzenia chlorotoluronu na podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 844/2012(9);

C.  mając na uwadze, że okres zatwierdzenia substancji czynnej chlorotoluronu został już przedłużony o jeden rok na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 533/2013(10) i od 2017 r. był co roku przedłużany o kolejny rok rozporządzeniami wykonawczymi Komisji (UE) 2017/1511(11), (UE) 2018/1262(12), (UE) 2019/1589(13), a teraz został znowu przedłużony o jeden rok, do dnia 31 października 2021 r., rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2020/1511;

D.  mając na uwadze, że Komisja nie wyjaśniła powodów przedłużenia, stwierdziwszy jedynie: „W związku z tym, że ocena tych substancji opóźniła się z przyczyn niezależnych od wnioskodawców, prawdopodobnie zatwierdzenia tych substancji czynnych wygasną, zanim zostanie podjęta decyzja w sprawie ich odnowienia”;

E.  mając na uwadze, że rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 ma na celu zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska przy jednoczesnym zachowaniu konkurencyjności unijnego rolnictwa; mając na uwadze, że należy zwłaszcza zadbać o ochronę szczególnie wrażliwych grup ludności, w tym kobiet ciężarnych, niemowląt i dzieci;

F.  mając na uwadze, że należy zastosować zasadę ostrożności, a także mając na uwadze, że w rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009 stwierdzono, że substancje powinny być włączane w skład środków ochrony roślin jedynie po wykazaniu ich wyraźnych korzyści dla produkcji roślinnej, przy których nie przewiduje się żadnego szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi lub zwierząt ani żadnych niedopuszczalnych skutków dla środowiska;

G.  mając na uwadze, że w rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009 stwierdzono, że ze względów bezpieczeństwa okres zatwierdzenia substancji czynnych powinien być ograniczony w czasie; mając na uwadze, że okres zatwierdzenia powinien być proporcjonalny do ewentualnego ryzyka związanego ze stosowaniem takich substancji, ale w tym przypadku jest jasne, że taka proporcjonalność nie istnieje;

H.  mając na uwadze, że w ciągu 14 lat od zatwierdzenia chlorotoluronu jako substancji czynnej został on zidentyfikowany jako substancja prawdopodobnie zaburzająca gospodarkę hormonalną, a jednak w tym czasie nie zmieniono ani nie wycofano jego zatwierdzenia;

I.  mając na uwadze, że w przypadku stwierdzenia możliwości szkodliwego wpływu na zdrowie przy jednoczesnym braku pewności naukowej Komisja i państwa członkowskie mogą i powinny działać zgodnie z zasadą ostrożności, przyjmując tymczasowe środki zarządzania ryzykiem, które są niezbędne, by zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego;

J.  mając na uwadze, że w szczególności art. 21 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 stanowi, iż Komisja może w każdej chwili dokonać przeglądu zatwierdzenia substancji czynnej, zwłaszcza w przypadku gdy w świetle najnowszej wiedzy naukowej i technicznej uzna, że istnieją powody, aby uważać, iż dana substancja przestała spełniać kryteria zatwierdzenia przewidziane w art. 4 tego rozporządzenia, oraz mając na uwadze, że przegląd ten może doprowadzić do wycofania lub zmiany zatwierdzenia substancji;

Właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego

K.  mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008(14) chlorotoluron spełnia kryteria zharmonizowanej klasyfikacji jako substancja, która działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki, podejrzewa się, że powoduje raka (Carc. 2) i podejrzewa się, że działa szkodliwie na dziecko w łonie matki (Repr. 2);

L.  mając na uwadze, że w publikacjach naukowych chlorotoluron wiązany jest z właściwościami zaburzającymi funkcjonowania układu hormonalnego(15);

M.  mając na uwadze, że w 2015 r. chlorotoluron został umieszczony w „wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia” rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2015/408, ponieważ uważa się, że chlorotoluron ma właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego, które mogą powodować szkodliwe skutki u ludzi, oraz ponieważ spełnia kryteria pozwalające uznać go za substancję trwałą i toksyczną;

N.  mając na uwadze, że zgodnie z pkt 3.6.5 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 nie można zatwierdzić substancji czynnej uznanej za substancję zaburzającą funkcjonowanie układu hormonalnego, która może mieć niekorzystny wpływ na ludzi, chyba że narażenie ludzi na tę substancję czynną, sejfner lub synergetyk w środku ochrony roślin w realistycznych proponowanych warunkach stosowania jest nieistotne, to znaczy dany produkt jest stosowany w systemach zamkniętych lub w innych warunkach wyłączających kontakt z ludźmi oraz jeżeli pozostałości substancji czynnej, sejfnera lub synergetyku w żywności lub paszach nie przekraczają wartości wzorcowej określonej zgodnie z art. 18 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady(16);

O.  mając na uwadze, że nie można nadal zezwalać na stosowanie w Unii substancji, która prawdopodobnie spełnia kryteria graniczne dla substancji czynnych mających właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego, co stanowi zagrożenie dla zdrowia publicznego i środowiska;

P.  mając na uwadze, że wnioskodawcy mogą wykorzystywać automatyczny system wbudowany w metody pracy Komisji, który natychmiast przedłuża okresy zatwierdzania substancji czynnych, jeżeli ponowna ocena ryzyka nie została zakończona, i przeciągać proces ponownej oceny poprzez celowe przedstawianie niekompletnych danych i występowanie o kolejne odstępstwa i specjalne warunki, a to wiąże się z niedopuszczalnym zagrożeniem dla środowiska i zdrowia ludzkiego, które w tym czasie nadal są narażone na działanie niebezpiecznej substancji;

Q.  mając na uwadze, że w rezolucji z dnia 13 września 2018 r. w sprawie wykonania rozporządzenia w sprawie środków ochrony roślin (WE) nr 1107/2009(17) Parlament wezwał Komisję i państwa członkowskie, aby „dopilnowały, żeby proceduralne przedłużenie okresu zatwierdzenia na czas trwania procedury, zgodnie z art. 17 rozporządzenia, nie było stosowane w odniesieniu do substancji czynnych, które są mutagenne, rakotwórcze lub działające szkodliwie na rozrodczość i w związku z tym należą do kategorii 1A lub 1B, lub substancji czynnych zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego i szkodliwych dla ludzi lub zwierząt, jak ma to obecnie miejsce w przypadku takich substancji jak: flumioksazyna, tiaklopryd, chlorotoluron i dimoksystrobina”;

R.  mając na uwadze, że w rezolucji z dnia 10 października 2019 r. Parlament wyraził sprzeciw wobec poprzedniego przedłużenia okresu zatwierdzania chlorotoluronu(18);

S.  mając na uwadze, że Komisja w odpowiedzi(19) na poprzedni sprzeciw wobec przedłużenia okresu zatwierdzenia chlorotoluronu odnosi się jedynie do „badania stanowiącego podstawę oceny skutków przeprowadzonej przed przyjęciem rozporządzenia Komisji (UE) 2018/605”(20), w którym „chlorotoluron nie został zidentyfikowany jako substancja prawdopodobnie zaburzająca gospodarkę hormonalną”, ale nie przyznaje, że badanie to nie doprowadziło do usunięcia chlorotoluronu z „wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia”;

T.  mając na uwadze, że po przyjęciu rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/2100(21) i rozporządzenia (UE) 2018/605, Komisja zleciła Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) opracowanie zharmonizowanych wytycznych w celu zagwarantowania konsekwentnego stosowania kryteriów dotyczących substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego przyjętych przez Unię do oceny produktów biobójczych i pestycydów w Unii; mając na uwadze, że wytyczne te, obejmujące nowe testy OECD, zostały opublikowane w czerwcu 2018 r.(22), ale nie zostały wykorzystane do oceny właściwości chlorotoluronu w zakresie zaburzania funkcjonowania układu hormonalnego;

U.  mając na uwadze, że w związku z tym chlorotoluron nie został odpowiednio poddany ocenie, która umożliwiłaby uznanie go za substancję niezaburzającą funkcjonowania układu hormonalnego;

V.  mając na uwadze, że projekt sprawozdania z oceny w sprawie odnowienia w odniesieniu do chlorotoluronu nie został jeszcze oceniony przez EFSA;

W.  mając na uwadze, że po poprzednim przedłużeniu okresu stosowania kilku substancji czynnych w 2019 r., w tym chlorotoluronu, na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1589, zatwierdzenia tylko trzech z 29 substancji odnowiono lub ich nie odnowiono, natomiast na mocy rozporządzenia wykonawczego (UE) 2020/1511 okresy zatwierdzenia 27 substancji zostały ponownie przedłużone (wiele z nich po raz trzeci lub czwarty);

1.  uważa, że rozporządzenie wykonawcze (UE) 2020/1511 wykracza poza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009;

2.  uważa, że rozporządzenie wykonawcze (UE) 2020/1511 jest niezgodne z zasadą ostrożności;

3.  uważa, że decyzja o przedłużeniu zatwierdzenia chlorotoluronu nie jest zgodna z kryteriami bezpieczeństwa określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009 i nie opiera się ani na dowodach, że substancja ta może być bezpiecznie stosowana, ani na udowodnionej pilnej potrzebie stosowania substancji czynnej chlorotoluronu w produkcji żywności w Unii;

4.  wzywa Komisję do uchylenia rozporządzenia wykonawczego (UE) 2020/1511 i przedłożenia komisji nowego projektu z uwzględnieniem dowodów naukowych na szkodliwe działanie wszystkich przedmiotowych substancji, a w szczególności chlorotoluronu;

5.  wzywa Komisję do przedstawiania projektów rozporządzeń wykonawczych jedynie w celu przedłużenia okresów zatwierdzenia substancji, w przypadku których obecny stan nauki nie powinien prowadzić do wniosku Komisji w sprawie nieodnowienia zezwolenia dla danej substancji czynnej;

6.  wzywa Komisję do wycofania zatwierdzeń dotyczących substancji, jeżeli istnieją dowody lub uzasadnione wątpliwości, że nie będą one spełniać kryteriów bezpieczeństwa określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009;

7.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia właściwej i terminowej ponownej oceny zezwoleń dla substancji czynnych, w odniesieniu do których są one państwami członkowskimi pełniącymi rolę sprawozdawcy, oraz do zapewnienia jak najszybszego skutecznego nadrobienia obecnych opóźnień;

8.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 344 z 19.10.2020, s. 18.
(2) Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 1.
(3) Dz.U. L 67 z 12.3.2015, s. 18.
(4) Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
(5) Dz.U. C 433 z 23.12.2019, s. 183.
(6) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 października 2019 r. w sprawie projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do przedłużenia okresów zatwierdzenia substancji czynnych: amidosulfuron, beta-cyflutryna, bifenoks, chlorotoluron, klofentezyna, chlomazon, cypermetryna, daminozyd, deltametryna, dikamba, difenokonazol, diflubenzuron, diflufenikan, fenoksaprop-P, fenpropidyna, fludioksonil, flufenacet, fostiazat, indoksakarb, lenacyl, MCPA, MCPB, nikosulfuron, pikloram, prosulfokarb, piryproksyfen, tiofanat metylu, triflusulfuron i tritosulfuron (Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0027).
(7) Dyrektywa Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotycząca wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz.U. L 230 z 19.8.1991, s. 1).
(8) Dyrektywa Komisji 2005/53/WE z dnia 16 września 2005 r. zmieniająca dyrektywę Rady 91/414/EWG w celu włączenia chlorotalonilu, chlorotoluronu, cypermetryny, daminozydu i tiofanatu metylu jako substancji czynnych (Dz.U. L 241 z 17.9.2005, s. 51).
(9) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 844/2012 z dnia 18 września 2012 r. ustanawiające przepisy niezbędne do wprowadzenia w życie procedury odnowienia dotyczącej substancji czynnych, jak przewidziano w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 dotyczącym wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz.U. L 252 z 19.9.2012, s. 26).
(10) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 533/2013 z dnia 10 czerwca 2013 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do przedłużenia okresów zatwierdzenia substancji czynnych: 1-metylocyklopropen, chlorotalonil, chlorotoluron, cypermetryna, daminozyd, forchlorfenuron, indoksakarb, tiofanat metylu, tribenuron (Dz.U. L 159 z 11.6.2013, s. 9).
(11) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/1511 z dnia 30 sierpnia 2017 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do przedłużenia okresów zatwierdzenia substancji czynnych 1-metylocyklopropen, beta-cyflutryna, chlorotalonil, chlorotoluron, cypermetryna, daminozyd, deltametryna, dimetenamid-p, flufenacet, flurtamon, forchlorfenuron, fostiazat, indoksakarb, iprodion, MCPA, MCPB, siltiofam, tiofanat metylu i tribenuron (Dz.U. L 224 z 31.8.2017, s. 115).
(12) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/1262 z dnia 20 września 2018 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do przedłużenia okresów zatwierdzenia substancji czynnych: 1-metylocyklopropen, beta-cyflutryna, chlorotalonil, chlorotoluron, chlomazon, cypermetryna, daminozyd, deltametryna, dimetenamid-p, diuron, fludioksonil, flufenacet, flurtamon, fostiazat, indoksakarb, MCPA, MCPB, prosulfokarb, tiofanat metylu i tribenuron (Dz.U. L 238 z 21.9.2018, s. 62).
(13) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/1589 z dnia 26 września 2019 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do przedłużenia okresów zatwierdzenia substancji czynnych: amidosulfuron, beta-cyflutryna, bifenoks, chlorotoluron, klofentezyna, chlomazon, cypermetryna, daminozyd, deltametryna, dikamba, difenokonazol, diflubenzuron, diflufenikan, fenoksaprop-P, fenpropidyna, fludioksonil, flufenacet, fostiazat, indoksakarb, lenacyl, MCPA, MCPB, nikosulfuron, pikloram, prosulfokarb, piryproksyfen, tiofanat metylu, triflusulfuron i tritosulfuron (Dz.U. L 248 z 27.9.2019, s. 24).
(14) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. L 353 z 31.12.2008, s. 1).
(15) Zob. m.in.: Hong, M., Ping, Z., Jian, X., „Testicular toxicity and mechanisms of chlorotoluron compounds in the mouse”, Toxicology Mechanisms and Methods 2007 r.;17(8):483-8.
(16) Rozporządzenie (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniające dyrektywę Rady 91/414/EWG (Dz.U. L 70 z 16.3.2005, s. 1).
(17) Dz.U. C 433 z 23.12.2019, s. 183.
(18) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0027.
(19) Działania następcze Komisji w związku z rezolucją nieustawodawczą Parlamentu Europejskiego w sprawie projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do przedłużenia okresów zatwierdzenia substancji czynnych: amidosulfuron, beta-cyflutryna, bifenoks, chlorotoluron, klofentezyna, chlomazon, cypermetryna, daminozyd, deltametryna, dikamba, difenokonazol, diflubenzuron, diflufenikan, fenoksaprop-P, fenpropidyna, fludioksonil, flufenacet, fostiazat, indoksakarb, lenacyl, MCPA, MCPB, nikosulfuron, pikloram, prosulfokarb, piryproksyfen, tiofanat metylu, triflusulfuron i tritosulfuron SP(2019)669, https://oeil.secure.europarl.europa.eu/oeil/popups/ficheprocedure.do?reference=2019/2826(RSP)&l=en
(20) Rozporządzenie Komisji (UE) 2018/605 z dnia 19 kwietnia 2018 r. zmieniające załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 poprzez ustanowienie naukowych kryteriów określania właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego (Dz.U. L 101 z 20.4.2018, s. 33).
(21) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/2100 z dnia 4 września 2017 r. ustanawiające naukowe kryteria określania właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 (Dz.U. L 301 z 17.11.2017, s. 1).
(22) Wytyczne EFSA i ECHA dotyczące identyfikacji substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego w kontekście rozporządzeń (UE) nr 528/2012 i (WE) nr 1107/2009, Dziennik EFSA (2018), 16(6):5311, http://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5311


Sprzeciw wobec aktu wykonawczego: Karbendazym do stosowania w niektórych produktach biobójczych
PDF 177kWORD 53k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji zatwierdzającego karbendazym jako istniejącą substancję czynną do stosowania w produktach biobójczych z grup produktowych 7 i 10 (D069099/01 – 2020/2852(RSP))
P9_TA(2020)0326B9-0366/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenia wykonawczego Komisji zatwierdzającego karbendazym jako istniejącą substancję czynną do stosowania w produktach biobójczych z grup produktowych 7 i 10 (D069099/01),

–  uwzględniając dyrektywę 98/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. dotyczącą wprowadzania do obrotu produktów biobójczych(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych(2), w szczególności jego art. 89 ust. 1 akapit trzeci,

–  uwzględniając art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję(3),

–  uwzględniając art. 112 ust. 2 i 3 Regulaminu,

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

A.  mając na uwadze, że projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji ma na celu zatwierdzenie karbendazymu jako istniejącej substancji czynnej do stosowania w produktach biobójczych z grup produktowych 7 (środki do konserwacji błon) i 10 (środki konserwujące do materiałów budowlanych) na okres trzech lat;

B.  mając na uwadze, że Komisja zobowiązała się do osiągnięcia zerowego zanieczyszczenia środowiska, aby stworzyć środowisko wolne od toksyn, tak aby lepiej chronić obywateli i środowisko przed niebezpiecznymi chemikaliami oraz wspierać innowacje w celu opracowania bezpiecznych i zrównoważonych alternatyw;

C.  mając na uwadze, że sprawozdania z oceny i wnioski państwa członkowskiego pełniącego rolę sprawozdawcy w odniesieniu do karbendazymu zostały przekazane Komisji 2 sierpnia 2013 r.; mając na uwadze, że z art. 90 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 528/2012 można wywnioskować, iż substancje, w przypadku których państwa członkowskie zakończyły ocenę do dnia 1 września 2013 r., powinny być oceniane przy uwzględnieniu warunków określonych w dyrektywie 98/8/WE;

D.  mając na uwadze, że niebezpieczne właściwości karbendazymu były znane już w 2013 r., kiedy państwo członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy przedłożyło sprawozdania z oceny; mając na uwadze, że od przedłożenia sprawozdań oceniających do projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji minęło siedem lat;

Argumenty prawne

Niedopuszczalne zagrożenie dla środowiska

E.  mając na uwadze, że zatwierdzenie karbendazymu do stosowania w grupach produktowych 7 i 10 może prowadzić do niedopuszczalnego zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi, z naruszeniem dyrektywy 98/8/WE;

F.  mając na uwadze, że karbendazym spełnia kryteria klasyfikacji jako mutagen kategorii 1B i substancja działająca szkodliwie na rozrodczość kategorii 1B zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008(4) oraz dwa z trwałych, wykazujących zdolność do bioakumulacji i toksycznych (PBT) kryteriów (P i T);

G.  mając na uwadze, że w wielu badaniach podnoszono również obawy dotyczące wpływu karbendazymu na zaburzenia endokrynologiczne(5); mając na uwadze, że zgodnie z opiniami Komitetu ds. Produktów Biobójczych w sprawie karbendazymu we wszystkich grupach produktowych 7, 9 i 10(6) nie można było wyciągnąć żadnych wniosków dotyczących właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego; mając na uwadze, że niepokojący jest fakt, iż Komisja nadal lekceważy zasadę ostrożności, proponując zezwolenie na substancje czynne w wyniku niejednoznacznych ocen ich właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego na podstawie dostępnych danych; mając na uwadze, że brak możliwości wyciągnięcia wniosków na temat właściwości substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego na podstawie ograniczonej dostępności danych nie jest równoznaczny z wnioskiem, że substancja ta nie ma właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego;

H.  mając na uwadze, że chociaż sprawozdania z oceny dotyczące karbendazymu zostały złożone przed dniem 1 września 2013 r., co oznacza, że „chociaż karbendazym spełnia wymogi art. 5 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia (UE) nr 528/2012, art. 5 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 528/2012 nie ma znaczenia dla decyzji o zatwierdzeniu”(7), fakt, że karbendazym ma znane niebezpieczne właściwości budzące bardzo duże obawy, jest nadal bardzo istotny i nie został w wystarczającym stopniu uwzględniony przy wdrażaniu dyrektywy 98/8/WE, biorąc pod uwagę art. 10 w związku z art. 5 ust. 1 lit. b) tej dyrektywy;

I.  mając na uwadze, że stosowanie karbendazymu w grupach produktowych 7 i 10 w obróbce zewnętrznych farb do elewacji w celu uniknięcia wzrostu grzybów i glonów stwarza wysokie ryzyko zanieczyszczenia wody z powodu spływu tych biocydów z elewacji budynków podczas deszczu;

J.  mając na uwadze, że badanie(8) wykazało, iż w Niemczech karbendazym został znaleziony w ponad 90 % próbek z odstojników wody deszczowej i w ponad 50 % próbek z przelewów wód burzowych, które uwalniają nieoczyszczoną wodę deszczową do zbiorników wodnych lub wymywają do wód gruntowych;

K.  mając na uwadze, że w opinii Komitetu ds. Produktów Biobójczych dotyczącej grupy produktowej 9 (produkty stosowane do konserwacji włókien, skóry, gumy i materiałów polimerowych) stwierdzono, że karbendazym nie został zatwierdzony z tego samego powodu, że wypłukiwanie karbendazymu z powierzchni poddanych obróbce wodą deszczową powoduje niedopuszczalne zagrożenie w wodach powierzchniowych i osadach oraz że nie jest dostępny żaden odpowiedni środek zarządzania ryzykiem;

L.  mając na uwadze, że w opiniach Komitetu ds. Produktów Biobójczych dotyczących grup produktowych 7 i 10 stwierdzono, iż stosowanie karbendazymu na zewnątrz, w tym w farbach (grupa produktowa 7) i tynkach (grupa produktowa 10), stanowi niedopuszczalne zagrożenie w wodach powierzchniowych i osadach, ponieważ nie jest dostępny żaden odpowiedni środek ograniczający ryzyko, aby uniknąć uwolnień do kanalizacji w całym okresie użytkowania (pięć lat w przypadku grupy produktowej 7 i 25 lat w przypadku grupy produktowej 10) wyrobów poddanych działaniu środka;

M.  zatwierdzenie karbendazymu do stosowania w grupach produktowych 7 i 10, nawet przez krótki okres trzech lat, skutkowałoby zatem bezpośrednim zrzutem karbendazymu do środowiska przez wodę deszczową przez okres do 25 lat;

N.  mając na uwadze, że Szwecja w swojej opinii mniejszościowej dla Komitetu ds. Produktów Biobójczych stwierdziła, iż wymywanie w okresie użytkowania stosowanych produktów i wyrobów poddanych obróbce (np. farb i tynków) do wszystkich zastosowań na zewnątrz stwarza niedopuszczalne zagrożenie dla środowiska, którego nie można złagodzić zgodnie ze sprawozdaniem z oceny;

O.  mając na uwadze, że fakt, iż w opiniach Komitetu ds. Produktów Biobójczych stwierdzono, że stosowanie karbendazymu odpowiednio w grupach produktowych 7, 9 i 10 stwarza takie same niedopuszczalne ryzyko, powinien był doprowadzić do decyzji o niezatwierdzeniu karbendazymu do wszystkich tych zastosowań zewnętrznych, a nie tylko dla grupy produktowej 9;

P.  mając na uwadze, że stosowanie karbendazymu w pomieszczeniach może również stwarzać niedopuszczalne ryzyko, ponieważ badania(9) wzbudziły obawy, iż występowanie karbendazymu w wodach powierzchniowych pochodzi głównie z odprowadzania oczyszczonych ścieków bytowych i przemysłowych, pomimo wniosków opinii Komitetu ds. Produktów Biobójczych, że ryzyko dla środowiska wynikające ze stosowania karbendazymu w pomieszczeniach jest dopuszczalne;

Warunki zatwierdzenia nie łagodzą ryzyka

Q.  mając na uwadze, że w świetle zagrożeń dla środowiska zidentyfikowanych dla ocenianych zastosowań, zgodnie z projektem rozporządzenia wykonawczego Komisji, karbendazym może zostać zatwierdzony, pod warunkiem że zostaną spełnione określone specyfikacje i warunki dotyczące jego stosowania, w szczególności że w ocenie produktu „zwraca się szczególną uwagę” na wody powierzchniowe, osad, glebę i wody gruntowe w przypadku produktów stosowanych w farbach lub tynkach, które mają być używane na zewnątrz;

R.  mając na uwadze, że opinie Komitetu ds. Produktów Biobójczych dla grup produktowych 7 i 10 wskazują na niedopuszczalne ryzyko w wodach powierzchniowych i osadach oraz wskazują, że dla ocenianych zastosowań nie ma odpowiedniego środka zarządzania ryzykiem, aby uniknąć uwolnień do ścieków;

S.  mając na uwadze, że apel Komisji o „specyfikacje i warunki” dołączony do zezwolenia jest bardzo niejasny i nie wystarcza, aby złagodzić obawy dotyczące niedopuszczalnego ryzyka; mając na uwadze, że w projekcie rozporządzenia wykonawczego Komisji nie wymaga się od państw członkowskich przepisywania odpowiednich środków ograniczających ryzyko, ale po prostu zwracania uwagi na ryzyko; mając na uwadze, że w projekcie rozporządzenia wykonawczego Komisji nie uwzględnia się faktu, iż w dokumentach uzupełniających stwierdzono, że nie ma dostępnych odpowiednich środków kontroli ryzyka;

Spójność między decyzją dotyczącą zarządzania ryzykiem a dowodami naukowymi, na których się opierano

T.  mając na uwadze, że jak potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej („Trybunał”), przy przyjmowaniu środka kontroli ryzyka decyzja Komisji musi być spójna z dowodami naukowymi, na których się opiera; mając na uwadze, że Komisja może zignorować opinię naukową wydaną w trakcie procesu decyzyjnego, ale musi wówczas przedstawić konkretne powody swoich ustaleń o równoważnej wartości naukowej w porównaniu z tymi zawartymi w opinii; mając na uwadze, że w uzasadnieniu należy wyjaśnić, dlaczego Komisja ignoruje tę opinię(10);

U.  mając na uwadze, że decyzja o zatwierdzeniu karbendazymu jako istniejącej substancji czynnej do stosowania w produktach biobójczych w grupach produktowych 7 i 10 w znacznym stopniu zaprzecza wnioskom zawartym w opiniach Komitetu ds. Produktów Biobójczych, zgodnie z którymi stosowanie karbendazymu na zewnątrz w farbach (grupa produktowa 7) i tynkach (grupa produktowa 10) stwarza niedopuszczalne ryzyko w wodach powierzchniowych i osadach, biorąc pod uwagę art. 10 dyrektywy 98/8/WE w związku z art. 5 ust. 1 lit. b) tej dyrektywy;

V.  mając na uwadze, że powody, dla których należy odejść od wniosków zawartych w opiniach Komitetu ds. Produktów Biobójczych, które Komisja przedstawia w swoim projekcie rozporządzenia wykonawczego, ograniczają się do argumentów, że pełne pozwolenie na produkty biobójcze wymaga dodatkowego kroku na szczeblu państwa członkowskiego oraz że wkrótce zostanie przeprowadzony przegląd na podstawie rozporządzenia (UE) nr 528/2012;

W.  mając na uwadze, że w powodach tych nie wyjaśniono, dlaczego Komisja uznała, iż karbendazym nie stanowi niedopuszczalnego ryzyka w przypadku zastosowań w grupach produktowych 7 i 10 na mocy dyrektywy 98/8/WE, w szczególności biorąc pod uwagę, że stosowanie tej samej substancji czynnej w grupie produktowej 9 uznano za stwarzające niedopuszczalne ryzyko, co doprowadziło do decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia dla tej grupy produktowej;

X.  mając na uwadze, że uzasadnienie powodów odejścia od wniosków zawartych w opiniach BPC jest niezbędne nie tylko do sprawowania kontroli przez Trybunał, ale także w szczególności do tego, aby Parlament mógł właściwie wykonywać swoje uprawnienia kontrolne;

Rozważenie dostępnych alternatyw

Y.  mając na uwadze, że zgodnie z opinią Komitetu ds. Produktów Biobójczych dotyczącą grupy produktowej 7 karbendazym jest przeznaczony do stosowania jako środek grzybobójczy w produktach biobójczych do konserwacji błon, które są stosowane do zastosowań końcowych, takich jak farby, lub włączane do nich; mając na uwadze, że zgodnie z opinią Komitetu ds. Produktów Biobójczych dotyczącą grupy produktowej 10 karbendazym ma być stosowany jako środek grzybobójczy w środkach konserwujących do materiałów budowlanych, które są stosowane do produktów końcowych, takich jak tynki, lub do nich włączane;

Z.  mając na uwadze, że Komisja stwierdziła, że żadne odpowiednie alternatywy dla karbendazymu nie są dostępne w oparciu jedynie o jedenaście niepoufnych informacji przedłożonych przez strony trzecie, z których wszystkie są przedsiębiorstwami lub stowarzyszeniami branżowymi, i pochodzących z 2014 r.; mając na uwadze, że jeżeli dostępne są inne informacje wspierające decyzję Komisji, powinny one zostać udostępnione Parlamentowi, aby umożliwić mu pełne wykonywanie jego uprawnień kontrolnych;

AA.  mając na uwadze, że zgodnie z opiniami Komitetu ds. Produktów Biobójczych w większości uwag nie wprowadzono rozróżnienia między zastosowaniami karbendazymu w grupach produktowych 7, 9 i 10, tym samym nie pozwalając Komisji na właściwą ocenę dostępności rozwiązań alternatywnych dla każdego z oddzielnych grup produktowych i zastosowań;

AB.  mając na uwadze, że informacje przedstawione w uwagach są dalekie od wystarczająco szczegółowych i aktualnych, aby można było stwierdzić, iż nie ma odpowiednich alternatyw dla karbendazymu do stosowania w produktach biobójczych w grupach produktowych 7 i 10;

AC.  mając na uwadze, że w szczególności w przypadku grupy produktowej 7 autorzy uwag oświadczyli, iż zastąpienie karbendazymu w farbach jest technicznie możliwe, chociaż uznali to za zbyt czasochłonne i zbyt kosztowne;

AD.  mając na uwadze, że w szczególności w przypadku grupy produktowej 10 autorzy uwag oświadczyli, iż zastąpienie karbendazymu w farbach jest technicznie możliwe, chociaż uznali to za zbyt czasochłonne i zbyt kosztowne; mając na uwadze, że zgodnie z opinią Komitetu ds. Produktów Biobójczych, ze względu na bardzo małą liczbę zatwierdzonych substancji czynnych dla tej grupy produktowej, informacje dostępne dla Komitetu ds. Produktów Biobójczych są obecnie niewystarczające do podjęcia decyzji, czy istnieje jakakolwiek inna substancja czynna, która mogłaby stanowić alternatywę dla zastosowania karbendazymu jako środka konserwującego w tynkach o wysokim pH;

AE.  mając na uwadze, że w większości uwag przekazanych Komisji w 2014 r. stwierdzono, iż znalezienie alternatyw dla karbendazymu w przypadku grup produktowych 7 i 10, jest możliwe, choć nie bez trudności;

AF.  mając na uwadze, że wnioskodawcy mieli siedem lat na zbadanie potencjalnych alternatyw dla karbendazymu, którego szkodliwe właściwości są dobrze znane;

AG.  mając na uwadze, że w związku z tym Komisja nie wypełniła swojego obowiązku rozważenia dostępności odpowiednich substancji alternatywnych zgodnie z art. 10 ust. 5 dyrektywy 98/8/WE; mając na uwadze, że nie przedstawiono żadnego wyjaśnienia, w którym określono by szczegółowo, na jakiej podstawie Komisja stwierdziła, iż odpowiednie i wystarczające substancje alternatywne są niedostępne; mając na uwadze, że takie szczegóły mają ogromne znaczenie dla wyniku niniejszego zezwolenia, biorąc pod uwagę profil toksykologiczny substancji;

AH.  mając na uwadze, że zastosowania karbendazymu w grupie produktowej 9 nie zostały zatwierdzone; mając na uwadze, że żadna z informacji otrzymanych i wymienionych w opinii Komitetu ds. Produktów Biobójczych nie dotyczyła konkretnie grupy produktowej 9; mając na uwadze, że osoby trzecie zgłaszały te same obawy co do ograniczonej liczby dostępnych alternatyw, a także czasu i kosztów niezbędnych do opracowania alternatywy o równoważnym poziomie skuteczności jak karbendazym w grupie produktowej 9, podobnie jak w grupach produktowych 7 i 10;

AI.  mając na uwadze, że zgodnie z opiniami Komitetu ds. Produktów Biobójczych dla obu grup produktowych 7 i 10 autorzy uwag wskazali, iż trudno jest ocenić dostępność rozwiązań alternatywnych, biorąc pod uwagę, że wiele z nich nadal wymaga przeglądu na podstawie rozporządzenia (UE) nr 528/2012; mając na uwadze, że niedopuszczalne jest, aby opóźnienie w realizacji programu przeglądu służyło jako uzasadnienie utrudniania ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska;

Argumenty polityczne

AJ.  mając na uwadze, że niedopuszczalne jest, aby Komisja postanowiła odroczyć niezatwierdzenie substancji, które stanowią niedopuszczalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego i środowiska, jedynie uzasadniając, że rozporządzenie (UE) nr 528/2012 pomoże uczynić tego rodzaju niezatwierdzenie bardziej systematycznym poprzez przyszłe kontrole;

AK.  mając na uwadze, że w projekcie rozporządzenia wykonawczego Komisji przewiduje się, iż zgodnie z pkt 10 załącznika VI do rozporządzenia (UE) nr 528/2012 właściwe organy państw członkowskich powinny ocenić, czy warunki art. 5 ust. 2 tego rozporządzenia mogą być spełnione w na ich terytoriach w celu podjęcia decyzji, czy można zezwolić na produkt biobójczy zawierający karbendazym;

AL.  mając na uwadze, że Komisja nie powinna delegować odpowiedzialności za odmowę wprowadzenia do obrotu produktów biobójczych zawierających karbendazym na państwa członkowskie, w oparciu o argument, że otrzymane podczas konsultacji społecznych informacje dotyczące potencjalnych substancji nadających się do zastąpienia są niskiej jakości;

AM.  mając na uwadze, że zgodnie z propozycją Komisji na wyrobach poddanych obróbce będzie wymagana jedynie etykieta zawierająca ograniczone informacje, która nie będzie podlegać kontroli regulacyjnej przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu i handlu między państwami członkowskimi; mając na uwadze, że skoro zezwolenie na produkt nie jest konieczne, nie będzie oceny, czy skuteczność produktu odpowiada informacjom na etykiecie;

AN.  mając na uwadze, że sytuacja ta nie zapewnia dostatecznie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, a także nie zapewnia równych szans przedsiębiorstwom unijnym i spoza Unii;

1.  uważa, że projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji nie jest zgodny z prawem Unii, ponieważ nie jest zgodny z celem i treścią dyrektywy 98/8/WE lub rozporządzenia (UE) nr 528/2012;

2.  uważa, biorąc pod uwagę

   a. niebezpieczne właściwości karbendazymu,
   b. jego zachowanie w środowisku naturalnym, a także brak środków zarządzania ryzykiem określonych w dokumentach uzupełniających,
   c. brak danych umożliwiających zdecydowane stwierdzenie braku odpowiednich alternatyw,
   d. siedmioletni okres, który upłynął od złożenia sprawozdań oceniających, oraz
   e. brak spójności między decyzjami Komisji w sprawie zastosowań karbendazymu w grupach produktowych 7, 9 i 10;

fakt, że projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji zatwierdzającego karbendazym jako istniejącą substancję czynną do stosowania w produktach biobójczych z grup produktowych 7 i 10, nawet przez krótki okres trzech lat, nie jest proporcjonalny w świetle niedopuszczalnego ryzyka, jakie karbendazym stwarza dla zdrowia ludzi i środowiska, i powinien był doprowadzić Komisję do wniosku, że stanowi on niedopuszczalne ryzyko, ponieważ stosowanie karbendazymu w produkcie wciąż budzi obawy;

3.  uważa, że informacje przedstawione przez Komisję w jej projekcie rozporządzenia wykonawczego są niewystarczające, aby Parlament mógł właściwie wykonywać swoje uprawnienia kontrolne;

4.  wzywa Komisję do wycofania projektu rozporządzenia wykonawczego i przedłożenia komisji nowego projektu, w którym zaproponuje niezatwierdzanie karbendazymu jako substancji czynnej do stosowania w produktach biobójczych w grupach produktowych 7 i 10;

5.  przypomina, że chociaż sprawozdania z oceny zostały złożone przed 1 września 2013 r., zezwolenie na substancję sklasyfikowaną jako mutagenna 1B, działająca szkodliwie na rozrodczość 1B i potencjalnie zaburzająca funkcjonowanie układu hormonalnego, stwarza niedopuszczalne zagrożenie dla zdrowia ludzi w związku z zastosowaniami, takimi jak rozważane;

6.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 123 z 24.4.1998, s. 1.
(2) Dz.U. L 167 z 27.6.2012, s. 1.
(3) Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
(4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. L 353 z 31.12.2008, s. 1).
(5) Morinaga, H. i in., „A Benzimidazole Fungicide, Benomyl, and Its Metabolite, Carbendazim, Induce Aromatase Activity in a Human Ovarian Granulose-Like Tumor Cell Line (KGN)”, Endocrinology 2004, 145(4): 1860–1869; Kim, D-J. i in., „Benomyl induction of brain aromatase and tox effects in the zebrafish embryo”, Journal of Applied Toxicology 2009, 29:289–294; Goldman, J.M. i in., „Effects of the benomyl metabite, carbendazim, on the hypothalamic-pituitary reproductive axis in the male rat”, Toxicology 1989, 57(2): 173–182; Jiang, J. i in., „Carbendazim has the potential to induce oxidative stress, apoptosis, immunotoxicity and endocrine disruption during zebrafish larvae development”, Toxicology in Vitro 2015, 29(7): 1473–1481; Singh, S., Singh, N., Kumar, V. i in., „Toxicity, monitoring and biodegradation of the fungicide carbendazim”, Environmental Chemistry Letters 2016, 14: 317–329; Jin, C., Zeng, Z., Wang, C., Luo, T., Wang, S., Zhou, J., Ni, Y., Fu, Z., Jin, Y., „Insights into a Possible Mechanism Under the Connection of Carbendazim-Induced Lipid Metabolism Disorder and Gut Microbiota Dysbiosis in Mice”, Toxicological Sciences 2018, 166(2): 382–393; Durand, P., Martin, G., Blondet, A., Gilleron, J., Carette, D., Janczarski, S., Christin, E., Pointis, G., Perrard, M.H., „Effects of low doses of carbendazim or iprodione either separately or in mixture on the pubertal rat seminiferous epithelium: An ex vivo study”, Toxicology In Vitro 2017, 45(3):366–373; Jin, Y., Zeng, Z., Wu, Y., Zhang, S., Fu, Z., „Oral Exposure of Mice to Carbendazim Induces Hepatic Lipid Metabolism Disorder and Gut Microbiota Dysbiosis”, Toxicological Sciences 2015, 147(1):116–26; Rama, E.M., Bortolan, S., Vieira, M.L., Gerardin, D.C., Moreira, E.G., „Reproductive and possible hormonal effects of carbendazim”, Regulatory Toxicology and Pharmacology 2014, 69(3):476–486.
(6) Opinia Komitetu ds. Produktów Biobójczych z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie wniosku o zatwierdzenie substancji czynnej: karbendazym, grupa produktowa: 7; Opinia Komitetu ds. Produktów Biobójczych z dnia 27 lutego 2019 r. w sprawie wniosku o zatwierdzenie substancji czynnej: karbendazym, grupa produktowa: 9; Opinia Komitetu ds. Produktów Biobójczych z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie wniosku o zatwierdzenie substancji czynnej: karbendazym, grupa produktowa: 10; https://echa.europa.eu/regulations/biocidal-products-regulation/approval-of-active-substances/bpc-opinions-on-active-substance-approval?diss=true&search_criteria_ecnumber=234-232-0&search_criteria_casnumber=10605-21-7&search_criteria_name=Carbendazim
(7) Opinie Komitetu ds. Produktów Biobójczych dla grup produktowych 7 i 10, s. 14.
(8) https://www.umweltbundesamt.de/sites/default/files/medien/479/ publikationen/texte_169-2020_belastung_der_umwelt_mit_bioziden_realistischer_erfassen_-_schwerpunkt_eintraege_ueber_klaeranlagen.pdf
(9) Merel, S., Benzing, S., Gleiser, C., Di Napoli-Davis, G., Zwiener, C., „Occurrence and overlooked sources of the biocide carbendazim in wastewater and surface water”, Environmental Pollution 2018, 239:512–521.
(10) Zob. sprawa T‑837/16, Szwecja przeciwko Komisji, ECLI:EU:T:2019:144, pkt 69.


Ocena wyborów europejskich
PDF 171kWORD 57k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie oceny wyborów europejskich (2020/2088(INI))
P9_TA(2020)0327A9-0211/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 10 i 14 oraz art. 17 ust. 7,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 20 i 22,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, a w szczególności jej art. 21, 39 i art. 52 ust. 1,

–  uwzględniając deklarację odnoszącą się do art. 17 ust. 6 i 7 Traktatu o Unii Europejskiej dołączoną do Aktu końcowego konferencji międzyrządowej, która przyjęła Traktat z Lizbony,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka, w szczególności jej art. 21,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, w szczególności jego art. 25,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, w szczególności jej art. 29,

–  uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności jego zasadę nr 1,

–  uwzględniając decyzję Rady (UE, Euratom) 2018/994 z dnia 13 lipca 2018 r. zmieniającą Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, załączony do decyzji Rady 76/787/EWWiS, EWG, Euratom z dnia 20 września 1976 r.(1),

–  uwzględniając decyzję Rady Europejskiej (UE) 2018/937 z dnia 28 czerwca 2018 r. ustanawiającą skład Parlamentu Europejskiego(2),

–  uwzględniając decyzję Rady (UE, Euratom) 2018/767 z dnia 22 maja 2018 r. w sprawie ustalenia terminu dziewiątych wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/673 z dnia 3 maja 2018 r. zmieniające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 1141/2014 w sprawie statusu i finansowania europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych(4),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2019/493 z dnia 25 marca 2019 r. zmieniające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 1141/2014 w odniesieniu do procedury weryfikacji dotyczącej naruszeń przepisów o ochronie danych osobowych w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego(5),

–  uwzględniając Porozumienie ramowe w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską, z późniejszymi zmianami(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 listopada 2015 r. w sprawie reformy prawa wyborczego Unii Europejskiej(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie poprawy funkcjonowania Unii Europejskiej dzięki wykorzystaniu potencjału Traktatu z Lizbony(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie ewentualnych zmian i dostosowań w obecnej strukturze instytucjonalnej Unii Europejskiej(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie ustalenia terminu dziewiątych wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lutego 2018 r. w sprawie składu Parlamentu Europejskiego(11),

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 16 lipca 2019 r. w sprawie wyboru przewodniczącego Komisji(12),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 października 2019 r. w sprawie ingerencji zewnętrznej w wybory i dezinformacji w krajowych i unijnych procesach demokratycznych(13),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 lutego 2019 r. w sprawie stanu debaty nad przyszłością Europy(14),

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie powołania, kompetencji, składu liczbowego i długości kadencji Komisji Specjalnej ds. Obcych Ingerencji we Wszystkie Procesy Demokratyczne w Unii Europejskiej, w tym Dezinformacji(15),

–  uwzględniając raport informacyjny Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 20 marca 2019 r. pt. „Rzeczywiste prawa osób z niepełnosprawnościami do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego”,

–  uwzględniając prace Unii Międzyparlamentarnej nad równością płci, w szczególności jej plan działania dla parlamentów uwzględniających aspekt płci,

–  uwzględniając art. 54 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych (A9-0211/2020),

A.  mając na uwadze, że w wyborach europejskich w 2019 r. odnotowano najwyższą frekwencję spośród wszystkich wyborów do Parlamentu Europejskiego, które odbyły się w ciągu ostatnich 20 lat, wynoszącą 50,66 % (wzrost o osiem punktów procentowych w porównaniu z 2014 r.), co stanowi pozytywny sygnał wskazujący na to, że obywatele europejscy coraz bardziej interesują się tym, co dzieje się na szczeblu unijnym, i wierzą, że prawodawstwo UE wywiera wpływ na ich codzienne życie; mając jednak na uwadze, że liczba ta maskuje znaczne różnice między państwami członkowskimi, odsetek osób wstrzymujących się od głosu nadal jest wysoki i w związku z tym należy uczynić dużo więcej, aby zwiększyć frekwencję w wyborach europejskich;

B.  mając na uwadze, że, jak wynika z badania Eurobarometr przeprowadzonego na zlecenie Parlamentu po wyborach europejskich w 2019 r., stan gospodarki i stan środowiska były dla głosujących dwiema najważniejszymi kwestiami, co jasno świadczy o tym, że obywatele uczestniczący w wyborach europejskich pragną, aby w tych dwóch dziedzinach polityki należących do kompetencji, które UE dzieli z organami krajowymi, podejmowano więcej działań na szczeblu unijnym(16);

C.  mając na uwadze, że właściwy dobór systemu wyborczego stwarza odpowiednie środowisko, w którym obywatele wierzą w podstawowe prawo demokracji, jakim jest głosowanie na swoich demokratycznie umocowanych przedstawicieli, a zarazem przedstawiciele polityczni słuchają wyborców i reprezentują ich interesy, przez co obywatele zyskują poczucie sprawczości;

D.  mając na uwadze, że zgodnie z badaniem Eurobarometr wyższa frekwencja po części wynikała z większego udziału osób młodych, chociaż frekwencja osób powyżej 40 roku życia nadal jest o wiele wyższa; mając na uwadze, że ponad 50 % młodych osób oddało głos z poczucia obowiązku obywatelskiego i z uwagi na kryzys klimatyczny;

E.  mając na uwadze, że nieustające zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego miało kluczowe znaczenie dla prowadzenia proeuropejskiego dyskursu przed wyborami europejskimi;

F.  mając na uwadze, że wyższa frekwencja była również związana z wyższymi wynikami partii proeuropejskich otrzymujących głosy od młodszych pokoleń, co zwiększyło proeuropejską większość w Parlamencie Europejskim, przy czym jako ostrzeżenie należy potraktować zagrażające projektowi integracji unijnej wyniki uzyskane przez eurosceptyków, populistów i ruchy nacjonalistyczne;

G.  mając na uwadze, że wyższa frekwencja jest również oznaką, że obywatele Unii chcą, aby UE szybko i skutecznie działała zgodnie z zasadami demokracji w ważnych kwestiach, takich jak: zatrudnienie, koszty utrzymania, dumping socjalny, zmiana klimatu, migracja, ochrona praw podstawowych i demokratyzacja;

H.  mając na uwadze, że musimy skuteczniej i aktywniej wykorzystywać wszystkie środki komunikacji, w tym technologię cyfrową, do wspierania silnej więzi między podejmowanymi na szczeblu UE decyzjami politycznymi a poczuciem związku z instytucjami UE wśród wyborców;

I.  mając na uwadze, że choć poprawiła się sytuacja pod względem równości płci wśród posłów do Parlamentu Europejskiego (41 % kobiet w 2019 r. – wzrost z 37 % w 2014 r.), nie udało się jeszcze zapewnić parytetu płci w Parlamencie; mając na uwadze, że za tymi liczbami kryją się znaczne różnice pomiędzy państwami członkowskimi i że aby osiągnąć parytet płci, trzeba jeszcze stawić czoła licznym wyzwaniom;

J.  mając na uwadze, że Ursula von der Leyen jest pierwszą kobietą na stanowisku przewodniczącego Komisji Europejskiej; mając na uwadze, że w jej Komisji jest 13 kobiet i że jest to największa liczba kobiet na stanowiskach komisarzy w historii;

K.  mając na uwadze, że zróżnicowane i wielokulturowe społeczeństwo Europy musi być lepiej reprezentowane w Parlamencie Europejskim;

L.  mając na uwadze, że 15 państw członkowskich nadal ogranicza prawa wyborcze osób z niepełnosprawnościami, uniemożliwiając w ten sposób znaczący udział i reprezentację tych obywateli w procesach demokratycznych; mając na uwadze, że ze względu na przepisy krajowe podczas ostatnich wyborów europejskich w związku z niepełnosprawnością lub problemami ze zdrowiem psychicznym z prawa do głosowania nie było w stanie skorzystać, jak się szacuje, 800 tys. obywateli Unii;

M.  mając na uwadze, że zmiany demograficzne i proces starzenia się społeczeństwa są czynnikami prowadzącymi do wzrostu liczby osób przebywających w placówkach opieki długoterminowej i w szpitalach; mając na uwadze, że w związku z tym należy promować specjalne i uregulowane rozwiązania wdrożone w wielu państwach członkowskich skierowane do tych osób;

N.  mając na uwadze, że termin dopisania się do spisu wyborców znacznie różni się w poszczególnych państwach członkowskich, od 90 do 3 dni przed datą wyborów; mając na uwadze, że w raporcie informacyjnym EKES-u w sprawie rzeczywistych praw osób z niepełnosprawnościami do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego zaleca się, aby zamknięcie spisu wyborców miało miejsce nie wcześniej niż dwa tygodnie przed wyborami;

O.  mając na uwadze, że według wspólnego raportu Europejskiej Federacji Organizacji Krajowych Pracujących z Osobami Bezdomnymi (FEANTSA) i fundacji Abbé-Pierre(17) w Unii Europejskiej jest co najmniej 700 000 osób bezdomnych, a prawie 9 mln gospodarstw domowych żyje w bardzo trudnych warunkach mieszkaniowych; mając na uwadze, że liczba ta wzrosła o 70 % w ciągu 10 lat; mając na uwadze, że osobom bezdomnym bardzo trudno wziąć udział w wyborach;

P.  mając na uwadze, że reforma Aktu dotyczącego wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich z 1976 r., przyjęta przez Parlament Europejski w rezolucji ustawodawczej z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie projektu decyzji Rady zmieniającej Akt dotyczący wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, załączony do decyzji Rady 76/787/EWWiS, EWG, Euratom z dnia 20 września 1976 r.(18), nadal nie została w pełni ratyfikowana przez trzy państwa członkowskie;

Q.  mając na uwadze, że Parlament powinien z nową energią dążyć do wdrożenia swoich wniosków dotyczących poprawienia Aktu dotyczącego wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, wciąż oczekujących na ratyfikację przez niektóre państwa członkowskie, oraz domagać się jednolitych europejskich przepisów wyborczych;

R.  mając na uwadze, że wynik wyborów europejskich w 2019 r. doprowadził do powstania nowej większości parlamentarnej, złożonej z różnych ugrupowań politycznych odznaczających się wyraźnie proeuropejską tożsamością;

S.  mając na uwadze, że wybory w 2019 r. nie zakończyły się wyborem przewodniczącego Komisji spośród różnych czołowych kandydatów w związku ze sprzeciwem Rady, co ograniczyło zaufanie do tego procesu; mając na uwadze, że wybór przewodniczącego Komisji zależy od uzyskania poparcia większości posłów do Parlamentu Europejskiego; mając na uwadze, że tylko niektórzy obywatele UE, którzy wzięli udział w wyborach europejskich, wierzyli, że ich głos może mieć wpływ na wybór przewodniczącego Komisji Europejskiej, co podkreśla potrzebę podniesienia świadomości na temat tego procesu wśród obywateli UE;

T.  mając na uwadze, że system czołowych kandydatów nie został jeszcze w pełni rozwinięty; mając na uwadze między innymi, że w procesie tym czołowi kandydaci nie mają możliwości zaprezentowania się jako oficjalni kandydaci, a umożliwiłoby to wszystkim europejskim wyborcom głosowanie na wybranego czołowego kandydata oraz zrozumienie, kim są kandydaci na przewodniczącego Komisji i jak zostali wybrani przez europejskie partie polityczne; mając na uwadze, że Parlament Europejski poruszył tę kwestię w swojej decyzji z dnia 7 lutego 2018 r. w sprawie nowelizacji Porozumienia ramowego w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską(19);

U.  mając na uwadze, że system czołowych kandydatów należy pilnie zreformować w drodze dogłębnej refleksji podczas konferencji w sprawie przyszłości Europy, przez uwzględnienie proporcjonalnego charakteru europejskiego systemu wyborczego, i musi być gotowy do zastosowania podczas kolejnych wyborów europejskich w 2024 r.; mając na uwadze, że refleksja ta powinna również obejmować faktyczną rolę polityczną Komisji i jej przewodniczącego oraz wszelkie związane z nią zmiany w procesie decyzyjnym Unii;

V.  mając na uwadze, że fakt, iż tylko 8 % respondentów w UE zadeklarowało, że w ostatnich wyborach głosowało z myślą o wywarciu wpływu na wybór następnego przewodniczącego Komisji(20), podkreśla pilną konieczność wyjaśnienia procesu wyboru przewodniczącego Komisji Europejskiej i uczynienia go bardziej przejrzystym dla wyborców;

W.  mając na uwadze, że propozycje instytucjonalne, takie jak listy transnarodowe, o których Parlament wspomniał w rezolucji z dnia 7 lutego 2018 r. w sprawie składu Parlamentu Europejskiego, dzięki którym europejskie partie i ruchy polityczne byłyby bardziej w centrum wyborów europejskich, a także przekształcenie Rady w drugą izbę władzy prawodawczej Unii, zaproponowane w rezolucji Parlamentu z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie ewentualnych zmian i dostosowań w obecnej strukturze instytucjonalnej Unii Europejskiej, lub też umożliwienie tworzenia przedwyborczych koalicji europejskich partii i ruchów politycznych, pomogłyby przekształcić wybory europejskie w jedne rzeczywiste wybory europejskie w przeciwieństwie do dzisiejszych odrębnych wyborów krajowych w 27 państwach;

X.  mając na uwadze, że proces badania oświadczeń majątkowych i przesłuchania kandydatów na komisarzy europejskich przez Parlament Europejski stanowiły ważny krok na drodze ku zwiększeniu rozliczalności Komisji wobec Parlamentu i społeczeństwa w ogóle; mając na uwadze, że proces ten może i powinien być dalej usprawniany w przyszłości;

Y.  mając na uwadze, że procesy demokratyczne zarówno na szczeblu państw członkowskich, jak i unijnym były przedmiotem ataków ze strony obcych sił, niekiedy we współpracy z podmiotami wewnętrznymi, dążących do wpłynięcia na wyniki wyborów i osłabienia Unii; mając na uwadze, że mechanizmy wprowadzone przez instytucje UE, takie jak kodeks postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji i system szybkiego ostrzegania w odniesieniu do wyborów, przyczyniły się do ograniczenia ingerencji zagranicznej podczas kampanii wyborczej;

Z.  mając na uwadze, że prośby skierowane przed wyborami przez Komisję do platform mediów społecznościowych wywołały zamęt i miały niezamierzone konsekwencje takie jak zakaz reklam politycznych o zasięgu ogólnoeuropejskim, które dla europejskich partii politycznych stanowią jeden z głównych instrumentów identyfikacji i rozpoznawania przez wyborców podczas europejskich kampanii wyborczych; mając na uwadze, że w szczególności w tej kwestii instytucje powinny opracować podejście międzyinstytucjonalne w celu wywarcia pozytywnego wpływu na bezpieczeństwo i stabilność procesu wyborczego; mając na uwadze, że kodeks postępowania ma charakter całkowicie dobrowolny i skupia się raczej na przejrzystości niż na rzeczywistych ograniczeniach takich jak na przykład ukierunkowana reklama polityczna;

AA.  mając na uwadze, że europejskie partie i fundacje polityczne są podmiotami ułatwiającymi udaną europejską debatę polityczną, zarówno podczas wyborów europejskich, jak i po ich zakończeniu, i że należy zwiększyć ich widoczność; mając na uwadze, że z racji tej ważnej roli europejskie partie i fundacje polityczne powinny zapewniać maksymalną przejrzystość finansową funduszy, którymi zarządzają, w szczególności tych pochodzących z budżetu UE;

AB.  mając na uwadze, że europejskie partie polityczne napotykają różne ograniczenia w prowadzeniu kampanii podczas wyborów europejskich, takie jak ograniczona możliwość finansowania kampanii i realizowania wspólnych działań z krajowymi partiami członkowskimi, i mają zakaz prowadzenia kampanii w referendach krajowych dotyczących spraw europejskich;

AC.  mając na uwadze, że pojawienie się nowych partii i ruchów politycznych przed wyborami europejskimi świadczy o tym, że obywateli interesują innowacje polityczne;

AD.  mając na uwadze, że rozbieżne przepisy krajowe dotyczące zakładania partii i dostępu do wyborów europejskich pozostają istotną przeszkodą dla innowacji politycznych oraz dla zapoczątkowania prawdziwie ogólnoeuropejskiej debaty politycznej;

AE.  mając na uwadze doniesienia, że ze względu na organizację rejestracji wyborców w Zjednoczonym Królestwie około miliona obywateli europejskich pozbawiono możliwości skorzystania z prawa do głosowania w wyborach europejskich;

1.  z zadowoleniem odnotowuje wyższą frekwencję w wyborach europejskich w 2019 r., świadczącą o tym, że możliwe jest odwrócenie trendu spadkowego we frekwencji w Europie, ale jednocześnie wyraża rozczarowanie utrzymującym się wysokim poziomem braku uczestnictwa i tym, że prawie połowa wszystkich uprawnionych wyborców w UE nie głosowała; dostrzega ważną rolę kampanii prowadzonych przez instytucje unijne i organizacje społeczeństwa obywatelskiego na rzecz zwiększenia frekwencji, zwłaszcza kampanii Parlamentu „Tym razem głosuję”; podkreśla, że zachęcanie wyborców do udziału w wyborach europejskich wymaga intensywniejszych działań na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim; uznaje, że ta wyższa frekwencja pokazuje, iż coraz większy odsetek obywateli uważa UE za właściwy szczebel, na którym należy stawić czoła wyzwaniom naszych czasów, takim jak: gospodarka i zrównoważony wzrost gospodarczy, zmiana klimatu i ochrona środowiska, nierówności społeczne i zróżnicowanie sytuacji kobiet i mężczyzn, rewolucja cyfrowa, promowanie wolności, praw człowieka i demokracji, demografia oraz kwestie geopolityczne, takie jak migracja i polityka zagraniczna, bezpieczeństwo i rola UE na świecie; wzywa zatem wszystkie instytucje UE do wzięcia na siebie odpowiedzialności i podejmowania działań na podstawie mandatu udzielonego im, bezpośrednio lub pośrednio, przez obywateli;

2.  wyraża przekonanie, że trend wzrostowy we frekwencji wyborczej może się powtórzyć, jeśli zostaną wzmocnione więzi między wyborcami i kandydatami oraz zwiększy się rozliczalność w stosunkach między nimi, a we wszystkich państwach członkowskich przedmiotem debaty będą ogólnounijne wyzwania i programy polityczne;

3.  z zadowoleniem przyjmuje znaczny wzrost udziału osób młodych w wyborach; ponawia swój apel do Rady i Komisji o uwzględnienie ich obaw, w drodze konsultacji publicznych i podczas konferencji w sprawie przyszłości Europy, jako że mają one decydujące znaczenie dla życia następnych pokoleń; zaleca państwom członkowskim rozważenie harmonizacji minimalnego wieku uprawniającego do głosowania w celu dalszego wzmocnienia zaangażowania młodych wyborców;

4.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że po ostatnich wyborach poprawiła się równowaga płci w Parlamencie; podkreśla jednak, że nadal istnieje pole do dalszej poprawy w celu osiągnięcia prawdziwie zrównoważonego pod względem płci Parlamentu, i uznaje, że istnieją znaczne różnice między państwami członkowskimi, jako że w niektórych wybrano ponad 50 % kobiet, a w innych nie wybrano ani jednej kobiety do Parlamentu Europejskiego; wzywa państwa członkowskie i instytucje Unii do przyjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu propagowania zasady równości mężczyzn i kobiet w całym procesie wyborczym; podkreśla w związku z tym znaczenie zachowania równowagi płci na listach wyborczych; zwraca się do Komisji, aby we współpracy z Parlamentem i innymi organami takimi jak Komisja Wenecka sformułowała zalecenia dla państw członkowskich z myślą o zwiększeniu reprezentacji kobiet w Parlamencie Europejskim, a także wzywa do wprowadzenia listy kandydatów z taką samą liczbą kobiet i mężczyzn, na przykład dzięki wykorzystaniu list w systemie suwakowym lub innych równoważnych metod, ponieważ w wielu państwach członkowskich nie ma przepisów zapewniających parytet polityczny podczas wyborów;

5.  uważa, że tylko kilku posłów do Parlamentu Europejskiego należy do mniejszości etnicznych, językowych i innych(21); uważa, że zwalczanie rasizmu oraz eliminacja wykluczenia i dyskryminacji to obowiązek wynikający z wartości UE i z Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; podkreśla, że potrzebne są dalsze działania na szczeblu krajowym i europejskim, aby dodatkowo zwiększyć obecność mniejszości etnicznych na listach wyborczych i wśród posłów, a także wzywa państwa członkowskie i partie polityczne uczestniczące w wyborach europejskich do przyjęcia proaktywnych środków w celu zwiększenia reprezentacji grup niedostatecznie reprezentowanych;

6.  przypomina w związku z tym szczególne trudności, z jakimi borykają się Romowie w dziedzinie uczestnictwa w życiu politycznym, zwłaszcza jeśli chodzi o dostęp do procedur rejestracji wyborców, m.in. z powodu braku dokumentów tożsamości; apeluje do państw członkowskich o wzmocnienie edukacji wyborczej wśród Romów i ich frekwencji wyborczej;

7.  zauważa, że podobne zalecenia można byłoby sformułować w odniesieniu do korzystania z biernego i czynnego prawa wyborczego przez obywateli z niepełnosprawnościami; przypomina z głębokim zaniepokojeniem, że, jak się szacuje, 800 tys. obywateli z niepełnosprawnościami w Unii nie mogło zagłosować w 2019 r. z powodu przepisów krajowych; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia wymiany dobrych praktyk w celu ułatwienia osobom z niepełnosprawnościami dostępu do lokali wyborczych; stwierdza, że dla wyborców z niepełnosprawnościami praktyczne rozwiązania dotyczące głosowania są równie istotne co dostęp do informacji czy do lokalu wyborczego;

8.  wzywa państw członkowskich do zagwarantowania, aby wszyscy uprawnieni do głosowania, w tym obywatele Unii mieszkający poza krajem pochodzenia, osoby bezdomne i więźniowie, którym przyznano takie prawo zgodnie z przepisami krajowymi, mieli możliwość skorzystania z tego prawa;

9.  zwraca uwagę, że rozbieżność kultur wyborczych prowadzi do istnienia wielu różnych systemów wyborczych; zaleca, aby jasne przepisy, zalecenia i wytyczne zapewniały zbliżenie do ujednoliconego europejskiego prawa wyborczego i równość głosów oddawanych przez obywateli UE, zwłaszcza w odniesieniu do prawa do zarejestrowania partii i kandydowania w wyborach, dostępu do głosowania, wystawiania kandydatów, dostępności, głosowania przez pełnomocnika lub głosowania zdalnego oraz terminów wyborów;

10.  docenia dobrą organizację procesu wyborczego w 2019 r., mimo niepewności spowodowanej wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z UE; podkreśla w tym kontekście sprawne odtworzenie składu Parlamentu Europejskiego po brexicie dzięki klauzuli ochronnej przewidzianej w jego rezolucji z dnia 7 lutego 2018 r. w sprawie składu Parlamentu Europejskiego;

11.  zachęca państwa członkowskie, by zwiększyły zasoby w konsulatach na potrzeby wyborów w 2024 r., aby umożliwić wzmocnioną kontrolę i zwiększenie świadomości obywateli na temat zakazu wielokrotnego głosowania;

12.  wzywa państwa członkowskie do ulepszenia ustawodawstwa w celu ułatwienia dostępu do głosowania osobom bezdomnym; podkreśla, że domaganie się przedstawienia dowodu adresu, aby móc zagłosować, zgodnie z dyrektywą Rady 93/109/WE z dnia 6 grudnia 1993 r. ustanawiającą szczegółowe warunki wykonywania prawa głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego przez obywateli Unii mających miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, którego nie są obywatelami(22), może przyczynić się do wykluczenia osób bezdomnych w krajach, w których nie mogą uzyskać adresu administracyjnego; zdecydowanie zaleca wyeliminowanie wymogu dokumentu potwierdzającego adres, aby ułatwić osobom bezdomnym, które są pełnoprawnymi obywatelami UE, udział w wyborach;

13.  jest zdania, że jeśli system czołowych kandydatów nie doprowadził do wyłonienia przewodniczącego Komisji Europejskiej po wyborach w 2019 r., to dlatego, że po doświadczeniach z 2014 r. nie wprowadzono żadnych ulepszeń w stosowaniu zasady czołowych kandydatów, a także dlatego, że proces ten nie został obywatelom UE wytłumaczony ani przez nich zrozumiany; zamierza zreformować demokratyczny proces wyboru przewodniczącego Komisji przed kolejnymi wyborami europejskimi w 2024 r.; zwraca jednak uwagę, że wybór przewodniczącego Komisji jest zawsze uzależniony od uzyskania poparcia większości posłów do Parlamentu Europejskiego, tak aby wyniki wyborów zostały w nim w pełni uwzględnione, jak przewidziano w traktacie lizbońskim;

14.  podkreśla ważną rolę, jaką przyszła konferencja w sprawie przyszłości Europy odegra w debacie dotyczącej kwestii instytucjonalnych, również w kontekście wyniku wyborów europejskich z 2019 r.; z zadowoleniem przyjmuje przyszłą wspólną deklarację trzech instytucji UE dotyczącą konferencji w sprawie przyszłości Europy i wzywa do jej szybkiego przyjęcia; przypomina o zobowiązaniu się przewodniczącej Komisji do zajęcia się tematami szczególnie związanymi z procesami demokratycznymi i kwestiami instytucjonalnymi, w tym w kontekście konferencji, bez uszczerbku dla decyzji podjętych podczas konferencji w sprawie listy priorytetów, którymi należy się zająć;

15.  podkreśla, że wybór Komisji i jej przewodniczącego zależy od większości posłów do Parlamentu, co de facto wymaga utworzenia koalicji w oparciu o porozumienie programowe, jak pokazał wybór Komisji pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen;

16.  uważa, że​nic nie uniemożliwia partiom i ruchom europejskim tworzenia koalicji przed wyborami europejskimi, jak również i przedstawiania wspólnego programu i jednego czołowego kandydata koalicji;

17.  uznaje, że wynik wyborów europejskich wzmocnił polityczny wymiar wyboru Komisji Europejskiej, a zatem potrzebę dokładniejszej i bardziej obiektywnej kontroli deklaracji interesów kandydatów na komisarzy; uważa ponadto, że proces ten unaocznił potrzebę technicznej i bezstronnej oceny deklaracji interesów kandydatów na komisarzy; popiera przyszłą refleksję Komisji Spraw Konstytucyjnych (AFCO) i Komisji Prawnej (JURI) na temat utworzenia niezależnego organu ds. etyki, który mógłby dysponować odpowiednimi zasobami; podkreśla jednak, że zatwierdzenie lub odrzucenie każdego z kandydatów na komisarzy i kolegium komisarzy jest ostatecznie zadaniem politycznym, które zdecydowanie należy do Parlamentu Europejskiego;

18.  podkreśla, że wszyscy wyborcy europejscy powinni móc głosować na preferowanego kandydata na przewodniczącego Komisji; powtarza zatem, że czołowi kandydaci, wybrani przez europejską partię polityczną i reprezentujący ujednolicony europejski program wyborczy, powinni mieć możliwość oficjalnego kandydowania w następnych wyborach we wszystkich państwach członkowskich; podkreśla, że, biorąc pod uwagę proporcjonalny system wyborczy UE, wybór przewodniczącego Komisji Europejskiej powinien zależeć od jego zdolności do uzyskania poparcia większości posłów do Parlamentu Europejskiego;

19.  zwraca uwagę, że proponowane w niniejszym sprawozdaniu zmiany w prawie pierwotnym UE, które odzwierciedlają zwiększoną rolę polityczną Komisji w ramach UE, powinny również obejmować odpowiedzialność indywidualną i zbiorową Komisji wobec Parlamentu i Rady, jak również przekształcenie Rady w drugą izbę władzy prawodawczej Unii;

20.  proponuje reformę prawa wyborczego i sposobu podejmowania decyzji o składzie Parlamentu Europejskiego, przewidującą zarówno bezpośrednie usprawnienia w nadchodzących wyborach, jak i uzgodniony i obowiązkowy plan działania na rzecz usprawnień wykraczający poza nadchodzące wybory;

21.  przyznaje, że chociaż uzgodniona reforma prawa wyborczego nie została jeszcze ratyfikowana przez niektóre państwa członkowskie, można by omówić, również w kontekście konferencji w sprawie przyszłości Europy, następujące elementy, które mogą ulepszyć europejski proces wyborczy:

   nowe metody głosowania zdalnego dla obywateli podczas wyborów europejskich w szczególnych lub wyjątkowych okolicznościach,
   wspólne zasady przyjmowania kandydatów do udziału w wyborach oraz wspólne zasady dotyczące kampanii i finansowania,
   zharmonizowane normy dotyczące biernego i czynnego prawa wyborczego we wszystkich państwach członkowskich, co obejmuje refleksję nad obniżeniem minimalnego wieku wyborców we wszystkich państwach członkowskich do 16 lat,
   przepisy dotyczące okresów nieobecności posłów, na przykład w przypadku urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub poważnej choroby;

22.  przypomina swój apel o ustanowienie europejskiego organu wyborczego posiadającego mandat do monitorowania wdrażania wytycznych i przepisów związanych z europejskim prawem wyborczym; zaleca wzmocnienie mechanizmów wymiany między krajowymi biurami wyborczymi, koordynowanej przez europejski organ wyborczy;

23.  wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że ciągle wychodzą na jaw dowody na ingerencje i kampanie dezinformacyjne przed wyborami europejskimi w 2019 r., przy czym często pojawiają się informacje świadczące o wywieraniu wpływu z zagranicy; pochwala wysiłki Komisji i innych instytucji mające na celu rozwiązanie problemu ingerencji zagranicznej podczas kampanii wyborczej, zwłaszcza za pośrednictwem grupy zadaniowej East StratCom działającej przy ESDZ; zwraca jednak uwagę, że zasoby finansowe i ludzkie niezbędne do przeciwdziałania tym atakom na demokrację europejską, w tym na szczeblu krajowym, wielokrotnie przewyższają łączne europejskie zasoby przeznaczone na ten cel; wzywa Komisję i państwa członkowskie do znacznego zwiększenia środków finansowych na walkę z ingerencją zagraniczną; podkreśla, że priorytetowym wyzwaniem jest konieczność poprawy edukacji w zakresie umiejętności korzystania z mediów i edukacji obywatelskiej, jaką dzieci otrzymują od najmłodszych lat, zarówno w społeczeństwie, jak i w szkole, aby rozwijać umiejętności krytycznego myślenia i rozpoznawania niesprawdzonych informacji oraz linków do informacji możliwych do zweryfikowania

24.  uważa, że bezprawne ingerencje w procesy wyborcze nie są zjawiskiem mającym źródło wyłącznie za granicą; uważa, że trzeba poddać kontroli stosowane przez platformy mediów społecznościowych algorytmy promowania treści oraz, w razie konieczności, objąć je uregulowaniami w celu zapewnienia, aby informacje udostępniane obywatelom nie były tendencyjne oraz aby chronić prawo obywateli do informacji w trakcie kampanii wyborczych i poza nimi;

25.  uważa, że trudności napotkane w związku z reklamą polityczną na platformach mediów społecznościowych świadczą o potrzebie zharmonizowania zasad prowadzenia kampanii w całej Unii, zwłaszcza że wybory europejskie prowadzą w rzeczywistości do ogólnoeuropejskich kampanii, w związku z czym potrzeba zachowania zgodności z 27 różnymi systemami prawnymi w przestrzeni cyfrowej stawia partie i ruchy polityczne w obliczu barier i niepewności prawa;

26.  wzywa Komisję i Radę do podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu skutecznego zwalczania ingerencji zagranicznej oraz wewnętrznych i zewnętrznych wymiarów dezinformacji, do pełnej współpracy z nową parlamentarną Komisją Specjalną ds. Obcych Ingerencji we Wszystkie Procesy Demokratyczne w Unii Europejskiej, w tym Dezinformacji (INGE), a także do pełnego uwzględnienia jej zaleceń, jak tylko zostaną zaprezentowane jej konkluzje i przed kolejnymi wyborami; zachęca Komisję i Radę do znacznie ściślejszej współpracy z Parlamentem w tych kwestiach, ponieważ ochrona naszych instytucji demokratycznych należy do podstawowych kompetencji Parlamentu Europejskiego;

27.  uznaje istotną rolę europejskich partii politycznych, ruchów politycznych i fundacji politycznych we wspieraniu europejskiej debaty politycznej; zwraca jednak uwagę, że z powodu środków ograniczających na szczeblu europejskim i krajowym europejskie partie polityczne nie mogą w pełni uczestniczyć w europejskich kampaniach wyborczych; podkreśla ponadto, że nie wolno im prowadzić kampanii w referendach dotyczących spraw europejskich, takich jak międzynarodowe umowy handlowe lub referendum w sprawie członkostwa Zjednoczonego Królestwa w UE w 2016 r.; apeluje o dalsze dostosowanie przepisów krajowych i unijnych w celu zapewnienia w całej UE równych warunków działania do celów wyborów europejskich; proponuje, aby wzmocniono widoczność europejskich partii i ruchów politycznych przez umieszczanie ich nazw i logo na kartach do głosowania, oraz zaleca, aby pojawiały się one również na wszystkich materiałach używanych w europejskich kampaniach wyborczych;

28.  uważa, że programy wyborcze europejskich partii politycznych powinny być znane przed wyborami, co wymaga jasnych i przejrzystych zasad dotyczących prowadzenia kampanii; podkreśla, że europejskie zasady wyborcze muszą promować europejską demokrację partii, w tym przez zobowiązanie krajowych partii uczestniczących w wyborach europejskich do umieszczania na kartach do głosowania logo ich partii europejskiej obok logo krajowego;

29.  proponuje zmianę rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 1141/2014 z dnia 22 października 2014 r. w sprawie statusu i finansowania europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych(23), aby umożliwić europejskim partiom i fundacjom politycznym pełne uczestnictwo w europejskiej przestrzeni politycznej, prowadzenie kampanii i wykorzystywanie funduszy na kampanie oraz uczestnictwo w wyborach europejskich, aby zwiększyć przejrzystość ich finansowania, zwłaszcza jeśli chodzi o zarządzanie środkami z budżetu UE i gdy środki pochodzą od członków partii, a także aby zakazać darowizn od prywatnych i publicznych organów spoza UE; podkreśla jednak, że można by zezwolić na składki członkowskie od partii z państw Rady Europy w celu wspierania ogólnoeuropejskich więzi politycznych, pod warunkiem że odbywa się to w ramach zwiększonej przejrzystości;

30.  zauważa, że programy wyborcze partii europejskich nadal nie były istotnym elementem debaty przed wyborami w 2019 r.; głęboko ubolewa nad sytuacjami, w których takie debaty zamiast na kwestiach związanych z UE skupiały się na sprawach krajowych bez żadnego bezpośredniego związku z kształtowaniem polityki unijnej; uważa, że europejski wymiar wyborów można wzmocnić najskuteczniej przez szersze informowanie obywateli o decyzjach podejmowanych przez UE i o wpływie takich decyzji na ich codzienne życie;

31.  jest zdania, że wprowadzenie corocznego Tygodnia Europejskiego odbywającego się jednocześnie we wszystkich parlamentach narodowych, podczas którego organizowane są debaty na temat programu prac Komisji między posłami do parlamentów narodowych, komisarzami europejskimi, posłami do Parlamentu Europejskiego i przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego, przyczyniłoby się do powstania połączonych międzyparlamentarnych sfer publicznych, a także do lepszego informowania o działaniach europejskich na szczeblu krajowym;

32.  apeluje o koordynowaną na szczeblu europejskim strategię zapewniającą widoczność wyborów europejskich w mediach, zwłaszcza przez zagwarantowanie, że omawiane będą programy polityczne poszczególnych europejskich sił politycznych, że zapraszani będą kandydaci uczestniczący w wyborach europejskich w poszczególnych krajach oraz że prezentowane będą wydarzenia organizowane w trakcie kampanii;

33.  zachęca nadawców publicznych do organizowania i transmitowania debat między czołowymi kandydatami, a także między kandydatami na posłów do Parlamentu Europejskiego w ramach realizowanego przez nich zadania polegającego na informowaniu opinii publicznej;

34.  uważa, że wynik wyborów europejskich jest wyraźnym sygnałem, że potrzeba dogłębnej refleksji instytucjonalnej, która pozwoli obywatelom, społeczeństwu obywatelskiemu i ich przedstawicielom kształtować przyszłość Unii; podkreśla, że pandemia COVID-19 sprawiła, że proces reformy instytucjonalnej na szczeblu europejskim stał się jeszcze pilniejszy; wzywa zatem wszystkich partnerów instytucjonalnych do wzięcia na siebie odpowiedzialności i przeprowadzenia ambitnej, interaktywnej i włączającej konferencji w sprawie przyszłości Europy, która to konferencja będzie otwarta dla obywateli, społeczeństwa obywatelskiego i jego przedstawicieli oraz pomoże wzmocnić demokrację przedstawicielską i odporność UE przez zapewnienie konkretnych wyników, a także apeluje do tych partnerów o podjęcie działań w związku z konkluzjami konferencji, co powinno przynieść istotne zmiany w polityce i strukturze instytucjonalnej UE oraz nadać nową dynamikę projektowi europejskiemu;

35.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie Europejskiej, Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 178 z 16.7.2018, s. 1.
(2) Dz.U. L 165 I z 2.7.2018, s. 1.
(3) Dz.U. L 129 z 25.5.2018, s. 76.
(4) Dz.U. L 114 I z 4.5.2018, s. 1.
(5) Dz.U. L 85 I z 27.3.2019, s. 7.
(6) Dz.U. L 304 z 20.11.2010, s. 47.
(7) Dz.U. C 366 z 27.10.2017, s. 7.
(8) Dz.U. C 252 z 18.7.2018, s. 215.
(9) Dz.U. C 252 z 18.7.2018, s. 201.
(10) Dz.U. C 390 z 18.11.2019, s. 170.
(11) Dz.U. C 463 z 21.12.2018, s. 83.
(12) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0002.
(13) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0031.
(14) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0098.
(15) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0161.
(16) Eurobarometr 91.5, „The 2019 post-Electoral Survey – Have European Elections Entered a New Dimension?” (Badanie przeprowadzone po wyborach z 2019 r. – Czy wybory europejskie weszły w nowy wymiar?), Parlament Europejski, wrzesień 2019 r.
(17) FEANTSA i fundacja Abbé-Pierre, „Fith Overview of Housing Exclusion in Europe 2020” (Piąty przegląd dotyczący kwestii wykluczenia mieszkaniowego w Europie w 2020 r.), lipiec 2020.
(18) Dz.U. C 118 z 8.4.2020, s. 246.
(19) Dz.U. C 463 z 21.12.2018, s. 89.
(20) Eurobarometr 91.5, wrzesień 2019 r.
(21) Komunikat Komisji z dnia 19 czerwca 2020 r. zatytułowany „Sprawozdanie w sprawie wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2019 r.” (COM(2020)0252).
(22) Dz.U. L 329 z 30.12.1993, s. 34.
(23) Dz.U. L 317 z 4.11.2014, s. 1.


Sytuacja w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej – sprawozdanie roczne za lata 2018–2019
PDF 247kWORD 79k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej – sprawozdanie roczne za lata 2018–2019 (2019/2199(INI))
P9_TA(2020)0328A9-0226/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE) i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej ,,Kartąˮ),

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

–  uwzględniając Agendę 2030 i cele zrównoważonego rozwoju ONZ,

–  uwzględniając odniesienia zawarte w poprzednich sprawozdaniach dotyczących stanu praw podstawowych w Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 20 Karty, który stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa,

–  uwzględniając art. 21 Karty, który zakazuje wszelkiej dyskryminacji,

–  uwzględniając obowiązek przystąpienia przez UE do europejskiej konwencji praw człowieka na mocy art. 6 ust. 2 TUE,

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne(1),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy(2),

–  uwzględniając decyzję ramową Rady 2008/913/WSiSW z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych(3),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii(4),

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1367/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska do instytucji i organów Wspólnoty(5),

–  uwzględniając debatę plenarną Parlamentu w Strasburgu na temat pilnych działań niezbędnych do rozwiązania problemu bezdomności w Europie, która odbyła się 13 stycznia 2020 r.,

–  uwzględniając zasadę 19. Europejskiego filaru praw socjalnych, w której stwierdza się, że „należy zapewnić osobom potrzebującym dostęp do mieszkań socjalnych lub pomocy mieszkaniowej dobrej jakości”,

–  uwzględniając art. 31 zmienionej Europejskiej karty społecznej dotyczący prawa do mieszkania,

–  uwzględniając art. 34 ust. 3 Karty, który potwierdza prawo do pomocy społecznej i mieszkaniowej w celu zwalczania wykluczenia społecznego i ubóstwa,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z 2019 r. w sprawie ubóstwa pracujących(6),

–  uwzględniając sprawozdanie FRA zatytułowane „Combating child poverty: an issue of fundamental rights” [Zwalczanie ubóstwa dzieci: kwestia praw podstawowych],

–  uwzględniając rezolucję nr 2280 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 11 kwietnia 2019 r. dotyczącą sytuacji migrantów i uchodźców na wyspach greckich(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 4 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Europejski Fundusz Społeczny Plus (ESF+)(8),

–  uwzględniając art. 2 zmienionej Europejskiej karty społecznej dotyczący prawa do sprawiedliwych warunków pracy,

–  uwzględniając art. 31 Karty dotyczący należytych i sprawiedliwych warunków pracy,

–  uwzględniając zalecenie Rady z 9 kwietnia 2019 r. w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro (2019/C 136/01),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 października 2019 r. w sprawie polityki zatrudnienia i polityki społecznej w strefie euro(9),

–  uwzględniając strategię UE na rzecz młodzieży na lata 2019–2027 opartą na rezolucji Rady z 26 listopada 2018 r.,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej(10),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE(11),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępującą decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW(12),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady zatytułowane „Drugie sprawozdanie z postępów w zwalczaniu handlu ludźmi (2018) wymagane na mocy art. 20 dyrektywy 2011/36/UE w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar” (COM(2018)0777),

–  uwzględniając 8. sprawozdanie ogólne w sprawie działań GRETA(13) oraz sprawozdania GRETA na temat wdrażania Konwencji Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi przez wszystkie państwa członkowskie(14),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów i Europejskiego Banku Inwestycyjnego z dnia 28 listopada 2018 r. pt. „Czysta planeta dla wszystkich: Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki” (COM(2018)0773)(15),

–  uwzględniając zasadę 16. Europejskiego filaru praw socjalnych, w której podkreślono prawo do szybkiego dostępu do przystępnej cenowo, prewencyjnej i objawowej opieki zdrowotnej dobrej jakości,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie sytuacji na Morzu Śródziemnym i potrzeby całościowego podejścia UE do problematyki migracji(16),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2018 r. w sprawie wytycznych dla państw członkowskich, mających na celu zapobieganie kryminalizacji pomocy humanitarnej(17),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 maja 2018 r. w sprawie ochrony migrujących dzieci(18),

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z października 2014 r. w sprawie alternatyw dla zatrzymań imigrantów będących dziećmi (RES 2020),

–  uwzględniając zalecenie zalecenia Komisarza Praw Człowieka Rady Europy z czerwca 2019 r. pt. „Lives saved. Rights protected. Bridging the protection gap for refugees and migrants in the Mediterranean” [Ratowanie życia. Ochrona praw. Zapełnienie luki w ochronie uchodźców i migrantów na Morzu Śródziemnym](19),

–  uwzględniając sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej za 2019 r. oraz jego aktualizację z czerwca 2019 r. pt. „NGO ships involved in search and rescue in the Mediterranean and criminal investigations” [Statki organizacji pozarządowych zaangażowane w poszukiwania i ratownictwo na Morzu Śródziemnym a postępowania przygotowawcze](20),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 października 2017 r. w sprawie systemów penitencjarnych i warunków panujących w zakładach karnych(21),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 czerwca 2017 r. w sprawie walki z antysemityzmem(22),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 kwietnia 2015 r. z okazji Międzynarodowego Dnia Romów – antycygańskość w Europie i uznanie przez UE dnia pamięci o ludobójstwie Romów podczas drugiej wojny światowej(23),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2017 r. w sprawie aspektów praw podstawowych w integracji Romów w UE: walka z antycygańskością(24),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie konieczności wzmocnienia strategicznych unijnych ram dotyczących krajowych strategii integracji Romów po 2020 r. i bardziej zdecydowanej walki z antycygańskością(25),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 września 2020 r. w sprawie wdrażania krajowych strategii integracji Romów: zwalczanie negatywnych postaw wobec osób pochodzenia romskiego w Europie(26),

–  uwzględniając sprawozdanie FRA w sprawie romskich kobiet w dziewięciu państwach UE,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 maja 2018 r. w sprawie pluralizmu mediów i wolności mediów w Unii Europejskiej(27),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lutego 2018 r. w sprawie ochrony i niedyskryminacji mniejszości w państwach członkowskich UE(28),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lipca 2016 r. w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych ONZ(29),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2018 r. w sprawie wykorzystania danych użytkowników Facebooka przez Cambridge Analytica oraz wpływu, jaki wywarło to na ochronę danych(30),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 25 października 2018 r. w sprawie wzrostu liczby neofaszystowskich aktów przemocy w Europie(31),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 października 2020 r. w sprawie ustanowienia unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych(32),

–  uwzględniając rezolucję ustawodawczą z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich(33),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 17 lipca 2019 r. w sprawie umocnienia praworządności w Unii – plan działania (COM(2019)0343),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 września 2020 r. pt. „Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r. Sytuacja w zakresie praworządności w Unii Europejskiej” (COM(2020)0580) wraz z 27 rozdziałami poświęconymi praworządności w poszczególnych państwach członkowskich (SWD(2020)0300-0326), w których przedstawiono wpływ środków podjętych przez państwa członkowskie w związku z COVID-19 na demokrację, praworządność i prawa podstawowe,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 lutego 2019 r. w sprawie praw osób interseksualnych(34),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 lutego 2019 r. w sprawie prawa do pokojowego protestu i proporcjonalnego użycia siły(35),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie praw podstawowych osób pochodzenia afrykańskiego i czarnoskórych Europejczyków w Europie(36),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 listopada 2019 r. w sprawie penalizacji edukacji seksualnej w Polsce(37),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie praw dziecka z okazji 30. rocznicy przyjęcia Konwencji ONZ o prawach dziecka(38),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 lutego 2019 r. w sprawie pogorszenia sytuacji w zakresie praw kobiet i równouprawnienia w UE(39),

–  uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2018/951 w sprawie norm dotyczących organów ds. równości(40),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji z 2018 r. w sprawie wykazu działań ukierunkowanych na zwiększenie równości osób LGBTI,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 grudnia 2019 r. w sprawie dyskryminacji osób LGBTI i nawoływania do nienawiści do nich w sferze publicznej, w tym stref wolnych od LGBTI(41),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie wdrożenia dyrektywy 2012/29/UE ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw(42),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 stycznia 2020 r. w sprawie trwających wysłuchań na mocy art. 7 ust. 1 TUE dotyczących Polski i Węgier(43),

–  uwzględniając decyzję Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 19 grudnia 2017 r. w sprawie A.R. i L.R. przeciwko Szwajcarii (22338/15), w której stwierdzono, że kompleksowa edukacja seksualna realizuje uzasadnione cele związane z ochroną zdrowia publicznego, ochroną dzieci przed przemocą seksualną oraz przygotowaniem ich do rzeczywistości społecznej, w związku z tym nie uznaje się, że państwa członkowskie mają obowiązek umożliwić rodzicom zwolnienie dzieci z udziału w tych lekcjach,

–  uwzględniając prowadzoną przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka sprawę Sh.D. i innych przeciwko Grecji, Austrii, Chorwacji, Węgrom, Macedonii Północnej, Serbii i Słowenii(44), w której potwierdzono, że skrajna podatność dziecka na zagrożenia powinna być przesłanką nadrzędną w stosunku do nieuregulowanego statusu i powinny jej towarzyszyć niezbędne środki przyjęte w celu ochrony dzieci, oraz że władze naruszyły art. 5, stosując automatycznie pieczę ochronną bez uwzględnienia rozwiązania alternatywnego dla zatrzymania lub naruszając wymóg unikania zatrzymania dzieci(45) przewidziany w prawie UE,

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 3 października 2019 r. w sprawie stosowania przemocy w położnictwie i ginekologii (RES 2306) oraz powiązane sprawozdanie Komisji Rady Europy ds. Równości i Niedyskryminacji z dnia 12 września 2019 r., w której Zgromadzenie wzywa państwa członkowskie Rady Europy do zwalczania tego rodzaju przemocy oraz wydaje zalecenie, w jaki sposób to zrobić,

–  uwzględniając dokument tematyczny zatytułowany „Women’s sexual and reproductive health and rights in Europe” [Zdrowie oraz prawa seksualne i reprodukcyjne kobiet w Europie] (2017 r.) Komisarza Praw Człowieka Rady Europy,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisarza Praw Człowieka Rady Europy w następstwie wizyty na Węgrzech w dniach 4–8 lutego 2019 r.(46),

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 2299 z 2019 r. w sprawie polityki i praktyki w zakresie odsyłania osób w państwach członkowskich Rady Europy(47),

–  uwzględniając sprawozdania krajowych, europejskich i międzynarodowych organizacji pozarządowych, a także sprawozdania Komisarza Praw Człowieka Rady Europy,

–  uwzględniając prace prowadzone przez Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA), Radę Europy i Komisję Wenecką,

–  uwzględniając orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka,

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, otwartą do podpisu 11 maja 2011 r. w Stambule (tzw. konwencję stambulską),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie przystąpienia UE do konwencji stambulskiej i innych środków przeciwdziałania przemocy ze względu na płeć(48),

–  uwzględniając prace Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, Komisji Spraw Konstytucyjnych, Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz Komisji Petycji,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji za rok 2018 w sprawie stosowania Karty praw podstawowych UE(49),

–  uwzględniając sprawozdania FRA(50) w sprawie praw podstawowych za lata 2018 i 2019,

–  uwzględniając dokument FRA pt. „Civil society space: views of organisations” [Przestrzeń społeczeństwa obywatelskiego: opinie organizacji], a także sprawozdanie FRA pt. „Wyzwania stojące przed organizacjami społeczeństwa obywatelskiego działającymi na rzecz praw człowieka w UE”,

–  uwzględniając art. 54 Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Konstytucyjnych oraz Komisję Petycji,

–  uwzględniając stanowisko w formie poprawek przedstawione przez Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A9-0226/2020),

A.   mając na uwadze, że UE nie jest wyłącznie unią walutową, lecz również społeczną, jak zapisano w europejskiej konwencji praw człowieka, Europejskiej karcie społecznej i Europejskim filarze praw socjalnych; mając na uwadze, że art. 151 TFUE odnosi się do podstawowych praw socjalnych, w tym praw wskazanych w Europejskiej karcie społecznej; mając na uwadze, że UE opiera się na takich wartościach jak poszanowanie godności osoby ludzkiej, wolność, demokracja, równość, praworządność i poszanowanie praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, co znajduje wyraz w art. 2 TUE, jest odzwierciedlone w Karcie oraz jest zapisane w międzynarodowych traktatach dotyczących praw człowieka; mając na uwadze, że Karta stanowi część prawa pierwotnego UE; mając na uwadze, że Unia wciąż nie przystąpiła do EKPC, mimo że ma obowiązek to uczynić na podstawie art. 6 ust. 2 TUE;

B.  mając na uwadze, że są to wartości wspólne dla wszystkich państw członkowskich i należy ich przestrzegać, a także czynnie je promować na szczeblu UE i poszczególnych państw członkowskich we wszystkich strategiach politycznych, zarówno w wymiarze wewnętrznym, jak i międzynarodowym, i w spójny sposób; mając na uwadze, że poszanowanie praworządności jest warunkiem wstępnym ochrony praw podstawowych, oraz mając na uwadze, że państwa członkowskie ponoszą ostateczną odpowiedzialność za ochronę praw człowieka wszystkich ludzi;

C.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 17 TUE Komisja musi zapewnić stosowanie traktatów; mając na uwadze, że odmowa przez państwo członkowskie pełnego przestrzegania prawa UE, podziału władzy, niezawisłości sądownictwa i przewidywalności działań państwa podważa wiarygodność UE; mając na uwadze, że niezależne sądownictwo, wolność wypowiedzi i informacji oraz pluralizm mediów to kluczowe elementy praworządności;

D.  mając na uwadze, że w latach 2018 i 2019 UE stawiała czoła poważnym i wieloaspektowym wyzwaniom w dziedzinie ochrony praw podstawowych, praworządności i demokracji, które są ze sobą ściśle powiązane; mając na uwadze, że specjalne badanie Eurobarometr Komisji z marca 2019 r. pokazuje, iż wiedza na temat Karty pozostaje ograniczona; mając na uwadze, że Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej stwierdziła w 2018 r. nie tylko przypadki łamania praw człowieka w całej UE, ale także odrzucenie systemów ochrony praw człowieka jako całości(51);

E.  mając na uwadze, że konieczne jest lepsze promowanie Karty, na przykład za pomocą kampanii informacyjnych, w celu zwiększenia skuteczności postanowień Karty i promowania jej jako pozytywnego źródła wykładni; mając na uwadze, że korzystne było zacieśnienie wymiany informacji na temat podejścia do korzystania z Karty oraz doświadczeń w tym zakresie między sędziami, stowarzyszeniami prawników i organami administracji publicznej w państwach członkowskich, jak również poza granicami państw, w tym z wykorzystaniem w stosownych przypadkach istniejących instrumentów finansowania, np. w ramach programu „Sprawiedliwość”, a także zapewnienie ukierunkowanych programów szkoleń dla prawników;

F.  mając na uwadze, że korupcja jest poważnym zagrożeniem dla demokracji, praworządności i praw podstawowych oraz szkodzi wszystkim państwom członkowskim oraz całej UE; mając na uwadze, że ramy prawne dotyczące zwalczania korupcji nadal są stosowane w niejednolity sposób w państwach członkowskich;

G.  mając na uwadze, że wzrost niepewnych form zatrudnienia, a także bezrobocia wśród młodzieży jest głęboko niepokojący i może prowadzić do długotrwałych negatywnych skutków dla praw zapisanych w art. 31 Karty;

H.  mając na uwadze, że prawa dziecka są zapisane w Karcie; mając na uwadze, że najlepszy interes dziecka powinien stanowić najważniejszą kwestię we wszystkich działaniach UE, a zasada najlepszego interesu dziecka powinna być w pełni przestrzegana w całym prawodawstwie, orzecznictwie i w decyzjach rządów na wszystkich szczeblach; mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny zapewnić wszystkim dzieciom w UE prawo do nauki i chronić je przed wszelkimi formami dyskryminacji;

I.  mając na uwadze, że przemoc uwarunkowana płcią we wszystkich jej formach, w tym nękania i przemocy w miejscu pracy, w domu i w internecie, stanowi naruszenie praw podstawowych, które dotyka wszystkie grupy społeczne niezależnie od wieku, wykształcenia, dochodów, pozycji społecznej i kraju pochodzenia lub zamieszkania oraz stanowi podstawową barierę dla równości kobiet i mężczyzn; mając na uwadze, że aż 11 państw członkowskich nie przekazuje danych na temat kobiet będących ofiarami umyślnych zabójstw dokonanych przez partnerów życiowych lub członków rodzin(52);

J.  mając na uwadze, że Europejski Trybunał Praw Człowieka ustalił, iż różne typy degradacji środowiskowej mogą skutkować naruszeniem praw człowieka, takich jak prawo do życia, prawo do życia prywatnego i rodzinnego, zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania oraz spokojne korzystanie z życia domowego(53); mając na uwadze, że niesprawiedliwość ekologiczna regularnie wiąże się z zagrożeniami dla zdrowia i negatywnymi konsekwencjami dla dobrostanu oraz określonych wspólnot i grup, w tym grup w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej, osób ciemnoskórych, osób o kolorze skóry innym niż biały oraz mniejszości etnicznych, które są nieproporcjonalnie dotknięte obciążeniami środowiskowymi,

K.  mając na uwadze, że dostęp do wymiaru sprawiedliwości stanowi prawo podstawowe, a bezkarność jest poważną przeszkodą dla rehabilitacji i ochrony ofiar;

L.  mając na uwadze, że od kilku lat ma miejsce zorganizowane naruszanie praw kobiet i dziewcząt, a niektóre państwa członkowskie dążyły do ograniczenia zdrowia i praw reprodukcyjnych i seksualnych, takich jak istniejąca ochrona prawna dostępu kobiet do aborcji, łącznie z wprowadzaniem regresywnych warunków wstępnych przed dokonaniem aborcji, takich jak obowiązkowe stronnicze poradnictwo czy okresy oczekiwania, brak zapewniania, by bariery utrudniające dostęp do aborcji w praktyce były usuwane, a także próby wprowadzenia całkowitego zakazu aborcji lub usunięcia istniejących podstaw prawnych dla dokonania aborcji; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich podejmowane są próby ograniczenia lub zakazania edukacji seksualnej i studiów poświęconych płci społeczno-kulturowej oraz promowania kampanii przeciwko konwencji stambulskiej, które zaprzeczają istnieniu przemocy uwarunkowanej płcią; mając na uwadze, że pogorszenie sytuacji w zakresie praw kobiet oraz równości kobiet i mężczyzn jest często powiązane z ogólniejszym pogorszeniem się sytuacji w wymiarze demokracji, praworządności i praw podstawowych;

M.  mając na uwadze, że w szeregu państw członkowskich coraz częściej potępia się przypadki przemocy ginekologicznej i położniczej(54); mając na uwadze, że traktat chroni prawa kobiet w całej ich różnorodności, w tym kobiet romskich, ciemnoskórych i o kolorze skóry innym niż biały, kobiet LGBT i kobiet niepełnosprawnych; mając na uwadze, że problem naruszania praw kobiet dotyczy w szczególności kobiet romskich, które są często są narażone na brutalne przejawy nękania werbalnego, fizycznego, psychicznego i rasowego w placówkach opieki wyspecjalizowanych w zdrowiu reprodukcyjnym; mając na uwadze, że kobiety romskie doświadczają czasami również segregacji etnicznej w placówkach opieki zdrowotnej nad matkami, gdzie są umieszczane w osobnych salach z osobnymi łazienkami i stołówkami; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich Romowie są poddawani systematycznym praktykom wymuszonej i przymusowej sterylizacji oraz nie są w stanie uzyskać odpowiednich odszkodowań, w tym odszkodowania za wynikające z tego procederu naruszenia praw człowieka;

N.  mając na uwadze, że rasizm, nietolerancja, ekstremizm, ksenofobia, islamofobia, antysemityzm i nastroje antyromskie nasilają się w UE, stanowią już część życia codziennego w niektórych państwach członkowskich i są akceptowane przez środowiska opiniotwórcze i polityków w całej UE, co sprzyja tworzeniu klimatu społecznego stanowiącego podatny grunt dla rasizmu, dyskryminacji i przestępstw z nienawiści; mając na uwadze, że muzułmanie, w tym muzułmańskie kobiety, nadal doświadczają powszechnej wrogości i nietolerancji w wielu państwach UE(55); mając na uwadze, że Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej wskazała w swoim sprawozdaniu za rok 2019, iż w wielu państwach istnieją dyskryminacyjne praktyki instytucjonalne, strategie polityczne i przepisy; mając na uwadze, że walka z terroryzmem i polityka antyterrorystyczna nie powinny prowadzić do ogólnej dyskryminacji niektórych społeczności; mając na uwadze, że w grudniu 2018 r. Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej utworzyła pierwszą specjalną bazę danych poświęconą nienawiści wobec muzułmanów; mając na uwadze, że obserwowane jest nasilenie antysemityzmu, co wykazano w sprawozdaniu Agencji Praw Podstawowych UE z dnia 4 lipca 2019 r., przy czym kilka państw członkowskich zgłasza wzrost liczby przestępstw motywowanych antysemityzmem; mając na uwadze, że mniejszości etniczne i rasowe często są narażone na nękanie werbalne, fizyczne, psychiczne i rasowe; mając na uwadze, że kluczowe znaczenie ma rozwój kształcenia i szkolenia w celu promowania myślenia krytycznego, aby zapewnić narzędzia do identyfikacji wszelkich form dyskryminacji i nietolerancji oraz promowania umiejętności cyfrowych;

O.  mając na uwadze, że coraz częstsze zastosowanie przez państwa nowych technologii, takich jak prognozowanie przestępczości i wykorzystanie rozpoznawania twarzy, rodzi szereg zagrożeń, w szczególności dla mniejszości rasowych w Europie;

P.  mając na uwadze, że nastąpiło poważne pogorszenie sytuacji w zakresie praw osób LGBTI prowadzące nawet do powstania(56) w jednym państwie członkowskim „stref wolnych od LGBTI”;

Q.  mając na uwadze, że UE i państwa członkowskie posiadają kompetencje dzielone w obszarze mieszkalnictwa; mając na uwadze, że potrzebna jest strategia zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym; mając na uwadze, że bezdomność pozbawia ludzi przysługujących im praw człowieka, a sama w sobie stanowi naruszenie praw człowieka; mając na uwadze, że w całej UE obserwuje się tendencję do wzrostu liczby eksmisji i bezdomności(57);

R.  mając na uwadze, że pomimo rosnącego popytu w Europie brakuje obecnie przystępnych cenowo mieszkań; mając na uwadze, że coroczne przeglądy publikowane przez Europejską Federację Organizacji Krajowych Pracujących z Osobami Bezdomnymi (FEANTSA) ujawniły oznaki wzrostu bezdomności w prawie całej UE/EOG; w raporcie FEANTSA z 2018 r. odnotowano, że dzieci stają się najliczniejszą grupą osób przebywających w tymczasowych schroniskach w wyniku pogorszenia się warunków życia rodzin znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji(58);

S.  mając na uwadze, że wolność wypowiedzi i pluralizm mediów są zapisane w art. 11 Karty oraz w art. 10 europejskiej konwencji praw człowieka (EKPC); mając na uwadze, że niezależne sądownictwo, wolność wypowiedzi i informacji oraz pluralizm mediów stanowią kluczowe elementy praworządności i mają zasadnicze znaczenie dla demokratycznego funkcjonowania UE i jej państw członkowskich;

T.  mając na uwadze, że liczba gróźb i ataków wobec dziennikarzy wzrosła w całej UE(59); mając na uwadze, że OBWE informuje, iż dominuje bezkarność, ponieważ w regionie OBWE wyjaśnionych zostaje np. mniej niż 15 % zabójstw dziennikarzy (sprawozdanie nt. wolności mediów); mając na uwadze, że stanowi to znaczne pogorszenie ochrony dziennikarzy, które podważa wolność mediów i wolność wypowiedzi oraz stanowi zagrożenie dla demokracji;

U.  mając na uwadze, że w swojej rezolucji w sprawie pluralizmu mediów i wolności mediów w UE Parlament podkreślił, iż państwa członkowskie i Komisja powinny powstrzymywać się od przyjmowania niepotrzebnych lub nieproporcjonalnych środków, których celem jest ograniczanie dostępu do internetu i korzystania z podstawowych praw człowieka lub kontrolowanie komunikacji społecznej, w drodze arbitralnego ogłaszania stanu wyjątkowego lub na innej podstawie; mając na uwadze, że takie przepisy czasami mają niejasne i nieprecyzyjne brzmienie, co daje organom ścigania dużą swobodę podczas ich wdrażania oraz zwiększa ryzyko arbitralnego ograniczania prawa do pokojowego zgromadzania się;

V.  mając na uwadze, że w 2018 r. i 2019 r. udowodniono, że niektóre duże przedsiębiorstwa działające w sektorze mediów społecznościowych, z naruszeniem obowiązujących przepisów o ochronie danych, udzieliły aplikacjom stron trzecich dostępu do danych osobowych użytkowników, oraz że dane osobowe były w coraz większym stopniu nadużywane do przewidywania zachowań i manipulacji, w tym do celów kampanii wyborczych; mając na uwadze, że w świetle ciągłego rozwoju technologii prawa podstawowe mogą być naruszane w bardzo poważnym stopniu; mając na uwadze, że różne systemy informacyjne wywierają wpływ na prawa podstawowe, na przykład ochronę danych i naruszenia prywatności;

W.  mając na uwadze, że w związku z nieustannym rozwojem technologii nie da się łatwo przewidzieć naruszeń praw podstawowych; mając na uwadze, że różne systemy informacyjne mogą mieć wpływ na prawa podstawowe, na przykład w postaci braków w ochronie danych i naruszeń prywatności; mając na uwadze, że większa interoperacyjność tych systemów może prowadzić do solidnej i bardziej terminowej ochrony naszych obywateli, a tym samym ich praw, w szczególności w przypadkach zaginięcia dzieci, handlu ludźmi lub w przypadku walki z praniem pieniędzy; mając na uwadze, że współpraca i wymiana informacji między różnymi agencjami UE działającymi w obszarze bezpieczeństwa ma kluczowe znaczenie dla terminowego i skutecznego zwalczania terroryzmu i radykalizacji, a także dla zapobiegania cyberprzestępczości;

X.  mając na uwadze, że sygnaliści i dziennikarze odgrywają zasadniczą rolę w każdej otwartej i przejrzystej demokracji; mając na uwadze, że sygnaliści i dziennikarze mają zasadnicze znaczenie dla promowania przejrzystości, demokracji i praworządności dzięki zgłaszaniu niezgodnego z prawem lub nieodpowiedniego zachowania, które podważa interes publiczny, takiego jak korupcja, przestępstwa kryminalne czy konflikty interesów, stanowiące zagrożenie dla praw i wolności obywatelskich; mając na uwadze, że sygnalizowanie nieprawidłowości i dziennikarstwo to podstawowe aspekty wolności wypowiedzi i informacji; mając na uwadze, że dziennikarze i inne osoby zaangażowane w działalność medialną w UE są przedmiotem wielorakich ataków, gróźb i nacisków ze strony podmiotów państwowych i niepaństwowych; mając na uwadze, że odpowiednia ochrona dziennikarzy i sygnalistów na szczeblu unijnym, krajowym i międzynarodowym, a także uznanie istotnej roli dziennikarzy, w szczególności dziennikarzy śledczych, oraz sygnalistów w społeczeństwie, są warunkiem koniecznym dla zapewnienia skuteczności pełnionych przez nich ról;

Y.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 11 europejskiej konwencji praw człowieka i art. 12 Karty każdy ma prawo do korzystania z wolności pokojowego zgromadzania się i wolności zrzeszania się, w tym również prawo do tworzenia związków zawodowych i przyłączania się do nich w celu ochrony własnych interesów; mając na uwadze, że w społeczeństwach demokratycznych wolność zgromadzeń jest jednym z instrumentów, za pomocą których ludzie mogą uczestniczyć w debacie publicznej i wprowadzać zmiany społeczne;

Z.  mając na uwadze, że czynni funkcjonariusze policji muszą być zawsze rozpoznawalni, aby umożliwić prowadzenie dochodzeń w zakresie możliwych przekroczeń uprawnień, a władze krajowe muszą wyznaczyć związane z tym zakresy odpowiedzialności; mając na uwadze, że w państwach członkowskich obowiązują różne progi, po przekroczeniu których możliwe jest użycie siły i broni przez organy ścigania dla utrzymania porządku publicznego; mając na uwadze, że kilka państw członkowskich(60) przyjęło przepisy, które mogą prowadzić do nieproporcjonalnego ograniczania prawa do pokojowego zgromadzania się;

AA.  mając na uwadze, że przestrzeń dla społeczeństwa obywatelskiego zmniejsza się w niektórych państwach członkowskich; mając na uwadze, że państwa członkowskie są odpowiedzialne za zapewnienie, by prawa organizacji społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka nie były ograniczane oraz by zapewniane było sprzyjające temu otoczenie legislacyjne i regulacyjne, co podkreślono w przyjętych niedawno konkluzjach Rady w sprawie Karty praw podstawowych po upływie 10 lat: aktualna sytuacja i dalsze prace; mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny także wspierać prace organizacji społeczeństwa obywatelskiego za pomocą wystarczającego finansowania oraz zapewniać wdrażanie mechanizmów owocnej współpracy z nimi;

AB.  mając na uwadze, że celem strategii kampanii sponsorowanych przez podmioty państwowe i niepaństwowe ukierunkowanych na dyskredytowanie obrońców praw człowieka i organizacji społeczeństwa obywatelskiego jest zniesienie obowiązujących przepisów w sprawie praw podstawowych; mając na uwadze, że kampanie te często odbijały się echem w tradycyjnych mediach i sieciach społecznościowych, a osoby broniące migrantów i osób ubiegających się o azyl, społeczności LGBTI+, ofiar przemocy uwarunkowanej płcią, osób wierzących i religijnych oraz innych grup zmarginalizowanych nadal są karane i stygmatyzowane;

AC.  mając na uwadze, że według IOM podczas przeprawy przez Morze Śródziemne w drodze do Europy utonęło lub zaginęło prawdopodobnie 1 885 osób w 2019 r. i 2 299 osób w 2018 r.; mając na uwadze, że szlak z Libii do Europy nadal pozostaje szlakiem migracyjnym z największą na świecie liczbą ofiar śmiertelnych (do tej pory w 2019 r odnotowano 646 ofiar) i był pięć razy bardziej śmiercionośny w 2018 r. niż w 2015 r. głównie z powodu ograniczenia działań poszukiwawczych i ratowniczych przy wybrzeżach Libii(61); mając na uwadze, że ratowanie życia to akt solidarności z ludźmi znajdującymi się w niebezpieczeństwie, ale przede wszystkim zobowiązanie prawne wynikające zarówno z prawa międzynarodowego, gdyż zgodnie z art. 98 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS), ratyfikowanej przez wszystkie państwa członkowskie oraz samą Unię Europejską, państwa członkowskie mają obowiązek udzielenia pomocy osobom będącym w niebezpieczeństwie na morzu, jak i z prawa unijnego(62);

AD.  mając na uwadze, że kryminalizacja solidarności nadal była wykorzystywana jako narzędzie do zakłócania prac organizacji pozarządowych próbujących ratować życie ludzi na Morzu Śródziemnym; mając na uwadze, że niektórym osobom przedstawiono zarzuty związane z pomocą, jakiej udzielili migrantom i osobom ubiegającym się o azyl w kilku państwach UE, co ilustruje zatrważający trend kryminalizacji pomocy humanitarnej na rzecz migrantów i osób ubiegających się o azyl;

AE.  mając na uwadze, że na mocy prawa unijnego i międzynarodowego UE ma obowiązek przyjmowania i rozpatrywania wniosków osób, które przybywają do UE i ubiegają się o azyl; mając na uwadze, że odsyłanie osób stanowi naruszenie prawa unijnego i międzynarodowego oraz uniemożliwia osobom ubiegającym się o azyl korzystanie z gwarancji prawnych wyraźnie zapisanych w tym prawie; mając na uwadze, że Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wyraził głębokie zaniepokojenie powtarzającymi się doniesieniami o brutalnym odsyłaniu migrantów;

AF.  mając na uwadze, że migracja stanowi część przeszłości, teraźniejszości i przyszłości UE oraz jest jednym z największych wyzwań naszych czasów wyraźnie wpływającym na prawa podstawowe; mając na uwadze, że osoby ubiegające się o azyl mają prawo i możliwość składania wniosków o azyl na oficjalnych przejściach granicznych przy wjeździe do UE; mając na uwadze, że dochodziło do domniemanego naruszania praw podstawowych migrantów i osób ubiegających się o azyl; mając na uwadze, że straż graniczna musi zapewniać uchodźcom odpowiednie usługi, uwzględniając szczególne okoliczności, w jakich znajdują się osoby wymagające szczególnego traktowania, takie jak dzieci, osoby w szoku traumatycznym i kobiety w ciąży;

AG.  mając na uwadze, że według Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej w 2018 r. kobiety stanowiły 18 % wszystkich przypadków niedozwolonego przekraczania granicy na wszystkich zewnętrznych granicach UE, a prawie jedną piątą migrantów zarejestrowano jako dzieci, z czego około 3 750 było pozbawionych opieki; mając na uwadze, że kobiety i dzieci są szczególnie narażone na naruszenia ich praw podstawowych, na przykład w formie handlu ludźmi; mając na uwadze, że państwa członkowskie muszą stworzyć i wzmocnić systemy ochrony dzieci, aby zapobiegać i przeciwdziałać przemocy, nadużyciom, zaniedbaniu i wykorzystywaniu dzieci;

AH.  mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny zapewnić dzieciom będącym migrantami i uchodźcami dostęp do kształcenia w krótkim czasie od przybycia na terytorium Unii Europejskiej;

AI.  mając na uwadze, że akty terroryzmu stanowią jedno z najpoważniejszych naruszeń podstawowych praw i wolności; mając na uwadze, że w 2018 r. i 2019 r. w Unii Europejskiej odnotowano akty gloryfikujące terrorystów i składające im hołd; mając na uwadze, że tego rodzaju akty sankcjonują terroryzm, zagrażają naszej demokracji i upokarzają ofiary;

Prawa gospodarcze i społeczne

1.  uznaje, że UE odgrywa ważną rolę w zapobieganiu ubóstwu i wykluczeniu społecznemu w państwach członkowskich; podkreśla znaczenie, jakie dla UE i jej państw członkowskich ma opracowanie konkretnych programów mających na celu położenie kresu ubóstwu dzieci, ponieważ należy zwrócić szczególną uwagę na bardzo szkodliwy wpływ ubóstwa na rozwój społeczny, psychiczny i fizyczny dzieci, jak również konsekwencje dla zdrowia przyszłych pokoleń dorosłych; podkreśla, że dzieci są w nieproporcjonalny sposób zagrożone wykluczeniem społecznym i gospodarczym oraz że doświadczają one naruszania praw podstawowych z powodu znęcania się, przemocy, wykorzystywania, ubóstwa i wszelkich form wykluczenia społecznego; podkreśla, że ubóstwo jest samo w sobie formą niesprawiedliwości społecznej, która opiera się na różnicach w traktowaniu kobiet i mężczyzn, dyskryminacji oraz nierównych szansach w dostępie do towarów i usług; wzywa Komisję i Radę do uwzględniania praw podstawowych przy opracowywaniu wniosków dotyczących polityki gospodarczej oraz dopilnowania, by oceny wpływu na prawa człowieka były przeprowadzane w powiązaniu z wszelkimi decyzjami dotyczącymi ich przyjęcia, w celu oceny wszelkich potencjalnych negatywnych skutków dla praw człowieka; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania dostępu do opieki zdrowotnej, wysokiej jakości edukacji i mieszkalnictwa na równych zasadach dla wszystkich;

2.  podkreśla, że znaczne zmniejszenie wydatków rządowych na usługi publiczne wywarło poważny wpływ na zjawisko nierówności, co wywarło głęboki wpływ na tkankę społeczną UE w wielu państwach członkowskich, i że sytuacja ta utrzymuje się obecnie, pogłębiając już i tak poważne nierówności i prowadząc do naruszania praw podstawowych, a także dotyka w szczególności kobiet, osób niepełnosprawnych, osób starszych, dzieci, migrantów, Romów, Trawelerów, LGBTI+ i osób z innych grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji; ponownie podkreśla, że polityka makroekonomiczna musi kierować się nie tylko wzrostem gospodarczym, ale również standardami społecznymi, aby zagwarantować, że osoby znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji w społeczeństwie będą mogły w pełni korzystać ze swoich praw społecznych, politycznych i gospodarczych; podkreśla, że równy dostęp i równe szanse w zakresie wysokiej jakości kształcenia i zatrudnienia odgrywają kluczową rolę w zmniejszaniu nierówności i wydźwignięciu ludzi z ubóstwa; uznaje znaczenie praw pracowniczych, takich jak urlop macierzyński i ojcowski, które pomagają zapewnić dzieciom zdrowe i stabilne otoczenie; wzywa państwa członkowskie do przyjęcia przepisów chroniących i wzmacniających takie prawa, gdyż przyczyniają się one do stabilności społecznej i gospodarczej rodzin; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia odpowiednich warunków pracy i ochrony przed wyzyskiem ekonomicznym i dyskryminacją, zwłaszcza w odniesieniu do grup najbardziej narażonych na takie nierówności, takich jak młodzież; wzywa państwa członkowskie do skuteczniejszego wdrażania gwarancji dla młodzieży; wzywa do zapewnienia wszystkim młodym ludziom dostępu do wysokiej jakości zatrudnienia, kształcenia i szkolenia oraz do zadbania o to, aby takie oferty były równomiernie rozłożone między państwa członkowskie i regiony; wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy w celu zapewnienia równego dostępu do możliwości zatrudnienia, bez względu na wyznanie, wiek, niepełnosprawność i orientację seksualną;

3.  podkreśla, że mieszkanie nie jest jedynie towarem, lecz koniecznością, gdyż osoby pozbawione mieszkania nie mogą w pełni uczestniczyć w życiu społecznym ani korzystać ze wszystkich przysługujących im praw podstawowych; jest zaniepokojony faktem, że szczególnie młodych ludzi nie stać na mieszkanie, i ubolewa nad przypadkami dyskryminacji ze strony właścicieli nieruchomości, a także z powodu polityki skutkującej obniżaniem dodatków mieszkaniowych dla młodych ludzi; jest zaniepokojony faktem, że nawet jedna trzecia osób bezdomnych w większości państw członkowskich UE jest w wieku od 18 do 29 lat; wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia zaleceń sformułowanych przez komisarz Rady Europy ds. praw człowieka w uwadze z dnia 23 stycznia 2020 r. pt. „Prawo do mieszkania po przystępnej cenie – zaniedbany obowiązek europejski”, w szczególności zalecenie, zgodnie z którym wszystkie państwa członkowskie powinny szybko przyjąć na siebie zobowiązanie do przestrzegania art. 31 zrewidowanej Europejskiej karty społecznej dotyczące prawa do mieszkania; wzywa państwa członkowskie do uwzględniania prawa obywateli do odpowiedniego mieszkania wśród priorytetów polityki społecznej oraz do zwiększenia inwestycji w mieszkania socjalne i przystępne cenowo w celu przeciwdziałania nadmiernym obciążeniom w zakresie wydatków mieszkaniowych, w szczególności w celu ochrony grup znajdujących się w niekorzystnej i trudnej sytuacji; wzywa Komisję do należytego zbadania dyskryminacji w dostępie do mieszkań, zakazanej na mocy dyrektywy w sprawie równości rasowej, oraz do wszczęcia postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w przypadku naruszeń;

4.  wskazuje na art. 37 Karty, zgodnie z którym środki służące zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony środowiska i poprawie jego jakości muszą być zintegrowane z politykami Unii; podkreśla pilną potrzebę uwzględnienia istotnych kwestii środowiskowych w procesie podejmowania decyzji we wszystkich strategiach politycznych i inicjatywach oraz uważa, że zrównoważoność musi być zasadą przewodnią dla wszystkich polityk makroekonomicznych, aby zapewnić sprawiedliwe przejście na gospodarkę zrównoważoną środowiskowo, przy jednoczesnej ochronie i tworzeniu trwałych miejsc pracy, a także w celu stawienia czoła jednemu z największych zagrożeń dla ludzkości; wzywa do wdrożenia w całej UE konwencji z Aarhus, która łączy prawa środowiskowe z prawami człowieka; podkreśla, że szkody w środowisku oraz brak przekazywania przez niektóre organy publiczne informacji na temat poważnego ryzyka środowiskowego, na jakie narażeni są ludzie, mogą wiązać się z wysoce szkodliwymi skutkami dla ludzi;

5.  przypomina, że zgodnie z art. 6 TFUE kompetencje w zakresie ochrony i poprawy zdrowia ludzkiego należą do państw członkowskich UE;

Prawo do równego traktowania

6.  przypomina, że kobiety i dziewczęta muszą mieć kontrolę nad swoim ciałem i seksualnością; wzywa wszystkie państwa członkowskie do zagwarantowania kompleksowej edukacji seksualnej, łatwego dostępu kobiet i dziewcząt do planowania rodziny oraz pełnej gamy usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym nowoczesnych metod antykoncepcji oraz bezpiecznej i legalnej aborcji;

7.  potępia obecny wyraźny i zorganizowany sprzeciw wobec równości kobiet i mężczyzn oraz praw kobiet, dający się zaobserwować na szczeblu globalnym i europejskim, w tym również jeżeli chodzi o prawa seksualne i reprodukcyjne; zdecydowanie potwierdza, że odmowa świadczenia usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz związanych z tym praw stanowi formę przemocy wobec kobiet i dziewcząt, oraz podkreśla, że Europejski Trybunał Praw Człowieka kilkakrotnie orzekał, iż restrykcyjne prawo aborcyjne i uniemożliwianie dostępu do legalnej aborcji narusza prawa kobiet w kontekście praw człowieka; ponownie podkreśla, że odmowa świadczenia przez personel medyczny pełnego zakresu usług dotyczących zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego z osobistych pobudek nie może naruszać prawa kobiet lub dziewcząt do dostępu do opieki w dziedzinie zdrowia reprodukcyjnego; wzywa Komisję do uwzględnienia potrzeby ochrony zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tym zakresie w strategii w zakresie praw podstawowych;

8.  zdecydowanie potępia alarmującą liczbę przypadków kobietobójstwa w UE, które jest najbardziej skrajną formą przemocy wobec kobiet; ubolewa nad brakiem dostępnych danych w niektórych państwach członkowskich, co odzwierciedla fakt, że problem ten nie został uznany jako taki; wzywa Radę do pilnego zakończenia procesu ratyfikacji przez UE – na podstawie ogólnego przystąpienia i bez ograniczeń – konwencji stambulskiej w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej; wzywa Radę i państwa członkowskie, które jeszcze tego nie dokonały, do zakończenia procesu ratyfikacji konwencji stambulskiej;

9.  zdecydowanie potępia wszelkie formy przemocy seksualnej, ginekologicznej i położniczej wobec kobiet, takie jak niewłaściwe lub nieumyślne działania, bolesne interwencje bez znieczulenia, okaleczanie żeńskich narządów płciowych, przymusowa aborcja, przymusowa sterylizacja i przymusowe macierzyństwo zastępcze;

10.  zdecydowanie potępia segregację etniczną kobiet romskich w placówkach opieki zdrowotnej nad matkami; wzywa państwa członkowskie do natychmiastowego wprowadzenia zakazu wszelkich form segregacji etnicznej w zakładach opieki zdrowotnej, w tym w placówkach opieki zdrowotnej nad matkami; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia skutecznych i terminowych środków zaradczych dla wszystkich osób, które doświadczyły wymuszonej i przymusowej sterylizacji, w tym poprzez ustanowienie skutecznych systemów odszkodowań;

11.  potępia przestępstwa z nienawiści i nawoływanie do nienawiści, a także dyskryminację ze względu na rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne, status mniejszości, niepełnosprawność, orientację seksualną, tożsamość płciową, ekspresję płciową lub cechy płciowe; ponownie wyraża zaniepokojenie faktem, że mowa nienawiści w internecie nadal stanowi powszechny problem wymagający pilnego rozwiązania; ostrzega przed rosnącym poziomem i normalizacją mowy nienawiści i różnych form rasizmu, takich jak islamofobia, antycyganizm, antysemityzm oraz niechęć wobec osób o czarnej skórze i osób o innym kolorze skóry w wielu państwach członkowskich, czemu sprzyja powstawanie ruchów ekstremistycznych i ich retoryka, a także przedstawiciele rządów lub przywódcy polityczni w niektórych państwach członkowskich, którzy wykorzystują nienawistny dyskurs i tym samym rozpowszechniają retorykę rasistowską, ksenofobiczną i wymierzoną przeciwko grupie LGBTI; wyraża zaniepokojenie niezgłaszaniem przestępstw z nienawiści przez ofiary, co wynika z niewystarczających zabezpieczeń i tego, że władze w państwach członkowskich nie badają tych przestępstw w należyty sposób i nie doprowadzają do skazywania za nie; podkreśla, że należy koniecznie zachęcać ofiary do zgłaszania przypadków przestępstw z nienawiści lub dyskryminacji, ułatwiać im zgłaszanie takich przypadków oraz zapewnić tym osobom pełną ochronę i wsparcie; przypomina, że państwa członkowskie powinny zapewnić skuteczne odnotowywanie, prowadzenie dochodzeń, ściganie i osądzanie przestępstw z nienawiści i mowy nienawiści; wzywa Komisję i FRA, aby kontynuowały prace nad monitorowaniem przestępstw z nienawiści i mowy nienawiści w państwach członkowskich oraz regularnie przedstawiały sprawozdania dotyczące konkretnych przypadków i tendencji;

12.  przypomina, że w Unii Europejskiej dochodziło do ataków na miejsca kultu chrześcijańskiego lub miejsca w inny sposób związane z chrześcijaństwem, takie jak kościoły, cmentarze, pomniki oraz posągi; potępia wszelkie ataki na chrześcijan i wzywa do równego traktowania chrześcijan w Europie i na świecie;

13.  przypomina instytucjom i agencjom UE o obowiązku przestrzegania w pełni prawa do wolności myśli, sumienia i religii oraz zakazu dyskryminacji ze względu na religię lub przekonania, w tym również przekonania filozoficzne, w odniesieniu do wszystkich obywateli w sferze publicznej i prywatnej; wzywa państwa członkowskie do ochrony wolności myśli, sumienia, religii lub przekonań oraz do skutecznego wdrożenia wytycznych UE w sprawie promowania i ochrony tej wolności;

14.  wyraża ogromne zaniepokojenie faktem, że chociaż propagowanie faszyzmu jest zakazane w wielu państwach członkowskich na mocy prawa krajowego, coraz bardziej zauważalne jest wykorzystywanie faszystowskich symboli i retoryki przez ruchy neofaszystowskie w niektórych państwach członkowskich; wyraża głębokie zaniepokojenie coraz większej normalizacją faszyzmu w UE; wzywa państwa członkowskie do wdrożenia skutecznego zakazu istnienia grup neofaszystowskich i neonazistowskich oraz wszelkich innych fundacji lub stowarzyszeń wywyższających i gloryfikujących nazizm i faszyzm;

15.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia pełnego wdrożenia dyrektywy w sprawie równości rasowej w celu zwalczania utrzymującego się rasizmu wobec osób czarnoskórych i osób o innym kolorze skóry, transfobii, antycyganizmu, antysemityzmu i islamofobii; potępia fakt, że mniejszości rasowe, etniczne, językowe i religijne doświadczają rasizmu strukturalnego, dyskryminacji, przestępstw z nienawiści i mowy nienawiści, braku dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz utrzymujących się nierówności społeczno-gospodarczych w obszarach takich jak mieszkalnictwo, opieka zdrowotna, zatrudnienie i kształcenie, co należy uznać za podstawowe bariery dla pełnego korzystania z praw podstawowych oraz kluczowe bariery utrudniające włączenie i równość;

16.  wzywa do szybkiego przyjęcia zaproponowanej w 2008 r. dyrektywy w sprawie równego traktowania, która wciąż oczekuje na zatwierdzenie przez Radę, w celu zlikwidowania obecnej luki w ochronie w unijnych ramach prawnych w zakresie niedyskryminacji ze względu na wiek, niepełnosprawność, religię, światopogląd lub orientację seksualną w kluczowych obszarach życia, takich jak ochrona socjalna, edukacja i dostęp do towarów i usług; wzywa Komisję do czynnego zwalczania segregacji i dyskryminacji, w tym poprzez wszczynanie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, oraz do wspierania skutecznego stosowania decyzji ramowej w sprawie zwalczania pewnych form rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych; przypomina, że środkom tym powinny towarzyszyć odpowiednie krajowe strategie integracji;

17.  przypomina, że Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ma na celu zapewnienie równości szans w wymiarze dostępności, uczestnictwa, równości, zatrudnienia, kształcenia i szkolenia, ochrony socjalnej, ochrony zdrowia i działań zewnętrznych UE; podkreśla, że osoby niepełnosprawne nadal znajdują się w niekorzystnej sytuacji i są dyskryminowane pod względem zatrudnienia, kształcenia i włączenia społecznego; podkreśla w tym względzie znaczenie dostępności przestrzeni publicznej, przyjęcia minimalnego odsetka zatrudnienia osób niepełnosprawnych, gwarancji dotyczących edukacji włączającej, w tym dostępu do takich inicjatyw jak program Erasmus+, ze zwróceniem szczególnej uwagi na dzieci niepełnosprawne;

18.  wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły dzieciom ochronę przed wszelkimi formami dyskryminacji w dziedzinie edukacji; wzywa w szczególności do tego, aby zapewnić szczególną ochronę dzieciom, których niepełnosprawność wiąże się z problemami w rozwoju językowym, takimi jak np. spektrum zaburzeń autystycznych, w przypadku gdy ich edukacja odbywa się w środowisku wielojęzycznym, tak aby umożliwić im, jeśli rodziny sobie tego życzą, naukę w ich języku ojczystym;

Wolności

19.  wzywa państwa członkowskie do ochrony i wypracowania dynamicznego, niezależnego, pluralistycznego i wolnego sektora mediów; w tym kontekście potępia wszelkie środki mające na celu uciszenie krytycznych mediów i podważenie wolności i pluralizmu mediów, prowadzone niekiedy wyrafinowanymi metodami, które zazwyczaj nie skutkują alertem do Platformy Rady Europy na rzecz Ochrony Dziennikarstwa i Bezpieczeństwa Dziennikarzy; wyraża zaniepokojenie tworzeniem organów kontrolowanych przez rząd, które zarządzają znaczną częścią mediów danego kraju, oraz wykorzystują media publiczne do realizacji partyjnych interesów; przypomina, że jeżeli media są w posiadaniu niewielkiej liczby podmiotów, zarówno rządowych, jak i prywatnych, stanowi to poważne zagrożenie dla różnorodności informacji i poglądów reprezentowanych w treściach medialnych; przypomina, że wolność wypowiedzi i informacji, w tym wolność wypowiedzi artystycznej, oraz wolność mediów mają podstawowe znaczenie dla demokracji i praworządności, a także wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania niezależności ich organów ds. mediów; przypomina, że prawo do poszukiwania, otrzymywania i przekazywania informacji i idei ustnie, w formie pisemnej lub drukowanej, w formie artystycznej lub za pośrednictwem wszelkich innych środków przekazu jest elementem wolności wypowiedzi artystycznej(63);

20.  przypomina o zasadniczej roli dziennikarstwa śledczego jako strażnika społeczeństwa demokratycznego, wzmacniającego nadzór publiczny nad podmiotami politycznymi, w tym w dziedzinie korupcji; potępia utrzymujące się i nasilające w wielu państwach członkowskich akty przemocy, groźby i zastraszanie dziennikarzy, w tym również w związku z ujawnianiem informacji o łamaniu praw podstawowych, co często prowadzi do autocenzury i narusza prawo obywateli do informacji; zwraca się do Komisji o przedstawienie wniosku dotyczącego stworzenia silnych i kompleksowych mechanizmów ochrony i umacniania wolności słowa i wolności mediów oraz zwiększenia ochrony dziennikarzy, w tym poprzez zagwarantowanie przejrzystości w dziedzinie własności mediów, przyjęcie unijnej dyrektywy sprzeciwiającej się strategicznemu powództwu zmierzającemu do stłumienia debaty publicznej (SLAPP), stworzenie stałego funduszu UE na rzecz niezależnych mediów i dziennikarzy śledczych oraz ustanowienie mechanizmu szybkiego reagowania dla dziennikarzy znajdujących się w niebezpieczeństwie; wzywa państwa członkowskie do zapobiegania atakom na dziennikarzy śledczych podczas wykonywania ich pracy oraz do karania takich ataków;

21.  podkreśla w szczególności ważną rolę sygnalistów dla ochrony interesu publicznego i promowania kultury rozliczalności publicznej oraz uczciwości w instytucjach publicznych i prywatnych; wzywa państwa członkowskie do dokonania w trybie pilnym pełnej transpozycji do prawa krajowego dyrektywy (UE) 2019/1937, aby zwiększyć efekty dyrektywy natychmiast po jej wejściu w życie; zachęca państwa członkowskie do uzupełnienia tych środków, aby zapewnić również ochronę sygnalistów w przypadkach zgłaszania naruszeń poza zakresem prawa Unii;

22.  wyraża zaniepokojenie z powodu zagrożenia, jakie różne formy propagandy i dezinformacji stanowią dla wolności słowa i wypowiedzi oraz niezależności mediów, a także podkreśla negatywny wpływ, jaki zjawiska te mogą mieć na jakość debaty politycznej i na uczestnictwo obywateli w demokratycznym społeczeństwie; wzywa Komisję do promowania umiejętności korzystania z mediów i inwestowania w poprawę tych umiejętności, do aktywnego wspierania wysokiej jakości dziennikarstwa oraz do wspierania ochrony danych i tworzenia bardziej przejrzystego środowiska internetowego przy jednoczesnym zagwarantowaniu wolności i pluralizmu mediów;

23.  podkreśla, że profilowanie polityczne, dezinformacja i manipulowanie informacjami stanowią zagrożenie dla wartości demokratycznych UE; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia wkładu w rozwój kształcenia i szkolenia w obszarze myślenia krytycznego, tak aby obywatele mogli formułować własne opinie w odpowiedzi na te zagrożenia;

24.  podkreśla, że funkcjonariusze organów ścigania pełniący służbę mają obowiązek poszanowania i ochrony godności człowieka oraz zachowania i obrony praw człowieka wszystkich osób; podkreśla, że najważniejszym zadaniem służb policyjnych jest zagwarantowanie bezpieczeństwa obywateli oraz zapewnienie pokojowego przebiegu protestów; potępia użycie przemocy i nieproporcjonalne interwencje organów ścigania podczas pokojowych demonstracji; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania, że użycie siły przez organy ścigania będzie zawsze zgodne z prawem, proporcjonalne, konieczne i traktowane jako ostateczny środek, a także że będzie się odbywało przy zapewnieniu ochrony życia ludzkiego i integralności fizycznej; wzywa właściwe organy krajowe do zapewnienia przejrzystego, bezstronnego, niezależnego i skutecznego dochodzenia w przypadkach, w których podejrzewa się użycie nieproporcjonalnej siły lub w których rzekomo doszło do użycia nieproporcjonalnej siły, oraz do unikania bezkarności; przypomina, że organy ścigania w pełni odpowiadają za wykonywanie swoich obowiązków i przestrzeganie odpowiednich ram prawnych i operacyjnych;

25.  zdecydowanie potępia coraz większe ograniczenia wolności zgromadzeń, w tym również w okresach wyborczych; apeluje do państw członkowskich o nieprzyjmowanie restrykcyjnych przepisów dotyczących wolności zgromadzeń oraz zachęca UE i jej państwa członkowskie, aby podejmowały dalsze działania na rzecz zagwarantowania i ochrony wolności zgromadzeń jako prawa podstawowego i podstawowej zasady procesów demokratycznych; apeluje do Komisji o przyjęcie aktywnej roli w promowaniu tych praw zgodnie z międzynarodowymi normami praw człowieka;

26.  zwraca uwagę na zasadniczą rolę, jaką społeczeństwo obywatelskie odgrywa na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym, unijnym i międzynarodowym w reprezentowaniu interesów obywateli, w umacnianiu głosów mniejszości, które nie są odpowiednio reprezentowane, oraz w obronie i propagowaniu zasad zapisanych w art. 2 TUE; podkreśla potrzebę zapewnienia środowiska sprzyjającego organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, w którym będą one mogły swobodnie prowadzić działalność bez zagrożenia atakami i bez zbędnych lub arbitralnych ograniczeń;

27.  wyraża głębokie zaniepokojenie coraz mocniejszym kurczeniem się przestrzeni niezależnego społeczeństwa obywatelskiego w niektórych państwach członkowskich, w szczególności w odniesieniu do organizacji praw kobiet, organizacji LGBTI i obrońców praw człowieka, w tym nieracjonalnymi obciążeniami administracyjnymi, ograniczaniem finansowania działań wspierających oraz ograniczeniami wolności zgromadzeń i organizowania się; potępia ograniczenia dostępu organizacji społeczeństwa obywatelskiego do finansowania, które to ograniczenia w niektórych państwach członkowskich mają charakter bardziej systemowy, przybierając formę zmian prawnych i politycznych, i wpływają w dotkliwy sposób na pracę i status prawny tych organizacji; wzywa Komisję Europejską i Radę do zwiększenia unijnego wsparcia udzielanego organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, które bronią wartości ujętych w art. 2 TUE w Unii Europejskiej, w ramach programu „Prawa i Wartości”, którego finansowanie powinno być znaczące, zgodnie z apelem Parlamentu Europejskiego;

28.  podkreśla, że regularne i kompleksowe monitorowanie i analizy mają zasadnicze znaczenie dla zrozumienia wyzwań stojących przed społeczeństwem obywatelskim w Europie; wzywa Komisję Europejską, by uwzględniła stosowne wskaźniki dotyczące przestrzeni obywatelskiej, wolności wypowiedzi i wolności zrzeszania się w przyszłych corocznych sprawozdaniach na temat praworządności, by zaproponowała plan działania na rzecz ochrony i wspierania społeczeństwa obywatelskiego, obejmujący przyjęcie wytycznych dotyczących ochrony wolności wypowiedzi, wolności zrzeszania się i wolności pokojowego zgromadzania się, jak również ochrony zagrożonych obrońców praw człowieka, oraz by stworzyła fundusz kryzysowy na rzecz ich ochrony; z zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący przeglądu rozporządzenia Rady (WE) nr 168/2007 z dnia 15 lutego 2007 r. ustanawiającego Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej(64) oraz podkreśla potrzebę wzmocnienia i rozszerzenia jej mandatu po przeprowadzeniu dogłębnej oceny skutków; zachęca Komisję, Radę i Parlament Europejski do systematycznego wykorzystywania w procesie kształtowania polityki danych opracowanych przez Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej;

29.  dostrzega poważne problemy, jakie mogą pojawić się w przeważającej mierze eurosceptycznych wspólnotach, w szczególności w powiązaniu z agresywnymi poglądami politycznymi, oraz wzywa UE i państwa członkowskie do wspierania aktywnego uczestnictwa obywateli Unii w sprawach UE, w szczególności wśród osób młodych, tak aby ich opinie mogły być wyrażane za pomocą demokratycznych kanałów;

30.  zwraca uwagę, że edukacja obywatelska i dialog międzykulturowy odgrywają ważną rolę, ponieważ pomagają obywatelom lepiej zrozumieć ich udział w życiu politycznym; zachęca do edukowania obywateli Unii na temat ich praw;

31.  zauważa, że nowe metody zbierania i przetwarzania danych osobowych w celach prognozowania zachowania oraz manipulacji mają coraz większy wpływ na prawa podstawowe miliardów ludzi w UE i na świecie, w szczególności pod względem praw do prywatności, ochrony danych, informacji oraz wolności i pluralizmu mediów; w związku z tym wzywa podmioty prywatne i właściwe organy do zapewnienia pełnego stosowania unijnych przepisów o ochronie danych i o ochronie prywatności oraz do dopilnowania, by obywatele wiedzieli, kiedy i w jaki sposób ich dane osobowe są przetwarzane oraz w jakich celach, a także jak mogą sprzeciwić się przetwarzaniu danych i wnosić skargi, aby chronić swoje prawo do ochrony danych osobowych i prywatności;

32.  wzywa Komisję Europejską do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko państwom członkowskim, których przepisy wdrażające unieważnioną dyrektywę w sprawie zatrzymywania danych nie zostały uchylone w celu dostosowania ich do orzecznictwa TSUE(65);

33.  podkreśla potencjalne zagrożenia dla podstawowych wolności i bezpieczeństwa wynikające ze stosowania nowych technologii, w szczególności systemów sztucznej inteligencji (AI), w tym zagrożenia związane z prawem do ochrony danych osobowych i prywatności, wątpliwościami o charakterze bioetycznym w zakresie wykorzystywania AI w opiece zdrowotnej, możliwymi bezpośrednimi i pośrednimi przejawami dyskryminacji i uprzedzeń, co może skutkować pogłębieniem uprzedzeń i marginalizacji oraz rozpowszechnianiem dezinformacji; zwraca uwagę, że uprzedzenia w zbiorach danych oraz przy projektowaniu i eksploatacji tych systemów mogą prowadzić do stronniczych wyników, zwłaszcza w przypadku wykorzystywania ich przez organy ścigania, co może prowadzić do powielania przez te systemy istniejących uprzedzeń społecznych, osobistych i innych, a także może prowadzić do dyskryminacji ze względu na czynniki społeczne, gospodarcze, etniczne, rasowe, związane z orientacją seksualną, płcią bądź niepełnosprawnością lub inne czynniki; podkreśla, że konieczne są dalsze zabezpieczenia w celu zapewnienia ochrony prywatności i danych w świetle rozwoju nowych technologii oraz że należy rozważyć wszelkie konsekwencje dla praw podstawowych; wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do zajęcia się pojawiającą się „przepaścią cyfrową”, zwłaszcza w dziedzinie administracji publicznej i usług publicznych; podkreśla, że osoby starsze i osoby w niekorzystnej sytuacji społeczno-gospodarczej stanowią jedną z grup najbardziej dotkniętych problemem „przepaści cyfrowej”; podkreśla, że podejście do AI powinno być ukierunkowane na człowieka i zapewniać kluczową rolę ludzkich wartości w sposobach opracowywania, wprowadzania, wykorzystywania i monitorowania systemów AI poprzez zagwarantowanie poszanowania praw podstawowych określonych w Traktatach oraz Karcie praw podstawowych; wzywa Komisję do przedstawienia wniosków ustawodawczych dotyczących skoordynowanego europejskiego podejścia do AI, w oparciu o etyczne wytyczne dotyczące wiarygodnych systemów AI opracowane przez działającą przy Komisji grupę ekspertów wysokiego szczebla ds. AI;

34.  z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy i działania mające na celu wzmocnienie współpracy w zakresie bezpieczeństwa między państwami członkowskimi oraz sformułowanie skutecznej unijnej reakcji na terroryzm i zagrożenia dla bezpieczeństwa w Unii Europejskiej; wzywa państwa członkowskie do pełnej współpracy i usprawnienia wymiany informacji między sobą oraz z agencjami UE działającymi w obszarze sprawiedliwości i spraw wewnętrznych; podkreśla znaczenie poszanowania praw podstawowych w walce z terroryzmem; podkreśla, jak ważne jest, by mechanizmy nadzoru w dziedzinie służb wywiadowczych były zgodne z Kartą praw podstawowych i EKPC; domaga się, aby odnośne instytucje zapewniły zabezpieczenia chroniące przed wtórną wiktymizacją wskutek poniżenia i ataków na wizerunek ofiar pochodzących z sektorów społecznych powiązanych z napastnikiem;

35.  podkreśla, że przepisy antydyskryminacyjne nadal stanowią zasadniczy element wszelkich strategii na rzecz przeciwdziałania radykalizacji i umożliwienia deradykalizacji członków organizacji ekstremistycznych; ponownie podkreśla, że państwa członkowskie przy stałym wsparciu Komisji muszą zwiększyć wysiłki na rzecz przeciwdziałania radykalizacji i brutalnemu ekstremizmowi przez propagowanie europejskich wartości, tolerancji i wspólnoty;

Prawa podstawowe migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców

36.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wdrożenia zalecenia Komisarza Praw Człowieka Rady Europy z czerwca 2019 r. pt. „Lives saved. Rights protected. Bridging the protection gap for refugees and migrants in the Mediterranean” [Ratowanie życia. Ochrona praw. Zapełnienie luki w ochronie uchodźców i migrantów na Morzu Śródziemnym]; ponownie podkreśla, że bezpieczne i legalne szlaki migracyjne są najlepszym sposobem, by ocalić ludzkie życie; wzywa państwa członkowskie do zintensyfikowania działań w zakresie przesiedleń, zorganizowania korytarzy humanitarnych do UE oraz wprowadzenia możliwości ubiegania się o wizy humanitarne dla osób ubiegających się o azyl;

37.  podkreśla znaczenie rygorystycznego zarządzania granicami zewnętrznymi UE;

38.  wyraża głębokie zaniepokojenie nieustannymi doniesieniami o brutalnym zawracaniu migrantów przez funkcjonariuszy organów ścigania w niektórych państwach członkowskich; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zbadania tej sprawy i podjęcia skutecznych środków w celu dopilnowania, by takie strategie polityczne i praktyki zostały wyeliminowane, w tym przez zapewnienie niezależnego monitorowania działań kontroli granicznej przez istniejące krajowe instytucje praw człowieka (instytucje rzeczników praw człowieka, krajowe instytucje praw człowieka, krajowe mechanizmy prewencji), wspierane przez organy UE i organy międzynarodowe (Komisarz Praw Człowieka Rady Europy, europejski komitet ds. zapobiegania torturom, ECRI, FRA), a także przez dopilnowanie, aby finansowanie UE nie było wykorzystywane do naruszania praw podstawowych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do przestrzegania prawa międzynarodowego i unijnego, a także Karty, i do zapewnienia szerokich ram umożliwiających uporządkowaną migrację i unikanie zmuszania migrantów do korzystania z nielegalnych kanałów migracji;

39.  potępia fakt, że w niektórych państwach członkowskich przyjęto prawa, strategie polityczne i praktyki uniemożliwiające skuteczną ochronę praw człowieka uchodźców, osób ubiegających się o azyl i migrantów zarówno na lądzie, jak i na morzu; apeluje do Komisji Europejskiej i państw członkowskich, aby prawa człowieka migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców, a także zasada podziału odpowiedzialności stanowiły centralny punkt ich polityki w dziedzinie migracji i azylu; wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu sytuacji humanitarnej w hotspotach; wzywa Komisję do przedstawienia w trybie pilnym rozwiązania w związku z przypadkami rażących naruszeń praw człowieka w ośrodkach recepcyjnych dla uchodźców i migrantów na terytorium europejskim;

40.  podkreśla, że ratowanie życia stanowi obowiązek prawny zgodnie z prawem międzynarodowym i prawem Unii; potępia zastraszanie, aresztowania i postępowania karne wszczęte w niektórych państwach członkowskich przeciwko organizacjom społeczeństwa obywatelskiego i osobom fizycznym za udzielanie pomocy humanitarnej migrantom, których życie jest zagrożone; wzywa państwa członkowskie do dopilnowania, aby akty pomocy humanitarnej nie były uznawane za przestępstwo zgodnie z protokołem ONZ przeciwko przemytowi;

41.  podkreśla, że migranci nieposiadający dokumentów powinni w pełni korzystać z przysługujących im praw podstawowych, bez względu na ich status prawny czy administracyjny; przypomina, że kobiety i dzieci mogą być zmuszane do czynności seksualnych w zamian za ochronę lub podstawowe wsparcie umożliwiające przeżycie, a często wynika to z braku pomocy, z wad systemów rejestracji, z nieprzestrzegania zasady najlepszego interesu dziecka, z rozłączania rodzin lub braku bezpiecznych i legalnych środków dostępu do UE;

42.  podkreśla, że dzieci stanowią niemal jedną trzecią osób wnioskujących o azyl i że są w związku z tym szczególnie narażone; wzywa UE i jej państwa członkowskie, by zwiększyły wysiłki na rzecz niedopuszczania do sytuacji, w których małoletni bez opieki padają ofiarami handlu ludźmi i wykorzystywania seksualnego;

43.  zachęca UE i państwa członkowskie do przeznaczenia dostatecznych środków na działania mające osłabić model biznesowy sieci handlu ludźmi i przemytników, który regularnie stawia grupy szczególnie wrażliwe, takie jak dzieci i kobiety, w sytuacjach powodujących zagrożenie życia, aby odwieść wiele osób od podejmowania ryzyka wyruszenia w niebezpieczne i niekontrolowane trasy migracyjne, w przypadku których osoby te nie będą mogły skorzystać z oficjalnej procedury azylowej;

44.  przypomina, że zatrzymanie dzieci w ośrodkach detencyjnych dla migrantów nigdy nie leży w najlepszym interesie dziecka, zgodnie z Deklaracją nowojorską w sprawie uchodźców i migrantów; wzywa UE i państwa członkowskie do zintensyfikowania działań, by położyć kres zatrzymywaniu dzieci, w szczególności w kontekście migracji w UE, oraz do wypracowania opartych na społeczności rozwiązań alternatywnych dla zatrzymania, a także do priorytetowego traktowania kwestii integracji, edukacji i pomocy psychologicznej; podkreśla, że dziecko bez opieki jest przede wszystkim dzieckiem potencjalnie zagrożonym i że to ochrona dzieci, a nie polityka w dziedzinie migracji, powinna być zasadą przewodnią państw członkowskich i Unii Europejskiej w tym zakresie, co stanowi poszanowanie podstawowej zasady dobra dziecka;

Praworządność i walka z korupcją

45.  ponownie podkreśla, że korupcja poważnie zagraża demokracji, praworządności i równemu traktowaniu wszystkich obywateli; podkreśla związek między korupcją a naruszeniami praw podstawowych w wielu dziedzinach, takich jak niezależność sądów, wolność mediów i wolność wypowiedzi dziennikarzy i demaskatorów, ośrodki detencyjne, dostęp do praw socjalnych lub handel ludźmi(66);

46.  wzywa instytucje i państwa członkowskie UE do zdecydowanego zwalczania korupcji i opracowania skutecznych instrumentów na rzecz zapobiegania korupcji, jej zwalczania i karania oraz zwalczania nadużyć finansowych, a także na rzecz systematycznego monitorowania wykorzystania funduszy publicznych; wzywa Komisję, aby niezwłocznie wznowiła prowadzone w trybie rocznym monitorowanie i sprawozdawczość w zakresie zwalczania korupcji w odniesieniu do instytucji i państw członkowskich UE; wzywa wszystkie państwa członkowskie do przestrzegania zaleceń GRECO;

47.  podkreśla, że przestępczość zorganizowana jest możliwa przede wszystkim dzięki korupcji; zdecydowanie potępia nasilenie handlu ludźmi i wzywa państwa członkowskie i instytucje UE do zacieśnienia współpracy i nasilenia walki z przestępczością zorganizowaną;

48.  potwierdza poparcie Parlamentu dla szybkiego ustanowienia skutecznej, niezależnej i w pełni operacyjnej Prokuratury Europejskiej (EPPO) w celu lepszego zwalczania nadużyć finansowych w Unii Europejskiej;

49.  podkreśla, że praworządność stanowi podstawę demokracji, zachowuje podział władz, zapewnia rozliczalność, przyczynia się do budowania zaufania do instytucji publicznych i gwarantuje zasady legalności, pewności prawa, zakazu arbitralności w działaniu władz wykonawczych, niezależności sądów, bezstronności i równości wobec prawa; podkreśla, że praworządność, a w szczególności niezależność sądów, mają kluczowe znaczenie dla zdolności obywateli do korzystania z ich podstawowych praw i wolności; zwraca uwagę, że zgodnie z art. 47 Karty praw podstawowych prawo podstawowe do skutecznego środka prawnego wymaga dostępu do „niezależnego” sądu; podkreśla, że wpływ polityczny lub kontrola sądownictwa oraz podobne bariery dla niezawisłości poszczególnych sędziów często sprawiają, że sądownictwo nie jest w stanie wypełniać swojej roli polegającej na niezależnej kontroli arbitralnego korzystania z władzy przez władzę wykonawczą i ustawodawczą; potępia wykorzystywanie systemu sądowego na potrzeby polityczne w celu zaszkodzenia opozycji politycznej, jej delegitymizacji i uciszenia;

50.  przypomina nierozerwalny związek między praworządnością a prawami podstawowymi oraz potrzebę zwiększenia świadomości na temat wartości zapisanych w art. 2 TUE i w Karcie poprzez informowanie o prawach obywateli;

51.  zdecydowanie potępia podejmowane przez rządy niektórych państw członkowskich próby osłabienia podziału władzy i niezależności sądów; wyraża w szczególności głębokie zaniepokojenie decyzjami, które kwestionują nadrzędność prawa europejskiego, oraz wzywa Komisję do zastosowania wszystkich dostępnych środków, aby podjąć działania przeciwko tym atakom;

52.  wzywa Komisję, by zajęła się we właściwym czasie wszystkimi przypadkami naruszenia art. 2 TUE, w szczególności tymi dotyczącymi praw podstawowych, w ramach zapowiedzianego cyklicznego przeglądu praworządności; ponownie podkreśla zasadniczą potrzebę stworzenia mechanizmu UE na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych zgodnie z apelem Parlamentu, obejmującego coroczny, niezależny, oparty na dowodach i niedyskryminacyjny przegląd oceniający przestrzeganie przez wszystkie państwa członkowskie art. 2 TUE; podkreśla, że naruszenia art. 2 TUE podważają wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi i uniemożliwiają transgraniczną współpracę sądową;

53.  ubolewa nad brakiem postępów w postępowaniach na mocy art. 7 prowadzonych w Radzie, pomimo sprawozdań i oświadczeń wydanych przez Komisję, ONZ, OBWE i Radę Europy wskazujących, że sytuacja w odnośnych państwach członkowskich pogorszyła się; wzywa Radę do uwzględnienia sytuacji w zakresie praw podstawowych, demokracji i praworządności podczas wysłuchań prowadzonych w ramach postępowania na mocy art. 7 ust. 1; przypomina, że Parlament Europejski nie może być wyłączony z tych trwających wysłuchań;

54.  wzywa Komisję i Radę do pełnego wykorzystania wszystkich dostępnych im narzędzi w celu przeciwdziałania ryzyku poważnych naruszeń praworządności oraz do kontynuowania trwających postępowań wszczętych na mocy art. 7; zwraca uwagę, że nieskuteczność działań UE na rzecz ochrony praw podstawowych zagraża całemu prawu UE i opartym na nim prawom obywateli, a także osłabia wiarygodność UE;

Warunki panujące w więzieniach

55.  jest zaniepokojony złymi warunkami panującymi w więzieniach w niektórych państwach członkowskich; apeluje do państw członkowskich o poszanowanie zasad dotyczących przetrzymywania więźniów, wynikających z instrumentów prawa międzynarodowego i norm Rady Europy; przypomina, że w założeniu tymczasowe aresztowanie ma stanowić środek nadzwyczajny, wykorzystywany wyłącznie w przypadkach absolutnej konieczności, proporcjonalny oraz stosowany jak najkrócej, a także ubolewa nad tym, że stale nadużywa się tymczasowego aresztowania i nie stosuje się alternatywnych środków, które nie wiążą się z pozbawieniem wolności; przypomina, że szczególnie narażone grupy więźniów, takie jak kobiety, osoby nieletnie, mniejszości etniczne, więźniowie LGBTI, więźniowie potrzebujący opieki psychologicznej lub ciężko chorzy więźniowie, mają szczególne potrzeby, które należy wziąć pod uwagę; wzywa Komisję do przyjęcia wspólnych norm UE dotyczących warunków więziennych, by chronić prawa więźniów i promować normy przetrzymywania w UE;

Przystąpienie UE do EKPC

56.  przypomina o obowiązku przystąpienia do europejskiej konwencji praw człowieka (EKPC), o którym mowa w art. 6 TUE; wzywa Komisję do podjęcia niezbędnych kroków, aby wyeliminować przeszkody prawne, które uniemożliwiają sfinalizowanie procesu przystąpienia, oraz do przedstawienia nowego projektu porozumienia w sprawie przystąpienia UE do EKPC; uważa, że zakończenie tego procesu byłoby równoznaczne z wprowadzeniem dalszych zabezpieczeń praw podstawowych obywateli i rezydentów UE oraz zapewni dodatkowy mechanizm egzekwowania praw człowieka, a mianowicie możliwość odwoływania się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w związku z naruszeniem praw człowieka wynikającym z działania instytucji UE lub państwa członkowskiego w ramach wdrażania prawa UE, wchodzącym w zakres EKPC;

o
o   o

57.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

(1) Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22.
(2) Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16.
(3) Dz.U. L 328 z 6.12.2008, s. 55.
(4) Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17.
(5) Dz.U. L 264 z 25.9.2006, s. 13.
(6) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=89&furtherNews=yes&langId=en&newsId=9378
(7) http://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/Xref-XML2HTML-en.asp?fileid=27678&lang=en
(8) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0350.
(9) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0033.
(10) Dz.U. L 186 z 11.7.2019, s. 105.
(11) Dz.U. L 188 z 12.7.2019, s. 79.
(12) Dz.U. L 101 z 15.4.2011, s. 1.
(13) https://rm.coe.int/8th-/168094b073
(14) https://www.coe.int/en/web/anti-human-trafficking/country-monitoring-work
(15) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52018DC0773&from=EN
(16) Dz.U. C 58 z 15.2.2018, s. 9.
(17) Dz.U. C 118 z 8.4.2020, s. 130.
(18) Dz.U. C 41 z 6.2.2020, s. 41.
(19) https://rm.coe.int/lives-saved-rights-protected-bridging-the-protection-gap-for-refugees-/168094eb87
(20) https://fra.europa.eu/en/publication/2019/2019-update-ngo-ships-involved-search-and-rescue-mediterranean-and-criminal
(21) Dz.U. C 346 z 27.9.2018, s. 94.
(22) Dz.U. C 307 z 30.8.2018, s. 183.
(23) Dz.U. C 328 z 6.9.2016, s. 4.
(24) Dz.U. C 346 z 27.9.2018, s. 171.
(25) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0075.
(26) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0229.
(27) Dz.U. C 41 z 6.2.2020, s. 64.
(28) Dz.U. C 463 z 21.12.2018, s. 21.
(29) Dz.U. C 101 z 16.3.2018, s. 138.
(30) Dz.U. C 345 z 16.10.2020, s. 58.
(31) Dz.U. C 345 z 16.10.2020, s. 22.
(32) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0251.
(33) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0349.
(34) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0128.
(35) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0127.
(36) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0239.
(37) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0058.
(38) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0066.
(39) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0111.
(40) Dz.U. L 167 z 4.7.2018, s. 28.
(41) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0101.
(42) Dz.U. C 76 z 9.3.2020, s. 114.
(43) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0014.
(44) Skarga nr 141165/16, wyrok z 13 czerwca 2019 r.
(45) https://www.asylumlawdatabase.eu/en/content/ecthr-shd-and-others-v-greece-austria-croatia-hungary-northern-macedonia-serbia-and-sloven-0#content
(46) https://rm.coe.int/report-on-the-visit-to-hungary-from-4-to-8-february-2019-by-dunja-mija/1680942f0d
(47) http://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/Xref-XML2HTML-EN.asp?fileid=28074&lang=en
(48) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0080.
(49) Sprawozdanie Komisji ze stosowania Karty praw podstawowych UE za 2018 r.: https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/784b02a4-a1f2-11e9-9d01-01aa75ed71a1/language-en
(50) Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA), sprawozdanie dotyczące praw podstawowych za 2018 r. / sprawozdanie dotyczące praw podstawowych za 2019 r.:
(51) https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2018-frf-2018-chair-statement_en.pdf
(52) https://eige.europa.eu/sites/default/files/documents/20190390_mh0419039enn_pdf.pdf
(53) https://www.coe.int/en/web/commissioner/-/living-in-a-clean-environment-a-neglected-human-rights-concern-for-all-of-us
(54) http://www.assembly.coe.int/LifeRay/EGA/Pdf/TextesProvisoires/2019/20190912-ObstetricalViolence-EN.pdf
(55) https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2017-eu-minorities-survey-muslims-selected-findings_en.pdf
(56) Strefy wolne od LGBTI powstały w Polsce – https://atlasnienawisci.pl/
(57) https://www.coe.int/en/web/commissioner/-/the-right-to-affordable-housing-europe-s-neglected-duty
(58) https://www.feantsa.org/download/full-report-en1029873431323901915.pdf
(59) https://rm.coe.int/annual-report-2018-democracy-in-danger-threats-and-attacks-media-freed/1680926453
(60) Komisarz Praw Człowieka Rady Europy, Shrinking space for freedom of peaceful assembly [Coraz bardziej ograniczana przestrzeń pokojowego gromadzenia się], Rada Europy, Strasburg, 2019 r.;
(61) https://www.iom.int/news/iom-mediterranean-arrivals-reach-110699-2019-deaths-reach-1283-world-deaths-fall
(62) Zob. również zobowiązania określone w Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu (SOLAS) z 1974 r., Międzynarodowej konwencji o poszukiwaniu i ratownictwie morskim (SAR) z 1979 r. oraz Międzynarodowej konwencji o ratownictwie morskim z 1989 r.
(63) Wyrok ETPC z dnia 24 maja 1988 r. w sprawie Müller i inni przeciwko Szwajcarii, pkt 27 i 33; wyrok ETPC z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie Karatas przeciwko Turcji; wyrok ETPC z dnia 22 października 2007 r. w sprawie Lindon, Otchakovsky-Laurens i July przeciwko Francji.
(64) Dz.U. L 53 z 22.2.2007, s. 1.
(65) Sprawy połączone C-203/15 i C-698/15 – Tele2 Sverige oraz sprawy połączone C-293/12 i C-594/12 – Digital Rights Ireland
(66) https://rm.coe.int/factsheet-human-rights-and-corruption/16808d9c83


Pogorszenie sytuacji w zakresie praw człowieka w Algierii, w szczególności sprawa dziennikarza Khaleda Drareniego
PDF 152kWORD 52k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie pogorszenia sytuacji w zakresie praw człowieka w Algierii, w szczególności sprawy dziennikarza Khaleda Drareniego (2020/2880(RSP))
P9_TA(2020)0329RC-B9-0375/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Algierii, w szczególności rezolucję z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie poszanowania swobód w Algierii(1) oraz z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie uwięzienia obrońców praw pracowniczych i praw człowieka w Algierii(2),

–  uwzględniając roczne sprawozdanie UE na temat praw człowieka i demokracji na świecie w 2019 r., wydane 15 czerwca 2020 r.,

–  uwzględniając dokument informacyjny Międzynarodowej Komisji Prawników pt. ƒ„Flawed and inadequate: Algeria’s Constitutional Amendment Process” [Błędny i nieodpowiedni: proces zmiany konstytucji w Algierii], opublikowany w październiku 2020 r.,

–  uwzględniając wspólny list z 29 września 2020 r. podpisany przez 31 lokalnych, regionalnych i międzynarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego i potępiający represje wobec algierskiego społeczeństwa obywatelskiego,

–  uwzględniając cztery komunikaty skierowane do rządu Algierii w okresie od 30 marca do 16 września 2020 r. przez specjalne procedury Rady Praw Człowieka ONZ w sprawie arbitralnych i gwałtownych aresztowań, nieuczciwych procesów i represji wobec obrońców praw człowieka i pokojowych działaczy,

–  uwzględniając układ o stowarzyszeniu między UE a Algierią, w szczególności jego art. 2, który stanowi, że poszanowanie zasad demokracji i podstawowych praw człowieka musi być zasadniczym elementem układu i wzorem dla krajowej i międzynarodowej polityki stron,

–  uwzględniając 11. posiedzenie Rady Stowarzyszenia UE-Algieria,

–  uwzględniając priorytety wspólnego partnerstwa przyjęte 13 marca 2017 r. przez Algierię i Unię Europejską na podstawie zmienionej europejskiej polityki sąsiedztwa,

–  uwzględniając konkluzje z posiedzenia Rady 19 listopada 2020 r. w sprawie Planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji 2020–2024, zwłaszcza zawarty w nim unijny mechanizm na rzecz obrońców praw człowieka ustanowiony w celu ochrony i wspierania dziennikarzy i pracowników mediów,

–  uwzględniając kodeks karny Algierii, zwłaszcza jego art. 75, 79, 95a, 98, 100, 144, 144a, 144a 2, 146 i 196a,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka, w sprawie kary śmierci, tortur i innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, w sprawie wolności słowa w internecie i poza nim, a także uwzględniając strategiczne ramy UE i plan działania na rzecz praw człowieka i demokracji,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, Konwencję w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, a także Konwencję o prawach dziecka, wszystkie cztery ratyfikowane przez państwa członkowskie UE i Algierię,

–  uwzględniając opinię 7/2020 w sprawie zatrzymania Fadela Breiki, przyjętą przez grupę roboczą ONZ ds. arbitralnych zatrzymań,

–  uwzględniając trzeci powszechny okresowy przegląd praw człowieka w Algierii przyjęty przez Radę Praw Człowieka ONZ na jej 36. posiedzeniu w dniach 21 i 22 września 2017 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając światowy ranking wolności prasy z 2020 r. przygotowany przez Reporterów bez Granic,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r. oraz deklarację ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji ze względu na religię lub przekonania,

–  uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że od początku lutego 2019 r. w Algierii rozwinął się bezprecedensowy ruch protestacyjny (Hirak) w reakcji na planowaną piątą kadencję ówczesnego prezydenta Abdelaziza Butefliki; mając na uwadze, że pokojowe demonstracje przeciw rządowej korupcji i domagające się państwa obywatelskiego, niezależnego sądownictwa, reformy demokratycznej, przejrzystości i otwartych ram w celu przygotowania wolnych wyborów odbywały się regularnie w całym kraju w piątki i we wtorki przez cały rok, również w trakcie procesu wyborczego; mając na uwadze, że tych znaczących cotygodniowych demonstracji dobrowolnie zaprzestano w marcu 2020 r. z powodu pandemii COVID-19, chociaż ruch protestacyjny kontynuował działalność w mediach społecznościowych;

B.  mając na uwadze, że w następstwie rezygnacji prezydenta Butefliki 2 kwietnia 2019 r. w odpowiedzi na ruch Hirak oraz dwóch kolejnych przesunięć terminu wyborów, kiedy dominującą rolę odgrywało wojsko, 12 grudnia 2019 r. w Algierii odbyły się wybory prezydenckie, w których na prezydenta wybrano byłego premiera Abdelmadżida Tebbune'a; mając na uwadze, że ruch Hirak zakwestionował listę kandydatów z powodu ich powiązań z poprzednią administracją i zbojkotował wybory, w których oficjalnie ogłoszona frekwencja wyniosła poniżej 40%;

C.  mając na uwadze, że od lata 2019 r. wzrosła liczba politycznych aresztowań i arbitralnych zatrzymań pokojowych działaczy Hiraku i związków zawodowych, a także dziennikarzy, z naruszeniem podstawowych praw do uczciwego procesu i sprawiedliwej procedury prawnej; mając na uwadze, że pomimo oficjalnego ustąpienia rządu Butefliki sytuacja niezależnych mediów, często oskarżanych o spiskowanie z obcymi siłami przeciw bezpieczeństwu narodowemu, wciąż się pogarsza z powodu cenzury, wytaczanych im procesów i nakładanych surowych kar, mając na uwadze, że restrykcje związane z bezpieczeństwem wprowadzone w celu zwalczania pandemii COVID-19 przyczyniły się do zaostrzenia kontroli i są wykorzystywane przez władze do dalszego ograniczania przestrzeni publicznej, pokojowych protestów i wolności słowa i wyrażania opinii;

D.  mając na uwadze, że w kontekście represji mających miejsce obecnie w Algierii pojawia się coraz więcej oskarżeń o stosowanie tortur na komisariatach policji oraz w Dyrekcji Generalnej ds. Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Algierze, jak w przypadku więźnia Walida Nekkiche’a;

E.  mając na uwadze, że w okresie od 30 marca do 16 kwietnia 2020 r. do rządu Algierii skierowano trzy komunikaty w ramach specjalnych procedur ONZ w sprawie arbitralnych i gwałtownych aresztowań, nieuczciwych procesów i represji wobec obrońców praw człowieka i pokojowych działaczy, a czwarty komunikat z 27 sierpnia 2020 r. dotyczył Mohameda Khaleda Drareniego;

F.  mając na uwadze, że korespondent TV5Monde, przedstawiciel Reporterów bez Granic i dyrektor witryny internetowej Casbah Tribune news Mohamed Khaled Drareni został skazany w sierpniu 2020 r. na trzy lata pozbawienia wolności i grzywnę 50 000 dinarów algierskich za filmowanie ataków policji na demonstrantów w Algierze; mając na uwadze, że oficjalnie oskarżono go o „podżeganie do nieuzbrojonych zgromadzeń” i ƒ„zagrożenie integralności terytorialnej”; mając na uwadze, że 15 września 2020 r. po apelacji wyrok skrócono do dwóch lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że 16 września 2020 r. specjalni sprawozdawcy i grupa robocza specjalnych procedur ONZ potępili ten wyrok pozbawienia wolności w możliwie najbardziej surowych słowach i wezwali władze Algierii do natychmiastowego uwolnienia więźnia, a także uznali jego skazanie za wyraźne naruszenie wolności wypowiedzi, pokojowych zgromadzeń i zrzeszania się;

G.  mając na uwadze, że Mohamed Khaled Drareni relacjonował odbywające się dwa razy w tygodniu protesty Hiraku od ich początku w lutym 2019 r.; mając na uwadze, że w wyniku pokazania przez niego stosowanych przez algierski rząd surowych represji wobec pokojowych zgromadzeń i wolności wypowiedzi zaaresztowano go, przesłuchiwano i zastraszano za relacjonowanie protestów Hiraku trzykrotnie przed skazaniem, tj. 14 maja 2019 r., 9 sierpnia 2019 r. i 9 stycznia 2020 r., a dwa razy rządowi urzędnicy próbowali go przekupić; mając na uwadze, że powiedziano mu, iż ostatnie zatrzymanie miało być ostatecznym ostrzeżeniem, zanim przekaże się go wymiarowi sprawiedliwości; mając na uwadze, że 7 marca 2020 r. Mohamed Khaled Drareni został zatrzymany podczas protestów Hiraku; mając na uwadze, że zwolniono go 10 marca 2020 r., lecz 27 marca 2020 r. ponownie aresztowano;

H.  mając na uwadze, że w dniu, kiedy zatrzymano go po raz pierwszy, do aresztu trafiło też ponad 20 innych pokojowych demonstrantów; mając na uwadze, że dwie z aresztowanych osób zostały zatrzymane za eksponowanie flagi berberyjskiej; mając na uwadze, że flaga berberyjska jest powszechnie używana podczas protestów Hiraku; mając na uwadze, że w czerwcu 2019 r. generał Ahmed Gaid Salah zakazał używania tej flagi; mając na uwadze, że w ostatnich miesiącach były reżim prowadzi kampanię oszczerstw przeciwko w większości berberyjskiej ludności regionu Kabylii, co może doprowadzić do podziałów etnicznych w Hiraku; mając na uwadze, że działacze berberyjscy i działacze Hiraku, wśród nich Yacine Mebarki, nadal są narażeni na arbitralne aresztowania z powodu wyrażania opozycyjnych poglądów religijnych i politycznych;

I.  mając na uwadze, że w protestach Hiraku domagano się przywrócenia przestrzeni publicznej obywatelom; mając na uwadze, że – w szczególności po tym, jak Hirak przeniósł swą działalność do internetu, aby zapobiec szerzeniu się pandemii COVID-19 – restrykcje dotyczące wolności wypowiedzi i ograniczenia nałożone na dziennikarzy zostały zaostrzone, w szczególności poprzez blokowanie stron internetowych, cenzurę programów telewizyjnych oraz zatrzymania i nękanie dziennikarzy, osób kierujących mediami oraz demonstrantów wyrażających poglądy w mediach społecznościowych, przy czym w kwietniu i maju 2020 r. w sieci algierskiej zablokowano dostęp do co najmniej sześciu informacyjnych stron internetowych;

J.  mając na uwadze, że lokalne grupy obrońców praw szacują, iż w okresie od marca do czerwca 2020 r. co najmniej 200 osób zostało arbitralnie aresztowanych z powodu wyrażanych opinii lub pod zarzutem poparcia dla Hiraku; mając na uwadze, że Krajowy Komitet na rzecz Uwolnienia Osób Zatrzymanych udokumentował, iż 17 listopada 2019 r. w miejscach odosobnienia przebywało co najmniej 91 więźniów sumienia, nastąpił zatem wzrost w porównaniu z 44 osobami odnotowanymi pod koniec sierpnia, przy czym niektórzy z tych więźniów zostali umieszczeni w areszcie tymczasowym na czas nieokreślony; mając na uwadze, że ryzyko pojawiania się ognisk COVID-19 w więzieniach stanowi dodatkowe zagrożenie dla osób przetrzymywanych z powodu wyrażania poglądów politycznych; mając na uwadze, że 25 marca 2020 r., w związku z pandemią COVID-19, wysoka komisarz ONZ ds. praw człowieka Michelle Bachelet wezwała do uwolnienia więźniów politycznych i osób przetrzymywanych za wyrażanie krytycznych opinii;

K.  mając na uwadze, że od stycznia 2020 r. aktywiści, w szczególności Feminicides-dz, odnotowali 41 zabójstw kobiet; mając na uwadze, że w 2020 r. ruchy obrony praw kobiet z większą mocą potępiają rosnącą przemoc wobec kobiet i liczbę kobietobójstw, a także wzywają do zmiany obowiązujących przepisów, zwłaszcza kodeksu rodzinnego i szeregu artykułów kodeksu karnego, w celu zagwarantowania pełnego równouprawnienia kobiet i mężczyzn;

L.  mając na uwadze, że w kwietniu 2020 r. Algieria przyjęła również – w drodze ustawy 20-06 – nowelizację kodeksu karnego, która jeszcze bardziej ogranicza i penalizuje korzystanie z praw podstawowych, takich jak wolność prasy, wolność wypowiedzi i wolność zrzeszania się, pod pretekstem „fałszywych informacji” zagrażających państwu algierskiemu; mając na uwadze, że władze algierskie coraz częściej stosują niejasne artykuły kodeksu karnego, w tym artykuły dodane w kwietniu 2020 r., aby ścigać osoby korzystające z prawa do wolności opinii i wypowiedzi oraz pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się; mając na uwadze, że po raz pierwszy przepisy te przewidują karę do pięciu lat pozbawienia wolności, gdyby dany czyn został popełniony „w czasie izolacji ze względów zdrowia publicznego lub w czasie klęski żywiołowej, katastrofy biologicznej bądź technologicznej lub jakiegokolwiek innego rodzaju kataklizmu”;

M.  mając na uwadze, że w kontekście ograniczania przestrzeni obywatelskiej władze algierskie prowadzą odgórny proces zmiany konstytucji, rzekomo zgodnie z hasłem „budowa nowej Algierii”, ogłoszonym przez prezydenta Tebbune’a z początkiem kadencji w reakcji na protesty Hiraku, lecz proces ten nie uzyskał szerokiego poparcia społeczeństwa algierskiego i został skrytykowany przez niezależne organizacje społeczeństwa obywatelskiego jako naruszający międzynarodowe standardy pluralizmu, uczestnictwa, przejrzystości i suwerenności podczas prac nad konstytucją; mając na uwadze, że jednoczesne masowe aresztowania działaczy społeczeństwa obywatelskiego i dziennikarzy całkowicie podważyły publiczną legitymację procesu zmiany konstytucji;

N.  mając na uwadze, że 1 listopada 2020 r. w Algierii odbyło się referendum w sprawie zmiany konstytucji, w tym ograniczenia liczby kadencji na urzędzie prezydenta do dwóch; mając na uwadze, że udział w tym referendum był najniższy od czasu uzyskania przez Algierię niepodległości w 1962 r. – oficjalna frekwencja wyniosła 23,7 %; mając na uwadze, że nowa konstytucja została oficjalnie zaaprobowana przez 66,8 % wyborców; mając na uwadze, że nowa konstytucja jest oczekiwana po powrocie prezydenta do Algierii;

O.  mając na uwadze, że w konstytucji Algierii wolność prasy – oficjalnie przyznana na mocy art. 54 zmienionej konstytucji – nadal uwarunkowana jest poszanowaniem „tradycji oraz religijnych, moralnych i kulturowych wartości narodu”; mając na uwadze, że takie ograniczenia wolności prasy stanowią naruszenie Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, ratyfikowanego przez Algierię; mając na uwadze, że w komentarzu ogólnym nr 34 Komitetu Praw Człowieka ONZ oświadczono, że „nadawcy medialni nie mogą być karani za krytykowanie systemu politycznego lub społecznego”; mając na uwadze, że w ramach przeglądu konstytucji wprowadzono też niebezpieczną zmianę polegającą na konstytucjonalizacji roli politycznej i uprawnień armii; mając na uwadze, że w ramach reformy konstytucyjnej utrzymano też zwierzchność urzędu prezydenta nad wszystkimi instytucjami, w tym nad sądownictwem;

P.  mając na uwadze, że Krajowy Związek Sędziów potępił wszechobecne i będące nadużyciem stosowanie przez władze algierskie tymczasowego aresztowania; mając na uwadze, że na przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości, którzy uniewinnili działaczy pokojowych lub domagali się poszanowania niezależności władzy sądowniczej, nałożono sankcje zawodowe;

Q.  mając na uwadze, że w 2020 r. Algieria znalazła się na 146. miejscu wśród 180 państw w światowym rankingu wolności prasy sporządzonym przez Reporterów bez Granic, o pięć miejsc niżej w porównaniu z 2019 r. i o 27 miejsc niżej w porównaniu z 2015 r.;

R.  mając na uwadze, że Algieria należy do kluczowych partnerów Unii Europejskiej w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, przy czym ten kraj i region są istotne z punktu widzenia interesów politycznych i gospodarczych oraz kontaktów międzyludzkich; mając na uwadze, że priorytety partnerstwa UE–Algieria są wyrazem wspólnego zaangażowania na rzecz uniwersalnych wartości: demokracji, praworządności i poszanowania praw człowieka;

1.  zdecydowanie potępia eskalację arbitralnych i bezprawnych aresztowań, zatrzymań i nękania sądowego dziennikarzy, obrońców praw człowieka, działaczy związkowych, prawników, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i działaczy pokojowych w Algierii, co nie pozostawia przestrzeni do dialogu politycznego na temat niedemokratycznej zmiany konstytucji oraz na temat korzystania z wolności wypowiedzi, zgromadzania się i zrzeszania się; potępia wykorzystywanie środków nadzwyczajnych związanych z pandemią COVID-19 jako pretekstu do ograniczania podstawowych praw obywateli Algierii;

2.  wzywa władze Algierii do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia Mohameda Khaleda Drareniego oraz wszystkich osób, które zatrzymano i którym postawiono zarzuty z powodu korzystania przez nie z prawa do wolności wypowiedzi, zarówno w internecie, jak i poza nim, oraz do wolności zgromadzania się i zrzeszania się – wśród osób tych są: Yacine Mebarki, Abdellah Benaoum, Mohamed Tadjadit, Abdelkrim Zeghileche, Walid Kechida, Brahim Laalami, Aissa Chouha, Zoheir Kaddam, Walid Nekkiche, Nourreddine Khimoud i Hakim Addad; przypomina, że w związku z pandemią COVID-19 wysoka komisarz ONZ ds. praw człowieka Michelle Bachelet zaapelowała o pilne uwolnienie wszystkich więźniów politycznych i osób przetrzymywanych z powodu wyrażania opozycyjnych poglądów; wzywa władze algierskie do odblokowania mediów oraz do zaprzestania aresztowań i przetrzymywania działaczy politycznych, dziennikarzy i obrońców praw człowieka, a także wszelkich osób wyrażających sprzeciw lub krytykę wobec rządu;

3.  przypomina, że wolność wypowiedzi – w tym należna dziennikarzom i dziennikarzom obywatelskim wolność relacjonowania, analizowania i komentowania protestów lub wszelkich innych przejawów niezadowolenia z rządu lub instytucji bądź osób powiązanych z rządem – ma zasadnicze znaczenie dla w pełni demokratycznej transformacji politycznej;

4.  wyraża solidarność ze wszystkimi obywatelami Algierii – kobietami i mężczyznami z różnych obszarów geograficznych, z różnych środowisk społeczno-ekonomicznych i o różnym pochodzeniu etnicznym – którzy od lutego 2019 r. pokojowo demonstrują, domagając się państwa pod władzą cywilną, suwerenności obywatelskiej, poszanowania praworządności, sprawiedliwości społecznej i równouprawnienia płci; wzywa władze algierskie do podjęcia odpowiednich działań w walce z korupcją;

5.  ponownie apeluje do władz Algierii o położenie kresu wszelkim formom zastraszania, nękaniu sądowemu, kryminalizacji lub arbitralnym aresztowaniom i zatrzymaniom krytycznych dziennikarzy, blogerów, obrońców praw człowieka, prawników i działaczy, a także o podjęcie odpowiednich kroków w celu ochrony i powszechnego zagwarantowania prawa do wolności wypowiedzi, zrzeszania się i pokojowych zgromadzeń, wolności mediów oraz wolności myśli, sumienia i religii lub przekonań, które zapisano w algierskiej konstytucji i MPPOiP, podpisanym i ratyfikowanym przez Algierię; potępia każde nadużycie siły przez funkcjonariuszy organów ścigania podczas rozpraszania pokojowych protestów; ponownie wzywa władze algierskie do przeprowadzenia niezależnego dochodzenia w sprawie każdego przypadku nadmiernego użycia siły przez funkcjonariuszy sił bezpieczeństwa oraz do pociągnięcia sprawców do odpowiedzialności; wzywa władze algierskie do wdrożenia międzynarodowych zobowiązań podjętych w ramach Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania;

6.  odnotowuje, że po przyjęciu przez Parlament rezolucji 28 listopada 2019 r. tymczasowo uwolniono niektórych działaczy politycznych, takich jak opozycjonista Karim Tabbu, Mustafa Bendżema i Khaled Tazaghart;

7.  wzywa władze algierskie do stworzenia wolnej przestrzeni obywatelskiej, w której możliwy będzie rzeczywisty dialog polityczny i w której nie będzie się karać za korzystanie z podstawowych wolności, a także do przyjęcia nowych przepisów, w pełni zgodnych ze standardami międzynarodowymi i pozbawionych wyjątków, które są niezgodne z prawem międzynarodowym, w szczególności z konwencjami ratyfikowanymi przez Algierię, w tym konwencjami Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP); podkreśla, że taka wolna przestrzeń obywatelska to warunek wstępny demokratycznej i przyjaznej obywatelom Algierii; ubolewa nad faktem, że zagraniczni dziennikarze nadal napotykają przeszkody administracyjne i trudności w uzyskaniu wiz prasowych uprawniających ich do pracy w Algierii;

8.  przypomina, że poszanowanie zasad demokracji i praw podstawowych ustanowionych w Powszechnej deklaracji praw człowieka jest jednym z zasadniczych elementów układu o stowarzyszeniu UE-Algieria z 2005 r.; podkreśla, że trwające przemiany polityczne muszą zapewnić Algierczykom wszystkich płci, niezależnie od pochodzenia geograficznego, społeczno-ekonomicznego i etnicznego, w tym Berberom, pełne uczestnictwo w procesie demokratycznym i prawo do uczestniczenia w życiu publicznym, w tym dzięki przywróceniu możliwości działania niezależnym organizacjom społeczeństwa obywatelskiego i dziennikarzom oraz umożliwieniu aktywizmu politycznego;

9.  wyraża zaniepokojenie nowymi restrykcyjnymi przepisami, takimi jak ustawa 20-06, w której arbitralnie uznano za przestępstwo rozpowszechnianie fałszywych informacji podważających honor urzędników publicznych i finansowanie stowarzyszeń; podkreśla, że ustawa ta zawiera szereg przepisów naruszających międzynarodowe standardy w zakresie wolności słowa i wolności zrzeszania się, w tym art. 19 i 22 MPPOiP;

10.  wzywa władze algierskie do przeglądu obowiązującej restrykcyjnej ustawy o stowarzyszeniach 12-06 z 2012 r. oraz ustawy o zgromadzeniach publicznych i demonstracjach 91-19 z 1991 r., która ustanawia system uprzednich zezwoleń, oraz do dopilnowania, aby właściwy organ administracyjny niezwłocznie wydał potwierdzenie rejestracji kilku organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, organizacjom pozarządowym, wyznaniowym i charytatywnym, które złożyły wniosek o ponowną rejestrację;

11.  ubolewa nad nowelizacją algierskiego kodeksu karnego z kwietnia 2020 r., która ogranicza wolność prasy, wolność słowa i wolność zrzeszania się; wzywa władze algierskie do przeglądu kodeksu karnego, w szczególności jego art. 75, 79, 95a, 98, 100, 144, 144a, 144a2, 146 i 196a, zgodnie z MPPOiP i apelem Afrykańskiej Komisji Praw Człowieka i Ludów w celu powstrzymania kryminalizacji wolności wypowiedzi oraz pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się;

12.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że art. 4 i 223 zmienionej konstytucji uznają status języka tamazight jako języka narodowego i urzędowego; podkreśla, że takie deklaracje nie mogą służyć jako pretekst do lekceważenia problemów strukturalnych, z którymi boryka się ludność berberyjska, lub do powodowania rozłamu w Hiraku; wzywa władze algierskie do zagwarantowania równego traktowania w przepisach języka arabskiego i tamazight; wzywa rząd Algierii do uchylenia zakazu eksponowania flagi berberyjskiej oraz do natychmiastowego uwolnienia wszystkich osób uwięzionych za posługiwanie się symbolami berberyjskimi;

13.  wspiera algierskich adwokatów i innych prawników, którzy nadal dążą do przestrzegania najwyższych standardów w wymiarze sprawiedliwości pomimo niesprzyjających okoliczności i ryzyka; wzywa władze algierskie do zagwarantowania pełnej niezawisłości sądownictwa i bezstronności wymiaru sprawiedliwości oraz do zaprzestania i zakazania ograniczania sądowego procesu decyzyjnego i wywierania na sędziów niewłaściwych nacisków, wpływu, grożenia im lub ingerencji w kwestie sądowe;

14.  wzywa władze algierskie do zagwarantowania zarówno pełnej odpowiedzialności, jak i cywilnego i demokratycznego nadzoru nad siłami zbrojnymi oraz do skutecznego podporządkowania ich prawnie ukonstytuowanym władzom cywilnym, a także do jasnego określenia roli armii w konstytucji i wyraźnego ograniczenia tej roli do obronności;

15.  apeluje do władz Algierii o umożliwienie przedstawicielom międzynarodowych organizacji praw człowieka i specjalnym sprawozdawcom ONZ wjazdu do kraju;

16.  wyraża zaniepokojenie z powodu przeszkód administracyjnych, z którymi borykają się mniejszości wyznaniowe w Algierii, zwłaszcza z powodu rozporządzenia 06-03; zachęca rząd Algierii do zmiany rozporządzenia 06-03 i dostosowania go do konstytucji i zobowiązań międzynarodowych dotyczących praw człowieka, w szczególności art. 18 MPPOiP; wzywa do poszanowania wolności kultu wszystkich mniejszości wyznaniowych;

17.  oczekuje, że UE potraktuje sytuację w zakresie praw człowieka priorytetowo we współpracy z władzami algierskimi, zwłaszcza na zbliżającym się posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE-Algieria; wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do sporządzenia i przedstawienia wykazu indywidualnych kwestii budzących szczególne obawy, w tym wymienionych w niniejszej rezolucji, oraz do regularnego informowania Parlamentu o postępach w ich rozstrzyganiu;

18.  wzywa ESDZ, Komisję i państwa członkowskie, oraz Specjalnego Przedstawiciela UE ds. Praw Człowieka, do wspierania grup społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw człowieka, dziennikarzy i demonstrantów, w tym poprzez publiczne zajęcie bardziej stanowczego stanowiska w sprawie poszanowania praw człowieka i praworządności w Algierii, poprzez wyraźne i publiczne potępienie naruszeń praw człowieka, wezwanie władz do uwolnienia arbitralnie przetrzymywanych w więzieniu osób oraz do zaprzestania nadużywania tymczasowego aresztowania, a także poprzez żądanie dostępu do zatrzymanych oraz śledzenie procesów wytaczanych działaczom, dziennikarzom i obrońcom praw człowieka oraz ścisłe monitorowanie przestrzegania praw człowieka w Algierii za pomocą wszystkich dostępnych instrumentów;

19.  podkreśla, że UE przywiązuje duże znaczenie do współpracy z Algierią jako ważnym sąsiadem i partnerem; przypomina o znaczeniu silnych i głębokich stosunków między UE i Algierią oraz potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz ich podtrzymania w oparciu o pełne poszanowanie wspólnych wartości, takich jak prawa człowieka, demokracja, praworządność i wolność mediów;

20.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, delegaturze Unii w Algierze, rządowi Algierii, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, Radzie Praw Człowieka ONZ oraz Radzie Europy.

(1) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0072.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0188.


Sytuacja w Etiopii
PDF 143kWORD 49k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie sytuacji w Etiopii (2020/2881(RSP))
P9_TA(2020)0330RC-B9-0383/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Etiopii,

–  uwzględniając oświadczenie wysokiego przedstawiciela / wiceprzewodniczącego Komisji Josepa Borrella z dnia 9 listopada 2020 r. w sprawie ostatnich wydarzeń w Etiopii,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie wysokiego przedstawiciela / wiceprzewodniczącego Komisji Josepa Borrella z dnia 12 listopada 2020 r. i komisarza do spraw zarządzania kryzysowego Janeza Lenarčiča w sprawie Etiopii,

–  uwzględniając oświadczenie komisarza do spraw zarządzania kryzysowego Janeza Lenarčiča z dnia 19 listopada 2020 r. pt. „Konflikt w Tigraju – wsparcie humanitarne UE dla uchodźców z Etiopii docierających do Sudanu”,

–  uwzględniając oświadczenie Sekretarza Generalnego ONZ z dnia 4 listopada 2020 r.,

–  uwzględniając oświadczenia wysokiej komisarz ONZ ds. praw człowieka Michelle Bachelet z dni 6 i 13 listopada 2020 r. w sprawie Tigraju,

–  uwzględniając nieformalne rozmowy prowadzone 24 listopada 2020 r. w Radzie Bezpieczeństwa ONZ na temat konfliktu toczącego się w regionie Tigraj w Etiopii,

–  uwzględniając sprawozdanie Biura ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) z dnia 11 listopada 2020 r. na temat sytuacji w Etiopii,

–  uwzględniając oświadczenie przewodniczącego Komisji Unii Afrykańskiej JE Moussy Fakiego Mahamata z dnia 9 listopada 2020 r. w sprawie sytuacji w Etiopii,

–  uwzględniając oświadczenie współprzewodniczących Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE z dnia 9 listopada 2020 r.,

–  uwzględniając oświadczenie ministrów spraw zagranicznych państw członkowskich UE z dnia 19 listopada 2020 r.,

–  uwzględniając konstytucję Federalnej Demokratycznej Republiki Etiopii przyjętą w dniu 8 grudnia 1994 r., w szczególności przepisy rozdziału III dotyczącego podstawowych praw i wolności, praw człowieka i praw demokratycznych,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych ONZ,

–  uwzględniając drugi przegląd umowy z Kotonu,

–  uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że obecny konflikt zbrojny między federalnym rządem Etiopii a władzami regionu Tigraj, którym przewodzi Tigrajski Ludowy Front Wyzwolenia (TPLF), doprowadził do setek ofiar śmiertelnych wśród ludności cywilnej i do masowych przesiedleń ludności;

B.  mając na uwadze, że 4 listopada 2020 r., dzień po pojawieniu się doniesień o ataku TPLF na bazę wojskową rządu federalnego w położonym na północy kraju regionie Tigraj, rząd Etiopii ogłosił stan wyjątkowy i rozpoczął operacje wojskowe w tym regionie; mając na uwadze, że od tego czasu miały miejsce konfrontacje zbrojne między siłami federalnymi (armią federalną, specjalnymi siłami policyjnymi regionu Amhara i lokalnymi bojówkami regionu Amhara) a siłami regionalnymi (specjalnymi siłami policyjnymi Tigraju i bojówkami) lojalnymi wobec TPLF;

C.  mając na uwadze, że rozbieżności polityczne między PP a TPLF jeszcze bardziej pogłębiły się wraz z odroczeniem przez rząd federalny wyborów krajowych zaplanowanych na maj 2020 r. ze względu na kryzys związany z COVID-19;

D.  mając na uwadze, że we wrześniu 2020 r. władze regionu Tigraj, którym przewodzi TPLF, przeprowadziły własne wybory, które rząd Etiopii uznał za nielegalne, ponieważ ich kadencja miała się zakończyć we wrześniu 2020 r.; mając na uwadze, że parlament federalny uznał proces wyborczy w regionie Tigraj za nielegalny; mając na uwadze, że przywódcy Tigraju oświadczyli, że nie uznają już administracji federalnej ani jej przepisów; mając na uwadze, że 3 listopada 2020 r. parlament federalny uznał TPLF za ugrupowanie terrorystyczne;

E.  mając na uwadze, że 8 listopada 2020 r. TPLF zwróciła się do Unii Afrykańskiej z propozycją rozmów, jednak rząd federalny wykluczył jakąkolwiek możliwość negocjacji z TPLF i odrzucił międzynarodowe apele o dialog i mediację, argumentując, że konflikt w Tigraju jest sprawą wewnętrzną, której nie należy podnosić na forum międzynarodowym; mając na uwadze, że UE zaoferowała swoje wsparcie, aby pomóc w deeskalacji napięć, powrocie do dialogu i zapewnieniu praworządności w całej Etiopii;

F.  mając na uwadze, że w 2018 r. Abiy Ahmed zawarł historyczne porozumienie pokojowe z Erytreą, które zakończyło trwające ponad dekadę zawieszenie stosunków dyplomatycznych i handlowych między obydwoma państwami; mając na uwadze, że rząd Abiyego podjął istotne kroki w celu uwolnienia dziennikarzy i więźniów politycznych, umożliwienia działalności wcześniej zakazanym grupom opozycyjnym oraz przyjęcia nowych przepisów dotyczących organizacji społeczeństwa obywatelskiego i zwalczania terroryzmu; mając na uwadze, że rząd spotkał się ostatnio z krytyką spowodowaną aresztowaniem polityków opozycji; mając na uwadze, że nadal istnieją obawy co do przyjęcia nowej ustawy mającej na celu ograniczenie mowy nienawiści i dezinformacji, która może negatywnie wpłynąć na wolność wypowiedzi;

G.  mając na uwadze, że niektóre grupy polityczne powiązane z grupami etnicznymi w Etiopii, które czują się marginalizowane przez federalistyczny system rządów Etiopii, twierdzą, że system ten doprowadził do etnicznego faworyzowania i dyskryminacji etnicznej;

H.  mając na uwadze, że w czerwcu 2020 r. po śmierci Hachalu Hundessy, piosenkarza i aktywisty z regionu Oromia, doszło do licznych aktów przemocy, a setki osób zabito i aresztowano; mając na uwadze, że 1 listopada 2020 r. ponad 50 osób z regionu Amhara zginęło w wyniku ataków na trzy wioski, powszechnie postrzeganych jako motywowane względami etnicznymi i prawdopodobnie przeprowadzanych przez Armię Wyzwolenia Oromii (OLA), separatystyczną bojówkę Frontu Wyzwolenia Oromii (OLF);

I.  mając na uwadze, że według Narodowego Ruchu Amhary władze Etiopii zakazały pokojowych protestów przeciwko zabójstwom na tle etnicznym, które to protesty miały się odbyć 28 października 2020 r.;

J.  mając na uwadze, że według międzynarodowych organizacji praw człowieka od początku konfliktu doszło do szeregu masowych morderstw cywilów w różnych częściach Tigraju, w tym do masakry, która miała miejsce w nocy z 9 listopada 2020 r. w mieście Mai-Kadra w regionie Tigraj, a zabicie setek cywilów podczas tej masakry nosi znamiona zbrodni wojennej;

K.  mając na uwadze, że według międzynarodowych organizacji praw człowieka osoby pochodzące z Tigraju i mieszkające w innych częściach kraju zostały zawieszone w pracy i pozbawione możliwości wylotu z kraju; mając na uwadze doniesienia o inwigilacji fizycznej i cyfrowej, masowych arbitralnych aresztowaniach i zatrzymaniach;

L.  mając na uwadze, że prezydent Tigraju potwierdził, że jego siły wystrzeliły rakiety w kierunku lotniska Asmara w Erytrei;

M.  mając na uwadze, że śmiertelne walki między etiopskimi siłami federalnymi a TPLF wzbudziły międzynarodowe obawy co do zagrożeń związanych z pogorszeniem sytuacji w zakresie bezpieczeństwa lub wywołaniem nowych niepokojów w Etiopii, co może mieć reperkusje dla krajów sąsiadujących i potencjalnie zdestabilizować cały region Rogu Afryki; mając na uwadze, że Etiopia wycofała z Somalii oddziały, które walczyły z islamskimi rebeliantami; mając na uwadze, że władze Kenii zwiększyły środki bezpieczeństwa na granicy z Etiopią, obawiając się eskalacji napięć;

N.  mając na uwadze, że skala współpracy UE na rzecz rozwoju z Etiopią jest jedną z największych na świecie i opiewa na kwotę 815 mln EUR w latach 2014–2020; mając na uwadze, że Etiopia jest również jednym z głównych beneficjentów kryzysowego funduszu powierniczego UE dla Afryki, przyjmując pomoc o wartości ponad 271,5 mln EUR w latach 2015–2019; mając na uwadze, że w 2020 r. UE przeznaczyła na projekty humanitarne w Etiopii 44,29 mln EUR, wspierając działania ratujące życie osobom wewnętrznie przesiedlonym z powodu przemocy lub zagrożeń naturalnych;

O.  mając na uwadze, że Biuro ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) domagało się dostępu do regionu Tigraj, który od początku walk pozostaje całkowicie odizolowany (bez dostępu do internetu i sieci telefonicznej); mając na uwadze, że według UNHCR brak elektryczności, telekomunikacji, dostępu do paliwa i gotówki ogranicza wszelką pomoc humanitarną w Tigraju i pozostałej części Etiopii, w tym pomoc skierowaną do rannych i zabitych w walkach;

P.  mając na uwadze, że jeszcze przed rozpoczęciem walk w Etiopii było 15,2 mln osób potrzebujących pomocy humanitarnej, z czego 2 mln w regionie Tigraj; mając na uwadze, że region Tigraj jest piątym pod względem liczby ludności regionem Etiopii, zamieszkiwanym przez ponad 6 mln osób, w którym schronienie znalazło także 100 000 osób wewnętrznie przesiedlonych i 96 000 erytrejskich uchodźców; mając na uwadze, że kraj ten posiada kilka dużych obozów dla uchodźców, a według organizacji pozarządowych 44 % ich mieszkańców stanowią dzieci;

Q.  mając na uwadze, że Etiopia jest sygnatariuszem umowy z Kotonu, która stanowi w art. 96, że poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności jest podstawowym elementem współpracy AKP-UE,

R.  mając na uwadze, że walki przyniosły tysiące ofiar śmiertelnych i rannych po obu stronach oraz doprowadziły do poważnych naruszeń praw człowieka i pogwałcenia międzynarodowego prawa humanitarnego; mając na uwadze, że według UNHCR na dzień 22 listopada 2020 r. ponad 38 500 uchodźców uciekło z rejonu konfliktu i przekroczyło granicę z Sudanem; mając na uwadze, że ONZ ostrzega przed „kryzysem humanitarnym na wielką skalę”, a jej agencje liczą się z napływem 200 000 uchodźców w ciągu sześciu miesięcy; mając na uwadze, że walki powodują również wewnętrzne przesiedlenia ludności; mając na uwadze, że UNHCR zwróciło się już do obu stron konfliktu o otwarcie korytarzy umożliwiających wydostanie się ludziom i jednocześnie dostarczenie pomocy; mając na uwadze, że międzynarodowe organizacje humanitarne w terenie są słabo wyposażone i zmagają się z niedoborem zasobów niezbędnych do zajęcia się nowo przybyłymi uchodźcami i ofiarami przemocy; mając na uwadze, że agencje ONZ starają się o 50 mln USD natychmiastowego finansowania, które zostanie przeznaczone na zapewnienie żywności i utworzenie nowych obozów; mając na uwadze, że Komisja Europejska uruchamia wstępną pomoc nadzwyczajną w wysokości 4 mln EUR, aby pomóc przesiedleńcom przybywającym do Sudanu;

1.  jest głęboko zaniepokojony ostatnimi wydarzeniami w Etiopii, w tym stosowaniem przemocy i zarzutami dotyczącymi poważnych naruszeń podstawowych praw człowieka; potępia trwający konflikt zbrojny między federalnym rządem Etiopii a władzami regionu Tigraj, którym przewodzi TPLF; wzywa obie strony do natychmiastowego ogłoszenia zawieszenia broni i do rozwiązania sporów politycznych za pomocą środków demokratycznych, zgodnie z konstytucją kraju, aby znaleźć trwałe, pokojowe rozwiązanie sytuacji, ustanowić mechanizm monitorowania zawieszenia broni oraz dążyć do osiągnięcia konsensusu narodowego w drodze pluralistycznego dialogu;

2.  wyraża solidarność z ofiarami i ich rodzinami; ubolewa nad ofiarami śmiertelnymi wśród niewinnej ludności cywilnej i potępia zabójstwa cywilów i egzekucje pozasądowe bez względu na to, kim są ich sprawcy;

3.  wzywa rząd centralny Etiopii i TPLF do podjęcia natychmiastowych działań w celu deeskalacji konfliktu; nalega, aby wszystkie podmioty dbały przede wszystkim o bezpieczeństwo ludzi;

4.  ubolewa nad faktem, że pracownicy organizacji humanitarnych mają obecnie bardzo ograniczony dostęp do rejonów ogarniętych konfliktem; wzywa rząd Etiopii do zapewnienia organizacjom humanitarnym natychmiastowego i nieograniczonego dostępu do tych obszarów w celu dostarczenia pomocy humanitarnej; ostrzega, że Etiopii, a także państwom sąsiadującym i całemu regionowi grozi poważny kryzys humanitarny;

5.  z niepokojem odnotowuje ultimatum wydane przez premiera Abiyego siłom Tigraju, w którym wezwał je do złożenia broni, grożąc, że w przeciwnym razie dojdzie do ataku wojskowego na stolicę regionu Mekelle;

6.  przypomina, że celowe ataki na ludność cywilną stanowią zbrodnie wojenne; wzywa siły obu stron do poszanowania międzynarodowych praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego oraz do zapewnienia ochrony ludności na obszarach dotkniętych konfliktem; wzywa wszystkie strony konfliktu i władze regionalne do zminimalizowania szkód dla ludności cywilnej oraz do zapewnienia i umożliwienia cywilom stałego dostępu do podstawowych usług;

7.  z głębokim zaniepokojeniem zauważa wzrost napięć i przemocy między grupami etnicznymi w Etiopii; uważa, że niezmiernie ważne jest, aby władze Etiopii i Tigraju sprawowały odpowiedzialne przywództwo, wspierając pluralistyczne środowisko polityczne obejmujące wszystkie podmioty i grupy etniczne;

8.  wzywa władze federalne do położenia kresu arbitralnym aresztowaniom i inwigilacji oraz innym działaniom wymierzonym w grupy etniczne; wzywa władze Etiopii do podjęcia zdecydowanych działań przeciwko profilowaniu etnicznemu oraz do zapewnienia ochrony mniejszości etnicznych w całym kraju; wzywa rząd Etiopii do wprowadzenia reform, które chronią prawa człowieka i gwarantują wszystkim grupom etnicznym równy dostęp do usług i zasobów publicznych;

9.  jest głęboko zaniepokojony coraz częstszym rozpowszechnianiem fałszywych informacji, wykorzystywaniem mowy nienawiści i podburzaniem przeciwko sobie grup etnicznych w celu zaognienia obecnego konfliktu w Tigraju; wzywa wszystkie strony zaangażowane w konflikt, aby powstrzymały się od stosowania podburzającego języka i mowy nienawiści zarówno w internecie, jak i poza nim; wzywa władze krajowe i lokalne, organizacje medialne i społeczeństwo, aby nie brały udziału w podżeganiu do przemocy, dyskryminacji lub wrogości wobec zagrożonych grup ludności;

10.  wzywa państwa sąsiadujące z Etiopią, w tym Erytreę, a także inne państwa w szeroko rozumianym regionie, takie jak kraje dorzecza Nilu, aby powstrzymały się od wszelkich interwencji politycznych i wojskowych, które mogłyby podsycać konflikt; podkreśla, że w przeciwnym wypadku może dojść do destabilizacji całego regionu, co będzie miało katastrofalne skutki dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego; podkreśla, że państwa sąsiadujące z Etiopią mogą odegrać kluczową rolę w zapewnianiu dyplomatycznego wsparcia na rzecz deeskalacji konfliktu;

11.  wyraża pełne poparcie dla prowadzonych przez Unię Afrykańską działań mediacyjnych i deeskalacyjnych zainicjowanych przez południowoafrykańską prezydencję UA, w szczególności dla mianowania trzech specjalnych wysłanników UA, i wzywa wszystkie zaangażowane strony do aktywnej współpracy i zaangażowania się w wysiłki mediacyjne UA; wzywa władze Etiopii do współpracy z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Unia Afrykańska, IGAD i Unia Europejska, aby nawiązać pluralistyczny dialog w celu osiągnięcia pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w kraju i w regionie;

12.  jest głęboko zaniepokojony faktyczną blokadą komunikacyjną w położonym na północy kraju regionie Tigraj; wzywa rząd Etiopii, aby w geście odpowiedzialności i przejrzystości jego operacji wojskowych w regionie przywrócił wszystkie formy komunikacji z Tigrajem oraz umożliwił swobodną komunikację między mieszkańcami Tigraju; podkreśla znaczenie i potrzebę dostępu do informacji zarówno w internecie, jak i poza nim, ponieważ prawo wszystkich ludzi do informacji i dostępu do informacji ma szczególne znaczenie w sytuacji kryzysowej; apeluje o umożliwienie niezależnego relacjonowania wydarzeń w regionie; podkreśla znaczenie natychmiastowego przyznania niezależnym mediom dostępu do Tigraju; wzywa rząd Etiopii do pełnego poszanowania wolności słowa, zrzeszania się i prasy, co przewiduje konstytucja Etiopii, i do zwolnienia niesłusznie zatrzymanych dziennikarzy i blogerów; głęboko wierzy, że pokojowe protesty stanowią część demokratycznego procesu oraz że należy unikać nadmiernego użycia siły niezależnie od okoliczności;

13.  wzywa wszystkie strony konfliktu do zagwarantowania bezpiecznego i swobodnego przepływu ludności cywilnej oraz do zapewnienia poszanowania prawa do wolności zgromadzeń;

14.  wzywa wszystkie strony zaangażowane w konflikt w leżącym na północy kraju regionie Tigraj do zagwarantowania nieograniczonego dostępu niezależnym obserwatorom praw człowieka w celu zadbania o przestrzeganie międzynarodowych standardów praw człowieka; wzywa wszystkie strony konfliktu do ścisłej współpracy z odpowiednimi podmiotami w celu przeprowadzenia przejrzystego dochodzenia w sprawie masakry w mieście Mai-Kadra i wzywa do bezzwłocznego pociągnięcia sprawców tego przestępstwa do odpowiedzialności i postawienia ich przed sądem;

15.  wzywa władze federalne Etiopii do przeprowadzenia szczegółowego, niezależnego, skutecznego i bezstronnego dochodzenia w sprawie wszystkich zabójstw i naruszeń praw człowieka, w tym przypadków nadmiernego użycia siły, arbitralnych zatrzymań i wymuszonych zaginięć, oraz wzywa władze Tigraju do współpracy w tych dochodzeniach; wzywa wszystkie organy władzy w Etiopii do aktywnego zwalczania bezkarności; przypomina rządowi Etiopii o spoczywającym na nim obowiązku zagwarantowania praw podstawowych, w tym dostępu do wymiaru sprawiedliwości i prawa do sprawiedliwego i niezależnego procesu, zgodnie z Afrykańską kartą praw człowieka i ludów oraz innymi międzynarodowymi i regionalnymi instrumentami praw człowieka, w tym umową z Kotonu; nalega, aby władze Etiopii zapewniły poszanowanie zasad praworządności i sprawiedliwe rządy prawa w całej Etiopii;

16.  wzywa do ścisłej współpracy między unijnymi podmiotami dostarczającymi pomoc humanitarną a UNHCR oraz wzywa UNHCR do dalszego udzielania wsparcia uchodźcom, którzy uciekli z miejsc ogarniętych tym konfliktem, w tym w pobliżu obszarów, z których uciekli; przypomina, że rząd Etiopii jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo i ochronę uchodźców i osób wewnętrznie przesiedlonych na swoim terytorium; przypomina, że większość z ponad 96 000 erytrejskich uchodźców przebywa w obozach dla uchodźców w regionie Tigraj; popiera apele wspólnoty międzynarodowej i organizacji humanitarnych o zwiększenie pomocy dla uchodźców i osób przesiedlonych;

17.  wzywa UE i jej partnerów do wsparcia sudańskiego rządu i władz lokalnych w pilnych działaniach w odpowiedzi na apele o przyjęcie etiopskich uchodźców uciekających przed walkami w regionie Tigraj; docenia gotowość Sudanu do przyjęcia uchodźców uciekających przed konfliktem; podkreśla pilną potrzebę przygotowania się na przybycie do Sudanu nawet 200 000 uchodźców; uważa, że Etiopia jest ważnym krajem docelowym i tranzytowym dla migrantów, ale także krajem pochodzenia migrantów; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, aby wszystkie finansowane projekty zainicjowane w ramach funduszu powierniczego UE dla Afryki były zgodne z prawami człowieka, w szczególności prawami migrantów i przesiedleńców wewnętrznych;

18.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do pilnego zgromadzenia oraz do uporządkowanego i skoordynowanego uruchomienia dodatkowych zasobów w celu zaspokojenia wszystkich potrzeb wywołanych konfliktem;

19.  z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie rządu Etiopii do przeprowadzenia wyborów powszechnych w 2021 r.; wzywa wszystkie podmioty polityczne w całym kraju, aby przed tymi wyborami zaangażowały się w dialog polityczny z udziałem obywateli z różnych środowisk politycznych, ideologicznych, regionalnych i etnicznych; zdecydowanie podkreśla, że wolne, uczciwe, pluralistyczne i wiarygodne wybory mogą odbywać się wyłącznie w atmosferze wolnej od zastraszania, przemocy i prześladowań, przy zagwarantowaniu wolności słowa i zrzeszania się, zgodnie z normami międzynarodowymi; ubolewa, że zobowiązanie do przeprowadzenia wolnych wyborów zostało osłabione przez fakt, że od czerwca 2020 r. zatrzymano kilku polityków opozycji reprezentujących różne opcje polityczne, oraz przez poważne naruszenia proceduralne, które podważają prawo zatrzymanych do rzetelnego procesu sądowego; wzywa władze do uwolnienia wszystkich zatrzymanych osób, chyba że zostaną oskarżone o przewidziane prawem przestępstwa i mogą zostać postawione przed sądem zgodnie z międzynarodowymi standardami rzetelnego procesu;

20.  wyraża swoje zaangażowanie na rzecz jedności i integralności terytorialnej Etiopii i wzywa wszystkie podmioty w Etiopii do działania na rzecz pokojowego rozwiązania wszelkich konfliktów wewnątrz kraju;

21.  wzywa UE do dalszego stosowania wszelkich koniecznych środków dyplomatycznych w celu współpracy z władzami federalnymi i regionalnymi, a także z partnerami regionalnymi i instytucjami wielostronnymi, tak aby rozwiązać ten konflikt w sposób pokojowy;

22.  zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Wiceprzewodniczącemu Komisji/ Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, rządowi i parlamentowi federalnemu Etiopii, władzom regionu Tigraj, rządowi Republiki Sudanu, rządom państw należących do IGAD, Unii Afrykańskiej, Parlamentowi Panafrykańskiemu oraz Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP-UE.


Trwające łamanie praw człowieka na Białorusi, w szczególności morderstwo Ramana Bandarenki
PDF 152kWORD 51k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie trwającego łamania praw człowieka na Białorusi, w szczególności morderstwa Ramana Bandarenki (2020/2882(RSP))
P9_TA(2020)0331RC-B9-0389/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Białorusi, zwłaszcza rezolucję z dnia 17 września 2020 r. w sprawie sytuacji na Białorusi(1), rezolucję z dnia 4 października 2018 r. w sprawie pogorszenia się sytuacji w zakresie wolności mediów na Białorusi, w szczególności w sprawie Karty 97(2), rezolucję z dnia 19 kwietnia 2018 r. w sprawie Białorusi(3), rezolucję z dnia 6 kwietnia 2017 r. w sprawie sytuacji na Białorusi(4) oraz rezolucję z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie sytuacji na Białorusi(5),

–  uwzględniając swoje zalecenie z dnia 21 października 2020 r. dla Rady, Komisji oraz Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie stosunków z Białorusią(6),

–  uwzględniając przyznanie w dniu 22 października 2020 r. Nagrody Parlamentu Europejskiego im. Sacharowa za wolność myśli za rok 2020 demokratycznej opozycji na Białorusi,

–  uwzględniając oświadczenie przewodniczącego Parlamentu Europejskiego z 13 sierpnia 2020 r. oraz oświadczenie liderów pięciu grup politycznych z 17 sierpnia 2020 r. w sprawie sytuacji na Białorusi po tzw. wyborach prezydenckich z 9 sierpnia 2020 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady z 1 października 2020 r. i 16 października 2020 r. oraz konkluzje Rady w sprawie Białorusi z 12 października 2020 r.,

–  uwzględniając decyzję Rady z dnia 6 listopada 2020 r. o dodaniu 15 członków władz białoruskich, w tym Aleksandra Łukaszenki, do wykazu osób objętych sankcjami, w wyniku czego łączna liczba Białorusinów objętych zakazem podróżowania i zamrożeniem aktywów zwiększyła się do 59 osób; uwzględniając decyzję Rady z 17 lutego 2020 r. o przedłużeniu wprowadzonego w 2004 r. przez UE embarga na wywóz do Białorusi broni i sprzętu, które mogłyby zostać wykorzystane do represji wewnętrznych w tym kraju(7),

–  uwzględniając najważniejsze wyniki nadzwyczajnego posiedzenia Rady do Spraw Zagranicznych z 14 sierpnia 2020 r. oraz konkluzje przewodniczącego Rady Europejskiej z 19 sierpnia 2020 r. w sprawie sytuacji na Białorusi po wyborach prezydenckich z 9 sierpnia 2020 r.,

–  uwzględniając liczne niedawne deklaracje i oświadczenia wiceprzewodniczącego /wysokiego przedstawiciela w sprawie Białorusi, w szczególności te z 11 sierpnia 2020 r. i 17 sierpnia 2020 r., a także wcześniejsze oświadczenia rzecznika Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ), w szczególności to z 13 listopada 2020 r. w sprawie śmierci Ramana Bandarenki, a także oświadczenia w sprawie stosowania kary śmierci na Białorusi;

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela z 7 września 2020 r. w sprawie arbitralnych i niewyjaśnionych aresztowań i przetrzymywania z powodów politycznych oraz oświadczenie wysokiego przedstawiciela w imieniu Unii Europejskiej z 11 września 2020 r. w sprawie eskalacji przemocy i zastraszania członków Rady Koordynacyjnej; uwzględniając wspólne oświadczenie delegatury UE na Białorusi w imieniu państw członkowskich UE reprezentowanych w Mińsku, ambasady brytyjskiej, ambasady Szwajcarii i ambasady Stanów Zjednoczonych Ameryki z 17 listopada 2020 r. w sprawie pogarszającej się sytuacji w zakresie praw człowieka na Białorusi,

–  uwzględniając oświadczenia ONZ w sprawie sytuacji na Białorusi, w szczególności oświadczenia specjalnych sprawozdawców ONZ ds. praw człowieka z 13 sierpnia 2020 r. i 19 listopada 2020 r. oraz rzecznika Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka z 21 sierpnia 2020 r., 11 września 2020 r. i 13 listopada 2020 r., a także oświadczenia złożone podczas debaty w trybie pilnym na temat sytuacji w zakresie praw człowieka na 45. sesji Rady Praw Człowieka w dniu 18 września 2020 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. sytuacji w zakresie praw człowieka na Białorusi z 17 lipca 2020 r. oraz rezolucję Rady Praw Człowieka ONZ z 17 września 2020 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka na Białorusi w okresie poprzedzającym wybory prezydenckie w 2020 r. i w następstwie tych wyborów,

–  uwzględniając sprawozdanie z 5 listopada 2020 r. sprawozdawcy OBWE w ramach mechanizmu moskiewskiego dotyczące zarzutów łamania praw człowieka w związku z wyborami prezydenckimi na Białorusi, które odbyły się 9 sierpnia 2020 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka i wszystkie konwencje o prawach człowieka, których stroną jest Białoruś,

–  uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że bezprecedensowe pokojowe protesty i strajki trwają na Białorusi od ponad 100 dni, pokazując poziom niezadowolenia i mobilizacji społeczeństwa białoruskiego przeciwko masowemu fałszowaniu wyników wyborów i naruszaniu praw człowieka przez autokratyczny reżim tego kraju; mając na uwadze, że nieustające protesty są największe w weekendy podczas Marszów Jedności, a skala protestów, w których uczestniczą setki tysięcy osób, jest bezprecedensowa w historii Białorusi;

B.  mając na uwadze, że władze Białorusi reagują na legalne i pokojowe protesty, stosując przemoc, represje, systematyczne zastraszanie, nękanie, ograniczenia podstawowych wolności i nieludzkie traktowanie, łącznie z torturami i przemocą seksualną wobec osób zatrzymanych podczas protestów, w tym obrońców praw człowieka; mając na uwadze, że obrońcy praw człowieka udokumentowali ponad 500 przypadków tortur i złego traktowania, natomiast kilka osób zaginęło, a inne znaleziono martwe, m.in. Alaksandra Tarajkouskiego, Kanstancina Szaszmakoua, Arcioma Parukoua, Alaksandra Wichora i Hienadzia Szutaua; mając na uwadze, że Białoruś to jedyne państwo w Europie, w którym wciąż wykonuje się karę śmierci;

C.  mając na uwadze, że szacunkowo ponad 25 000 Białorusinów zostało w pewnym momencie zatrzymanych za udział w protestach przeciwko reżimowi, zarówno przed wyborami z 9 sierpnia 2020 r., jak i po nich, w tym osoby starsze, kobiety i dzieci; mając na uwadze, że ostatnio, 8 i 15 listopada 2020 r., zatrzymano ponad 1000 osób podczas trwających pokojowych protestów; mając na uwadze, że na Białorusi jest ponad 125 więźniów politycznych;

D.  mając na uwadze, że wieczorem 11 listopada 2020 r. Raman Bandarenka, 31-letni nauczyciel sztuki, został brutalnie pobity przez grupę zamaskowanych mężczyzn w cywilnych ubraniach, mających podobno bliskie powiązania z reżimem Łukaszenki; mając na uwadze, że Raman Bandarenka był nadal bity w areszcie, a po dwóch godzinach zabrano go do szpitala, gdzie w wyniku obrażeń głowy następnego dnia zmarł; mając na uwadze, że władze starają się uchylić od odpowiedzialności, twierdząc, że Raman Bandarenka został pobity przez „określonych obywateli”, i ścigają dwóch sygnalistów: lekarza i dziennikarza;

E.  mając na uwadze, że władze białoruskie nie podjęły natychmiastowych kroków wymaganych prawem w celu przeprowadzenia dochodzenia w sprawie tego przestępstwa, a w kolejnych dniach na Białorusi zatrzymano ponad 1100 osób upamiętniających śmierć Ramana Bandarenki; mając na uwadze, że przedstawiciele Kościoła prawosławnego i Kościoła katolickiego otrzymali od białoruskiej komisji dochodzeniowej powiadomienia o naruszeniu prawa, ponieważ potępili zniszczenie przez siły bezpieczeństwa pomnika upamiętniającego Ramana Bandarenkę;

F.  mając na uwadze, że zamiast postawić przed sądem osoby odpowiedzialne za śmierć Ramana Bandarenki, władze ścigają tych, którzy próbują poznać prawdę o okolicznościach jego śmierci; mając na uwadze, że 19 listopada 2020 r. Prokuratura Generalna Białorusi wszczęła postępowanie karne na podstawie art. 178 ust. 3 białoruskiego kodeksu karnego („Ujawnienie tajemnicy lekarskiej pociągające za sobą poważne konsekwencje”); mając na uwadze, że następnie aresztowano dziennikarkę niezależnej organizacji medialnej TUT.BY Kaciarynę Barysewicz, która pisała o śmierci Ramana Bandarenki;

G.  mając na uwadze, że 12 października 2020 r. białoruskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych wydało oświadczenie, w którym zapowiedziało gotowość użycia ostrej amunicji przeciwko demonstrantom; mając na uwadze, że podczas wielu protestów władze używały granatów ogłuszających i gazu pieprzowego, wystrzeliwały gumowe pociski bezpośrednio w stronę poszczególnych osób i oddawały strzały w powietrze; mając na uwadze, że stale występują utrudnienia w transporcie i komunikacji, w szczególności ograniczenia dostępu do internetu, co jest metodą zapobiegania protestom i ich rozpraszania;

H.  mając na uwadze, że władze białoruskie kontynuują brutalne ataki na niezależnych białoruskich reporterów i dziennikarzy obywatelskich oraz podejmują umyślne próby utrudniania obiektywnego relacjonowania wydarzeń; mając na uwadze, że tylko 15 listopada 2020 r. w różnych miastach białoruskich aresztowano 23 dziennikarzy relacjonujących protesty zorganizowane dla uczczenia pamięci Ramana Bandarenki; mając na uwadze, że zagranicznym mediom i dziennikarzom nie zezwala się na wjazd na Białoruś;

I.  mając na uwadze, że w okresie wyborczym i po nim wszczęto postępowania przeciwko 390 dziennikarzom, z których 77 odbyło krótkie kary do 15 dni pozbawienia wolności w związku z zarzutami administracyjnymi; mając na uwadze, że według Białoruskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy od 23 listopada 2020 r. w więzieniu przebywa 14 dziennikarzy pod zarzutami administracyjnymi lub karnymi;

J.  mając na uwadze, że arbitralne zatrzymania i aresztowania dziennikarzy często wiążą się z użyciem siły oraz prowadzą do uszkodzenia i konfiskaty profesjonalnego sprzętu, a także usunięcia przygotowanych materiałów wideo; mając na uwadze, że trzy dziennikarki zostały zranione gumowymi kulami podczas wykonywania obowiązków dziennikarskich;

K.  mając na uwadze, że zagranicznym korespondentom, którzy przybyli, aby relacjonować wybory, odmówiono akredytacji; mając na uwadze, że 2 października 2020 r. białoruskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych unieważniło akredytację wszystkich zagranicznych dziennikarzy w tym kraju, określając to posunięcie jako element reformy krajowych przepisów i procedur dotyczących mediów;

L.  mając na uwadze, że celem represji są białoruskie dzieci, ponieważ ich rodzicom grozi się za udział w protestach pozbawieniem prawa opieki;

M.  mając na uwadze, że UE nałożyła sankcje na 40 osób odpowiedzialnych za przemoc, represje i fałszowanie wyników wyborów na Białorusi; mając na uwadze, że 6 listopada 2020 r. Rada Europejska postanowiła dodać do wykazu osób objętych sankcjami 15 członków władz białoruskich, w tym Aleksandra Łukaszenkę i jego syna; mając na uwadze, że przygotowywane są dalsze sankcje wobec osób fizycznych i przedsiębiorstw; mając na uwadze, że 3 listopada 2020 r. elektrownia jądrowa w Ostrowcu rozpoczęła produkcję energii elektrycznej, co budzi nowe obawy co do jej bezpieczeństwa;

N.  mając na uwadze, że władze białoruskie nie przeprowadziły jak dotąd dochodzenia w sprawie doniesień o brutalności policji, a bezkarność za łamanie praw człowieka jest nadal powszechna; mając na uwadze, że brak praworządności ogranicza prawo ofiar do rzetelnego procesu sądowego;

1.  w jak najostrzejszych słowach potępia zabójstwo Ramana Bandarenki i przekazuje wyrazy współczucia jego rodzinie oraz wszystkim rodzinom, które straciły bliskich w wyniku represji reżimu Łukaszenki;

2.  domaga się szybkiego podjęcia dokładnego, bezstronnego i niezależnego dochodzenia w sprawie śmierci Ramana Bandarenki oraz związanych z protestami zgonów Alaksandra Tarajkouskiego, Alaksandra Wichora, Arcioma Parukoua, Hienadzia Szutaua i Kanstancina Szaszmakoua,

3.  wzywa władze białoruskie do natychmiastowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych, w tym dr. Arcioma Sarokina i dziennikarki Kaciaryny Barysewicz, którzy ujawnili oficjalne tuszowanie zabójstwa Ramana Bandarenki;

4.  ponownie wyraża poparcie dla protestujących Białorusinów w ich żądaniach wolności, demokracji, godności i prawa do wyboru własnego losu; potępia trwające łamanie praw człowieka, zastraszanie i nieproporcjonalne użycie siły przeciwko pokojowym manifestantom;

5.  żąda natychmiastowego uwolnienia Kaciaryny Barysewicz, a także pracownika medycznego, który w interesie publicznym przekazał mediom informacje o śmierci Ramana Bandarenki, nie naruszając praw rodziny ofiary;

6.  wzywa władze białoruskie, aby zaprzestały wszelkich form przemocy, brutalnego traktowania, przemocy ze względu na płeć i tortur wobec obywateli Białorusi i osób zatrzymanych, zapewniły im dostęp do porad lekarskich i prawnych oraz natychmiastowo i bezwarunkowo uwolniły wszystkie osoby arbitralnie zatrzymane, w tym za udział w protestach przeciwko wynikom wyborów lub przeciwko przemocy ze strony władz, lub za wyrażenie poparcia dla tych protestów;

7.  zdecydowanie potępia wszelkie przypadki zastraszania, nękania, arbitralnych aresztowań i zatrzymań oraz złego traktowania obywateli, a także potępia łamanie praw człowieka ze strony białoruskich władz państwowych lub dokonywane w ich imieniu; apeluje o natychmiastowe zaprzestanie wszelkich form nękania obywateli, takich jak zwalnianie pracowników lub relegowanie studentów za udział w strajkach lub protestach, odbieranie akredytacji dziennikarskiej, kary w postaci przerw w świadczeniu usług komunalnych, takich jak dostawy wody lub ogrzewania, pozbawianie praw do opieki nad dziećmi, blokowanie prywatnych kont bankowych i przerwy w dostępie do internetu;

8.  wzywa wszystkich białoruskich pracowników organów ścigania oraz wszystkie osoby działające w imieniu władz białoruskich, aby natychmiast zaprzestały stosowania przemocy wobec ludności cywilnej oraz powstrzymały się od wykonywania noszących znamiona przestępstwa rozkazów i poleceń dotyczących stosowania nieproporcjonalnej siły, przemocy, tortur i brutalnego traktowania obywateli; wzywa do wprowadzenia do białoruskiego kodeksu karnego szczegółowej definicji tortur zgodnej z międzynarodowymi standardami praw człowieka oraz do znowelizowania prawa w celu uznania wymuszonych zaginięć za przestępstwo;

9.  wskazuje na całkowitą niechęć władz do prowadzenia dochodzeń w sprawach dotyczących brutalnego traktowania i tortur ze strony funkcjonariuszy organów ścigania przy jednoczesnym wszczynaniu dochodzeń w sprawach karnych wobec pokojowo nastawionych obywateli; podkreśla, że dowodzi to celowej i systematycznej polityki represji i bezkarności, o czym dodatkowo świadczy fakt, iż policja i specjalne siły bezpieczeństwa wciąż otrzymują najwyższe odznaczenia za udział w przestępstwach przeciwko ludności;

10.  odrzuca wyniki tzw. wyborów prezydenckich z 9 sierpnia 2020 r. i wyraża swoje jednoznaczne poparcie dla uzasadnionych żądań obywateli Białorusi dotyczących pilnego zakończenia autorytarnych represji, poszanowania podstawowych wolności i praw człowieka, demokratycznej reprezentacji i udziału w życiu politycznym, a także nowych, wolnych i uczciwych wyborów zgodnych z międzynarodowymi standardami i z udziałem obserwatorów wyborów Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE (ODIHR);

11.  wzywa wszystkie przedsiębiorstwa działające na Białorusi do zachowania szczególnej staranności i dopełniania obowiązku przestrzegania praw człowieka, zgodnie z Wytycznymi ONZ dotyczącymi biznesu i praw człowieka;

12.  podkreśla, że należy zapewnić obywatelom prawo do wolności zgromadzeń, zrzeszania się, wypowiedzi i opinii, jak również wolności mediów, a zatem znieść wszelkie ograniczenia prawne i praktyczne utrudniające korzystanie z tych wolności;

13.  ponownie podkreśla znaczenie wprowadzenia rządów prawa dla poszanowania podstawowych wolności i praw człowieka, a także działającego niezależnego sądownictwa w celu zapewnienia prawa do adwokata, sprawiedliwego procesu i środków prawnych;

14.  wzywa Komisję, aby zwiększyła pomoc dla niezależnych mediów na Białorusi, których przetrwanie i działalność są niezbędne do zapewnienia społeczeństwu białoruskiemu i społeczności międzynarodowej obiektywnego relacjonowania wydarzeń na Białorusi;

15.  zdecydowanie potępia ciągłe stosowanie kary śmierci oraz wzywa do jej natychmiastowego i trwałego zniesienia, a dopóki to nie nastąpi – do wprowadzenia moratorium na jej wykonywanie oraz zapewnienia skutecznego prawa do odwołania się od wyroku śmierci;

16.  wzywa władze białoruskie, aby zaprzestały atakowania, zatrzymywania i demonizowania dziennikarzy i pracowników mediów oraz by dążyły do wypracowania konkretnych środków ochrony wolności mediów;

17.  wzywa UE, by udzieliła wsparcia dla międzynarodowego dochodzenia w sprawie przestępstw popełnionych przez reżim Łukaszenki wobec ludności Białorusi; uważa, że dochodzenie należy poprzeć ustanowieniem centrum gromadzenia dowodów oraz grupy zadaniowej UE złożonej z ekspertów prawa międzynarodowego, którzy będą pomagać w przyszłych dochodzeniach międzynarodowych; wzywa Komisję, państwa członkowskie i ESDZ do pełnego wsparcia starań Rady Praw Człowieka ONZ i mechanizmu moskiewskiego OBWE, a także obrońców praw człowieka i społeczeństwa obywatelskiego, by zapewnić dokumentowanie i zgłaszanie naruszeń praw człowieka, a następnie rozliczanie winnych i zadośćuczynienie ofiarom;

18.  potępia działania Zgromadzenia Narodowego Białorusi polegające na pozbawianiu obywateli Białorusi obywatelstwa z powodów politycznych;

19.  potępia represje wobec obrończyń praw człowieka, w szczególności aresztowania Marfy Rabkowej i Mariny Kostylianczenko z Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiosna”, oraz wzywa do natychmiastowego zaprzestania prześladowania działaczek ze względu na płeć;

20.  uważa, że przyznanie Nagrody im. Sacharowa za wolność myśli za 2020 r. dla demokratycznej opozycji na Białorusi może obecnie odbyć się w formie ceremonii zdalnej, mając na uwadze pandemię; podkreśla jednak, że gdy tylko sytuacja na to pozwoli, należy zorganizować fizyczną ceremonię;

21.  podkreśla, że działania podejmowane dotychczas przez UE i państwa członkowskie przeciwko reżimowi Łukaszenki są niewystarczające, i z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady o podjęciu prac nad trzecim pakietem sankcji wobec firm i oligarchów mających powiązania z reżimem Łukaszenki; wzywa do wiarygodnego rozszerzenia listy sankcji UE;

22.  popiera rozpoczęcie natychmiastowej misji informacyjnej Parlamentu Europejskiego w Wilnie i w Warszawie, a także nawiązanie kontaktu z opozycją na Białorusi w celu zbadania możliwych działań mediacyjnych i wspierających demokrację; podkreśla potrzebę dalszych działań mediacyjnych i wspierających demokrację, takich jak misja wysokiego szczebla w następstwie misji informacyjnej;

23.  wzywa do całkowitego zamrożenia wszystkich transferów funduszy UE, w tym pożyczek z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju i innych, na rzecz obecnego rządu białoruskiego i projektów kontrolowanych przez państwo; wzywa ESDZ do zawieszenia negocjacji w sprawie priorytetów partnerstwa między UE a Białorusią do czasu przeprowadzenia wolnych i uczciwych wyborów prezydenckich;

24.  wzywa UE i państwa członkowskie do zwiększenia pomocy dla białoruskiego społeczeństwa obywatelskiego oraz do zwiększenia zaangażowania i wsparcia UE dla niezależnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw człowieka i niezależnych dziennikarzy, w szczególności tych zatrzymanych, poprzez monitorowanie ich procesów; wzywa Komisję, aby niezwłocznie stworzyła program stypendialny dla studentów i naukowców wydalonych z białoruskich uniwersytetów za postawę prodemokratyczną; zwraca się do Komisji o uruchomienie ukierunkowanego unijnego programu wsparcia, aby pomóc ofiarom represji politycznych i przemocy ze strony milicji;

25.  potępia wydalenie europejskich dyplomatów z Białorusi i wzywa UE i państwa członkowskie, by rozważyły osłabienie swojego zaangażowania dyplomatycznego w tym kraju;

26.  ubolewa nad wnioskami władz białoruskich o ekstradycję Ściapana Puciły i Romana Protasiewicza, założycieli kanałów Telegram Next i Nexta-live z siedzibą w Warszawie, którzy zostali dodani do listy osób zaangażowanych w działalność terrorystyczną przez białoruski Komitet Bezpieczeństwa Państwowego (KGB);

27.  wzywa państwa członkowskie i Komisję, by wdrożyły zalecenia sprawozdawcy mechanizmu moskiewskiego OBWE w odniesieniu do udzielania azylu w przypadkach prześladowań objętych Konwencją genewską dotyczącą statusu uchodźców; w tym kontekście zachęca państwa członkowskie, aby w dalszym stopniu ułatwiły procedurę otrzymania wizy dla osób uciekających z Białorusi z powodów politycznych oraz udzieliły im i ich rodzinom wszelkiego niezbędnego wsparcia i pomocy;

28.  potępia blokowanie mediów i dostępu do internetu, szerzenie dezinformacji, a także pobicia, aresztowania i zastraszanie dziennikarzy i blogerów; podkreśla, że Białorusini mają prawo do swobodnego dostępu do informacji; apeluje do UE, by wykorzystała swoje instrumenty do wspierania mediów i dziennikarzy represjonowanych przez reżim;

29.  nalega, by białoruscy pracownicy mogli korzystać z prawa do pokojowego strajku bez ryzyka zwolnienia, aresztowania lub innych represji;

30.  ubolewa, że elektrownia jądrowa w Ostrowcu nie spełnia najwyższych międzynarodowych norm ochrony środowiska i bezpieczeństwa; popiera działania mające zapewnić europejską solidarność w kwestii zakazu importu energii z elektrowni jądrowej w Ostrowcu na rynek UE;

31.  ponownie apeluje do Rady i Komisji o wprowadzenie bez dalszej zwłoki całościowych, skutecznych i działających na czas ogólnounijnych środków ograniczających (tzw. europejskiej ustawy Magnickiego), umożliwiających zastosowanie takich środków wobec dowolnej osoby, podmiotów państwowych i niepaństwowych oraz innych podmiotów odpowiedzialnych za poważne naruszenia praw człowieka, nadużycia i korupcję lub powiązanych z takimi czynami;

32.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz władzom Republiki Białorusi.

(1) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0231.
(2) Dz.U. C 11 z 13.1.2020, s. 18.
(3) Dz.U. C 390 z 18.11.2019, s. 100.
(4) Dz.U. C 298 z 23.8.2018, s. 60.
(5) Dz.U. C 224 z 27.6.2018, s. 135.
(6) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0280.
(7) Dz.U. L 45 z 18.2.2020, s. 3.


Eskalacja napięć w Waroszy w następstwie nielegalnych działań Turcji i pilna potrzeba wznowienia rozmów
PDF 149kWORD 47k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie eskalacji napięć w Waroszy w związku z nielegalnymi działaniami Turcji oraz pilnej potrzeby wznowienia rozmów (2020/2844(RSP))
P9_TA(2020)0332RC-B9-0355/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Turcji, w szczególności rezolucję z 13 marca 2019 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2018 dotyczącego Turcji(1) oraz rezolucję z 17 września 2020 r. w sprawie przygotowań do nadzwyczajnego szczytu Rady Europejskiej poświęconego niebezpiecznej eskalacji napięcia i roli Turcji we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego(2),

–  mając na uwadze swoje oświadczenie z 14 lutego 2012 r. w sprawie zwrotu zamkniętej strefy Famagusty jej prawowitym mieszkańcom(3),

–  uwzględniając sprawozdania Komisji Petycji z 17 lipca 2008 r. po wizycie informacyjnej w Famaguście na Cyprze w dniach 25–28 listopada 2007 r. oraz z 21 listopada 2018 r. po wizycie informacyjnej w Famaguście na Cyprze w dniach 7–8 maja 2018 r. w kontekście petycji nr 733/2004 złożonej przez Loizosa Afxentiou w imieniu Ruchu Uchodźców z Famagusty,

–  uwzględniając swoje rezolucje w sprawie obrad Komisji Petycji z 23 września 2008 r.(4), 22 kwietnia 2009 r.(5) i 13 lutego 2018 r.(6),

–  uwzględniając komunikat Komisji z 6 października 2020 r. w sprawie polityki rozszerzenia UE (COM(2020)0660) oraz towarzyszące mu sprawozdanie za 2020 r. dotyczące Turcji,

–  uwzględniając ramy negocjacyjne przyjęte dla Turcji 3 października 2005 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady z 15 i 16 października 2020 r. oraz wcześniejsze odnośne konkluzje Rady i Rady Europejskiej,

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 13 października 2020 r. na temat wydarzeń dotyczących Waroszy,

–  uwzględniając oświadczenia wydane w imieniu Unii Europejskiej przez wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa: z 6 października 2020 r. na temat wydarzeń dotyczących Waroszy oraz z 15 listopada 2020 r. w sprawie Waroszy,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz komisarz Elisy Ferreiry z 20 października 2020 r. w sprawie procesu wyborczego w społeczności Cypryjczyków tureckich,

–  uwzględniając podstawowe zasady prawa międzynarodowego oraz Kartę Narodów Zjednoczonych, porozumienie wysokiego szczebla z 1979 r. między przywódcami obu wspólnot na Cyprze, a także odnośne rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie Cypru, w tym rezolucje nr 541 (1983), nr 550 (1984), nr 789 (1992) i nr 2537 (2020),

–  uwzględniając oświadczenia przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa ONZ z 9 października 2019 r. i 9 października 2020 r. w sprawie sytuacji na Cyprze,

–  uwzględniając oświadczenie sekretarza generalnego ONZ wydane po spotkaniu z obydwoma przywódcami w Berlinie w listopadzie 2019 r.,

–  uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Turcja jest krajem kandydującym do UE i jej ważnym partnerem; mając na uwadze, że od Turcji, jako kraju kandydującego, oczekuje się stania na straży najwyższych standardów demokracji, poszanowania praw człowieka i praworządności, łącznie z przestrzeganiem międzynarodowych konwencji;

B.  mając na uwadze, że Turcja jest sojusznikiem NATO i należy jej przypomnieć o obowiązku odgrywania konstruktywnej roli w łagodzeniu napięć;

C.  mając na uwadze, że w odpowiedzi na nieudany zamach stanu z 1974 r., wspierany przez grecką juntę, Turcja dokonała inwazji sił wojskowych na Cypr, a także mając na uwadze inwazję na miasto Famagusta w sierpniu 1974 r. i jego nielegalną okupację od tego czasu;

D.  mając na uwadze, że zamknięto wówczas część Famagusty, która pozostaje niezamieszkana i znajduje się pod bezpośrednią kontrolą wojska tureckiego;

E.  mając na uwadze, że według ONZ odpowiedzialność za status quo w Waroszy spoczywa na Turcji, w związku z czym Turcja ponosi również odpowiedzialność za wszelkie działania mające na celu zmianę jej statusu w sposób sprzeczny z porozumieniem wysokiego szczebla z 1979 r. oraz rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 550 (1984) i nr 789 (1992);

F.  mając na uwadze, że zgodnie z rezolucją nr 550 (1984) Rada Bezpieczeństwa ONZ „uważa próby zasiedlenia jakiejkolwiek części Waroszy przez osoby inne niż jej mieszkańcy za niedopuszczalne i wzywa do przekazania tego obszaru administracji Organizacji Narodów Zjednoczonych”, a także mając na uwadze, że w rezolucji nr 789 (1992) Rada Bezpieczeństwa ONZ wezwała do tego, by do celów wdrożenia rezolucji nr 550 (1984) i w ramach budowania zaufania Warosza została przekazana jej prawowitym mieszkańcom „pod kontrolą sił pokojowych ONZ na Cyprze”;

G.  mając na uwadze, że zwrot zamkniętej strefy Famagusty jej prawowitym mieszkańcom ułatwiłby wysiłki zmierzające do kompleksowego rozwiązania sporu cypryjskiego;

H.  mając na uwadze, że 8 października 2020 r., po obwieszczeniu wydanym w Ankarze 6 października 2020 r., ogłoszono częściowe „otwarcie” części Waroszy we współpracy z obecnym przywódcą Cypryjczyków tureckich Ersinem Tatarem, co stanowi naruszenie wcześniejszych porozumień i odnośnych rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ;

I.  mając na uwadze, że na początku września 2019 r. turecki minister spraw zagranicznych Mevlüt Çavuşoğlu odwiedził Waroszę i zapowiedział „otwarcie konsulatu generalnego” Turcji w rejonie Waroszy, a także mając na uwadze, że na początku lutego 2020 r. wiceprezydent Turcji Fuat Oktay odwiedził Waroszę, aby zorganizować „szczyt” poświęcony „prawnym, politycznym i gospodarczym aspektom ponownego otwarcia opuszczonego miasta Warosza”;

J.  mając na uwadze, że Turcja oświadczyła, iż będzie jednostronnie realizować różnorodne projekty w Waroszy, grożąc przygotowaniem tego terenu pod nielegalne zasiedlenie;

K.  mając na uwadze, że społeczność Cypryjczyków tureckich ma od 18 października 2020 r. nowego przywódcę – Ersina Tatara; mając na uwadze, że były przywódca Cypryjczyków tureckich Mustafa Akıncı odegrał ważną, pozytywną i historyczną rolę w promowaniu pokoju i dialogu między obiema społecznościami na wyspie;

L.  mając na uwadze, że 10 listopada 2020 r. tysiące Cypryjczyków tureckich protestowało w rekordowej liczbie w północnej części Cypru przeciwko ingerencji Turcji na Cyprze, w tym w Waroszy, domagając się wolności, demokracji i poszanowania praw Cypryjczyków z Waroszy; mając na uwadze, że w proteście uczestniczyli główni przywódcy opozycji, w tym były przywódca Cypryjczyków tureckich Mustafa Akıncı;

M.  mając na uwadze, że wizyta prezydenta Turcji Recepa Tayyipa Erdoğana na okupowanym obszarze Cypru w celu „urządzenia pikniku” w Waroszy 15 listopada 2020 r. była prowokacyjnym działaniem, które wywołało skrajne reakcje wśród Cypryjczyków tureckich;

N.  mając na uwadze, że we wszystkich wcześniejszych negocjacjach, w tym podczas ostatniej konferencji w sprawie Cypru w Crans-Montanie w 2017 r., Warosza należała do obszarów, które miały zostać zwrócone administracji grekocypryjskiej w następstwie kompleksowego rozwiązania problemu cypryjskiego na podstawie porozumienia o federacji dwóch społeczności i dwóch stref;

O.  mając na uwadze, że obecny przywódca Cypryjczyków tureckich Ersin Tatar sprzeciwia się kompleksowemu rozwiązaniu problemu cypryjskiego w oparciu o federację dwóch społeczności i dwóch stref, jak zakładają parametry ONZ, oraz mając na uwadze, że 15 listopada 2020 r. prezydent Erdoğan wezwał do rozmów mających na celu utworzenie na Cyprze „dwóch odrębnych państw”;

P.  mając na uwadze, że obecnie Turcja kontynuuje we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego nielegalne, jednostronne działania wojskowe, które są sprzeczne z suwerennością państw członkowskich UE – Grecji i Cypru; mając na uwadze, że bezpośrednie zaangażowanie Turcji we wspieranie Azerbejdżanu w konflikcie w Górskim Karabachu wykracza poza jej interesy geoekonomiczne i odzwierciedla ambitniejszy program geopolityczny, jak ma to miejsce w przypadku działań Turcji w Libii i Syrii, oraz zauważa z niepokojem, że stałe i coraz dalsze odchodzenie Turcji od europejskich wartości i standardów spowodowało, iż stosunki między UE a Turcją osiągnęły najniższy poziom w historii,

1.  potępia nielegalne działania Turcji w Waroszy, w szczególności jej częściowe „otwarcie”; podkreśla, że stworzenie nowego faktu dokonanego podważa wzajemne zaufanie i szanse na kompleksowe rozwiązanie problemu cypryjskiego, ponieważ negatywnie zmienia sytuację na miejscu, zaostrza podziały i umacnia stały podział Cypru; ostrzega przed jakąkolwiek zmianą status quo w Waroszy, która stanowi naruszenie wyżej wymienionych rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ;

2.  wzywa rząd turecki do cofnięcia tej decyzji i unikania wszelkich jednostronnych działań, które mogłyby doprowadzić do dalszych napięć na wyspie, zgodnie z niedawnym apelem Rady Bezpieczeństwa ONZ; apeluje do Turcji o wycofanie wojska z Cypru, przekazanie obszaru Waroszy jej prawowitym mieszkańcom pod tymczasową administracją ONZ zgodnie z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 550 (1984) i powstrzymanie się od wszelkich działań zmieniających równowagę demograficzną na wyspie poprzez politykę nielegalnego osadnictwa; podkreśla, że po rozwiązaniu problemu cypryjskiego dorobek prawny UE musi zostać wdrożony na całej wyspie;

3.  jest głęboko przekonany, że trwałe rozwiązanie konfliktu można znaleźć jedynie w drodze dialogu, dyplomacji i negocjacji, w duchu dobrej woli i zgodnie z prawem międzynarodowym, oraz potwierdza swoje przekonanie, że trwałe rozwiązanie problemu cypryjskiego przyniosłoby korzyści każdemu krajowi w regionie, przede wszystkim Cyprowi, Grecji i Turcji; wzywa Radę Europejską, by utrzymała jednolite stanowisko wobec jednostronnych i nielegalnych działań Turcji, podjęła działanie i nałożyła surowe sankcje w reakcji na nielegalne działania Turcji; przypomina, że dalszych sankcji można uniknąć jedynie poprzez dialog, szczerą współpracę i konkretne postępy w terenie;

4.  kładzie nacisk na apel sekretarza generalnego ONZ o wznowienie negocjacji od punktu, na którym zatrzymały się w 2017 r. w Crans-Montanie, i podkreśla, że powinno to nastąpić w oparciu o wspólną deklarację dwóch przywódców z 11 lutego 2014 r., sześciopunktowe ramy z 30 czerwca 2017 r. opracowane przez sekretarza generalnego ONZ oraz zbieżność stanowisk osiągniętą przed końcem konferencji; wyraża ubolewanie, że najwyższe władze tureckie poparły rozwiązanie dwupaństwowe, i wzywa Turcję, by konkretnie zaangażowała się w realizację apelu sekretarza generalnego ONZ;

5.  ponownie wyraża poparcie dla sprawiedliwego, kompleksowego i realnego rozwiązania na podstawie porozumienia o federacji złożonej z dwóch społeczności i dwóch stref, o jednej międzynarodowej osobowości prawnej, jednolitej suwerenności, jednym obywatelstwie i równości politycznej obu społeczności, zgodnie z odnośnymi rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ, prawem międzynarodowym i dorobkiem prawnym UE, a także z poszanowaniem zasad, na których opiera się Unia;

6.  wyraża zaniepokojenie faktem, że nielegalne „otwarcie” Waroszy ma na celu zmianę statusu własności na tym obszarze, a tym samym podważenie perspektyw zwrotu Waroszy zgodnie z odnośnymi rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ lub w drodze kompleksowego rozwiązania problemu cypryjskiego; wzywa Turcję, by powstrzymała się od nielegalnego zasiedlania Waroszy ludnością inną niż jej prawowici mieszkańcy lub od wzywania prawowitych mieszkańców do powrotu do domów w warunkach okupacji wojskowej;

7.  podkreśla, że bezpośrednie rozmowy pod auspicjami ONZ, na uzgodnionych zasadach, pozostają jedyną możliwością osiągnięcia rozwiązania pozwalającego na ponowne zjednoczenie wyspy i jej mieszkańców, prowadzącego między innymi do normalizacji stosunków między Cyprem a Turcją, poprawy perspektyw wytyczenia wyłącznej strefy ekonomicznej między Cyprem a Turcją oraz zacieśnienia stosunków między UE a Turcją; wzywa do jak najszybszego wznowienia – na uzgodnionych zasadach – negocjacji w sprawie zjednoczenia Cypru pod auspicjami sekretarza generalnego ONZ;

8.  popiera dążenie obu społeczności do pokoju i stabilności oraz wzywa Komisję do niezwłocznego wdrożenia drugiego rocznego programu pomocy dla wspólnoty Cypryjczyków tureckich, mającego na celu wspieranie projektów sprzyjających pojednaniu i poprawie infrastruktury, ochronie środowiska i rozwojowi gospodarczemu; wzywa w szczególności do kontynuowania i zwiększenia wsparcia dla społeczeństwa obywatelskiego obu społeczności zarówno za pośrednictwem programu pomocy UE, jak i w sposób bardziej strukturalny poprzez nowe wieloletnie ramy finansowe, zwłaszcza za pośrednictwem programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości”;

9.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do odgrywania aktywniejszej roli w doprowadzeniu do pomyślnego zakończenia negocjacji pod auspicjami ONZ, w tym poprzez wyznaczenie przedstawiciela do misji dobrych usług ONZ, oraz do skoordynowania wysiłków z Parlamentem Europejskim w celu przekonania Turcji do wycofania się z nielegalnej działalności w Waroszy;

10.  podkreśla swoje poparcie dla integralności terytorialnej Cypru i wzywa państwa członkowskie UE, by sprzeciwiły się wszelkim próbom uznania przez państwa trzecie jakiegokolwiek państwa na wyspie Cypr innego niż Republika Cypryjska;

11.  ubolewa nad oświadczeniami prezydenta Turcji wygłoszonymi podczas wizyty w Waroszy 15 listopada 2020 r., które w wyraźny sposób ujawniły „plan działania” Ankary dotyczący nielegalnego osadnictwa w zamkniętym mieście oraz poparcie dla trwałego podziału Cypru;

12.  wzywa Turcję, by powstrzymała się od dalszych jednostronnych działań, takich jak nielegalne odwierty badawcze, które dodatkowo naruszają suwerenność i suwerenne prawa Republiki Cypryjskiej, grożą tworzeniem niezgodnych z prawem morza nowych faktów dokonanych, podważają wznowienie znaczących negocjacji i perspektywy kompleksowego rozwiązania w uzgodniony sposób, a także nie sprzyjają dobrym stosunkom sąsiedzkim w regionie;

13.  apeluje do misji ONZ na Cyprze o nasilenie działań na rzecz monitorowania sytuacji w Waroszy;

14.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, a także prezydentowi, rządowi i parlamentowi Turcji.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0200.
(2) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0230.
(3) Dz.U. C 249 E z 30.8.2013, s. 1.
(4) Dz.U. C 8 E z 14.1.2010, s. 41.
(5) Dz.U. C 184 E z 8.7.2010, s. 12.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0114.


Zniesienie ceł na niektóre produkty ***I
PDF 129kWORD 42k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zniesienia ceł na niektóre produkty (COM(2020)0496 – C9-0284/2020 – 2020/0253(COD))
P9_TA(2020)0333A9-0217/2020

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2020)0496),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 207 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0284/2020),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 18 listopada 2020 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0217/2020),

1.  zatwierdza swoje stanowisko w pierwszym czytaniu, przyjmując wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 26 listopada 2020 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/... w sprawie zniesienia ceł na niektóre towary

P9_TC1-COD(2020)0253


(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2020/2131.)


Generalne unijne zezwolenie na wywóz niektórych produktów podwójnego zastosowania z Unii do Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ***I
PDF 131kWORD 43k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporzadzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporzadzenie Rady (WE) nr 428/2009 poprzez wydanie generalnego unijnego zezwolenia na wywóz w odniesieniu do wywozu niektórych produktów podwójnego zastosowania z Unii do Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (COM(2020)0692 – C9-0345/2020 – 2020/0313(COD))
P9_TA(2020)0334

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2020)0692),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 207 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0345/2020),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając przekazane pismem z dnia 18 listopada 2020 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 i 163 Regulaminu,

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 26 listopada 2020 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/... zmieniającego załącznik IIa do rozporządzenia Rady (WE) nr 428/2009 w odniesieniu do wydania generalnego unijnego zezwolenia na wywóz w odniesieniu do wywozu niektórych produktów podwójnego zastosowania z Unii do Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

P9_TC1-COD(2020)0313


(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2020/2171.)


Środki tymczasowe w przypadku podatku od wartości dodanej w odniesieniu do szczepionek przeciwko COVID 19 i wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro w kierunku tej choroby w odpowiedzi na pandemię COVID 19
PDF 137kWORD 42k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę Rady 2006/112/WE w zakresie środków tymczasowych w przypadku podatku od wartości dodanej w odniesieniu do szczepionek przeciwko COVID‑19 i wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro w kierunku tej choroby w odpowiedzi na pandemię COVID‑19 (COM(2020)0688 – C9-0352/2020 – 2020/0311(CNS))
P9_TA(2020)0335

(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2020)0688),

—  uwzględniając art. 113 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C9-0352/2020),

—  uwzględniając art.82 i 163 Regulaminu,

1.  zatwierdza wniosek Komisji ;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji i parlamentom narodowym.


Prawo do aborcji w Polsce
PDF 165kWORD 56k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie faktycznego zakazu aborcji w Polsce (2020/2876(RSP))
P9_TA(2020)0336B9-0373/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 2 i art. 7 ust. 1,

–  uwzględniając europejską konwencję praw człowieka (EKPC) z 4 listopada 1950 r. oraz powiązane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC),

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „Kartą”),

–  uwzględniając Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 10 grudnia 1948 r.,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych ONZ z 16 grudnia 1966 r. oraz Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych ONZ z 16 grudnia 1966 r.,

–  uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z 18 grudnia 1979 r.,

–  uwzględniając konwencję ONZ z 10 grudnia 1984 r. w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania,

–  uwzględniając uwagi podsumowujące Komisji Praw Człowieka ONZ z 23 listopada 2016 r. w sprawie siódmego sprawozdania okresowego nt. Polski,

–  uwzględniając opracowane przez UNESCO międzynarodowe wytyczne techniczne dotyczące edukacji seksualnej z 10 stycznia 2018 r.,

–  uwzględniając Międzynarodową Konferencję na temat Ludności i Rozwoju (ICPD), która odbyła się w Kairze w 1994 r., jej program działania, wyniki jej konferencji przeglądowych oraz szczyt w Nairobi zorganizowany w 25. rocznicę ICPD,

–  uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania przyjęte podczas czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet 15 września 1995 r. oraz późniejsze dokumenty końcowe przyjęte na posiedzeniach specjalnych Organizacji Narodów Zjednoczonych Pekin +10 (2005 r.), Pekin +15 (2010 r.) i Pekin +20 (2015 r.),

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (tzw. konwencję stambulską), która weszła w życie 1 sierpnia 2014 r., oraz rezolucję Parlamentu z 28 listopada 2019 r. w sprawie przystąpienia UE do konwencji stambulskiej i innych środków przeciwdziałania przemocy ze względu na płeć(1),

–  uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ uzgodnione w 2015 r.,

–  uwzględniając dokument tematyczny Komisarza Praw Człowieka Rady Europy z 4 grudnia 2017 r. zatytułowany „Prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne kobiet w Europie”,

–  uwzględniając wnioski z organizowanego przez Komisję dorocznego seminarium w sprawie praw podstawowych z 2017 r. zatytułowanego „Prawa kobiet w dzisiejszych trudnych czasach”,

–  uwzględniając zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia z 2018 r. dotyczące zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego nastolatków oraz ich praw w tej dziedzinie,

–  uwzględniając sprawozdanie z misji Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia z 10 lipca 2017 r. sporządzone w następstwie misji w Polsce (22–24 maja 2017 r.) oraz sprawozdanie z misji z 3 grudnia 2018 r. sporządzone przez Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w następstwie wysłania do Polski delegacji ad hoc w sprawie sytuacji w zakresie praworządności (19–21 września 2018 r.),

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Polski, w szczególności rezolucję z 15 listopada 2017 r. w sprawie sytuacji w zakresie praworządności i demokracji w Polsce(2) oraz rezolucję z 17 września 2020 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie stwierdzenia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Rzeczpospolitą Polską zasady praworządności(3),

–  uwzględniając cztery postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczęte przez Komisję przeciwko Polsce w związku z reformą polskiego systemu sądownictwa oraz wniosek dotyczący decyzji Rady z 20 grudnia 2017 r. w sprawie stwierdzenia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Rzeczpospolitą Polską zasady praworządności (COM(2017)0835),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 1 marca 2018 r. w sprawie decyzji Komisji o zastosowaniu art. 7 ust. 1 TUE w związku z sytuacją w Polsce(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 14 listopada 2019 r. w sprawie penalizacji edukacji seksualnej w Polsce(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z 4 kwietnia 2019 r. w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich(6) i swoją rezolucję ustawodawczą z 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego program „Prawa i Wartości”(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 13 lutego 2019 r. w sprawie pogorszenia sytuacji w zakresie praw kobiet i równouprawnienia w UE(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 18 grudnia 2019 r. w sprawie dyskryminacji osób LGBTI i nawoływania do nienawiści do nich w sferze publicznej, w tym stref wolnych od LGBTI(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami(10),

–  uwzględniając komunikat Komisji z 30 września 2020 r. pt. „Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r. – Sytuacja w zakresie praworządności w Unii Europejskiej” (COM(2020)0580) oraz rozdział poświęcony sytuacji w zakresie praworządności w Polsce,

–  uwzględniając pismo pięciu przewodniczących większościowych grup politycznych w Parlamencie Europejskim skierowane do premiera Polski 30 października 2020 r.(11),

–  uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Unia głosi, iż opiera się na wartościach takich jak poszanowanie godności ludzkiej, wolność, demokracja, równość, sprawiedliwość, praworządność, poszanowanie praw człowieka i niedyskryminacja, co zapisano w art. 2 TUE; mając na uwadze, że na mocy prawa międzynarodowego i Traktatów UE wszystkie państwa członkowskie podjęły zobowiązania i zadania związane z poszanowaniem, gwarantowaniem oraz stosowaniem praw podstawowych;

B.  mając na uwadze, że skuteczny, niezależny i bezstronny wymiar sprawiedliwości ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia praworządności i ochrony praw podstawowych oraz wolności obywatelskich mieszkańców UE;

C.  mając na uwadze, że prawo do równego traktowania i niedyskryminacji stanowi prawo podstawowe zapisane w Traktatach i Karcie oraz że musi zostać zapewnione jego pełne poszanowanie; mając na uwadze, że – zgodnie z Kartą, EKPC i orzecznictwem ETPC – prawa seksualne i reprodukcyjne kobiet związane są z wieloma prawami człowieka, takimi jak prawo do życia, prawo do wolności od nieludzkiego lub poniżającego traktowania, prawo dostępu do opieki zdrowotnej, prawo do prywatności, informacji i edukacji oraz zakaz dyskryminacji; mając na uwadze, że te prawa człowieka znajdują również odzwierciedlenie w Konstytucji RP;

D.  mając na uwadze, że Parlament uwzględnił kwestię praw seksualnych i reprodukcyjnych w niedawno przyjętym programie EU4Health w celu zapewnienia terminowego dostępu do towarów umożliwiających dbałość o prawa i zdrowie seksualne i reprodukcyjne (np. do leków, środków antykoncepcyjnych czy sprzętu medycznego);

E.  mając na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny został powołany jako jeden z głównych mechanizmów kontroli i równowagi demokracji konstytucyjnej i praworządności w Polsce;

F.  mając na uwadze, że Komitet ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet (CEDAW) i Komitet ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych wydały w sierpniu 2018 r. wspólne oświadczenie, w którym podkreśliły, że dostęp do bezpiecznej i legalnej aborcji, a także związanych z nią usług i informacji stanowi element o zasadniczym znaczeniu dla zdrowia reprodukcyjnego kobiet, a jednocześnie zaapelowały do państw o zaprzestanie stosowania ograniczeń w zakresie praw seksualnych i reprodukcyjnych przysługujących kobietom i dziewczętom, gdyż ograniczenia te zagrażają ich zdrowiu i życiu; mając na uwadze, że dostęp do aborcji stanowi prawo człowieka, a jej opóźnianie i odmowa są formami przemocy uwarunkowanej płcią i mogą być równoznaczne z torturami lub okrutnym, nieludzkim i poniżającym traktowaniem; mając na uwadze, że prawa seksualne i reprodukcyjne są celami zapisanymi w ramach celu zrównoważonego rozwoju ONZ nr 3, przemoc ze względu na płeć i szkodliwe praktyki są celami zapisanymi w ramach celu zrównoważonego rozwoju nr 5;

G.  mając na uwadze, że dostęp do kompleksowych i dostosowanych do wieku informacji, edukacji seksualnej i edukacji o relacjach międzyludzkich oraz prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne, w tym planowanie rodziny, metody zapobiegania ciąży oraz bezpieczna i legalna aborcja, a także autonomia dziewcząt i kobiet i zdolność do podejmowania przez nie wolnych i niezależnych decyzji dotyczących ich ciała i życia są warunkami wstępnymi ich niezależności ekonomicznej, przez co mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia równości płci i wyeliminowania przemocy uwarunkowanej płcią; mając na uwadze, że jest to ich ciało i ich wybór;

H.  mając na uwadze, że Polska ratyfikowała konwencję stambulską, konwencję z Lanzarote, Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych oraz Konwencję o prawach dziecka i jest zobowiązana na mocy międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka do zapewnienia dostępu do kompleksowej edukacji seksualnej i informacji, w tym na temat zagrożenia, jakie stanowi wykorzystywanie seksualne i niegodziwe traktowanie w celach seksualnych, a także do zwalczania stereotypów związanych z płcią w społeczeństwie; mając na uwadze, że Polska nie wykonała wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie dostępu do legalnej aborcji; mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy skrytykował Polskę za brak postępów w tym zakresie;

I.  mając na uwadze, że istnieje wiele różnic w dostępie do aborcji w poszczególnych państwach członkowskich; mając na uwadze, że Polska ma jeden z najniższych wyników w Unii Europejskiej w „europejskim atlasie antykoncepcji 2020”, gdyż wprowadziła jedną z najbardziej restrykcyjnych strategii politycznych w zakresie dostępu do środków antykoncepcyjnych, planowania rodziny, doradztwa i dostarczania informacji online; mając na uwadze, że Polska jest jednym z nielicznych państw, w których wymaga się recepty na antykoncepcję ratunkową, lecz lekarze często odmawiają jej wypisania, powołując się na klauzulę sumienia;

J.  mając na uwadze, że od wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. w sprawie ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty ani pracownicy służby zdrowia, ani placówki opieki zdrowia nie są prawnie zobowiązani do kierowania pacjentów do alternatywnych placówek lub lekarzy, jeżeli odmawiają pacjentom świadczenia usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego pacjentów, powołując się na klauzulę sumienia; mając na uwadze, że ostateczna wersja ustawy zmienionej w lipcu 2020 r. nie zawierała obowiązku skierowania do alternatywnej placówki, jak pierwotnie proponowano; mając na uwadze, że takie pominięcie świadczy o całkowitym lekceważeniu zalecenia Komitetu Ministrów Rady Europy w odniesieniu do wykonania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przeciwko Polsce w dziedzinie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego;

K.  mając na uwadze, że według organizacji społeczeństwa obywatelskiego takich jak Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny w 2018 r. jedynie 10 % szpitali zakontraktowanych przez polski Narodowy Fundusz Zdrowia przeprowadzało legalne aborcje; oznacza to, że całe polskie województwa odmawiają zapewnienia bezpiecznej i legalnej aborcji, co sprawia, że dostęp kobiet do takich usług jest niezwykle trudny, a często niemożliwy;

L.  mając na uwadze, że z powodu strachu i nacisków ze strony kolegów i organów medycznych lekarze w Polsce wolą nie być wiązani z procedurami aborcyjnymi; mając na uwadze, że oprócz powszechnie stosowanej klauzuli sumienia lekarze stwarzają dodatkowe przeszkody pozastatutowe, takie jak zbędne badania lekarskie, konsultacje psychologiczne lub dodatkowe konsultacje ze specjalistami, bądź ograniczają prawa kobiet do badań prenatalnych i informacji, które powinny być gwarantowane wszystkim w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej;

M.  mając na uwadze, że dostęp do opieki ginekologicznej w Polsce jest bardzo ograniczony, a w niektórych regionach prawie niemożliwy, czego skutkiem jest duża liczba niepożądanych ciąż, zły stan zdrowia reprodukcyjnego, częste występowanie raka szyjki macicy i niewystarczający dostęp do antykoncepcji; mając na uwadze, że dostęp do opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz prawa osób LGBTI+ są bardzo ograniczone; mając na uwadze, że osoby transseksualne i niebinarne wymagające opieki ginekologicznej są dyskryminowane w placówkach zdrowia i często odmawia się im dostępu do opieki;

N.  mając na uwadze, że od początku 2019 r. ponad 80 samorządów w Polsce przyjęło uchwały przeciwko osobom LGBTI+, w których oświadczają, że są wolne od „ideologii LGBT”, lub zatwierdziło w całości lub w części Samorządową Kartę Praw Rodzin, dyskryminującą w szczególności rodziny niepełne oraz rodziny i osoby LGBTI+, a także de facto ograniczającą swobodny przepływ obywateli UE należących do tych grup;

O.  mając na uwadze, że w Polsce co roku do 200 000 kobiet przerywa ciążę i jest zmuszone korzystać z aborcji pozaustawowej, polegającej głównie na zażywaniu tabletki „dzień po” bez niezbędnego zawodowego nadzoru i doradztwa ze strony lekarza; mając na uwadze, że szacuje się, iż do 30 000 kobiet jest zmuszone co roku wyjeżdżać z Polski za granicę, aby uzyskać potrzebną opiekę zdrowotną i dostęp do aborcji(12); mając na uwadze, że dostęp do tych środków wiąże się z kosztami usług, co oznacza, że nie są one jednakowo dostępne dla wszystkich kobiet, zwłaszcza kobiet znajdujących się w gorszej sytuacji społeczno-gospodarczej i migrantek o nieuregulowanej sytuacji; mając na uwadze, że dostęp do bezpiecznej aborcji w Polsce ma jedynie ograniczona liczba kobiet;

P.  mając na uwadze, że w dniu 22 października 2020 r., w odpowiedzi na wniosek 119 posłów do polskiego parlamentu poparty przez tzw. ruchy ochrony życia, Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjny przepis ustawy z 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, który dopuszcza aborcję, kiedy badania prenatalne lub inne względy medyczne wskazują na wysokie prawdopodobieństwo ciężkiej i nieodwracalnej wady lub nieuleczalnej choroby płodu zagrażającej jego życiu;

Q.  mając na uwadze, że w 2019 r. na 1 110 zabiegów przerwania ciąży wysokie prawdopodobieństwo ciężkiej nieodwracalnej wady lub nieuleczalna choroba płodu stanowiły podstawę prawną w 1 074 przypadkach, natomiast pozostałe zabiegi przeprowadzono, gdy ciąża stanowiła zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety albo powstała w wyniku czynu zabronionego (gwałtu), czyli w pozostałych dwóch sytuacjach, w których ustawa o planowaniu rodziny z 1993 r. dopuszcza aborcję;

R.  mając na uwadze, że wyrok stanie się obowiązujący z chwilą jego publikacji, która według polskiego prawa jest obowiązkowa, a po opublikowaniu będzie oznaczał prawie całkowity zakaz aborcji, uznając ją za przestępstwo i prowadząc do rozwoju pokątnej, źle przeprowadzanej aborcji oraz migracji aborcyjnej, dostępnej tylko niektórym, co zagraża zdrowiu i prawom kobiet, a także ich życiu; mając na uwadze, że chociaż wyroku jeszcze nie opublikowano, wielu kobietom ciężarnym, które poinformowano o wysokim prawdopodobieństwie ciężkiej nieodwracalnej wady lub nieuleczalnej choroby płodu, ograniczono prawo do legalnej aborcji;

S.  mając na uwadze, że wyrok jest nowym – spośród wielu dokonywanych w ostatnich latach – atakiem na praworządność i prawa człowieka oraz dodatkową próbą ograniczania praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego w Polsce; mając na uwadze, że ataki te zostały początkowo powstrzymane w latach 2016, 2018 i 2020 w wyniku masowych protestów polskich obywateli wyrażanych w formie „czarnych protestów”, które były zdecydowanie popierane przez posłów do Parlamentu Europejskiego z różnych grup politycznych;

T.  mając na uwadze, że wyrok zapadł w czasie, gdy z powodu drugiej fali pandemii COVID-19 we wszystkich państwach członkowskich UE, w tym w Polsce, obowiązywały ograniczenia związane ze zdrowiem publicznym, co poważnie przeszkodziło prawdziwej debacie demokratycznej i właściwemu procesowi mającym zasadnicze znaczenie w przypadku problemów dotyczących praw podstawowych;

U.  mając na uwadze, że pomimo ograniczeń sanitarnych i zagrożenia w całej Polsce i na świecie miały miejsce bezprecedensowe protesty; mając na uwadze, że tysiące demonstrantów nadal protestują przeciw poważnemu ograniczaniu ich podstawowych praw w zakresie zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego; mając na uwadze, że do kontroli protestów użyto oddziałów prewencji policji oraz żandarmerii wojskowej, a funkcjonariusze organów ścigania stosowali nadmierną siłę i przemoc fizyczną przeciwko pokojowym demonstrantom, w tym posłom do polskiego parlamentu oraz polskim posłom do Parlamentu Europejskiego; mając na uwadze, że działania te są sprzeczne z nałożonymi na polski rząd na podstawie międzynarodowego prawa praw człowieka, w tym Karty, zobowiązaniami zagwarantowania prawa do pokojowych zgromadzeń, a także sprzeczne z wytycznymi specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. prawa do wolności pokojowego gromadzenia się i zrzeszania, w których jest mowa o ogólnej zasadzie nieużywania wojska do zapewniania porządku publicznego w czasie zgromadzeń;

V.  mając na uwadze, że władze publiczne używały gróźb, w tym znaczących kar finansowych, aby uniemożliwić udział obywateli polskich i osób mieszkających w Polsce w manifestacjach, a prokurator generalny i minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro ogłosił, że organizatorom protestów zostaną postawione zarzuty karne, które mogą prowadzić do nałożenia kary pozbawienia wolności do ośmiu lat; mając na uwadze, że wielu demonstrantów, w tym małoletnich, bezprawnie zatrzymano;

W.  mając na uwadze, że 28 października 2020 r. wicepremier Jarosław Kaczyński wezwał wszystkich do obrony tradycyjnych polskich wartości oraz kościołów za wszelką cenę, co doprowadziło do agresji nacjonalistycznych chuliganów na demonstrantów; mając na uwadze, że wartości kulturowych i religijnych nadużywa się więc w Polsce, aby przeszkodzić w pełnym wykonywaniu praw kobiet, równości dla kobiet oraz korzystaniu przez nie z prawa do decydowania o własnym ciele; mając na uwadze, że organizacja fundamentalistyczna Ordo Iuris, ściśle związana z koalicją rządzącą, jest siłą napędową kampanii mających na celu podważenie praw człowieka i równości płci w Polsce, łącznie z próbami zakazu aborcji, i wzywa do wycofania się Polski z konwencji stambulskiej oraz do stworzenia „stref wolnych od LGBTI”;

X.  mając na uwadze, że według najnowszych sondaży większość ludzi w Polsce popiera prawo dostępu do aborcji do 12. tygodnia ciąży bez ograniczeń; mając na uwadze, że demonstranci domagają się także ustąpienia rządu z powodu powtarzających się ataków na praworządność; mając na uwadze, że protesty są organizowane i koordynowane w większości przez organizacje kierowane przez kobiety, działaczy oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego przy poparciu ze strony opozycji politycznej; mając na uwadze, że złożony przez polskiego prezydenta w następstwie protestów projekt przepisów dotyczących aborcji jest niezadowalający;

Y.  mając na uwadze, że ustawy polskiego parlamentu dotyczące Trybunału Konstytucyjnego przyjęte 22 grudnia 2015 r. i 22 lipca 2016 r., a także pakiet trzech ustaw przyjętych pod koniec 2016 r. poważnie osłabiły niezależność i legitymację Trybunału Konstytucyjnego; mając na uwadze, że ustawy z 22 grudnia 2015 r. i 22 lipca 2016 r. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z konstytucją odpowiednio 9 marca i 11 sierpnia 2016 r.; mając na uwadze, że władze polskie nie opublikowały tych orzeczeń ani nie zastosowały się do nich; mając na uwadze, że w Polsce nie można już skutecznie zagwarantować konstytucyjności ustaw, odkąd w życie weszły wyżej wymienione zmiany ustawodawcze(13);

Z.  mając na uwadze, że wyżej wspomniany wyrok wydali sędziowie wybrani przez koalicję pod przewodnictwem PiS i całkowicie zależni od jej polityków; mając na uwadze, że marszałek polskiego Senatu uznał wyrok za nieważny i wezwał rząd do niepublikowania go, ponieważ narusza on zobowiązania Polski w obszarze praw człowieka i jest niezgodny z wcześniejszymi przepisami dotyczącymi Konstytucji RP, a także z powodu niezgodnego z prawem mianowania trzech sędziów i prezesa Trybunału Konstytucyjnego(14);

AA.  mając na uwadze, że Komisja i Parlament wyraziły głębokie zaniepokojenie dotyczące praworządności, w tym legalności, niezależności i skuteczności Trybunału Konstytucyjnego; mając na uwadze, że w następstwie przeprowadzonych w 2015 r. reform wymiaru sprawiedliwości w Polsce Komisja wszczęła postępowanie przewidziane w art. 7 ust. 1;

1.  surowo potępia wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz osłabienie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego kobiet w Polsce; potwierdza, że wyrok jest zagrożeniem dla zdrowia i życia kobiet; przypomina, że surowo krytykował wszelkie wnioski lub ograniczenia ustawodawcze mające na celu dalszy zakaz i ograniczanie dostępu do bezpiecznej legalnej aborcji w Polsce, które to wnioski oznaczały praktycznie zakaz dostępu do aborcji w tym kraju, ponieważ większość zabiegów legalnej aborcji przeprowadzono z powodu ciężkiej i nieodwracalnej wady lub nieuleczalnej choroby płodu zagrażającej jego życiu; przypomina, że powszechny dostęp do opieki zdrowotnej oraz do praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego to podstawowe prawa człowieka;

2.  zauważa, że ograniczenie dostępu do aborcji lub jej zakaz w żadnym razie jej nie eliminuje, lecz spycha do podziemia, co prowadzi do wzrostu liczby niezgodnych z prawem, źle przeprowadzonych, pozaustawowych i zagrażających życiu przypadków aborcji; nalega, aby nie wprowadzać zabiegów aborcji do kodeksu karnego, ponieważ ma to odstraszający wpływ na lekarzy, którzy nie chcą świadczyć usług w zakresie zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego z obawy przed sankcjami karnymi;

3.  ubolewa, że wyrok wydano w czasie, gdy ograniczenia sanitarne związane z pandemią COVID-19 poważnie zakłóciły właściwy przebieg procesów demokratycznych; surowo krytykuje restrykcyjny zakaz zgromadzeń publicznych, który wprowadzono bez ogłoszenia stanu klęski żywiołowej przewidzianego w art. 232 Konstytucji RP;

4.  przypomina, że prawa kobiet są prawami podstawowymi oraz że zgodnie z Traktatami, Kartą oraz prawem międzynarodowym instytucje UE i państwa członkowskie mają obowiązek prawny stać na straży tych praw;

5.  zauważa, że nieuzasadniony nadmiar ograniczeń w dostępie do aborcji wynikający z ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego skutkuje brakiem ochrony przyrodzonej i niezbywalnej godności kobiet, ponieważ narusza Kartę, EKPC, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, liczne konwencje międzynarodowe, których Polska jest sygnatariuszem, a także Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej;

6.  stanowczo wzywa polski parlament i polskie władze do niepodejmowania żadnych dalszych prób ograniczania praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, ponieważ takie działania naruszają zasadę zakazującą retrogresji zapisaną w międzynarodowym prawie dotyczącym praw człowieka; zdecydowanie potwierdza, że odmowa poszanowania praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego jest formą przemocy ze względu na płeć; apeluje do polskich władz, by przedsięwzięły środki w celu pełnego wykonania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach przeciwko Polsce, który to Trybunał orzekł, że restrykcyjne przepisy aborcyjne naruszają prawa kobiet w kontekście praw człowieka; podkreśla, że nieutrudniony dostęp we właściwym czasie do usług zdrowia reprodukcyjnego oraz uszanowanie niezależności i decyzji reprodukcyjnych kobiet mają podstawowe znaczenie dla ochrony praw kobiet w kontekście praw człowieka i równouprawnienia płci;

7.  podkreśla potrzebę zapewnienia powszechnego dostępu do kompleksowej, opartej na dowodach, niedyskryminującej i dostosowanej do wieku edukacji seksualnej, ponieważ brak informacji i edukacji na temat seksualności skutkuje wyższym odsetkiem nieplanowanych ciąż;

8.  zdecydowanie potępia niedawną decyzję polskiego Ministra Sprawiedliwości o oficjalnym rozpoczęciu procesu wycofywania się Polski z konwencji stambulskiej, co stanowiłoby poważny regres jeśli chodzi o równouprawnienie płci, prawa kobiet i walkę z przemocą ze względu na płeć; wzywa polskie władze, by zagwarantowały skuteczne i praktyczne stosowanie tej konwencji, m.in. by zapewniły wystarczającą liczbę wysokiej jakości schronisk dla kobiet, które padły ofiarą przemocy, i ich dzieci, biorąc pod uwagę wzrost przemocy ze względu na płeć podczas pandemii COVID-19, a także zapewniły dostęp do podstawowego wsparcia i usług zdrowotnych, w tym opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego;

9.  ubolewa, że dostęp do usług opieki zdrowotnej na niektórych obszarach Polski jest nadal ograniczony oraz że według Najwyższej Izby Kontroli w 2018 r. tylko 2 % kobiet w ciąży mieszkających na obszarach wiejskich w Polsce przeszło wszystkie rutynowe badania niezbędne w okresie ciąży, takie jak badanie USG płodu, kardiotokografia czy badanie krwi matki;

10.  ubolewa z powodu coraz częstszego korzystania przez lekarzy z klauzuli sumienia, co skutkuje brakiem sprawnych mechanizmów skierowań dla pacjentek poszukujących usług aborcyjnych i spowolnieniem procedur odwoławczych dla kobiet, którym odmawia się takich usług, a także ubolewa nad faktem, że ginekolodzy często powołują się na klauzulę sumienia w reakcji na prośbę o przepisanie środków antykoncepcyjnych, a tym samym skutecznie ograniczają dostęp do antykoncepcji w Polsce; zauważa, że klauzula sumienia utrudnia również dostęp do badań prenatalnych, co nie tylko narusza prawo kobiety do informacji o stanie płodu, lecz w wielu przypadkach uniemożliwia też skuteczne leczenie dziecka w czasie ciąży lub bezpośrednio po porodzie; wzywa polskie władze do uchylenia ustawy ograniczającej dostęp do tabletki „dzień po”;

11.  jest głęboko zaniepokojony faktem, że tysiące kobiet muszą podróżować, aby uzyskać dostęp do podstawowej usługi zdrowotnej, jaką jest aborcja; podkreśla, że transgraniczne usługi aborcyjne nie są realną opcją dla kobiet znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji i zmarginalizowanych; jest zaniepokojony faktem, że wyjazd do innego państwa zagraża zdrowiu i dobrostanowi kobiet, ponieważ często podróżują one samotnie; podkreśla znaczenie opieki poaborcyjnej, zwłaszcza dla kobiet, które mają powikłania wynikające z niepełnej lub źle przeprowadzonej aborcji;

12.  solidaryzuje się z tysiącami Polaków, którzy pomimo zagrożeń sanitarnych wyszli na ulice, protestując przeciwko poważnym ograniczeniom podstawowych wolności i praw, w szczególności z polskimi kobietami i osobami LGBTI+, oraz wyraża dla nich poparcie; zauważa, że protestujący, oprócz żądania unieważnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, potępiają również tzw. „kompromis” aborcyjny, a także domagają się liberalizacji prawa aborcyjnego i poszanowania autonomii cielesnej; przypomina, że wolność zgromadzeń i wolność zrzeszania się definiuje Unię Europejską, nawet w czasie pandemii;

13.  zdecydowanie potępia nadmierne i nieproporcjonalne użycie siły i przemoc ze strony organów ścigania i organizacji niepaństwowych, takich jak skrajnie prawicowe grupy nacjonalistyczne, wobec demonstrujących osób, w tym działaczy i organizacji broniących praw kobiet; wzywa polskie władze, by pociągnęły do odpowiedzialności osoby atakujące protestujących;

14.  zwraca się do polskich władz o poprawę przepisów krajowych na rzecz zwiększenia praw kobiet i równouprawnienia płci poprzez zapewnienie wszelkich niezbędnych zasobów finansowych i ludzkich instytucjom walczącym z dyskryminacją ze względu na płeć i płeć społeczno-kulturową;

15.  wzywa Komisję do przeprowadzenia szczegółowej oceny składu Trybunału Konstytucyjnego, którego niezgodność z prawem stanowi podstawę do zakwestionowania orzeczeń Trybunału, a tym samym jego zdolności do stania na straży Konstytucji RP; podkreśla, że wspomniane orzeczenie jest kolejnym przykładem politycznego przejęcia władzy sądowniczej i systemowego łamania praworządności w Polsce;

16.  wzywa Radę, by zajęła się tą kwestią oraz innymi zarzutami dotyczącymi naruszania praw podstawowych w Polsce dzięki zwiększeniu zakresu obecnych wysłuchań dotyczących sytuacji w Polsce, zgodnie z art. 7 ust. 1 TUE; wzywa Radę do przeprowadzenia zaplanowanego na 10 i 11 grudnia 2020 r. formalnego wysłuchania na temat aktualnej sytuacji w Polsce;

17.  z zadowoleniem przyjmuje wstępne porozumienie z 5 listopada 2020 r. w sprawie przepisów ustanawiających mechanizm umożliwiający zawieszenie płatności z budżetu na rzecz państwa członkowskiego naruszającego praworządność; wzywa Komisję do zdecydowanego działania w związku z niedawno uzgodnioną warunkowością w odniesieniu do przyszłych wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027;

18.  wzywa Radę i Komisję, by zapewniły odpowiednie finansowanie krajowym i lokalnym organizacjom społeczeństwa obywatelskiego w celu zwiększenia oddolnego wsparcia demokracji, praworządności i praw podstawowych w państwach członkowskich, w tym w Polsce; wzywa Komisję do natychmiastowego i bezpośredniego wsparcia programów i polskich organizacji społeczeństwa obywatelskiego działających na rzecz ochrony praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego kobiet; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by poprzez programy finansowania wspierały kampanie uświadamiające i szkolenia;

19.  wzywa Komisję, aby w pierwszej kolejności dopilnowała, by każdy obywatel miał dostęp do jednakowej i silnej ochrony prawnej z wszystkich względów wymienionych w art. 19 TFUE; wzywa Radę do natychmiastowego odblokowania i zakończenia negocjacji dotyczących dyrektywy horyzontalnej w sprawie niedyskryminacji i z zadowoleniem przyjmuje nowe zobowiązania Komisji w tej sprawie;

20.  wzywa Komisję, by wspierała państwa członkowskie w gwarantowaniu powszechnego dostępu do usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym do aborcji; wzywa Komisję do zagwarantowania praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego poprzez włączenie prawa do aborcji do następnej strategii UE w dziedzinie zdrowia;

21.  zwraca uwagę na płynące z wielu państw członkowskich wyrazy wsparcia dla polskich kobiet i zainteresowanie ich sprawą; wzywa UE do finansowania organizacji ułatwiających współpracę transgraniczną między organizacjami zapewniającymi bezpieczną i legalną aborcję;

22.  wzywa Komisję, by potwierdziła zastosowanie dyrektywy 2004/113/WE(15) do towarów i usług w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz by uznała, że ograniczenia i bariery w dostępie do towarów i usług w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego stanowią dyskryminację ze względu na płeć, ponieważ dotykają w sposób nieproporcjonalny jednej płci (kobiet) lub słabszych grup społecznych (np. osób trans- i niebinarnych); potępia nadużywania przez polski rząd wymiaru sprawiedliwości oraz uprawnień ustawodawczych w celu instrumentalizacji i upolitycznienia życia i zdrowia kobiet oraz osób LGBTI+, co prowadzi do ich dyskryminacji w tym względzie;

23.  wzywa Komisję do przyjęcia wytycznych dla państw członkowskich w celu zapewnienia równego dostępu do towarów i usług w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, zgodnie z prawem UE i orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka;

24.  apeluje do Rady o pilne zakończenie ratyfikacji konwencji stambulskiej przez UE; z całą mocą potępia podejmowane w niektórych państwach członkowskich próby wycofania już przedsięwziętych środków w zakresie wdrożenia konwencji i zwalczania przemocy ze względu na płeć; wzywa Komisję do przedstawienia wniosku w sprawie dodania przemocy ze względu na płeć do wykazu przestępstw UE zgodnie z art. 83 TFUE;

25.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji i Radzie, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Polski, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0080.
(2) Dz.U. C 356 z 4.10.2018, s. 44.
(3) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0225.
(4) Dz.U. C 129 z 5.4.2019, s. 13.
(5) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0058.
(6) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0349.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0407.
(8) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0111.
(9) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0101.
(10) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0054.
(11) Przewodniczący grupy PPE Manfred Weber, przewodnicząca grupy S&D Iratxe García Pérez, przewodniczący grupy Renew Dacian Cioloș, współprzewodniczący grupy Verts/ALE Philippe Lamberts oraz współprzewodniczący grupy GUE/NGL Manon Aubry i Martin Schirdewan.
(12) https://www.theseus.fi/handle/10024/138222
(13) Opinia Komisji Weneckiej z 14 i 15 października 2016 r. w sprawie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, pkt 128; Komitet Praw Człowieka ONZ, wnioski końcowe dotyczące siódmego sprawozdania okresowego nt. Polski, 23 listopada 2016 r., pkt 7–8; Zalecenie Komisji (UE) 2017/1520 z dnia 26 lipca 2017 r. w sprawie praworządności w Polsce (Dz.U. L 228 z 2.9.2017, s. 19).
(14) https://www.senat.gov.pl/aktualnoscilista/art,13159,zespol-ekspertow-przy-marszalku-senatu-o-wyroku-trybunalu-konstytucyjnego.html
(15) Dyrektywa Rady 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług (Dz.U. L 373 z 21.12.2004, s. 37).


Przegląd unijnej polityki handlowej
PDF 173kWORD 53k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie przeglądu polityki handlowej UE (2020/2761(RSP))
P9_TA(2020)0337B9-0370/2020

Parlament Europejski,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 17 maja 2020 r. zatytułowany „Dostosowany program prac Komisji na 2020 r.” (COM(2020)0440) oraz list intencyjny przewodniczącej Ursuli von der Leyen do przewodniczącego Davida Marii Sassolego i kanclerz Angeli Merkel z dnia 16 września 2020 r. zatytułowany „Orędzie o stanie Unii 2020”,

–  uwzględniając dokument konsultacyjny Komisji z 16 czerwca 2020 r. pt. „Odnowiona polityka handlowa na rzecz silniejszej Europy”,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 27 maja 2020 r. pt. „Decydujący moment dla Europy: naprawa i przygotowanie na następną generację” (COM(2020)0456),

–  uwzględniając białą księgę w sprawie wyrównywania szans w związku z subsydiami zagranicznymi (COM(2020)0253),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 października 2015 r. zatytułowany „Handel z korzyścią dla wszystkich – w kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej” (COM(2015)0497),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 marca 2020 r. zatytułowany „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” (COM(2020)0102),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 marca 2020 r. zatytułowany „Strategia MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy” (COM(2020)0103),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 lutego 2020 r. zatytułowany „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy” (COM(2020)0067),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. zatytułowany „Europejski Zielony Ład” (COM(2019)0640),

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela z 9 marca 2020 r. zatytułowany „Ku kompleksowej strategii współpracy z Afryką” (JOIN(2020)0004),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 maja 2020 r. zatytułowany „Strategia »od pola do stołu« na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego” (COM(2020)0381),

–  uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu (porozumienie klimatyczne z Paryża),

–  uwzględniając Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i cele zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie nowej, perspektywicznej i innowacyjnej przyszłej strategii w dziedzinie handlu i inwestycji(1), rezolucję z dnia 12 grudnia 2017 r. pt. „W kierunku strategii w zakresie handlu elektronicznego”(2), rezolucję z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie alarmującej sytuacji klimatycznej i środowiskowej(3), rezolucję z dnia 16 września 2020 r. w sprawie roli UE w ochronie i odtwarzaniu światowych lasów(4), rezolucję z dnia 7 października 2020 r. w sprawie wdrażania wspólnej polityki handlowej – sprawozdanie roczne za 2018 r.(5) oraz rezolucję z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie nowej strategii przemysłowej dla Europy(6) ,

–  uwzględniając oświadczenie Komisji z dnia 24 listopada 2020 r.,

–  uwzględniając pytanie do Komisji w sprawie przeglądu polityki handlowej UE (O-000070/2020 – B9-0024/2020),

–  uwzględniając art. 136 ust. 5 i art. 132 ust. 2 Regulaminu,

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Handlu Międzynarodowego,

A.  mając na uwadze, że w następstwie pandemii COVID-19 w 2020 r. doszło do zakłóceń w globalnych łańcuchach dostaw i na liniach produkcyjnych, co uwidoczniło fakt, że Unia Europejska jest zależna od źródeł poza swoimi granicami, zwłaszcza w niektórych sektorach strategicznych takich jak sektor medyczny i farmaceutyczny;

B.  mając na uwadze, że zasady handlu i korzyści z niego płynące są kwestionowane zarówno poza UE, jak i w państwach członkowskich, oraz że nowe wyzwania dla zrównoważonego rozwoju, takie jak walka ze zmianą klimatu, muszą zostać włączone w główny nurt zewnętrznej i wewnętrznej polityki publicznej UE we wszystkich dziedzinach;

C.  mając na uwadze, że UE już przed pandemią pozostawała w tyle za innymi gospodarkami pod względem konkurencyjności; mając na uwadze, że zakłócenia w handlu międzynarodowym spowodowane pandemią COVID-19 zwiększyły już i tak znaczne straty gospodarcze;

D.  mając na uwadze, że Unia Europejska jako kontynent pozbawiony zasobów i największy blok handlowy na świecie ma wyjątkową możliwość współpracy na szczeblu globalnym w celu osiągnięcia trwałego ożywienia gospodarki światowej, zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem;

E.  mając na uwadze, że przegląd polityki handlowej UE i budowanie bardziej asertywnej agendy handlowej UE odbywa się w czasie, gdy na świecie podejmuje się wiele politycznie sterowanych działań w dziedzinie handlu, gospodarki i finansów, co ma długofalowe konsekwencje;

Handel i otwarta autonomia strategiczna

1.  z zadowoleniem przyjmuje terminowe rozpoczęcie przeglądu polityki handlowej UE w 2020 r. w odpowiedzi na wnioski wyciągnięte z pandemii COVID-19 i przy ich uwzględnieniu, a także w reakcji na nasilenie się zachowań protekcjonistycznych na świecie, szczególnie trudne warunki dla handlu międzynarodowego oraz potrzebę włączenia handlu do Europejskiego Zielonego Ładu i celów zrównoważonego rozwoju w celu uczynienia współpracy gospodarczej i handlu uczciwymi, sprzyjającymi włączeniu społecznemu i zrównoważonymi; uważa, że w tym celu kluczowe znaczenie ma koordynacja i tworzenie synergii między odpowiednimi dyrekcjami generalnymi Komisji Europejskiej a Europejską Służbą Działań Zewnętrznych, a także między polityką handlową a polityką wewnętrzną (np. polityką przemysłową, polityką w zakresie pomocy państwa, cyfryzacją, ochroną środowiska, w tym gospodarką o obiegu zamkniętym, i polityką społeczną), a także włączenie polityki handlowej do szerszej polityki zewnętrznej UE;

2.  przychylnie odnosi się do debaty na temat jedynej w swoim rodzaju unijnej koncepcji „otwartej strategicznej autonomii” i zachęca Komisję do przedstawienia dalszych szczegółów co do jej treści; zauważa w tym kontekście, że koncepcja ta powinna być zgodna z międzynarodowymi zobowiązaniami prawnymi UE i jej zaangażowaniem na rzecz podejścia opartego na zasadach w polityce handlowej i na rzecz wielostronnego systemu handlowego, przy czym w centrum tej koncepcji powinna znajdować się Światowa Organizacja Handlu (WTO); podkreśla również, że strategia handlowa UE musi zwiększać konkurencyjność przemysłu UE, w tym sektora rolnego, tworzyć wysokiej jakości miejsca pracy i chronić pracowników, stymulować zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem oraz propagować interesy i wartości UE;

3.  podkreśla, że UE jako jeden z największych bloków handlowych na świecie odniosłaby korzyści z szerszego stosowania euro w handlu międzynarodowym, ponieważ ograniczyłoby to ryzyko kursowe i inne koszty walutowe w transakcjach handlowych; podkreśla, że stymulowanie handlu ma teraz jeszcze większe znaczenie, a także zwraca uwagę, że strategia handlowa UE może w znacznym stopniu przyczynić się do odbudowy po obecnym kryzysie zdrowia publicznego i kryzysie gospodarczym;

4.  wzywa Komisję do przeanalizowania, w jaki sposób można zwiększyć odporność łańcuchów dostaw UE, przy jednoczesnym zwiększeniu zdolności produkcyjnych w Unii poprzez zbadanie potencjalnych korzyści ze strategicznego gromadzenia na szczeblu UE podstawowych towarów na wypadek sytuacji nadzwyczajnych oraz poprzez zachęcanie do dywersyfikacji źródeł dostaw, a także zbadanie koncepcji przenoszenia produkcji do krajów blisko położonych i szczególnej roli, jaką mogłyby odegrać w tym względzie kraje sąsiadujące z UE;

5.  podkreśla, że środki w zakresie repatriacji produkcji i przenoszenia jej do krajów blisko położonych powinny przyczynić się do długoterminowej konkurencyjności UE i nie powinny prowadzić do wzrostu kosztów ponoszonych przez konsumentów, co wynika ze szczegółowej analizy poszczególnych sektorów przeprowadzonej pod tym kątem; zauważa, że środki zarządzania łańcuchem dostaw mogą odgrywać ważną rolę w ożywieniu gospodarczym oraz że decyzje powinny w każdym przypadku pozostawać w gestii odpowiednich podmiotów gospodarczych;

6.  wzywa Komisję do określenia strategicznych europejskich sektorów i surowców, a także do proaktywnego wspierania przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, przy czym należy skupić się na obecnym kryzysie, ale także na potencjalnych przyszłych zmianach, oraz wspierać neutralność klimatyczną, rozliczalność, zrównoważony charakter globalnych łańcuchów dostaw i innowacje cyfrowe, aby poprawić bezpieczeństwo żywnościowe poprzez utrzymanie dostępności uprzywilejowanych korytarzy i zwiększenie przejrzystości w łańcuchach wartości w dziedzinie żywności; podkreśla, że UE jest w dużym stopniu uzależniona od państw trzecich w zakresie kluczowych surowców niezbędnych do zielonej i cyfrowej transformacji; w tym kontekście podkreśla, że w pełni funkcjonujący wielostronny system handlowy wraz z szeroką siecią zrównoważonych i należycie wdrożonych umów o wolnym i sprawiedliwym handlu stanowi najlepszy i najbardziej opłacalny sposób zagwarantowania dostępności wielu źródeł produkcji; podkreśla ponadto, że większa odporność zostanie osiągnięta dzięki otwartym przepływom handlowym, powstrzymaniu się od środków ograniczających handel oraz ściślejszej współpracy z naszymi partnerami handlowymi; uważa, że współpraca z naszymi partnerami handlowymi przyczyniłaby się również do usuwania barier w handlu;

Wielostronny system handlowy

7.  potwierdza zaangażowanie UE na rzecz otwartego, wielostronnego systemu handlowego opartego na zasadach, którego centralnym elementem jest zreformowana WTO, w celu poprawy jej skuteczności i stabilności; zwraca się do Komisji o zwiększenie zaangażowania na forach międzynarodowych, w ścisłej koordynacji z innymi międzynarodowymi instytucjami zarządzającymi, takimi jak Konferencja Narodów Zjednoczonych do spraw Handlu i Rozwoju (UNCTAD) i Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP), a także o dążenie do ambitnej modernizacji, wzmocnienia i istotnej reaktywacji WTO oraz jej funkcji negocjacyjnej i zbioru przepisów, z uwzględnieniem celów zrównoważonego rozwoju i walki ze zmianą klimatu jako najważniejszych elementów, przy jednoczesnym zapewnieniu spójności z zobowiązaniami międzynarodowymi;

8.  wzywa do reformy Organu Apelacyjnego WTO w oparciu o w pełni operacyjny dwupoziomowy system rozstrzygania sporów; podkreśla, że dopóki Organ Apelacyjny nie funkcjonuje należycie, UE powinna korzystać z wielostronnego tymczasowego arbitrażu odwoławczego oraz zachęcać innych członków WTO do udziału w tym arbitrażu; wzywa Unię do zreformowania postanowień uzgodnienia w sprawie rozstrzygania sporów w ramach WTO w odniesieniu do środków odwetowych w celu dopilnowania, by w sporach dotyczących nielegalnej pomocy państwa przedmiotem sporów były wyłącznie odpowiednie i dotknięte nimi sektory;

9.  wzywa Komisję do pogłębienia współpracy międzynarodowej z partnerami strategicznymi i w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje toczące się dyskusje na temat tego, jak radzić sobie z zakłóceniami powodowanymi przez subsydia przemysłowe i skutecznie je łagodzić, gdyż praktyki zakłócające rynek mogą mieć znaczący negatywny wpływ na uczciwą konkurencję i równe warunki działania, a także wzywa do poszukiwania rozwiązań zapobiegających przymusowemu transferowi technologii;

10.  preferuje umowy wielostronne, ale uznaje, że umowy fakultatywne mogą stanowić pożyteczny etap pośredni na drodze do osiągnięcia porozumień wielostronnych; odnotowuje w związku z tym wartość inicjatyw wynikających ze wspólnych deklaracji; podkreśla znaczenie zawarcia wiążącego i możliwego do wyegzekwowania porozumienia w sprawie dotacji dla rybołówstwa, uwzględniającego skutki dla krajów rozwijających się i krajów najsłabiej rozwiniętych;

11.  ponownie wzywa do zawarcia wielostronnej umowy w sprawie handlu elektronicznego, która pomogłaby MŚP w zniwelowaniu przepaści cyfrowej i zlikwidowaniu barier w handlu cyfrowym oraz ułatwiłaby komercyjny transgraniczny przepływ danych w pełnej zgodności z unijnymi przepisami dotyczącymi prywatności i ochrony danych, w tym z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych; wzywa do zwiększenia ochrony konsumentów w internecie oraz do zacieśnienia współpracy między służbami Komisji w celu poprawy wykrywania podrabianych towarów w handlu elektronicznym; w związku z tym oczekuje na 12. konferencję ministerialną WTO w 2021 r. i wzywa do udostępnienia skonsolidowanego tekstu do końca 2020 r.; podkreśla potrzebę przedstawienia przez UE strategii w zakresie handlu elektronicznego w oparciu o rezolucję Parlamentu z 2017 r. w tej sprawie, a także potrzebę poszukiwania sposobów na stworzenie i promowanie przez UE nowych przepisów międzynarodowych, w tym poprzez szczegółowe postanowienia w umowach handlowych, stworzenie sprzyjającego środowiska w handlu elektronicznym dla przedsiębiorstw z UE i usunięcie barier w państwach trzecich;

12.  wzywa Komisję do monitorowania, analizowania i usuwania na szczeblu globalnym i dwustronnym z partnerami międzynarodowymi nowych barier w handlu, w tym ograniczeń wywozowych i innych zakłóceń mających wpływ na podstawowe towary, a także do opracowania wspólnych kryteriów przyznawania dotacji ukierunkowanych na zrównoważony rozwój w celu ożywienia gospodarczego po pandemii; wzywa Komisję, aby dokonała aktualizacji porozumienia w sprawie produktów farmaceutycznych WTO, a jednocześnie zbadała możliwości ustanowienia szerszej inicjatywy fakultatywnej dotyczącej produktów związanych z opieką zdrowotną; wzywa Komisję do zapewnienia optymalnego wykorzystania elastyczności w ramach Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS) w odniesieniu do kluczowych produktów medycznych oraz do dopilnowania, aby postanowienia w umowach dwustronnych z UE nie miały negatywnego wpływu na tę elastyczność;

Stosunki z partnerami strategicznymi

13.  podkreśla, że Stany Zjednoczone są najważniejszym partnerem handlowym UE; zauważa, że stosunki te charakteryzują się obecnie napięciami; przyjmuje do wiadomości porozumienie w sprawie pakietu obniżek ceł ze Stanami Zjednoczonymi jako pozytywny krok naprzód i wzywa Komisję do wykorzystania tej dynamiki w celu opracowania pozytywnego programu handlowego UE–USA wykraczającego poza obniżanie ceł, ponieważ szersza umowa o współpracy przyniosłaby szczególne korzyści, ułatwiając naszą wzajemną naprawę gospodarczą i rozwiązanie kwestii barier handlowych, a także umożliwiłaby rozpoznanie nowych obszarów współpracy, takich jak handel, technologie i opodatkowanie cyfrowe, w tym również w ramach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD); zachęca Komisję do poczynienia postępów w zakresie oceny skutków regulacji, co byłoby szczególnie korzystne dla MŚP; zdecydowanie popiera współpracę z USA w celu sprostania strategicznym wyzwaniom na szczeblu globalnym; nalega na USA, aby ponownie przystąpiły do porozumienia klimatycznego z Paryża w celu ułatwienia przyszłej współpracy między UE i USA; wzywa USA do zniesienia ceł nałożonych od 2017 r.; odnotowuje ostatnie, długo oczekiwane orzeczenie WTO w sprawie sporu Airbus-Boeing i podkreśla, jak ważne jest znalezienie wynegocjowanego rozwiązania;

14.  apeluje o poczynienie zdecydowanych postępów w negocjacjach w sprawie kompleksowej umowy inwestycyjnej z Chinami, aby odpowiedzieć na pilną potrzebę zapewnienia wzajemności, w tym jeśli chodzi o dostęp do rynku zamówień publicznych, i rozwiązać inne nierozstrzygnięte kwestie dotyczące równych warunków działania, takie jak zakłócające funkcjonowanie rynku praktyki chińskich przedsiębiorstw państwowych lub przymusowy transfer technologii, wymogi odnoszące się do spółek joint venture i niedyskryminujące traktowanie; podkreśla, że umowa ta powinna obejmować ambitny rozdział o handlu i zrównoważonym rozwoju, by chronić prawa człowieka, w tym podstawowe normy pracy, propagować normy środowiskowe i przeciwdziałać zmianie klimatu zgodnie z porozumieniem klimatycznym z Paryża; podkreśla doniosłość strategicznych stosunków UE z Chinami jako konkurentem, partnerem i systemowym rywalem; dlatego apeluje do państw członkowskich i instytucji UE o prezentowanie jednego stanowiska; wzywa w związku z tym Komisję do powołania specjalnej grupy zadaniowej, na wzór Grupy Zadaniowej ds. Stosunków ze Zjednoczonym Królestwem, aby zapewnić jedność i spójność przekazu na wszystkich szczeblach i we wszystkich konfiguracjach z myślą o prowadzeniu wspólnej i jednolitej polityki UE wobec Chin; podkreśla, że stosunki handlowe i inwestycyjne UE wymagają pełnego poszanowania praw człowieka; wyraża głębokie zaniepokojenie doniesieniami o wyzysku Ujgurów w chińskich fabrykach i podkreśla, że produkty wytwarzane w obozach reedukacyjnych powinny być zakazane na rynkach UE; wzywa Komisję, by rozpoczęła analizę zakresu i ocenę skutków w celu jak najszybszego formalnego zapoczątkowania negocjacji z Tajwanem;

15.  uważa, że w kontekście pandemii należy przyjąć nowe podejście na szczeblu globalnym – szczególnie w odniesieniu do Afryki i w świetle nowej strategii UE dotyczącej Afryki – w celu przekształcenia stosunków gospodarczych, komercyjnych i handlowych, aby promować sprawiedliwy i etyczny handel oparty na zasadach solidarności i współpracy oraz spójność z unijną polityką rozwojową;

Kwestie przekrojowe

16.  podkreśla, że rynki światowe są kluczowym źródłem wzrostu dla MŚP; zauważa jednak, że jedynie 600 000 MŚP eksportuje towary poza UE; nalega na Komisję, by wspierała MŚP, systematycznie włączając do umów handlowych specjalne rozdziały poświęcone MŚP i wdrażając je bez zwiększania obciążeń administracyjnych i regulacyjnych, a także aby w ścisłej współpracy z izbami handlowymi państw członkowskich i agencjami promocji handlu pomagała MŚP korzystać z takich umów; wzywa Komisję, by zajęła się kwestią kosztów ponoszonych przez MŚP w celu dostosowania się do coraz bardziej złożonych przepisów, które mają wpływ na handel; apeluje do Komisji o jak najszybsze docieranie do przedsiębiorstw przy tworzeniu nowych lub ulepszaniu już istniejących portali informacyjnych, tak aby w konkretny sposób zaspokajać potrzeby informacyjne MŚP; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym starania Komisji w kontekście strategii na rzecz MŚP z marca 2020 r. mające zwiększyć jej specjalne wsparcie dla MŚP; z zadowoleniem przyjmuje niedawne uruchomienie narzędzia Access2Markets, w tym modułu samooceny reguł pochodzenia (ROSA), i wzywa wszystkie zainteresowane strony do przekazywania Komisji uwag, tak aby narzędzie to mogło być stale aktualizowane;

17.  jest przekonany, że przepisy dotyczące obowiązkowej na szczeblu UE, horyzontalnej należytej staranności w całym łańcuchu dostaw, odnoszące się do unijnych i zagranicznych przedsiębiorstw działających na jednolitym rynku są niezbędne do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, promowania dobrych rządów, zwiększenia identyfikowalności i odpowiedzialności w globalnych łańcuchach dostaw, wzmocnienia konkurencyjności Europy na arenie międzynarodowej poprzez stworzenie równych warunków działania, a także do ograniczenia nieuczciwej przewagi konkurencyjnej państw trzecich wynikającej z niższych standardów ochrony oraz dumpingu socjalnego i środowiskowego w handlu międzynarodowym; podkreśla, że koniecznie należy brać pod uwagę ryzyko szkody i wielkość przedsiębiorstwa, a jednocześnie pamiętać o zasadzie proporcjonalności;

18.  oczekuje na wniosek Komisji w sprawie mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, który powinien być w pełni zgodny z zasadami WTO i opierać się na ocenie skutków; wzywa Komisję, aby zadbała o konkurencyjność UE, szczególnie w odniesieniu do kosztów, ryzyka i ambicji pozostałych partnerów międzynarodowych, i zaproponowała przejrzysty mechanizm, który mógłby współistnieć z dotychczasowymi środkami przeciwdziałania ucieczce emisji, zapewniając jednocześnie stabilne i pewne ramy prawne dla europejskiego przemysłu; podkreśla, że do naszej strategii przemysłowej należy włączyć dalsze podobne propozycje, aby dać przemysłowi zachętę do wytwarzania czystych i konkurencyjnych produktów; wzywa Komisję, by rozwijała pomysły, uwzględniając między innymi nieoficjalny dokument Niderlandów i Francji dotyczący handlu, skutków społeczno-ekonomicznych i zrównoważonego rozwoju; wzywa Komisję do zbadania możliwości, jakie dają ocena skutków ex post i klauzule przeglądowe, aby zapewnić zgodność istniejących umów o wolnym handlu z Europejskim Zielonym Ładem, a także do przedstawienia nowych inicjatyw, które wykorzystują politykę handlową, by ułatwić osiągnięcie naszych ambitnych celów klimatycznych, w tym nowej inicjatywy na forum WTO dotyczącej klimatu i handlu, która opiera się na mandacie umowy w sprawie towarów środowiskowych i rozszerza jej zakres o handel usługami ekologicznymi, zachęcając tym samym do rozwoju towarów związanych z przemysłem ekologicznym i powstrzymania się od wspierania towarów nieekologicznych;

19.  wzywa Komisję, by wdrożyła i rozszerzyła istniejące umowy o wolnym handlu, w tym wykonalne rozdziały dotyczące handlu i zrównoważonego rozwoju, i zapewniła ich skuteczne stosowanie, a także by zadbała o rozdzielanie korzyści między wszystkie podmioty; zauważa, że wykonalność rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju można znacznie zwiększyć za pomocą różnych metod egzekwowania, a także że Komisja powinna rozważać mechanizm sankcji jako ostateczność; popiera zobowiązanie wiceprzewodniczącego wykonawczego Komisji i komisarza ds. handlu V. Dombrovskisa do przedstawienia przeglądu 15-punktowego planu działania w sprawie rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju i zaangażowania Parlamentu w prace od samego początku; zwraca się do Komisji, aby przeanalizowała pomysły zawarte w nieoficjalnym dokumencie Niderlandów i Francji oraz inne metody egzekwowania tych rozdziałów na wyższym poziomie szczegółowości; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji, że zasadniczym elementem wszystkich przyszłych umów handlowych uczyni zachowanie zgodności z porozumieniem klimatycznym z Paryża; apeluje o wprowadzenie środków uzupełniających, np. zakazu importu produktów związanych z poważnymi naruszeniami praw człowieka, takimi jak praca przymusowa lub praca dzieci;

20.  wzywa Komisję do przyjęcia w stosownym czasie wniosku dotyczącego nowego rozporządzenia w sprawie stosowania ogólnego systemu preferencji taryfowych, ewentualnie z myślą o zwiększeniu liczby krajów przystępujących do systemu GSP+;

21.  podkreśla, że należy podjąć z głównymi partnerami handlowymi problem praktyk antykonkurencyjnych oraz wyrównać szanse przedsiębiorstw, aby stworzyć warunki do odbudowy po pandemii COVID-19 i umożliwić globalną transformację w kierunku zrównoważonej gospodarki; wzywa Komisję do szybkiego działania i wczesnego wszczynania dochodzeń, gdy tylko pojawi się szkoda, tak aby nieuczciwe praktyki handlowe nie obniżały konkurencyjności i poziomu zatrudnienia europejskich podmiotów gospodarczych, ze szczególnym uwzględnieniem specjalnych potrzeb MŚP;

22.  z zadowoleniem przyjmuje powołanie głównego urzędnika ds. egzekwowania przepisów handlowych i uważa, że konsekwentne wdrażanie i egzekwowanie umów zawartych między UE i WTO, w tym ich rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, oraz przepisów dotyczących handlu, w tym skuteczniejszych, bardziej elastycznych i lepiej dostosowanych instrumentów ochrony handlu, ma kluczowe znaczenie dla utrzymania wiarygodności i wartości UE oraz jej programu na rzecz sprawiedliwszego handlu; wzywa nowego głównego urzędnika ds. egzekwowania przepisów handlowych do współpracy z Parlamentem, aby zapewnić realizację zobowiązań podjętych przez partnerów handlowych przed ratyfikacją;

23.  apeluje do Komisji, by dokonała przeglądu roli delegatur w realizacji unijnego programu handlu i współpracy pod kątem spójności polityki, a także by zapewniła skoordynowane podejście obejmujące różne służby Komisji (np. międzysektorowe misje handlowe w państwach trzecich);

24.  wzywa Komisję, aby po dogłębnym zbadaniu ułatwiła zakończenie wszystkich działań niezbędnych do zlikwidowania wszelkich wykazanych luk w zestawie narzędzi handlowych i inwestycyjnych, w tym by przedstawiła – poprzedzony oceną skutków – nowy wniosek ustawodawczy w sprawie przeglądu statusu blokującego zabezpieczającego przed sankcjami, które istotnie naruszają suwerenność terytorialną państw członkowskich, oraz wprowadzenia nowego instrumentu mającego powstrzymywać państwa trzecie przed stosowaniem środków przymusu i przeciwdziałać tym środkom;

25.  apeluje o przyspieszenie negocjacji w sprawie instrumentu dotyczącego udzielania zamówień publicznych w kontekście międzynarodowym, aby zapewnić bardziej rygorystyczne stosowanie zasady wzajemności w dostępie przedsiębiorstw unijnych do zagranicznych rynków zamówień publicznych, a jednocześnie zachować możliwości wykorzystania zamówień publicznych jako narzędzia sprzyjającego powodzeniu transformacji klimatycznej, zwłaszcza w krajach rozwijających się, dzięki odnowionemu wielostronnemu podejściu; z zadowoleniem przyjmuje białą księgę w sprawie subsydiów zagranicznych, która stanowi niezbędne narzędzie uzupełniające instrumenty ochrony handlu, i oczekuje, że w styczniu 2021 r. Komisja przedstawi wniosek ustawodawczy mający na celu ochronę przedsiębiorstw unijnych przed zakłóceniami zarówno na rynku wewnętrznym, jak i na rynku światowym, a jednocześnie podkreślający znaczenie wolnej i uczciwej konkurencji; wzywa ponadto wszystkie państwa członkowskie, by wykorzystywały wszelkie dostępne narzędzia, w tym rozporządzenie (UE) 2019/452 ustanawiające ramy monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Unii, do oceny potencjalnych inwestycji i przejęć pod kątem zagrożeń dla bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej w UE, zwłaszcza w sektorach strategicznych takich jak opieka zdrowotna, infrastruktura publiczna, mobilność i technologie informacyjno-komunikacyjne, tak by uniknąć zbędnej i szkodliwej zależności ekonomicznej;

26.  z zadowoleniem przyjmuje postępy w negocjacjach dotyczących wielostronnego trybunału rozstrzygania sporów inwestycyjnych; zauważa, że ważnym krokiem na drodze ku utworzeniu wielostronnego trybunału rozstrzygania sporów inwestycyjnych ma być system sądów ds. inwestycji; ubolewa z powodu niezwykle powolnych postępów państw członkowskich, jeśli chodzi o likwidację wewnątrzunijnych dwustronnych umów inwestycyjnych, i wzywa Komisję do podjęcia w stosownych przypadkach działań, zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Achmea; wzywa Komisję, aby kontynuowała prace nad ramami wewnątrzunijnej ochrony i ułatwiania inwestycji; popiera toczące się negocjacje w sprawie Traktatu karty energetycznej, zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem, które muszą umożliwić osiągnięcie neutralności klimatycznej i zmierzać do odejścia od ochrony inwestycji w tradycyjne technologie paliw kopalnych; wyraża zaniepokojenie rozstrzyganiem sporów między inwestorem a państwem (ISDS) i liczbą spraw związanych z Traktatem karty energetycznej;

27.  zwraca uwagę na ważność zagadnień dotyczących płci; podkreśla, że umowy o wolnym handlu zawierane przez UE mogą promować równość płci, wzmacniać ekonomiczną pozycję kobiet w państwach trzecich i poprawiać warunki życia kobiet we wszystkich sektorach objętych unijnymi umowami o wolnym handlu; zauważa, że kobiety otrzymują mniej niż dwie piąte korzyści płynących z umów o wolnym i sprawiedliwym handlu pod względem tworzonych miejsc pracy, i podkreśla, że obecny kryzys gospodarczy może mieć nieproporcjonalnie duży wpływ na kobiety; wzywa Komisję i Radę, by promowały i wspierały włączanie do unijnych umów handlowych i inwestycyjnych specjalnego rozdziału poświęconego płci;

28.  wzywa Komisję, aby dopilnowała działań następczych w związku z wnioskami wydanymi przez wewnętrzne grupy doradcze w sprawie naszej międzynarodowej polityki handlowej, oraz apeluje do Komisji i państw członkowskich o lepsze informowanie o korzyściach, jakie wszyscy czerpią z polityki handlowej UE, i o jej skutkach, aby zwiększyć przejrzystość i podnieść poziom wiedzy wśród obywateli, organizacji pozarządowych, związków zawodowych i przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, ponieważ ważne jest udzielanie dokładnych informacji wszystkim zainteresowanym stronom; przypomina w związku z tym o znaczeniu uprawnień Parlamentu Europejskiego zapisanych w art. 207 i 218 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz dialogu międzyinstytucjonalnego jako jednego ze sposobów na wniesienie wkładu w toczące się dyskusje i osiągnięcie pozytywnego wyniku; przypomina o roli Parlamentu jako współprawodawcy w polityce handlowej oraz jego roli w kontrolowaniu negocjacji i skuteczności wdrażania umów handlowych, a także o zobowiązaniach podjętych przez przewodniczącą Komisji jako wyraz poparcia dla rezolucji w sprawie inicjatyw ustawodawczych przyjętych przez Parlament na podstawie art. 225 TFUE;

o
o   o

29.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. C 101 z 16.3.2018, s. 30.
(2) Dz.U. C 369 z 11.10.2018, s. 22.
(3) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0078.
(4) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0212.
(5) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0252.
(6) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0321.

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności