Indiċi 
Testi adottati
Il-Ħamis, 11 ta' Frar 2021 - Brussell
Is-swieq fl-istrumenti finanzjarji ***I
 Il-prospett ta' Rkupru tal-UE u aġġustamenti mmirati għal intermedjarji finanzjarji biex jgħinu l-irkupru mill-pandemija tal-COVID-19 ***I
 Regoli dwar l-użu tas-slots fl-ajruporti tal-Unjoni: Eżenzjoni temporanja ***I
 Miżuri temporanji dwar il-validità taċ-ċertifikati u tal-liċenzji (Omnibus II) ***I
 Ftehim ta’ Assoċjazzjoni tal-UE mal-Ukrajna
 Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza
 Is-sikurezza tal-impjant tal-enerġija nukleari f'Ostrovets (Belarussja)
 Is-sitwazzjoni umanitarja u politika fil-Jemen
 Is-sitwazzjoni fil-Myanmar
 Rwanda, il-każ ta' Paul Rusesabagina
 Is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Każakistan
 Is-sitwazzjoni politika fl-Uganda
 25 sena wara d-Dikjarazzjoni ta' Beijing u l-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing: sfidi futuri għad-drittijiet tan-nisa

Is-swieq fl-istrumenti finanzjarji ***I
PDF 134kWORD 45k
Riżoluzzjoni
Test
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar il-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2014/65/UE fir-rigward tar-rekwiżiti ta' informazzjoni, il-governanza tal-prodotti u l-limiti ta' pożizzjoni għall-irkupru mill-pandemija tal-COVID-19 (COM(2020)0280 – C9-0210/2020 – 2020/0152(COD))
P9_TA(2021)0046A9-0208/2020

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2020)0280),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 53(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9‑0210/2020),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tad-29 ta' Ottubru 2020(1),

–  wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli skont l-Artikolu 74(4) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill fl-ittra tas-16 ta’ Diċembru 2020 li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, f’konformità mal-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0208/2020),

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jitlob lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

3.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fil-11 ta’ Frar 2021 bil-ħsieb li tiġi adottata d-Direttiva (UE) 2021/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2014/65/UE fir-rigward ta' rekwiżiti ta' informazzjoni, governanza tal-prodotti u limiti ta' pożizzjoni, u d-Direttivi 2013/36/UE u (UE) 2019/878 fir-rigward tal-applikazzjoni tagħhom għad-ditti tal-investiment, għas-sostenn tal-irkupru mill-kriżi tal-COVID-19

P9_TC1-COD(2020)0152


(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, id-Direttiva (UE) 2021/338.)

(1) ĠU C 10, 11.1.2021, p. 30.


Il-prospett ta' Rkupru tal-UE u aġġustamenti mmirati għal intermedjarji finanzjarji biex jgħinu l-irkupru mill-pandemija tal-COVID-19 ***I
PDF 137kWORD 47k
Riżoluzzjoni
Test
Anness
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-11 ta’ Frar 2021 dwar il-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) 2017/1129 fir-rigward tal-prospett ta' Rkupru tal-UE u aġġustamenti mmirati għal intermedjarji finanzjarji biex jgħinu l-irkupru mill-pandemija tal-COVID-19 (COM(2020)0281 – C9-0206/2020 – 2020/0155(COD))
P9_TA(2021)0047A9-0228/2020

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2020)0281),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0206/2020),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tad-29 ta' Ottubru 2020(1),

–  wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli skont l-Artikolu 74(4) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill fl-ittra tal-16 ta’ Diċembru 2020 li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, f’konformità mal-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0228/2020),

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jieħu nota tad-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni annessa ma’ din ir-Riżoluzzjoni;

3.  Jitlob lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

4.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fil-11 ta’ Frar 2021 bil-ħsieb li li jiġi adottat ir-Regolament (UE) 2021/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) 2017/1129 fir-rigward tal-Prospett ta' Rkupru tal-UE u aġġustamenti mmirati għall-intermedjarji finanzjarji u d-Direttiva 2004/109/KE fir-rigward tal-użu tal-format elettroniku uniku għar-rapportar għar-rapporti finanzjarji annwali, għas-sostenn tal-irkupru mill-kriżi tal-COVID 19

P9_TC1-COD(2020)0155


(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, ir-Regolament (UE) 2021/337.)

ANNESS GĦAR-RIŻOLUZZJONI LEĠIŻLATTIVA

Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni

Il-Kummissjoni tieħu nota tal-fatt li l-ftehim politiku dwar il-proposta tal-Kummissjoni biex jiġi emendat ir-Regolament dwar il-Prospett sabiex jiġi introdott prospett ta' Rkupru tal-UE tal-UE jinkludi emenda għad-Direttiva dwar it-Trasparenza li tipposponi r-rekwiżit li jitħejjew rapporti finanzjarji bl-użu tal-Format Elettroniku Uniku Ewropew (ESEF). Dak il-posponiment ma kienx inkluż fil-proposta inizjali mill-Kummissjoni. Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-posponiment tal-ESEF mhuwiex konformi mal-prinċipji ta' regolamentazzjoni aħjar tal-Unjoni u mad-dritt ta' inizjattiva tal-Kummissjoni. Għalhekk, dan ma għandux jikkostitwixxi preċedent. Peress li l-posponiment tal-ESEF mhuwiex bidla sostantiva fil-politika u jirrifletti ċ-ċirkostanzi diffiċli li jiffaċċjaw il-kumpaniji minħabba l-pandemija tal-COVID‑19, il-Kummissjoni mhijiex se tostakola l-adozzjoni tiegħu.

(1) ĠU C 10, 11.1.2021, p. 30.


Regoli dwar l-użu tas-slots fl-ajruporti tal-Unjoni: Eżenzjoni temporanja ***I
PDF 138kWORD 44k
Riżoluzzjoni
Test
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 95/93 fir-rigward tal-eżenzjoni temporanja mir-regoli dwar l-użu tas-slots fl-ajruporti tal-Komunità minħabba l-pandemija tal-COVID-19 (COM(2020)0818 – C9-0420/2020 – 2020/0358(COD))
P9_TA(2021)0048

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2020)0818),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 100(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9‑0420/2020),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

—  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tas-27 ta’ Jannar 2021(1),

–  wara li kkonsulta l-Kumitat tar-Reġjuni,

–  wara li kkunsidra l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tas-27 ta' Jannar 2021 li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 59 u 163 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jitlob lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

3.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fil-11 ta’ Frar 2021 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2021/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 95/93 fir-rigward tal-eżenzjoni temporanja mir-regoli dwar l-użu ta' slots fl-ajruporti tal-Unjoni minħabba l-kriżi tal-COVID-19

P9_TC1-COD(2020)0358


(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, ir-Regolament (UE) 2021/250.)

(1) Għadha mhix ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali.


Miżuri temporanji dwar il-validità taċ-ċertifikati u tal-liċenzji (Omnibus II) ***I
PDF 138kWORD 45k
Riżoluzzjoni
Test
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar il-proposta għar-regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi miżuri speċifiċi u temporanji fid-dawl tat-tifqigħa tal-COVID-19 dwar it-tiġdid jew l-estensjoni ta’ ċerti ċertifikati, liċenzji u awtorizzazzjonijiet u l-posponiment ta’ ċerti kontrolli perjodiċi u taħriġ perjodiku f’ċerti oqsma tal-leġiżlazzjoni dwar it-trasport, għal perjodi ta’ referenza sussegwenti għal dawk imsemmija fir-Regolament (UE) 2020/698 (COM(2021)0025 – C9-0004/2021 – 2021/0012(COD))
P9_TA(2021)0049

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2021)0025),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikoli 91 u 100(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9‑0004/2021),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

—  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tas-27 ta’ Jannar 2021(1),

–  wara li kkonsulta l-Kumitat tar-Reġjuni,

–  wara li kkunsidra l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tat-3 ta' Frar 2021 li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 59 u 163 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jitlob lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

3.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fil-11 ta’ Frar 2021 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2021/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi miżuri speċifiċi u temporanji fid-dawl tal-persistenza tal-kriżi tal-COVID-19 rigward it-tiġdid jew l-estensjoni ta’ ċerti ċertifikati, liċenzji u awtorizzazzjonijiet, il-posponiment ta’ ċerti kontrolli perjodiċi u taħriġ perjodiku f’ċerti oqsma tal-leġiżlazzjoni dwar it-trasport u l-estensjoni ta’ ċerti perjodi msemmija fir-Regolament (UE) 2020/698

P9_TC1-COD(2021)0012


(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, ir-Regolament (UE) 2021/267.)

(1) Għadha mhix ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali.


Ftehim ta’ Assoċjazzjoni tal-UE mal-Ukrajna
PDF 275kWORD 87k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni tal-UE mal-Ukrajna (2019/2202(INI))
P9_TA(2021)0050A9-0219/2020

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 8 u t-Titolu V, b'mod partikolari l-Artikoli 21, 22, 36 u 49 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), kif ukoll il-Ħames Parti tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u l-Ukrajna, min-naħa l-oħra, inkluż Ftehim ta' Kummerċ Ħieles Approfondit u Komprensiv (FA/DCFTA), li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Settembru 2017, u l-Aġenda ta' Assoċjazzjoni relatata,

–  wara li kkunsidra d-dħul fis-seħħ ta' sistema ta' vjaġġar mingħajr viża għaċ-ċittadini tal-Ukrajna fil-11 ta' Ġunju 2017, b'riżultat tal-emendi għar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 539/2001 magħmula mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill,

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2018/1806 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Novembru 2018 li jelenka l-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom għandhom ikollhom viża fil-pussess tagħhom meta jaqsmu l-fruntieri esterni u dawk li ċ-ċittadini tagħhom huma eżenti minn dik il-ħtieġa(1),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar l-Ukrajna, b'mod partikolari dawk tat-12 ta' Diċembru 2018 dwar l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni tal-UE mal-Ukrajna(2), u tal-21 ta' Jannar 2016 dwar il-Ftehimiet ta' Assoċjazzjoni / Żoni ta' Kummerċ Ħieles Approfonditi u Komprensivi mal-Georgia, il-Moldova u l-Ukrajna(3), kif ukoll ir-rakkomandazzjoni tiegħu tad-19 ta' Ġunju 2020 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar is-Sħubija tal-Lvant, fit-tħejjija għas-Summit ta' Ġunju 2020(4),

–  wara li kkunsidra r-rapporti tal-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli għad-Drittijiet tal-Bniedem (OHCHR) dwar l-Ukrajna, b'mod partikolari t-30 rapport dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fl-Ukrajna, ta' Settembru 2020,

–  wara li kkunsidra r-rapport tas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fir-Repubblika Awtonoma tal-Krimea u fil-belt ta' Sevastopol, fl-Ukrajna, tad-19 ta' Ġunju 2020,

–  wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma konġunt tal-persunal tal-Kummissjoni u tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna dwar ir-Rapport rigward l-Implimentazzjoni tal-Assoċjazzjoni dwar l-Ukrajna tat-12 ta' Diċembru 2019 (SWD(2019)0433),

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta tat-22 Summit bejn l-UE u l-Ukrajna tas-6 ta' Ottubru 2020,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet u l-attivitajiet tal-Assemblea Parlamentari Euronest, tal-Forum tas-Soċjetà Ċivili tas-Sħubija tal-Lvant u tar-rappreżentanti l-oħra tas-soċjetà ċivili fl-Ukrajna,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet finali u r-rakkomandazzjonijiet tal-laqgħa tal-Kumitat Parlamentari ta' Assoċjazzjoni UE-Ukrajna tad-19 ta' Diċembru 2019,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali tiegħu għall-elezzjonijiet presidenzjali fl-Ukrajna tal-31 ta' Marzu u tal-21 ta' April 2019, u għall-elezzjonijiet parlamentari bikrija tal-21 ta' Lulju 2019,

–  wara li kkunsidra l-iżborż ta' self ta' EUR 500 miljun lill-Ukrajna fid-29 ta' Mejju 2020, bħala parti mir-raba' programm ta' assistenza makrofinanzjarja tal-Kummissjoni,

–  wara li kkunsidra l-pakketti ta' assistenza mingħajr preċedent li ddaħħlu fis-seħħ mill-UE biex tgħin lill-pajjiżi ġirien fil-ġlieda kontra l-pandemija tal-COVID-19, u b'mod partikolari s-self b’terminu twil ta' EUR 1,2 biljun li sar disponibbli għall-Ukrajna b’termini vantaġġużi ħafna permezz tad-Deċiżjoni (UE) 2020/701 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Mejju 2020 dwar il-forniment ta' assistenza makrofinanzjarja lis-sħab tat-tkabbir u tal-viċinat fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19(5),

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta tal-Kummissjoni NATO-Ukrajna tal-31 ta' Ottubru 2019,

–  wara li kkunsidra l-ħames rapport ta' monitoraġġ għal kull pajjiż tal-Kummissjoni Ewropea kontra r-Razziżmu u l-Intolleranza (ECRI), ippubblikata f'Settembru 2017, u l-konklużjonijiet dwar l-Ukrajna fir-rigward tal-istat tal-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-2017, ippubblikati f'Ġunju 2020,

–  wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa lill-Istati Membri(6) dwar il-miżuri għall-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni bbażata fuq l-orjentament sesswali jew l-identità tal-ġeneru, u l-istandards adottati mill-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa,

–  wara li kkunsidra r-rapport finali tal-missjoni ta' osservazzjoni elettorali tal-Uffiċċju għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem (ODIHR) tal-OSKE, tal-21 ta' Lulju 2019, dwar l-elezzjonijiet presidenzjali bikrija fl-Ukrajna,

–  wara li kkunsidra l-klassifika tal-2019 skont il-perċezzjoni tal-korruzzjoni mfassla minn Transparency International li tpoġġi lill-Ukrajna fil-126 post minn 180 pajjiż u territorju eżaminati (bl-ewwel post tal-klassifika jkun l-aħjar),

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Qafas tal-Kunsill tal-Ewropa għall-Ħarsien tal-Minoranzi Nazzjonali u l-Karta Ewropea għal-Lingwi Reġjonali jew Minoritarji, adottata fil-5 ta' Novembru 1992,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kummissjoni ta' Venezja dwar il-liġi dwar l-appoġġ għall-funzjonament tal-lingwa Ukrena bħala l-lingwa tal-Istat u l-opinjoni tagħha dwar id-dispożizzjonijiet tal-liġi dwar l-edukazzjoni, tal-5 ta' Settembru 2017, dwar l-użu tal-lingwa tal-Istat, tal-lingwi minoritarji u ta' lingwi oħra fl-edukazzjoni,

—   wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kummissjoni ta' Venezja tal-10 ta' Diċembru 2020 dwar il-Qorti Kostituzzjonali tal-Ukrajna,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, kif ukoll l-Artikolu 1(1)(e) u l-Anness 3 tad-Deċiżjoni tal-Konferenza tal-Presidenti tat-12 ta' Diċembru 2002 dwar il-proċedura ta' awtorizzazzjoni għat-tħejjija ta' rapporti fuq inizjattiva proprja,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0219/2020),

A.  billi l-FA/DCFTA jikkostitwixxi l-pedament li fuqu jinbnew ir-relazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea mal-Ukrajna, ibbażati fuq l-assoċjazzjoni politika u l-integrazzjoni ekonomika, u jikkostitwixxi pjan direzzjonali għar-riformi, li l-implimentazzjoni sħiħa tagħhom għandha titqies li tippermetti avviċinament kontinwu lejn l-Unjoni, li twassal għal integrazzjoni gradwali fis-suq intern tal-Unjoni u lejn l-isfruttament bis-sħiħ tal-potenzjal u tal-benefiċċji tal-FA/DCFTA;

B.  billi l-Ukrajna għandha perspettiva Ewropea skont l-Artikolu 49 TUE u tista' tapplika biex issir membru tal-Unjoni, dment li taderixxi mal-kriterji ta' Copenhagen kollha u mal-prinċipji tad-demokrazija, u li tirrispetta l-libertajiet fundamentali, id-drittijiet tal-bniedem u dawk tal-minoranzi u li tiżgura l-istat tad-dritt;

C.  billi t-22 Summit UE-Ukrajna rrikonoxxa l-aspirazzjonijiet Ewropej tal-Ukrajna u laqa' favorevolment l-għażla Ewropea tagħha, irrikonoxxa l-progress notevoli li għamlet l-Ukrajna fil-proċess ta' riforma tagħha u apprezza r-riżultati li diġà kisbet fl-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni u s-suċċess tad-DCFTA;

D.  billi fl-2019 l-Ukrajna għaddiet minn perjodu elettorali delikat, kemm fil-livell presidenzjali kif ukoll f'dak parlamentari, u billi l-mod kif ħadet ħsieb il-proċessi u t-tranżizzjoni paċifika u ordnat tal-poter li segwiet, għandhom jiġu mfaħħra;

E.  billi l-elezzjonijiet lokali li saru fin-nazzjon kollu fil-25 ta' Ottubru 2020 jirrappreżentaw test ieħor għall-istat tad-demokrazija u opportunità ta' konsolidament ulterjuri; billi, fiż-żmien immedjatament qabel l-elezzjonijiet lokali tal-25 ta' Ottubru 2020, kien hemm tentattivi biex jinbidel il-Kodiċi Elettorali waqt li kienet għaddejja l-kampanja elettorali, u billi n-nuqqas ta' miżuri ċari dwar il-mod kif għandha tiġi indirizzata s-sitwazzjoni tal-COVID-19 jibqa' punt ta' tħassib kbir, bil-ħsieb li jiġu adottati standards ġodda biex jiggarantixxu votazzjoni sikura;

F.  billi l-Missjoni Limitata ta' Osservazzjoni Elettorali tal-ODIHR ikkonkludiet li l-elezzjonijiet lokali tal-25 ta' Ottubru 2020 fl-Ukrajna kienu partikolarment importanti wara r-riformi reċenti ta' deċentralizzazzjoni li kienu għaddew setgħat u riżorsi sinifikanti lill-gvernijiet lokali, li l-proċess elettorali kien ġeneralment kalm, organizzat tajjeb u trasparenti, u li l-proċeduri kienu fil-biċċa l-kbira segwiti, u li, b'mod ġenerali, il-Kummissjoni Elettorali Ċentrali tal-Ukrajna kienet laħqet l-iskadenzi legali kollha u operat b'mod imparzjali, miftuħ u trasparenti;

G.  billi s-soċjetà ċivili u l-esperti elettorali rrappurtaw li l-organizzazzjonijiet tal-partiti lokali, il-kandidati u l-membri tal-kummissjonijiet elettorali ma setgħux jippreparaw ruħhom kif suppost għar-reġistrazzjoni tal-kandidati, peress li l-Kodiċi Elettorali kien ġie adottat ftit qabel il-proċess elettorali;

H.  billi l-introduzzjoni ta' mekkaniżmi ta' kontroll minn fuq għall-attwazzjoni tal-prinċipju tal-mandat imperattiv, kif ukoll is-subordinazzjoni tal-listi tal-partiti għan-numru minimu ta' 10 000 votant, idgħajfu n-natura demokratika tal-elezzjonijiet;

I.  billi s-soċjetà ċivili kkritikat id-deċiżjoni biex ma jsirux l-elezzjonijiet fi 18-il komunità lokali fiż-żoni kkontrollati mill-gvern tal-oblast' ta' Donetsk u ta' Luhansk mingħajr ma l-amministrazzjoni ċivili-militari tat motivazzjoni ċara għal din id-deċiżjoni, b'hekk fil-fatt ċaħdet id-dritt tal-vot lil madwar 475 000 elettur li jgħixu f'dawn il-komunitajiet;

J.  billi, b'mod partikolari waqt it-tieni semestru tal-2019, biex titwettaq malajr ir-riforma mwiegħda matul il-kampanji elettorali, l-attività leġiżlattiva mxiet b'ritmu partikolarment sostnut, kultant askapitu tal-iskrutinju parlamentari, tat-trasparenza u tal-kwalità tal-leġiżlazzjoni;

K.  billi, minkejja l-Ukrajna għamlet progress sostanzjali fl-implimentazzjoni tagħha tal-impenji relatati mal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni u fl-integrazzjoni mal-Unjoni, jeħtieġ li jitlestew bosta riformi minn fost dawk mibdija, partikolarment fl-oqsma tal-istat tad-dritt, tal-governanza tajba u tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni, billi, avolja sar progress notevoli, il-korruzzjoni mifruxa għadha xxekkel il-proċess ta' riforma tal-Ukrajna; billi l-kriżi kostituzzjonali li għaddejja bħalissa hija theddida għall-kapaċità tal-President u tal-Verkhovna Rada li jwettqu riformi; billi jidher li l-oligarki qed jerġgħu jiksbu influwenza politika; billi, , hemm bżonn li jiġu adottati ċerti miżuri oħra biex tkun evitata regressjoni, b'attenzjoni partikolari għas-sistema ġudizzjarja;

L.  billi l-potenzjal sħiħ tar-riformi adottati għadu ma ġiex sfruttat minħabba d-dinamika tal-proċess ta' riforma u l-isfidi istituzzjonali relatati; billi r-riformi għadhom qed ikunu ostakolati mill-instabbiltà istituzzjonali u mill-kontradizzjonijiet interni, min-nuqqas ta' parametri ta' riferiment ċari, mill-kapaċitajiet dgħajfa, mir-riżorsi limitati u minn fatturi esterni bħall-pandemija tal-COVID-19, kif ukoll minn nuqqas ta' rieda politika biex tiġi aċċettata u garantita l-indipendenza totali tal-istituzzjonijiet ġudizzjarji u ekonomiċi u jiġi evitat użu selettiv tal-ġustizzja;

M.  billi id-Dikjarazzjoni Konġunta tal-Kummissjoni NATO-Ukrajna tal-31 ta' Ottubru 2019 tistieden lill-Ukrajna tottempera ruħha mal-obbligi u mal-impenji internazzjonali, tirrispetta d-drittijiet tal-bniedem u tal-minoranzi u timplimenta bis-sħiħ ir-rakkomandazzjonijiet u l-konklużjonijiet tal-Kummissjoni ta' Venezja rigward il-liġi dwar l-edukazzjoni;

N.  billi l-aktar rapport reċenti tal-OHCHR jenfasizza n-nuqqas ta' progress fil-proċedimenti kriminali fir-rigward tal-ksur gravi tad-drittijiet tal-bniedem kommess, allegatament, mill-forzi tal-Ukrajna, kif ukoll dewmien u progress insuffiċjenti fl-investigazzjonijiet dwar id-delitti relatati ma' pjazza Maidan;

O.  billi, skont l-aħħar rapport ta' Transparency International, il-perċezzjoni tal-korruzzjoni fl-Ukrajna reġgħet lura għal-livelli tal-2017;

P.  billi għad hemm appoġġ ferm qawwi għall-modernizzazzjoni, għad-deoligarkizzazzjoni, għar-riforma u għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni, fost iċ-ċittadini tal-Ukrajna, u dawn l-aspettattivi għandhom ikunu sodisfatti mill-aktar fis;

Q.  billi qabel ma faqqgħet il-pandemija tal-COVID-19 l-ekonomija tal-Ukrajna kienet irkuprat l-istabbiltà u kienet qiegħda turi tkabbir sodisfaċenti u tnaqqis fil-qgħad, imrawmin mill-progress li sar fl-isfruttament tal-potenzjal tal-FA/DCFTA;

R.  billi l-Ukrajna teħtieġ iżżomm l-istabbiltà makroekonomika tagħha u tirrispetta l-impenji tagħha mal-Fond Monetarju Internazzjonali u timplimenta l-politiki strutturali kollha f'terminu medju maqbula fl-ambitu tal-programm ta' assistenza makrofinanzjarja tal-UE, kif ukoll tiżgura li l-Bank Nazzjonali tal-Ukrajna jibqa' b'saħħtu u indipendenti;

S.  billi l-kriżi globali li għaddejja bħalissa tirrikjedi approċċ ikkoordinat u pakketti ta' miżuri ta' appoġġ eċċezzjonali; billi kwalunkwe miżura ta' emerġenza jeħtiġilha tkun proporzjonata u limitata fiż-żmien u trid tirrispetta l-libertajiet fundamentali;

T.  billi l-UE baqgħet qrib il-poplu tal-Ukrajna mill-bidu tal-pandemija tal-COVID-19, u tat appoġġ finanzjarju u materjali permezz ta' programmi bilaterali u reġjonali, bħal dawk li l-Unjoni poġġiet għad-dispożizzjoni tal-Ukrajna f'Marzu, f'April u f'Mejju 2020;

U.  billi l-pandemija tal-COVID-19 aggravat il-problemi tas-sistema tas-saħħa tal-Ukrajna; billi, minkejja l-fatt li d-dritt tal-Ukrajna jipprevedi assistenza tas-saħħa b'xejn, mhijiex din ir-realtà li bosta ċittadini tal-pajjiż jgħaddu minnha meta jkollhom bżonn kuri mediċi; minħabba l-passi ta' riforma mtawla b'mod irraġonevoli mill-Ministeru tas-Saħħa tal-Ukraina;

V.  billi, fid-dawl tal-pandemija tal-COVID-19, huwa saħansitra aktar importanti li tibqa' tingħata għajnuna umanitarja u li l-Missjoni Speċjali ta' Monitoraġġ tal-OSKE, l-aġenziji tan-Nazzjonijiet Uniti, l-organizzazzjonijiet mhux governattivi u l-Kumitat Internazzjonali tas-Salib l-Aħmar ikunu jistgħu jaċċedu mingħajr ostakli għaż-żoni mhux ikkontrollati mill-gvern;

W.  billi l-indipendenza, is-sovranità u l-integrità territorjali tal-Ukrajna fi ħdan il-konfini tagħha rikonoxxuti f'livell internazzjonali, kif ukoll il-kapaċità tagħha li timplimenta r-riformi ekonomiċi u soċjali neċessarji, għadhom qegħdin jiġu kompromessi b'mod gravi minn kampanji ta' diżinformazzjoni mmirati, attakki informatiċi u theddid ibridu ieħor, kif ukoll mill-kunflitt mhux riżolt fil-Lvant tal-pajjiż, ikkawżat mill-aggressjoni militari u mill-okkupazzjoni Russa li għaddejjin f'partijiet imdaqqsin tal-oblast' ta' Donetsk u Luhansk, kif ukoll mill-okkupazzjoni u mill-annessjoni illegali min-naħa tar-Russja tar-Repubblika Awtonoma tal-Krimea u tal-belt ta' Sevastopol, ċirkostanzi li ġiegħlu s-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tmur għall-agħar u jirrappreżentaw ostaklu għall-konsolidament tal-prosperità, tal-istabbiltà u tat-tkabbir tal-pajjiż;

X.  billi l-UE kkundannat bis-saħħa l-aggressjoni Russa li għaddejja fil-konfront tal-Ukrajna, inkluża l-annessjoni illegali tal-Krimea u ta' Sevastopol, bi ksur tas-sovranità u tal-integrità territorjali tal-pajjiż, u stabbiliet u se tkompli politika ta' nonrikonoxximent ta' dan u, f'dan il-kuntest, tkompli timplimenta miżuri restrittivi fil-konfront ta' individwi u entitajiet involuti f'dan il-ksur tad-dritt internazzjonali;

Y.  billi l-UE żżomm l-impenn tagħha fil-konfront tal-isforzi li saru mill-Format tan-Normandija, mill-OSKE, mill-grupp ta' kuntatt tripartitiku u mill-Missjoni Speċjali ta' Monitoraġġ tal-OSKE fl-Ukrajna, laqgħet pożittivament l-approċċ kostruttiv tal-Ukrajna fil-Format tan-Normandija u fil-grupp ta' kuntatt tripartitiku u stiednet lir-Russja tirrikambja;

Z.  billi fis-17 ta' Lulju 2014 l-ajruplan tat-titjira MH17 tal-Malaysia Airlines bejn Amsterdam u Kuala Lumpur tniżżel bi sparar waqt li kien qiegħed itir fuq l-oblast' ta' Donetsk fil-kuntest tal-isforzi tar-Russja biex tikkomprometti l-integrità territorjali tal-Ukrajna, fatt li wassal għall-mewt tal-298 passiġġier u membru tal-ekwipaġġ kollha; billi l-Iskwadra ta' Investigazzjoni Konġunta (SIK) immexxija min-Netherlands ikkonfermat li l-ajruplan tat-titjira MH17 tniżżel b'missila mill-wiċċ għall-ajru Buk fornut mit-53 brigata kontra l-attakki mill-ajru tal-Forzi tal-Art Russi, stazzjonati f'Kursk;

AA.  billi, bis-saħħa tal-kooperazzjoni tal-Ukrajna fl-ambitu tas-SIK, fid-9 ta' Marzu 2020 inbeda, skont id-dritt Netherlandiż, proċess fil-konfront tal-erba' suspettati prinċipali tat-tniżżil tal-ajruplan tat-titjira MH17 tal-Malaysia Airlines; billi fl-10 ta' Lulju 2020 in-Netherlands ippreżentaw rikors interstatali fil-konfront tal-Federazzjoni Russa quddiem il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fid-dawl tar-rwol tagħha fit-tniżżil tal-ajruplan tat-titjira MH17; billi r-Russja eżerċitat pressjoni fuq l-Ukrajna biex fl-iskambju ta' priġunieri li sar fis-7 ta' Settembru 2019 tkun inkluża persuna oħra, il-ħames waħda, infurmata dwar il-fatti, Volodymyr Tsemakh; billi fil-15 ta' Ottubru 2020 ir-Russja waqfet unilateralment tipparteċipa fil-konsultazzjonijiet trilaterali għall-aċċertament tal-verità mal-Awstralja u man-Netherlands, billi r-Russja ostakolat kostantement l-isforzi kollha li saru biex jiġi żgurat li dawk responsabbli jittellgħu quddiem il-ġustizzja, fost affarijiet oħra permezz ta' rifjut tal-konklużjonijiet tas-SIK, il-promozzjoni tad-diżinformazzjoni dwar it-titjira MH17 u billi eżerċitat is-setgħa ta' veto tagħha fi ħdan il-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti biex timpedixxi l-ħolqien ta' tribunal internazzjonali;

AB.  billi l-UE kkundannat lir-Russja talli waqfet tikkoopera fil-każ tat-titjira MH17; billi l-UE ħeġġet b'mod qawwi lir-Russja tikkoopera bis-sħiħ fl-investigazzjonijiet u fil-proċedimenti ġudizzjarji relatati mat-titjira MH17;

AC.  billi, minn mindu faqqgħet il-gwerra fl-Ukrajna tal-Lvant, inqatlu madwar 13 000 ruħ, kwart minnhom ċivili, u ndarbu saħansitra 30 000; billi madwar miljun ċittadin Ukren u nofs kellhom jaħarbu minn darhom minħabba l-kunflitt armat bi gruppi armati sostnuti mir-Russja; billi r-Russja u l-alleati tagħha tefgħu l-ħabs mijiet ta' ċittadini Ukreni, filwaqt li l-post fejn jinsabu ħafna mill-konċittadini tagħhom għadu sal-lum mhux magħruf; billi l-kunflitt militari li għaddej ikkawża kriżi umanitarja b'konsegwenzi devastanti għal 4,4 miljun ruħ, li minnhom madwar miljun u nofs huma persuni spostati internament (IDPs); billi t-3,4 miljun ruħ li qegħdin jgħixu tul il-linja ta' kuntatt għandhom bżonn assistenza umanitarja u protezzjoni; billi, minħabba attakki fuq l-infrastrutturi pubbliċi, il-popolazzjonijiet lokali għandhom aċċess limitat għall-faċilitajiet tal-assistenza tas-saħħa, għall-iskejjel, għall-ilma u għas-servizzi tas-sanità;

AD.  billi s-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fiż-żoni okkupati tal-Ukrajna tal-Lvant u fil-peniżola okkupata tal-Krimea marret lura b'mod sinifikanti, filwaqt li l-ksur tal-libertà tal-kelma, il-libertà tar-reliġjon, id-drittijiet ta' proprjetà, ir-restrizzjonijiet severi imposti fuq id-drittijiet tal-edukazzjoni u tal-lingwi, l-abbuż fil-konfront tal-midja u l-impożizzjoni furzata taċ-ċittadinanza Russa saru prassi sistematika u l-libertajiet u d-drittijiet tal-bniedem fundamentali mhumiex garantiti; billi l-awtoritajiet awtoproklamati tal-Krimea okkupata għadhom iwettqu vessazzjonijiet fil-konfront tat-Tatari tal-Krimea, ħarrku għexieren minnhom abbażi ta' akkużi foloz ta' terroriżmu; billi ċ-Ċentru għal-Libertajiet Ċivili fl-Ukrajna jistima li mill-inqas 94 ċittadin tal-Ukrajna ġew ippersegwitati minħabba raġunijiet politiċi fil-Krimea jew fir-Russja, 71 minnhom huma Tatari tal-Krimea, fosthom Marlen Asanov, Memet Belyalov, Timur Ibragimov, Seyran Saliyev, Server Mustafayev, Server Zekiryayev u Edem Smailov, li f'Settembru 2020 ingħataw piena ta' priġunerija ta' bejn 13 u 19-il sena;

AE.  billi l-Ukrajna okkupat is-96 post fl-Indiċi Dinji tal-Libertà tal-Istampa tal-2020; billi l-Ukrajna adottat għadd ta' riformi, inkluża liġi dwar it-trasparenza tas-sjieda tal-midja, iżda hemm bżonn tagħmel aktar biex teħles lill-mezzi ta' informazzjoni mill-ħakma tal-oligarki, tinkoraġġixxi l-indipendenza editorjali u tiġġieled kontra l-impunità għar-reati vjolenti fil-konfront tal-ġurnalisti;

AF.  billi l-panorama tal-mezzi ta' informazzjoni fl-Ukrajna għadu taħt l-influwenza qawwija eżerċitata mill-istruttura oligarkika tas-sidien tal-midja u billi l-operaturi fil-midja, partikolarment il-ġurnalisti li jinvestigaw fuq każijiet ta' korruzzjoni u frodi, huma kontinwament esposti għat-theddida ta' vjolenza, intimidazzjonijiet u mewt, bħal fil-każ tal-ġurnalist Vadym Komarov fl-2019, u xogħolhom spiss huwa ostakolat, fost affarijiet oħra, minn aċċess limitat għall-informazzjoni, minn pressjonijiet ġuridiċi, bħal fil-każ tal-proċediment kriminali fil-konfront tas-sit Bihus.info u minn attakki informatiċi;

AG.  billi l-Ukrajna għandha problema sinifikanti fil-qasam tal-inugwaljanza tal-ġeneri; billi l-ugwaljanza quddiem il-liġi ma tfissirx ugwaljanza effettiva u li fil-prattika n-nisa għadhom isibu quddiemhom ostakli notevoli, b'mod partikolari fuq il-post tax-xogħol; billi, fl-Indiċi globali ta' Disparità bejn is-Sessi mfassal fl-2018 mill-Forum Ekonomiku Dinji, l-Ukrajna tinsab fil-65 post minn 149 pajjiż; billi, skont l-indikatur tal-inugwaljanza fl-introjtu fl-Ukrajna, għal kull USD 100 ta' introjtu li jaqilgħu l-irġiel, in-nisa jaqilgħu biss USD 63,1;

AH.  billi l-persuni LGBTI u l-attivisti femministi huma kontinwament suġġetti għal diskors ta' mibegħda u attakki vjolenti u r-Rom huma vittmi ta' lingwaġġ diskriminatorju u diskors ta' mibegħda min-naħa tal-awtoritajiet statali u lokali u tal-midja;

AI.  billi l-l-awtoritajiet inkarigati mill-infurzar tal-liġi rrifjutaw f'bosta okkażjonijiet li jibdew investigazzjonijiet fir-rigward ta' kwereli ppreżentati minn persuni LGBTI, partikolarment minn dimostranti tal-Prides, rigward reati ta' mibegħda jew diskors ta' mibegħda, minħabba l-assenza, fil-Kodiċi Kriminali, ta' dispożizzjonijiet dwar il-persegwiment tar-reati ta' inċitament għall-mibegħda jew ta' vjolenza bbażata fuq l-orjentament sesswali jew l-identità tal-ġeneru; billi l-ECRI rrakkomandat li l-Kodiċi Kriminali jiġi emendat biex jikkontempla tali mottivi u biex iqishom ċirkostanzi aggravanti;

AJ.  billi l-Parlament jirrikonoxxi r-rwol ta' tmexxija u r-rieda politika tal-awtoritajiet tal-Ukrajna biex jagħtu protezzjoni suffiċjenti lill-Prides nazzjonali; billi d-diskors ta' mibegħda u r-reati ta' mibegħda fil-konfront tal-persuni LGBTI għadhom madankollu mifruxa u li l-protezzjoni tal-pulizija mhijiex dejjem garantita, kif muri mill-attakki vjolenti li saru waqt il-Pride ta' Kiev, meta d-dimostranti ma setgħux jeżerċitaw bis-sħiħ id-dritt universali tagħhom għal-libertà ta' għaqda paċifika waqt li jkunu protetti mill-vjolenza;

AK.  billi l-FA/DCFTA mmira lejn l-objettiv ta' approssimazzjoni tad-dritt nazzjonali tal-Ukrajna u tal-istandards nazzjonali tagħha ma' dawk tal-UE, anki fl-ambitu soċjali; billi, minkejja dawn l-impenji, l-implimentazzjoni tal-FA/DCFTA fl-ambitu soċjali għadha insodisfaċenti; billi l-Ukrajna rratifikat l-istrumenti internazzjonali prinċipali, iżda għadha tonqos milli timplimentahom;

AL.  billi, minkejja l-obbligi li ġejjin mill-FA, u l-bosta appelli indirizzati mit-trade unions lill-gvern biex jiġu applikati l-miżuri neċessarji biex jitmexxa 'l quddiem id-djalogu soċjali, il-kunċett ta' konsultazzjonijiet tripartitiċi għadu fundamentalment diżapplikat; billi, wara aktar minn għaxar snin minn mindu twaqqaf, il-Kunsill Soċjali u Ekonomiku Tripartitiku Nazzjonali għadu dgħajjef u ineffikaċi bl-ebda influwenza reali fuq id-djalogu soċjali u jbati kostantement minn nuqqas ta' persunal u inkonsistenza fil-koordinament tal-attivitajiet tiegħu; billi fl-2019 terz biss mill-177 trade union totalment Ukreni rreġistrati mill-Ministeru għall-Ġustizzja kellu l-opportunità li jieħu sehem fin-negozjar kollettiv;

Valuri komuni u prinċipji ġenerali

1.  Josserva li l-FA/DCFTA jirrappreżenta rifless tal-ambizzjoni kondiviża mill-UE u mill-Ukrajna li jimxu lejn assoċjazzjoni politika u integrazzjoni ekonomika li jista' jagħmilha ta' pjan ta' riforma, u jenfasizza l-importanza enormi tiegħu, speċjalment fiż-żminijiet eċċezzjonali tal-lum; iħeġġeġ li l-ftehim jiġi implimentat b'mod sħiħ u li l-potenzjal tiegħu jiġi sfruttat; iħeġġeġ ukoll lill-awtoritajiet tal-Ukrajna jżommu l-implimentazzjoni tiegħu fuq nett fl-aġendi tagħhom, minkejja l-isfidi maħluqa mill-pandemija tal-COVID-19; jisħaq li l-assistenza tal-UE lill-Ukrajna hija suġġetta għal kundizzjonalità rigoruża u jtenni l-bżonn li l-Ukrajna turi impenn imġedded favur ir-riformi u r-rispett tal-prinċipji tal-Unjoni; ifakkar fil-bżonn li l-FA/DCFTA jiġi aġġornata biex jieħu debitament kont tal-evoluzzjoni tal-oqfsa regolatorji u tal-bżonnijiet ta' żvilupp ekonomiku u biex isaħħaħ il-mekkaniżmi ta' monitoraġġ; jirrakkomanda li l-UE u l-Ukrajna jieħdu vantaġġ mir-rieżami regolari li jmiss dwar l-ilħuq tal-objettivi tal-FA sabiex jeżaminaw il-possibbiltajiet li jaġġornaw l-elementi kummerċjali u settorjali;

2.  Jilqa' favorevolment il-pakketti ta' għajnuna mingħajr preċedent, inkluża l-assistenza makrofinanzjarja, li l-Unjoni għamlet disponibbli għall-Ukrajna fil-qafas ta' Team Europe, biex tgħin lill-pajjiżi sħab jindirizzaw l-emerġenza tal-COVID-19; jinnota li din hija turija kruċjali tas-solidarjetà tal-UE fi żmien ta' kriżi bla preċedent; jistieden lill-awtoritajiet tal-Ukrajna joħolqu klima favorevoli għall-investimenti u jimplimentaw malajr il-kundizzjonijiet maqbula għall-iżborż tal-assistenza makrofinanzjarja tal-UE stabbilita fil-Memorandum ta' Qbil; ifakkar lill-Gvern tal-Ukrajna li l-iżborż, f'Diċembru 2020, tal-ewwel parti ta' EUR 1,2 biljun ta' għajnuna makrofinanzjarja, li jammonta għal EUR 600 miljun, mingħajr l-ebda kundizzjonijiet speċifiċi ta' politika kienet eċċezzjoni unika marbuta man-natura ta' emerġenza ta' dan l-appoġġ u ma jistax jiġi abbużat biex ireġġa' lura r-riformi maqbula;

3.  Jinsab sodisfatt li l-missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali tal-OSKE/ODIHR, bil-parteċipazzjoni tal-Parlament Ewropew, ivvalutaw l-elezzjonijiet presidenzjali u parlamentari tal-2019 kumplessivament bħala kompetittivi, amministrati sewwa u ġestiti b'mod effiċjenti, u dan jikkonferma l-adeżjoni tal-Ukrajna għall-valuri demokratiċi tal-Unjoni u dan jixraqlu b'mod partikolari li jiġi nnutat fil-kuntest tal-isforzi Russi attwali biex jiddestabbilizzaw l-Ukrajna; iħeġġeġ lill-awtoritajiet tal-Ukrajna jindirizzaw in-nuqqasijiet identifikati fid-dikjarazzjonijiet tal-kapijiet tad-delegazzjonijiet tal-Parlament Ewropew u jsegwu r-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-rapporti finali tal-missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali tal-OSKE/ODIHR; jibqa' jkun għassa ta' kemm jiġu rispettati l-istandards demokratiċi dwar l-organizzazzjoni ta' elezzjonijiet liberi u ġusti fl-Ukrajna hekk kif il-pajjiż organizza l-ewwel elezzjonijiet lokali wara r-riforma ta' deċentralizzazzjoni tant apprezzata; jistieden lill-Gvern tal-Ukrajna jiżgura kampanji elettorali liberi u ġusti, li fihom la jkun hemm metodi ta' finanzjament mhux xierqa u lanqas lok għal xiri ta' voti; jisħaq li l-proċess elettorali u l-proċeduri tal-votazzjoni f'jum l-elezzjonijiet għandhom isiru fir-rispett ta' standards ta' sikurezza aktar rigorużi u bl-adozzjoni ta' miżuri ta' sikurezza speċifiċi għall-prevenzjoni tat-tixrid tal-COVID-19; josserva li, waqt l-elezzjonijiet parlamentari bikrija li saru fl-2019 fl-Ukrajna, il-konfini tad-distretti elettorali uninominali ġew delimitati b'mod mhux favorevoli għar-rappreżentanza tal-minoranzi nazzjonali; josserva li f'xi reġjuni, bħat-Transkarpazja, ġew osservati abbużi elettorali, bħall-preżentazzjoni ta' kandidati "kloni", u dan naqqas l-possibbiltajiet tal-membri tal-minoranza Ungeriża li jkunu eletti fil-parlament;

4.  Jilqa' pożittivament il-Kodiċi Elettorali l-ġdid adottat f'Diċembru 2019, inklużi d-dispożizzjonijiet dwar id-dritt tal-persuni spostati internament; ifakkar, madankollu, li l-emendi kontinwi tal-Kodiċi Elettorali matul l-iżvolġiment ta' elezzjoni jmorru kontra r-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni ta' Venezja, jikkawżaw inċertezza ġuridika u jħallu impatt negattiv fuq il-ħidma tal-kummissjonijiet elettorali; iħeġġeġ lill-Ukrajna tindirizza wkoll il-kampanji illegali, ix-xiri ta' voti, l-użu ħażin tar-riżorsi amministrattivi u l-inċertezza ġuridika li hemm madwar il-kampanji fuq il-midja soċjali;

5.  Jinsisti fuq il-fatt li l-Kodiċi Elettorali għandu jitjieb u jiġi allinjat mal-istandards internazzjonali biex jiġu indirizzati kwistjonijiet bħall-kampanji fuq il-midja soċjali, it-trasparenza tal-infiq għall-kampanji elettorali u l-aċċess tal-kandidati indipendenti għall-proċess elettorali; jisħaq fuq l-importanza, għal dak li għandu x'jaqsam mal-elezzjonijiet lokali, li jiġu eliminati l-ostakli burokratiċi li l-persuni spostati internament ikollhom quddiemhom biex jinkitbu fil-listi elettorali, li jiġi ffissat finanzjament massimu għall-kampanji elettorali u li titħalla l-parteċipazzjoni ta' kandidati individwali, anki billi jerġa' jiġi kkunsidrat il-pjan għall-introduzzjoni ta' garanzija fi flus għall-kandidati fil-komunitajiet iż-żgħar;

Riformi u qafas istituzzjonali

6.  Jisħaq fuq l-importanza tar-riformi favur id-demokrazija u tal-fiduċja fl-istituzzjonijiet bħala mekkaniżmi ta' sikurezza l-aktar effiċjenti; jistieden lill-Kummissjoni tuża l-mekkaniżmi stabbiliti biex tiffaċilita u ssostni l-implimentazzjoni tar-riformi min-naħa tal-Ukrajna; jissuġġerixxi l-iżvilupp u l-implimentazzjoni, f'kooperazzjoni stretta mas-soċjetà ċivili, ta' mekkaniżmi kwalitattivi u kwantittativi, li jinkludu parametri ta' riferiment ċari, rakkomandazzjonijiet u prinċipji ta' kundizzjonalità, għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tar-riformi min-naħa tal-Ukrajna biex jintużaw ħalli titjieb il-metodoloġija tar-rapporti annwali ta' implimentazzjoni, li għandhom isiru strumenti effikaċi ta' gwida għar-riformi;

7.  Jisħaq fuq il-bżonn li jitjiebu l-mekkaniżmi ta' tmexxija u rapportar għall-valutazzjoni tal-progress li tagħmel l-Ukrajna, b'mod partikolari f'dawk li huma r-riformi fis-setturi tal-ġustizzja, tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni, tal-governanza tal-impriżi ta' proprjetà tal-Istat u tal-enerġija, li jkunu marbuta mal-appoġġ ekonomiku u mal-investimenti;

8.  Jirrakkomanda li l-isforzi politiċi, l-appoġġ finanzjarju u l-assistenza teknika jkunu ċċentrati fuq numru limitat ta' prijoritajiet, bil-għan li jkunu żviluppati b'mod effikaċi l-kapaċitajiet istituzzjonali meħtieġa biex jiżguraw is-suċċess fit-tul tar-riformi, mhux biss fil-leġiżlazzjoni iżda wkoll fil-prattika; isostni t-tisħiħ tal-kooperazzjoni settorjali bejn l-UE u l-Ukrajna f'setturi prijoritarji, bħall-ekonomija diġitali, l-enerġija, it-tibdil fil-klima u l-kummerċ; jilqa' pożittivament l-ambizzjonijiet tal-Ukrajna biex toqrob lejn il-politiki tal-UE rigward is-suq uniku diġitali u l-Patt Ekoloġiku Ewropew permezz tal-implimentazzjoni tal-acquis rilevanti;

9.  Jirrikonoxxi l-istat ta' sħubija assoċjata tal-Ukrajna u tal-firmatarji l-oħra tal-FA u tad-DCFTAs u jitlob li jkun hemm djalogu politiku msaħħaħ magħhom bil-għan li jkompli jsir progress fl-integrazzjoni ekonomika u fl-armonizzazzjoni leġiżlattiva; jistieden lill-UE, bi qbil mal-prinċipju "aktar għal aktar", tqis il-possibbiltà li toħloq għat-tliet pajjiżi assoċjati, fosthom l-Ukrajna, strateġija ta' kooperazzjoni msaħħa fil-qasam tar-riformi u tal-investimenti, li tkun subordinata għal interventi f'oqsma bħal, fost oħrajn, l-iżvilupp tal-kapaċitajiet ta' investiment, it-trasport, l-enerġija, il-ġustizzja u l-ekonomija diġitali, li tkun twitti t-triq għal aġenda ambizzjuża ta' integrazzjoni fl-UE; jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta lill-Ukrajna u lill-pajjiżi assoċjati l-oħra mal-UE, f'koordinament mal-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, proposta ekonomika u ta' investiment dettaljata, imfassla apposta u suġġetta għal kundizzjonijiet sa tmiem l-2020, fil-kuntest tal-ġestjoni tal-konsegwenzi tal-pandemija tal-COVID-19; jistieden, barra minn hekk, lill-istituzzjonijiet tal-UE janalizzaw il-possibbiltà li jinkludu bħala osservaturi lill-Ukrajna u lill-pajjiżi assoċjati l-oħra fl-attivitajiet tal-kumitati stabbiliti skont l-Artikolu 291 TFUE u r-Regolament (UE) Nru 182/2011(7), kif ukoll fil-laqgħat tal-gruppi ta' ħidma u tal-kumitati tal-Kunsill, biex jintwera l-impenn tal-UE favur integrazzjoni ulterjuri u biex jissaħħaħ l-orjentament lejn ir-riformi u l-kompetenzi amministrattivi tal-pajjiżi;

10.  Isostni r-rieżami komprensiv tal-FA/DCFTA bi qbil mad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim u biex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tiegħu ta' assoċjazzjoni politika u integrazzjoni ekonomika, inkluża żieda fl-integrazzjoni settorjali tal-Ukrajna mal-UE;

11.  Jistieden lill-Kummissjoni ttejjeb l-oqsma ttraskurati fil-FA/DCFTAs fir-rigward ta' oqsma ta' politika importanti bħall-integrazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-indirizzar tal-kriżijiet tas-saħħa, filwaqt li tiżgura li dawn ma jmorrux kontra l-bżonn essenzjali tal-azzjoni ambjentali u klimatika jew l-inizjattivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew;

12.  Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa l-investimenti f'setturi b'potenzjal għall-iżvilupp, it-tkabbir u l-kompetittività fl-UE, u li jistgħu jrawmu aktar diversifikazzjoni ekonomika, bħall-enerġija sostenibbli u l-klima, is-suq uniku diġitali u ċ-ċibersigurtà u t-trasport;

13.  Jilqa' pożittivament il-progress li għamlet l-Ukrajna biex tonora l-impenji tal-pajjiż minquxa fil-FA, b'mod partikolari fl-oqsma tal-agrikoltura, l-enerġija, il-banek, id-deċentralizzazzjoni, l-ekonomija diġitali, l-ambjent u l-proċeduri elettorali; jinsab, madankollu, imħasseb li skont il-mekkaniżmu ta' reviżjoni tal-FA ("Pulse of the AA"), 37 % biss tal-kompiti relatati mal-implimentazzjoni tal-FA tlestew fl-2019 (meta mqabbel ma' 52 % fl-2018); jirrikonoxxi t-tentattivi li saru fit-tieni semestru tal-2019 biex jitħaffef ir-ritmu tar-riformi, iżda jħeġġeġ lill-istituzzjonijiet tal-Ukrajna ma jipprivileġġawx ir-rapidità tal-proċess leġiżlattiv milli l-kwalità tal-leġiżlazzjoni adottata, u jisħaq fuq l-importanza li jkomplu jonoraw l-impenji tagħhom;

14.  Jissottolinja, f'dan ir-rigward, li l-Ukrajna ma għandhiex tissottovaluta l-fatt li l-livell tal-appoġġ politiku, tekniku u finanzjarju mill-UE se jiddependi minn kemm se tirrispetta l-impenji li ħadet fil-konfront tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, speċjalment fir-rigward tal-proċess ta' riforma, tar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, tal-minoranzi u tal-libertajiet fundamentali u tal-ħolqien ta' stat tad-dritt awtentiku u effikaċi;

15.  Jilqa' favorevolment il-Pjan Direzzjonali Konġunt bejn il-Gvern u l-Parlament adottat fl-2018 u l-ħolqien ta' pjattaforma komuni għall-integrazzjoni Ewropea f'Novembru 2019 u jittama li dawn l-inizjattivi jissarrfu f'koordinament imsaħħaħ bejn id-diversi istituzzjonijiet involuti fil-proġettazzjoni, fl-adozzjoni u fl-implimentazzjoni tar-riformi; jinkoraġġixxi lill-Parlament u lill-Gvern tal-Ukrajna jtejbu l-użu tagħhom ta' dan l-istrument b'mod aktar effiċjenti u jirrieżaminaw il-kooperazzjoni ta' bejniethom f'dik li hi l-implimentazzjoni tal-impenji relatati mal-FA u l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni biex jiġu massimizzati s-sinerġiji, b'mod partikolari fl-għarfien espert tal-leġiżlazzjoni tal-UE u tal-valutazzjonijiet ta' konformità;

16.  Ifaħħar lill-Ukrajna għall-progress li għamlet fir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika u jisħaq fuq l-importanza li ma jitnaqqasx ir-ritmu tal-progress ulterjuri u li kwalunkwe ħatra temporanja matul il-perjodu tal-COVID-19 tkun suġġetta mill-aktar fis possibbli għal proċeduri ta' reklutaġġ meritokratiċi; huwa konxju mill-isfida importanti li din tirrappreżenta għall-governanza, għall-istituzzjonijiet u għall-amministrazzjoni pubblika fl-Ukrajna u jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni tagħti appoġġ tekniku u finanzjarju adegwat;

17.  Jilqa' b'sodisfazzjon ir-riżultati miksuba mir-riforma għad-deċentralizzazzjoni u t-trasferiment ta' poteri lill-muniċipalitajiet mibdija fl-2014, li wriet li kienet waħda mir-riformi li s'issa rnexxiet l-aktar; jirrikonoxxi s-sostenn tal-proġett U-LEAD, li wassal għall-formazzjoni volontarja ta' kważi 1 000 komunità lokali unifikata li jirrappreżenta madwar 11,7-il miljun ċittadin; jivvaluta pożittivament il-miżuri adottati s'issa biex jiddeċentralizza l-awtorità pubblika u l-finanzi pubbliċi bis-saħħa ta' pakkett ta' atti ġuridiċi u l-implimentazzjoni prattika tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni tistudja mill-qrib id-dettalji tar-riforma ta' deċentralizzazzjoni u potenzjalment tużaha bħala studju tal-każ ta' suċċess għal pajjiżi oħra;

18.  Iħeġġeġ lill-Ukrajna tlesti r-riforma għad-deċentralizzazzjoni fi djalogu wiesa' u miftuħ, b'mod partikolari mal-amministrazzjonijiet lokali awtonomi u mal-assoċjazzjonijiet tagħhom, bil-għan li żżid l-awtonomija u l-kompetenzi tal-gvernijiet lokali u tinkoraġġixxi skambji regolari bejn il-gvern ċentrali u l-assoċjazzjonijiet nazzjonali tal-gvernijiet lokali u reġjonali rigward kwalunkwe politika li jista' jkollha impatt territorjali;

19.  Jilqa' pożittivament l-organizzazzjoni tal-ewwel ċiklu ta' elezzjonijiet lokali fil-25 ta' Ottubru 2020, b'36 % tal-elettorat li ħareġ jivvota, li kienu liberi u ġusti, iżda flimkien magħhom saret konsultazzjoni pubblika parallela li, skont l-OSKE/ODIHR, ħolqot vantaġġ politiku indebitu u ċajpret is-separazzjoni bejn Stat u partit; jistieden lill-awtoritajiet statali jirrispettaw l-awtonomija tal-amministrazzjonijiet lokali awtonomi u jsostnu l-kapaċitajiet amministrattivi tal-muniċipalitajiet u tal-bliet; jitlob l-introduzzjoni tal-kunċett ta' entità pubblika territorjali bħala persuna ġuridika, li hija l-prattika stabbilita fl-Unjoni Ewropea u hija rikonoxxuta fil-Karta Ewropea dwar l-Awtonomija Lokal; jilqa' favorevolment il-modifika tal-leġiżlazzjoni dwar il-baġit, li tipprevedi l-garanzija ta' sehem tas-60 % tat-taxxa lokali fuq l-introjtu tal-persuni fiżiċi bħala kontribut neċessarju għas-sodezza tal-finanzi pubbliċi fil-livell lokali; iwissi kontra l-ħolqien ta' strutturi paralleli fil-livell lokali li jafu jagħtu lok għal ġlidiet fuq il-kompetenzi, iżda jissuġġerixxi li tiġi kkunsidrata l-assenjazzjoni ta' kompetenzi doppji lid-detenturi ta' karigi, b'hekk ikunu jassumu kemm kompetenzi lokali kif ukoll, fl-istess ħin, jiffunzjonaw bħala l-awtorità statali fl-aktar livell baxx; jieħu nota tar-riżoluzzjoni tal-Verkhovna Rada tas-17 ta' Lulju 2020 dwar il-formazzjoni u x-xoljiment tar-rajon, skont liema d-dispożizzjonijiet relatati mal-konsolidament tar-rajon se jkun, bħala regola, applikabbli anki għat-territorji tal-Krimea u għad-distretti tar-reġjuni ta' Donetsk u ta' Luhansk li attwalment mhumiex ikkontrollati mill-Gvern tal-Ukrajna;

Kooperazzjoni fil-qasam tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK)

20.  Jirrikonoxxi l-esperjenza u l-għarfien espert uniċi tal-Ukrajna, u jilqa' b'sodisfazzjon il-parteċipazzjoni tal-Ukrajna fil-missjonijiet, fil-gruppi tattiċi u fl-operazzjonijiet fl-ambitu tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni (PSDK), il-kontribut tagħha fil-gruppi tattiċi tal-UE u l-allinjament dejjem akbar tagħha mal-istqarrijiet u mad-dikjarazzjonijiet tal-UE dwar kwistjonijiet internazzjonali u reġjonali, u jifraħ lill-Ukrajna għall-istatus il-ġdid tagħha ta' "Sieħeb b'Opportunitajiet Imsaħħa" (Enhanced Opportunities Partner) tan-NATO;

21.  Jilqa' favorevolment il-progress pożittiv li sar fil-qasam tal-kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika, inkluża l-industrija spazjali, u fil-qasam tad-difiża, b'mod partikolari l-konverġenza fis-segmenti operattivi, edukattivi u istituzzjonali, kif ukoll fl-implimentazzjoni tal-bidliet interni neċessarji f'dawn is-setturi; ifaħħar id-disponibbiltà tal-Ukrajna li tipparteċipa f'Orizzont Ewropa - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni u fil-programmi ta' riċerka tal-Aġenzija Spazjali Ewropea (ESA); josserva l-kooperazzjoni produttiva bejn il-Ministeru tad-Difiża tal-Ukrajna u l-Aġenzija Ewropea għad-Difiża (EDA) u jinkoraġġixxi l-iżvilupp ulterjuri tagħha; jistieden lill-UE u lill-Ukrajna jsaħħu l-kooperazzjoni fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża, billi jagħtu attenzjoni partikolari lill-kunflitt fl-Ukrajna tal-Lvant u lit-tentattivi tar-Russja li tipperikola s-sovranità tal-Ukrajna u li tikser l-integrità territorjalitagħha, permezz tar-rikonċiljazzjoni, il-kooperazzjoni fis-settur taċ-ċibersigurtà u l-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni, kif ukoll iħabirku biex isaħħu r-reżiljenza tal-familji, tal-komunitajiet u tal-istituzzjonijiet statali;

22.  Isostni l-parteċipazzjoni possibbli tal-Ukrajna fi proġetti tal-PSDK magħżula, anki fil-kooperazzjoni mal-EDA u b'mod partikolari fl-ambitu tal-Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO) dment li tissodisfa ġabra ta' kundizzjonijiet politiċi, sostanzjali u ġuridiċi maqbula, l-istess bħal fil-każ ta' pajjiżi oħra; jilqa' pożittivament id-deċiżjoni reċenti tal-UE li tistieden lill-Ukrajna tipparteċipa fl-operazzjoni ALTHEA tal-UE fil-Bożnija-Ħerzegovina u jinkoraġġixxi liż-żewġ naħat – l-UE u l-Ukrajna – ikomplu jwessgħu l-parteċipazzjoni tal-Ukrajna fil-missjonijiet u fl-operazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea;

23.  Jilqa' pożittivament il-kooperazzjoni msaħħa bejn l-awtoritajiet tal-Ukrajna u s-settur pubbliku u dak privat Ewropej bil-għan li jiġġieldu kontra t-theddid ibridu li ġej prinċipalment mir-Russja u li jimmira, fost oħrajn, li jxerred informazzjoni falza, jinċita għall-vjolenza u jippromwovi sentimenti antigovernattivi u anti-Ewropej; iqis li jixraq u li wasal iż-żmien li l-UE u l-Ukrajna jibdew, mill-aktar fis possibbli, djalogu dwar kwistjonijiet informatiċi u jappoġġa l-idea li titwessa' l-portata tad-djalogu dwar is-sigurtà u d-difiża, bil-għan li jkun hemm reazzjoni adegwata għat-theddid attwali u futur, b'mod partikolari bi qbil mal-istrateġija globali tal-UE fil-qasam tas-sigurtà;

L-integrità territorjali u s-sovranità tal-Ukrajna

24.  Itenni l-appoġġ sod u l-impenn tal-Unjoni favur l-indipendenza, is-sovranità u l-integrità territorjali tal-Ukrajna fi ħdan il-konfini tagħha rikonoxxuti f'livell internazzjonali, kif ukoll l-appoġġ tagħha għal sanzjonijiet ikkoordinati f'livell internazzjonali fil-konfront tal-Gvern u tal-aġenti Russi li jikkompromettu s-sovranità u l-integrità territorjali tal-pajjiż, sakemm ma jiġux sodisfatti l-kundizzjonijiet rilevanti kollha għat-tneħħija tas-sanzjonijiet, fosthom l-implimentazzjoni sħiħa tal-Ftehimiet ta' Minsk u r-ripristinu tal-integrità territorjali tal-Ukrajna fi ħdan il-konfini tagħha rikonoxxuti f'livell internazzjonali;

25.  Jibqa' jikkundanna l-annessjoni illegali tal-Krimea u ta' Sevastopol u l-okkupazzjoni de facto ta' ċerti żoni ta' Donetsk u Luhansk; jistieden lill-Federazzjoni Russa tirrispetta l-obbligi internazzjonali tagħha, tirtira l-forzi militari tagħha mit-territorju tal-Ukrajna u timplimenta b'mod sħiħ ir-riżoluzzjonijiet tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-integrità territorjali tal-Ukrajna u dwar il-Krimea u Sevastopol;

26.  Jissottolinja li kwalunkwe ftehim mal-Federazzjoni Russa jrid jirrispetta l-implimentazzjoni sħiħa tal-Ftehimiet ta' Minsk u t-twettiq tar-riżoluzzjonijiet tan-NU dwar l-istatus tal-Krimea u r-rispett għall-integrità territorjali tal-Ukrajna mill-Federazzjoni Russa;

27.  Jilqa' b'sodisfazzjon, wara stall li dam tliet snin, li fid-9 ta' Diċembru 2019 f'Pariġi ssuktaw it-taħditiet ta' paċi fil-qafas tal-Kwartett tan-Normandija; iħeġġeġ liż-żewġ naħat jaderixxu għall-ftehim ta' waqfien mill-ġlied; jisħaq fuq l-importanza li jiġu identifikati oqsma oħra ta' diżimpenn, jinbdew attivitajiet ta' tneħħija tal-mini u jinfetħu punti ta' kontroll fuq il-fruntiera tul il-linja ta' kuntatt, u jistieden lir-Russja tuża l-influwenza deċiżiva tagħha fuq il-formazzjonijiet armati appoġġati minnha biex jirrispettaw u jimplimentaw bis-sħiħ l-impenji meħuda fl-ambitu tal-Ftehim ta' Minsk u tal-laqgħat reċenti tal-Kwartett tan-Normandija u tal-grupp ta' kuntatt tripartitiku; itenni, kif maqbul f'Minsk u fl-hekk imsejħa "Formula Steinmeier", li l-elezzjonijiet lokali fiż-żoni okkupati tal-Ukrajna tal-Lvant għandhom isiru skont il-leġiżlazzjoni tal-Ukrajna u taħt is-superviżjoni tal-OSKE; jissottolinja li s-sitwazzjoni attwali ma tissodisfax il-kundizzjonijiet għal elezzjonijiet liberi u ġusti f'Donetsk u Luhansk; jilqa' b'sodisfazzjon il-fatt li l-pjan biex jiġu inklużi s-separatisti sostnuti mir-Russja fit-taħditiet tal-grupp ta' kuntatt tripartitiku ġie abbandunat; jiddispjaċih bil-kummenti li saru minn membri ta' livell għoli tad-delegazzjoni Ukrena fi ħdan il-grupp ta' kuntatt tripartitiku li ċaħdu l-involviment militari tar-Russja fil-kunflitt fir-reġjun tad-Donbas;

28.  Jikkundanna bil-qawwa l-azzjonijiet destabbilizzanti u l-involviment militari tar-Russja fl-Ukrajna; jesprimi tħassib għall-kostruzzjoni attwali, min-naħa tar-Russja, ta' strutturi u installazzjonijiet militari fil-peniżola tal-Krimea, inkluż l-iskjerament ta' ferm aktar minn 30 000 truppa, sistemi ġodda ta' missili mill-wiċċ għall-ajru u mill-wiċċ għall-wiċċ, sottomarini b'kapaċitajiet nukleari u bombers strategiċi; jikkundanna l-azzjonijiet illegali tar-Russja mmirati li tieħu f'idejha l-kontroll tal-Istrett ta' Kerch, inkwantu jikkostitwixxu ksur tad-dritt marittimu internazzjonali u tal-impenji internazzjonali tar-Russja, b'mod partikolari l-bini tal-pont ta' Kerch u tal-kollegament ferrovjarju tiegħu mingħajr il-kunsens tal-Ukrajna, it-tqegħid ta' kejbils sottomarini kif ukoll l-għeluq u l-militarizzazzjoni tal-Baħar ta' Azov, li jxekkel b'mod gravi l-attivitajiet ekonomiċi tal-Ukrajna; jistieden lill-Federazzjoni Russa tiżgura passaġġ liberu u mingħajr restrizzjonijiet minn u lejn il-Baħar ta' Azov, bi qbil mad-dritt internazzjonali, u l-aċċess għat-territorji okkupati tad-Donbas u għall-Krimea annessa għall-organizzazzjonijiet mhux governattivi internazzjonali u l-organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali; ifakkar, f'dan il-kuntest, li r-reġim ta' spezzjoni marittima mniedi fl-2018 mir-Russja għall-bastimenti kollha li jgħaddu mill-Istrett ta' Kerch ikkontrollat mir-Russja fit-triqthom lejn il-Baħar Azov u ġejjin minnu għadu qed iħalli konsegwenzi ekonomiċi negattivi għar-reġjun; jitlob il-ħelsien tal-priġunieri Ukreni kollha u tal-priġunieri tal-gwerra kollha fir-Russja, fil-Krimea u fiż-żoni tad-Donbas mhux ikkontrollati mill-Gvern tal-Ukrajna; jesprimi tħassib, madankollu, dwar l-inklużjoni furzata ta’ ċittadini Russi ssuspettati li kienu involuti fit-twaqqigħ tal-ajruplan tat-titjira MH17 tal-Malaysian Airlines fl-iskambju ta’ detenuti bejn l-Ukrajna u r-Russja;

29.  Jenfasizza l-bżonn ta' soluzzjoni politika għall-kunflitt fl-Ukrajna tal-Lvant; jitlob lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) jintensifikaw l-isforzi tagħhom favur riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitt, billi jsostnu l-isforzi tan-naħat kollha involuti fil-proċess ta' paċi, kif ukoll iżidu l-miżuri biex tissaħħaħ il-fiduċja u jappoġġaw mandat għall-iskjerament ta' missjoni għaż-żamma tal-paċi tan-Nazzjonijiet Uniti fit-territorju okkupat kollu tal-Ukrajna; jitlob li, malli s-sitwazzjoni tippermetti u bħala parti mill-implimentazzjoni sħiħa tal-Ftehimiet ta' Minsk, titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-partijiet involuti fil-kunflitt missjoni ċivili fl-ambitu tal-PSDK immexxija mill-UE, biex tgħin fil-kompiti bħat-tneħħija tal-mini, it-tħejjija tal-elezzjonijiet lokali u l-garanzija tal-aċċess liberu għall-organizzazzjonijiet li jagħtu għajnuna umanitarja; jistieden parallelament lill-istituzzjonijiet tal-UE jkunu lesti li jsaħħu s-sanzjonijiet fil-konfront tar-Russja jekk is-sitwazzjoni tirrikjedi hekk, anki fil-każ jekk ir-Russja tonqos milli tirrispetta l-obbligi tagħha li ġejjin mill-Protokoll ta' Minsk, partikolarment għal dak li għandu x'jaqsam mal-kwistjonijiet ta' sigurtà;

30.  Iħeġġeġ lill-Ukrajna tonora l-impenji tagħha fil-qasam tar-riforma tal-kontrolli statali fuq l-esportazzjonijiet skont ir-rekwiżiti u l-istandards tal-UE u f'dik li hi l-implimentazzjoni ta' politika konsistenti u sistematika dwar is-sanzjonijiet; jistieden lis-SEAE u lill-Kummissjoni jimmonitorjaw aħjar l-implimentazzjoni tas-sanzjonijiet tal-UE, anki permezz ta' superviżjoni aħjar tal-attivitajiet tal-awtoritajiet fl-Istati Membri inkarigati mill-implimentazzjoni tar-regoli komuni tal-UE;

31.  Jistieden lis-SEAE jiżviluppa rwol aktar attiv għall-UE, irrappreżentata mill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ), fir-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitt li għaddej fl-Ukrajna tal-Lvant, anki fil-qafas tal-Format tal-Kwartett tan-Normandija; jirrakkomanda li titqies il-possibbiltà li jinħatar Mibgħut Speċjali tal-UE għall-Krimea u r-reġjun tad-Donbas;

32.  Itenni l-appell tiegħu għal format internazzjonali ta' negozjati għall-waqfien tal-okkupazzjoni tal-peniżola tal-Krimea bil-parteċipazzjoni attiva tal-UE; jistieden lill-VP/RGħ, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħtu l-appoġġ neċessarju għall-ħolqien ta' Pjattaforma Internazzjonali għall-Krimea, li jkun jippermetti li jiġu kkoordinati, fformalizzati u sistematizzati l-isforzi għar-ripristinu tal-integrità territorjali tal-Ukrajna; iqis li hu importanti li l-Mejlis tal-poplu Tataru tal-Krimea, bħala l-uniku organu rappreżentattiv rikonoxxut f'livell internazzjonali tat-Tatari tal-Krimea, fl-attivitajiet ta' din il-Pjattaforma;

33.  Ifakkar, fil-frattemp, li skont id-dritt umanitarju internazzjonali, il-Federazzjoni Russa, inkwantu l-Istat okkupanti, għandha r-responsabbiltà totali li tissodisfa l-bżonnijiet tal-popolazzjoni tal-peniżola tal-Krimea temporanjament okkupata, anki għal dak li għandu x'jaqsam mal-provvista ta' ilma tagħha; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, barra minn dan, skont ir-raba' Konvenzjoni ta' Ġinevra, li tagħha r-Russja hija parti, potenza okkupanti ma tistax tobbliga lir-residenti tat-territorju okkupat iservu fil-forzi armati jew awżiljarji tagħha;

34.  Jikkundanna l-Federazzjoni Russa talli insedjat ċittadini Russi fil-Krimea okkupata u fit-territorji ta' Donetsk u Luhansk, b'hekk ikkompromettiet il-bilanċ bejn id-detenturi ta' passaporti Russi u l-Ukreni, il-ħruġ kontinwu ta' passaporti Russi lir-residenti tat territorji Ukreni temporanjament okkupati, bi ksur tas-sovranità tal-Ukrajna u tal-objettivi u d-dispożizzjonijiet tal-ftehimiet ta' Minsk, kif ukoll it-tentattivi tagħha li torganizza elezzjonijiet lokali fir-Repubblika Awtonoma tal-Krimea fl-Ukrajna fit-13 ta' Settembru 2020; jafferma li l-elezzjoni tal-gvernatur ta' Sevastopol kienet illegali u kisret id-dritt internazzjonali, l-istess bħall-vot għar-rappreżentanti fl-hekk imsejjaħ Kunsill tal-Istat tar-"Repubblika tal-Krimea", fl-hekk imsejħa Assemblea Leġiżlattiva tal-belt ta' Symferopol u fl-hekk imsejjaħ Kunsill Rurali tar-reġjun ta' Razdolno; jistieden lill-UE timponi sanzjonijiet lil dawk responsabbli mill-organizzazzjoni u mill-iżvolġiment tal-elezzjonijiet; jiddeplora l-azzjonijiet li ħadet ir-Russja biex iddaħħal bil-lieva lil ġuvintur fil-Krimea okkupata ħalli jservu fil-forzi armati Russi, li minnhom 85 % ntbagħtu biex iservu fil-Federazzjoni Russa; jistieden lir-Russja ma tibqax taqbad bil-lieva lill-persuni fil-Krimea u tirrispetta bis-sħiħ l-obbligi tagħha skont il-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra;

35.  Jesprimi s-sostenn sħiħ tiegħu għall-isforzi biex tinkiseb ġustizzja għall-298 vittma kollha tat-tniżżil tal-ajruplan tat-titjira MH17 tal-Malaysia Airlines permezz ta' missila mill-wiċċ għall-ajru fornuta mir-Russja u għal qrabathom, anki għal li għandu x'jaqsam mal-proċedimenti kriminali mibdija skont id-dritt Netherlandiż u bis-sostenn tal-komunità internazzjonali fil-konfront ta' erba' suspettati u l-proċediment mibdi kontra r-Russja quddiem il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem; ifaħħar lill-Ukrajna għall-kollaborazzjoni kostanti tagħha fl-ambitu tas-SIK biex taċċerta l-verità, tidentifika s-suspettati u ttella' lil dawk responsabbli quddiem il-ġustizzja; jikkundanna l-irtirar unilaterali tar-Russja mill-konsultazzjonijiet trilaterali mal-Awstralja u man-Netherlands għall-aċċertament tal-verità; jistieden lir-Russja tikkoopera bis-sħiħ fl-isforzi kollha li għaddejjin biex tiġi aċċertata r-responsabbiltà ta' kwalunkwe persuna jew entità involuta fit-tniżżil tal-ajruplan tat-titjira MH17, billi tissokta, fost oħrajn, id-djalogu għall-aċċertament tal-verità mal-Awstralja u man-Netherlands, tiżgura l-kooperazzjoni tagħha mar-rikors interstatali fir-rigward tal-materja ppreżentat min-Netherlands fil-konfront tar-Russja quddiem il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem u testradixxi lil Volodymyr Tsemakh lejn in-Netherlands; iħeġġeġ lir-Russja tieqaf tippromwovi d-diżinformazzjoni fir-rigward tat-titjira MH17;

36.  Jistieden lill-Ukrajna tassisti lill-gvern ċentrali tal-Moldova fl-isforzi tiegħu biex jerġa' jikseb il-kontroll tat-Transnistrija abbażi tal-integrità territorjali tal-Moldova;

37.  Jieħu nota tal-adozzjoni tal-liġi dwar is-sigurtà nazzjonali f'Ġunju 2018 u tal-liġi relatata mal-akkwist fil-qasam tad-difiża u mal-intelligence fl-2020; iħeġġeġ, madankollu, l-adozzjoni ta' leġiżlazzjoni addizzjonali bil-għan li tillimita l-kompetenzi tas-Servizz tas-Sigurtà tal-Ukrajna (SSU) biex tittrasformah f'aġenzija inkarigata purament mill-counter-intelligence u mill-ġlieda kontra t-terroriżmu u tissottoponi s-settur tas-sigurtà kollu kemm hu għall-kontroll parlamentari;

Ġustizzja, libertà, sigurtà u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni

38.  Itenni li l-ksib ta' riżultati tanġibbli fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni huwa essenzjali biex jinżamm fost iċ-ċittadini livell għoli ta' appoġġ favur il-proċess ta' riforma, anki biex jitjieb il-kuntest tan-negozju u biex jinġibdu investimenti diretti barranin; jinkoraġġixxi lill-awtoritajiet tal-Ukrajna jagħmlu aktar progress f'dawk li huma riformi, partikolarment fis-settur tal-istat tad-dritt u tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni u jiżguraw l-indipendenza u t-tkomplija tal-ħidma tal-istituzzjonijiet fil-qasam tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni; ifaħħar, f'dan ir-rigward, lir-rikostituzzjoni tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Prevenzjoni tal-Korruzzjoni u d-dħul fis-seħħ f'Jannar 2020 tal-liġijiet il-ġodda dwar l-arrikkiment illeċitu u dwar l-informaturi ta' irregolaritajiet, kif ukoll il-bidu tal-attivitajiet tal-Qorti Superjuri kontra l-Korruzzjoni f'Settembru 2019;

39.  Jinsab, madankollu, imħasseb bl-eżitu tas-sentenza tal-Qorti Kostituzzjonali tas-27 ta' Ottubru 2020, li ħolqot vojt ġuridiku fl-arkitettura antikorruzzjoni Ukrena u dgħajfet serjament l-Aġenzija Nazzjonali għall-Prevenzjoni tal-Korruzzjoni; jirrikonoxxi l-isforzi attivi li beda l-President Zelenskyy, segwit f'dan mill-partijiet politiċi kkonċernati, biex jerġa' jistabbilixxi l-leġiżlazzjoni u l-kredibbiltà tal-arkitettura antikorruzzjoni Ukrena; iħeġġeġ lill-awtoritajiet tal-Ukrajna jkomplu l-isforzi tagħhom biex jerġgħu jistabbilixxu arkitettura istituzzjonali totalment operattiva, effikaċi u komprensiva għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni, anki fil-ġudikatura, filwaqt li jippreservaw totalment l-indipendenza ta' din tal-aħħar mill-poter eżekuttiv u minn dak leġiżlattiv; jissottolinja li Aġenzija Nazzjonali għall-Prevenzjoni tal-Korruzzjoni mgħammra bis-setgħat neċessarji kollha taqdi rwol kruċjali f'dan il-kuntest u li s-sentenza tal-Qorti Kostituzzjonali ma għandhiex tintuża bħala pretest biex din tiddgħajjef jew tkun ostakolata; jesprimi t-tħassib serju li għandu dwar tentattivi apparenti ta' ċerti gruppi ta' interess biex jimminaw ir-riżultati li kiseb il-pajjiż fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u fir-riformi demokratiċi b'mod ġenerali, partikolarment it-tentattivi ta' ċerti oligarki Ukreni li jerġgħu jaħtfu taħt idejhom il-poter politiku, u b'hekk dgħajfu l-maġġoranza riformatriċi fil-Verkhovna Rada, kif juru wkoll id-diffikultajiet misjuba biex jimtela l-vojt leġiżlattiv li ħalliet is-sentenza kontroversjali tas-27 ta' Ottubru 2020 tal-Qorti Kostituzzjonali; iħeġġeġ lill-atturi politiċi kollha jġeddu l-impenn tagħhom favur ir-riformi li l-eletturi Ukreni esiġew u li huma kruċjali biex jissaħħaħ l-istat tad-dritt, tinqered il-korruzzjoni u tinkiseb prosperità aqwa għall-popolazzjoni tal-Ukrajna;

40.  Jisħaq fuq l-importanza li tkun żgurata l-indipendenza tal-Qorti Superjuri kontra l-Korruzzjoni u ta' istituzzjonijiet oħra impenjati fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, u jitlob li fl-attivitajiet tal-istituzzjonijiet impenjati fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni jiġi adottat approċċ oġġettiv u imparzjali biex ikunu garantiti l-fiduċja u l-appoġġ pubbliku fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni; jieħu nota tal-ewwel sentenzi maqtugħa u tar-rispett tal-istandards professjonali rigorużi ta' din il-Qorti; jitlob, madankollu, li tkun intensifikata l-ħidma tal-Qorti Superjuri kontra l-Korruzzjoni biex tiżdied ir-rata ta' kundanni, anki fil-każijiet ta' livell għoli;

41.  Jifraħ bix-xogħol li għamel l-Uffiċċju Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni tal-Ukrajna, li x'aktarx huwa l-istituzzjoni impenjata fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni l-aktar effikaċi tal-pajjiż; jenfasizza barra minn hekk il-bżonn li tissaħħaħ l-indipendenza tal-Uffiċċju Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni tal-Ukrajna; iħeġġeġ għaldaqstant li l-liġi dwar l-Uffiċċju Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni tal-Ukrajna tkun allinjata mal-Kostituzzjoni mad-deċiżjoni reċenti tal-Qorti Kostituzzjonali u li jkunu previsti preċeduri ta' selezzjoni trasparenti, depolitiċizzati u meritokratiċi għal-Kapijiet ta' tali Uffiċċju, tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Speċjalizzat fil-Ġlieda kontra l-Korruzzjoni u tal-Uffiċċju Investigattiv tal-Istat, billi ssir ukoll verifika kredibbli tal-integrità tagħhom;

42.  Jiddispjaċih bit-tentattivi li jsiru attakki fuq l-istituzzjonijiet impenjati fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u li dawk jiġu kompromessi, minn membri tal-Verkhovna Rada, b'mod partikolari t-tentattivi biex jitkeċċa d-Direttur tal-Uffiċċju Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni tal-Ukrajna u l-proċess ta' selezzjoni opak tad-Direttur tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Speċjalizzat fil-Ġlieda kontra l-Korruzzjoni; josserva n-nuqqas ta' protezzjoni tal-attivisti tal-NGOs u tal-ġurnalisti li jikxfu u jiddenunzjaw każijiet ta' korruzzjoni u jitlob l-implimentazzjoni effettiva tal-liġi l-ġdida dwar il-protezzjoni tal-informaturi ta' irregolaritajiet, li daħlet fis-seħħ f'Jannar 2020;

43.  Jilqa' pożittivament l-abbozz ta' Strateġija tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni għall-perjodu 2020-2024 u jistenna li l-Verkhovna Rada ma ddumx ma tadotta strateġija komprensiva, u żżomm l-elementi fundamentali kollha tal-abbozz; jirrikonoxxi li d-diversi forom ta' pressjoni u sabotaġġ li għalihom huma suġġetti l-istituzzjonijiet impenjati fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni huma r-rifless ta' ġlieda dejjem aktar effikaċi u ta' suċċess kontra l-korruzzjoni; jinsisti li l-istituzzjonijiet impenjati fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni bħall-Uffiċċju Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni tal-Ukrajna, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Speċjalizzat fil-Ġlieda kontra l-Korruzzjoni u l-Qorti Superjuri kontra l-Korruzzjoni għandhom jibqgħu indipendenti, effikaċi u mgħammra b'riżorsi adegwati; ifaħħar l-adozzjoni, f'Diċembru 2019, tal-liġi l-ġdida dwar il-ħasil ta' flus, li saħħet it-trasparenza tal-istrutturi relatati mas-sjieda tal-impriżi fl-Ukrajna u tirrappreżenta titjib notevoli tal-qafas ġuridiku rilevanti;

44.  Jinsab imħasseb bil-kbir dwar il-livell għoli tal-pressjoni politika sistematika u l-atti ta' intimidazzjoni li saru, sfortunatament mhux għall-ewwel darba, fil-konfront tal-President tal-Bank Nazzjonali tal-Ukrajna u li wasslu għar-riżenja tiegħu f'Lulju 2020; iħeġġeġ lill-awtoritajiet tal-Ukrajna jastjenu milli jeżerċitaw pressjoni politika fuq l-istituzzjonijiet ekonomiċi indipendenti u fuq l-awtoritajiet tal-infurzar, u jiggarantixxu li l-indipendenza tagħhom tkun ippreservata bħala garanzija tal-funzjonament korrett tas-suq u ta' kundizzjonijiet ta' parità għall-operaturi ekonomiċi kollha;

45.  Jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-ġudikatura għadha waħda mill-istituzzjonijiet li l-aktar mhijiex fdata fl-Ukrajna u jinsab imħasseb serjament bl-istat li spiċċat fih b'segwitu għar-riforma ta' Ottubru 2019, li wasslet għaż-żarmar u għar-rikostituzzjoni tal-Kummissjoni Superjuri għall-Kwalifiki tal-Imħallfin u rriżultat fis-sospensjoni tal-proċess ta' rivalutazzjoni u ta' reklutaġġ tal-imħallfin, b'hekk tħallew vakanti madwar 2 000 kariga ta' mħallef; jiddispjaċih bil-fatt li fl-imgħoddi l-Kummissjoni Superjuri għall-Kwalifiki tal-Imħallfin ma ħaditx kont tal-opinjoni tal-Kunsill għall-Integrità Pubblika fir-rivalutazzjoni tagħha tal-imħallfin, u jħeġġiġha tagħmel hekk fil-ġejjieni biex tkopri l-postijiet vakanti fil-qrati ta' grad inferjuri bi mħallfin li jissodisfaw l-istandards etiċi u ta' integrità f'konformità sħiħa mal-Opinjoni nru 969/2019 tal-Kummissjoni ta' Venezja; jinsisti fuq ir-rikostituzzjoni bikrija tal-Kummissjoni Superjuri għall-Kwalifiki tal-Imħallfin abbażi ta' emenda tal-Liġi nru 3711 f'konformità mad-deċiżjoni nru 4-p/2020 tal-11 ta' Marzu 2020 tal-Qorti Kostituzzjonali Ukrena, bil-għan li titwaqqaf Kummissjoni Superjuri għall-Kwalifiki tal-Imħallfin indipendenti bbażata fuq proċedura ta' selezzjoni trasparenti, bil-parteċipazzjoni ta' esperti internazzjonali; itenni li Kummissjoni Superjuri għall-Kwalifiki tal-Imħallfin mgħammra bis-setgħat għandha tkun tista' tagħmel selezzjoni effikaċi tal-imħallfin il-ġodda u tivvaluta l-imħallfin fil-kariga, bi qbil mar-regoli u mal-proċeduri adottati mill-istess Kummissjoni Superjuri għall-Kwalifiki tal-Imħallfin fl-ambitu tal-mandat tagħha; jinsisti bil-qawwa biex issir verifika tal-integrità tal-Kunsill Superjuri tal-Ġustizzja li għadu ma ġiex riformat; iħeġġeġ lill-awtoritajiet tal-Ukrajna jkomplu u jaċċeleraw ir-riforma tas-sistema ġudizzjarja biex ma tkunx kompromessa l-ħidma tal-istituzzjonijiet impenjati fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, jastjenu minn proċessi politikament motivati u mill-istrumentalizzazzjoni tal-ġudikatura kontra l-avversarji politiċi u jikkompletaw il-qafas ġuridiku għall-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata;

46.  Jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa għodod eżistenti u ġodda fil-qasam tal-istat tad-dritt u l-governanza tajba biex timmonitorja u tivvaluta l-progress li għamlet l-Ukrajna, b'mod partikolari t-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE u l-Mekkaniżmu tal-Istat tad-Dritt, sabiex jiġi żgurat skrutinju mill-qrib tar-riformi li għaddejjin u l-identifikazzjoni u l-korrezzjoni xierqa tan-nuqqasijiet possibbli f'dawn ir-riformi;

47.  Jilqa' pożittivament ir-riforma tal-uffiċċju tal-Prosekutur Ġenerali li nbdiet f'Settembru 2019 u jitlob li titlesta l-attestazzjoni tal-prosekuturi, biex b'hekk jiġi żgurat li l-prosekuturi l-ġodda fil-livelli kollha jintgħażlu fi proċess trasparenti u politikament imparzjali; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Ukreni jsaħħu l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u jtejbu l-qafas leġiżlattiv, kif ukoll il-kooperazzjoni u l-koordinament bejn l-aġenziji responsabbli tal-infurzar tal-liġi;

48.  Jappella bil-qawwa lill-awtoritajiet Ukreni biex jastjenu mill-prattika ħażina preċedenti tagħhom li jsegwu kawżi ġudizzjarji motivati politikament; jissottolinja f'dan ir-rigward li d-diverġenzi dwar kwistjonijiet politiċi għandhom jiġu indirizzati fil-fora politiċi kompetenti u mhux fl-isfera ġudizzjarja;

49.  Jinsab imħasseb bil-fatt li l-Ukrajna hija elenkata mill-Kummissjoni bħala pajjiż ta' prijorità tal-"kategorija 2", jiġifieri d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali mhumiex protetti u infurzati biżżejjed; jenfasizza l-ħtieġa li jissaħħu l-kontrolli doganali u l-infrastruttura għal titjib fil-prevenzjoni tad-dħul u t-tranżitu ta' prodotti kontrafatti lejn l-Ukrajna u fiha; jistieden lill-Kummissjoni tkompli tassisti lill-Ukrajna fit-tfassil ta' abbozzi ta' liġijiet ġodda dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali;

50.  Jistieden lill-Gvern tal-Ukrajna jkompli l-investigazzjoni tad-delitti kommessi minn membri tal-forzi Ukreni fil-konfront ta' attivisti waqt il-protesti tal-Euromaidan u jipprovdi ġustizzja lill-vittmi u l-familji tagħhom minnufih;

51.  Iħeġġeġ lill-Ukrajna tirratifika l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali u l-Konvenzjoni ta' Istanbul dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika;

52.  Jilqa' pożittivament l-emendi tal-Kodiċi Kriminali Ukrena li jiddefinixxu l-istupru u l-vjolenza sesswali bħala nuqqas ta' kunsens u jħeġġeġ l-iżvilupp rapidu ta' metodoloġija għall-investigazzjoni ta' reati ta' vjolenza sesswali; jiddispjaċih għall-fatt li minħabba n-nuqqas ta' tali metodoloġija, l-ebda każ ta' prosekuzzjoni dwar stupru jew vjolenza sesswali fuq il-bażi ta' nuqqas ta' kunsens ma tressaq fl-2019;

Drittijiet tal-bniedem u libertajiet fundamentali

53.  Jikkundanna bil-qawwa l-ksur fuq skala kbira u permanenti tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali bħal-libertà tal-espressjoni, ir-reliġjon jew it-twemmin u l-assoċjazzjoni, kif ukoll id-dritt għal assemblea paċifika, imwettqa mill-forzi ta' okkupazzjoni Russi fit-territorju okkupat temporanjament tal-Krimea u mill-gruppi armati sostnuti mir-Russja fiż-żoni tad-Donbas li ma jaqgħux taħt il-kontroll tal-gvern, inklużi l-lieva furzata, id-deportazzjoni, l-impożizzjoni illegali u furzata ta' passaporti, ir-restrizzjonijiet fuq id-drittijiet tal-edukazzjoni u tal-lingwi, id-detenzjoni arbitrarja, it-tortura u kundizzjonijiet oħra ta' detenzjoni ħarxa, kif ukoll miżuri restrittivi bħall-għeluq unilaterali ta' punti ta' kontroll u l-aċċess miċħud lin-NU, li jqajmu tħassib serju fiż-żmien tal-pandemija attwali;

54.  Ifakkar li l-ħajja u l-benessri tal-popolazzjoni ċivili għadhom f'riskju mill-gwerra flUkrajna tal-Lvant u jinnota li t-tnaqqis tal-ostilitajiet fl-Ukrajna tal-Lvant matul il-waqfien mill-ġlied li daħal fis-seħħ fis-27 ta' Lulju 2020 ikkontribwixxa għal tnaqqis ta' 53 % fl-inċidenti tas-sigurtà u tnaqqis fl-għadd ta' vittmi ċivili; jilqa' favorevolment il-programm "EU4ResilientRegions", li jinkludi EUR 30 miljun, bil-għan li jsaħħaħ ir-reżiljenza tal-Ukrajna tal-Lvant u tan-Nofsinhar fir-rigward tal-impatti negattivi tal-kunflitt li għaddej bħalissa, inkluż theddid ibridu u fatturi destabbilizzanti oħra;

55.  Jinsab madankollu mħasseb ħafna bid-deterjorament tas-sitwazzjoni umanitarja fit-territorji tal-Lvant li bħalissa mhumiex ikkontrollati mill-Gvern tal-Ukrajna, speċjalment fid-dawl tal-emerġenza attwali tal-COVID-19; iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali de facto jadottaw il-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li l-bżonnijiet bażiċi tal-popolazzjoni, inkluż l-aċċess għall-faċilitajiet tas-saħħa u għall-kuri mediċi ta' kwalità tajba, jiġu ssodisfati, u jikkooperaw bis-sħiħ mal-Gvern leġittimu Ukren għal dak il-għan;

56.  Jissottolinja li fl-Ukrajna tal-Lvant, aktar minn 3,5 miljun persuna fuq iż-żewġ naħat tal-linja ta' kuntatt għadhom jiddependu mill-assistenza u mill-protezzjoni umanitarja, filwaqt li qed iħabbtu wiċċhom ma' qtugħ tal-provvisti tal-ilma u tal-elettriku; jinnota li l-pandemija attwali tal-COVID-19 aggravat l-isfidi li għandhom quddiemhom dawn in-nies; iħeġġeġ lill-Kummissjoni, f'koordinazzjoni mal-korpi tan-NU, iżżid l-isforzi tagħha biex tipprovdi assistenza matul din il-kriżi umanitarja, f'konformità mal-Ħarsa Ġenerali lejn il-Ħtiġijiet Umanitarji (Humanitarian Needs Overview);

57.  Jiddispjaċih li, mill-bidu tal-okkupazzjoni, is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Krimea marret għall-agħar, peress li sa mill-bidu tal-okkupazzjoni r-Russja naqqset drastikament il-libertajiet ta' għaqda, espressjoni, assoċjazzjoni, aċċess għall-informazzjoni u reliġjon; jiddeplora l-politiki diskriminatorji imposti mill-awtoritajiet awtoproklamati Russi kontra, b'mod partikolari, il-minoranza etnika Tatara tal-Krimea, il-ksur tad-drittijiet tal-proprjetà tagħhom, l-intimidazzjoni dejjem akbar ta' dik il-komunità u ta' dawk li jopponu l-annessjoni illegali permezz ta' lieva furzata, persekuzzjonijiet, perkwiżizzjonijiet, detenzjonijiet u għajbien furzat, u, kif imsemmi hawn fuq, in-nuqqas ta' libertà ta' espressjoni, assoċjazzjoni, reliġjon u moviment fil-peniżola; jitlob il-ħelsien immedjat u mingħajr kundizzjonijiet taċ-ċittadini Ukreni detenuti kollha illegalment u miżmuma l-ħabs fil-peniżola tal-Krimea u fir-Russja, inklużi l-attivisti Tatari tal-Krimea; jistieden, barra minn hekk, lir-Russja tinvestiga l-atroċitajiet imwettqa kontra t-Tatari tal-Krimea u tiggarantixxi u tissalvagwardja d-dritt tat-Tatari tal-Krimea, tal-Ukreni u tal-komunitajiet etniċi u reliġjużi kollha biex iżommu u jiżviluppaw il-kultura, it-tradizzjonijiet, l-edukazzjoni u l-identità tagħhom stess;

58.  Jiddispjaċih li hemm madwar miljun persuna u nofs spostata internament fl-Ukrajna, li jagħmilha d-disa' l-akbar pajjiż fid-dinja f'termini tan-numru ta' IDPs; jinnota li r-responsabbiltà primarja għal dan hija tal-Federazzjoni Russa u tar-rappreżentanti tagħha; jistieden lill-awtoritajiet Ukreni jagħmlu sforzi addizzjonali biex itaffu t-tbatija tal-persuni milquta mill-kunflitt u jimplimentaw miżuri biex jipproteġu d-drittijiet tal-IDPs; jistieden lill-Ukrajna tagħti lill-IDPs drittijiet ċivili u politiċi sħaħ, u taderixxi mal-istandards internazzjonali rigward it-trattament tal-IDPs; jenfasizza l-importanza tal-protezzjoni u l-garanzija tad-drittijiet taċ-ċittadinanza tal-Ukrajna fit-territorji okkupati temporanjament, inkluża s-semplifikazzjoni tal-proċeduri biex wieħed jirċievi l-pensjonijiet, jinkisbu ċ-ċertifikati tat-twelid għat-tfal u b'hekk jiġi evitat ir-riskju li jitħallew apolidi u vulnerabbli;

59.  Iħeġġeġ lill-Missjoni Speċjali ta' Monitoraġġ tal-OSKE timplimenta l-mandat tagħha,u tagħmel skambji regolari mal-vittmi u x-xhieda ta' persekuzzjonijiet, ma' avukati, NGOs u rappreżentanti tal-midja bħala mezz ulterjuri ta’ ta’ valutazzjoni tas-sitwazzjoni fit-territorji temporanjament okkupati fil-Krimea kif ukoll fl-Ukrajna tal-Lvant; jitlob lir-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem iħares b'attenzjoni kontinwa lejn is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-peniżola tal-Krimea u fiż-żoni tal-Ukrajna tal-Lvant li mhumiex ikkontrollati mill-gvern;

60.  Jinnota li l-Pjan ta' Azzjoni ta' ħames snin għall-implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali dwar id-Drittijiet tal-Bniedem tal-Ukrajna jiskadi fl-2020 u jitlob li jsir rieżami bir-reqqa tal-kisbiet ewlenin tiegħu qabel ma jiġu stabbiliti għanijiet għal pjan ta' azzjoni ta' segwitu; jagħti attenzjoni mill-qrib lill-appoġġ ipprovdut mill-Gvern Ukren lill-popolazzjoni Tatara tal-Krimea, u jesprimi t-tħassib tiegħu dwar in-nuqqas ta' finanzjament fl-abbozz ta' baġit tal-2021, ippreżentat lill-Verkhovna Rada f'Settembru 2020, għall-programm ta' risistemazzjoni u akkomodazzjoni tat-Tatari tal-Krimea u ta' persuni ta' nazzjonalitajiet oħra deportati mit-territorju tal-Ukrajna; jistieden lill-Ukrajna tadotta l-liġijiet dwar il-popli indiġeni tal-Ukrajna, dwar l-istatus tal-poplu indiġenu tat-Tatari tal-Krimea, u li temenda l-Kostituzzjoni tagħha biex tirrikonoxxi l-awtonomija nazzjonali-territorjali tal-poplu tat-Tatari tal-Krimea fl-Ukrajna, u b'mod partikolari l-Krimea, li tirriżulta mid-dritt inaljenabbli tal-poplu indiġenu tat-Tatari tal-Krimea għall-awtodeterminazzjoni; jinsisti li l-awtoritajiet Ukreni jindirizzaw il-problemi tal-uniku stazzjon televiżiv bil-lingwa Tatara tal-Krimea, l-ATR, u joffru mekkaniżmu stabbli għal appoġġ finanzjarju u tekniku sabiex l-istazzjoni televiżiv ikun jista' jkompli jxandar fil-Krimea okkupata mir-Russja; jilqa' b'sodisfazzjon l-inizjattiva tal-Ukrajna biex tiżviluppa l-Istrateġija għall-Iżvilupp u l-Popolarizzazzjoni tal-Lingwa Tatara tal-Krimea għal perjodu li jwassal sal-2032;

61.  Jistieden lis-SEAE u lill-Kummissjoni jagħmlu operattiv reġim globali ta' sanzjonijiet tal-UE dwar id-drittijiet tal-bniedem, (leġiżlazzjoni Ewropea tat-tip Magnitsky),, li tippermetti li jiġu applikati sanzjonijiet fil-konfront ta' individwi u kumpaniji involuti fi ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem, b'attenzjoni partikolari għas-sitwazzjoni fit-territorji okkupati temporanjament tal-Ukrajna fil-Krimea u f'partijiet tar-reġjuni ta' Donetsk u ta' Luhansk, kif ukoll sanzjonijiet kontra dawk u responsabbli għal reati oħra, inkluża l-korruzzjoni; jistieden lill-Ukrajna ssegwi dan l-eżempju u tintroduċi verżjoni Ukrena tagħha;

62.  Jieħu nota tal-liġi dwar l-appoġġ għall-funzjonament tal-lingwa Ukrena bħala l-lingwa tal-Istat u jitlob lill-awtoritajiet Ukreni jimplimentaw il-liġi b'mod sħiħ f'konformità mal-obbligi internazzjonali tagħha u f'konformità mar-rakkomandazzjonijiet tal-Opinjoni nru 960/2019 tal-Kummissjoni ta' Venezja, jiġifieri li jiġi rrispettat id-dritt tal-komunitajiet li jiżviluppaw u jużaw bis-sħiħ il-lingwa tagħhom stess u jipproċedu bl-ogħla livell ta' kunsiderazzjoni u bilanċ lejn il-minoranzi nazzjonali, il-lingwi tagħhom u d-drittijiet tagħhom għall-edukazzjoni;

63.  Jistieden lill-Ukrajna tagħti setgħat lill-Kummissarju għall-Protezzjoni tal-Lingwa Uffiċjali, jew lil kwalunkwe entità stabbilita għall-istess għan, biex jimmonitorja l-konformità mad-dispożizzjonijiet ġuridiċi dwar l-użu tal-lingwi minoritarji u dwar il-popli indiġeni;

64.  Jappoġġa l-libertà tat-twemmin, tal-opinjoni u tal-espressjoni, u jisħaq fuq l-importanza li jingħata aċċess ugwali lill-minoranzi nazzjonali, etniċi u lingwistiċi kollha għall-informazzjoni bħala elementi fundamentali ta' kwalunkwe demokrazija; jikkundanna d-diskors ta' mibegħda u d-diskriminazzjoni bbażati fuq l-oriġini etnika jew il-lingwa, u aħbarijiet foloz u miżinformazzjoni mmirati lejn minoranzi nazzjonali, etniċi u lingwistiċi;

65.  Jinnota li huma meħtieġa miżuri għat-tisħiħ tal-infrastruttura tad-drittijiet tal-minoranzi u għat-tisħiħ tal-fiduċja biex id-drittijiet tal-minoranzi jiġu protetti kemm fil-liġi kif ukoll fil-prattika; jirrimarka li tali miżuri għandhom jinkludu t-tisħiħ tal-protezzjoni ġuridika, it-tisħiħ tal-attenzjoni istituzzjonali għall-kwistjonijiet tal-minoranzi u l-istabbiliment ta' mekkaniżmi ta' konsultazzjoni aktar b'saħħithom u permanenti; jesprimi tħassib dwar in-nuqqas ta' azzjoni xierqa meħuda mill-awtoritajiet Ukreni biex jindirizzaw id-diskriminazzjoni u d-diskors ta' mibegħda mmirati lejn il-gruppi minoritarji, speċjalment il-komunità Rom, li kienet il-vittma ta' inċidenti ta' diskriminazzjoni, vjolenza mmotivata mir-razziżmu u manifestazzjonijiet ta' intolleranza; jistieden lill-Ukrajna ssaħħaħ il-kommemorazzjoni tal-vittmi tal-Olokawst billi tingħaqad mal-Alleanza Internazzjonali għat-Tifkira tal-Olokawst (IHRA) u billi tadotta u tapplika d-definizzjoni ta' antisemitiżmu mill-IHRA; jitlob ukoll lill-Ukrajna tkompli bil-kommemorazzjoni tal-vittmi tat-totalitariżmu; jappella lill-Kummissjoni tistieden lill-Ukrajna tipparteċipa fil-programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini";

66.  Jinkoraġġixxi x-xogħol tal-fondazzjonijiet politiċi Ewropej biex irawmu il-ġenerazzjoni tal-mexxejja politiċi li jmiss fl-Ukrajna;

67.  Jinkoraġġixxi t-tisħiħ tad-djalogu u l-kooperazzjoni mal-knejjes u mal-komunitajiet u mal-organizzazzjonijiet reliġjużi f'oqsma bħalma huma l-konsolidament tal-paċi u r-rikonċiljazzjoni, u b'hekk isaħħu l-fiduċja f'soċjetà ġusta u ħielsa, kif ukoll fl-edukazzjoni, fil-kura tas-saħħa u fis-servizzi soċjali bażiċi;

Ix-xenarju tal-midja

68.  Jinnota l-isforzi ta' riforma li għaddejjin bħalissa fil-qasam tal-midja; jisħaq li r-riforma għandha tiżgura b'mod partikolari l-indipendenza, l-imparzjalità u r-responsabbiltà tal-korp regolatorju, it-trasparenza tas-sjieda tal-midja u l-opportunitajiet indaqs għall-mezzi ta' informazzjoni b'kompetizzjoni ġusta fis-suq; jesprimi tħassib dwar il-pjanijiet li l-aġenzija regolatorja tingħata kompetenzi ġodda u estensivi li għandhom ir-riskju li jaffettwaw il-libertà tal-midja u l-kontenut tal-midja online u dak stampat; jisħaq li, fir-rigward tal-abbozz ta' liġi dwar il-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni, l-abbozz attwali jista' jwassal għal indħil wiesa' mill-Istat fil-kontenut tal-midja u fl-attivitajiet tal-ġurnaliżmu għad-detriment tal-libertà tal-midja u mhux se jkun effiċjenti fil-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni; iħeġġeġ li tiġi organizzata konsultazzjoni usa' mal-komunità tal-midja u mal-organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti biex jiġu evitati r-riskji għal-libertà tal-espressjoni;

69.  Jinnota bi tħassib li s-suq tal-midja televiżiva fl-Ukrajna, għalkemm huwa pluralistiku, għadu kkaratterizzat mill-influwenza eċċessiva tal-oligarki; iħeġġeġ lill-Ukrajna trawwem midja ħielsa u indipendenti u ssaħħaħ il-pluraliżmu tal-midja; jissottolinja l-importanza ta' xandar tas-servizz pubbliku sostenibbli, regolatur tal-midja indipendenti u soċjetà ċivili fil-bini tar-reżiljenza kontra d-diżinformazzjoni u fatturi destabbilizzanti oħra; jistieden lill-Verkhovna Rada u lill-Gvern jirrispettaw l-impenji tal-Istat lejn ix-xandar pubbliku u jiżguraw appoġġ finanzjarju u politiku għall-modernizzazzjoni, l-indipendenza u l-kapaċità ulterjuri tiegħu fi twettiq ta' ġurnaliżmu investigattiv;

70.  Itenni l-ħtieġa li l-UE tkompli tappoġġa lill-Ukrajna fil-ġlieda kontra t-theddid ibridu u fl-indirizzar tad-diżinformazzjoni u tal-aħbarijiet foloz, inkluż permezz tat-tisħiħ tal-midja indipendenti u l-komunikazzjonijiet strateġiċi tal-litteriżmu medjatiku, sabiex tissaħħaħ ir-reżiljenza tal-Ukrajna; jilqa' t-tħabbira tat-tnedija tad-djalogu ċibernetiku bejn l-UE u l-Ukrajna;

71.  Jesprimi tħassib dwar id-deterjorament tal-ambjent tax-xogħol għar-rappreżentanti tal-midja, b'mod partikolari l-ġurnalisti investigattivi li jirrappurtaw dwar il-korruzzjoni u l-frodi; jiddeplora kwalunkwe att li għandu l-għan li jillimita l-ħidma tal-ġurnalisti, inkluż ir-restrizzjoni tal-aċċess għall-informazzjoni, l-investigazzjonijiet kriminali, il-pressjoni biex jiġu żvelati s-sorsi u d-diskors ta' mibegħda, b'mod partikolari d-diskors ta' mibegħda kontra l-midja indipendenti; jinsab imħasseb li, skont analiżi reċenti mwettqa mill-pjattaformi tal-ġurnalisti investigattivi Ukreni, il-membri tal-Verkhovna Rada sfaw vittmi jew saħansitra għenu intenzjonalment biex ixerrdu kampanji mmirati ta' diżinformazzjoni;

72.  Jiddispjaċih għall-bosta attakki fuq ġurnalisti u attivisti ċivili rreġistrati fil-perjodu 2017-2019; jistieden lill-awtoritajiet Ukreni jħarrku lil dawk responsabbli u jiżguraw is-sikurezza tal-ħaddiema tal-midja u tal-ġurnalisti, u jħeġġiġhom jadottaw approċċ proporzjonat meta jirregolaw il-midja;

73.  Jiddispjaċih għall-fatt li l-klima politika fil-pajjiż marret għall-agħar, bl-użu ta' intimidazzjoni, ta' diskors ta' mibegħda u ta' pressjoni politika li qed jintużaw b'mod ġenerali għal skopijiet politiċi; iħeġġeġ lill-awtoritajiet jikkundannaw bil-qawwa u jipprojbixxu l-operazzjonijiet ta' gruppi u ta' siti web estremisti u li jinċentivaw il-mibegħda, bħal Myrotvorets, li jinċitaw it-tensjonijiet fis-soċjetà u jużaw b'mod abbużiv id-data personali ta' mijiet ta' persuni, inklużi ġurnalisti, politiċi u membri ta' gruppi ta' minoranza;

74.  Iħeġġeġ l-iżvilupp ta' xenarju tal-midja demokratiku, indipendenti, pluralistiku u bbilanċjat fl-Ukrajna, li jtemm il-persekuzzjoni politikament motivata tal-mezzi ta' informazzjoni, inkluż ir-revoka tal-liċenzji, u jiżgura l-protezzjoni tal-ġurnalisti lokali, opinjonisti u vuċijiet dissidenti minn fastidju u intimidazzjoni, jippermetti aċċess nondiskriminatorju għal informazzjoni online u offline u parteċipazzjoni ċivika sinifikanti, u jissalvagwardja u jiggarantixxi d-drittijiet tal-bniedem u d-drittijiet ċivili; jisħaq li l-ġurnalisti, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u l-avukati difensuri għandhom ikunu jistgħu jaħdmu indipendentement u mingħajr indħil u intimidazzjoni indebiti; jilqa' pożittivament il-ħidma tal-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem tal-Ukrajna u tal-prosekutur tal-Krimea li jirreġistra, temporanjament operattiv mill-Ukrajna kontinentali, il-ksur u l-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem; jinsisti li l-ksur kollu tad-drittijiet tal-bniedem għandu jiġi investigat u li l-awturi tar-reati jitressqu quddiem il-ġustizzja;

L-ugwaljanza bejn il-ġeneri u d-drittijiet tal-LGBTI

75.  Jissottolinja li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija prekundizzjoni ewlenija għal żvilupp sostenibbli u inklużiv; iħeġġeġ lill-Gvern u lill-awtoritajiet tal-Ukrajna jimplimentaw miżuri u jkomplu jtejbu r-rappreżentanza tan-nisa u t-trattament ugwali fil-livelli kollha tal-ħajja politika u tas-soċjetà, kif ukoll jiġġieldu l-vjolenza abbażi tal-ġeneru; jitlob li l-Kummissjoni u s-SEAE jintegraw l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-politiki, fl-appoġġ finanzjarju, fil-programmi u fl-attivitajiet kollha tagħhom fir-rigward tal-Ukrajna, b'mod partikolari meta jkollhom l-għan li jtaffu l-effetti negattivi kkawżati mill-COVID-19, peress li n-nisa, inklużi l-imprendituri nisa, kienu fost dawk l-aktar milquta mill-konfinament strett;

76.  Jikkundanna l-attakki vjolenti u r-reati ta' mibegħda fil-konfront ta' persuni LGBTI u jistieden lill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi tal-Ukrajna jinvestigaw b'mod effettiv dawn l-attakki; iħeġġeġ lill-Ukrajna tistabbilixxi u timplimenta b'mod effettiv leġiżlazzjoni sekondarja komprensiva li tiżgura l-libertà tat-twemmin, tiġġieled id-diskriminazzjoni kontinwa kontra persuni LGBTI, attivisti femministi, persuni b'diżabilità u minoranzi, u ssaħħaħ il-protezzjoni tad-drittijiet tagħhom; jistieden lill-Gvern tal-Ukrajna u lill-atturi politiċi kollha jagħmlu sforzi biex joħolqu soċjetà inklużiva u tolleranti;

77.  Jiddispjaċih għall-fatt li l-Artikolu 161 tal-Kodiċi Kriminali għadu ma jipprevedix pieni għall-inċitament għall-mibegħda jew il-vjolenza fuq bażi ta' orjentament sesswali jew identità tal-ġeneru, u li dawn ir-raġunijiet la huma kkunsidrati bħala ċirkostanti aggravanti ta' reati u lanqas ma huma kkontemplati fid-dispożizzjonijiet ġenerali dwar ċirkostanzi aggravanti skont l-Artikolu 67(1)(3); ifakkar li l-Pjan ta' Azzjoni tal-Gvern dwar l-Implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali tad-Drittijiet tal-Bniedem ippreveda l-inklużjoni tar-raġunijiet tal-orjentament sesswali u l-identità tal-ġeneru bħala ċirkostanzi aggravanti fl-Artikolu 67 tal-Kodiċi Kriminali; ifakkar fir-rakkomandazzjonijiet tal-ECRI u jistieden lill-Ukrajna temenda l-Kodiċi Kriminali f'dan is-sens;

Kummerċ u kooperazzjoni ekonomika, saħħa pubblika, xogħol u affarijiet soċjali, mobbiltà tal-ħaddiema

78.  Jenfasizza li l-Ukrajna hija sieħeb ġeopolitiku, ġeostrateġiku u kummerċjali importanti għall-Unjoni; jilqa' b'sodisfazzjon iż-żieda sinifikanti fil-fluss kummerċjali bejn UE-Ukrajna, li wassal biex l-Unjoni bħalissa hija l-akbar sieħeb kummerċjali tal-Ukrajna; jiddispjaċih, madankollu, dwar l-ammont relattivament baxx ta' investimenti diretti barranin dieħel fil-pajjiż;

79.  Jilqa' favorevolment ir-riżultati pożittivi kontinwi miksuba fl-2019 fir-relazzjonijiet kummerċjali u ekonomiċi bilaterali, b'żieda fl-importazzjonijiet mill-Ukrajna ta' 12,3 % u b'żieda fl-esportazzjonijiet ta' 9,7 %, jiġifieri total ta' EUR 43,3 biljun; jissottolinja li l-kummerċ bejn l-UE u l-Ukrajna żdied b'49 % u li l-UE tibqa' s-sieħeb kummerċjali ewlieni tal-Ukrajna, u li fl-2019 kienet tirrappreżenta 40 % tal-kummerċ tal-Ukrajna, filwaqt li l-Ukrajna hija t-18 l-akbar sieħeb kummerċjali tal-UE, u tirrapreżenta 1,1 % tal-kummerċ totali tal-UE; jinnota li d-defiċit kummerċjali tal-Ukrajna mal-UE żdied għal EUR 5,1 biljun;

80.  Jinkoraġġixxi liż-żewġ naħat jintensifikaw il-kooperazzjoni f'livell bilaterali u f'fora internazzjonali fl-indirizzar tal-isfidi ppreżentati mill-COVID-19, b'mod partikolari billi jagħmlu l-ktajjen tal-provvista aktar reżiljenti u diversifikati u billi jaħdmu flimkien biex jindirizzaw ix-xejriet protezzjonistiċi; jinnota li l-objettiv tal-UE li tikseb awtonomija strateġika miftuħa jista' joħloq opportunitajiet għal kooperazzjoni aktar mill-qrib mal-viċinat tagħha;

81.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tappoġġa lill-Ukrajna biex tidentifika l-oqsma li jistgħu jkomplu jrawmu d-diversifikazzjoni ekonomika u ħalli tagħtihom prijorità fil-proċess tal-implimentazzjoni sħiħa tad-DCFTA;

82.  Itenni li l-integrazzjoni gradwali tal-Ukrajna fis-suq intern tal-UE, kif previst fil-Ftehim ta' Assoċjazzjoni, tikkostitwixxi wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-assoċjazzjoni u tappoġġa, f'dan il-kuntest, l-istabbiliment ta' kundizzjonijiet għal relazzjonijiet ekonomiċi u kummerċjali mtejba bejn l-Ukrajna u l-UE, kif ukoll proċess usa' ta' approssimazzjoni leġiżlattiva li jiddependi mill-implimentazzjoni sħiħa tad-DCFTA u l-konformità mar-regolamenti u l-istandards ġuridiċi, ekonomiċi u tekniċi rilevanti;

83.  Jinnota li ġew introdotti għadd ta' riformi, li wasslu għad-deregolamentazzjoni tal-ekonomija, trasparenza akbar tal-finanzi pubbliċi u titjib fir-regolamenti dwar il-konċessjonijiet u s-sħubija pubblika-privata, li jipprovdu opportunitajiet ġodda kemm għall-investituri lokali kif ukoll għal dawk barranin;

84.  Jinnota, madankollu, li ma nkiseb l-ebda effett viżibbli fid-deoligarkizzazzjoni tal-pajjiż, peress li l-oligarki għad għandhom impatt qawwi fuq l-ekonomija u l-politika tal-Ukrajna, b'mod partikolari fis-sjieda tal-midja u l-influwenza fuq il-ġudikatura u s-sistema tal-infurzar tal-liġi; iqis li l-ħolqien ta' regoli ċari u ugwali għal kulħadd fl-ekonomija u fil-politika jista' jkun metodu effettiv ta' tnaqqis de facto fil-grad tal-influwenza mhux uffiċjali ta' grupp żgħir tal-aktar imprendituri sinjuri fuq il-funzjonament tal-Istat, inkluża l-leġiżlazzjoni, u għalhekk jistieden lill-awtoritajiet Ukreni jħaffu l-proċess tad-deoligarkizzazzjoni;

85.  Jiddispjaċih, barra minn hekk, għaż-żieda fl-impriżi tal-Istat u jħeġġeġ lill-Ukrajna tkompli tmexxi 'l quddiem il-privatizzazzjoni tal-impriżi tal-Istat sabiex timmodernizza u ttejjeb il-funzjonament tal-ekonomija tagħha u tevita l-oligarkizzazzjoni; jissottolinja l-ħtieġa għal impenn imġedded min-naħa tal-Ukrajna fil-ġlieda kontra l-influwenza ta' interessi personali li, jekk jiġu ttraskurati, jistgħu jimminaw serjament ir-riżultati tar-riformi miksuba s'issa u tal-miżuri ta' appoġġ tal-Ukrajna fit-totalità tagħhom;

86.  Jappella lill-Ukrajna u lill-UE jisaħħu l-kooperazzjoni dwar il-liberalizzazzjoni ulterjuri tal-kummerċ bilaterali, inkluż il-konklużjoni tal-ftehim ACAA, kif ukoll il-kooperazzjoni dwar miżuri sanitarji u fitosanitarji, u d-dwana; jitlob, barra minn hekk, aktar kooperazzjoni settorjali bejn l-UE u l-Ukrajna fl-edukazzjoni u r-riċerka, fl-innovazzjoni, fis-settur tal-ICT u fid-diġitalizzazzjoni, kif ukoll fit-teknoloġiji ekoloġiċi, bil-għan li jiġu kondiviżi l-għarfien u l-aħjar prattiki; jappella, barra minn hekk, li jkun hemm aktar kooperazzjoni u integrazzjoni settorjali differenzjata b'mod gradwali tal-Ukrajna fl-unjoni tal-enerġija, fil-Komunità tat-Trasport u fis-suq uniku diġitali, fost oqsma oħra;

87.  Jistieden lill-awtoritajiet tal-Ukrajna jiftħu s-suq tal-avjazzjoni tal-pajjiż għall-kumpaniji Ewropej, inklużi l-kumpaniji b'tariffibaxxi, u jappoġġa l-iffirmar tal-ftehim dwar iż-żona ta' avjazzjoni komuni mill-aktar fis possibbli;

88.  Jilqa' pożttivament il-progress li sar fil-kooperazzjoni bejn l-Ukrajna u l-UE fil-qasam diġitali u jinkoraġġixxi approfondiment ulterjuri ta' tali kooperazzjoni, immirata biex jingħata trattament tas-suq intern lil xulxin, inkluż f'setturi oħra ta' interess reċiproku; jisħaq fuq l-importanza tal-passi meħuda lejn it-tranżizzjoni diġitali u l-governanza elettronika, kif ukoll il-progress fl-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Ukrajna ma' dik tal-UE fis-servizzi fiduċjarji elettroniċi u l-komunikazzjonijiet elettroniċi; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkompli tappoġġa l-isforzi tal-Ukrajna rigward il-litteriżmu medjatiku u tal-informazzjoni, il-governanza elettronika u l-ekonomija diġitali biex jirriflettu l-era diġitali attwali u l-integrazzjoni gradwali fis-suq uniku diġitali tal-UE, kif ukoll li tesplora modi kif jitnaqqsu t-tariffi tar-roaming bejn l-UE u l-Ukrajna; jirrikonoxxi, f'dan ir-rigward, il-programm il-ġdid tal-UE ta' EUR 25 miljun li jappoġġa l-governanza elettronika u l-ekonomija diġitali fl-Ukrajna; iħeġġeġ l-espansjoni taż-Żona Unika ta' Pagamenti bl-Euro (SEPA) għall-Ukrajna ladarba tkun issodisfat ir-rekwiżiti tekniċi u ġuridiċi kollha;

89.  Jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jagħmlu valutazzjoni kredibbli tal-ħtiġijiet għar-reġjun tad-Donbas biex jistabbilixxu strateġija għall-irkupru soċjoekonomiku tiegħu u jissuġġerixxi l-ħolqien ta' qafas internazzjonali xieraq għar-rikostruzzjoni tad-Donbas;

90.  Jistieden lill-awtoritajiet Ukreni jkomplu bir-riformi fis-sistema tas-saħħa pubblika, speċjalment meta jitqies l-impatt devastanti li l-pandemija tal-COVID-19 kellha fuq is-sistema tas-saħħa tal-Ukrajna; jinnota li, skont l-UNICEF, il-COVID-19 ħolqot mhux biss kriżi tal-kura tas-saħħa pubblika, iżda wkoll kriżi soċjoekonomika, li tista' żżid ir-rata tal-faqar fl-Ukrajna minn 27,2 % għal 43,6 % jew saħansitra għal 50,8 %; iħeġġeġ, għalhekk, lill-Gvern tal-Ukrajna jimplimenta miżuri komprensivi ta' protezzjoni soċjali biex itaffi l-effetti tal-COVID-19;

91.  Jilqa' pożittivament il-fatt li l-Ukrajna ngħaqdet mal-Kumitat tal-UE għas-Sigurtà tas-Saħħa u s-Sistema ta' Twissija Bikrija u ta' Rispons biex tieħu sehem fil-koordinament pan-Ewropew tal-azzjonijiet ta' rispons għall-COVID-19 fis-saħħa pubblika; iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u lill-Ukrajna jintensifikaw il-kooperazzjoni fil-qasam tar-reżiljenza tas-saħħa pubblika, jiskambjaw l-aħjar prattiki u jaħdmu mas-soċjetà ċivili biex jistabbilixxu strateġiji epidemiċi li jiffukaw fuq l-aktar gruppi vulnerabbli; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tagħti appoġġ lill-Gvern tal-Ukrajna biex jikseb aċċess għall-vaċċini kontra l-COVID-19;

92.  Jistieden lill-Gvern tal-Ukrajna jiżgura li kwalunkwe miżura restrittiva b'reazzjoni għall-COVID-19 ikollha bażi ġuridika, tkun strettament neċessarja u proporzjonata mal-objettiv tiġi protetta s-saħħa pubblika u jiġu salvati l-ħajjiet (abbażi ta' parir xjentifiku), tkun soġġetta għal rieżami kostanti u titneħħa meta ma tibqax meħtieġa, u tiġi applikata b'mod nondiskriminatorju; jistieden lill-awtoritajiet jiżguraw li l-gruppi vulnerabbli u emarġinati ma jkunux żvantaġġati b'mod sproporzjonat mir-rispons għall-COVID-19, u jieħdu passi biex jindirizzaw l-inugwaljanzi li kienu jeżistu qabel;

93.  Iħeġġeġ lill-Ukrajna tindirizza l-klijenteliżmu u l-korruzzjoni mifruxa li għadhom jeżistu fis-settur tal-kura tas-saħħa tagħha, u speċjalment fil-Ministeru tas-Saħħa, u tinvestiga b'mod effettiv kwalunkwe attività korrotta, b'mod partikolari tentattivi biex jinkiseb apparat mediku u vaċċini tal-COVID-19 bi prezzijiet għoljin b'mod sproporzjonat waqt il-pandemija;

94.  Jirrikonoxxi l-ħidma tajba tas-Servizz Nazzjonali tas-Saħħa tal-Ukrajna fl-istabbiliment ta' sistema trasparenti bil-kompitu li tiffinanzja t-trattamenti speċifiċi pprovduti lill-pazjenti; jistieden lill-Ministeru tas-Saħħa jappoġġa l-ħidma tas-Servizz Nazzjonali tas-Saħħa tal-Ukraina;

95.  Ifaħħar il-progress fl-approssimazzjoni regolatorja mal-acquis tal-UE u l-adozzjoni f'Novembru 2019 ta' strateġija sanitarja u fitosanitarja, li tinkludi aktar minn 200 att normattiv tal-Unjoni li għandhom jiġu implimentati fid-dritt Ukren;

96.  Jinnota bi tħassib in-nuqqas ta' progress suffiċjenti fl-approssimazzjoni tal-istandards tal-UE dwar it-trattament xieraq tal-annimali;

97.  Jilqa' favorevolment l-adozzjoni f'Marzu 2020 tal-liġi dwar il-fatturat tal-art agrikola, li għandha tikkontribwixxi għall-isfruttament tal-potenzjal tas-settur agrikolu Ukren, kif ukoll l-adozzjoni, f'Mejju 2020, tal-liġi dwar it-titjib ta' ċerti strumenti tar-regolamentazzjoni tal-attività bankarja, li ssaħħaħ is-sistema bankarja u tipprevjeni lill-PrivatBank milli jiġi ritornat lis-sidien preċedenti tiegħu;

98.  Jilqa' pożittivament il-fatt li l-Ukrajna ngħaqdet mal-Arranġament Proviżorju ta' Arbitraġġ tal-Appell bejn Bosta Partijiet, u b'hekk ikkontribwiet biex jingħeleb l-imblokk ikkawżat mill-paraliżi tal-Korp tal-Appell u biex jiġi żgurat li l-membri tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) ikunu jistgħu jibbenefikaw minn sistema ta' soluzzjoni ta' tilwim f'żewġ stadji fi ħdan id-WTO sakemm il-Korp tal-Appell jerġa' jibda jopera;

99.  Jistieden lill-Ukrajna taderixxi mad-deċiżjonijiet futuri tal-Bord tal-Arbitraġġ rigward il-moratorju fuq l-esportazzjonijiet tal-injam mhux ipproċessat, filwaqt li tinforza d-diliġenza dovuta obbligatorja tul il-katina tal-valur kollha tal-prodotti forestali bażiċi u ttejjeb il-governanza fis-settur tal-forestrija;

100.  Jinnota bi tħassib li reċentement l-Ukrajna bdiet żewġ investigazzjonijiet ta' salvagwardja dwar l-importazzjonijiet ta' nitroġenu u fertilizzanti kumplessi mill-UE; jirrikonoxxi li l-Ukrajna ddeċidiet li ttemm iż-żewġ investigazzjonijiet ta' salvagwardja fl-aħħar minuta, filwaqt li qed jitħejjew aktar investigazzjonijiet ta' salvagwardja; iwissi li azzjonijiet simili jistgħu jimminaw il-fiduċja reċiproka bejn iż-żewġ naħat;

101.  Ifakkar li l-laħam tat-tjur huwa prodott sensittiv fl-UE; jirrikonoxxi s-soluzzjoni li nstabet għall-esportazzjoni ta' qatgħat "oħra" tat-tjur billi jiġu emendati l-preferenzi kummerċjali għal-laħam tat-tjur u għall-preparati tal-laħam tat-tjur, u b'hekk ġiet indirizzata lakuna fil-ftehim; jistieden lill-Ukrajna tastjeni minn prattiki simili u tirrispetta u timplimenta bis-sħiħ id-dispożizzjonijiet kollha tad-DCFTA in bona fide; jistieden lill-Kummissjoni twettaq monitoraġġ bir-reqqa tal-implimentazzjoni tad-DCFTA u tuża l-miżuri kollha disponibbli biex tegħleb kwalunkwe prattika li tfixkel is-suq u l-isfruttament potenzjali tal-lakuni fil-liġi;

102.  Iħeġġeġ li jiġi indirizzat id-distakk rurali-urban fl-Ukrajna permezz ta' inċentivi finanzjarji u tekniċi effikaċi għal mikroimpriżi, impriżi żgħar u ta' daqs medju (MSMEs), bdiewa b'azjendi agrikoli żgħar u impriżi tal-familja f'żoni rurali u suburbani, u permezz tat-titjib tal-konnettività tal-bniedem u tal-infrastruttura bejn il-bliet u l-pajżaġġ bil-għan li titrawwem il-koeżjoni soċjali;

103.  Jilqa' pożittivament ir-riżultati miksuba fl-ambitu tal-Faċilità tad-DCFTA għall-SMEs f'termini ta' titjib tal-aċċess għall-finanzi u ftuħ ta' opportunitajiet kummerċjali; jenfasizza li kampanja xierqa ta' informazzjoni tista' tippermetti lill-SMEs jibbenefikaw aktar mill-opportunitajiet offruti mid-DCFTA;

104.  Jistieden lill-Kummissjoni tagħti appoġġ tekniku għaċ-ċentri tal-impjiegi reġjonali sabiex tistimula l-impjiegi, issostni liż-żgħażagħ u lill-programmi ta' żvilupp ekonomiku sostenibbli, u tinvesti fihom, li jiffavorixxu l-imprenditorija soċjali, u tiffoka fuq iż-żgħażagħ minn żoni rurali bil-għan li tissaħħaħ is-sistema edukattiva permezz tad-domanda tas-suq tax-xogħol sabiex jiġu protetti dawk l-aktar vulnerabbli u jiġi evitat nuqqas ta' opportunitajiet soċjoekonomiċi;

105.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni timmonitorja l-effetti tad-DCFTA fir-rigward tad-drittijiet tax-xogħol u l-libertà ta' assoċjazzjoni marbuta mal-kummerċ mal-UE; jitlob lill-Gvern tal-Ukrajna biex jiffoka wkoll fuq id-dimensjoni soċjali tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli u jimmonitorja mill-qrib l-effetti ekonomiċi u soċjali tal-implimentazzjoni tad-DCFTA; jistieden lill-Gvern tal-Ukrajna jirrispetta u jinforza l-istandards tax-xogħol, u jirratifika u jimplimenta bis-sħiħ il-konvenzjonijiet kollha tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO); iħeġġeġ lill-Gvern tal-Ukrajna jkompli l-approssimazzjoni tal-istandards tax-xogħol tiegħu ma' dawk tal-UE, b'mod partikolari fir-rigward tal-libertà tal-għaqda u d-djalogu soċjali; jilqa' pożittivament l-inizjattiva għar-riforma tax-xogħol, iżda jenfasizza l-ħtieġa għal konsultazzjonijiet wiesgħa mat-trade unions u mas-soċjetà ċivili, u jirrakkomanda li jsir użu mill-għarfien espert mill-ILO dwar il-kwistjoni;

106.  Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li t-trade unions, kif ukoll is-soċjetà ċivili fid-diversità kollha tagħha, ikunu involuti fil-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni; jistieden lill-Gvern tal-Ukrajna u lill-Kummissjoni jappoġġjaw l-NGOs li jinvestigaw ksur tad-DCFTA, b'mod partikolari fl-isfera soċjali;

107.  Jistieden lill-Gvern tal-Ukrajna jintroduċi sistema ta' inċentivi u sanzjonijiet biex jiġġieled kontra n-numru għoli ta' impjiegi fis-settur tal-impjiegi informali;

108.  Jirrikonoxxi ż-żieda fil-mobbiltà tal-forza tax-xogħol bejn l-Ukrajna u l-UE, b'rati ta' emigrazzjoni ta' bejn 2,2 u 2,7 miljun individwu, ekwivalenti għal bejn 13 u 16 % tal-impjiegi totali fl-Ukrajna, li min-naħa waħda tikkontribwixxi għat-tnaqqis tal-offerta ta' ħaddiema fl-Ukrajna u n-nuqqas ta' ħaddiema f'ċerti professjonijiet, u min-naħa l-oħra tikkostitwixxi wieħed mill-fatturi li jgħolli ż-żieda fil-pagi għall-ħaddiema li jibqgħu fil-pajjiż u jikkostitwixxi sors ta' influss ta' rimessi minn migranti li għandu impatt notevoli ta' 8 % fuq l-ekonomija Ukrena, filwaqt li jirrappreżenta sors ta' influss ta' rimessi ekwivalenti għal aktar minn 8 % tal-PDG; jitlob li ssir analiżi ulterjuri tal-benefiċċji ekonomiċi u soċjali u tal-impatti tal-mewġa tal-emigrazzjoni tax-xogħol ta' wara l-2014, kemm fuq l-ekonomiji kif ukoll fuq is-sistemi tas-sigurtà soċjali tal-Ukrajna u tal-Istati Membri; jissottolinja li huwa essenzjali li jkun hemm approċċ governattiv għall-iżvilupp ta' ambjent tax-xogħol li jipprovdi kundizzjonijiet tax-xogħol deċenti għall-impjegati tal-impriżi Ukreni, inklużi s-saħħa u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol, impjiegi ddikjarati legalment b'kopertura tas-sigurtà soċjali tal-Istat, salarji mħallsa fil-ħin u bis-sħiħ, id-dritt għal sħubija fi trade union u rappreżentanza tal-interessi, u negozjar kollettiv sinifikanti li jwassal għal ftehimiet kollettivi vinkolanti; itenni l-ħtieġa li jiġi indirizzat l-eżodu ta' mħuħ fl-Ukrajna billi ssir promozzjoni għall-programmi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità u inklużivi, u jinħolqu opportunitajiet ta' impjieg bil-ħsieb li jiġu pprovduti perspettivi soċjoekonomiċi għaż-żgħażagħ u l-familji fil-komunitajiet lokali tagħhom;

109.  Jilqa' b'sodisfazzjon u jappella għal aktar żvilupp tal-programmi ffinanzjati mill-UE li jipprovdu appoġġ kemm għall-modernizzazzjoni tas-sistema tal-edukazzjoni vokazzjonali fl-Ukrajna ("EU4Skills: Better Skills for Modern Ukraine"), kif ukoll għall-ambjent tan-negozju li għandu rwol ewlieni għall-persuni rimpatrijati potenzjali u għall-imprendituri nazzjonali (il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, l-appoġġ għall-SMEs, ir-riforma doganali u fil-qasam tat-taxxa, eċċ.) – kemm permezz ta' għotjiet settorjali kif ukoll bħala kundizzjonijiet fil-programmi ta' assistenza makrofinanzjarja tal-UE;

110.  Jistieden lill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni jagħti prijorità lill-implimentazzjoni tal-istandards internazzjonali tax-xogħol u l-leġiżlazzjoni u l-prattiki tal-UE fl-oqsma tal-politika soċjali, l-impjiegi u x-xogħol, ir-regolamenti tan-negozjar kollettiv, id-djalogu soċjali, l-indirizzar tal-inugwaljanza bejn il-ġeneri u r-riforma tal-leġiżlazzjoni tax-xogħol, sabiex jiġi żgurat li l-interessi tas-sħab soċjali jkunu bbilanċjati u li d-drittijiet tal-impjegati jkunu protetti f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni (l-Artikoli 419-421 u 424) u l-konvenzjonijiet rilevanti tal-ILO (81, 87, 98, 117, 122, 129, 144, 154 u 173); ifakkar lill-Gvern tal-Ukrajna li l-isforzi tiegħu li jtejjeb il-klima tan-negozju, li jattira investimenti diretti u li jippromwovi t-tkabbir ekonomiku m'għandhomx isiru għad-detriment tad-drittijiet tal-ħaddiema u l-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħhom; jistieden lill-Gvern tal-Ukrajna jindirizza u jappoġġa sistematikament u b'mod istituzzjonali d-djalogu soċjali u li jagħmel sforzi biex il-Kunsill Soċjali u Ekonomiku Nazzjonali Tripartitiku jsir strument effettiv ta' djalogu soċjali;

111.  Jinnota bi tħassib li l-kapaċità tat-trade unions li jeżerċitaw drittijiethom fl-Ukrajna hija limitata minħabba leġiżlazzjoni imperfetta u vaga;

Enerġija, ambjent u tibdil fil-klima

112.  Jilqa' pożitivament it-tlestija tas-separazzjoni ta' Naftohaz fl-2019 u l-ħolqien ta' operatur ġuridikament indipendenti tas-sistema ta' trażmissjoni tal-gass (GTSO) f'konformità mat-tielet pakkett tal-enerġija tal-UE; jistieden, madankollu, lill-awtoritajiet Ukreni jsaħħu l-indipendenza teknika tal-GTSO minn Naftohaz; jilqa' pożitivament il-liberalizzazzjoni u l-ftuħ ta' suq tal-gass kompetittiv għall-unitajiet domestiċi; jiddispjaċih, madankollu, għall-aktar attakki reċenti fuq it-tmexxija ta' Naftohaz, inkluż il-bord superviżorju tal-kumpanija, li jdgħajfu l-indipendenza tagħha u l-progress tar-riforma fil-qasam miksub s'issa;

113.  Jissottolinja r-rwol tal-Ukrajna bħala pajjiż ta' tranżitu strateġiku għall-gass u l-ħtieġa li s-sistema nazzjonali ta' trażmissjoni tal-gass tagħha tiġi modernizzata, kif ukoll l-importanza tal-integrazzjoni tagħha mas-suq tal-enerġija tal-UE abbażi tal-implimentazzjoni effettiva tal-Anness XXVII aġġornat tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni; jilqa' b'sodisfazzjon l-iffirmar tal-kuntratt ta' tranżitu tal-gass fit-tul iffaċilitat mill-UE; jesprimi tħassib dwar il-bini tal-gassdott Nord Stream 2 u jtenni r-riskji politiċi, ekonomiċi u ta' sigurtà fundamentali fit-tul tiegħu; jinnota li l-gassdott isaħħaħ id-dipendenza tal-UE mill-provvisti tal-gass Russi, jhedded is-suq intern tal-UE, mhuwiex konformi mal-politika tal-enerġija tal-UE jew l-interessi strateġiċi tagħha u għandu konsegwenzi negattivi possibbli għall-Ukrajna mifnija bil-gwerra; għalhekk, f'konformità mal-pożizzjonijiet preċedenti tiegħu, jistieden lill-partijiet interessati kollha, u b'mod partikolari lil dawk fl-Istati Membri u fl-Ewropa, biex jagħmlu użu mill-klawsoli ġuridiċi disponibbli biex iwaqqfu l-proġett;

114.  Jitlob li l-Kummissjoni tgħarbel il-konformità tal-Ukrajna mal-acquis tal-Unjoni Ewropea fl-isfera tal-enerġija bil-għan li jkun hemm aktar integrazzjoni tas-swieq tal-enerġija; jappoġġa bis-sħiħ l-integrazzjoni tal-Ukrajna mal-grilja kontinentali Ewropea (ENTSO-E); iħeġġeġ lill-Ukrajna ttejjeb il-koordinament tal-politiki u l-azzjonijiet internazzjonali (eż. il-Kummissjoni, il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp, il-Bank Ewropew tal-Investiment, il-Bank Dinji, il-KfW, l-ENTSO-E u l-Komunità tal-Enerġija) u l-istituzzjonijiet Ukreni li jappoġġaw is-settur Ukren tal-enerġija;

115.  Jikkundanna l-estrazzjoni tal-gass, min-naħa tar-Russja, mill-blata Ukrena fiż-żona ekonomika esklussiva tal-Ukrajna u jiddikjara li l-UE ma tirrikonoxxix is-sekwestru taż-żoni tal-gass mill-Federazzjoni Russa fil-Baħar ta' Azov u fil-Baħar l-Iswed u għandha tappoġġa l-azzjonijiet legali tal-awtoritajiet Ukreni biex iwaqqfu dawn l-estrazzjonijiet illegali;

116.  Jiddispjaċih li s-suq il-ġdid tal-operaturi tal-elettriku li beda jopera fl-Ukrajna f'Lulju 2019 għadu mhux kompetittiv skont l-istandards tal-UE; iħeġġeġ lill-Ukrajna, għalhekk, tlesti r-riforma tagħha u ttejjeb il-livell ta' konformità mad-dritt tal-UE, l-ewwel u qabel kollox billi ssaħħaħ l-indipendenza ta' Ukrenerho u tevita s-sussidjar reċiproku; jistieden lill-Ukrajna taġġorna l-impjanti tal-enerġija eżistenti tagħha biex tilħaq l-istandards ambjentali u ta' sikurezza stretti Ewropej;

117.  Jilqa' favorevolment il-pożizzjoni tal-Gvern tal-Ukrajna li jirrispetta l-impenn, meħud fi ħdan il-Komunità tal-Enerġija, li jikkonforma mad-dritt applikabbli tal-UE, inkluża l-politika ambjentali u ta' sikurezza, u b'hekk ma jippermettix l-importazzjoni tal-elettriku minn impjanti tal-enerġija f'pajjiżi ġirien li qed jinbnew mingħajr konformità mar-rekwiżiti tal-konvenzjonijiet internazzjonali u tal-ogħla standards internazzjonali ambjentali u ta' sikurezza;

118.  Jiddispjaċih għall-fatt li fis-settur tal-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli, l-Ukrajna għadha ma ssodisfatx l-obbligi tagħha lejn l-investituri, u li d-dewmien fil-pagamenti lill-produtturi tal-elettriku minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli jhedded l-iżvilupp ulterjuri ta' sorsi ta' enerġija nadifa fl-Ukrajna;

119.  Iħeġġeġ lill-awtoritajiet Ukreni jlestu b'mod urġenti l-modernizzazzjoni tal-impjanti tal-enerġija nukleari u jinvestigaw id-dewmien f'dawn il-proċessi, b'mod partikolari l-aġġornament tal-impjant tal-enerġija nukleari ta' Zaporizhzhia;

120.  Jisħaq fuq l-importanza li tiżdied il-kooperazzjoni fl-infrastruttura fir-reġjun, id-diversifikazzjoni ulterjuri tal-provvisti tal-enerġija tal-Ukrajna, l-effiċjenza enerġetika, is-sorsi ta' enerġija rinnovabbli u l-konnettività tas-settur tal-enerġija tal-Ukrajna, filwaqt li tiġi żgurata s-sostenibbiltà ambjentali; jinnota li l-appoġġ u l-promozzjoni tal-kummerċ intrareġjonali fost il-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant se joħolqu wkoll opportunitajiet ekonomiċi ġodda, inkluż għall-SMEs;

121.  Ifaħħar l-adozzjoni mill-Gvern tal-Ukrajna fi Frar 2019 tal-istrateġija għall-politika ambjentali tal-istat sal-2030 u l-pjan nazzjonali għall-ġestjoni tal-iskart, il-liġijiet dwar il-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali u dwar il-Valutazzjoni Ambjentali Strateġika, u l-liġijiet adottati fil-qasam tal-politika dwar il-klima; iħeġġeġ lill-Ukrajna tkompli ssaħħaħ l-impenn tagħha fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, fl-implimentazzjoni tagħha tal-politiki dwar it-tibdil fil-klima, fl-integrazzjoni tat-tibdil fil-klima fl-oqsma kollha tat-tfassil tal-politika, kif ukoll biex iżżid l-isforzi tagħha dwar l-impenji nazzjonali relatati mal-Ftehim ta' Pariġi tal-2015;

122.  Iħeġġeġ lill-Ukrajna tiġġieled b'mod effettiv il-qtugħ illegali tas-siġar skont il-ġestjoni sostenibbli tal-foresti u l-istandards tal-protezzjoni ambjentali, u li tieħu azzjoni biex ittemm il-ħsara ambjentali kkawżata mill-isfruttament illegali u insostenibbli tar-riżorsi naturali, bħall-qtugħ illegali tas-siġar fil-foresti primordjali tal-Karpazji, li hija wkoll ir-raġuni ewlenija għall-għargħar fir-reġjun; jistieden lill-UE tikkontribwixxi għall-prevenzjoni tal-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam b'rabta mal-proġett illegali għal ċentru ta' skijjar fis-Svydovets, kif ukoll il-metodu illegali u ta' ħsara għall-ambjent tal-estrazzjoni tal-ambra; iħeġġeġ lill-Ukrajna tinvesti f'infrastruttura turistika ekoloġikament u ambjentalment sikura u sostenibbli, u jistieden lill-awtoritajiet Ukreni jevitaw proġetti futuri milli jagħmlu ħsara lill-ambjent billi jtejbu l-iskrutinju, it-trasparenza u l-implimentazzjoni ta' valutazzjonijiet tal-impatt ambjentali u diliġenza dovuta; iħeġġeġ lill-Ukrajna tagħti aċċess miftuħ u konvenjenti għall-informazzjoni ambjentali, tespandi ż-żoni protetti u tħaffef l-implimentazzjoni tal-pjan nazzjonali għat-tnaqqis tal-emissjonijiet għal sustanzi niġġiesa ewlenin minn impjanti kbar tal-kombustjoni; jinkoraġġixxi lill-Ukrajna tadotta leġiżlazzjoni għall-iżvilupp ta' trasport sostenibbli; iħeġġeġ lill-Ukrajna tnaddaf u tarmi sustanzi kimiċi agrikoli perikolużi ħafna b'mod sikur u konxju mil-lat ambjentali, b'mod partikolari l-pestiċidi li m'għadhomx jintużaw fl-oblast' ta' Kherson u fir-reġjuni l-oħra tal-Ukrajna;

123.  Jinsab imħasseb ħafna dwar l-impatt ambjentali tal-kunflitt fl-Ukrajna tal-Lvant, inklużi l-perikli kkawżati mill-għargħar tal-minjieri interkonnessi; jitlob li ssir evalwazzjoni fil-fond tal-impatt ambjentali tal-kunflitt bi pjan ta' reazzjoni mfassal biex jipprevjeni kollass ekoloġiku; jipproponi programm ta' "tneħħija tal-mini mid-Donbas" li jinvolvi l-awtoritajiet Ukreni u l-komunità internazzjonali;

124.  Jinsab imħasseb ħafna wkoll fir-rigward ta' madwar 1 200 sors radjuattiv – użati għal skopijiet mediċi, industrijali jew xjentifiċi – li jinsabu fir-reġjun ta' Donetsk u fl-inħawi ta' madwaru, li joħolqu riskji serji għas-saħħa, is-sikurezza u l-ambjent; jistieden lill-OSKE, lill-grupp ta' kuntatt trilaterali u lill-Kwartett tal-Format tan-Normandija biex jiġġieldu kontra l-proliferazzjoni ta' attivitajiet radjuattivi u l-kuntrabandu ta' sustanzi radjuattivi f'konformità mar-reġim ta' nonproliferazzjoni nukleari; iħeġġeġ lill-partijiet kollha jikkollaboraw mal-partijiet interessati rilevanti sabiex jittrasportaw b'mod sikur sorsi radjuattivi mhux użati ta' attività għolja mir-reġjun tad-Donbas;

125.  Jilqa' favorevolment l-ambizzjoni tal-Ukrajna li tikkontribwixxi għall-għanijiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa b'mod adegwat l-isforzi tal-Ukrajna, fost l-oħrajn billi tistabbilixxi djalogu strutturat rilevanti, pjan direzzjonali u skambju ta' informazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li d-DCFTA ma tikkontradix l-objettivi u l-inizjattivi ambjentali stabbiliti fiha;

126.  Jilqa' pożittivament l-programm tal-UE ta' EUR 10 miljun "Pakkett dwar il-klima għal ekonomija sostenibbli" li se joffri appoġġ lill-Ukrajna fl-iżvilupp ta' approċċ olistiku biex tirristruttura s-setturi ekonomiċi ewlenin tagħha lejn ekonomija b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju;

Kuntatti interpersonali u l-ġestjoni tal-fruntieri

127.  Jirrikonoxxi l-importanza tal-mobbiltà transfruntiera fit-tisħiħ tal-kuntatti interpersonali u jilqa' pożittivament l-implimentazzjoni kontinwa u ta' suċċess tar-reġim mingħajr viża għaċ-ċittadini tal-Ukrajna, li ppermetta liċ-ċittadini Ukreni jagħmlu aktar minn 40 miljun vjaġġ lejn pajjiżi tal-UE minn Ġunju 2017; jissottolinja l-importanza li jkomplu jiġu ssodisfati l-parametri ta' riferimenti għal-liberalizzazzjoni tal-viża u li jiġu aċċelerati l-isforzi ta' riforma relatati; jesprimi l-fehma li r-reġim mingħajr viżi rriżulta f'żieda fl-ivvjaġġar mill-Ukrajna lejn l-UE, u għalhekk f'fehim aħjar bejn is-soċjetajiet rispettivi, li huwa l-aħjar bażi għal avviċinament kontinwu; jissottolinja li dan l-approċċ għandu jitkompla u, maż-żmien, għandu jiġi estiż;

128.  Ifakkar fl-importanza tal-integrazzjoni tal-Ukrajna fl-oqfsa tal-UE, bħal Erasmus+, Orizzont Ewropa, u Ewropa Kreattiva, u l-ħtieġa li tiġi intensifikata l-kooperazzjoni rilevanti fil-qafas tal-programmi attwali u futuri; huwa tal-fehma li l-parteċipazzjoni tal-istudenti Ukreni, kif ukoll tal-għalliema universitarji u tal-iskejjel, fil-programmi Erasmus+ għandha tiġi estiża b'mod viżibbli;

129.  Jinnota li ż-żieda fl-għadd ta' żjarat minn ċittadini Ukreni fil-pajjiżi ta' Schengen irrappreżentat sfida għall-punti ta' qsim tal-fruntieri bejn l-UE u l-Ukrajna, li huma konġestjonati u li la l-infrastruttura tagħhom u lanqas il-kapaċità tagħhom ma huma adegwati biex jipprovdu kundizzjonijiet deċenti u umani għan-nies li jaqsmu l-fruntiera; jinnota li waħda mill-aktar problemi akuti fil-fruntiera bejn l-UE u l-Ukrajna, speċjalment fis-sezzjonijiet Ungerija-Ukrajna u Polonja-Ukrajna, kienet iż-żmien twil ta' stennija għall-qsim tal-fruntiera; jappella lill-Kummissjoni tniedi djalogu bil-għan li tiżgura li l-proċeduri tal-qsim tal-fruntieri jkunu fil-pront u mingħajr korruzzjoni permezz ta', fost l-oħrajn, investimenti, taħriġ tal-persunal u mekkaniżmu effettiv għall-ilmenti tal-qsim tal-fruntieri; jinkoraġġixxi lill-UE tappoġġa l-istabbiliment ta' punti ta' qsim tal-fruntieri ġodda u l-espansjoni ta' dawk eżistenti fil-fruntiera bejn l-UE u l-Ukrajna permezz ta' monitoraġġ strett tal-finanzjament biex jiġu eliminati l-abbużi tal-passat;

130.  Jappoġġa kooperazzjoni msaħħa bejn l-UE u l-Ukrajna, b'mod partikolari dwar il-ġestjoni tal-fruntieri, is-sistemi nazzjonali ta' ġestjoni tal-ażil u tal-identità bbażati fuq mezzi bijometriċi, il-ġlieda kontra l-ħasil ta' flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-kriminalità internazzjonali serja, u l-approfondiment tal-kooperazzjoni bejn l-Ukrajna u l-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta (FRONTEX);

131.  Jinnota li sar aktar progress fir-rigward tal-allinjament tal-proċeduri doganali u tal-fruntieri tal-Ukrajna ma' dawk tal-Unjoni, kif ukoll ir-riformi istituzzjonali li għaddejjin tal-Amministrazzjonijiet tat-Taxxa u tad-Dwana; jilqa' favorevolment il-liġi dwar l-Entità Ġuridika Unika għas-Servizz Doganali Statali, kif ukoll il-liġijiet dwar l-Operaturi Ekonomiċi Awtorizzati, u dwar l-introduzzjoni tas-Sistema Nazzjonali ta' Tranżitu Elettroniku, li ġew adottati fil-ħarifa tal-2019; jilqa' pożttivament ukoll l-adozzjoni f'Lulju 2020, tal-"Istrateġija għall-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri sal-2025" u l-pjan ta' azzjoni sussegwenti għall-2020-2022; jiddispjaċih, madankollu, dwar l-istall tal-proġett iffinanzjat mill-UE għall-modernizzazzjoni ta' sitt punti ta' kontroll fil-fruntiera mal-Unjoni u jiddeplora l-ħinijiet twal ħafna ta' stennija li għadhom irreġistrati f'dawk il-fruntieri; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Ukreni, barra minn hekk, jadottaw il-miżuri u r-regolamenti pendenti kollha meħtieġa biex jagħmlu s-sistema dwar l-Operaturi Ekonomiċi Awtorizzati u tas-Sistema Nazzjonali ta' Tranżitu Elettroniku kompletament operattivi u jiżguraw li l-ġestjoni l-ġdida tas-Servizz Doganali Statali tinħatar malajr minn fost il-kandidati kompetenti permezz ta' proċedura ta' selezzjoni pubblika trasparenti u imparzjali; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Ukreni jikkriminalizzaw il-kuntrabandu tal-oġġetti kollha bħala element kruċjali tal-ġestjoni integrata tal-fruntieri;

132.  Jappella lill-UE u lill-awtoritajiet Ukreni u Moldovani jħaffu l-proċess għall-waqfien tal-kummerċ illegali u l-għeluq tal-kanali ta' kuntrabandu fit-Transnistrija bħala rifuġju sikur għat-traffikanti li ġie sfruttat minn kriminali u oligarki, filwaqt li jservi biex isaħħaħ l-influwenza Russa u kien wieħed mill-fatturi ewlenin li jtawwal il-kunflitt;

Dispożizzjonijiet istituzzjonali

133.  Jilqa' b'sodisfazzjon l-eżitu tas-summit bejn l-UE u l-Ukrajna tat-6 ta' Ottubru 2020, l-ewwel summit bilaterali li sar fiżikament fi Brussell minn mindu faqqgħet il-pandemija, u d-dikjarazzjonijiet ċari taż-żewġ naħat għal impenn kontinwu fit-tisħiħ tal-assoċjazzjoni politika u l-integrazzjoni ekonomika tal-Ukrajna mal-Unjoni Ewropea;

134.  Jinnota bi pjaċir l-eżitu tal-laqgħat u l-attivitajiet li għaddejjin bħalissa fil-kuntest tad-Djalogi Jean Monnet tal-Parlament Ewropew għall-Paċi u d-Demokrazija mal-Verkhovna Rada tal-Ukrajna u jappoġġa bis-sħiħ il-kontinwazzjoni tagħhom; huwa konvint li l-approfondiment tal-kultura parlamentari tad-djalogu se jiżgura Verkhovna Rada tal-Ukrajna b'saħħitha, indipendenti, trasparenti u effikaċi, essenzjali għall-futur demokratiku u Ewropew tal-pajjiż u li hija konformi mal-aspirazzjonijiet taċ-ċittadini Ukreni;

135.  Iħeġġeġ, f'dan il-kuntest, lill-Verkhovna Rada tkompli b'mod attiv ir-riforma istituzzjonali tagħha li għandha l-għan li, fost l-oħrajn, iżżid il-kapaċità leġiżlattiva u l-kwalità, is-superviżjoni politika tal-eżekuttiv, kif ukoll it-trasparenza u r-responsabbiltà fil-konfront taċ-ċittadini, bil-għan li tissemplifika u tagħti prijorità lill-adozzjoni ta' abbozzi ta' liġi relatati mal-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni, kif ukoll li tistabbilixxi salvagwardji istituzzjonali li jimblokkaw il-leġiżlazzjoni li tikser l-impenji meħuda skont il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni, pereżempju permezz ta' rwol aktar b'saħħtu għall-Kumitat għall-Integrazzjoni Ewropea, li l-opinjonijiet tiegħu għandhom ikunu vinkolanti; jissottolinja l-importanza tal-kollaborazzjoni kontinwa tal-Parlament Ewropew mal-Verkhovna Rada sabiex jingħata appoġġ għal tali proċess ta' riforma; jisħaq fuq l-importanza li titkompla l-kooperazzjoni interparlamentari u l-kuntatti interpersonali bl-aħjar mod possibbli fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19;

136.  Jisħaq fuq l-importanza ta' appoġġ kontinwu għall-Missjoni ta' Konsulenza tal-Unjoni Ewropea (EUAM) fl-Ukrajna u r-rwol tagħha fir-riforma tas-settur tas-sigurtà ċivili; jilqa' favorevolment il-ftuħ tal-uffiċċju lokali tagħha f'Mariupol, u jittama li jkun hemm riżultati tanġibbli, f'konformità mal-mandat tal-Missjoni; jitlob li l-Kummissjoni tintensifika l-isforzi tagħha fit-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-awtoritajiet Ukreni involuti fl-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni/DCFTA; jitlob li l-Kummissjoni tfassal l-għodod meħtieġa għall-appoġġ tal-allinjament kontinwu tal-Ukrajna mal-acquis tal-UE, f'konformità mad-deċiżjonijiet rilevanti tat-22 Summit Ukrajna-UE;

137.  Itenni l-appell tiegħu għat-twaqqif ta' Università tas-Sħubija tal-Lvant fl-Ukrajna; jitlob lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni jsaħħu u jespandu l-programmi ta' taħriġ għall-professjonisti legali Ukreni li jixtiequ jispeċjalizzaw fid-dritt tal-UE u jsaħħu l-kapaċità tal-Ukrajna li tipparteċipa f'Orizzont Ewropa, fost modi oħra biex jagħtu spinta lill-kuntatti interpersonali, u l-kooperazzjoni akkademika u edukattiva bejn l-UE u l-Ukrajna;

138.  Jilqa' pożittivament l-appoġġ tal-UE għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet istituzzjonali u l-korsijiet ta' taħriġ għall-impjegati tas-servizz pubbliku Ukren organizzati mill-Kulleġġ tal-Ewropa ta' Natolin;

139.  Jappella lill-istituzzjonijiet kollha tal-UE, lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet Ukreni jiżviluppaw kampanji biex jinfurmaw aħjar liċ-ċittadini dwar l-opportunitajiet li jirriżultaw mill-inizjattiva tas-Sħubija tal-Lvant u l-implimentazzjoni tal-FA/DCFTA, jissensibilizzaw dwar il-vantaġġi ta' assoċjazzjoni eqreb u jorbtuhom mal-iżviluppi pożittivi fis-swieq tax-xogħol fl-Ukrajna u fil-pajjiżi assoċjati l-oħra; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Ukreni jikkomunikaw aħjar il-vantaġġi tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni/DCFTA u tal-assistenza tal-UE liċ-ċittadini tal-Ukrajna u jagħmlu aktar sforzi biex jiżguraw li l-opportunitajiet offruti mill-FA/DCFTA u l-assistenza u l-programmi tal-UE jilħqu l-livell lokali, inkluż fiż-żoni remoti tal-pajjiż, b'mod partikolari ż-żoni rurali, sabiex l-abitanti jkunu jistgħu jagħmlu pressjoni għal bidliet pożittivi fil-komunitajiet tagħhom;

140.  Ifaħħar lis-soċjetà ċivili, liż-żgħażagħ u lill-NGOs tal-Ukrajna għall-attivitajiet tagħhom fl-oqsma kollha tal-ħajja pubblika u politika u, b'mod partikolari, għall-appoġġ tagħhom għall-implimentazzjoni tal-FA/DCFTA, għall-indirizzar tal-isfidi tal-pandemija tal-COVID-19, għall-ġlieda kontra l-kampanji ta' diżinformazzjoni, għall-għoti ta' assistenza u għajnuna lill-IDPs u lil gruppi vulnerabbli oħra u għat-tisħiħ tar-reżiljenza soċjetali u l-litteriżmu medjatiku fost il-poplu Ukren; iħeġġeġ lill-gvernijiet ċentrali u lokali tal-Ukrajna jkomplu jrawmu kooperazzjoni mill-qrib mas-soċjetà ċivili, inkluż billi jipprovdu aktar appoġġ finanzjarju għall-attivitajiet tagħha; jistieden lill-Kummissjoni tagħti prijorità lill-appoġġ għal dawn l-NGOs u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili; jilqa' b'sodisfazzjon, f'dan ir-rigward, il-programm "Faċilità tas-Soċjetà Ċivili" li jinkludi EUR 20 miljun, li se jappoġġa t-tisħiħ tal-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex jipparteċipaw fit-teħid tad-deċiżjonijiet u fil-ħajja pubblika; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Ukreni, fid-dawl ta' diversi abbozzi ta' liġi dwar il-funzjonament u l-ħidma tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u assoċjazzjonijiet oħra, ma jadottaw l-ebda liġi li mhijiex konformi mal-obbligi nazzjonali u internazzjonali tal-Ukrajna dwar id-drittijiet tal-bniedem, u jiggarantixxu l-funzjonament tas-soċjetà ċivili mingħajr indħil indebitu;

o
o   o

141.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi-President/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-President, lill-Gvern u lill-Parlament tal-Ukrajna u lill-President, lill-Gvern u lill-Parlament tal-Federazzjoni Russa.

(1) ĠU L 303, 28.11.2018, p. 39.
(2) ĠU C 388, 13.11.2020, p. 116.
(3) ĠU C 11, 12.1.2018, p. 82.
(4) Testi adottati, P9_TA(2020)0167.
(5) ĠU L 165, 27.5.2020, p. 31.
(6) CM/Rec(2010)5, disponibbli fis-sit https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectID=09000016805cf40a
(7) Ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta' implimentazzjoni, ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13.


Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza
PDF 199kWORD 68k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza (2020/2818(RSP))
P9_TA(2021)0051B9-0108/2021

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 165 u 166 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 14 u 15 tagħha,

–  wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali pproklamat mill-Kunsill Ewropew, mill-Parlament Ewropew u mill-Kummissjoni Ewropea f'Novembru 2017, u b'mod partikolari l-prinċipji 1 "edukazzjoni, taħriġ u tagħlim tul il-ħajja", u 4 "appoġġ attiv għall-impjiegi" tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-1974 tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) dwar il-Liv bi Ħlas għall-Edukazzjoni,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza" (COM(2020)0274) u d-dokumenti ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanjawha (SWD(2020)0121) u (SWD(2020)0122),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (VET) għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza (COM(2020)0275),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "il-kisba sal-2025 taż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni" (COM(2020)0625) u d-dokumenti ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanjaha (SWD(2020)0212),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Pjan ta' Azzjoni dwar l-Edukazzjoni Diġitali 2021-2027. Tfassil mill-ġdid tal-edukazzjoni u t-taħriġ għall-era diġitali", (COM(2020)0624) u d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanjaha (SWD(2020)0209),

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni bit-titolu "Digital Economy and Society Index (DESI) 2020 Human capital" (Indiċi tal-Ekonomija u s-Soċjetà Diġitali (DESI) 2020 Kapital uman)(1),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Strateġija Industrijali Ġdida għall-Ewropa" (COM(2020)0102) li tiddikjara li "it-tranżizzjonijiet tewmin ekoloġiċi u diġitali se jaffettwaw kull parti tal-ekonomija, is-soċjetà u l-industrija tagħna", "industrija kompetittiva tiddependi minn li tirrekluta u li żżomm forza tax-xogħol kwalifikata", u li tipprevedi li "fil-ħames snin li ġejjin biss, 120 miljun Ewropew se jkollhom jaġġornaw il-ħiliet tagħhom jew jitħarrġu mill-ġdid",

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea bit-titolu "Il-Patt Ekoloġiku Ewropew" (COM(2019)0640) li tiddikjara li sabiex isir possibbli t-tibdil kollu msemmi fil-komunikazzjoni "huma meħtieġa taħriġ mill-ġdid u taħriġ ta' aġġornament proattivi biex wieħed jaħsad il-benefiċċji tat-tranżizzjoni ekoloġika",

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2020 dwar it-taħriġ mill-ġdid u t-taħriġ ta' aġġornament bħala bażi biex jiżdiedu s-sostenibbiltà u l-impjegabbiltà, fil-kuntest ta' appoġġ għall-irkupru ekonomiku u l-koeżjoni soċjali,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-16 ta' Ġunju 2020 dwar il-ġlieda kontra l-kriżi tal-COVID-19 fl-edukazzjoni u t-taħriġ,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Kunsill tat-8 ta' Novembru 2019 dwar l-iżvilupp ulterjuri taż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni biex jiġu appoġġjati sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ orjentati lejn il-futur(2),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-3 ta' Marzu 2017 dwar Intejbu l-Ħiliet tan-Nisa u l-Irġiel fis-Suq tax-Xogħol tal-UE(3),

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-19 ta' Diċembru 2016 dwar Perkorsi ta' Titjib tal-Ħiliet: Opportunitajiet Ġodda għall-Adulti(4),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Diċembru 2017 dwar aġenda mġedda tal-UE għall-edukazzjoni għolja(5),

–  wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2018/646 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' April 2018 dwar qafas komuni għall-għoti ta' servizzi aħjar għall-ħiliet u l-kwalifiki (Europass) u li tħassar id-Deċiżjoni Nru 2241/2004/KE(6),

–  wara li kkunsidra l-qafas strateġiku għall-kooperazzjoni Ewropea fl-edukazzjoni u t-taħriġ (ET 2020),

–  wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-5 ta' Mejju 2020 dwar "Il-finanzjament sostenibbli għat-tagħlim tul il-ħajja u l-iżvilupp tal-ħiliet, fil-kuntest tal-għadd insuffiċjenti ta' ħaddiema b'ħiliet speċjalizzati" (Opinjoni esploratorja fuq talba tal-Presidenza Kroata),

–  wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-15 ta’ Marzu 2018 dwar "Il-futur tax-xogħol — il-ksib ta' għarfien u ħiliet adegwati sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-impjiegi futuri" (Opinjoni esploratorja mitluba mill-Presidenza Bulgara)(7),

–  wara li kkunsidra l-Istħarriġ Ewropew dwar il-Kundizzjonijiet tax-Xogħol(8),

–  wara li kkunsidra r-riċerka tal-Eurofound dwar l-impatt tad-diġitalizzazzjoni fuq l-użu tal-ħiliet u l-iżvilupp tal-ħiliet(9),

–  wara li kkunsidra l-istudju tas-Cedefop bit-titolu "Empowering adults through upskilling and reskilling pathways" (Tisħiħ tal-pożizzjoni tal-adulti permezz ta' perkorsi ta' taħriġ ta' aġġornament u ta' taħriġ mill-ġdid), il-volumi 1 u 2,

–  wara li kkunsidra r-rapport tas-Cedefop bit-titolu "Skills forecast - trends and challenges to 2030" (Tbassir tal-ħiliet - xejriet u sfidi għall-2030)(10),

–  wara li kkunsidra l-Panorama ta' Ħiliet tas-Cedefop(11) u l-Indiċi Ewropew tal-Ħiliet(12),

–  wara li kkunsidra l-istudju STOA bit-titolu "Rethinking education in the digital age" (Ir-reviżjoni tal-edukazzjoni fl-era diġitali)(13),

–  wara li kkunsidra l-bażi ta' data Skills for Jobs tal-OECD(14),

–  wara li kkunsidra l-istudju tal-OECD bit-titolu "Getting Skills Right. Increasing Adult Learning Participation. Learning from successful reforms" (Fokus fuq il-Ħiliet it-Tajbin. Żieda fil-Parteċipazzjoni fit-Tagħlim għall-Adulti. Tagħlim minn riformi li rnexxew)(15),

–  wara li kkunsidra n-nota ta' politika tal-OECD tal-10 ta' Lulju 2020, bit-titolu "Skill measures to mobilise the workforce during the COVID-19 crisis" (Miżuri għall-ħiliet biex tiġi mmobilizzata l-forza tax-xogħol matul il-kriżi tal-COVID-19)(16),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-22 ta' Ottubru 2020 dwar il-futur tal-edukazzjoni Ewropea fil-kuntest tal-COVID-19(17),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Ottubru 2020 dwar ir-Rinforz tal-Garanzija għaż-Żgħażagħ(18),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Ġunju 2018 dwar il-modernizzazzjoni tal-edukazzjoni fl-UE(19),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Settembru 2017 dwar aġenda ġdida għall-ħiliet għall-Ewropa(20),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2016 dwar politiki dwar il-ħiliet għall-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ(21),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Settembru 2015 dwar il-ħolqien ta' suq tax-xogħol kompetittiv tal-UE għas-seklu 21: it-tqabbil tal-ħiliet u l-kwalifiki mad-domanda u l-opportunitajiet ta' impjieg, bħala mod ta' rkupru mill-kriżi(22),

–  wara li kkunsidra l-mistoqsija lill-Kummissjoni dwar il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza (O-000006/2021 – B9‑0004/2021),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 136(5) u 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali,

A.  billi t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, flimkien max-xejriet demografiċi u l-globalizzazzjoni qed ibiddlu n-natura tax-xogħol, il-kontenut tal-impjiegi u l-ħiliet u l-kwalifiki meħtieġa għalihom; billi t-taħriġ ta' aġġornament u t-taħriġ mill-ġdid se jkunu kruċjali biex jiġu indirizzati l-isfidi u l-opportunitajiet iġġenerati mix-xejriet makro li qed jaċċelleraw, u se jkunu essenzjali biex jiġi indirizzat id-distakk dejjem akbar fil-ħiliet fis-suq tax-xogħol tal-UE;

B.  billi l-"Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza" tikkonforma bis-sħiħ mal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, u b'mod partikolari mal-ewwel prinċipju tiegħu, li jistabbilixxi li "kulħadd għandu d-dritt għal edukazzjoni, taħriġ u tagħlim tul il-ħajja ta' kwalità u inklużivi sabiex jinżammu u jinkisbu ħiliet li jippermettu l-parteċipazzjoni sħiħa fis-soċjetà u tranżizzjonijiet b'suċċess fis-suq tax-xogħol";

C.  billi l-edukazzjoni fl-era diġitali tinkludi l-edukazzjoni diġitali formali iżda wkoll l-edukazzjoni informali u mhux formali fil-ħiliet tekniċi, personali u taċ-ċittadinanza tul il-ħajja taċ-ċittadini Ewropej;

D.  billi s-sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ formali qed isibuha dejjem aktar diffiċli biex iwieġbu għall-firxa sħiħa ta' ħtiġijiet u domandi individwali u soċjali f'dinja li dejjem qed tinbidel;

E.  billi l-kriżi tal-COVID-19 biddlet id-dinja tax-xogħol, aċċellerat is-sensji u l-obsolexxenza ta' ħafna impjiegi, enfasizzat l-importanza tal-ħiliet diġitali u l-kompetenza diġitali, żiedet id-distakk diġitali, u rrinforzat il-ħtieġa li jiġu aġġornati l-ħiliet tal-forza tax-xogħol Ewropea, b'mod partikolari fir-rigward taż-żieda drammatika fil-ħtieġa ta' ħiliet diġitali u teknoloġiċi kif ukoll ħiliet personali bħar-reżiljenza u l-adattabilità; billi dawn il-ħtiġijiet se jkunu saħansitra aktar urġenti bl-użu aktar mifrux tal-intelliġenza artifiċjali (IA), li tista' tibdel kompletament il-mudelli tax-xogħol u tissostitwixxi xi tipi ta' attivitajiet; billi l-pandemija fixklet l-attivitajiet edukattivi u ta' taħriġ, filwaqt li affettwat b'mod partikolari lill-istudenti tal-VET, u wasslet għal żieda fil-qgħad, b'mod partikolari fost iż-żgħażagħ li qed jitħabtu biex jagħmlu tranżizzjoni mill-edukazzjoni għax-xogħol; billi l-lockdown infurzat matul il-kriżi tal-COVID-19 ipprovda l-opportunità biex il-ħaddiema jaġġornaw il-ħiliet tagħhom;

F.  billi l-kompetenzi ewlenin huma kruċjali fis-soċjetà tal-għarfien u f'kuntest ta' tagħlim tul il-ħajja, peress li jiggarantixxu aktar flessibbiltà fl-adattament għas-soċjetajiet u s-swieq tax-xogħol li qed jinbidlu;

G.  billi għad hemm bosta inugwaljanzi fl-aċċess għall-edukazzjoni u l-ħiliet għal gruppi vulnerabbli fis-soċjetà, kif ukoll bejn il-ġeneri, b'ċittadini li jkunu ġejjin minn sfondi etniċi differenti, persuni b'diżabilità jew nisa b'inqas probabbiltà li jkollhom l-opportunità li jitgħallmu ħiliet ġodda;

H.  billi jeħtieġ li individwi jkunu mgħammra bil-ħiliet meħtieġa fis-suq tax-xogħol u bil-kapaċità li jadattaw malajr għad-domandi għal ħiliet li qed jinbidlu matul ħajjithom; billi minn 37 % sa 69 % tal-kompiti fl-UE jistgħu jiġu awtomatizzati f'ħafna setturi, li jwassal għal bidla sinifikanti fil-prestazzjoni(23); billi skont ir-riċerka tal-Eurofound, 28 % mill-ħaddiema jirrapportaw li għandhom il-ħiliet biex ilaħħqu ma' dmirijiet aktar impenjattivi;

I.  billi t-taħriġ ta' aġġornament u t-taħriġ mill-ġdid mhumiex biss responsabbiltà individwali iżda wkoll responsabbiltà soċjali, peress li livelli baxxi ta' ħiliet bażiċi u parteċipazzjoni baxxa tal-adulti f'attivitajiet ta' taħriġ inaqqsu l-opportunitajiet ta' impjieg tagħhom fis-suq tax-xogħol, jiġġeneraw inugwaljanzi soċjali u ekonomiċi u jikkontribwixxu għal livelli għoljin ta' faqar;

J.  billi n-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet u n-nuqqas ta' ħiliet jippreżentaw sfidi importanti għas-suq tax-xogħol u għas-sistemi edukattivi tal-UE; billi hemm nuqqas enormi ta' ħiliet diġitali fost il-forza tax-xogħol, u 42 % miċ-ċittadini tal-UE għandhom nuqqas ta' ħiliet diġitali bażiċi(24); billi huma meħtieġa investimenti sinifikanti biex jiġi indirizzat id-distakk fil-ħiliet diġitali;

K.  billi l-ġenerazzjoni attwali ta' żgħażagħ għandha livell għoli ta' ħiliet; billi t-taħriġ tal-ħiliet, it-taħriġ ta' aġġornament u t-taħriġ mill-ġdid mhumiex l-unika soluzzjoni għan-nuqqas ta' impjiegi għaż-żgħażagħ; billi huma meħtieġa miżuri addizzjonali għall-impjiegi biex jiġi żgurat il-ħolqien ta' impjiegi ta' kwalità u sostenibbli; billi x-xenarju tal-impjiegi qed jevolvi malajr, u huwa stmat li 65 % mit-tfal tal-lum li jibdew l-iskola primarja fl-aħħar mill-aħħar se jispiċċaw jaħdmu f'tipi ta' impjiegi kompletament ġodda li għadhom lanqas biss jeżistu(25); billi fl-2019 l-internet huwa diġà użat minn 85 % miċ-ċittadini, u 58 % biss kellhom mill-inqas ħiliet diġitali bażiċi(26);

L.  billi l-ambizzjoni tal-Patt Ewropew biex tinkiseb in-newtralità klimatika sal-2050 u l-mira li l-emissjonijiet tas-CO2 jitnaqqsu b'60 % sal-2030 se tfisser tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, ċirkolari u effiċjenti fl-użu tal-enerġija; billi dan se jkollu impatt fundamentali fuq is-setturi kollha tal-ekonomija, li jagħmel it-taħriġ mill-ġdid tal-forza tax-xogħol u l-fokus fuq ħiliet ekoloġiċi fil-perkorsi edukattivi kollha kruċjali biex tinkiseb tranżizzjoni ġusta li ma tħalli lil ħadd jaqa' lura;

M.  billi, minbarra l-ħiliet teknoloġiċi u diġitali, il-ħsieb kritiku huwa wieħed mill-ħiliet ewlenin li n-nies jeħtieġu fl-era diġitali; billi hemm ħtieġa ċara li jissaħħaħ il-ħsieb kritiku fost il-gruppi kollha taċ-ċittadini sabiex ikunu jistgħu jgawdu l-potenzjal sħiħ tal-għodod diġitali u jiġu protetti mill-perikli tagħhom;

N.  billi s-sistemi ta' edukazzjoni moderni, innovattivi u inklużivi b'teknoloġiji diġitali fil-qalba tagħhom jinsabu f'pożizzjoni tajba biex iħejju ġenerazzjonijiet ġodda ta' professjonisti għall-isfidi u l-opportunitajiet fil-futur;

O.  billi l-aċċess ugwali għal miżuri ta' taħriġ tal-ħiliet, ta' taħriġ ta' aġġornament u ta' taħriġ mill-ġdid ta' kwalità u inklużivi, kif ukoll għal informazzjoni dwar ir-riżorsi għall-ħiliet, konsulenza, taħriġ edukattiv u vokazzjonali għall-persuni kollha, inkluż għal gruppi vulnerabbli, anzjani u persuni li jgħixu f'żoni urbani żvantaġġati jew f'żoni u gżejjer rurali u remoti, huwa kruċjali għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza; billi r-riċerka tal-Eurofound turi li żdiedet l-inugwaljanza fl-aċċess tal-ħaddiema għat-taħriġ(27);

P.  billi f'xi pajjiżi tal-UE l-ammont ta' ħin li t-tfal iddedikaw għal attivitajiet skolastiċi naqas bin-nofs matul il-kriżi tal-COVID-19; billi l-għeluq ta' istituzzjonijiet edukattivi u ta' taħriġ, anke jekk temporanju, jista' jkollu konsegwenzi sinifikanti għall-istudenti, iħalli impatt negattiv fuq l-eżiti tat-tagħlim u jżid l-inugwaljanzi eżistenti;

Q.  billi, għall-kuntrarju tas-sistema skolastika obbligatorja, it-tagħlim għall-adulti huwa impenn volontarju magħmul minħabba motivazzjoni personali jew professjonali, li jirrappreżenta aktar sfida għall-fornituri tal-edukazzjoni u t-taħriġ;

R.  billi ħiliet aġġornati jagħmluha aktar faċli għan-nies biex jibqgħu impjegati fis-suq tax-xogħol u biex jiġu inklużi soċjalment, li huwa fundamentali wkoll għas-saħħa mentali u għall-ħajja ta' miljuni ta' ċittadini tagħna;

S.  billi ma jeżistux ħiliet differenti skont is-sess tal-persuna, iżda hemm differenzi bejn il-ġeneri f'termini ta' għażliet u żvilupp tal-karriera;

T.  billi l-politiki dwar l-edukazzjoni, it-taħriġ u l-ħiliet jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Istati Membri; billi l-UE għandha rwol importanti fl-appoġġ, fil-koordinazzjoni u fl-ikkomplementar tal-azzjonijiet tal-Istati Membri f'dawn l-oqsma; billi sfidi ġodda jirrikjedu l-mobilizzazzjoni ta' għodod Ewropej u politiki ta' appoġġ fi ħdan iż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni; billi programmi tal-Unjoni bħall-Erasmus+, il-Garanzija Ewropea għaż-Żgħażagħ u l-Korp Ewropew ta' Solidarjetà għandhom rwol importanti fit-taħriġ ta' aġġornament taż-żgħażagħ;

U.  billi, madankollu, it-teknoloġiji diġitali għandhom jitqiesu bħala għodod li jipprovdu edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità; billi fil-futur se jkun hemm ħtieġa akbar ta' ħiliet diġitali (kodifikazzjoni, loġistika u robotika) - li se jikkonċernaw mhux biss il-korsijiet tal-edukazzjoni tal-IT iżda se jolqtu l-kurrikulu kollu kemm hu;

V.  billi l-opportunitajiet ta' taħriġ u żvilupp tal-ħiliet abilitati diġitalment għandhom jiġu esplorati aħjar u ffaċilitati, pereżempju taħriġ online għal gruppi vulnerabbli jew persunal ta' SMEs li jeħtieġu l-għoti ta' taħriġ aktar flessibbli f'kooperazzjoni mill-qrib mal-istituzzjonijiet u l-korpi reġjonali responsabbli;

W.  billi r-rati ta' parteċipazzjoni fl-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal fl-Ewropa għat-tfal taħt it-3 snin għadhom taħt 33 % f'nofs il-pajjiżi tal-UE(28);

X.  billi, skont il-Eurofound, l-implikazzjonijiet għal ħiliet relatati mal-użu ta' mudelli ta' negozju abilitati diġitalment, bħal xogħol fuq pjattaforma diġitali, għandhom jiġu esplorati aħjar u indirizzati strateġikament, kemm bl-indirizzar tan-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet u l-eliminazzjoni tal-ħiliet, jew permezz tal-iżvilupp ta' ħiliet bħal ħiliet trasversali u intraprenditorjali;

Y.  billi fl-2019, 10,2 % minn dawk ta' bejn it-18 u l-24 sena fl-UE kienu kkompletaw mhux aktar minn edukazzjoni sekondarja tal-ewwel livell u ma kinux qed ikomplu jistudjaw jew jitħarrġu (persuni li telqu kmieni mill-iskola)(29);

Z.  billi ilu rikonoxxut ir-rwol importanti li għandu t-tagħlim fuq il-post tax-xogħol għall-użu u l-iżvilupp tal-ħiliet; l-ECS 2019 juri li hija minoranza biss ta' organizzazzjonijiet li tgħaqqad b'mod koerenti l-prattiki fuq il-post tax-xogħol li jottimizzaw l-użu tal-ħiliet u jappoġġjaw l-iżvilupp tal-ħiliet;

AA.  billi fl-2017, 72 % mill-għalliema fl-Ewropa kienu nisa; billi 9 % mill-għalliema li jaħdmu fl-UE kellhom inqas minn 30 sena, filwaqt li 36 % kellhom 50 sena jew aktar(30);

1.  Jilqa' l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza", li tqiegħed il-ħiliet fil-qalba tal-aġenda tal-politika tal-UE u tiżgura li d-dritt għal taħriġ u t-tagħlim tul il-ħajja ta' kwalità u inklużivi għal kulħadd u fl-oqsma u s-setturi kollha, minqux fl-ewwel prinċipju tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, isir realtà madwar l-Unjoni;

2.  Jilqa' t-12-il azzjoni emblematika stipulati fil-komunikazzjoni kif ukoll l-objettivi kwantitattivi li għandhom jintlaħqu sal-2025; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jipprovdu aċċessibbiltà wiesgħa għat-taħriġ tal-ħiliet u t-taħriġ ta' aġġornament għal gruppi vulnerabbli, inklużi persuni b'diżabilità, adulti b'livell baxx ta' ħiliet, minoranzi, inklużi r-Rom, kif ukoll persuni bi sfond ta' migrazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni twettaq riċerka dwar kif jista' jiġi implimentat dan id-dritt, u biex tintroduċi mekkaniżmu ta' monitoraġġ li jħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxu programmi ta' azzjoni nazzjonali u jippreżentaw rapporti nazzjonali regolari dwar kif dan id-dritt qed jiġi żgurat;

3.  Jenfasizza l-importanza ta' aċċess għat-taħriġ u t-taħriġ mill-ġdid għal ħaddiema f'industriji u f'setturi li jeħtieġ li jwettqu bidliet fundamentali fid-dawl ta' tranżizzjoni ekoloġika u diġitali; jenfasizza li l-kwalifiki u l-kompetenzi ċċertifikati jipprovdu valur miżjud lill-ħaddiema, itejbu l-pożizzjonijiet tagħhom fis-suq tax-xogħol, u jistgħu jiġu trasferiti fi tranżizzjonijiet tas-suq tax-xogħol; jitlob li l-politika pubblika dwar il-ħiliet tkun orjentata lejn ir-rikonoxximent, iċ-ċertifikazzjoni u l-validazzjoni tal-kwalifiki u tal-kompetenzi;

4.  Jissottolinja li l-ħiliet u t-tagħlim tul il-ħajja huma vitali għat-tkabbir sostenibbli, il-produttività, l-investiment u l-innovazzjoni, u għalhekk huma fatturi ewlenin għall-kompetittività tan-negozji, speċjalment l-SMEs; jenfasizza li l-kooperazzjoni mill-qrib u l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn l-atturi rilevanti kollha involuti fl-iżvilupp tal-ħiliet, inklużi s-sħab soċjali u l-livelli kollha tal-gvern, huma kruċjali biex jiġi żgurat li kulħadd ikun jista' jakkwista l-ħiliet meħtieġa fis-suq tax-xogħol u fis-soċjetà inġenerali; jenfasizza, f'dan ir-rigward, il-ħtieġa li jinġabru data, informazzjoni u tbassir aġġornati rigward il-ħtiġijiet u d-domanda fis-suq tax-xogħol, inkluż fil-livell lokali; jappoġġja t-tnedija tal-Patt għall-Ħiliet, bl-għan li jissaħħu l-azzjonijiet imwettqa minn kumpaniji għat-taħriġ ta' aġġornament u t-taħriġ mill-ġdid tal-forza tax-xogħol tal-Ewropa; jitlob li l-Patti lokali għall-Ħiliet jilħqu aħjar lill-persuni minn setturi milquta l-aktar mill-kriżi tal-COVID-19 u jgħinuhom jiksbu kwalifiki mill-ġdid biex jibqgħu attivi fis-suq tax-xogħol;

5.  Ifakkar li l-immodernizzar tas-sistemi vokazzjonali, edukattivi u ta' taħriġ huwa kruċjali biex iż-żgħażagħ u l-adulti jitħejjew għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, kif ukoll biex jiġi żgurat li l-ħaddiema ta' età medja u dawk f'età aktar avvanzata jżommu u jiżviluppaw il-ħiliet meħtieġa biex jissalvagwardjaw l-impjegabbiltà u jestendu l-ħajja tax-xogħol; ifakkar, barra minn hekk, li din il-modernizzazzjoni hija kruċjali għall-irkupru mill-pandemija tal-COVID-19; jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni għal "Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (VET) għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza"; jisħaq li l-programmi tal-VET iridu jkunu mmirati, orjentati lejn il-futur, aċċesibbli, permeabbli, interkonnessi fil-livell tal-UE, u ffukati fuq l-istudenti, jippermettu perkorsi individwali flessibbli, jipprovdu lill-istudenti tal-VET u lill-għalliema b'sett ta' ħiliet biex isiru ċittadini attivi u demokratiċi, u biex jirnexxu fis-suq tax-xogħol u fis-soċjetà; ifakkar li l-modernizzazzjoni tal-programmi tal-VET trid timxi id f'id ma' żieda fl-attraenza tagħhom, sabiex aktar żgħażagħ jagħżlu li jidħlu għalihom; jenfasizza l-importanza tal-aħjar prattiki relatati mas-sistemi ta' edukazzjoni doppja u l-VET li jistgħu jikkontribwixxu għal bidliet strutturali fis-suq tax-xogħol u jwasslu għal livelli ogħla ta' impjieg taż-żgħażagħ;

6.  Jemmen li l-apprendistati jistgħu jkollhom rwol importanti f'dan ir-rigward, billi jħejju liż-żgħażagħ għal impjiegi li għalihom hawn domanda kbira, u għalhekk jistgħu jikkontribwixxu għall-integrazzjoni sostenibbli tagħhom fis-suq tax-xogħol; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jużaw ir-riżorsi tal-UE għall-promozzjoni tal-VET u biex iħeġġu lill-impjegaturi biex joħolqu programmi ta' internship u apprendistat imħallsa għall-istudenti ta' skejjel vokazzjonali, kif ukoll jorganizzaw kompetizzjonijiet u kampjonati industrijali għalihom; iħeġġeġ lill-kumpaniji biex jiżguraw it-taħriġ ta' aġġornament u t-taħriġ mill-ġdid tal-forza tax-xogħol tagħhom u biex isaħħu l-forniment ta' apprendistati f'konformità mal-Qafas ta' Kwalità għat-Traineeships u mal-Qafas Ewropew għal Apprendistati ta' Kwalità u Effettivi; jappella f'dan ir-rigward biex il-Kummissjoni tirrieżamina l-istrumenti Ewropej eżistenti bħall-Qafas ta' Kwalità għall-Apprendistati u l-Qafas Ewropew għal Apprendistati ta' Kwalità u Effettivi, u biex iddaħħal kriterji ta' kwalità għal proposti, inkluż il-prinċipju ta' remunerazzjoni ġusta għat-trainees u l-interns, aċċess għall-protezzjoni soċjali, impjieg sostenibbli u drittijiet soċjali; jisħaq li dawn il-kriterji jiżguraw it-tranżizzjoni tat-trainees u l-apprendisti lejn impjieg stabbli u ta' kwalità, u jgħinu jiżguraw opportunitajiet ibbilanċjati bejn il-ġeneri għal persuni fis-setturi kollha, kif ukoll opportunitajiet li joffru sigurtà fit-tul, protezzjoni soċjali u kundizzjonijiet tax-xogħol ugwali u deċenti, u li ma jikkontribwixxux għall-ħolqien ta' impjieg prekarju;

7.  Ifakkar li l-ħiliet vokazzjonali huma wieħed mill-motivaturi tal-ekonomija Ewropea, u jitlob li jkun hemm korrelazzjoni bejn l-edukazzjoni konvenzjonali u l-VET, fejn l-iżvilupp tal-ħiliet fil-VET, kemm bħala fokus ċentrali jew bħala parti komplementari mill-għażliet disponibbli kemm għall-istudenti kif ukoll għall-adulti, jista' jagħti spinta lill-opportunitajiet disponibbli għal persuni li qed ifittxu impjieg, irawwem il-mobbiltà professjonali u jtejjeb ir-reżiljenza tas-suq tax-xogħol f'sitwazzjonijiet ta' kriżi;

8.  Jagħti parir lill-Kummissjoni biex tipprovdi rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri li jikkorrelataw il-VET mal-Aġenda għall-Ħiliet, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni l-kompetenzi nazzjonali u l-prinċipju tas-sussidjarjetà, b'fokus fuq it-titjib tal-gwida bikrija dwar il-karrieri tal-VET u l-massimizzazzjoni tal-għadd ta' opportunitajiet li ż-żgħażagħ Ewropej ikollhom biex jiżviluppaw il-ħiliet tagħhom; jilqa', f'dan l-aspett, l-input ipprovdut dwar is-suġġett mis-Cedefop u mill-Eurofound;

9.  Jissottolinja l-importanza kbira li jingħata appoġġ attiv lill-għalliema u lill-ħarrieġa billi jiġi adottat pakkett ta' politika effettiv biex jiġi żgurat li dawn ikunu mħejjija u aġġornati sew fil-ħiliet għat-trasformazzjoni diġitali u ekoloġika tal-iskejjel u tal-istituzzjonijiet edukattivi; jemmen li t-trade unions edukattivi jridu jkunu involuti fid-definizzjoni tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa li għandhom jinkisbu mill-għalliema u l-ħarrieġa fi ħdan l-iżvilupp professjonali inizjali u kontinwu fir-rigward tat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali; jemmen li l-investimenti fl-edukazzjoni pubblika jridu jiżdiedu b'mod konsiderevoli u li d-djalogu soċjali mat-trade unions jrid ikun pilastru ewlieni biex jiġu ggarantiti salarji u pensjonijiet adegwati, kif ukoll kundizzjonijiet tax-xogħol ġusti għall-professjonisti fis-setturi tal-edukazzjoni u t-taħriġ;

10.  Jisħaq fuq il-ħtieġa li, bl-involviment tas-sħab soċjali, tittejjeb is-sistema ta' antiċipazzjoni tal-ħiliet biex jiġu identifikati aħjar il-bidliet emerġenti fil-ħtiġijiet b'rabta mal-ħiliet, jingħataw ħiliet ġeneriċi, settorjali u speċifiċi għall-impjieg fejn meħtieġ, u jiġu minimizzati r-restrizzjonijiet fil-ħiliet u l-iżbilanċi fil-ħiliet; jilqa' f'dan ir-rigward l-azzjonijiet proposti mill-Kummissjoni biex tittejjeb l-informazzjoni dwar il-ħiliet; jenfasizza li l-applikazzjoni tal-intelliġenza artifiċjali u tal-analiżi tal-big data għall-informazzjoni dwar il-ħiliet fid-definizzjoni ta' profili tal-impjiegi ġodda għandha tiġi mmonitorjata regolarment u sistematikament biex jiġu evitati l-preġudizzju u d-diskriminazzjoni diretta u indiretta, u li għandhom jiġu żgurati miżuri korrettivi; jissottolinja li t-tisħiħ tal-gwida dwar il-karrieri minn età bikrija u l-aċċess ugwali għall-informazzjoni u l-appoġġ għall-istudenti u l-istudenti adulti jistgħu jgħinu fl-għażla ta' perkorsi edukattivi u vokazzjonali xierqa li jwasslu għal opportunitajiet ta' impjieg li jaqblu mal-interessi, mat-talent u mal-kompetenzi tagħhom, u b'hekk jonqos in-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet; jenfasizza l-importanza ta' kooperazzjoni bejn is-servizzi tal-impjiegi u s-servizzi soċjali biex jiġu identifikati u appoġġjati persuni li jkunu tilfu xogħolhom reċentement jew li jinsabu f'riskju li jitilfu xogħolhom; jissottolinja l-importanza tal-gwida tul il-ħajja fl-Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa u l-ħtieġa li jittejjeb l-aċċess għal gwida ta' kwalità;

11.  Jilqa' r-rakkomandazzjoni biex l-Istati Membri jsaħħu s-sistemi ta' twissija bikrija bl-għan li jidentifikaw żgħażagħ f'riskju li jsiru NEETs (barra mill-edukazzjoni, impjieg, jew taħriġ); huwa konvint li azzjonijiet preventivi, bħal valutazzjonijiet tal-ħiliet u gwida għall-karriera u vokazzjonali li jiffukaw fuq għajnuna mogħtija lil dawk li jitilqu kmieni mill-iskola biex jidħlu f'impjieg jew edukazzjoni qabel jisfaw qiegħda, jekk jitwettqu kif xieraq flimkien mal-forniment ta' edukazzjoni ġenerali inklużiva u mhux diskriminatorja, jistgħu jwasslu għal tnaqqis fl-għadd ta' NEETs fuq terminu twil;

12.  Jisħaq fuq il-ħtieġa li tingħata spinta lir-rwol tas-sħab soċjali billi jiġi żgurat li l-politika dwar il-ħiliet tħeġġeġ ftehimiet kollettivi fir-rigward tad-definizzjoni u r-regolamentazzjoni tal-ħiliet u t-taħriġ kontinwu, billi ssir konsultazzjoni mas-sħab soċjali dwar il-kompetenzi meħtieġa u l-aġġornament tal-kurrikuli tas-sistemi edukattivi u ta' taħriġ, u billi jitfassal b'mod konġunt mar-rappreżentanti tal-ħaddiema taħriġ fuq il-post tax-xogħol li jkun adattat għall-ħtiġijiet tal-forza tax-xogħol;

13.  Jistieden lill-Kummissjoni tinkludi indikatur dwar id-diskrepanzi fil-ħiliet fit-tabella ta' valutazzjoni soċjali, f'konformità mal-għanijiet u l-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li jista' jkun utli għal dawk li jfasslu l-politika fil-livell nazzjonali biex jidentifikaw fejn ikunu meħtieġa aktar sforzi u biex jikkoordinaw aħjar fil-livell tal-UE, filwaqt li jittraċċaw l-evoluzzjonijiet u l-progress tad-diskrepanzi fil-ħiliet, u jinċentivaw konverġenza 'l fuq fost l-Istati Membri;

14.  Huwa tal-fehma li jrid jittejjeb ir-rikonoxximent reċiproku tal-eżiti tat-tagħlim, tad-diplomi, tat-taħriġ, tal-kwalifiki professjonali u tal-ħiliet miksuba fi Stat Membru ieħor, u li dan jgħin biex jingħelbu n-nuqqasijiet ta' ħiliet u n-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet; jemmen li dan jippermetti wkoll li l-adulti jiksbu kwalifiki sħaħ, irawwem il-mobbiltà, jagħmel is-suq tax-xogħol tal-UE aktar integrat u reżiljenti, u jsaħħaħ il-kompetittività tal-Ewropa; jenfasizza l-importanza li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet ta' ħiliet u n-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet billi tiġi ffaċilitata l-mobbiltà tal-istudenti u r-rikonoxximent transfruntier tal-kwalifiki permezz ta' użu aħjar minn għodod bħall-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki, is-CV tal-Europass, is-Sistema Ewropea għat-Trasferiment ta' Krediti (ECVET), il-Panorama ta' Ħiliet, l-ESCO jew il-EURES, eċċ.; jilqa' l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-ksib taż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni sal-2025;

15.  Jenfasizza li ħafna ċittadini jiksbu ħiliet u esperjenza siewja barra mis-sistema tal-edukazzjoni jew it-taħriġ formali, kif inhu pereżempju l-każ ta' indukraturi informali li jipprovdu kura lill-persuni b'diżabilità jew lill-anzjani; jemmen li dawn il-ħiliet informali għandhom jiġu rikonoxxuti, billi jistgħu jgħinu lill-indukraturi informali biex iżidu l-possibbiltajiet tagħhom fis-suq tax-xogħol;

16.  Jitlob li tiġi implimentata bis-sħiħ id-Direttiva dwar ir-Rikonoxximent ta' Kwalifiki Professjonali, billi l-qafas ta' taħriġ komuni inkluż fiha jista' jżid l-għadd ta' professjonisti li jibbenefikaw mis-sistema ta' rikonoxximent awtomatiku, u jappoġġja l-korrelazzjoni tagħha mal-iżvilupp mill-Kummissjoni Ewropea ta' Passaport tal-Ħiliet tal-UE diġitali u pan-Ewropew;

17.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom sabiex iżommu lill-istudenti barranin wara li jiggradwaw mill-universitajiet tal-UE; jisħaq li l-għoti ta' aċċess lill-gradwati għall-mobbiltà intra-UE u viża valida għal dawk li jkunu qed ifittxu impjieg jista' jżid l-attraenza tal-UE kollha kemm hi;

18.  Jitlob li tiġi żblukkata l-proposta attwali tal-Karta Blu sabiex il-kumpaniji Ewropej jingħataw il-kompetenzi meħtieġa biex jibqgħu jew isiru kompetittivi;

19.  Josserva li l-pandemija tal-COVID-19 aċċentwat l-importanza kemm tal-ħiliet diġitali bażiċi kif ukoll dawk avvanzati, kif ukoll ta' sistemi edukattivi reżiljenti u l-kapaċità tagħhom li jaġġustaw bejn il-metodi ta' tagħlim personali, mill-bogħod u online, u ibridi; josserva wkoll li l-pandemija tal-COVID-19 bidlet id-domanda għall-ħiliet fis-suq tax-xogħol, u b'hekk żiedet id-diskrepanza fil-ħiliet diġitali u aggravat l-inugwaljanzi u d-defiċits preeżistenti fl-edukazzjoni; jenfasizza l-ħtieġa li kull ċittadin ikollu mill-inqas ħiliet diġitali bażiċi u li speċjalisti b'livell għoli ta' ħiliet jiġu mħarrġa u mgħammra b'ħiliet diġitali avvanzati u b'mentalità innovattiva u intraprenditorjali;

20.  Jesprimi dispjaċir għall-fatt li għad hemm disparitajiet bejn il-ġeneri fl-aċċess tan-nisa għall-iżvilupp tal-ħiliet u l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol(31); jissottolinja li l-isfidi ewlenin li jiffaċċjaw in-nisa jinkludu ostakli għall-edukazzjoni u t-taħriġ fis-suġġetti STEM (xjenza, teknoloġija, inġinerija, u matematika), restrizzjonijiet soċjokulturali u ekonomiċi, speċjalment f'ekonomiji rurali u informali, u nuqqas sinifikanti fil-promozzjoni ta' opportunitajiet indaqs tan-nisa biex jagħżlu professjonijiet li ħafna drabi jkunu ddominati mill-irġiel; jistieden lill-Kummissjoni tħeġġeġ networks ta' mentoraġġ, u b'hekk tippermetti aktar mudelli eżemplari femminili biex in-nisa jitħeġġu jagħmlu għażliet alternattivi għal impjiegi tradizzjonalment sterjotipati fir-rigward tal-ġeneri(32); jitlob li jiġu evitati l-istereotipi u l-istereotipizzazzjoni tal-ġeneru permezz tat-taħriġ, billi dawn huma marbuta mal-impjegabbiltà u joħolqu ċirku vizzjuż, u b'hekk jipperpetwaw segregazzjoni qawwija tax-xogħol; jisħaq li 90 % mill-impjiegi jirrikjedu ħiliet diġitali bażiċi, u n-nisa jirrappreżentaw biss 17 % mill-persuni f'korsijiet u karrieri tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT) fl-UE(33) u 36 % biss mill-gradwati STEM(34), minkejja l-fatt li l-bniet imorru aħjar mis-subien fil-litteriżmu diġitali(35);

21.  Jenfasizza l-importanza tal-edukazzjoni u tal-iżvilupp tal-ħiliet fl-indirizzar tal-preġudizzju bejn il-ġeneri u fl-appoġġ mogħti lill-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u jitlob sforzi akbar kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak Ewropew biex dan l-iżbilanċ bejn il-ġeneri jitkisser u biex jiġi żgurat li n-nisa jkunu jistgħu jaċċessaw tagħlim u taħriġ ta' kwalità tul il-ħajja, inkluż wara perjodi ta' assenza għal raġunijiet ta' kura; jenfasizza l-ħtieġa ta' proċessi ta' reklutaġġ u għażla sensittivi għall-ġeneru fis-settur privat u dak pubbliku, u b'mod partikolari f'setturi orjentati lejn il-futur, bħal STEM u s-settur diġitali fejn in-nisa mhumiex irrappreżentati biżżejjed; jenfasizza f'dan ir-rigward li d-diskriminazzjoni abbażi tal-ġeneru hija dannuża mhux biss għall-individwu affettwat iżda wkoll għas-soċjetà kollha kemm hi; ifakkar li jridu jittieħdu miżuri sabiex l-impatt tal-kriżi ma jaggravax l-inugwaljanzi bejn il-ġeneri, filwaqt li jiġi mmitigat l-impatt sproporzjonat u dejjiemi fuq id-drittijiet tan-nisa, id-dħul u l-protezzjoni soċjali, u jiġu evitati aktar inugwaljanzi u diskriminazzjoni fid-dinja tax-xogħol, b'attenzjoni partikolari għas-suq tax-xogħol fir-rigward tal-ġeneru, it-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika, u d-distribuzzjoni inugwali ta' xogħol domestiku u ta' kura mhux imħallas;

22.  Jissottolinja li l-opportunitajiet indaqs għal kulħadd huma kruċjali, u jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħmluha prijorità li jnaqqsu d-distakk fil-ħiliet diġitali, billi jiżguraw li r-reġjuni vulnerabbli u ċ-ċittadini fil-bżonn, kif ukoll dawk fir-riskju ta' esklużjoni soċjali, inklużi l-persuni b'diżabilità jew dawk li ġejjin minn minoranzi etniċi, ikollhom aċċess għall-edukazzjoni u t-taħriġ diġitali, il-hardware minimu meħtieġ, aċċess wiesa' għall-internet, u appoġġ diġitali u għodod oħra ta' tagħlim teknoloġiku; jissottolinja li jrid jingħata appoġġ lil dawn il-kategoriji biex jiżdiedu l-ħiliet diġitali meħtieġa biex jirnexxu u biex jiġu evitati inugwaljanzi dejjem aktar profondi, filwaqt li jiġi żgurat li ħadd ma jitħalla jaqa' lura;

23.  Josserva b'interess kbir l-opportunitajiet u l-isfidi pprovduti mill-firxa ta' soluzzjonijiet diġitali bħat-telexogħol, li għalihom huwa kruċjali l-iżvilupp ta' ħiliet diġitali; ifakkar l-importanza ta' qafas leġiżlattiv Ewropew li jkollu l-għan li jirregola l-kundizzjonijiet tat-telexogħol u d-dritt għall-iskonnessjoni madwar l-Unjoni, kif ukoll li jiżgura kundizzjonijiet tax-xogħol u ta' impjieg deċenti fl-ekonomija diġitali mmotivati mill-akkwist ta' ħiliet ġodda;

24.  Jisħaq fuq il-bosta opportunitajiet li x-xogħol diġitali joffri biex jitjiebu l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-impjegati, inklużi impjegati qrib l-età tal-irtirar, u biex tiżdied l-inklużjoni ta' persuni b'diżabilità; Jesprimi dispjaċir għall-fatt li persuni b'diżabilità għadhom żvantaġġati fis-suq tax-xogħol, u li spiss in-nuqqas ta' aċċess tagħhom għall-edukazzjoni u t-taħriġ jista' jkun responsabbli għall-esklużjoni tagħhom mis-suq tax-xogħol; jitlob li jkun hemm fokus partikolari mill-Kummissjoni, fir-rakkomandazzjonijiet tagħha lill-Istati Membri, fuq modi ta' titjib tal-aċċess ta' persuni b'diżabilità għal taħriġ diġitali tal-ħiliet jew għal taħriġ mill-ġdid diġitali, b'koordinazzjoni mal-ħtiġijiet il-ġodda tal-ekonomija diġitali globali emerġenti;

25.  Josserva li fil-kuntest taż-żieda fit-telexogħol, il-Kummissjoni u l-Istati Membri jridu jpoġġu l-ħiliet li jrawmu dan il-mod ġdid ta' xogħol fiċ-ċentru tal-istrateġiji tagħhom; jissottolinja li t-tele-edukazzjoni u t-tele-skejjel joħolqu sfidi kemm għall-edukaturi kif ukoll għar-riċevituri tal-edukazzjoni, u li l-ħiliet meħtieġa biex jitwasslu t-tele-edukazzjoni u t-taħriġ tal-ħarrieġa u tal-edukaturi huma prijorità fuq terminu qasir għall-Ewropa f'dan iż-żmien;

26.  Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja l-offerta ta' taħriġ għall-ħaddiema li jirċievu benefiċċji għal xogħol b'ħinijiet iqsar jew għal qgħad parzjali, inkluż permezz tal-iskema SURE; jistieden lill-Istati Membri joffru miżuri ta' taħriġ xierqa għall-ħaddiema affettwati;

27.  Jistieden lill-impjegaturi jadattaw il-prattiki fuq il-post tax-xogħol li jikkapitalizzaw fuq il-ħiliet tal-forza tax-xogħol u li jappoġġjaw l-iżvilupp tal-ħiliet permezz ta' fokus fuq l-edukazzjoni tal-ġenerazzjoni li jmiss ta' maniġers fuq kwistjonijiet rigward l-użu ta' prattiki organizzattivi li jistimulaw l-użu u l-iżvilupp tal-ħiliet, kif ukoll fuq is-sostenn tal-gvernijiet nazzjonali u s-sħab soċjali fl-iżvilupp ta' networks u strutturi ta' appoġġ biex jagħtu pariri lill-organizzazzjonijiet dwar l-aktar kombinamenti xierqa ta' prattiki fuq il-post tax-xogħol għaċ-ċirkustanzi tagħhom;

28.  Jitlob li jiġu ffaċilitati r-rikonoxximent, il-validazzjoni u l-portabbiltà tal-kisbiet fil-qasam tat-tagħlim mhux formali u informali, inklużi dawk żviluppati f'forom ta' impjieg abilitati diġitalment bħal xogħol fuq pjattaforma diġitali;

29.  Jitlob miżuri Ewropej nazzjonali, reġjonali u lokali immedjati u kuraġġużi, mekkaniżmi ta' evalwazzjoni u riżorsi biex il-ħiliet diġitali jitqiegħdu fil-qalba tal-politiki tal-edukazzjoni u t-taħriġ, filwaqt li jiġi ssalvagwardjat livell għoli ta' qari u ta' ħiliet matematiċi fost l-istudenti, fejn il-ħiliet diġitali, l-għodod tal-IT u l-aċċess għall-internet isiru disponibbli għal kulħadd, jittejbu l-ħiliet diġitali tal-għalliema u l-ħarrieġa, u l-iskejjel, l-istituzzjonijiet ta' taħriġ, il-fornituri tal-VET u l-organizzazzjonijiet attivi fil-qasam tal-edukazzjoni għall-adulti u l-universitajiet jiġu mgħammra bi pjattaformi ta' tagħlim online pubbliċi u indipendenti, b'teknoloġiji oħra u bl-infrastruttura diġitali meħtieġa li tippermetti t-tagħlim online u mill-bogħod, kif ukoll it-tagħlim imħallat; jisħaq, f'dan ir-rigward, fuq l-importanza ta' approċċ ġenwin ta' tagħlim tul il-ħajja; jappoġġja l-azzjonijiet ippjanati mill-Kummissjoni kif stipulati fl-Aġenda għall-Ħiliet u fil-Pjan għall-Edukazzjoni Diġitali 2021-2027, u jitlob li jkun hemm aktar kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri f'dan il-qasam; jissottolinja l-importanza ta' inċentivi għall-iżvilupp ta' kontenut ta' tagħlim diġitali u ta' moduli tal-kurrikuli ewlenin f'konformità mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol, b'enfasi fuq il-ħiliet diġitali u ekoloġiċi, inkluż permezz ta' pjattaformi ta' taħriġ online;

30.  Jiddeplora l-fatt li fl-Ewropa għad hemm tfal mingħajr aċċess għall-edukazzjoni, kif ukoll studenti mingħajr aċċess jew aċċess adegwat għall-edukazzjoni diġitali minħabba nuqqas ta' tagħmir diġitali, software jew konnessjoni tal-internet, jew inkella dawn ikunu inadegwati; itenni l-ħtieġa li tittejjeb il-konnettività fil-livelli kollha, b'mod partikolari f'żoni rurali u remoti fejn spiss tkun nieqsa, u li jiżdied l-aċċess għat-tagħmir diġitali; jiġbed l-attenzjoni għall-innovazzjoni mill-aktar avvanzata f'kompjuters, tablets u software edukattivi fl-Ewropa;

31.  Jissottolinja li l-konsegwenzi tal-COVID-19 joffru opportunità unika biex tiġi aċċellerata r-rivoluzzjoni diġitali u teknoloġika fit-tagħlim tul il-ħajja, li tista' tkisser l-ostakli fiżiċi, fejn possibbli, u żżid b'mod sinifikanti l-ilħuq u l-impatt tagħha; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-fornituri tal-edukazzjoni biex iżidu l-opportunitajiet ta' tagħlim mingħajr post, li jippermetti li studenti f'żoni remoti u rurali jew inkella barra mill-pajjiż jaċċessaw korsijiet madwar l-UE mingħajr restrizzjonijiet ta' lok;

32.  Jisħaq li għandhom jiġu żviluppati u implimentati miżuri Ewropej u nazzjonali, inklużi programmi edukattivi u investimenti mmirati, bl-għan aħħari li tiġi żgurata t-tħejjija taċ-ċittadini għal impjiegi futuri li jirrikjedu ħiliet diġitali, u dan sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tat-tranżizzjoni diġitali fis-suq tax-xogħol tal-UE u jkun possibbli li l-kumpaniji jagħmlu użu sħiħ mill-metodi ta' ħidma ġodda, bħat-telexogħol;

33.  Jindika l-ħtieġa li tiġi ċċarata aktar l-inizjattiva tal-Universitajiet Ewropej u l-ambizzjoni tagħha li tistabbilixxi standards għall-edukazzjoni għolja fl-UE; itenni li kooperazzjoni ta' suċċess bejn l-universitajiet dejjem kienet tiddependi minn approċċ minn isfel għal fuq, mill-indipendenza u mill-eċċellenza akkademika, u li l-proċess ta' Bolonja huwa għodda importanti għall-kooperazzjoni universitarja fl-UE u lil hinn minnha;

34.  Josserva li t-tranżizzjoni ekoloġika hija motivatur importanti tad-domanda għall-ħaddiema fis-setturi kollha u tista' toħloq miljuni ta' impjiegi; ifakkar li tranżizzjoni b'suċċess lejn ekonomija ekoloġika jeħtieġ li timxi id f'id ma' miżuri ta' taħriġ tal-ħiliet, taħriġ mill-ġdid u taħriġ ta' aġġornament biex jiġu żviluppati l-ħiliet, l-għarfien u l-kompetenza meħtieġa minn ekonomija ekoloġika; jilqa' f'dan ir-rigward l-azzjonijiet tal-Kummissjoni biex jiġi appoġġjat l-akkwist ta' ħiliet għat-tranżizzjoni ekoloġika; jitlob azzjoni rapida biex jiġu evitati restrizzjonijiet fil-ħiliet f'dan il-qasam u biex l-UE tkun tista' tibqa' mexxejja globali fl-ekonomija ekoloġika; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali biex jintegraw l-iżvilupp sostenibbli u l-kompetenzi u l-ħiliet ambjentali fis-sistemi ta' taħriġ u edukattivi;

35.  Jenfasizza li l-mobbiltà tal-istudenti u tal-għalliema hija waħda mill-għodod prinċipali għall-iskambju tal-ideat u tal-aħjar prattiki, kif ukoll għaż-żieda fil-kwalità tat-taħriġ fil-ħiliet madwar l-Unjoni; jinsisti li din il-mobbiltà għandha tkun aċċessibbli u inklużiva; josserva li, filwaqt li l-mobbiltà fiżika dejjem għandu jkollha rwol primarju, it-tagħlim virtwali se jsir dejjem aktar importanti bħala komplement, u kif jidher mill-miżuri tal-COVID-19, anke bħala sostitut in extremis;

36.  Josserva li l-ħiliet kreattivi u artistiċi huma essenzjali għall-ekonomija, u jitlob l-introduzzjoni ta' approċċ aktar orizzontali fl-Aġenda għall-Ħiliet sabiex dawn jiġu inklużi fil-kurrikuli kollha;

37.  Jisħaq li l-implimentazzjoni tal-Aġenda għall-Ħiliet tirrikjedi finanzjament xieraq fil-livell Ewropew, nazzjonali u lokali; jistenna li l-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027 u Next Generation EU jipprovdu riżorsi miżjuda b'mod sinifikanti għall-iżvilupp tal-ħiliet; ifakkar li r-responsabbiltà prinċipali għat-taħriġ ta' aġġornament u t-taħriġ mill-ġdid hija tal-Istati Membri u tal-kumpaniji, u għalhekk jappella biex l-Istati Membri jinvestu aktar fil-baġits għall-iżvilupp tal-ħiliet u l-edukazzjoni, billi investiment importanti fil-kapital uman huwa essenzjali biex jiġu żgurati l-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza;

38.  Jissottolinja l-importanza ta' programmi u strumenti bħal Erasmus+, Orizzont Ewropa, il-Korp Ewropew ta' Solidarjetà, Ewropa Kreattiva, il-Programm Ewropa Diġitali u l-Garanziji għaż-Żgħażagħ u t-Tfal fl-appoġġ mogħti liż-żgħażagħ u lill-adulti biex jiksbu l-kompetenzi ġodda u l-ħiliet ta' kwalità meħtieġa fl-ekonomija diġitali u ekoloġika u fid-dinja tax-xogħol, kif ukoll fl-għoti ta' opportunitajiet ta' mobbiltà għat-tagħlim; jitlob li l-potenzjal ta' dawn il-programmi jiġi esplorat b'mod kontinwu mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri sabiex titrawwem korrelazzjoni permanenti tal-ħiliet mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol;

39.  Jenfasizza l-opportunitajiet potenzjali offruti mill-programm Erasmus+ speċjalment fil-qasam tal-edukazzjoni għall-adulti, u l-ħtieġa li tingħata spinta għall-baġit tiegħu għall-2021-2027;

40.  Jistieden lill-Istati Membri jipprijoritizzaw it-taħriġ mill-ġdid u t-taħriġ ta' aġġornament fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tagħhom; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-FSE+ ikollhom biżżejjed finanzjament u li jappoġġjaw il-pjanijiet integrati fil-livell lokali biex jingħata għajnuna għat-taħriġ ta' aġġornament u t-taħriġ mill-ġdid, speċjalment għall-gruppi l-aktar vulnerabbli – inklużi persuni f'riskju li jsiru qiegħda – biex jiġi żgurat li kull persuna f'setturi vulnerabbli tku tista' terġa' tikkwalifika u tiżviluppa ħiliet ġodda biex tibqa' attiva fis-suq tax-xogħol u tibbenefika mit-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; jindika l-potenzjal ta' kontijiet individwali tal-apprendiment, mekkaniżmu ta' finanzjament ewlieni għall-implimentazzjoni tal-Aġenda għall-Ħiliet, bħala pass lejn intitolamenti universali għat-tagħlim tul il-ħajja;

41.  Jissottolinja li l-gwida vokazzjonali u għall-karriera hija kruċjali biex jiġu appoġġjati għażliet motivati u intelliġenti għall-karriera, u jiġi evitat li l-istudenti jitilqu kmieni mill-edukazzjoni u mit-taħriġ, kif ukoll li l-appoġġ matul l-istudji u t-taħriġ huwa wkoll kruċjali għal perkors ta' tagħlim u żvilupp tal-ħiliet li jirnexxi; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jiżguraw id-disponibbiltà ta' din il-gwida għaż-żgħażagħ li tkun tinkludi l-iżvilupp ta' ħiliet intraprenditorjali;

42.  Jissottolinja l-importanza għal investiment f'taħriġ formali u informali u fit-tagħlim tul il-ħajja sabiex jiġu żgurati taħriġ u tranżizzjonijiet tal-forza tax-xogħol ġusti, u l-promozzjoni tat-taħriġ u t-tagħlim matul il-ħinijiet tax-xogħol;

43.  Josserva li s-sors prinċipali ta' finanzjament tal-UE għall-edukazzjoni huwa l-Fond Soċjali Ewropew+, u jisħaq fuq l-importanza li jiġi żgurat li dawn il-fondi jibqgħu disponibbli għal dan il-għan, speċjalment fi żminijiet ta' kriżi;

44.  Jitlob li jiġu stabbiliti politiki dwar il-liv bi ħlas għall-edukazzjoni f'konformità mal-Konvenzjoni tal-ILO dwar il-Liv bi Ħlas għall-Edukazzjoni, li tippermetti li l-ħaddiema jattendu programmi ta' taħriġ matul il-ħinijiet tax-xogħol u mingħajr spejjeż personali, sabiex jiġi promoss it-tagħlim tul il-ħajja;

45.  Jissottolinja l-ħtieġa ta' strateġiji ta' edukazzjoni, sensibilizzazzjoni, gwida u motivazzjoni, kif ukoll sistemi ta' tagħlim tul il-ħajja, li jkunu ta' kwalità tajba u inklużivi, flessibbli u aċċessibbli għal kulħadd, sabiex jiġu promossi l-kompetittività fis-suq tax-xogħol, l-inklużjoni soċjali u l-opportunitajiet indaqs; jistieden lill-Kummissjoni u b'mod partikolari lill-Istati Membri jiżguraw aċċess ugwali għal edukazzjoni ta' kwalità, u biex jiġi ffaċilitat l-aċċess għal programmi ta' kwalità għolja għall-iżvilupp tal-ħiliet għal studenti adulti, inklużi adulti b'livell baxx ta' kwalifiki u b'livell baxx ta' ħiliet, kif ukoll gruppi żvantaġġati u ċittadini vulnerabbli bħal persuni b'diżabilità, persuni anzjani, persuni mingħajr dar, NEETs u persuni bi sfond ta' migrazzjoni; jissottolinja l-ħtieġa li titqajjem sensibilizzazzjoni dwar l-importanza tal-iżvilupp tal-ħiliet matul il-ħajja għall-benefiċċju individwali, ekonomiku u soċjali; iħeġġeġ l-involviment ta' partijiet ikkonċernati fl-edukazzjoni, inklużi s-servizzi soċjali, is-soċjetà ċivili u fornituri ta' edukazzjoni mhux formali, biex jiġu identifikati u jintlaħqu dawk li jkunu l-aktar imbiegħda mis-suq tax-xogħol; jissottolinja l-ħtieġa ta' soluzzjonijiet lokali innovattivi biex jitqies mill-ġdid kif għandhom jiġu indirizzati d-diskrepanza fil-ħiliet u n-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet;

46.  Jissottolinja li l-potenzjal tal-parteċipanti fl-edukazzjoni jista' jingħata spinta permezz tal-prattika, u f'dan il-kuntest jisħaq fuq l-importanza li tiżdied l-influwenza tal-impjegaturi fuq il-mudell għas-sistema ta' edukazzjoni vokazzjonali; jenfasizza li l-impjegaturi għandu jkollhom rwol importanti fl-għoti ta' opportunitajiet lill-għalliema u l-ħarrieġa, ta' internships fl-intrapriżi, u b'hekk jikkontribwixxu biex jiżdiedu l-kompetenzi professjonali tal-għalliema u tal-ħarrieġa; jitlob kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn in-negozju u l-edukazzjoni fil-livelli kollha billi jiġu pprovduti programmi ta' internship u apprendistat fil-kumpaniji għall-istudenti tal-VET;

47.  Jisħaq fuq l-importanza li jintlaħqu persuni f'żoni rurali u remoti u li l-opportunitajiet għat-taħriġ ta' aġġornament u t-taħriġ mill-ġdid isiru aktar aċċessibbli u mfassla għall-persuni li jaħdmu fl-agrikoltura, fis-sajd, fil-forestrija u f'impjiegi oħra f'dawn ir-reġjuni, kif ukoll li dawn jingħataw il-ħiliet ekoloġiċi, diġitali u dawk kollha meħtieġa biex jaħtfu aħjar l-opportunitajiet attwali u futuri offruti mill-ekonomija ekoloġika u blu, u biex ikunu jistgħu jagħtu kontribut importanti għall-preservazzjoni tal-ambjent;

48.  Ifakkar li l-programmi barra mill-iskola u t-tagħlim mhux formali u informali, inklużi attivitajiet ta' volontarjat, huma importanti biex jiġu pprovduti opportunitajiet ta' tagħlim adattabbli u ħiliet u għarfien ġodda lill-maġġoranza tal-persuni li ma jistgħux jintlaħqu mill-edukazzjoni formali;

49.  Jissottolinja l-ħtieġa li tiżdied l-attraenza tal-professjoni tat-tagħlim u li l-istatus soċjali għoli tal-għalliema jiġi ttrattat bħala direzzjoni strateġika għal azzjoni f'pajjiżi individwali tal-UE; jisħaq li l-attrazzjoni tal-aħjar kandidati għall-professjoni tat-tagħlim, flimkien mat-titjib tal-kwalifiki u t-taħriġ ta' aġġornament tal-għalliema esperjenzati għandhom jiġu ttrattati bħala prijorità mill-Kummissjoni u l-Istati Membri;

50.  Jissottolinja li l-kompetenza prinċipali għat-taħriġ ta' aġġornament u għat-taħriġ mill-ġdid hija tal-Istati Membri; jemmen li sabiex jinkisbu t-tranżizzjonijiet tewmin ekoloġiċi u diġitali, hemm opportunità u benefiċċju reali għall-iżvilupp ta' punt uniku ta' servizz pan-UE għall-ħiliet ta' teknoloġija avvanzata li jikkoordina l-aħjar prattika, it-taħriġ ta' aġġornament u t-taħriġ mill-ġdid ta' teknoloġija avvanzata mmexxija mill-industrija, u li jkun immotivat mid-data biex jiġu ddeterminati l-ħtiġijiet b'rabta mal-ħiliet madwar l-UE;

51.  Jisħaq fuq l-importanza ta' ħiliet trażversali, interpersonali u interkulturali, minbarra ħiliet diġitali u tekniċi, fl-iżgurar ta' edukazzjoni sħiħa għall-individwi, fl-indirizzar tal-isfidi globali attwali u futuri, u fl-appoġġ mogħti lit-tranżizzjoni diġitali u dik ekoloġika, li jagħmluhom aktar inklużivi u ġusti;

52.  Josserva l-azzjonijiet ippjanati mill-Kummissjoni biex tippromwovi l-Ħiliet għall-Ħajja, b'mod partikolari l-aġġornament tal-Aġenda Ewropea għat-Tagħlim tal-Adulti; iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tapprofondixxi din l-enfasi billi tintegra l-ħiliet għall-ħajja fis-setturi kollha tal-edukazzjoni u t-taħriġ; jisħaq li l-ħiliet għall-ħajja għandhom jiġu mifhuma wkoll barra mill-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol; jissottolinja li ċ-ċittadini kollha għandu jkollhom aċċess għal ħiliet għall-iżvilupp personali, sabiex tissaħħaħ il-pożizzjoni tagħhom fis-soċjetajiet tal-lum li qed jinbidlu malajr; ifakkar li dan huwa partikolarment importanti biex tiġi appoġġjata r-reżiljenza taċ-ċittadini fi żminijiet ta' kriżi, meta trid tingħata attenzjoni wkoll għall-benessri; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħtu attenzjoni speċifika għall-iżvilupp ta' ħiliet personali bħal ħiliet analitiċi, intelliġenza emozzjonali, tmexxija, ħiliet intraprenditorjali u finanzjarji, tisħiħ tal-pożizzjoni, ħidma f'tim, komunikazzjoni, kooperazzjoni, responsabbiltà, adattabbiltà, kreattività, innovazzjoni, ħsieb kritiku u ħiliet lingwistiċi, li se jsiru saħansitra aktar importanti għaċ-ċittadinanza attiva u d-dinja tax-xogħol wara l-COVID-19;

53.  Jindika li f'soċjetà li qed tixjieħ, huwa kruċjali li jiġi żgurat it-tagħlim tul il-ħajja, filwaqt li l-kultura tat-tagħlim tul il-ħajja tiġi enfasizzata minn età żgħira sa età akbar; ifakkar li l-ġlieda kontra l-qgħad fost l-anzjani fl-UE tibqa' importanti; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħtu aktar attenzjoni lill-ħaddiema ta' età akbar u biex jiżguraw li dawn ikunu jistgħu jipparteċipaw fi programmi individwalizzati ta' taħriġ ta' aġġornament u ta' taħriġ mill-ġdid li jippermettulhom jadattaw għall-ħtiġijiet tal-ħiliet li qed jinbidlu, u b'hekk jibqgħu attivi fis-suq tax-xogħol għal aktar żmien, igawdu minn kwalità tajba tal-ħajja u minn livell ta' indipendenza suffiċjenti; jissottolinja li għandha tingħata attenzjoni speċjali għat-titjib tal-ħiliet u t-teknoloġiji diġitali, li jistgħu joffru metodi u opportunitajiet ġodda għall-edukazzjoni tal-adulti u tal-anzjani wkoll, kif ukoll għall-għoti ta' garanzija ta' aċċess għall-internet u t-titjib tal-infrastruttura diġitali, b'mod partikolari f'żoni rurali u remoti; josserva, f'dan ir-rigward, ir-rwol taċ-ċentri komunitarji, il-libreriji u s-soluzzjonijiet ta' tagħlim mill-bogħod imfassla apposta sabiex it-tagħlim tul il-ħajja jsir aktar aċċessibbli għall-anzjani; jissottolinja li l-ġenerazzjonijiet aktar anzjani huma wkoll riżorsa prezzjuża minħabba l-esperjenza tagħhom, li għandhom ikunu mħeġġa jikkondividu biex jiżdiedu l-ħiliet f'ġenerazzjonijiet iżgħar ta' ħaddiema;

54.  Jissottolinja l-ħtieġa li jiżdied l-għadd ta' tfal taħt l-età ta' 3 snin fl-edukazzjoni u kura bikrija tat-tfal (ECEC), u li jkun hemm enfasi akbar fuq l-iżvilupp mill-ewwel snin tal-ħajja tat-tfal, il-ħiliet ta' riċerka u approċċ kreattiv għat-tagħlim dwar id-dinja; jindika li l-bidu bikri tal-edukazzjoni preprimarja għandu impatt sinifikanti fuq il-ksib ta' eżiti aħjar fl-istadji aktar tardivi tal-edukazzjoni, u li l-iżbilanċ fil-parteċipazzjoni fl-ECEC jista' jikkontribwixxi għad-differenzi fl-opportunitajiet u fl-attivitajiet edukattivi disponibbli tat-tfal mill-istadji l-aktar bikrija tal-iżvilupp;

55.  Jenfasizza l-ħtieġa ta' implimentazzjoni rapida tal-azzjonijiet imħabbra mill-Kummissjoni biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet b'rabta mal-ħiliet tas-suq tax-xogħol u biex jingħata kontribut għal irkupru rapidu mill-kriżi tal-COVID-19; jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi skeda ta' żmien ċara tal-azzjonijiet previsti;

56.  Jissottolinja l-ħtieġa ta' soluzzjonijiet immirati biex jippermettu li kumpaniji u impjegaturi privati jħeġġu u jappoġġjaw taħriġ fuq il-post tax-xogħol u liv għat-taħriġ, inkluż billi jeżaminaw vawċers għat-taħriġ jew ir-rikonoxximent awtomatiku tal-ħiliet miksuba fuq ix-xogħol; ifakkar fl-importanza strateġika ta' inizjattivi bħal EuroSkills u WorldSkills, li huma eżempji mudell tal-bini ta' sħubiji bejn l-intrapriżi, il-gvern, l-awtoritajiet reġjonali u dawk edukattivi; jitlob li jiġi appoġġjat l-iżvilupp ulterjuri tal-inizjattiva EuroSkills permezz tal-finanzjament ta' proġetti konġunti, l-iskambju tal-esperjenzi, il-bini tal-potenzjal tal-istituzzjonijiet li jipprovdu taħriġ għall-ħtiġijiet ta' EuroSkills, il-ħolqien ta' klassijiet master ta' EuroSkills, kampusijiet tal-industrija għaż-żgħażagħ b'talent, u sistema ta' taħriġ għall-ħarrieġa u l-esperti fl-industrija;

57.  Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

(1) https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/human-capital
(2) ĠU C 389, 18.11.2019, p. 1.
(3) https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6889-2017-INIT/mt/pdf
(4) ĠU C 484, 24.12.2016, p. 1.
(5) ĠU C 429, 14.12.2017, p. 3.
(6) ĠU L 112, 2.5.2018, p. 42.
(7) ĠU C 237, 6.7.2018, p. 8.
(8) "Sixth European Working Conditions Survey" (Is-Sitt Stħarriġ Ewropew dwar il-Kundizzjonijiet tax-Xogħol), Eurofound. https://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef1634en.pdf
(9) "Impact of computerisation on job profiles (changing tasks within occupations – hence requiring different types of skills)" (L-impatt tal-kompjuterizzazzjoni fuq il-profili tal-impjiegi (tibdil tal-kompiti fl-okkupazzjonijiet — u b'hekk ikunu meħtieġa tipi differenti ta' ħiliet): https://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/wpef19007.pdf
(10) https://www.cedefop.europa.eu/files/3077_en.pdf
(11) https://skillspanorama.cedefop.europa.eu/en
(12) https://www.cedefop.europa.eu/en/publications-and-resources/data-visualisations/european-skills-index
(13) EPRS_STU(2020)641528_EN.pdf (europa.eu)
(14) https://www.oecdskillsforjobsdatabase.org/
(15) https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/cf5d9c21-en.pdf?expires=1600261868&id=id&accname=ocid194994&checksum=3B44E0891A2F10A546C7CBF7A9521676
(16) https://read.oecd-ilibrary.org/view/?ref=135_135193-hgf8w9g731&title=Skill-measures-to-mobilise-the-
(17) Testi adottati, P9_TA(2020)0282.
(18) Testi adottati, P9_TA(2020)0267.
(19) ĠU C 28, 27.1.2020, p. 8.
(20) ĠU C 337, 20.9.2018, p. 135.
(21) ĠU C 11, 12.1.2018, p. 44.
(22) ĠU C 316, 22.9.2017, p. 233.
(23) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=mt&catId=89&newsId=9150&furtherNews=yes
(24) https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/human-capital
(25) "The future of jobs" (Il-futur tal-impjiegi), il-Forum Ekonomiku Dinji, Settembru 2018.
(26) L-Indiċi tal-Ekonomija u s-Soċjetà Diġitali (DESI) 2020, il-Kummissjoni Ewropea.
(27) "How your birthplace affects your workplace" (Kif il-post tat-twelid tiegħek jaffettwa l-post tax-xogħol tiegħek), Eurofound (2019). https://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef19004en.pdf
(28) "Key Data on Early Childhood Education and Care Education and Training in Europe - 2019 Edition" (Data Ewlenija dwar l-Edukazzjoni Bikrija tat-Tfal u l-Edukazzjoni u t-Taħriġ dwar il-Kura fl-Ewropa - Edizzjoni tal-2019) Rapport ta' Eurydice, p. 26.
(29) https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Early_leavers_from_education_and_training#Overview
(30) https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/EDN-20191004-1#:~:text=Among%20teachers%20working%20in%20the,were%20aged%2050%20or%20older.&text=In%20all%20EU%20Member%20States,in%202017%20were%20predominantly%20female
(31) In-Nota ta' politika tal-ILO, Awwissu 2020, https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_emp/---ifp_skills/documents/publication/wcms_244380.pdf
(32) "ICT for Work: Digital Skills in the Workplace" (L-ICT għax-Xogħol: Ħiliet Diġitali fil-Post tax-Xogħol), il-Kummissjoni Ewropea, 2017.
(33) https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/EDN-20180425-1
(34) https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/9540ffa1-4478-11e9-a8ed-01aa75ed71a1/language-en
(35) 2018 International Computer and Information Literacy Study (Studju Internazzjonali tal-2018 dwar il-Kompetenza fl-Użu tal-Kompjuter u l-Informatika) (ICILS).


Is-sikurezza tal-impjant tal-enerġija nukleari f'Ostrovets (Belarussja)
PDF 130kWORD 45k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta’ Frar 2021 dwar is-sikurezza tal-impjant tal-enerġija nukleari f'Ostrovets, il-Belarussja (2021/2511(RSP))
P9_TA(2021)0052B9-0109/2021

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-10 u l-11 ta' Diċembru 2020,

–  wara li kkunsidra l-mistoqsija lill-Kummissjoni dwar is-sikurezza tal-impjant tal-enerġija nukleari f'Ostrovets, il-Belarussja (O-000004/2021 – B9‑0003/2021),

–  wara li kkunsidra r-Regoli 136(5) u 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija,

A.  billi s-sikurezza nukleari hija prijorità ewlenija għall-Unjoni Ewropea kemm fil-fruntieri esterni tagħha kif ukoll lil hinn minnhom;

B.  billi l-Grupp ta' Regolaturi Ewropew dwar is-Sikurezza Nukleari (ENSREG) jiġbor flimkien l-għarfien espert estensiv miksub mir-rieżami bejn il-pari tal-impjanti tal-enerġija nukleari li jinsabu kemm fl-UE kif ukoll barra minnha;

C.  billi tim ta' rieżami bejn il-pari tal-ENSREG żar il-Belarussja u l-impjant tal-enerġija nukleari ta' Ostrovets f'Marzu 2018, wara l-attivitajiet preparatorji meħtieġa, inkluż il-wasla tat-tweġibiet għall-mistoqsijiet bil-miktub tat-tim ta' rieżami bejn il-pari, u ippubblika r-rapport finali tiegħu f'Lulju 2018;

D.  billi l-ENSREG talab lill-awtoritajiet Belarussi jiżviluppaw Pjan ta' Azzjoni Nazzjonali, sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni f'waqtha tar-rakkomandazzjonijiet kollha dwar it-titjib tas-sikurezza identifikati fir-rapport ta' rieżami bejn il-pari, soġġett għal rieżami indipendenti futur kif inhu l-każ għall-pajjiżi kollha tal-UE u dawk mhux tal-UE li jipparteċipaw fil-proċess tat-test tal-istress;

E.  billi l-Belarussja ppubblikat il-Pjan ta' Azzjoni Nazzjonali tagħha f'Awwissu 2019 iżda qablet biss ma' rieżami bejn il-pari ulterjuri mill-ENSREG f'Ġunju 2020, wara li sarulha talbiet ripetuti u pressjoni konsiderevoli ta' livell għoli min-naħa tal-UE;

F.  billi dan il-proċess ulterjuri ta' rieżami bejn il-pari għadu għaddej u l-ENSREG se jlesti u jippubblika s-sejbiet tiegħu fix-xhur li ġejjin, u għandu l-għan li jkollu rapport preliminari maħruġ mill-ENSREG u trażmess lill-Belarussja qabel il-bidu kummerċjali tal-impjant, li huwa ppjanat għal Marzu 2021 mill-awtoritajiet Belarussi;

G.  billi l-impjant beda jiġġenera l-elettriku fit-3 ta' Novembru 2020 minkejja t-tħassib multiplu dwar is-sikurezza u mingħajr evidenza tal-livell ta' implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet mir-rieżami bejn il-pari tal-UE tal-2018 u mill-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika (IAEA);

H.  billi l-bidu fiżiku tal-impjant twettaq fin-nuqqas ta' liċenzja operattiva, peress li l-proċedura ta' liċenzjar inbidlet f'Lulju 2020;

I.  billi l-kummerċ tal-elettriku bejn il-Belarussja u l-UE waqaf fit-3 ta' Novembru 2020, meta l-impjant ta' Ostrovets ġie konness mal-grilja tal-elettriku, wara d-deċiżjoni konġunta tal-Istati Baltiċi f'Awwissu 2020 li jwaqqfu l-iskambji kummerċjali tal-elettriku mal-Belarussja ladarba l-impjant ta' Ostrovets jibda jipproduċi l-elettriku;

1.  Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar il-pożizzjoni ġeografika tal-impjant tal-enerġija nukleari ta' Ostrovets, li jinsab 50 km 'l bogħod minn Vilnius (il-Litwanja) u qrib ħafna ta' pajjiżi oħra tal-UE bħall-Polonja, il-Latvja u l-Estonja;

2.  Jiddeplora l-fatt li l-proġett qed jiġi implimentat minkejja l-protesti taċ-ċittadini Belarussi, u li l-membri tal-NGOs Belarussi li qed ifittxu li jqajmu kuxjenza dwar il-kostruzzjoni tal-impjant f'Ostrovets ġew ippersegwitati u arrestati illegalment;

3.  Jinnota bi tħassib li l-impjant qed jiġi mħaddem bħala proġett ġeopolitiku tal-Belarussja u r-Russja u li l-bini u l-operazzjoni futura tiegħu huma sors ta' theddida possibbli għall-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha fir-rigward tas-sikurezza, is-saħħa u l-protezzjoni tal-ambjent;

4.  Jibqa' mħasseb dwar l-ikkommissjonar mgħaġġel ta' impjant tal-enerġija nukleari li ma jikkonformax mal-ogħla standards internazzjonali ambjentali u tas-sikurezza nukleari, inkluż mar-rakkomandazzjonijiet tal-IAEA;

5.  Jiddeplora n-nuqqas persistenti ta' trasparenza u ta' informazzjoni uffiċjali rigward l-għeluq ta' emerġenza rikorrenti tar-reattur u l-ħsara fit-tagħmir matul l-istadju tal-ikkommissjonar tal-impjant fl-2020, inkluża l-ħsara f'erba' transformers tal-vultaġġ u l-funzjonament ħażin tas-sistemi ta' tkessiħ, filwaqt li kien hemm tmien inċidenti magħrufa matul l-istadju ta' kostruzzjoni tal-impjant, inklużi żewġ inċidenti relatati mar-reċipjent taħt pressjoni tar-reattur;

6.  Jinnota li r-rieżami bejn il-pari tal-UE fl-2018 żvela bosta nuqqasijiet u li għadd limitat biss tar-rakkomandazzjonijiet tiegħu ġew irrappurtati li ġew implimentati s'issa, u li dik l-implimentazzjoni jeħtieġ li tiġi vverifikata mill-esperti tal-UE;

7.  Jinnota li l-kwantità u l-frekwenza tal-inċidenti ta' sikurezza jqajmu tħassib kbir rigward l-assigurazzjoni u l-kontroll ħżiena tal-kwalità fl-istadji tad-diżinn tal-impjant, il-fażijiet tal-manifattura u l-assemblaġġ u s-sikurezza operattiva baxxa tiegħu, li jeħtieġ li jiġu indirizzati b'mod xieraq fir-rieżami bejn il-pari tal-UE;

8.  Iħeġġeġ lill-Belarussja tiżgura rispett sħiħ għall-istandards internazzjonali tas-sikurezza nukleari u ambjentali, u kooperazzjoni trasparenti, inklużiva u kostruttiva mal-awtoritajiet internazzjonali mingħajr aktar dewmien; jistieden lill-Belarussja twaqqaf l-applikazzjoni selettiva tal-istandards tal-IAEA u tar-rakkomandazzjonijiet tar-rieżami bejn il-pari;

9.  Jinnota li l-istandards tas-sikurezza nukleari għandhom jingħataw l-ogħla prijorità mhux biss matul l-ippjanar u l-kostruzzjoni iżda wkoll matul l-operazzjoni tal-impjant tal-enerġija nukleari, u għandhom jiġu ssorveljati b'mod kostanti minn regolatur indipendenti;

10.  Jinsab imħasseb li l-awtorità regolatorja attwali fil-Belarussja (Gosatomnadzor — Department of Nuclear and Radiation Safety of the Ministry for Emergency Situations — Department of Nuclear and Radiation Safety of the Ministry for Emergency Situations) tinsab taħt pressjoni politika kostanti u hija nieqsa minn indipendenza suffiċjenti kemm fil-forma kif ukoll fis-sustanza; jenfasizza, għalhekk, li rieżami trasparenti u b'reqqa bejn il-pari huwa kruċjali wkoll matul il-fażi operattiva tal-impjant;

11.  Jinnota d-deċiżjoni tal-partijiet għall-Konvenzjoni tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (UNECE) dwar il-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali f'Kuntest Transkonfinali (il-Konvenzjoni Espoo) tal-11 ta' Diċembru 2020 dwar il-konformità tal-Belarussja mal-obbligi tagħha skont il-konvenzjoni fir-rigward tal-impjant tal-enerġija nukleari Belarussu f'Ostrovets, u jħeġġeġ lill-Belarussja tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tal-Konvenzjoni ta' Espoo;

12.  Jenfasizza l-ħtieġa li tinbena u tinżamm sistema ta' twissija bikrija għall-kejl tar-radjazzjoni fil-pajjiżi tal-UE li jinsabu qrib l-impjant;

13.  Iħeġġeġ lill-awtoritajiet Belarussi jikkooperaw bis-sħiħ mal-ENSREG fil-proċess tat-test tal-istress, inkluż rieżami formali u implimentazzjoni urġenti tal-Pjan ta' Azzjoni Nazzjonali tal-Belarussja;

14.  Jiddispjaċih li missjoni ta' rieżami bejn il-pari tal-ENSREG fl-impjant ta' Ostrovets, li oriġinarjament kienet ippjanata li ssir f'Diċembru 2020, kellha tiġi kkanċellata minħabba raġunijiet organizzattivi min-naħa tal-ospitant kif ukoll minħabba l-pandemija tal-COVID-19;

15.  Jilqa' l-ewwel fażi tar-rieżami bejn il-pari attwali tal-UE li tikkonsisti fi żjara fuq il-post fil-bidu ta' Frar 2021; jenfasizza l-importanza tat-tlestija f'waqtha tal-proċess ta' rieżami bejn il-pari u l-pubblikazzjoni tas-sejbiet tiegħu, u li tal-anqas rapport preliminari għandu jiġi trażmess lill-Belarussja qabel Marzu 2021, li hija d-data tal-bidu kummerċjali tal-impjant ippjanat mill-awtoritajiet Belarussi; jinnota li l-kwistjonijiet kollha ta' sikurezza huma ugwalment importanti u jridu jiġu indirizzati qabel il-bidu kummerċjali tal-impjant;

16.  Jiddispjaċih ħafna dwar il-bidu kummerċjali mgħaġġel tal-impjant f'Marzu 2021, u jenfasizza li r-rakkomandazzjonijiet kollha dwar is-sikurezza tal-ENSREG iridu jiġu implimentati qabel ma l-impjant tal-enerġija nukleari jkun jista' jibda l-operazzjonijiet kummerċjali tiegħu; iħeġġeġ lill-Kummissjoni taħdem mill-qrib mal-awtoritajiet Belarussi sabiex tissospendi l-proċess tal-bidu sakemm ir-rakkomandazzjonijiet kollha tat-testijiet tal-istress tal-UE jiġu implimentati bis-sħiħ u sakemm ikun hemm fis-seħħ kull titjib tas-sikurezza meħtieġ, u wara li s-soċjetà Belarussa u l-pajjiżi ġirien ikunu ġew infurmati kif xieraq dwar il-miżuri meħuda;

17.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-ENSREG ikomplu b'rieżami bejn il-pari trasparenti u b'reqqa tal-impjant, biex jinsistu dwar l-implimentazzjoni immedjata tar-rakkomandazzjonijiet kollha u biex jiżguraw monitoraġġ effettiv tal-proċess ta' implimentazzjoni, inklużi żjarat regolari mit-tim ta' rieżami bejn il-pari fis-sit ta' Ostrovets, inkluż matul l-operazzjoni tal-faċilità; jenfasizza f'dan ir-rigward l-importanza ta' kooperazzjoni effikaċi mal-IAEA;

18.  Jinnota li, minkejja l-ftehim komuni bejn il-pajjiżi Baltiċi biex jitwaqqfu l-iskambji kummerċjali tal-elettriku mal-Belarussja, għadu possibbli għall-elettriku mill-Belarussja li jidħol fis-suq tal-UE permezz tal-grilja Russa;

19.  Ifakkar fil-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-10 u l-11 ta' Diċembru 2020, u jappoġġa l-isforzi biex issir investigazzjoni tal-miżuri possibbli għall-prevenzjoni tal-importazzjonijiet tal-elettriku kummerċjali minn faċilitajiet nukleari ta' pajjiżi terzi li ma jissodisfawx il-livelli ta' sikurezza rikonoxxuti tal-UE, inkluż l-impjant tal-enerġija nukleari f'Ostrovets;

20.  Jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta u tipproponi miżuri biex tissospendi l-kummerċ tal-elettriku mal-Belarussja b'mod li jkun konformi mal-obbligi skont id-dritt internazzjonali dwar il-kummerċ, l-enerġija u l-enerġija nukleari, sabiex jiġi żgurat li l-elettriku prodott fl-impjant ta' Ostrovets ma jidħolx fis-suq tal-enerġija tal-UE filwaqt li l-Estonja, il-Latvja u l-Litwanja jibqgħu konnessi man-network BRELL;

21.  Jenfasizza l-importanza strateġika li tiġi aċċellerata s-sinkronizzazzjoni tan-network tal-elettriku Baltiku man-Network Kontinentali Ewropew, u jenfasizza li l-operazzjoni futura tal-impjant tal-enerġija nukleari ta' Ostrovets m'għandu bl-ebda mod ifixkel id-desinkronizzazzjoni tal-Estonja, il-Latvja u l-Litwanja min-network BRELL, u li l-Unjoni Ewropea għandha tkompli l-integrazzjoni tat-tliet Stati Baltiċi fil-grilja tal-elettriku tal-UE;

22.  Jesprimi s-solidarjetà sħiħa tiegħu maċ-ċittadini tal-Belarussja u maċ-ċittadini tal-pajjiżi tal-UE li huma direttament ikkonċernati mill-kostruzzjoni u l-operazzjoni tal-impjant ta' Ostrovets u jitlob għal aktar involviment ta' livell għoli tal-UE u tal-istituzzjonijiet tagħha f'din il-kwistjoni ta' importanza Ewropea aħħarija;

23.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni, lill-Kunsill, u lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri.


Is-sitwazzjoni umanitarja u politika fil-Jemen
PDF 166kWORD 56k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar is-sitwazzjoni umanitarja u politika fil-Jemen (2021/2539(RSP))
P9_TA(2021)0053RC-B9-0119/2021

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Jemen, b'mod partikolari dawk tal-4 ta' Ottubru 2018(1), tat-30 ta' Novembru 2017(2), tal-25 ta' Frar 2016(3) u tad-9 ta' Lulju 2015(4) dwar is-sitwazzjoni fil-Jemen, u r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' April 2016 dwar attakki fuq sptarijiet u skejjel bi ksur tad-dritt umanitarju internazzjonali(5),

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tat-8 ta' Frar 2021 tal-kelliem tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) dwar l-aktar attakki riċenti minn Ansar Allah,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni mill-kelliem tas-SEAE tat-12 ta' Jannar 2021 dwar id-deżinjazzjoni ta' Ansar Allah bħala organizzazzjoni terroristika mill-Istati Uniti,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-kelliem tas-SEAE tat-30 ta' Diċembru 2020 dwar l-attakk f'Aden, tad-19 ta' Diċembru 2020 dwar il-formazzjoni tal-gvern il-ġdid, tas-17 ta' Ottubru 2020 dwar il-ħelsien tad-detenuti, tat-28 ta' Settembru 2020 dwar l-iskambju tal-priġunieri, u tal-31 ta' Lulju 2020 dwar il-ħelsien ta' membri tal-komunità Baha'i,

–  wara li kkunsidra l-Komunikat Konġunt tas-17 ta' Settembru 2020 mill-Ġermanja, il-Kuwajt, l-Iżvezja, ir-Renju Unit, l-Istati Uniti, iċ-Ċina, Franza, ir-Russja u l-Unjoni Ewropea dwar il-kunflitt fil-Jemen,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tad-9 ta' April 2020 mill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) dwar it-tħabbira tal-waqfien mill-ġlied fil-Jemen,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet konġunti tal-Kummissarju għall-Ġestjoni tal-Kriżijiet tal-UE Janez Lenarčič u l-ex-Ministru Żvediż għall-Kooperazzjoni Internazzjonali għall-Iżvilupp Peter Eriksson tal-14 ta' Frar 2020 u tal-24 ta' Settembru 2020 bit-titolu "L-Assemblea Ġenerali tan-NU: L-UE u l-Iżvezja jingħaqdu flimkien biex jevitaw il-karestija fil-Jemen",

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet rilevanti tal-Kunsill u tal-Kunsill Ewropew dwar il-Jemen, b'mod partikolari l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-25 ta' Ġunju 2018,

–  wara li kkunsidra r-rapport finali tal-Grupp ta' Esperti tan-NU dwar il-Jemen tat-22 ta' Jannar 2021,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet rilevanti mill-esperti tan-NU dwar il-Jemen, b'mod partikolari dawk tat-3 ta' Diċembru 2020 bit-titolu "UN Group of Eminent International and Regional Experts Briefs the UN Security Council Urging an end to impunity, an expansion of sanctions, and the referral by the UN Security Council of the situation in Yemen to the International Criminal Court" (Il-Grupp tan-NU ta' Esperti Eminenti Internazzjonali u Reġjonali jagħti tagħrif lill-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU u jħeġġeġ li tintemm l-impunità, li jiżdiedu s-sanzjonijiet, u li l-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU jirreferi s-sitwazzjoni fil-Jemen lill-Qorti Kriminali Internazzjonali), tat-12 ta' Novembru 2020 bit-titolu "UN experts: technical team must be allowed to avert oil spill disaster threatening Yemen" (L-esperti tan-NU: it-tim tekniku jeħtieġ li jitħalla jevita d-diżastru ta' tixrid ta' żejt li qed jhedded il-Jemen), tal-15 ta' Ottubru 2020 bit-titolu "UAE: UN experts say forced return of ex-Guantanamo detainees to Yemen is illegal, risks lives" (L-Emirati Għarab Magħquda: l-esperti tan-NU jgħidu li r-ritorn furzat tal-ex-detenuti ta' Guantanamo lejn il-Jemen huwa illegali u jissogra l-ħajjiet), u tat-23 ta' April 2020 bit-titolu "UN experts appeal for immediate and unconditional release of the Baha'is in Yemen" (L-esperti tan-NU jappellaw għall-ħelsien immedjat u mingħajr kundizzjonijiet tal-Baha'i fil-Jemen),

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem tat-2 ta' Settembru 2020 dwar l-implimentazzjoni tal-assistenza teknika pprovduta lill-Kummissjoni Nazzjonali ta' Inkjesta biex tinvestiga allegazzjonijiet ta' ksur u abbużi mwettqa mill-partijiet kollha fil-kunflitt fil-Jemen (A/HRC/45/57),

–  wara li kkunsidra r-rapport tar-Rappreżentant Speċjali tas-Segretarju Ġenerali tan-NU għat-Tfal u l-Kunflitti Armati tat-23 ta' Diċembru 2020 dwar "it-tfal u l-kunflitti armati",

—  wara li kkunsidra t-tielet rapport tal-Grupp tan-NU ta' Esperti Eminenti Internazzjonali u Reġjonali dwar il-Jemen (GEE) tat-28 ta' Settembru 2020 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Jemen, inklużi l-ksur u l-abbużi minn Settembru 2014,

–  wara li kkunsidra d-djalogu interattiv tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU mal-GEE tan-NU tad-29 ta' Settembru 2020,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, b'mod partikolari r-riżoluzzjoni 2534 tal-14 ta' Lulju 2020 li ġġedded il-mandat tal-Missjoni tan-NU biex Tappoġġa l-Ftehim ta' Al-Hudaydah (UNMHA) sal-15 ta' Lulju 2021 u r-riżoluzzjoni 2511 tal-25 ta' Frar 2020 li ġġedded ir-reġim tas-sanzjonijiet kontra l-Jemen b'sena,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tas-Segretarju Ġenerali tan-NU dwar it-tieni anniversarju tal-Ftehim ta' Stokkolma tal-14 ta' Diċembru 2020,

–  wara li kkunsidra l-Linji gwida tal-UE dwar il-promozzjoni tal-konformità mad-dritt umanitarju internazzjonali(6),

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Stokkolma tat-13 ta' Diċembru 2018,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Riyadh tal-5 ta' Novembru 2019,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra tal-1949 u l-protokolli addizzjonali tagħhom,

—  wara li kkunsidra l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali,

—  wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi,

—  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi 10 snin ilu, fi Frar 2011, bdew protesti tal-massa f'dik li saret magħrufa bħala r-rivoluzzjoni Jemenita, li aktar tard wasslet għat-tluq tal-President Ali Abdullah Saleh wara dittatorjat ta' 33 sena; billi din ir-rewwixta rriflettiet l-aspirazzjonijiet profondi tal-poplu tal-Jemen għad-demokrazija, il-libertà, il-ġustizzja soċjali u d-dinjità tal-bniedem;

B.  billi mill-bidu tal-kunflitt armat f'Marzu 2015, inqatlu mill-anqas 133 000 persuna, u 3,6 miljun ġew spostati internament; billi l-Ftehim ta' Stokkolma, iffirmat f'Diċembru 2018, kellu l-ħsieb li joħloq kurituri umanitarji sikuri, skambji ta' priġunieri u waqfien mill-ġlied fiż-żona tal-Baħar l-Aħmar; billi, minn dak iż-żmien, il-partijiet kisru l-ftehim ta' waqfien mill-ġlied u nqatlu aktar minn 5 000 persuna ċivili; billi l-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni ċivili nqatlet bl-attakki mill-ajru tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija;

C.  billi l-analisti fil-biċċa l-kbira jaqblu dwar il-fatt li, il-Jemen, peress li ma rnexxilux isegwi perkors politiku inklużiv, inqabad f'tensjonijiet tribali u politiċi dejjem akbar u fi gwerra kiefra bi prokura bejn ir-ribelli Houthi appoġġati mill-Iran, u l-Arabja Sawdija, li wassal lir-reġjun usa' direttament f'kunflitt kumpless; billi l-Arabja Sawdija tqis lir-ribelli Houthi fil-Jemen bħala forza Iranjana bi prokura, filwaqt li l-Iran ikkundanna l-offensiva mmexxija mill-Arabja Sawdija u appella għall-waqfien immedjat tal-attakki mill-ajru mmexxija mill-Arabja Sawdija;

D.  billi matul l-2020 il-ġlied intensifika, b'mod partikolari f'Jawf, Ma'rib, Nihm, Ta'izz, Al-Hudaydah, Bayda u Abyan u madwarhom, bl-appoġġ dirett u s-sostenn ta' stati terzi, fosthom mill-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija lill-Gvern tal-Jemen, u mill-Emirati Għarab Magħquda lill-Kunsill Tranżitorju tan-Nofsinhar, filwaqt li l-moviment tal-Houthi appoġġat mill-Iran għadu jikkontrolla l-parti l-kbira tat-tramuntana u ċ-ċentru tal-Jemen, fejn tgħix 70 % tal-popolazzjoni tal-Jemen; billi għadu qed jitwettaq ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem u tad-dritt umanitarju internazzjonali fuq skala kbira u mingħajr ebda obbligu ta' rendikont fuq l-awturi tar-reati;

E.  billi l-UE hija mħassba dwar rapporti ta' attakki ġodda mwettqa mill-moviment tal-Houthi fil-Provinċji ta' Ma'rib u Al-Jawf, kif ukoll ta' tentattivi ripetuti li jitwettqu attakki transfruntieri fit-territorju tal-Arabja Sawdija; billi l-azzjonijiet u l-offensivi militari mġedda f'dan iż-żmien partikolari jikkompromettu serjament l-isforzi li qed isiru mill-Mibgħut Speċjali tan-NU, Martin Griffiths, kif ukoll l-isforzi globali biex il-gwerra fil-Jemen tintemm;

F.  billi l-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem f'Settembru 2020 ġedded il-mandat tal-GEE tan-NU; billi l-aktar rapport riċenti tal-GEE tan-NU ta' Settembru 2020 juri li l-partijiet kollha fil-kunflitt għadhom iwettqu firxa ta' vjolazzjonijiet tad-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem u tad-dritt umanitarju internazzjonali, inklużi attakki li jistgħu jikkostitwixxu delitti tal-gwerra;

G.  billi l-ksur ivverifikat tad-drittijiet tal-bniedem jinkludi l-privazzjoni arbitrarja tal-ħajja, l-għajbien furzat, id-detenzjoni arbitrarja, il-vjolenza abbażi tal-ġeneru, inkluża l-vjolenza sesswali, it-tortura u forom oħra ta' trattament krudili, inuman jew degradanti, ir-reklutaġġ u l-użu tat-tfal fl-ostilitajiet, iċ-ċaħda tad-dritt għal proċess ġust, u l-ksur tal-libertajiet fundamentali u d-drittijiet ekonomiċi, soċjali u kulturali; billi l-użu mifrux tal-mini tal-art mill-moviment tal-Houthi joħloq theddida kostanti għall-persuni ċivili u jikkontribwixxi għall-ispostament; billi l-moviment tal-Houthi, il-forzi affiljati mal-gvern u l-forzi tal-Emirati Għarab Magħquda u dawk Jemeniti appoġġati mill-Emirati Għarab Magħquda kienu responsabbli b'mod dirett għal detenzjonijiet arbitrarji u għajbien furzat;

H.  billi l-Jemen u l-Emirati Għarab Magħquda iffirmaw l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali iżda għad iridu jirratifikawh; billi l-Arabja Sawdija la ffirmat u lanqas irratifikat l-Istatut ta' Ruma; billi diversi dispożizzjonijiet tal-Istatut ta' Ruma, inklużi dawk relatati ma' delitti tal-gwerra, jirriflettu d-dritt internazzjonali konswetudinarju; billi l-GEE tan-NU appella lill-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU biex jirreferi s-sitwazzjoni fil-Jemen lill-Qorti Kriminali Internazzjonali u biex jespandi l-lista ta' persuni soġġetti għas-sanzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà;

I.  billi fis-26 ta' Diċembru 2020, l-24 membru tal-Gvern Jemenit il-ġdid ħadu l-ħatra tagħhom quddiem il-President Abd-Rabbu Mansour Hadi abbażi tal-Ftehim ta' Riyadh milħuq taħt l-awspiċju tal-Arabja Sawdija; billi l-gvern il-ġdid Jemenit, iffurmat b'kondiviżjoni tal-poter, għandu rappreżentanza ugwali mir-reġjuni tat-Tramuntana kif ukoll minn dawk tan-Nofsinhar tal-pajjiż, inklużi ħames membri tal-Kunsill Tranżitorju tan-Nofsinhar; billi jiddispjaċih li, għall-ewwel darba f'aktar minn 20 sena, dan ma jinkludi l-ebda mara fost il-membri tiegħu; billi nqalgħet tilwima ġdida bejn il-gvern rikonoxxut internazzjonalment u l-Kunsill Tranżitorju tan-Nofsinhar dwar ħatra ġudizzjarja, li tikkonferma l-instabbiltà tal-gvern ta' koalizzjoni; billi faqqa' kunflitt militari mġedded bejn il-forzi tal-gvern rikonoxxut internazzjonalment (appoġġati mill-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija) u l-moviment tal-Houthi; billi mill-bidu tal-kunflitt in-nisa kienu kompletament assenti mill-proċessi tan-negozjati, iżda madankollu huma fundamentali biex tinstab soluzzjoni dejjiema għall-kunflitt;

J.  billi l-gwerra wasslet għall-agħar kriżi umanitarja fid-dinja, bi kważi 80 % tal-popolazzjoni – aktar minn 24 miljun ruħ – fil-bżonn ta' appoġġ umanitarju, fosthom aktar minn 12-il miljun tifel u tifla; billi s-sitwazzjoni fil-post qed tkompli tmur għall-agħar, minħabba li 50 000 Jemenit diġà qed jgħixu f'kundizzjonijiet simili għal dawk ta' karestija; billi skont l-aktar analiżi riċenti tal-Klassifikazzjoni Integrata tal-Fażi tas-Sigurtà tal-Ikel għall-Jemen, aktar minn nofs il-popolazzjoni, jiġifieri 16,2 miljun minn 30 miljun ruħ, se tkun qed tiffaċċja livelli ta' kriżi ta' nuqqas ta' sigurtà tal-ikel u l-għadd ta' persuni li jesperjenzaw kundizzjonijiet simili għal dawk tal-karestija jista' kważi jittrippla; billi 56 % biss mit-USD 3,38 biljun meħtieġa għar-rispons umanitarju fl-2020 waslu s'issa;

K.  billi l-COVID-19 u l-impatt soċjoekonomiku tiegħu jkomplu jxekklu l-aċċess għall-kura tas-saħħa u jżidu r-riskju ta' malnutrizzjoni; billi kien hemm tifqigħa tal-kolera li hija l-akbar waħda fl-istorja riċenti, u l-każijiet irrappurtati qabżu l-1,1 miljun;

L.  billi l-kunflitt li għaddej qed ixekkel serjament il-progress tal-Jemen lejn l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-NU, b'mod partikolari l-SDG 1 (l-ebda faqar) u l-SDG 2 (l-ebda ġuħ); billi l-kunflitt reġġa' lura l-iżvilupp tal-Jemen b'aktar minn għoxrin sena; billi d-distakk fit-twettiq tal-SDGs se jkompli jikber dment li jippersisti l-kunflitt;

M.  billi, mill-2019 'il hawn, qed tiżviluppa għat-tielet darba kriżi tal-fjuwil fit-tramuntana tal-Jemen, li tnaqqas sostanzjalment l-aċċess għall-ikel, l-ilma, is-servizzi mediċi u t-trasport essenzjali għall-popolazzjoni ċivili; billi din il-kriżi kkawżata mill-bniedem hija r-riżultat dirett tal-kompetizzjoni bejn il-moviment Houthi u l-Gvern tal-Jemen rikonoxxut min-NU għall-kontroll tal-fjuwil;

N.  billi 2,1 miljun tifel u tifla qed isofru malnutrizzjoni akuta, filwaqt li kważi 358 000 tifel u tifla taħt l-età ta' ħames snin huma qed isofru malnutrizzjoni severa; billi bħala riżultat tal-iskarsezza ta' finanzjament, minn April 2020 iddaħħlu fis-seħħ tnaqqisiet fl-assistenza għall-ikel, u 1,37 miljun ruħ oħra se jintlaqtu jekk ma jiġix żgurat finanzjament addizzjonali; billi teżisti l-possibiltà li 530 000 tifel u tifla taħt l-età ta' sentejn ma jirċevux servizzi ta' nutrizzjoni jekk il-programmi jiġu sospiżi;

O.  billi s-sitwazzjoni tan-nisa marret għall-agħar minħabba l-kunflitt u l-pandemija riċenti tal-COVID-19; billi l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u l-vjolenza sesswali żdiedu b'rata esponenzjali mill-bidu tal-kunflitt s'issa; billi l-kapaċità tas-sistema tal-ġustizzja kriminali li tindirizza l-vjolenza sesswali u bbażata fuq il-ġeneru, li diġà kienet limitata, issa sfaxxat, u billi ma saret l-ebda investigazzjoni ta' prattiki bħall-ħtif u l-istupru tan-nisa, jew it-theddid ta' dan; billi madwar 30 % tal-unitajiet domestiċi spostati huma mmexxija minn nisa; billi l-mediċini għal ħafna mard kroniku m'għadhomx disponibbli, u billi l-Jemen għandu waħda mill-ogħla rati ta' mortalità materna; billi n-nisa tqal u li qed ireddgħu li jkunu fi stat ta' malnutrizzjoni huma aktar suxxettibbli li jimirdu bil-kolera u huma f'riskju akbar ta' emorraġija, u dan iżid konsiderevolment ir-riskju ta' kumplikazzjonijiet u ta' mewt waqt li jkunu qed iwelldu;

P.  billi l-GEE tan-NU sab li l-Forzi taż-Żona tas-Sigurtà appoġġati mill-Emirati Għarab Magħquda wettqu stupru u forom oħra ta' vjolenza sesswali kontra d-detenuti f'diversi faċilitajiet ta' detenzjoni, fosthom fil-faċilità tal-koalizzjoni f'Bureiqa u fil-ħabs ta' Bir Ahmed, u kontra migranti u komunitajiet Afrikani suwed emarġinati, kif ukoll theddid u fastidju kontra persuni LGBTI; billi saru allegazzjonijiet kredibbli li l-moviment tal-Houthi appoġġati mill-Iran qed jużaw l-istupru u t-tortura bħala armi tal-gwerra, b'mod partikolari kontra nisa impenjati politikament u attivisti nisa;

Q.  billi l-Parlament talab b'mod ripetut projbizzjoni fl-UE kollha fuq l-esportazzjoni, il-bejgħ, l-aġġornament u l-manutenzjoni ta' kull xorta ta' tagħmir tas-sigurtà lil membri tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija, inkluża l-Arabja Sawdija u l-Emirati Għarab Magħquda, fid-dawl tal-ksur serju tad-dritt umanitarju internazzjonali u d-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem imwettaq fil-Jemen; billi xi Stati Membri imponew projbizzjonijiet fuq l-esportazzjoni tal-armi lil membri tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija, inkluża l-projbizzjoni tal-Ġermanja fuq l-esportazzjoni tal-armi lejn l-Arabja Sawdija u l-projbizzjoni tal-Italja fuq l-esportazzjoni tal-armi lejn l-Arabja Sawdija u l-Emirati Għarab Magħquda, u billi oħrajn qed jikkunsidraw li jagħmlu dan; billi xi Stati Membri qed ikomplu jesportaw l-armi lejn l-Arabja Sawdija u l-Emirati Għarab Magħquda li jaf jiġu użati fil-Jemen, bi ksur tal-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK dwar l-esportazzjonijiet tal-armi, li hija legalment vinkolanti(7);

R.  billi l-Istati Uniti waqqfu l-bejgħ tal-armi lill-Arabja Sawdija u ssospendew it-trasferiment ta' ġettijiet F-35 lejn l-Emirati Għarab Magħquda sakemm isir rieżami; billi fl-4 ta' Frar 2021, il-President Biden tal-Istati Uniti ħabbar it-tmiem imminenti tal-appoġġ kollu tal-Istati Uniti għall-operazzjonijiet offensivi fil-gwerra fil-Jemen, inkluż il-bejgħ tal-armi rilevanti, u ħatar mibgħut ġdid għall-Jemen;

S.  billi fir-rapport finali tiegħu tat-22 ta' Jannar 2021, il-Grupp ta' Esperti tan-NU dwar il-Jemen innota li korp dejjem jikber ta' evidenza jissuġġerixxi li individwi jew entitajiet fl-Iran ifornu lill-moviment tal-Houthi volumi sinifikanti ta' armi u komponenti; billi l-moviment tal-Houthi qed ikompli jattakka miri ċivili fl-Arabja Sawdija bl-użu ta' missili u vetturi tal-ajru mingħajr ekwipaġġ;

T.  billi fid-19 ta' Jannar 2021, l-amministrazzjoni preċedenti tal-Istati Uniti kklassifikat il-moviment tal-Houthi, Ansar Allah, bħala organizzazzjoni terroristika; billi minkejja l-liċenzji ġenerali mogħtija mill-Gvern tal-Istati Uniti, ir-riperkussjonijiet ta' din il-klassifikazzjoni fuq il-kapaċità ta' importazzjoni ta' ikel, fjuwil u mediċini fil-pajjiż għadhom inkwetanti immens; billi, fil-5 ta' Frar 2021, l-amministrazzjoni l-ġdida tal-Istati Uniti ħabbret it-tneħħija ta' Ansar Allah mil-lista ta' Organizzazzjonijiet Terroristiċi Barranin u mil-lista ta' Entitajiet Espressament Identifikati bħala Entitajiet Terroristiċi Internazzjonali;

U.  billi d-deterjorament tas-sitwazzjoni politika u tas-sigurtà fil-Jemen ikkawżat l-espansjoni u l-konsolidazzjoni tal-preżenza ta' gruppi terroristiċi fil-pajjiż, inkluż Ansar al-Sharia, magħruf ukoll bħala Al-Qaeda fil-Peniżola Għarbija, u l-hekk imsejħa Provinċja Jemenita ta' Daesh, li qed ikomplu jikkontrollaw partijiet żgħar mit-territorju, kif ukoll il-fergħa militari ta' Hezbollah, li tinsab fil-lista tal-UE ta' organizzazzjonijiet terroristiċi;

V.  billi Jemen stabbli, sikur u demokratiku, bi gvern li jiffunzjona kif suppost, huwa kruċjali għall-isforzi internazzjonali biex jiġu miġġielda l-estremiżmu u l-vjolenza fir-reġjun u lil hinn minnu, kif ukoll għall-iżgurar tal-paċi u l-istabbiltà fil-Jemen stess;

W.  billi d-daqs tal-ekonomija tal-Jemen ċkien b'45 % bejn l-2015 u l-2019; billi l-ekonomija tal-pajjiż, li diġà kienet fraġli anke qabel il-kunflitt, ġiet milquta serjament, u mijiet ta' eluf ta' familji m'għadx għandhom sors stabbli ta' introjtu; billi l-Jemen jimporta 90 % tal-ikel tiegħu permezz ta' importazzjonijiet kummerċjali li l-aġenziji tal-għajnuna ma jistgħux jissostitwixxu, peress li l-aġenziji umanitarji jipprovdu vouchers għall-ikel jew flus kontanti lill-persuni fil-bżonn, biex dawn tal-aħħar ikunu jistgħu jixtru mis-swieq; billi 70 % tal-importazzjonijiet kummerċjali u tal-għajnuna lejn il-Jemen jidħlu mill-port ta' Al-Hudaydah li huwa kkontrollat mill-Houthi u mill-port ta' Saleef li jinsab fil-viċin, u jipprovdu ikel, fjuwil u mediċina li l-popolazzjoni teħtieġ għas-sopravivenza;

X.  billi l-ispekulazzjoni ekonomika ġiet iddokumentata b'mod wiesa', u r-riżorsi ekonomiċi u finanzjarji tal-pajjiż qed jiġu ddevjati kemm mill-Gvern tal-Jemen kif ukoll mill-moviment tal-Houthi, u dan għandu impatt devastanti fuq il-poplu tal-Jemen; billi r-rapport finali tal-Bord ta' Esperti tan-NU jiddikjara li l-moviment tal-Houthi fl-2019 iddevja mill-inqas USD 1,8 biljun li kienu allokati biex il-gvern iħallas is-salarji u jipprovdi servizzi bażiċi liċ-ċittadini; billi r-rapport jenfasizza wkoll li l-gvern qed jinvolvi ruħu fi prattiki ta' ħasil tal-flus u ta' korruzzjoni li jaffettwaw b'mod negattiv l-aċċess għal provvisti tal-ikel adegwati għall-Jemeniti, bi ksur tad-dritt għall-ikel, inkluża d-devjazzjoni illegali lill-kummerċjanti ta' USD 423 miljun ta' fondi mill-Arabja Sawdija oriġinarjament destinati għall-akkwist tar-ross u prodotti bażiċi oħra għall-poplu Jemenit;

Y.  billi l-kelliem tas-Segretarju Ġenerali tan-NU enfasizza l-urġenza li tiġi indirizzata t-theddida umanitarja u ambjentali li miljun barmil żejt inixxu mit-tanker taż-żejt FSO Safer 'il barra minn Ras Issa fil-Jemen; billi d-deterjorament rapidu tat-tanker joħloq it-theddida serja ta' tixrid kbir ta' żejt, li jkollu impatt ambjentali diżastruż, jeqred il-bijodiversità u jġib fix-xejn l-għajxien tal-komunitajiet kostali lokali fil-Baħar l-Aħmar; billi, minkejja r-riskju imminenti ta' diżastru ekoloġiku, l-ispezzjoni tant mistennija ta' dan it-tanker taż-żejt, li għandu 44 sena, ġiet posposta għal Marzu 2021;

1.  Jikkundanna bl-aktar mod qawwi l-vjolenza fil-Jemen, li ilha għaddejja mill-2015 u li ddeġenerat u saret l-agħar kriżi umanitarja fid-dinja; ifakkar li ma jista' jkun hemm l-ebda soluzzjoni militari għall-kunflitt fil-Jemen u li l-kriżi tista' tiġi solvuta b'mod sostenibbli biss permezz ta' proċess ta' negozjati inklużiv immexxi mill-Jemen u taħt responsabbiltà tal-Jemen li jkun jinvolvi s-setturi kollha tas-soċjetà Jemenita kif ukoll lill-partijiet kollha fil-kunflitt; jenfasizza li, sabiex tieqaf il-gwerra u tittaffa l-kriżi umanitarja attwali, il-partijiet kollha għandhom jinvolvu ruħhom f'negozjati bona fide li jwasslu għal arranġamenti politiċi u ta' sigurtà vijabbli, f'konformità mar-riżoluzzjoni 2216 (2015) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, il-mekkaniżmi ta' implimentazzjoni konġunta tal-Missjoni tan-Nazzjonijiet Uniti ta' Appoġġ għall-Ftehim ta' Al-Hudaydah u l-waqfien mill-ġlied globali, kif mitlub mir-riżoluzzjoni 2532 (2020) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU;

2.  Jinsab ixxukkjat bil-kriżi umanitarja devastanti li qed isseħħ fil-pajjiż; jappella lill-partijiet kollha biex jissodisfaw l-obbligi tagħhom għall-faċilitazzjoni tal-passaġġ rapidu u mingħajr xkiel għall-għajnuna umanitarja u prodotti oħra indispensabbli għall-popolazzjoni u l-aċċess mingħajr xkiel għall-faċilitajiet mediċi kemm fil-Jemen kif ukoll barra mill-pajjiż; jesprimi allarm partikolari dwar l-aktar valutazzjoni riċenti tal-Klassifikazzjoni Integrata tal-Fażi tas-Sigurtà tal-Ikel, li turi li 50 000 persuna fil-Jemen qed jgħixu f'kundizzjonijiet simili għal dawk ta' karestija, għadd li huwa mistenni li jittrippla sa Ġunju 2021 anki f'każ li l-livelli attwali ta' assistenza jibqgħu kostanti;

3.  Jilqa' l-kontribut tal-UE għall-Jemen ta' aktar minn EUR 1 biljun f'assistenza politika, umanitarja u għall-iżvilupp mill-2015 'l hawn; jilqa' l-wegħda tiegħu li jittriplika l-għajnuna umanitarja għall-Jemen fl-2021; jinsab imħasseb, madankollu, li dan jibqa' insuffiċjenti biex jindirizza l-iskala tal-isfidi li qed jiffaċċja l-Jemen; jiddeplora l-fatt li fl-2019 id-diskrepanza fil-finanzjament għall-Jemen kibret għal 50 %; ifakkar li l-iskala u s-severità tal-kriżi għandhom ikunu l-punt tat-tluq għad-diskussjonijiet baġitarji; jistieden lill-UE timmobilizza riżorsi addizzjonali biex tindirizza s-sitwazzjoni fil-Jemen bħala parti mill-eżerċizzju ta' programmazzjoni tal-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali; iħeġġeġ, b'mod aktar ġenerali, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri tal-UE jkomplu jmexxu l-isforzi internazzjonali biex iżidu b'mod urġenti l-għajnuna umanitarja, inkluż billi jissodisfaw il-wegħdiet li saru matul il-konferenza tad-donaturi ta' Ġunju 2020 għall-Pjan ta' Risposta Umanitarju tal-Jemen;

4.  Jenfasizza l-fatt li t-tixrid tal-COVID-19 joħloq sfidi serji addizzjonali għall-infrastruttura tas-saħħa tal-pajjiż, li qed tikkollassa, fejn iċ-ċentri tas-saħħa li huma neqsin minn tagħmir bażiku biex jittrattaw il-COVID-19 u l-ħaddiema tal-kura tas-saħħa m'għandhomx tagħmir protettiv u li fil-parti l-kbira mhux qed jirċievu salarju, fatt li wassal biex ma jirrapportawx għax-xogħol; jappella lid-donaturi internazzjonali kollha biex isaħħu l-għoti ta' għajnuna immedjata bħala sostenn għas-sistema tal-kura tas-saħħa lokali u jgħinuha trażżan it-tixrid tat-tifqigħat fatali attwali fil-Jemen, inklużi l-COVID-19, il-malarja, il-kolera u d-dengue; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jiffaċilitaw l-aċċess għall-vaċċini fil-Jemen, inkluż f'kampijiet għal persuni spostati internament, permezz tal-faċilità COVAX, bħala parti mill-isforzi tagħhom biex jiżguraw aċċess ekwu u globali għall-vaċċini kontra l-COVID-19, b'mod partikolari fost dawk l-aktar vulnerabbli;

5.  Jappoġġa l-isforzi tal-Mibgħut Speċjali tas-Segretarju Ġenerali tan-NU għall-Jemen, Martin Griffiths, biex javvanza l-proċess politiku u jinkiseb waqfien mill-ġlied immedjat fil-pajjiż kollu; jitlob li l-Mibgħut Speċjali jingħata aċċess sħiħ u bla xkiel għal kull parti tat-territorju tal-Jemen; jistieden li l-VP/RGħ u l-Istati Membri kollha jappoġġaw politikament lis-Sur Griffiths bil-għan li tinstab soluzzjoni nnegozjata u inklużiva; jistieden, għal dan il-għan, lill-Kunsill Affarijiet Barranin jirrevedi u jaġġorna l-konklużjonijiet l-aktar riċenti tiegħu dwar il-Jemen tat-18 ta' Frar 2019, biex jirriflettu s-sitwazzjoni attwali fil-pajjiż; iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri kollha tagħha jkomplu jiddjalogaw mal-partijiet kollha fil-kunflitt u jtennu li l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Stokkolma u tal-abbozz ta' dikjarazzjoni politika tan-NU huma passi meħtieġa biex titnaqqas it-tensjoni u jintlaħaq ftehim politiku;

6.  Jinsab konvint li kwalunkwe soluzzjoni fit-tul għandha tindirizza l-kawżi sottostanti tal-instabbiltà fil-pajjiż, kif ukoll tissodisfa t-talbiet u l-aspirazzjonijiet leġittimi tal-poplu Jemenit; jafferma mill-ġdid l-appoġġ tiegħu għall-isforzi politiċi paċifiċi kollha favur il-ħarsien tas-sovranità, tal-indipendenza u tal-integrità territorjali tal-Jemen; jikkundanna l-indħil barrani fil-Jemen, inkluża l-preżenza ta' truppi u merċenarji barranin fuq il-post; jitlob l-irtirar immedjat tal-forzi barranin kollha, bil-għan li jkun aġevolat id-djalogu politiku fost il-Jemeniti;

7.  Jistieden lill-partijiet kollha fil-kunflitt biex jikkonformaw mal-obbligi tagħhom skont id-dritt umanitarju internazzjonali u biex itemmu kwalunkwe miżura li taggrava l-kriżi umanitarja attwali; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jikkundannaw bl-aktar mod qawwi l-ksur gravi tad-dritt umanitarju internazzjonali mwettaq mill-partijiet kollha fil-kunflitt sa minn tmiem l-2014, inklużi l-attakki mill-ajru tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija li ħallew eluf ta' vittmi ċivili, aggravaw l-instabbiltà tal-pajjiż u li kellhom fil-mira objettivi mhux militari, bħal skejjel, ġiebja tal-ilma u tiġijiet, u biex jikkundannaw l-attakki tal-Houthi fuq objettivi tal-Arabja Sawdija fit-territorju Jemenit;

8.  Jistieden lill-Arabja Sawdija twaqqaf minnufih l-imblokk tagħha ta' bastimenti li jġorru fjuwil destinat għat-territorji kkontrollati mill-Houthi; itenni li l-partijiet kollha jeħtiġilhom joqogħdu lura b'mod urġenti milli jużaw bħala metodu tal-gwerra t-tattika li biha l-popolazzjoni ċivili titħalla bil-ġuħ, peress li dan jikkostitwixxi ksur tad-dritt umanitarju internazzjonali skont l-Artikolu 8(2)(b)(xxv) tal-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali; jisħaq fuq l-importanza li jintlaħaq ftehim bejn iż-żewġ partijiet fit-Tramuntana u n-Nofsinhar dwar l-użu tal-fjuwil sabiex tittaffa l-kriżi ekonomika, agrikola, tal-ilma, medika, tal-enerġija u tat-trasport, li ġiet amplifikata bl-użu tal-fjuwil bħala arma tal-gwerra ekonomika;

9.  Jikkundanna l-attakki riċenti mwettqa minn Ansar Allah fil-provinċji ta' Ma'rib u Al-Jawf, kif ukoll it-tentattivi ripetuti biex isiru attakki transfruntieri fit-territorju tal-Arabja Sawdija, li jikkompromettu l-isforzi ġenerali tal-komunità internazzjonali biex din il-gwerra bi prokura fil-Jemen tintemm;

10.  Isostni l-miżuri kollha intiżi li jsaħħu l-fiduċja mal-partijiet fil-kunflitt, b'attenzjoni partikolari għal dawk kapaċi li jtaffu minnufih il-bżonnijiet umanitarji, bħall-ftuħ totali mill-ġdid tal-ajruport ta' San'a, l-issuktar tal-ħlas tas-salarji, l-implimentazzjoni tal-mekkaniżmi li jippermettu tħaddim kostanti tal-port marittimu biex jiġu ffaċilitati l-importazzjonijiet ta' fjuwil u ikel, u sforzi biex jiġu fornuti riżorsi u sostenn lill-Bank Ċentrali tal-Jemen; jistieden lill-Unjoni Ewropea u lill-Istati Membri kollha jipprovdu pakkett ta' salvataġġ ekonomiku għall-Jemen, inklużi injezzjonijiet ta' munita barranija biex jikkontribwixxu għall-istabbilizzazzjoni tal-ekonomija u tar-rijal Jemenit u jipprevjenu żidiet ulterjuri fil-prezzijiet tal-ikel, kif ukoll id-disponibilità ta' riżervi barranin biex jissussidjaw importazzjonijiet kummerċjali ta' ikel u fjuwil u jħallsu s-salarji pubbliċi;

11.  Jiddeplora n-nuqqas ta' nisa fil-Gvern tal-Jemen il-ġdid – l-ewwel wieħed mingħajr membri nisa f'20 sena – u jistieden lill-Gvern tal-Jemen jieħu l-passi kollha meħtieġa biex jiżgura rappreżentanza, preżenza u parteċipazzjoni ugwali tan-nisa fl-isfera politika tal-pajjiż;

12.  Jissottolinja li l-esportaturi tal-armi bbażati fl-UE, li jkebbsu l-kunflitt fil-Jemen, mhumiex konformi ma' diversi kriterji tal-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK dwar l-esportazzjoni tal-armi, li hija legalment vinkolanti; itenni, għal darb'oħra f'dan ir-rigward, is-sejħa tiegħu għal projbizzjoni madwar l-UE kollha tal-esportazzjoni, il-bejgħ, l-aġġornament u l-manutenzjoni ta' kull forma ta' tagħmir ta' sigurtà lil membri tal-koalizzjoni, fosthom l-Arabja Sawdija u l-Emirati Għarab Magħquda, b'kunsiderazzjoni tal-ksur serju tad-dritt umanitarju internazzjonali u tad-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem imwettaq fil-Jemen;

13.  Jinnota d-deċiżjonijiet ta' għadd ta' Stati Membri tal-UE li jimponu projbizzjonijiet fuq l-esportazzjoni tal-armi lejn l-Arabja Sawdija u l-Emirati Għarab Magħquda; jenfasizza li l-esportazzjoni tal-armi għadha kompetenza nazzjonali tal-Istati Membri; jistieden lill-Istati Membri kollha jwaqqfu l-esportazzjoni tal-armi lill-membri kollha tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija; jistieden lill-VP/RGħ jirrapporta dwar is-sitwazzjoni attwali tal-kooperazzjoni militari u tas-sigurtà bejn l-Istati Membri u l-membri tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija; jikkundanna l-forniment ta' volumi sinifikanti ta' armi u komponenti lill-moviment tal-Houthi minn individwi u entitajiet Iranjani;

14.  Jilqa' l-waqfien temporanju tal-bejgħ tal-armi mill-Istati Uniti lill-Arabja Sawdija użati għall-kunflitt fil-Jemen u ta' pakkett ta' USD 23 biljun ta' ġettijiet F-35 lill-Emirati Għarab Magħquda, kif ukoll it-tħabbira reċenti tal-amministrazzjoni tal-Istati Uniti dwar it-tmiem imminenti tal-appoġġ kollu għal operazzjonijiet offensivi fil-gwerra fil-Jemen, inkluż il-forniment ta' missili ggwidati bi preċiżjoni u l-kondiviżjoni tal-intelligence; jilqa', f'dan ir-rigward, l-impenn imġedded tal-Istati Uniti favur riżoluzzjoni diplomatika għall-kunflitt, kif muri mill-ħatra reċenti ta' Mibgħut Speċjali tal-Istati Uniti għall-Jemen;

15.  Jappella lill-partijiet kollha fil-kunflitt fil-Jemen biex jistabbilixxu politika ta' għażla ta' objettivi għal attakki bil-missili u bid-droni, li għandha tikkonforma mad-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem u mad-dritt umanitarju internazzjonali; iħeġġeġ lill-Kunsill, lill-VP/RGħ u lill-Istati Membri jaffermaw mill-ġdid il-pożizzjoni tal-UE skont id-dritt internazzjonali u jiżguraw li l-Istati Membri jistabbilixxu salvagwardji biex jiżguraw li l-intelligence, l-infrastruttura tal-komunikazzjoni u l-bażijiet militari ma jintużawx biex jiffaċilitaw il-qtil extraġudizzjarju; itenni t-talba tiegħu biex tiġi adottata deċiżjoni tal-Kunsill legalment vinkolanti dwar l-użu ta' droni armati u biex jiġi rispettat id-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-dritt umanitarju internazzjonali;

16.  Jinsab imħasseb ferm dwar il-preżenza kontinwa ta' gruppi kriminali u terroristiċi fil-Jemen, inklużi Al-Qaeda fil-Peniżola Għarbija u ISIS/Da'esh; jitlob li l-partijiet kollha fil-kunflitt jieħdu azzjoni determinata kontra dawn il-gruppi; jikkundanna l-atti kollha mwettqa minn kull organizzazzjoni terroristika;

17.  Jilqa' d-deċiżjoni tal-Gvern il-ġdid tal-Istati Uniti li jirrevoka b'mod urġenti d-deċiżjoni tal-ex-Gvern tal-Istati Uniti li jikklassifika l-moviment tal-Houthi, magħruf ukoll bħala Ansar Allah, bħala Organizzazzjoni Terroristika Barranija u bħala Entità Espressament Identifikata bħala Entità Terroristika Internazzjonali;

18.  Jistieden lill-Kunsill jimplimenta bis-sħiħ ir-riżoluzzjoni 2216 (2015) tal-Kunsill ta' Sigurtà tan-NU billi jidentifika l-individwi li jostakolaw it-twassil ta' għajnuna umanitarja u dawk li jippjanaw, jidderieġu jew iwettqu atti li jiksru d-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem jew id-dritt umanitarju internazzjonali, jew atti li jikkostitwixxu abbużi tad-drittijiet tal-bniedem fil-Jemen, kif ukoll billi jimponi miżuri partikolari kontrihom; ifakkar li minkejja informazzjoni dwar każijiet ripetuti ta' ksur mill-koalizzjoni, miġbura mill-GEE tan-NU, li jipprovdi informazzjoni biex jassisti l-implimentazzjoni sħiħa tar-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, ebda individwu mill-koalizzjoni ma ġie individwat għal sanzjonijiet mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet;

19.  Jappella bil-qawwa biex jintemmu l-forom kollha ta' vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa u l-bniet, inklużi dawk li jinsabu f'detenzjoni; jistieden lill-UE, f'dan ir-rigward, biex tiżgura finanzjament speċifiku biex l-organizzazzjonijiet lokali mmexxija min-nisa u tad-drittijiet tan-nisa jilħqu aħjar lin-nisa, il-bniet u s-superstiti tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru, kif ukoll għall-programmi ddedikati għall-kisba tar-reżiljenza u l-emanċipazzjoni ekonomika tan-nisa;

20.  Itenni li huwa imperattiv li jiġu protetti t-tfal u li tiġi żgurata t-tgawdija sħiħa tad-drittijiet tal-bniedem tagħhom; jappella, f'dan ir-rigward, lill-partijiet kollha fil-kunflitt biex itemmu r-reklutaġġ u l-użu tat-tfal bħala suldati fil-kunflitt armat u jkomplu jiżguraw id-demobilizzazzjoni u d-diżarm effettiv tas-subien u l-bniet reklutati jew użati fl-ostilitajiet, u jħeġġiġhom jeħilsu lil dawk maqbuda u jikkooperaw man-NU bil-għan li jimplimentaw programmi effettivi għar-riabilitazzjoni, l-irkupru fiżiku u psikoloġiku u r-riintegrazzjoni tagħhom fis-soċjetà;

21.  Jappella lill-partijiet kollha biex iwaqqfu minnufih l-attakki kollha fuq il-libertà tal-espressjoni, inkluż permezz tad-detenzjoni, l-għajbien furzat u l-intimidazzjoni, u jirrilaxxaw il-ġurnalisti u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem kollha miżmuma talli eżerċitaw id-drittijiet tal-bniedem tagħhom;

22.  Jinsab imħasseb ferm dwar rapporti li qed tiġi mċaħħda l-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin, inklużi każijiet ta' diskriminazzjoni, detenzjoni illegali u użu ta' vjolenza, jitlob li d-drittijiet tal-libertà tal-espressjoni u tat-twemmin jiġu rispettati u protetti, u jikkundanna d-diskriminazzjoni abbażi tal-appartenenza reliġjuża, b'mod partikolari ta' Nsara, Lhud u minoranzi reliġjużi oħra f'każijiet li jikkonċernaw id-distribuzzjoni ta' għajnuna umanitarja; jitlob il-ħelsien immedjat u mingħajr kundizzjonijiet u t-tmiem tal-persekuzzjoni ta' dawk li jsegwu t-twemmin Baha'i, li bħalissa huma detenuti talli pprattikaw ir-reliġjon tagħhom b'mod paċifiku u jiffaċċjaw akkużi punibbli bil-mewt;

23.  Jiddeplora l-ħsara li saret lill-wirt kulturali Jemenit mill-attakki mill-ajru tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija, inklużi l-Belt Antika ta' San'a u l-belt storika ta' Zabid, u l-ibbumbardjar tal-Mużew Nazzjonali ta' Taiz u s-serq ta' manuskritti u artefatti mil-librerija storika ta' Zabid mill-moviment tal-Houthi; jisħaq fuq il-fatt li l-awturi kollha ta' tali atti jeħtieġ li jinżammu responsabbli ta' għemilhom skont il-Konvenzjoni ta' The Hague tal-1954 għall-Protezzjoni tal-Proprjetà Kulturali fil-Każ ta' Kunflitt Armat; jappella għas-sospensjoni tad-drittijiet tal-vot tal-Arabja Sawdija u l-Emirati Għarab Magħquda f'korpi governattivi tal-UNESCO sa tmiem investigazzjoni indipendenti u imparzjali dwar ir-responsabbiltà taż-żewġ pajjiżi fil-qerda tal-wirt kulturali; jitlob li s-Segretarju Ġenerali tan-NU jirreferi lill-Kunsill tas-Sigurtà l-kwistjoni tal-protezzjoni tas-siti kulturali kollha li huma mhedda mill-kunflitt fil-Jemen, bil-ħsieb li tiġi adottata riżoluzzjoni dwar din il-kwistjoni;

24.  Itenni l-ħtieġa urġenti li titwettaq missjoni tan-NU ta' valutazzjoni u tiswija fuq l-FSO Safer, li jinsab abbandunat 'l barra l-port ta' Al-Hudaydah u joħloq riskju immedjat ta' katastrofi ambjentali kbira għall-bijodiversità u għall-għajxien tal-komunitajiet kostali lokali fil-Baħar l-Aħmar; jistieden lill-UE tipprovdi l-appoġġ politiku, tekniku u finanzjarju kollu meħtieġ biex grupp tekniku tan-NU jkun jista' jitla' abbord l-FSO Safer bħala kwistjoni ta' urġenza sabiex jiġi prevenut tixrid ta' żejt li jista' jkun erba' darbiet agħar mit-tixrid storiku tal-Exxon Valdez fl-Alaska fl-1989;

25.  Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jużaw il-miżuri kollha għad-dispożizzjoni tagħhom biex iżommu responsabbli lill-awturi kollha ta' ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem; jinnota l-possibbiltà li jiġi applikat il-prinċipju ta' ġuriżdizzjoni universali għall-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni tal-awturi ta' ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem fil-Jemen; jitlob li jiġi applikat ir-Reġim ta' Sanzjonijiet Globali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem bil-għan li jiġu imposti sanzjonijiet immirati, bħal projbizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar u l-iffriżar tal-assi, fuq uffiċjali tal-partijiet kollha tal-kunflitt involuti fi ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem fil-Jemen, inklużi l-Iran, l-Arabja Sawdija u l-Emirati Għarab Magħquda; jistieden lill-VP/RGħ u lill-Istati Membri jappoġġaw il-ġbir ta' evidenza bil-ħsieb li tiġi użata fi prosekuzzjonijiet futuri, u jikkunsidraw l-istabbiliment ta' kummissjoni indipendenti biex tissorvelja dan il-proċess; iqis li l-vittmi ta' delitti atroċi u l-familji tagħhom għandhom jiġu appoġġati biex jiksbu aċċess għall-ġustizzja;

26.  Jistieden lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem jiżgura li s-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Jemen tibqa' fuq l-aġenda tiegħu billi jkompli jġedded il-mandat tal-GEE tan-NU u jiżgura li jingħata biżżejjed riżorsi biex iwettaq il-mandat tiegħu b'mod effettiv, inkluż il-ġbir, iż-żamma u l-analiżi ta' informazzjoni relatata ma' ksur u reati;

27.  Itenni l-impenn tiegħu fil-ġlieda kontra l-impunità għal delitti tal-gwerra, delitti kontra l-umanità u ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem fid-dinja, inkluż fil-Jemen; jemmen li l-individwi responsabbli għal reati bħal dawn għandhom jiġu debitament imħarrka u pproċessati f'qorti tal-ġustizzja; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jieħdu azzjoni determinata lejn riferiment mill-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tas-sitwazzjoni fil-Jemen lill-Qorti Kriminali Internazzjonali, u espansjoni tal-lista ta' persuni soġġetti għal sanzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà;

28.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lir-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, lis-Segretarju Ġenerali tan-NU, lill-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, lis-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill ta' Kooperazzjoni tal-Golf, lis-Segretarju Ġenerali tal-Lega tal-Istati Għarab, lill-Gvern tal-Jemen, lill-Gvern tar-Renju tal-Arabja Sawdija, lill-Gvern tal-Emirati Għarab Magħquda u lill-Gvern tar-Repubblika Iżlamika tal-Iran.

(1) ĠU C 11, 13.1.2020, p. 44.
(2) ĠU C 356, 4.10.2018, p. 104.
(3) ĠU C 35, 31.1.2018, p. 142.
(4) ĠU C 265, 11.8.2017, p. 93.
(5) ĠU C 66, 21.2.2018, p. 17.
(6) ĠU C 303, 15.12.2009, p. 12.
(7) ĠU L 335, 13.12.2008, p. 99.


Is-sitwazzjoni fil-Myanmar
PDF 184kWORD 58k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar is-sitwazzjoni fil-Myanmar (2021/2540(RSP))
P9_TA(2021)0054RC-B9-0116/2021

Il-Parlament Ewropew,

—  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Myanmar u dwar is-sitwazzjoni tar-Rohingya, b'mod partikolari dawk tat-22 ta' Novembru 2012(1), tal-20 ta' April 2012(2), tal-20 ta' Mejju 2010(3), tal-25 ta' Novembru 2010(4), tas-7 ta' Lulju 2016(5), tal-15 ta' Diċembru 2016(6), tal-14 ta' Settembru 2017(7), tal-14 ta' Ġunju 2018(8), tat-13 ta' Settembru 2018(9) u tad-19 ta' Settembru 2019(10),

—  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2018 u tal-10 ta' Diċembru 2018 dwar il-Myanmar/Burma,

—  wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Kunsill tat-23 ta' April 2020 biex jiġġeddu l-miżuri restrittivi eżistenti kontra l-Myanmar għal tnax-il xahar ieħor,

—  wara li kkunsidra s-Sitt Djalogu bejn l-Unjoni Ewropea u l-Myanmar dwar id-Drittijiet tal-Bniedem li sar fl-14 ta' Ottubru 2020 permezz ta' vidjokonferenza,

—  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni mill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) tal-1 ta' Frar 2021 dwar il-Myanmar,

—  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni dwar il-Myanmar mill-VP/RGħ f'isem l-Unjoni Ewropea tat-2 ta' Frar 2021,

—  wara li kkunsidra r-rapport tas-Segretarju Ġenerali tan-NU lill-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar il-vjolenza sesswali b'rabta mal-kunflitti, li ġie ppubblikat fit-23 ta' Marzu 2018 (S/2018/250),

—  wara li kkunsidra r-rapporti tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU (UNHRC) dwar il-Myanmar u s-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tal-Musulmani Rohingya u minoranzi oħra,

—  wara li kkunsidra r-rapport tal-UNIFFM tat-22 ta' Awwissu 2019 dwar il-vjolenza sesswali u sessista fil-Myanmar u l-impatt fuq il-ġeneru tal-kunflitti etniċi tiegħu (A/HRC/42/CRP.4),

—  wara li kkunsidra r-rapporti mir-Rapporteur Speċjali dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, mill-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli għad-Drittijiet tal-Bniedem, u r-rapporti mill-mekkaniżmu superviżorju tal-ILO,

—  wara li kkunsidra l-Ordni tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja tat-23 ta' Jannar 2020 dwar it-Talba għall-indikazzjoni ta' miżuri proviżorji ppreżentata mir-Repubblika tal-Gambja fil-kawża li tikkonċerna l-Applikazzjoni tal-Konvenzjoni dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju (il-Gambja vs il-Myanmar),

—  wara li kkunsidra l-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra tal-1949 u l-protokolli addizzjonali tagħhom,

—  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948,

—  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU tal-1951 dwar l-Istatus tar-Rifuġjati u l-Protokoll tal-1967 tagħha,

—  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU tal-1948 dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju,

—  wara li kkunsidra l-Artikolu 25 tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi (ICCPR) tal-1966,

—  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta mill-missjonijiet diplomatiċi fil-Myanmar tad-29 ta' Jannar 2021 dwar l-appoġġ għat-tranżizzjoni demokratika tal-Myanmar u l-isforzi biex jiġu promossi l-paċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-iżvilupp fil-pajjiż,

—  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-1 ta' Frar 2021 tal-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) dwar il-Myanmar,

—  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Ministri tal-Affarijiet Barranin tal-G7 tat-3 ta' Frar 2021, li fiha kkundannaw il-kolp ta' stat fil-Myanmar,

—  wara li kkunsidra l-istqarrija għall-istampa tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tal-5 ta' Frar 2021 dwar il-Myanmar,

—  wara li kkunsidra l-istqarrija għall-istampa tas-Segretarju Ġenerali tan-NU, António Guterres, tal-4 ta' Frar 2021,

—  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-president tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja (ASEAN) tal-1 ta' Frar 2021 dwar l-iżviluppi fir-Repubblika tal-Unjoni tal-Myanmar,

—  wara li kkunsidra l-ICCPR,

—  wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tar-Rapporteur Speċjali tan-NU għall-Myanmar, Tom Andrews,

—  wara li kkunsidra r-Regola 132(2) tar-Regoli tal-Proċedura tiegħu,

A.  billi, fl-1 ta' Frar 2021, il-militar tal-Myanmar, magħruf bħala t-Tatmadaw, fi ksur ċar tal-kostituzzjoni tal-Myanmar, arresta lill-President Win Myint u l-Kunsillier tal-Istat Aung San Suu Kyi, kif ukoll membri ewlenin tal-gvern, ħatfu s-setgħa fuq il-fergħat leġiżlattivi, ġudizzjarji u eżekuttivi tal-gvern permezz ta' kolp ta' stat, u ħarġu stat ta' emerġenza ta' sena;

B.  billi b'reazzjoni għall-kolp ta' stat, faqqgħu protesti f'diversi bliet fil-Myanmar; billi fis-7 ta' Frar 2021, madwar 100 000 persuna ħadu sehem b'mod paċifiku f'dimostrazzjoni kontra l-kolp ta' stat f'Yangon; billi mill-1 ta' Frar 2021, madwar 164 politiku, uffiċjal tal-gvern, rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, patrijiet u kittieba ġew arrestati illegalment jew inżammu f'detenzjoni domiċiljari; billi, b'reazzjoni għall-protesti kontinwi, fit-8 ta' Frar il-militar iddikjara l-liġi marzjali fl-akbar bliet tal-pajjiż, impona curfew mil-lejl għan-nhar u pprojbixxa l-laqgħat kollha ta' aktar minn ħames persuni;

C.  billi l-partit tal-Lega Nazzjonali għad-Demokrazija (NLD) ħareġ rebbieħ mill-elezzjonijiet parlamentari li saru fil-Myanmar fit-8 ta' Novembru 2020, u rebaħ 396 siġġu minn 476 (madwar 83 % tas-siġġijiet kollha disponibbli); billi dawn kienu t-tieni elezzjonijiet ikkontestati wara kważi 50 sena ta' dittatorjat militari, billi l-Partit għas-Solidarjetà u l-Iżvilupp tal-Unjoni (USDP) appoġġat mit-Tatmadaw rebaħ biss 33 siġġu; billi l-partit NLD kompla jżid is-sehem tal-vot tiegħu mill-elezzjonijiet tal-2015, li kienu l-ewwel elezzjonijiet demokratiċi fil-Myanmar mill-1990, fejn l-NLD rebaħ 360 siġġu u l-USDP rebaħ 41; billi l-militar kien diġà rrifjuta li jirrikonoxxi l-elezzjonijiet tal-1990 li fihom l-NLD rebaħ 392 mill-492 siġġu;

D.  billi l-għadd ta' votanti fl-elezzjonijiet demokratiċi kollha kien konsistentement madwar 70 %, li juri l-appoġġ tal-poplu tal-Myanmar għad-demokrazija;

E.  billi l-Parlament il-ġdid kellu jiltaqa' għall-ewwel darba fil-jum tal-kolp ta' stat; billi l-kolp ta' stat militari jinjora r-rieda espressa demokratikament tal-poplu tal-Myanmar, u jirrifletti l-intenzjoni tat-Tatmadaw li għal darb'oħra ħataf il-poter sħiħ fuq il-Myanmar, bħalma ġara matul it-tmexxija militari tiegħu – li uffiċjalment intemmet fl-2012, iżda li fir-realtà ma ntemmet qatt; billi t-Tatmadaw iddikjara li se jsiru elezzjonijiet ġodda wara l-istat ta' emerġenza ta' sena li issa ġie impost, li jimplika nuqqas ta' rappreżentanza parlamentari matul dan il-perjodu;

F.  billi minkejja l-kolp ta' stat, fl-4 ta' Frar 2021, 70 Membru Parlamentari eletti ħadu l-ġurament parlamentari fil-kariga, filwaqt li wiegħdu li jkomplu jwettqu l-funzjoni tal-parlament u li jwettqu l-mandat tagħhom bħala rappreżentanti tal-poplu;

G.  billi t-Tatmadaw, konxju b'mod ċar mil-livell baxx ta' appoġġ tiegħu fost il-popolazzjoni, irrifjuta li jaċċetta r-riżultati elettorali u rrefera għal frodi mifruxa tal-votanti mingħajr ma ppreżenta l-ebda evidenza; billi l-kummissjoni elettorali u l-osservaturi elettorali tal-Myanmar ma kkonfermawx l-allegazzjonijiet tat-Tatmadaw; billi t-Tatmadaw u l-id politika tiegħu, il-(USDP), żiedu l-allegazzjonijiet ta' irregolaritajiet elettorali f'dawn l-aħħar ġimgħat, u talbu lill-Kummissjoni Elettorali tal-Unjoni tal-Myanmar biex tintervjeni; billi l-militar jorganizza dimostrazzjonijiet b'appoġġ għall-militar; billi huwa stmat li 1,5 miljun votant minn minoranzi etniċi f'żoni milquta minn kunflitti, il-maġġoranza tagħhom Rohingya, ma tħallewx jipparteċipaw fl-elezzjoni; billi l-Liġi dwar iċ-Ċittadinanza tal-Myanmar tiddikjara li r-Rohingya bħala "mhux ċittadini" jew "residenti barranin", u ċċaħħadhom miċ-ċittadinanza;

H.  billi dan il-kolp ta' stat jikkostitwixxi ksur ċar tal-kostituzzjoni tal-Myanmar tal-2008; billi l-Kostituzzjoni tal-Myanmar tipprevedi li l-President biss jista' effettivament itemm it-tmexxija ċivili; billi l-kolp ta' stat militari tal-1 ta' Frar 2021 għalhekk ma kienx kostituzzjonali peress li l-President Win Myint ġie arrestat illegalment;

I.  billi t-Tatmadaw stabbilixxa lill-Ġeneral Myint Swe bħala president interim; billi l-kap kmandant tal-militar, il-Ġeneral Min Aung Hlaing, li jinsab fuq listi ta' sanzjonijiet internazzjonali minħabba l-parteċipazzjoni tiegħu fil-persekuzzjoni tal-minoranza Musulmana, x'aktarx se jibqa' dak li jieħu d-deċiżjonijiet ewlenin;

J.  billi sa mill-kolp ta' stat, it-Tatmadaw illimita b'mod sever l-ispazju għas-soċjetà ċivili, u ħareġ restrizzjonijiet severi fuq il-midja, inklużi blackouts sħaħ tal-internet u tal-pjattaformi tal-midja soċjali; billi t-Tatmadaw qed jiġi akkużat minn osservaturi internazzjonali li uża aħbarijiet foloz biex jimmanipula l-opinjoni pubblika dwar il-kolp ta' stat; billi ġew implimentati restrizzjonijiet nazzjonali fuq il-midja soċjali, u t-televiżjoni xxandar esklussivament l-istazzjon televiżiv ta' Myawaddy li huwa proprjetà tal-militar;

K.  billi l-militar kellu drawwa li jimmarġinalizza rivali u kritiċi politiċi billi jakkużahom b'reati arkani; billi Aung San Suu Kyi ġiet arrestata u aktar tard akkużata b'importazzjoni illegali ta' mill-inqas 10 walkie-talkies; billi l-President Win Mytint – li kien tneħħa mill-poter – ġie arrestat fl-1 ta' Frar 2021 talli kiser ir-regolamenti tal-coronavirus ta' emerġenza u jinsab akkużat li laqa' karozza mimlija partitarji matul il-kampanja elettorali s-sena l-oħra; billi jekk jinstabu ħatja, kemm Aung San Suu Kyi kif ukoll Win Myint jistgħu jiffaċċjaw sa tliet snin ħabs; billi ż-żamma ta' rekord kriminali tista' tipprekludihom milli jirritornaw f'kariga pubblika;

L.  billi madwar 100 grupp ingħaqdu mal-Moviment ta' Diżubbidjenza Ċivili, li sejjaħ għal strajkijiet fis-servizz mediku, fost setturi oħra;

M.  billi l-Myanmar għandu storja twila ta' taqbida demokratika u soppressjoni militari; billi mill-indipendenza tiegħu mir-Renju Unit fl-1948, b'mod partikolari matul il-perjodu twil bejn l-1962 u l-2015, il-militar kellu kontroll sod fuq il-poter, li rrestrinġa kwalunkwe progress demokratiku, inklużi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-limitazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, u l-inkarċerazzjoni tal-attivisti tal-oppożizzjoni, inkluża r-rebbieħa tal-Premju Nobel għall-Paċi 1991 Aung San Suu Kyi, li kienet taħt detenzjoni domiċiljari matul perjodi kbar bejn l-1989 u l-2010;

N.  billi l-kostituzzjoni attwali daħlet fis-seħħ fl-2008, u billi, qabel l-elezzjonijiet, l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem qajmu tħassib minħabba li tiggarantixxi 25 % tas-siġġijiet fil-parlament lit-Tatmadaw u b'hekk effettivament tagħti lill-militar is-setgħa li jagħmel veto għal kwalunkwe bidla kostituzzjonali ulterjuri, li għandha tirrikjedi 75 % tal-voti; billi l-kostituzzjoni tkompli tiżgura li t-Tatmadaw iżomm kontroll sħiħ tal-forzi tas-sigurtà, il-pulizija, u l-Ministeri tal-Affarijiet Interni, tad-Difiża u tal-Fruntieri;

O.  billi wara sensiela ta' protesti u taqbidiet interni, il-pajjiż beda jinfetaħ gradwalment b'mod demokratiku fil-bidu tas-snin 2010, li wassal għal żieda fil-libertajiet ċivili, inkluż progress demokratiku kajman, viżibbli permezz tal-elezzjonijiet ġenerali tal-2015 kif ukoll sensiela ta' elezzjonijiet sekondarji li kollha ntrebħu l-aktar mill-oppożizzjoni NLD;

P.  billi minħabba din is-sitwazzjoni ġenerali delikata, il-Myanmar, filwaqt li għandu gvern semidemokratiku u ċivili sa mill-2015, baqa' fi stat fraġli u mimli tensjoni, peress li l-forzi favur id-demokrazija u t-Tatmadaw, minkejja l-fehmiet kondiviżi l-aktar dwar ċerti proġetti ta' żvilupp ekonomiku u riformi ekonomiċi, kellhom viżjonijiet fundamentalment differenti dwar it-triq futura tal-pajjiż;

Q.  billi l-ftuħ demokratiku fil-Myanmar, li ilu jseħħ mill-2010, kien fil-biċċa l-kbira mmotivat mill-bżonn li l-pajjiż jiżviluppa ekonomikament, peress li kien qed ibati minħabba sanzjonijiet internazzjonali stretti b'riżultat tal-ħakma militari tiegħu u s-sitwazzjoni devastanti tad-drittijiet tal-bniedem; billi bħala riżultat ta' riformi demokratiċi kawti, ċerti sanzjonijiet internazzjonali ġew revokati b'mod kajman, li għalhekk ippermetta l-iżvilupp ekonomiku, u kien ta' benefiċċju għal partijiet kbar tal-popolazzjoni tal-Myanmar; billi l-kolp ta' stat jerġa' joħloq is-sitwazzjoni ta' qabel il-proċessi ta' demokratizzazzjoni u jdgħajjef il-kundizzjonijiet għall-għoti ta' preferenzi "Kollox ħlief Armi" (EBA) u t-treġġigħ lura tas-sanzjonijiet;

R.  billi l-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, partikolarment kontra l-minoranza Musulmana fil-Myanmar – speċjalment ir-Rohingya – li l-gvern tal-Myanmar naqas milli jirrikonoxxi bħala grupp etniku ta' pajjiżu, kompla għaddej wara l-ftuħ demokratiku u traġikament laħaq il-qofol tiegħu fl-atroċitajiet li twettqu fl-2017, u li n-NU kkaratterizzat bħala tindif etniku, u wassal għal eżodu massiċċ ta' rifuġjati lejn il-pajjiż ġar tal-Bangladesh; billi l-minoranza Rohingya, minkejja bosta appelli mill-komunità internazzjonali, għadha tiġi ppersegwitata fil-Myanmar sal-ġurnata tal-lum;

S.  billi l-appelli internazzjonali biex jieqaf it-tindif etniku tar-Rohingya u biex titjieb is-sitwazzjoni tagħhom ġew fil-biċċa l-kbira injorati mill-gvern tal-Myanmar; billi konsegwentement, f'Settembru 2019 il-Parlament spiċċa biex issospenda lil Aung San Suu Kyi, li dak iż-żmien kienet Kunsillier tal-Istat u Ministru għall-Affarijiet Barranin tal-Myanmar, mill-komunità tiegħu tar-rebbieħa tal-Premju Sakharov għad-drittijiet tal-bniedem talli naqset milli tieħu azzjoni kontra dan il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem dokumentat sew; billi minn dak iż-żmien 'l hawn inħarġu sanzjonijiet internazzjonali kontra l-militar u l-Kap Kmandant, il-Ġeneral Min Aung Hlaing, fost persuni oħra, minħabba ksur tad-drittijiet tal-bniedem;

T.  billi fil-Myanmar hemm diversi gruppi etniċi, inklużi l-popli Rohingya, Karen, Rakhine, Shan u Chin; billi l-kunflitti interni wasslu għall-mewt traġika ta' eluf ta' nies tul dawn l-aħħar għexieren ta' snin; billi l-ġlied li seħħ reċentement fl-Istat ta' Kayin wassal għall-ispostament ta' 4 000 persuna f'Diċembru 2020 biss; billi f'dawn l-aħħar snin, il-militar allegatament wettaq ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem u atroċitajiet, fosthom stupru u delitti tal-gwerra, li wassal lill-Qorti Kriminali Internazzjonali (QKI) biex tiftaħ investigazzjoni b'attenzjoni speċifika għas-sitwazzjoni tal-minoranza Rohingya; billi l-IIFFMM talbet l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni tal-Ġeneral Min Aung Hlaing għal ġenoċidju fit-Tramuntana tal-Istat ta' Rakhine, kif ukoll għal delitti kontra l-umanità u delitti tal-gwerra fl-Istati ta' Rakhine, Kachin u Shan;

U.  billi l-Ordni tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja (QIĠ) tat-23 ta' Jannar 2020 indikat miżuri proviżorji fil-kawża relatata mal-Konvenzjoni dwar il-Ġenoċidju u r-Rohingya miġjuba mill-Gambja kontra l-Myanmar; billi l-Gvern tal-Myanmar, li d-difiża tiegħu quddiem il-QIĠ qed titmexxa minn Aung San Suu Kyi, sejjaħ l-allegazzjonijiet ta' ġenoċidju stampa fattwali qarrieqa u mhux kompluta tas-sitwazzjoni; billi l-Gvern tal-Myanmar ħa għadd limitat ta' passi kontra l-ksur tad-drittijiet tal-bniedem permezz ta' diversi direttivi presidenzjali; billi l-Gvern għad irid jemenda jew jirrevoka liġijiet ewlenin li jiffaċilitaw id-diskriminazzjoni kontra r-Rohingya, inkluża l-Liġi tal-1982 dwar iċ-Ċittadinanza;

V.  billi l-UE konsistentement talbet li dawk responsabbli għal tali delitti jinżammu responsabbli u sponsorjat ir-riżoluzzjonijiet adottati fil-UNHRC tas-27 ta' Settembru 2018 u fit-Tielet Kumitat tal-Assemblea Ġenerali tan-NU tas-16 ta' Novembru 2018; billi l-ogħla rappreżentanti militari li ssorveljaw l-attakki kontra r-Rohingya għadhom fil-karigi tagħhom u pparteċipaw fil-kolp ta' stat; billi l-Parlament esprima kemm-il darba l-kundanna tiegħu għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u l-attakki sistematiċi u mifruxa kontra l-popolazzjoni Rohingya;

W.  billi mill-2013 'l hawn, l-Unjoni Ewropea appoġġat politikament u finanzjarjament il-proċess ta' tranżizzjoni demokratika tal-Myanmar u għamlet sforzi enormi biex tippromwovi l-paċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-iżvilupp fil-pajjiż; billi f'Ottubru 2015, l-UE ffirmat ftehim ta' waqfien mill-ġlied mal-pajjiż kollu bħala xhud internazzjonali, u dan jirrifletti r-rwol ewlieni tagħha fl-appoġġ għall-proċess ta' paċi; billi l-UE allokat EUR 688 miljun f'appoġġ għall-iżvilupp lill-Myanmar tul il-perjodu 2014 – 2020; billi l-Myanmar jibbenefika minn preferenzi kummerċjali fl-ambitu tal-iskema EBA, li tippermetti aċċess bla dazju u bla kwoti għas-suq uniku tal-UE; billi l-proċess ta' djalogu msaħħaħ fl-ambitu tal-EBA diġà kien tnieda fl-2018, b'attenzjoni partikolari fir-rigward tal-konformità mal-konvenzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem u d-drittijiet tax-xogħol;

X.  billi, fit-23 ta' April 2020, il-Kunsill estenda l-miżuri restrittivi fuq il-Myanmar b'sena sat-30 ta' April 2021, inklużi ffriżar tal-assi u projbizzjoni fuq l-ivvjaġġar fuq 14-il uffiċjal għoli militari, tal-gwardja tal-fruntiera u tal-pulizija fil-Myanmar responsabbli għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem kontra l-popolazzjoni Rohingya u kontra minoranzi etniċi fl-irħula u persuni ċivili fl-Istati ta' Rakhine, Kachin u Shan; billi ma ġiet imposta l-ebda miżura restrittiva fuq il-Ġeneral Min Aung Hlaing jew fuq il-Viċi Kap Kmandant, il-Ġeneral Soe Win;

Y.  billi huwa stmat li fl-Istat ta' Rakhine għad hemm madwar 600 000 Rohingya li qed jiġu soġġetti għal politiki u prattiki diskriminatorji persistenti, ksur sistematiku tad-drittijiet fundamentali tagħhom, arresti arbitrarji, konfinament f'kampijiet iffullati żżejjed, nuqqas ta' libertà ta' moviment u aċċess limitat ħafna għall-edukazzjoni u l-kura tas-saħħa;

Z.  billi l-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) kien ittrasferixxa USD 350 miljun f'finanzjament ta' emerġenza għall-coronavirus lill-Myanmar ġimgħa qabel il-kolp ta' stat;

AA.  billi t-Tatmadaw u l-ġenerali tiegħu qed jiffaċċjaw allegazzjonijiet ta' korruzzjoni mifruxa u huma involuti sew fl-ekonomija tal-Myanmar peress li għandhom sjieda ta' konglomerati b'saħħithom, jikkontrollaw il-kummerċ tal-pajjiż fi prodotti prezzjużi bħall-ġada u l-injam, jimmaniġġjaw infrastruttura bħal portijiet u digi, u jmexxu banek, kumpaniji tal-assigurazzjoni, sptarijiet, gyms u l-midja; billi l-kolp ta' stat militari jpoġġi f'riskju l-involviment kontinwu tal-finanzi, it-turiżmu u l-investimenti internazzjonali;

AB.  billi l-kolp ta' stat intlaqa' b'kundanna, kritika u tħassib minn firxa wiesgħa ta' atturi internazzjonali bħall-Istati Uniti, ir-Renju Unit, il-Ġappun, l-Indja, l-Awstralja u l-Kanada; billi l-Presidenza tal-ASEAN ħarġet dikjarazzjoni li fiha ħeġġet "id-djalogu, ir-rikonċiljazzjoni u r-ritorn għan-normalità"; billi fil-5 ta' Frar 2021 il-President Indoneżjan Joko Widodo u l-Prim Ministru Malasjan Muhyiddin Yassin talbu laqgħa dedikata tal-ASEAN dwar il-kwistjoni;

AC.  billi s-Segretarju Ġenerali tan-NU Guterres sejjaħ il-kolp ta' stat "assolutament inaċċettabbli"; billi l-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU ħareġ stqarrija għall-istampa li fiha esprima "tħassib serju" dwar il-kolp ta' stat militari fil-Myanmar u appella għall-ħelsien immedjat tal-mexxejja eletta tal-pajjiż, Aung San Suu Kyi, u l-President Win Myint; billi ċ-Ċina u r-Russja pprevenew l-adozzjoni ta' test aktar b'saħħtu min-naħa tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU; billi fis-7 ta' Frar 2021, ir-Rapporteur Speċjali tan-NU għall-Myanmar Tom Andrews ippubblika dikjarazzjoni li fiha ħeġġeġ lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU – fost partijiet ikkonċernati oħra – biex ilaqqa' Sessjoni Speċjali minnufih;

AD.  billi, fl-14 ta' Novembru 2019, l-Awla Preliminari III tal-Qorti Kriminali Internazzjonali ddeċidiet li tawtorizza investigazzjoni dwar id-delitt ta' deportazzjoni ta' persuni Rohingya mill-Myanmar għall-Bangladesh; billi skont l-aħħar rapport tal-UNIFFM tas-16 ta' Settembru 2019, l-azzjonijiet tal-Gvern tal-Myanmar għadhom parti minn attakk mifrux u sistematiku kontra l-persuni Rohingya li fadal fl-Istat ta' Rakhine li jammonta għal persekuzzjoni u delitti oħra kontra l-umanità;

1.  Jesprimi s-simpatija u l-appoġġ tiegħu għall-poplu tal-Myanmar fil-ġlieda paċifika u leġittima tiegħu għad-demokrazija, il-libertà u d-drittijiet tal-bniedem;

2.  Jikkundanna bil-qawwa l-kolp ta' stat militari tal-1 ta' Frar 2021 orkestrat mit-Tatmadaw, taħt it-tmexxija tal-Ġeneral Min Aung Hlaing, u jistieden lit-Tatmadaw jirrispetta bis-sħiħ l-eżitu tal-elezzjonijiet demokratiċi ta' Novembru 2020 u, sabiex ma jitpoġġiex f'periklu l-progress demokratiku kollu miksub f'dawn l-aħħar snin, idaħħal lura minnufih lill-gvern ċivili, itemm l-istat ta' emerġenza, u jippermetti lill-parlamentari eletti kollha jassumu l-mandati tagħhom sabiex jiġu restawrati l-ordni kostituzzjonali u n-normi demokratiċi; iħeġġeġ lill-UE, lill-Istati Membri tagħha u lill-komunità internazzjonali biex ma jirrikonoxxux it-tmexxija militari tal-Myanmar, inklużi l-Ġeneral Min Aung Hlaing, il-Ġeneral Soe Win, u l-aġent President Myint Swe, u biex jaġixxu kif xieraq;

3.  Jappella għall-ħelsien immedjat u inkondizzjonat tal-President Win Myint, il-Kunsillier tal-Istat Aung San Suu Kyi, u dawk kollha li ġew arrestati illegalment bl-iskuża ta' elezzjonijiet foloz jew riżultati elettorali frawdolenti jew akkużi infondati oħra bla ebda mertu; ifakkar lit-Tatmadaw li tali allegazzjonijiet ikomplu jnaqqsu l-kredibbiltà domestika u internazzjonali tiegħu; jissottolinja li l-militar tal-Myanmar irid jiċċara fuq liema bażi ġuridika saru dawk l-arresti u li jrid jiggarantixxi wkoll li d-drittijiet tal-persuni arrestati jiġu rispettati bis-sħiħ, inkluża l-protezzjoni kontra l-maltrattament, u li jkollhom aċċess għal avukat tal-għażla tagħhom u għall-familji tagħhom;

4.  Jiddenunzja r-repressjoni tat-Tatmadaw fuq attivisti indipendenti, il-midja u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili wara l-kolp ta' stat; jitlob il-ħelsien immedjat tal-attivisti tas-soċjetà ċivili, il-patrijiet u l-ġurnalisti kollha arrestati sempliċement talli esprimew dissens, u jinsisti li d-dritt tagħhom li jipprotestaw b'mod paċifiku kontra dan il-kolp ta' stat illeġittimu ma jistax jiġi ostakolat u li l-persuni ċivili ma jistgħu jkunu soġġetti għall-ebda forma ta' rappreżalja;

5.  Jilqa' l-organizzazzjoni tat-tieni elezzjonijiet ġenerali demokratiċi fil-Myanmar tat-8 ta' Novembru 2020 u jistieden lill-partijiet ikkonċernati kollha jirrispettaw b'mod strett ir-rieda tal-poplu tal-Myanmar; iħeġġeġ lill-partijiet kollha jerġgħu jibdew it-tranżizzjoni demokratika tal-Myanmar; jinsisti li ż-żewġ kmamar tal-Assemblea tal-Unjoni jitlaqqgħu minnufih biex jingħata lok għall-inawgurazzjoni tagħhom u l-ħatra tal-ogħla tmexxija tal-pajjiż, inklużi l-president, il-viċi presidenti u l-gvern ċivili l-ġdid, b'mod kompletament trasparenti u demokratiku; itenni l-offerta magħmula mill-VP/RGħ, li fiha ddikjara li l-Unjoni Ewropea kienet lesta tappoġġa djalogu mal-partijiet ikkonċernati ewlenin kollha li jixtiequ jsolvu s-sitwazzjoni in bona fide u jirrestawraw l-ordni kostituzzjonali fil-Myanmar;

6.  Jistieden lit-Tatmadaw jirrispetta r-riżultat elettorali ġenerali tat-8 ta' Novembru 2020, itemm immedjatament l-istat ta' emerġenza u jgħaddi s-setgħa lill-awtoritajiet ċivili eletti; ifakkar li kwalunkwe allegazzjoni ta' irregolaritajiet elettorali trid tkun appoġġata b'evidenza u investigata b'mezzi demokratiċi xierqa, b'rispett sħiħ tad-deċiżjoni tal-awtoritajiet leġittimi; huwa tal-fehma li l-Kummissjoni Elettorali tal-Unjoni attwali, kif maħtura mit-Tatmadaw fit-3 ta' Frar 2021, hija illeġittima u ma tista' tiċċertifika l-ebda riżultat elettorali tal-imgħoddi u futur; jinsisti li l-Kummissjoni Elettorali tal-Unjoni preċedenti trid terġa' tiġi stabbilita mingħajr dewmien;

7.  Iħeġġeġ lill-militar u lill-Gvern elett b'mod leġittimu tal-Myanmar taħt il-President Win Myint jibdew proċess ħieles u ġust ta' abbozzar u implimentazzjoni ta' kostituzzjoni ġdida flimkien mal-poplu tal-Myanmar, sabiex ikun hemm demokrazija reali u stat li jaħdem għall-benessri u l-prosperità tal-poplu kollu fil-Myanmar, li tiggarantixxi b'mod speċifiku r-rikonoxximent u r-rappreżentanza tal-gruppi etniċi kollha fil-Myanmar inklużi r-Rohingya, u li tiżgura s-sigurtà, il-libertà, l-armonija u l-paċi għal kulħadd;

8.  Jikkritika bil-qawwa l-limitazzjoni tad-drittijiet ċivili u tal-bniedem, kif ukoll ir-restrizzjonijiet fuq il-libertà tal-espressjoni u tal-għaqda, u f'dan id-dawl jikkundanna bil-qawwa wkoll is-soppressjoni tal-libertà tal-midja permezz ta' blackouts fuq l-internet kif ukoll restrizzjoni u imblukkar ta' pjattaformi tal-midja soċjali bħal Facebook u Twitter;

9.  Jissottolinja li l-blackouts fuq it-telekomunikazzjoni huma ta' theddida addizzjonali għall-popolazzjoni u dan, flimkien mal-pandemija tal-COVID-19 li għaddejja bħalissa kif ukoll mal-kunflitt intern attwali bl-involviment ta' gruppi armati, ipoġġi lill-popolazzjoni ċivili f'riskju f'diversi partijiet tal-pajjiż; jenfasizza, għalhekk, li s-servizzi kollha tat-telefonija u tal-internet jerġgħu jibdew jiffunzjonaw minnufih;

10.  Jenfasizza d-dikjarazzjoni magħmula mill-VP/RGħ li fiha qal li l-Unjoni Ewropea tistenna li s-sikurezza taċ-ċittadini kemm tal-Myanmar kif ukoll tal-Istati Membri tagħha tiġi żgurata f'kull mument u li l-UE tikkunsidra l-għażliet kollha għad-dispożizzjoni tagħha biex tiżgura li d-demokrazija tirbaħ;

11.  Ifaħħar lill-poplu tal-Myanmar, li sofra għexieren ta' snin ta' ħakma militari u, minkejja li bbenefika biss minn libertajiet demokratiċi limitati, qed ikompli bil-missjoni tiegħu għal Myanmar demokratiku, u jfaħħru fir-rigward taċ-ċifra impressjonanti ta' madwar 70 % tal-elettorat li ħareġ jivvota fl-elezzjonijiet tal-2020, li hija indikatur ċar tax-xewqa taċ-ċittadini li jipparteċipaw fit-tmexxija demokratika ta' pajjiżhom;

12.  Itenni l-appoġġ qawwi tiegħu għas-soċjetà ċivili u d-difensuri tad-demokrazija fil-Myanmar u jistieden lill-UE u lill-istituzzjonijiet tagħha jkomplu bl-isforzi mmirati lejn l-avvanz tas-soċjetà ċivili, minkejja l-limitazzjonijiet attwali u possibbilment kontinwi imposti mill-gvern militari attwali;

13.  Jafferma mill-ġdid il-konvinzjoni tiegħu li d-demokrazija, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem huma fundamentali sabiex ikun hemm tkabbir ekonomiku u prosperità sostenibbli u verament inklużivi;

14.  Itenni li, minkejja li naqset milli tikkundanna b'mod adegwat il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem kontra l-minoranzi fil-Myanmar, Aung San Suu Kyi tibqa' s-simbolu tal-poplu tal-Myanmar fejn jidħlu l-aspirazzjonijiet u l-ambizzjonijiet demokratiċi għal futur aktar ġust u demokratiku;

15.  Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar iż-żieda fil-livell ta' informazzjoni falza u manipulata ċċirkolata mit-Tatmadaw fil-Myanmar, u jqis il-preżenza dejjem akbar ta' tali "aħbarijiet foloz" fil-Myanmar bħala xejra inkwetanti;

16.  Ifakkar li l-Myanmar jeħtieġlu jissodisfa l-obbligi u l-impenji tiegħu fir-rigward tal-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem, li huma komponent essenzjali tal-iskema EBA; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tniedi investigazzjoni skont l-Artikolu 19(1)(a) tar-Regolament SĠP bil-ħsieb li jiġu sospiżi l-preferenzi kummerċjali li l-Myanmar, u speċjalment il-kumpaniji proprjetà tal-membri tal-militar, jibbenefika minnhom f'setturi speċifiċi, u żżomm lill-Parlament infurmat kif xieraq; iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jżidu l-pressjoni fuq it-Tatmadaw u jieħdu kwalunkwe miżura għad-dispożizzjoni tagħhom biex jiżguraw li l-awtoritajiet eletti jirritornaw fil-poter; jistieden lill-Kummissjoni, mingħajr l-esklużjoni ta' ebda miżura possibbli inkluża t-tħejjija ta' sanzjonijiet kontra dawk responsabbli għall-kolp ta' stat, tħejji miżuri punittivi gradwali biex tirreaġixxi b'mod adegwat għall-ksur eżistenti u għal kwalunkwe ksur ulterjuri possibbli, filwaqt li tqis l-effetti pożittivi tal-preferenzi kummerċjali mogħtija preċedentement fuq is-soċjetà ċivili u l-ekonomija ċivili;

17.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tagħti b'urġenza pariri lin-negozji bbażati fl-UE filwaqt li twissihom dwar ir-riskji għad-drittijiet tal-bniedem u għar-reputazzjoni tagħhom u dwar ir-riskji ġuridiċi li jieħdu meta jinnegozjaw mal-militar tal-Myanmar; iħeġġeġ bil-qawwa lin-negozji bbażati fl-UE jwettqu diliġenza dovuta bir-reqqa dwar id-drittijiet tal-bniedem, u jiżguraw li ma għandhom l-ebda rabta mal-forzi tas-sigurtà tal-Myanmar, mal-membri individwali tagħhom, jew mal-entitajiet li huma proprjetà tagħhom jew ikkontrollati minnhom, u li mhumiex qed jikkontribwixxu, direttament jew indirettament, għar-repressjoni tad-demokrazija u tad-drittijiet tal-bniedem mill-militar; jistieden lill-impriżi bbażati fl-UE, inklużi l-kumpaniji omm u s-sussidjarji, jerġgħu jevalwaw b'mod urġenti r-rabtiet kummerċjali tagħhom fil-Myanmar u jissospendu kwalunkwe relazzjoni ma' kumpaniji konnessi mal-militar; jirrimarka t-tħejjijiet attwali għal leġiżlazzjoni dwar id-diliġenza dovuta korporattiva li timponi obbligi ta' diliġenza dovuta tad-drittijiet tal-bniedem fuq il-kumpaniji tal-UE u l-kumpaniji li joperaw fis-suq uniku, li tiżgura li l-kumpaniji li jikkontribwixxu jew li għandhom rabtiet ma' ksur tad-drittijiet tal-bniedem u tad-dritt umanitarju internazzjonali fil-Myanmar jinżammu responsabbli f'konformità mad-dritt nazzjonali;

18.  Jitlob lill-istituzzjonijiet tal-UE u lill-organizzazzjonijiet finanzjarji internazzjonali l-oħra jiskrutinizzaw mill-qrib l-attivitajiet finanzjarji tat-Tatmadaw u l-membri tiegħu u jiddefinixxu x'tip ta' miżuri xierqa jistgħu jittieħdu f'każ li s-sitwazzjoni fil-Myanmar ma titjiebx jew saħansitra tmur għall-agħar;

19.  Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jrawmu koordinazzjoni internazzjonali sabiex jipprevjenu kwalunkwe merkanzija mhux awtorizzata milli tiġi esportata illegalment mill-Myanmar, li tibbenefika b'mod speċifiku lill-militar ekonomikament, u jtemmu l-produzzjoni ta' oġġetti illegali, speċjalment l-isfruttament ta' riżorsi naturali bħall-injam maħsud b'mod illegali;

20.  Jistieden lill-Kunsill jeżamina mill-ġdid, u possibbilment jemenda, l-embargo tal-armi tal-UE fuq il-Myanmar biex jiżgura li t-tagħmir ta' sorveljanza u l-prodotti ta' użu doppju li jistgħu jintużaw mill-militar fir-repressjoni tiegħu tad-drittijiet u tad-dissidenti jkunu koperti mill-embargo;

21.  Jistieden lill-UE tkompli bil-programmi li jgħinu liċ-ċittadini tal-pajjiż u żżid l-appoġġ fejn meħtieġ fid-dawl tal-kriżi attwali, inklużi l-assistenza umanitarja u l-inizjattivi ta' appoġġ għad-demokrazija; ifaħħar id-deċiżjoni tal-1 ta' Lulju 2020 mill-Awstrija, il-Finlandja, Franza, il-Ġermanja, in-Netherlands u l-Polonja li jissospendu l-ħlas lura tad-dejn ta' USD 98 miljun mill-Myanmar biex jgħinu lill-pajjiż jiġġestixxi l-impatt serju tal-pandemija tal-COVID-19; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw li l-għajnuna għall-iżvilupp ma tingħatax permezz ta' mezzi tal-gvern tal-Myanmar, li issa jinsabu f'idejn it-Tatmadaw;

22.  Huwa tal-fehma li l-ASEAN tista' sservi bħala mezz ta' għajnuna mill-komunità internazzjonali lill-Myanmar jekk dan ikun meħtieġ, kif ġara wara li ċ-ċiklun Nargis qered lill-Myanmar fl-2008; iħeġġeġ ukoll lill-ASEAN tieħu rwol attiv fil-medjazzjoni tal-kriżi attwali fil-Myanmar; jemmen li l-missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali jistgħu jkunu għodda effettiva biex l-ASEAN tappoġġa l-konsolidazzjoni demokratika fl-Istati Membri tagħha, peress li dawn il-missjonijiet jagħtu livell addizzjonali ta' leġittimità lill-proċess elettorali;

23.  Jistieden lill-VP/RGħ jikkollabora mill-qrib ma' sħab tal-istess fehma, bħall-Istati Uniti, ir-Renju Unit, il-Ġappun, l-Indja, l-Awstralja, il-Kanada u, b'mod partikolari, il-membri tal-ASEAN, u jaħdem mill-qrib magħhom fis-simplifikazzjoni ta' pożizzjonijiet u inizjattivi sabiex issir ħidma lejn ir-ritorn ta' gvern ċivili fil-Myanmar mill-aktar fis possibbli;

24.  Jitlob li l-osservaturi umanitarji internazzjonali, inklużi r-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem, ir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, u l-Proċeduri Speċjali tal-UNHRC, jingħataw aċċess immedjat u mingħajr xkiel għat-territorju kollu tal-Myanmar; jilqa' l-kooperazzjoni mill-qrib bejn l-UE u n-NU u organizzazzjonijiet internazzjonali oħra dwar il-Myanmar;

25.  Jilqa' d-dikjarazzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU li titlob il-ħelsien immedjat ta' dawk kollha detenuti; jistieden lill-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU jadotta, mill-aktar fis possibbli, riżoluzzjoni li tiddenunzja l-kolp ta' stat mit-Tatmadaw u timponi konsegwenzi ċari, vinkolanti u infurzabbli jekk it-Tatmadaw ikompli jikser il-proċessi demokratiċi;

26.  Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jippromwovu l-adozzjoni ta' riżoluzzjoni dwar il-Myanmar fis-sessjoni li jmiss tal-UNHRC;

27.  Jistieden ukoll liċ-Ċina u lir-Russja jinvolvu ruħhom attivament fid-diplomazija internazzjonali u jerfgħu r-responsabbiltà tagħhom bħala membri permanenti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU u jistennihom jiżvolġu rwol kostruttiv fl-iskrutinju tas-sitwazzjoni fil-Myanmar;

28.  Ifaħħar lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, António Guterres, għall-kliem iebes dwar l-azzjonijiet tal-militar tal-Myanmar, u jilqa' d-dikjarazzjoni tal-Presidenza tal-ASEAN dwar l-iżviluppi fir-Repubblika tal-Unjoni tal-Myanmar, li fiha enfasizzat l-importanza li jiġu rispettati l-prinċipji tad-demokrazija, l-istat tad-dritt u l-governanza tajba, ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali u l-protezzjoni tagħhom;

29.  Ifakkar fin-natura multietnika tal-Myanmar u jħeġġeġ lit-Tatmadaw jirrispetta bis-sħiħ id-drittijiet inaljenabbli ta' kull etniċità, u jissottolinja li l-Unjoni Ewropea se tkompli tissorvelja mill-qrib l-azzjonijiet tat-tmexxija militari fir-rigward tal-minoranzi tagħha, b'mod partikolari r-Rohingya, li diġà sofrew krudeltà enormi fil-passat; jesprimi, f'dan ir-rigward, il-gratitudni u r-rispett tiegħu lill-gvern u l-poplu tal-Bangladesh li laqgħu u għadhom jospitaw madwar miljun rifuġjat Rohingya mill-Myanmar; jissottolinja fermament li l-Myanmar fl-aħħar mill-aħħar iġorr ir-responsabbiltà għal dawn ir-rifuġjati u jeħtieġlu jiżgura li jiġu rimpatrijati u riintegrati b'mod sikur, uman u ordnat fil-Myanmar; jappella għal aċċess umanitarju sħiħ u mingħajr xkiel għall-Myanmar;

30.  Itenni l-kundanna qawwija tiegħu tal-ksur kollu passat u preżenti tad-drittijiet tal-bniedem u l-attakki sistematiċi u mifruxa, inklużi l-każijiet ta' qtil, fastidju, stupru u qerda ta' proprjetà li, skont ir-rekords tal-UNIFFM u l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem (UNHCHR), jammontaw għal ġenoċidju, delitti tal-gwerra u delitti kontra l-umanità mwettqa mill-forzi armati kontra l-popolazzjoni Rohingya; jisħaq li t-Tatmadaw konsistentement naqas milli jirrispetta d-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-dritt umanitarju internazzjonali;

31.  Jilqa' l-introduzzjoni mill-ġdid u l-estensjoni tas-sanzjonijiet tal-2018 mill-Kunsill Affarijiet Barranin tal-UE kontra persunal militari u uffiċjali mit-Tatmadaw, gwardja tal-fruntiera u pulizija responsabbli għal ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem kontra l-popolazzjoni Rohingya, u jistenna li dawk l-individwi jkunu soġġetti għal rieżami kostanti taħt ir-reġim ta' sanzjonijiet;

32.  Itenni l-appoġġ tiegħu għad-deċiżjoni tal-Kap Prosekutur tal-QKI li jiftaħ investigazzjoni preliminari dwar delitti mwettqa kontra l-popolazzjoni Rohingya u għal kwalunkwe inizjattiva xierqa li tikkontribwixxi biex dawk responsabbli għall-atroċitajiet, inklużi l-Ġeneral Min Aung Hlaing u l-Ġeneral Soe Wen, jagħtu kont ta' għemilhom;

33.  Iħeġġeġ lill-Kunsill jemenda l-mandat tal-iskema attwali ta' miżuri restrittivi biex jinkludi l-ksur tad-demokrazija, u jestendi s-sanzjonijiet immirati għat-tmexxija sħiħa tal-militar tal-Myanmar, inklużi dawk kollha involuti fil-kolp ta' stat u entitajiet ġuridiċi oħra li huma proprjetà diretta ta' dawk involuti fil-kolp ta' stat;

34.  Jilqa' b'sodisfazzjon kbir it-tmexxija murija mill-UE fl-istabbiliment tal-Mekkaniżmu ta' Investigazzjoni Indipendenti għall-Myanmar (IIMM) tan-NU sabiex tinġabar u tiġi kkonsolidata, ippreservata u analizzata l-evidenza tal-ksur u d-delitti internazzjonali l-aktar serji mwettqa fil-Myanmar mill-2011; iħeġġeġ lill-Myanmar jikkoopera mal-isforzi internazzjonali biex tiġi żgurata l-akkontabbiltà, inkluż billi finalment jagħti aċċess sħiħ lill-IIMM għall-pajjiż; jistieden lill-UE, lill-Istati Membri tagħha u lill-komunità internazzjonali jiżguraw li l-IIMM ikollu l-appoġġ meħtieġ, inkluż l-appoġġ finanzjarju, biex iwettaq il-mandat tiegħu;

35.  Jistieden lill-VP/RGħ u lill-Istati Membri jsegwu mill-qrib is-sitwazzjoni fil-Myanmar, u jistieden lill-VP/RGħ jirrapporta lura lill-Kumitat għall-Affarijiet Barranin tal-Parlament fuq bażi regolari sabiex jiġi żgurat djalogu parlamentari adegwat dwar din is-sitwazzjoni importanti u inkwetanti;

36.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-President u lill-gvern leġittimi tal-Myanmar, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Kummissjoni, lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem, lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri tal-UE, lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Uniti, tar-Renju Unit, tal-Ġappun, tal-Indja, tal-Awstralja, tal-Kanada u tal-Istati Membri tal-ASEAN, lis-Segretarju Ġenerali tal-ASEAN, lill-Kummissjoni Intergovernattiva dwar id-Drittijiet tal-Bniedem tal-ASEAN, lir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, lill-Kummissarju Għoli tan-NU għar-Rifuġjati u lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, lill-Pyidaungsu Hluttaw (l-Assemblea Burmiża tal-Unjoni tal-Myanmar), u lill-President, il-Kunsillier tal-Istat u l-forzi armati tal-Myanmar.

(1) ĠU C 419, 16.12.2015, p. 189.
(2) ĠU C 258 E, 7.9.2013, p. 79.
(3) ĠU C 161 E, 31.5.2011, p. 154.
(4) ĠU C 99 E, 3.4.2012, p. 120.
(5) ĠU C 101, 16.3.2018, p. 134.
(6) ĠU C 238, 6.7.2018, p. 112.
(7) ĠU C 337, 20.9.2018, p. 109.
(8) ĠU C 28, 27.1.2020, p. 80.
(9) ĠU C 433, 23.12.2019, p. 124.
(10) Testi adottati, P9_TA(2019)0018.


Rwanda, il-każ ta' Paul Rusesabagina
PDF 135kWORD 48k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar ir-Rwanda: il-każ ta' Paul Rusesabagina (2021/2543(RSP))
P9_TA(2021)0055RC-B9-0130/2021

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-Rwanda,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem,

–  wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli,

–  wara li kkunsidra l-Prinċipji u l-Linji gwida dwar id-Dritt għal Proċess Ġust u għall-Assistenza Legali fl-Afrika,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU Kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti Oħra,

–  wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, li kien irratifikat mir-Rwanda fl-1975,

–  wara li kkunsidra r-Regoli Standard Minimi tal-NU dwar it-Trattament tal-Priġunieri (magħrufa wkoll bħala r-"Regoli Nelson Mandela"), kif riveduti fl-2015,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Kampala dwar il-Kundizzjonijiet tal-Ħabs fl-Afrika,

–  wara li kkunsidra l-ittri tal-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem (OHCHR) tat-30 ta' Settembru 2020 lill-Gvernijiet tar-Rwanda u tal-Emirati Għarab Magħquda (EGħM) dwar il-mandati tar-Rapporteur Speċjali dwar it-tortura u trattament jew pieni krudili, inumani jew degradanti oħra, il-Grupp ta' Ħidma dwar id-Detenzjoni Arbitrarja, il-Grupp ta' Ħidma dwar l-Għajbien Sfurzat jew Involontarju, u r-Rapporteur Speċjali dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali fil-ġlieda kontra t-terroriżmu,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Cotonou,

–  wara li kkunsidra l-eżitu tal-Eżami Perjodiku Universali tar-Rwanda tal-25 ta' Jannar 2021 fil-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU f'Ġinevra,

–  wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija għal-perjodu 2020-2024,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' Vjenna dwar ir-Relazzjonijiet Konsulari tal-1963,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Human Rights Watch tal-10 ta' Settembru 2020 intitolata "Rwanda: Rusesabagina was forcibly disappeared" (Ir-Rwanda: Rusesabagina kien vittma ta' għajbien sfurzat),

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Human Rights Watch tal-1 ta' Frar 2021 intitolata "UN: Countries call out Rwanda's rights record" (NU: Il-pajjiżi jikkundannaw is-sitwazzjoni tad-drittijiet fir-Rwanda),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi l-liġijiet stretti tar-Rwanda dwar il-midja, imposti wara l-ġenoċidju tal-1994, għad għandhom effetti negattivi fuq il-libertà tal-espressjoni taħt il-presidenza ta' Paul Kagame; billi l-gvern arresta, żamm f'detenzjoni u ħarrek lill-kritiċi u lill-avversarji tal-gvern fi proċessi politikament motivati fir-Rwanda, u ripetutament hedded lil oħrajn barra mill-pajjiż, u xi wħud ġew attakkati fiżikament u saħansitra nqatlu;

B.  billi r-Rwanda għandha punteġġ ta' 22/100(1) għal dak li jikkonċerna l-libertà fuq livell dinji u hija kklassifikata bħala "mhux ħielsa"; billi r-ripressjoni transnazzjonali tar-Rwanda hija eċċezzjonalment wiesgħa f'termini ta' tattiċi, miri u firxa ġeografika u tinkludi t-theddid diġitali, l-attakki spyware, l-intimidazzjoni u l-fastidju tal-membri tal-familja, il-kontrolli tal-mobbiltà, il-konsenja u l-qtil; billi l-gvern attakka fiżikament lir-Rwandiżi f'mill-inqas seba' pajjiżi mill-2014 'l hawn;

C.  billi l-ġenoċidju tat-Tutsis fir-Rwanda, li rriżulta f'bejn 800 000 u 1 miljun vittma, maqtula f'kundizzjonijiet atroċi għall-unika raġuni li kienu Tutsis, u li kien akkumpanjat mill-massakru tal-Hutus kontra din l-esterminazzjoni, għad għandu impatt dejjiemi fuq il-pajjiż u r-reġjun kollu;

D.  billi l-ġenoċidju u l-gwerra ċivili tal-1994 fir-Rwanda għad għandhom impatt negattiv fuq l-istabbiltà tar-reġjun;

E.  billi d-difensur tad-drittijiet tal-bniedem, ċittadin Belġjan u resident tal-Istati Uniti, Paul Rusesabagina, kritiku qawwi tal-President Paul Kagame u tal-partit Front Patrijottiku (RPF) bħalissa fil-gvern, ġie arrestat f'Kigali fil-31 ta' Awwissu 2020 fuq 13-il akkuża li kienu jinkludu l-finanzjament tat-terroriżmu, serq bl-armi, ħtif, ħruq doluż, tentattiv ta' qtil, offiża fuq il-persuna u attakk; billi erbgħa minn dawn l-akkużi tneħħew u l-akkużi li fadal huma relatati ma' avvenimenti li seħħew fid-distrett ta' Nyaruguru f'Ġunju 2018 u fid-distrett ta' Nyamagabe f'Diċembru 2018;

F.  billi s-Sur Rusesabagina kien id-direttur maniġerjali tal-lukanda des Mille Collines f'Kigali matul il-ġenoċidju fl-1994, fejn offra kenn u protezzjoni lil 1 268 Tutsi u Hutu moderat li kienu qed jaħarbu mill-massakru; billi s-Sur Rusesabagina huwa attivist tad-drittijiet tal-bniedem rikonoxxut internazzjonalment li l-istorja tiegħu ġiet rakkontata fil-film Hotel Rwanda; billi fl-2005 huwa ngħata l-Medalja Presidenzjali tal-Libertà għal dawn l-isforzi li ta' min ifaħħarhom;

G.  billi s-Sur Rusesabagina stabbilixxa l-partit politiku PDR-Ihumure fl-2006 u bħalissa jippresiedi l-Moviment għat-Tibdil Demokratiku (MRDC), koalizzjoni li tinkludi l-partit PDR-Ihumure; billi l-Front Nazzjonali għal-Liberazzjoni (FLN), il-fergħa armata tal-PDR-Ihumure, ħa r-responsabbiltà għal sensiela ta' attakki armati fl-2018;

H.  billi fis-27 ta' Awwissu 2020, is-Sur Rusesabagina ġie ttrasferit bil-forza minn Dubai għal Kigali f'ċirkostanzi inċerti u reġa' deher biss fil-31 ta' Awwissu 2020 fil-kwartieri ġenerali tal-Uffiċċju tal-Investigazzjoni tar-Rwanda (RIB); billi l-qorti tar-Rwanda rrappurtat li s-Sur Rusesabagina ġie arrestat fl-Ajruport Internazzjonali ta' Kigali, u dan jikkontradixxi rapport preċedenti tal-pulizija li ddikjara li ġie arrestat permezz ta' "kooperazzjoni internazzjonali"; billi l-awtoritajiet tal-EGħM jiċħdu kwalunkwe involviment fit-trasferiment u l-arrest sussegwenti tiegħu; billi d-detenzjoni u t-trasferiment minn pajjiż għal ieħor b'mod legali ta' persuna suspettata biex tiffaċċja proċedimenti kriminali għandhom jitwettqu permezz ta' proċedimenti ta' estradizzjoni ssorveljati minn qorti indipendenti;

I.  billi s-Sur Rusesabagina ġie miċħud l-aċċess għal avukat tal-għażla tiegħu; billi l-avukati internazzjonali li huwa għażel għad-difiża tiegħu għadhom imċaħħda mill-awtorizzazzjonijiet meħtieġa biex jirrappreżentawh;

J.  billi l-akkuża tas-Sur Rusesabagina, il-fajl tal-kawża u dokumenti oħra meħtieġa għat-tħejjija tad-difiża tiegħu ġew ikkonfiskati fit-23 ta' Diċembru 2020 mid-direttur tal-Ħabs ta' Mageragere; billi d-direttur tal-ħabs tqiegħed taħt arrest fit-8 ta' Frar 2021; billi l-proċess tas-Sur Rusesabagina u 19-il individwu ieħor akkużati b'rabtiet ma' organizzazzjonijiet terroristiċi ġie differit għas-17 ta' Frar 2021; billi r-raġuni uffiċjali pprovduta għal dan id-differiment hija l-inkapaċità tal-Gvern tar-Rwanda li jiltaqa' mal-avukat tiegħu minħabba r-restrizzjonijiet tal-COVID-19;

K.  billi l-familja tas-Sur Rusesabagina hija estremament imħassba dwar il-kundizzjoni medika tiegħu, peress li huwa superstitu tal-kanċer u jbati minn kundizzjoni kardjovaskulari li għaliha jieħu mediċina preskritta; billi ġie rrappurtat li l-mediċina li l-familja tiegħu bagħtet permezz ta' pakkett diplomatiku tal-Ambaxxata Belġjana fir-Rwanda qatt ma ngħatat lis-Sur Rusesabagina; billi qed jirċievi mediċina preskritta minn tabib Rwandiż mingħajr ma jaf il-kompożizzjoni tagħha;

1.  Jikkundanna l-għajbien sfurzat, il-konsenja illegali u d-detenzjoni f'iżolament ta' Paul Rusesabagina;

2.  Jissottolinja li l-għajbien sfurzat tas-Sur Rusesabagina, mis-27 sal-31 ta' Awwissu 2020, jikser l-obbligi tar-Rwanda skont il-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Politiċi u Ċivili (l-Artikoli 6 u 9), il-Konvenzjoni kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra (l-Artikoli 2 u 16) u d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem (l-Artikolu 9);

3.  Ifakkar li l-estradizzjoni ta' kwalunkwe suspettat lejn pajjiż ieħor għandha ssir biss permezz ta' proċedimenti ta' estradizzjoni ssorveljati b'mod indipendenti sabiex tiġi ggarantita l-legalità tat-talba għall-estradizzjoni u jiġi żgurat li d-drittijiet tal-persuna suspettata għal proċess ġust ikunu ggarantiti bis-sħiħ fil-pajjiż li qed jagħmel it-talba;

4.  Jiddenunzja r-restrizzjonijiet tal-awtoritajiet Rwandiżi tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali u l-użu arbitrarju tal-arrest preventiv immirati lejn ir-repressjoni tad-dissens, mingħajr ma taw lis-Sur Rusesabagina l-garanziji minimi għal proċess ġust jew ippermettilu kuntatt regolari mal-familja tiegħu;

5.  Jistieden lill-awtoritajiet tar-Rwanda jipprovdu rendikont komplut u korroborat ta' kif is-Sur Rusesabagina nqabad u ġie ttrasferit lejn Kigali; jitlob li ssir investigazzjoni internazzjonali, indipendenti, trasparenti u kredibbli dwar it-trasferiment u l-arrest tas-Sur Rusesabagina;

6.  Jesprimi tħassib serju dwar il-ksur tad-drittijiet tas-Sur Rusesabagina; iħeġġeġ lill-awtoritajiet tar-Rwanda jippermettu lis-Sur Rusesabagina jkollu smigħ ġust u pubbliku minn qorti kompetenti, indipendenti u imparzjali li tapplika l-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem; ifakkar lill-Gvern tar-Rwanda fl-obbligi tiegħu li jiggarantixxi d-drittijiet fundamentali, inklużi l-aċċess għall-ġustizzja u d-dritt għal proċess ġust, kif previst fil-Karta Afrikana u fi strumenti internazzjonali u reġjonali oħrajn tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż il-Ftehim ta' Cotonou, b'mod partikolari l-Artkoli 8 u 96 tiegħu; jistieden lill-ġudikatura Rwandiża biex tiżgura appell pront u ġust għas-Sur Rusesabagina, li jissodisfa l-istandards stabbiliti fil-liġi Rwandiż u dik internazzjonali;

7.  Jitlob li s-Sur Rusesabagina jingħata konsultazzjonijiet kunfidenzjali mal-avukat tal-għażla tiegħu u kuntatt regolari u sigur mal-familja tiegħu; ifakkar lill-awtoritajiet tar-Rwanda li s-Sur Rusesabagina għandu d-dritt li jkollu aċċess sħiħ għall-akkuża, il-fajl tal-kawża u dokumenti oħra sabiex jikkontesta l-legalità tal-arrest tiegħu; ifakkar fil-prinċipju legali tal-preżunzjoni tal-innoċenza;

8.  Jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar l-istat mediku tas-Sur Rusesabagina, b'mod partikolari peress li l-esponiment għall-COVID-19 jista' jpoġġi ħajtu f'riskju sinifikanti; jistieden lill-Gvern tar-Rwanda jiggarantixxi, fiċ-ċirkostanzi kollha, l-integrità fiżika u l-benessri psikoloġiku tas-Sur Rusesabagina u jippermettilu jieħu l-mediċina tas-soltu tiegħu; jistieden lill-Gvern tar-Rwanda jippermetti li s-sitwazzjoni medika tiegħu tiġi mmonitorjata minn tabib fil-Belġju, kif mitlub mill-Ministru tal-Affarijiet Barranin Belġjan fl-4 ta' Frar 2021; jistieden lill-Gvern tar-Rwanda jkompli jiżgura li l-priġunieri kollha jibbenefikaw minn kura tas-saħħa adegwata;

9.  Jikkundanna l-proċessi politikament motivati, il-proċedimenti ġudizzjarji fil-konfront tar-rivali politiċi u l-antiċipazzjoni tal-eżitu tal-proċessi; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Rwandiżi jiżguraw is-separazzjoni tas-setgħat amministrattivi, leġiżlattivi u ġudizzjarji, b'mod partikolari l-indipendenza tal-ġudikatura; jistieden lir-Rwanda tiftaħ l-isfera politika tagħha u ttejjeb ir-rekord tagħha fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem; jistenna li r-Rwanda timplimenta r-rakkomandazzjonijiet tal-Eżami Perjodiku Universali tal-pajjiż mill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem f'Ġinevra fil-25 ta' Jannar 2021;

10.  Jistieden lill-Gvern tar-Rwanda jirrispetta u jappoġġja bis-sħiħ id-dritt tal-protesta, id-dritt tal-libertà tal-espressjoni, u d-dritt għal-libertà tal-għaqda, u ma jipprovax jirrestrinġi dawk id-drittijiet;

11.  Jistieden lill-Gvern tar-Rwanda jirratifika l-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Ħarsien tal-Persuni Kollha mill-Għajbien Sfurzat u l-Istatut ta' Ruma sabiex isir membru tal-Qorti Kriminali Internazzjonali; iħeġġeġ lir-Rwanda tippermetti lis-Sottokumitat tal-NU għall-Prevenzjoni tat-Tortura u Trattamenti jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra jerġa' jibda' jwettaq ż-żjarat tiegħu, jistieden lill-awtoritajiet Rwandiżi biex, b'urġenza, jipproċedu bir-rieżami tad-dikjarazzjoni tagħhom li tippermetti lill-individwi u l-NGOs iressqu lmenti quddiem il-Qorti Afrikana tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli u jerġgħu jistabbilixxu u jintroduċu mill-ġdid dik id-dikjarazzjoni;

12.  Jitlob lill-Unjoni Ewropea tieħu azzjoni immedjata biex tiżgura li l-legalità tal-arrest u tal-proċess tas-Sur Rusesabagina tiġi investigata u li d-drittijiet tiegħu ta' ċittadin tal-UE jiġu rispettati fl-istadji kollha ta' dan il-proċess; jistieden lid-Delegazzjoni tal-UE għar-Rwanda, kif ukoll lir-rappreżentanzi diplomatiċi tal-Istati Membri, b'mod partikolari l-Ambaxxata tal-Belġju fir-Rwanda, biex jimmonitorjaw il-proċess tas-Sur Rusesabagina, biex iżuru lis-Sur Rusesabagina fil-ħabs, u biex iqajmu l-każ tiegħu fl-iskambji tagħhom mal-awtoritajiet tar-Rwanda;

13.  Jistieden lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, lill-Kummissjoni u lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem biex isaħħu d-djalogu dwar id-drittijiet tal-bniedem mar-Rwanda fl-ogħla livelli sabiex jiżguraw li l-pajjiż jirrispetta l-impenji bilaterali u internazzjonali tiegħu; jenfasizza li, fil-kuntest tal-ħidma internazzjonali għall-iżvilupp fir-Rwanda, id-drittijiet tal-bniedem, l-istat tad-dritt, u governanza trasparenti u reattiva għandhom jingħataw wisq aktar prijorità;

14.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Istati Membri tal-UE, lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem, lill-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, lis-Segretarju Ġenerali tan-NU, lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Afrikana, lill-Komunità tal-Afrika tal-Lvant, lill-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE, lill-Parlament Pan-Afrikan, lid-difensuri ta' Paul Rusesabagina, lill-President u lill-Parlament tar-Rwanda.

(1) Kif irrappurtat mill-Freedom House f'"Freedom in the World 2020" (Il-Libertà fid-Dinja fl-2020).


Is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Każakistan
PDF 159kWORD 56k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Każakistan (2021/2544(RSP))
P9_TA(2021)0056RC-B9-0144/2021

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Marzu 2019 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Każakistan(1) u r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Każakistan, fosthom dawk tat-18 ta' April 2013(2), tal-15 ta' Marzu 2012(3) u tas-17 ta' Settembru 2009(4),

–  wara li kkunsidra l-Ftehim Imsaħħaħ ta' Sħubija u Kooperazzjoni (EPCA) bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Każakistan, min-naħa l-oħra, li ġie ffirmat f'Astana fil-21 ta' Diċembru 2015 u li daħal fis-seħħ b'mod sħiħ fl-1 ta' Marzu 2020 wara r-ratifika tiegħu mill-Istati Membri kollha,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-17 ta' Ġunju 2019 dwar l-Istrateġija l-ġdida tal-UE għall-Asja Ċentrali,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-pajjiż dwar il-Każakistan li jinsab fir-Rapport Annwali tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija fid-Dinja 2019,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, il-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, u l-Konvenzjoni tan-NU kontra t-Tortura,

–  wara li kkunsidra s-17-il laqgħa tal-Kunsill ta' Kooperazzjoni UE-Każakistan tal-20 ta' Jannar 2020, it-12-il laqgħa tad-Djalogu dwar id-Drittijiet tal-Bniedem UE-Każakistan li saret fis-26 u s-27 ta' Novembru 2020, u t-18-il laqgħa tal-Kumitat ta' Kooperazzjoni UE-Każakistan tal-25 ta' Settembru 2020,

–  wara li kkunsidra r-Rieżami Perjodiku Universali tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU dwar il-Każakistan tat-12 ta' Marzu 2020,

–  wara li kkunsidra t-Tieni Protokoll Fakultattiv għall-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-kelliem tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) tal-1 ta' Frar 2021 dwar il-pressjoni dejjem tikber fuq l-NGOs għad-drittijiet tal-bniedem fil-Każakistan, tal-11 ta' Jannar 2021 dwar l-elezzjonijiet parlamentari fil-Każakistan, u tas-7 ta' Jannar 2021 dwar il-passi għall-abolizzjoni tal-piena tal-mewt,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE) dwar is-sejbiet preliminari u l-konklużjonijiet rigward l-elezzjonijiet fil-Każakistan tal-10 ta' Jannar 2021,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi f'dawn l-aħħar ġimgħat ġew osservati deterjorament inkwetanti tas-sitwazzjoni ġenerali tad-drittijiet tal-bniedem u repressjoni fuq l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-Każakistan, filwaqt li ġew imposti restrizzjonijiet ħorox fuq id-drittijiet għal-libertà ta' espressjoni, ta' għaqda paċifika u ta' assoċjazzjoni; billi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u tad-drittijiet tal-bniedem li jaħdmu fil-Każakistan huma soġġetti għal pressjoni u penalizzazzjoni dejjem akbar mill-awtoritajiet tal-pajjiż, li jfixklu l-isforzi ta' riforma u jillimitaw il-ħidma essenzjali tas-soċjetà ċivili;

B.  billi, fil-21 ta' Diċembru 2015, l-Unjoni Ewropea u l-Każakistan iffirmaw Ftehim Imsaħħaħ ta' Sħubija u Kooperazzjoni (EPCA) mmirat biex jipprovdi qafas wiesa' għal djalogu politiku msaħħaħ u kooperazzjoni fil-ġustizzja u fl-affarijiet interni u f'bosta oqsma oħra; billi dan il-ftehim jagħmel enfasi qawwija fuq id-demokrazija, l-istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem, il-libertajiet fundamentali, l-iżvilupp sostenibbli u fuq il-kooperazzjoni tas-soċjetà ċivili; billi l-EPCA daħal fis-seħħ b'mod sħiħ fl-1 ta' Marzu 2020 wara r-ratifika tiegħu mill-Istati Membri kollha;

C.  billi l-istrateġija l-ġdida tal-UE għall-Asja Ċentrali tagħmel enfasi qawwija fuq l-impenn tal-UE mal-Asja Ċentrali fil-protezzjoni u l-promozzjoni tal-istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, fosthom il-libertà ta' assoċjazzjoni u ta' espressjoni, u l-ħolqien ta' ambjent abilitanti għas-soċjetà ċivili u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem; billi l-Unjoni Ewropea tipprovdi sokkors sostanzjali lill-Każakistan minħabba l-COVID-19, inkluż, riċentement, permezz tal-appoġġ finanzjarju tagħha għal vjeġġ tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) ta' aktar minn 8 000 kg ta' provvisti mediċi fid-29 ta' Jannar 2021;

D.  billi l-elezzjonijiet parlamentari tal-Każakistan tal-10 ta' Jannar 2021 ġew deskritti mis-SEAE bħala opportunità mitlufa biex tintwera l-implimentazzjoni effiċjenti tar-riformi politiċi u l-proċess ta' modernizzazzjoni tiegħu mill-aħħar elezzjonijiet, filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet li ilhom jeżistu mill-Uffiċċju tal-OSKE għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem (ODIHR) dwar diversi kwistjonijiet għadhom ma ġewx indirizzati, fosthom dawk relatati mal-libertajiet fundamentali, l-imparzjalità tal-amministrazzjoni elettorali, l-eliġibbiltà għall-vot u l-kandidatura għall-elezzjonijiet, ir-reġistrazzjoni tal-votanti, il-midja u l-pubblikazzjoni tar-riżultati elettorali; billi skont is-sejbiet preliminari tal-OSKE/ODIHR u l-Assemblea Parlamentari tal-OSKE, il-qafas legali fil-Każakistan għadu ma jwassalx għal elezzjonijiet li jkunu konformi mal-istandards internazzjonali;

E.  billi n-nuqqasijiet sistemiċi fir-rigward tar-rispett għal-libertà ta' assoċjazzjoni, ta' għaqda u ta' espressjoni jkomplu jirrestrinġu x-xena politika, u n-nuqqas ta' kompetizzjoni politika ġenwina u ta' gruppi politiċi tal-oppożizzjoni (ma ġie rreġistrat l-ebda partit ġdid mill-2013), ma ħallew l-ebda għażla ġenwina lill-votanti; billi l-elezzjonijiet demokratiċi huma pedament għall-kisba ta' riformi politiċi u l-bini ta' soċjetà ħielsa u miftuħa;

F.  billi żewġ movimenti tal-oppożizzjoni, il-Koshe Partiyasy u l-Għażla Demokratika tal-Każakistan, ġew ipprojbiti b'deċiżjonijiet sigrieti tal-qorti li ttikkettawhom bħala organizzazzjonijiet "estremisti" mingħajr ebda dritt ta' appell; billi 17-il mexxej tal-Koshe Partiyasy ntbagħtu f'faċilitajiet ta' arrest preventiv skont l-Artikolu 405 u l-Artikolu 182 tal-Kodiċi Kriminali tal-Każakistan u qed jirriskjaw sentenzi twal ta' ħabs; billi l-priġunieri akkużati li appoġġjaw l-Għażla Demokratika tal-Każakistan għadhom qed jiskontaw is-sentenzi ta' ħabs tagħhom; billi 26 priġunier politiku, fosthom Almat Zhumagulov, Aset Abishev, Kenzhebek Abishev, Askhat Zheksebayev, Kairat Klyshev, Yerbol Yeskhozin, Abai Begimbetov, Asel Onlabekkyzy, Yerkin Sabanshiyev, Zhanat Zhamaliyev, Diana Baimagambetova, Noyan Rakhimzhanov u Askar Kayyrbek, sfaw vittmi ta' persekuzzjoni politika b'rabta mal-appoġġ tagħhom għal dawn il-movimenti;

G.  billi l-Partit Demokratiku tal-oppożizzjoni mhux irreġistrat ma tħalliex jipparteċipa f'dawn l-elezzjonijiet, peress li fit-22 ta' Frar 2020 l-awtoritajiet waqqfu lill-partit milli jorganizza l-kungress fundatur tiegħu f'Almaty; billi fin-nuqqas ta' kungress bħal dan partit ma jkunx jista' jirreġistra; billi l-membri tal-Partit Demokratiku ffaċċjaw pressjoni mill-awtoritajiet, peress li xi wħud ġew arrestati għal allegat ksur amministrattiv u oħrajn ma tħallewx jivvjaġġaw lejn il-post tal-kungress;

H.  billi matul il-kampanja elettorali u fil-jum tal-elezzjoni, l-awtoritajiet Każakistani ppruvaw iżidu l-kontroll taċ-ċensura tal-internet, u ripetutament għalqu l-internet u ġiegħlu liċ-ċittadini jinstallaw "ċertifikat tas-sigurtà nazzjonali" li jippermetti l-interċettazzjoni ta' traffiku kriptat fuq l-internet; billi l-kontroll tal-Istat fuq l-internet qed jiżdied, inklużi tentattivi biex jiġi ristrett il-fluss ta' informazzjoni permezz taċ-ċensura u l-kontroll tal-internet u l-għeluq tal-internet, u billi qed ikompli jitlob li ċ-ċittadini jinstallaw "ċertifikat tas-sigurtà nazzjonali" li jippermetti l-interċettazzjoni tat-traffiku online tal-utenti tal-internet;

I.  billi matul il-perjodu tal-kampanja twettqu arresti tal-massa; billi fil-jum tal-elezzjoni l-awtoritajiet żammew illegalment mill-inqas 350 dimostrant paċifiku f'10 ibliet differenti; billi l-awtoritajiet Każakistani regolarment jipprevjenu milli jseħħu protesti paċifiċi li jikkritikaw il-politiki tal-gvern; billi l-liġi dwar l-assemblea paċifika u l-emendi għal-liġijiet dwar il-partiti politiċi u l-elezzjonijiet adottati f'Mejju 2020 jonqsu milli jirrispettaw id-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini tal-Każakistan;

J.  billi l-missjoni limitata ta' osservazzjoni elettorali (LEOM) tal-ODIHR irrappurtat li l-ħidma tal-osservaturi indipendenti kienet mgħobbija u mxekkla mill-awtoritajiet, filwaqt li osservaturi favur il-gvern tħallew jimmonitorjaw il-proċess elettorali; billi l-NGOs tad-drittijiet tal-bniedem irrappurtaw li għadd konsiderevoli ta' osservaturi indipendenti għall-elezzjonijiet leġiżlattivi tal-10 ta' Jannar 2021 kienu soġġetti għal intimidazzjoni, arresti amministrattivi u multi;

K.  billi x-xenarju tal-midja fil-Każakistan huwa ddominat minn mezzi tal-midja li huma proprjetà tal-istat jew issussidjati mill-istat; billi bejn Jannar u Lulju 2020, seba' ġurnalisti ġew fiżikament attakkati u 21 ġurnalist, blogger u attivist ġew detenuti, sebgħa minnhom waqt li kienu qed jirrappurtaw; billi fl-2020 l-awtoritajiet ressqu aktar minn 38 każ kriminali kontra ġurnalisti għal allegati reati bħat-tixrid ta' informazzjoni falza u l-inċitament; billi l-gazzetti nazzjonali ewlenin tal-oppożizzjoni kollha ġew ipprojbiti fl-2016 u l-ġurnalisti indipendenti għadhom qed jiffaċċjaw fastidju; billi l-awtoritajiet ressqu akkużi kriminali kontra l-editur kap tal-gazzetta indipendenti Uralskaya Nedelya, Lukpan Akhmedyarov, għar-rapportar tiegħu dwar in-negozjati korrotti tal-elit lokali, u fiżikament attakkaw u żammew lil Saniya Toiken, ġurnalista għas-Servizz Każakistani ta' RFE/RL, bosta drabi għall-kopertura tagħha ta' dimostrazzjonijiet paċifiċi u l-elezzjonijiet parlamentari tal-2021;

L.  billi minn Frar sa Novembru 2020, ħames attivisti tal-oppożizzjoni nqatlu jew mietu f'ċirkostanzi mhux ċari wara persekuzzjoni politika kontinwa għall-attivitajiet ta' oppożizzjoni tagħhom, jiġifieri blogger u vittma tat-tortura Dulat Agadil, ibnu ta' 17-il sena Zhanbolat Agadil, li kien xhud ewlieni tal-arrest arbitrarju ta' missieru, Amanbike Khairolla, Serik Orazov u Garifulla Embergenov; billi l-awtoritajiet naqsu milli jwettqu investigazzjonijiet bir-reqqa u trasparenti dwar mewthom; billi huwa ta' importanza kbira li dawk responsabbli li jordnaw u jwettqu tali reati jitressqu quddiem il-ġustizzja u li jiġi żgurat li jastjenu milli jippersegwitaw attivisti tas-soċjetà ċivili u membri tal-familja li jfittxu l-verità għall-vittmi; billi l-awtoritajiet Każakistani rażżnu mill-inqas 200 attivist li pparteċipaw fiċ-ċerimonja ta' tifkira għal Dulat Agadil jew organizzaw attivitajiet ta' ġbir ta' fondi għall-familja tiegħu u l-familji ta' priġunieri politiċi oħra; billi 57 minnhom ġew akkużati b'"estremiżmu", fosthom Dametkan Aspandiyarova, omm ta' tliet itfal, li bħalissa tinsab taħt arrest domiċiljari u qed tiffaċċja sa 12-il sena ħabs taħt akkużi ta' estremiżmu talli organizzat attività ta' ġbir ta' fondi b'appoġġ għall-familja ta' Dulat Agadil;

M.  billi fil-ħabsijiet tal-Każakistan l-użu tat-tortura u t-trattament ħażin kien prevalenti, b'mill-inqas 200 każ ta' inċident ta' tortura rrappurtati kull sena mill-Koalizzjoni Kontra t-Tortura; billi l-awturi ta' tali abbużi gawdew minn impunità filwaqt li d-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Elena Semenova ġiet imħarrka mill-kolonji tal-ħabs talli esponiet l-użu tat-tortura fis-sistema penitenzjarja tal-Każakistan fuq il-midja soċjali;

N.  billi minkejja l-appelli mir-Rapporteur(5) Speċjali tan-NU, mill-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa u mill-Unjoni Ewropea, l-awtoritajiet Każakistani jabbużaw minn liġijiet vagi u wiesgħa żżejjed dwar l-estremiżmu biex jippersegwitaw l-oppożizzjoni u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem; billi wara din il-liġi, mit-22 ta' Ottubru 2020, il-jum li fih l-awtoritajiet ħabbru d-data tal-elezzjonijiet, l-għadd ta' każijiet kriminali politikament motivati rdoppja għal 99, speċifikament abbażi ta' akkużi ta' "estremiżmu"; billi 69 minn dawk ikkonċernati jinsabu f'periklu ta' arrest imminenti, bħal fil-każ tal-attivista Gulzipa Dzhaukerova, u 11-il attivist tpoġġew taħt arrest domiċiljari fuq akkużi foloz ta' "estremiżmu";

O.  billi diversi NGOs indipendenti tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi ECHO, Erkindik Kanaty, l-Uffiċċju Internazzjonali tal-Każakistan għad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Istat tad-Dritt, u International Legal Legislative, reċentement ingħataw multa qawwija u ġew ordnati jissospendu l-ħidma tagħhom sa tliet xhur mill-25 ta' Jannar 2020, għal raġunijiet legali mhux ċari; billi, b'ritaljazzjoni għat-twettiq ta' attivitajiet ta' sorveljanza, l-awtoritajiet jagħtu fastidju u saħansitra jħarrku b'mod kriminali lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, fosthom Sholpan Dzhanzakova, Anna Shukeyeva, Raigul Sadyrbayeva, Aizhan Izmakova, Daniyar Khassenov, Altynai Tuksikova, Dana Zhanay, Nazym Serikpekova, Alma Nurusheva, Abaibek Sultanov, Zukhra Nariman, Ulbolsyn Turdiyeva, Aliya Zhakupova, Roza Musayeva u Barlyk Mendygaziyev; billi bejn Ottubru u Novembru 2020 mill-inqas 15-il organizzazzjoni ġew innotifikati li kienu kisru l-Artikolu 460-1 tal-Kodiċi dwar ir-Reati Amministrattivi talli allegatament naqsu milli jinfurmaw kif xieraq lill-awtoritajiet dwar il-finanzjament barrani li rċevew;

P.  billi fl-2020, 112-il individwu, tliet organizzazzjonijiet tal-karità u kumpanija kummerċjali waħda ġew ikkundannati talli eżerċitaw il-libertà ta' reliġjon jew twemmin tagħhom;

Q.  billi l-korruzzjoni mifruxa fost l-eliti fit-tmexxija tipprevali fil-Każakistan, kif muri mill-fatt li l-pajjiż jikklassifika fl-94 post fl-Indiċi tal-Perċezzjoni tal-Korruzzjoni tal-2020 ta' Transparency International, u jimpedixxi d-drittijiet tal-bniedem, il-ġustizzja soċjali u l-iżvilupp soċjoekonomiku;

R.  billi f'nofs il-pandemija tal-COVID-19, il-gvern għamel użu ħażin mir-restrizzjonijiet tal-pandemija u użahom bħala skuża biex jintensifika r-repressjoni politika tas-soċjetà ċivili, l-attivisti tad-drittijiet tal-bniedem, l-ilħna tal-oppożizzjoni u l-ħaddiema mediċi li ddenunzjaw in-nuqqas tal-gvern li jrażżan it-tifqigħa;

S.  billi fil-21 ta' Jannar 2021 żewġ Każakistani etniċi Murager Alimuly u Kaisha Akankyzy, li ħarbu miċ-Ċina u beżgħu li jiġu arrestati f'kampijiet ta' konċentrament, sussegwentement ġew imsawta u qalgħu daqqiet ta' sikkina minn aggressuri mhux magħrufa, u għalhekk trid tingħata biżżejjed attenzjoni lit-tensjonijiet etniċi kontinwi fir-reġjuni tan-Nofsinhar tal-Każakistan; billi l-ġlied etniku vjolenti fil-Każakistan għadu għaddej, b'mod partikolari fin-Nofsinhar, fejn fi Frar 2020 il-ġlied bejn il-Każakistani u d-Dungani etniċi ħalla 11-il persuna mejta, għexieren midruba u aktar minn 23 000 persuna, l-aktar Dungani, sfurzati barra minn djarhom;

T.  billi l-awtoritajiet Każakistani abbużaw mill-mekkaniżmi ta' kooperazzjoni kriminali internazzjonali, inklużi l-Avviżi Ħomor u l-Assistenza Legali Reċiproka (MLA) tal-Interpol, biex jipproċedu u jaħtfu d-dokumenti ta' refuġjat politiku fil-Belġju, l-avukat u d-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Bota Jardemalie; billi fid-29 ta' Settembru 2020 il-Qorti Nazzjonali Franċiża tad-Dritt għall-Ażil tat ażil politiku lill-fondatur tal-Partit Għażla Demokratika tal-Każakistan,Mukhtar Ablyazov, li kien ikkundannat minn qorti tal-Każakistan għal għomru l-ħabs in absentia bi ksur tad-dritt tad-difiża, filwaqt li nnotat in-natura sistemika u politika, tal-apparat repressiv tal-Każakistan u l-użu ħażin tiegħu ta' proċedimenti ċivili u kriminali;

U.  billi l-awtoritajiet tal-Każakistan għadhom jattakkaw lit-trade unions indipendenti u lill-attivisti tat-trade unions; billi fl-2020 il-Liġi tat-Trade Unions ġiet emendata, u neħħiet l-affiljazzjoni tat-trade unions u r-rekwiżiti ta' reġistrazzjoni f'żewġ stadji; billi, minkejja dik l-emenda, l-amministrazzjoni tal-belt ta' Shymkent waqqgħet il-kawża tagħha kontra t-Trade Union Industrijali tal-Ħaddiema tal-Fjuwil u l-Enerġija (ITUFEW) abbażi ta' pretensjonijiet jew dispożizzjonijiet mhux sostanzjati li ma għadhomx jeżistu jew li ma japplikawx għall-ITUFEW;

V.  billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għadha problema fil-Każakistan; billi l-NGOs jiddikjaraw li l-vjolenza kontra n-nisa hija sottorappurtata, u li hemm rata baxxa ta' prosekuzzjonijiet f'dawn il-każijiet kif ukoll f'każijiet ta' fastidju sesswali; billi skont in-NU l-COVID-19 ħoloq ostaklu ġdid għall-bniet biex ikollhom aċċess ugwali għall-informazzjoni u l-edukazzjoni; billi l-vittmi ma għandhomx biżżejjed protezzjoni, u l-uffiċjali ġudizzjarji u tal-pulizija u l-fornituri tas-servizzi mhumiex imħarrġa biex jidentifikaw, jipprevjenu u jirreaġixxu għall-vjolenza kontra n-nisa;

W.  billi l-persuni LGBTI fil-Każakistan jiffaċċjaw sfidi legali u diskriminazzjoni; billi l-Parlament tal-Każakistan adotta emendi diskriminatorji għall-kodiċi tas-saħħa l-ġdid f'Ġunju 2020 li jirregolaw l-aspetti tal-kura tas-saħħa għall-persuni transġeneru; billi l-proċess biex tinbidel l-identità tal-ġeneru fil-Każakistan għadu invażiv u umiljanti;

1.  Iħeġġeġ lill-Gvern tal-Każakistan jaġixxi skont l-obbligi internazzjonali tiegħu u jirrispetta d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali kif minquxa fl-Artikoli 1, 4, 5 u 235 tal-EPCA; jistieden lill-awtoritajiet tal-Każakistan jikkonformaw mal-istandards internazzjonali fir-rispett tal-qafas ġuridiku għall-organizzazzjoni tal-elezzjonijiet u jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet tal-LEOM tal-ODIHR, inklużi dawk li jikkonċernaw il-libertajiet fundamentali ggarantiti b'mod kostituzzjonali, il-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili, il-pluraliżmu politiku, l-imparzjalità tal-amministrazzjoni elettorali, l-eliġibilità għall-votazzjoni u l-kandidatura għall-elezzjonijiet, ir-reġistrazzjoni tal-votanti, il-midja u l-pubblikazzjoni tar-riżultati tal-elezzjonijiet;

2.  Jistieden lill-Gvern tal-Każakistan iwaqqaf akkużi politikament motivati u jtemm il-forom kollha ta' detenzjoni arbitrarja, rappreżalji u fastidju kontra attivisti tad-drittijiet tal-bniedem, organizzazzjonijiet reliġjużi, organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, trade unions, ġurnalisti u movimenti tal-oppożizzjoni politika, u biex jippermetti lin-nies jesprimu liberament il-fehmiet politiċi, reliġjużi u oħrajn tagħhom; jistieden lill-gvern jemenda l-liġi l-ġdida dwar l-assemblea paċifika sabiex din il-libertà tkun garantita;

3.  Iħeġġeġ lill-Gvern tal-Każakistan jeħles minnufih u jirriabilita bis-sħiħ lill-priġunieri politiċi kollha, b'mod partikolari lil Almat Zhumagulov, lil Aron Atabek, lil Nurgul Kaluova, lil Saltanat Kusmankyzy, lil Daryn Khassenov, lil Ulasbek Akhmetov, lil Kenzhebek Abishev, lil Yerzhan Yelshibayev, lil Aset Abishev, lil Igor Chuprina, lil Ruslan Ginatullin, lil Askhat Zheksebayev, lil Kairat Klyshev, lil Yerbol Yeskhozin, lil Abai Begimbetov, lil Asel Onlabekkyzy, lil Yerkin Sabanshiyev, lil Zhanat Zhamaliyev, lil Diana Baimagambetova, lil Noyan Rakhimzhanov u lil Askar Kayyrbek, u li jneħħi mingħajr dewmien il-miżuri ta' arrest preventiv u ta' arrest domiċiljari u r-restrizzjonijiet fuq il-libertà imposti fuq is-soċjetà ċivili u l-attivisti tal-oppożizzjoni, l-utenti tal-midja soċjali u d-dimostranti paċifiċi; jistieden lill-Gvern tal-Każakistan jirrevedi l-każijiet tal-ex priġunieri politiċi u vittmi tat-tortura Iskander Yerimbetov, Maks Bokayev u Mukhtar Dzhakishevu u jagħtihom kumpens, skont ir-rakkomandazzjonijiet tal-Grupp ta' Ħidma tan-NU dwar id-Detenzjoni Arbitrarja u l-Kumitat tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem;

4.  Jilqa' l-passi meħuda mill-Gvern tal-Każakistan biex jagħlaq il-każijiet politikament motivati kontra d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem Daniyar Khassenov u Abaibek Sultanov, iżda jinsab imħasseb dwar il-fabbrikazzjoni ta' kawża kriminali ġdida għal raġunijiet ta' "estremiżmu" kontra dan tal-aħħar; jistieden lill-Gvern tal-Każakistan ineħħi l-akkużi politikament motivati kollha kontra l-filantropu Barlyk Mendygaziyev u jtemm il-persekuzzjoni politikament motivata tal-membri tal-familja tiegħu u ta' dawk li kienu assoċjati miegħu;

5.  Jikkundanna l-abbuż tal-leġiżlazzjoni dwar l-antiestremiżmu kontra dawk li jappoġġjaw il-movimenti paċifiċi tal-oppożizzjoni, l-Għażla Demokratika tal-Każakistan (DCK) u l-Koshe Partiyasy, u jħeġġeġ lill-awtoritajiet jippermettu l-pluraliżmu politiku u l-kompetizzjoni; iħeġġeġ lill-Gvern tal-Każakistan jimplimenta r-rakkomandazzjonijiet tal-Parlament Ewropew, tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali fil-ġlieda kontra t-terroriżmu, u tal-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa li tikkundanna l-applikazzjoni arbitrarja tal-liġijiet dwar l-antiestremiżmu;

6.  Jistieden lill-Każakistan jimplimenta riformi bil-għan li javvanza il-modernizzazzjoni, id-demokrazija u l-istabilità tal-pajjiż, isaħħaħ l-isforzi għar-riforma tas-sistema politika tal-Każakistan sabiex jiżviluppa parlamentariżmu u sistema multipartitika, u jespandi l-parteċipazzjoni ċivika; jinnota t-twaqqif ta' Kunsill Suprem għar-Riformi u jieħu nota tat-tħabbira mill-awtoritajiet tal-Każakistan ta' stadju ġdid ta' riformi, b'mod partikolari dwar il-kwistjonijiet tal-infurzar tal-liġi, is-sistema ġudizzjarja u l-prijoritizzazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem; jenfasizza l-importanza li jitkompla dan il-proċess, inklużi bidliet fil-liġi elettorali u l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet tal-OSKE/ODIHR;

7.  Jistieden lill-awtoritajiet Każakistani jieqfu jużaw il-kodiċi kriminali kontra attivisti, bloggers, ġurnalisti u oħrajn talli jeżerċitaw id-dritt tagħhom għal-libertà tal-espressjoni;

8.  Jilqa' d-deċiżjoni tal-awtoritajiet Każakistani li jikkanċellaw il-multi u jippermettu lill-NGOs jkomplu l-attivitajiet, kif imħabbar fit-3 ta' Frar 2021; jitlob li titneħħa l-projbizzjoni ta' tliet snin mill-attiviżmu kontra Max Bokayev u li jitħalla jkompli l-ħidma essenzjali tiegħu; jistieden lill-awtoritajiet tal-Każakistan iwaqqfu l-użu ħażin tal-iskemi ta' rappurtar finanzjarju biex jagħmlu pressjoni fuq il-gruppi tad-drittijiet tal-bniedem, iwaqqgħu l-akkużi infondati ta' reati amministrattivi kontra l-gruppi mmirati għall-allegat ksur ta' rappurtar, jagħmlu l-leġiżlazzjoni u l-prattiki dwar ir-rappurtar tal-introjtu barrani konformi mal-istandards internazzjonali, inkluż billi jħassru l-Artikoli 460-1 u 460-2 tal-Kodiċi dwar ir-Reati Amministrattivi, u minflok jipproteġu u jiffaċilitaw il-ħidma importanti tas-soċjetà ċivili;

9.  Jafferma mill-ġdid it-twemmin qawwi tiegħu li l-persekuzzjoni ta' NGOs indipendenti permezz ta' spezzjonijiet tat-taxxa mhux ġustifikati u li l-fastidju tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u l-movimenti bħal Bostandyq Kz, Femina Virtute, Veritas, 405 u Elimay, u attivisti tas-soċjetà ċivili, permezz ta' arresti amministrattivi, multi u prosekuzzjonijiet kriminali mhux biss jostakolaw l-isforzi ta' riforma li diġà saru mill-awtoritajiet, iżda huma wkoll ta' detriment għar-reputazzjoni internazzjonali tal-Każakistan;

10.  Jiddeplora l-istat inkwetanti tal-libertà tal-midja fil-pajjiż u jistieden lill-Gvern tal-Każakistan jipprovdi ambjent ħieles u sikur għall-ġurnalisti indipendenti;

11.  Iħeġġeġ lill-Gvern tal-Każakistan jippermetti lit-trade unions indipendenti jirreġistraw u joperaw f'konformità mal-istandards internazzjonali tax-xogħol ratifikati mill-Każakistan, mingħajr ebda interferenza jew fastidju; jiddispjaċih ħafna dwar is-sospensjoni ta' sitt xhur tal-5 ta' Frar 2021 tal-operazzjonijiet tat-Trade Union Industrijali tal-Ħaddiema tal-Fjuwil u l-Enerġija (ITUFEW) mill-Qorti Ekonomika Interdistrettwali Speċjalizzata f'Shymkent talli allegatament naqset milli tirreġistra f'konformità mal-Liġi tat-Trade Unions; iħeġġeġ lill-Gvern tal-Każakistan jimplimenta verament il-Liġi dwar it-Trade Unions kif emendata f'Mejju 2020;

12.  Jinnota bi tħassib l-abbozz ta' liġi ġdid dwar l-organizzazzjonijiet tal-karità li jimponi miżuri ta' regolamentazzjoni addizzjonali fuq l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u li jikkontradixxi direttament il-loġika u l-aħjar prattiki tax-xogħol ta' karità, kif ukoll l-inizjattiva reċenti biex tinħoloq Assoċjazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tad-Donaturi taħt il-patroċinju tal-gvern, li hemm riskju li tintuża ħażin biex tikkontrolla l-organizzazzjonijiet donaturi, u b'hekk tillimita aktar l-indipendenza u s-sjieda tal-attivitajiet tagħhom;

13.  Jinnota li mill-2008, meta l-Każakistan irratifika l-Protokoll tan-NU għall-Prevenzjoni, Soppressjoni u Punizzjoni tat-Traffikar ta' Persuni, speċjalment ta' Nisa u Tfal, il-Każakistan tejjeb b'mod sinifikanti l-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu dwar il-prosekuzzjoni tat-traffikar ta' persuni u dwar il-protezzjoni tal-vittmi tat-traffikar; jafferma, madankollu, li għad hemm għadd ta' sfidi li għandhom jiġu indirizzati mill-Każakistan sabiex jelimina t-traffikar ta' persuni, kemm f'termini ta' appoġġ għall-vittmi kif ukoll ta' prosekuzzjoni tal-isfruttaturi;

14.  Jistieden lill-awtoritajiet jiġġieldu l-forom kollha ta' vjolenza kontra n-nisa, inkluż billi jiżguraw kanali ta' rapportar effettivi u aċċessibbli u miżuri ta' protezzjoni li huma sensittivi għall-ħtiġijiet u l-kunfidenzjalità tal-vittmi; jisħaq li tintemm l-impunità u tittieħed azzjoni biex jiġu żgurati sanzjonijiet kriminali xierqa kontra l-awturi tar-reati, inkluż f'każijiet ta' vjolenza domestika; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Każakistani jikkriminalizzaw il-vjolenza domestika bħala reat awtonomu, u jiżguraw sanzjonijiet kriminali kontra l-awturi tar-reati; jistieden lill-awtoritajiet Każakistani jqisu x-xelters u s-servizzi għas-superstiti tal-vjolenza domestika bħala "servizzi essenzjali" u jiffaċilitaw l-aċċess għalihom għan-nisa u l-bniet kollha, inkluż matul il-kriżi tal-coronavirus; iħeġġeġ lill-Każakistan jiffirma u jirratifika l-Konvenzjoni ta' Istanbul;

15.  Jinsisti li d-drittijiet tal-komunità LGBTI għandhom jiġu rispettati bis-sħiħ; jistieden lill-Gvern tal-Każakistan jiggarantixxi l-prinċipju ta' kontra d-diskriminazzjoni kontra l-komunità LGBTI, inkluż billi jipprojbixxi d-diskriminazzjoni abbażi tal-identità tal-ġeneru jew l-orjentazzjoni sesswali bil-liġi; jitlob li jkun hemm taħriġ xieraq għall-uffiċjali ġudizzjarji u tal-pulizija, kif ukoll għall-fornituri tas-servizzi, biex jiġi żgurat li l-persuni LGBTI jingħataw kura u protezzjoni xierqa;

16.  Iħeġġeġ lill-Gvern tal-Każakistan jiżgura s-sikurezza tal-Każakistani etniċi u ta' gruppi ta' minoranza oħra li ħarbu mill-kampijiet ta' konċentrament taċ-Ċina, inkluż billi jagħti status ta' refuġjat permanenti lil Murager Alimuly u Kaisha Akankyzy, u biex jagħti biżżejjed attenzjoni lit-tensjonijiet etniċi kontinwi fir-reġjuni tan-Nofsinhar tiegħu;

17.  Jagħti parir lill-awtoritajiet tal-Każakistan kontra l-użu ħażin abbużiv ta' mekkaniżmi ta' kooperazzjoni ġudizzjarja bħas-sistema tal-Avviż Aħmar tal-Interpol u talbiet għal MLA bil-għan li jiġu ppersegwitati l-avversarji tar-reġim barra mill-pajjiż u li jinkiseb aċċess għal informazzjoni kunfidenzjali;

18.  Jilqa' l-abolizzjoni tal-Każakistan tal-piena tal-mewt għar-reati kollha fir-ratifika tiegħu tat-2 ta' Jannar 2021 tat-Tieni Protokoll Fakultattiv għall-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, u b'hekk sar it-88 parti għall-ftehim; iħeġġeġ lill-Gvern tal-Każakistan jikkonforma mal-wegħdiet tiegħu ta' tolleranza żero għat-tortura u jiżgura li kwalunkwe allegazzjoni ta' tortura tiġi investigata bis-sħiħ u li dawk responsabbli jitressqu quddiem il-ġustizzja;

19.  Iħeġġeġ lill-Gvern tal-Każakistan jeqred it-tortura u t-trattament ħażin fil-ħabsijiet, jirrispetta d-drittijiet tal-ħabsin, u jiżgura kundizzjonijiet tal-għajxien xierqa, iġjene u ambjent sikur f'termini tal-indirizzar tat-theddid maħluq mill-COVID-19;

20.  Jistieden lill-Każakistan jintroduċi salvagwardji xierqa għad-data personali u jsaħħaħ il-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tad-data, kif ukoll jillimita l-użu ta' teknoloġiji ta' sorveljanza diġitali invażivi u jintroduċi qafas regolatorju li jipprojbixxi b'mod ċar is-sorveljanza diġitali arbitrarja u illegali, inkluż ir-rikonoxximent tal-wiċċ, f'konformità mad-drittijiet tal-bniedem;

21.  Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha, inkluż f'summits u laqgħat oħra ta' livell għoli, f'fora multilaterali u permezz ta' rappreżentanzi lokali, biex jappoġġjaw b'mod robust lis-soċjetà ċivili, jieħdu miżuri addizzjonali biex jipprovdu appoġġ lis-soċjetà ċivili tal-Każakistan permezz tal-Kummissjoni, inkluż iżda mhux limitat għall-espansjoni tal-iskemi ta' għotjiet finanzjarji lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jippromwovu d-drittijiet tal-bniedem, il-valuri demokratiċi, l-istat tad-dritt, u l-libertajiet fundamentali fil-Każakistan, speċjalment id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, u jsaħħu l-kuntatti bejn il-persuni maċ-ċittadini tal-Każakistan; jenfasizza li l-assistenza finanzjarja lill-Każakistan għandu jkollha l-għan li tappoġġja s-soċjetà ċivili u l-vittmi ta' persekuzzjoni politika, u mhux li tappoġġja r-reġim awtoritarju;

22.  Jinkoraġġixxi lid-Delegazzjoni tal-UE għall-Każakistan biex tavvanza l-impenn tagħha mal-membri lokali tas-soċjetà ċivili billi torganizza laqgħat regolari u tqajjem ir-rakkomandazzjonijiet tagħha matul il-laqgħat uffiċjali mal-uffiċjali tal-gvern tal-Każakistan;

23.  Iħeġġeġ lid-Delegazzjoni tal-UE għall-Każakistan biex tissorvelja l-abbużi kontinwi tad-drittijiet tal-bniedem u tieħu pożizzjoni pubblika fir-rigward tal-ksur, biex tipprovdi assistenza lill-vittmi ta' prosekuzzjoni politika u attivisti li jinsabu l-ħabs billi tattendi l-proċessi ta' kritiċi tal-gvern u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u titlob żjarat fil-ħabs, u biex tirreaġixxi malajr u b'mod riżolut għal kwalunkwe att li jmur kontra l-prinċipji tal-istat tad-dritt, id-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem;

24.  Ifakkar fir-Reġim Globali ta' Sanzjonijiet tal-UE b'rabta mad-Drittijiet tal-Bniedem tal-UE, li ġie approvat reċentement – li jippermetti lill-UE tindirizza lil dawk li jwettqu abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem madwar id-dinja – li, fil-każ tal-Każakistan, jippermetti li jiġu mmirati individwi, entitajiet u korpi involuti fi ksur mifrux u sistematiku tad-drittijiet tal-bniedem jew assoċjati miegħu; jistieden lill-Viċi President tal-Kummissjoni/ir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) u lill-Istati Membri jikkunsidraw li jimponu sanzjonijiet immirati fuq individwi responsabbli għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem;

25.  Jitlob li d-drittijiet tal-bniedem ikunu fil-quċċata tal-involviment tal-UE mal-Asja Ċentrali; jissottolinja li relazzjonijiet politiċi u ekonomiċi aktar profondi mal-UE, kif previst mill-Ftehim Imsaħħaħ ta' Sħubija u Kooperazzjoni, iridu jkunu bbażati fuq valuri kondiviżi u jikkorrispondu għal impenn attiv u konkret mill-Każakistan fir-riformi demokratiċi, li jirriżultaw mill-obbligi u l-impenji internazzjonali tiegħu;

26.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-VP/RGħ iwettqu rieżami komprensiv tal-Ftehim Imsaħħaħ ta' Sħubija u Kooperazzjoni fid-dawl tal-iżviluppi reċenti u l-eżitu tar-rieżami tal-politika kummerċjali;

27.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/ir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għall-Asja Ċentrali, il-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri u lill-President, lill-Gvern u lill-Parlament tal-Każakistan.

(1) ĠU C 23, 21.1.2021, p. 83.
(2) ĠU C 45, 5.2.2016, p. 85.
(3) ĠU C 251 E, 31.8.2013, p. 93.
(4) ĠU C 224 E, 19.8.2010, p. 30.
(5) Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali fil-ġlieda kontra t-terroriżmu.


Is-sitwazzjoni politika fl-Uganda
PDF 147kWORD 51k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar is-sitwazzjoni politika fl-Uganda (2021/2545(RSP))
P9_TA(2021)0057RC-B9-0138/2021

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar l-Uganda,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni mill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) f'isem l-Unjoni Ewropea tal-20 ta' Jannar 2021 dwar l-elezzjonijiet fl-Uganda,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-VP/RGħ tat-12 ta' Jannar 2021 dwar l-elezzjonijiet ġenerali li kien imiss fl-Uganda,

–  wara li kkunsidra r-rimarki mill-Ambaxxatur tal-UE Attilio Pacifici tat-12 ta' Jannar 2021 dwar l-iffriżar tal-kontijiet bankarji tal-NGOs,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni lokali konġunta mid-Delegazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea għall-Uganda u l-missjonijiet diplomatiċi fl-Uganda tal-Awstrija, il-Belġju, id-Danimarka, Franza, il-Ġermanja, l-Irlanda, l-Italja, in-Netherlands, l-Iżvezja, l-Islanda u n-Norveġja tas-26 ta' Novembru 2020 dwar il-vjolenza reċenti relatata mal-elezzjonijiet fl-Uganda,

–  wara li kkunsidra n-noti tal-laqgħa għall-istampa tal-Kelliem għall-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem tat-8 ta' Jannar 2021,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni mill-esperti tan-NU dwar id-drittijiet tal-bniedem tad-29 ta' Diċembru 2020 intitolata "L-Uganda: esperti tan-NU mħassba serjament dwar ir-repressjoni elettorali",

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-10 ta' Diċembru 1948, li l-Uganda hi firmatarja tagħha,

–  wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tas-16 ta' Diċembru 1966, li ġie rratifikat mill-Uganda fil-21 ta' Ġunju 1995,

–  wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli tas-27 ta' Ġunju 1981,

–  wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Demokrazija, l-Elezzjonijiet u l-Governanza tat-30 ta' Jannar 2007,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU tal-10 ta' Diċembru 1984 kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra,

–  wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni tar-Repubblika tal-Uganda tal-1995, emendata fl-2005,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Sħubija bejn il-membri tal-Grupp tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra (il-Ftehim ta' Cotonou) tat-23 ta' Ġunju 2000(1), u b'mod partikolari l-Artikolu 8(4) tiegħu dwar in-nondiskriminazzjoni;

–  wara li kkunsidra l-Strateġija Konġunta UE-Afrika,

–  wara li kkunsidra r-rapport finali tal-Missjoni ta' Osservazzjoni Elettorali tal-UE fl-Uganda tat-18 ta' Frar 2016,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni lokali konġunta tal-Grupp tas-Sħab għad-Demokrazija u l-Governanza (PDG) tat-23 ta' Diċembru 2020 dwar l-arrest ta' attivisti tad-drittijiet tal-bniedem fl-Uganda,

–  wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli inklużi fiha,

–  wara li kkunsidra l-Programm Indikattiv Nazzjonali għall-Uganda tal-11-il Fond Ewropew għall-Iżvilupp,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi fl-14 ta' Jannar 2021 il-votanti tal-Uganda marru jivvutaw biex jeleġġu president u membri tal-parlament fost għadd kbir ħafna ta' rapporti ta' irregolaritajiet, u billi fis-16 ta' Jannar 2021, il-Kummissjoni Elettorali ddikjarat lill-President Yoweri Museveni, li ilu fil-kariga għal 35 sena, ir-rebbieħ – għas-sitt mandat – b'59 % tal-voti, kontra l-mexxej ewlieni tal-oppożizzjoni Robert Kyagulanyi Ssentamu, magħruf ukoll bħala Bobi Wine, li rċieva 35 %; billi kien diffiċli li jiġu vverifikati r-riżultati tal-elezzjoni għaliex il-Kummissjoni Elettorali ma segwietx il-proċess tal-għadd preskritt;

B.  billi t-tħejjija għall-elezzjonijiet presidenzjali tal-Uganda tal-2020 kienet imħassra mill-vjolenza, b'kandidati tal-oppożizzjoni, organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, esperti elettorali u ġurnalisti jiffaċċjaw oppressjoni u intimidazzjoni sistematiċi meta eżerċitaw id-drittijiet leġittimi tagħhom; billi l-użu eċċessiv tal-forza mill-aġenziji tal-infurzar tal-liġi u tas-sigurtà tebba' serjament il-proċess elettorali;

C.  billi mill-ħarifa tal-2020 'il quddiem l-awtoritajiet intensifikaw ir-repressjoni tagħhom tal-oppożizzjoni politika qabel l-elezzjonijiet, meta aġenziji tas-sigurtà arrestaw il-kandidati ewlenin tal-oppożizzjoni Bobi Wine, Patrick Oboi Amuriat u Lt Gen. Henry Tumukunde, li sfratta l-manifestazzjonijiet tagħhom u llimita l-kopertura mill-media tal-elezzjonijiet;

D.  billi l-kandidat presidenzjali tal-partit tal-oppożizzjoni Forum għat-Tibdil Demokratiku, Patrick Oboi Amuriat, ġie arrestat bosta drabi qabel l-elezzjonijiet, u f'waħda mill-manifestazzjonijiet tal-kampanja tiegħu, fid-9 ta' Novembru 2020, il-folol ġew dispersi bil-gass tad-dmugħ u l-konvoj tiegħu qala' tiri tan-nar mill-pulizija fis-6 ta' Jannar 2021;

E.  billi l-militarizzazzjoni tal-kampanja elettorali li dejjem kienet qed tiżdied saret partikolarment evidenti fit-18 u d-19 ta' Novembru 2020 meta l-forzi tas-sigurtà rażżnu lid-dimostranti li kienu qed jitolbu l-ħelsien tal-kandidat presidenzjali li dak iż-żmien kien detenut, Bobi Wine, u dan irriżulta f'mill-inqas 54 dimostrant imutu f'mill-inqas seba' distretti madwar il-pajjiż, mijiet jiġu arrestati u oħrajn jgħibu;

F.  billi wara l-elezzjonijiet, il-kandidat tal-oppożizzjoni Bobi Wine tqiegħed taħt detenzjoni domiċiljari de facto, b'forzi tas-sigurtà jiċċirkondaw daru għal 11-il jum;

G.  billi fl-1 ta' Frar 2021, Bobi Wine ressaq petizzjoni quddiem il-Qorti Suprema tal-Uganda biex jikkontesta r-riżultati tal-elezzjoni, fejn allega frodi fuq skala wiesgħa, inkluż l-involviment ta' membri tal-militar jimlew il-kaxxi tal-voti, jivvotaw għan-nies u jżommu lill-votanti milli jidħlu fil-postijiet tal-votazzjoni; billi l-President Museveni ffaċċja sfidi fil-Qorti Superjuri wara l-aħħar erba' elezzjonijiet;

H.  billi fis-7 ta' Jannar 2021, Bobi Wine ressaq petizzjoni quddiem il-Qorti Kriminali Internazzjonali (QKI) li takkuża lill-President Museveni u disa' uffiċjali għolja oħra bi ksur multiplu tad-drittijiet tal-bniedem;

I.  billi l-missjonijiet ta' osservaturi internazzjonali u ta' esperti elettorali kienu fil-biċċa l-kbira assenti mill-elezzjonijiet wara li l-awtoritajiet tal-Uganda naqsu milli jakkreditaw il-missjonijiet u billi l-awtoritajiet naqsu wkoll milli jimplimentaw rakkomandazzjonijiet minn missjonijiet tal-passat; billi l-UE kienet offriet li tibgħat tim żgħir ta' osservaturi elettorali, iżda l-offerta ġiet irrifjutata; billi l-Istati Uniti tal-Amerka kkanċellat l-osservazzjoni tagħha tal-elezzjoni ġenerali tal-Uganda minħabba li l-biċċa l-kbira tat-talbiet ta' akkreditazzjoni tagħha ġew miċħuda; billi r-rapport finali tal-Missjoni ta' Osservazzjoni Elettorali tal-UE tal-2016 għamel madwar 30 rakkomandazzjoni, inkluż li tiġi enfasizzata l-ħtieġa ta' korp elettorali aktar indipendenti u l-eliminazzjoni tal-użu eċċessiv tal-forza mis-servizzi tas-sigurtà, li l-ebda waħda minnhom ma ġiet implimentata mill-awtoritajiet tal-Uganda;

J.  billi l-gvern irrestrinġa l-aċċess għall-internet qabel l-elezzjonijiet u beda jintroduċi taxxa fuq il-media soċjali fuq l-utenti li jixtru data fuq l-internet, u billi kien hemm rapporti ta' aċċess għall-pjattaformi tal-messaġġi online u tal-media soċjali li ġew imblukkati qabel l-elezzjonijiet; billi l-aċċess għal xi siti tal-media soċjali għadu ristrett;

K.  billi l-pandemija tal-COVID-19 intużat ukoll bħala pretest għal repressjoni u restrizzjonijiet sproporzjonati fuq laqgħat u attivitajiet tal-oppożizzjoni; billi l-Uganda rrappurtat madwar 40 000 każ tal-COVID-19; billi l-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem esprima tħassib li l-miżuri tal-COVID-19 intużaw biex jirrestrinġu l-libertajiet politiċi u l-parteċipazzjoni politika matul il-proċess elettorali; billi fis-26 ta' Diċembru 2020, l-Uganda ssospendiet il-kampanji f'żoni fejn l-oppożizzjoni kienet tgawdi popolarità partikolari, inklużi Mbarara, Kabarole, Luwero, Kasese, Masaka, Wakiso, Jinja, Kalungu, Kazo, il-Belt ta' Kampala u Tororo, filwaqt li ġew ikkwotati l-prekawzjonijiet tal-COVID-19;

L.  billi f'diversi okkażjonijiet, miżuri restrittivi relatati mal-COVID-19 kienu mmirati lejn gruppi partikolari, u dan irriżulta fi vjolenza eċċessiva u arresti arbitrarji mingħajr aċċess għal avukat, kif muri mir-rejd tal-pulizija li sar fid-29 ta' Marzu 2020 fuq il-Fondazzjoni Children of the Sun, kenn għaż-żgħażagħ mingħajr dar li jidentifikaw ruħhom bħala leżbjani, omosesswali, bisesswali jew transġeneru;

M.  billi f'Novembru 2020, l-Uffiċċju Nazzjonali għall-NGOs (organizzazzjonijiet mhux governattivi) waqqaf b'mod arbitrarju l-attivitajiet tal-Osservazzjoni Elettorali Nazzjonali Uganda, organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili li kienet għadha kif ġiet iffurmata u li hija mmexxija miċ-ċittadini, u stabbilita biex tosserva l-elezzjonijiet; billi l-Awtorità tal-Intelligence Finanzjarja tal-Uganda ffriżat il-kontijiet bankarji ta' diversi organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili, inkluż il-Forum Nazzjonali tal-NGOs tal-Uganda u n-Network tan-Nisa tal-Uganda (UWONET), filwaqt li kkwotat akkużi mhux korroborati ta' finanzjament tat-terroriżmu;

N.  billi matul dawn l-aħħar snin, l-awtoritajiet tal-Uganda mmiraw dejjem aktar lejn l-organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili, b'mod partikolari dawk li jaħdmu fuq id-drittijiet tal-bniedem u l-elezzjonijiet; billi fit-23 ta' Diċembru 2020, Nicholas Opiyo, avukat ewlieni tad-drittijiet tal-bniedem u Sakharov Fellow ġie arrestat flimkien ma' tliet avukati oħra – Herbert Dakasi, Anthony Odur, u Esomu Obure – u Hamid Tenywa, membru tal-Pjattaforma Nazzjonali tal-Unità (NUP), dwar akkużi ta' ħasil tal-flus u ksur tal-garanziji kostituzzjonali tal-Uganda; billi Nicholas Opiyo nħeles fuq bail fit-30 ta' Diċembru 2020, iżda għadu qed jistenna li jiġi pproċessat; billi Opiyo jiċħad bil-qawwa kollha l-akkużi, u jiddikjara li l-flejjes intużaw legalment biex jappoġġjaw il-ħidma ta' Chapter Four Uganda għad-drittijiet tal-bniedem;

O.  billi mijiet ta' partitarji tal-NUP inħatfu minn operaturi tas-sigurtà matul il-kampanja elettorali u għadd mhux ċar minnhom għadhom qed jiġu detenuti bil-forza jew huma neqsin;

P.  billi fit-2 ta' Jannar 2020, f'ittra lill-Ministeru għal-Finanzi, il-President Museveni ordna s-sospensjoni tal-Faċilità ta' Governanza Demokratika (DGF); billi, id-DGF tiffinanzja l-maġġoranza tal-NGOs fl-Uganda u hija appoġġjata minn bosta Stati Membri inklużi l-Awstrija, in-Norveġja, in-Netherlands, l-Iżvezja, id-Danimarka u l-Irlanda; billi l-iskop tagħha huwa li ssaħħaħ id-demokratizzazzjoni, tipproteġi d-drittijiet tal-bniedem, ittejjeb l-aċċess għall-ġustizzja u ssaħħaħ l-obbligu ta' rendikont; billi l-implimentazzjoni ta' programmi importanti b'finanzjament tal-UE qed tiġi mfixkla b'mod sever;

Q.  billi f'Diċembru 2020, in-Network tad-Drittijiet tal-Bniedem għall-Ġurnalisti – Uganda rrapporta 'l fuq minn 100 każ ta' ksur tad-drittijiet tal-bniedem kontra ġurnalisti, inkluża l-vjolenza mill-pulizija, li seħħet prinċipalment meta kienu qed ikopru l-kampanji ta' kandidati politiċi; billi fit-30 ta' Diċembru 2020 il-pulizija iddikjarat bil-qawwa li kienu biss il-"ġurnalisti ċċertifikati" li kienu se jitħallew ikopru l-votazzjoni; billi fl-aħħar ta' Novembru 2020, l-awtoritajiet keċċew tliet ġurnalisti Kanadiżi; billi l-Uganda huwa kklassifikat fil-125 post minn 180 pajjiż fl-Indiċi tal-Libertà tal-Istampa 2020 ta' Reporters Mingħajr Fruntieri;

R.  billi fit-12 ta' Diċembru 2020 il-gvern iffriża l-assi ta' erba' NGOs attivi fil-kampanji elettorali li jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni tan-nisa u ż-żgħażagħ – UWONET, il-Forum Nazzjonali tal-NGOs, iċ-Ċentru Internazzjonali tan-Nisa għall-Paċi, u l-Alleanza tal-Monitoraġġ Elettorali tal-Finanzi – fuq akkużi ta' finanzjament tat-terroriżmu;

S.  billi fil-11 ta' Jannar 2021, l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem ikkundanna dak li sejjaħ "is-sitwazzjoni li qed tiddeterjora tad-drittijiet tal-bniedem fl-Uganda" u rrapporta bosta każijiet ta' ksur tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet tal-libertà ta' espressjoni, ta' għaqda paċifika u ta' parteċipazzjoni, kif ukoll il-privazzjoni arbitrarja tal-ħajja, l-arrest u d-detenzjoni arbitrarji, u t-tortura;

T.  billi retorika dejjem aktar kontra l-Punent kienet preżenti fil-kampanja elettorali u fid-dikjarazzjonijiet tal-President Museveni;

U.  billi l-Uganda għandha waħda mill-iżgħar popolazzjonijiet u waħda mill-aktar popolazzjonijiet li qed jikbru malajr fid-dinja, li ħafna minnhom eżerċitaw id-dritt tagħhom li jivvutaw b'mod paċifiku; billi miljun votant żagħżugħ eliġibbli ma ġewx irreġistrati mill-Kummissjoni Elettorali Nazzjonali tal-Uganda, li ddikjarat li ma kellhiex ir-riżorsi materjali biex tirreġistrahom;

V.  billi permezz tal-11-il Fond Ewropew għall-Iżvilupp, l-UE qed tipprovdi lill-Uganda b'EUR 578 miljun, jiġifieri biex tappoġġja l-promozzjoni ta' governanza tajba, ittejjeb l-infrastruttura, tiżgura s-sigurtà tal-ikel u tappoġġja l-agrikoltura; billi l-Uganda tirċievi wkoll EUR 112,2-il miljun mill-Fond Fiduċjarju ta' Emerġenza tal-UE għall-Afrika;

W.  billi l-kooperazzjoni fil-qasam tas-sigurtà u l-iżvilupp bejn l-Uganda u l-UE, l-Istati Uniti u pajjiżi oħra titwettaq fil-kuntest tal-Missjoni tal-Unjoni Afrikana għaż-żamma tal-paċi fis-Somalja (AMISOM);

X.  billi l-Indiċi tal-Iżvilupp tal-Bniedem tan-NU jikklassifika l-Uganda fil-159 post minn 189, u billi skont Transparency International, l-Uganda tikklassifika fil-137 post minn 180 pajjiż fl-Indiċi dwar il-Perċezzjoni tal-Korruzzjoni;

Y.  billi l-Uganda għandha waħda mill-aktar liġijiet ħorox fid-dinja kontra l-omosesswalità u billi d-diskriminazzjoni u l-vjolenza kontra l-persuni LGBTQ+ għadhom jippersistu;

Z.  billi l-eks mexxej tal-milizzja u suldat tifel Ugandiż Dominic Ongwen instab ħati ta' delitti tal-gwerra u delitti kontra l-umanità fil-QKI f'sentenza storika fl-4 ta' Frar 2021, li matulha ġie kkundannat għal 61 akkuża individwali ta' qtil, stupru, skjavitù sesswali, sekwestru ta' persuna u tortura mwettqa matul iż-żmien tiegħu bħala kmandant tal-Lord's Resistance Army (LRA), kult vjolenti li min-nofs is-snin tmenin sa ftit snin ilu għamel kampanja ta' vjolenza mdemmija fl-Uganda u f'pajjiżi ġirien;

1.  Jiddeplora l-fatt li l-proċess elettorali ma kienx demokratiku u trasparenti; jikkundanna l-użu eċċessiv tal-forza mill-pulizija u l-forzi armati fl-elezzjoni presidenzjali u l-indħil dejjem jikber tagħhom fil-proċess politiku; jiddispjaċih għall-fatt li osservaturi elettorali indipendenti, lokali u internazzjonali ġew ipprojbiti milli jissorveljaw l-elezzjoni, u dan ma jħallihiex tiġi vvalutata skont standards rikonoxxuti internazzjonalment; jissottolinja l-importanza fundamentali ta' elezzjonijiet ħielsa u ġusti, li huma prerekwiżit għal żvilupp sostenibbli u fit-tul; f'dan l-ispirtu jfaħħar lill-poplu Ugandiż, b'mod partikolari l-popolazzjoni żagħżugħa, għall-kuraġġ u l-entużjażmu għad-demokrazija li wrew matul din il-kampanja elettorali;

2.  Jikkundanna l-vjolenza kontra l-mexxejja tal-oppożizzjoni politika fl-Uganda, il-fastidju kontinwu u r-repressjoni sistematika fuqhom, kif ukoll it-trażżin tas-soċjetà ċivili, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u l-media, u t-tfixkil tal-pjattaformi tal-media soċjali u l-qtugħ tal-internet;

3.  Jistieden lill-gvern, għalhekk, biex iwaqqaf l-użu persistenti tal-forza letali u eċċessiva mill-forzi tas-sigurtà u l-arresti arbitrarji u d-detenzjoni politiċi tal-oppożizzjoni u s-sostenituri, dimostranti, difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u ġurnalisti, u l-attakki kontrihom,

4.  Jistieden lill-Gvern tal-Uganda jiżgura l-ġustizzja u r-responsabbiltà għall-vittmi kollha billi jwettaq investigazzjonijiet imparzjali, bir-reqqa u indipendenti dwar l-isparar u l-vjolenza mwettqa mill-forzi tas-sigurtà, u bl-istess mod jistieden lill-ġudikatura tal-Uganda tapplika b'mod oġġettiv u indipendenti l-qafas leġiżlattiv eżistenti u tieħu nota sħiħa tal-fatti u l-evidenza disponibbli; jistieden lill-awtoritajiet tal-Uganda jniedu investigazzjoni indipendenti immedjata dwar il-ġrajjiet traġiċi tat-18 u tad-19 ta' Novembru 2020, fejn mill-inqas 54 persuna nqatlu bla bżonn mill-pulizija wara l-arrest ta' Bobi Wine, u fejn mijiet oħra sfaw midruba, fatt li l-President Museveni stess irrikonoxxa, u biex dawk responsabbli jagħtu kont ta' għemilhom;

5.  Jissottolinja li l-appelli u l-kontestazzjonijiet kontra r-riżultati elettorali huma karatteristika fundamentali ta' proċess elettorali kredibbli; jistenna li l-kontestazzjonijiet u l-ilmenti elettorali kollha jiġu indirizzati b'mod indipendenti u trasparenti bl-użu tar-rimedji kostituzzjonali u legali disponibbli;

6.  Jistieden lill-gvern jeħles minnufih u mingħajr kundizzjonijiet jew iwaqqa' l-akkużi kollha kontra dawk kollha arrestati u detenuti unikament talli pparteċipaw f'assemblej politiċi paċifiċi jew talli eżerċitaw id-dritt tagħhom għal-libertà ta' espressjoni u ta' assoċjazzjoni, inkluż lil Nicholas Opiyo, Sakharov Fellow tal-Parlament Ewropew fl-2016; ifakkar lill-Gvern tal-Uganda jirrispetta l-libertà ta' espressjoni u d-dritt għal għaqda paċifika u sikura, inkluż il-moviment liberu tal-atturi politiċi kollha u s-sostenituri tagħhom, u jiddenunzja r-ripressjoni li għaddejja fuq is-soċjetà ċivili; jistieden lill-gvern jiżgura li d-drittijiet tas-Sur Opiyo għal proċess dovut u smigħ ġust jiġu rispettati sal-ogħla standard;

7.  Ifakkar lill-awtoritajiet Ugandiżi fl-obbligu tagħhom li jiggarantixxu, jipproteġu u jippromwovu d-drittijiet fundamentali – inklużi d-drittijiet ċivili u politiċi taċ-ċittadini tal-pajjiż – ir-rappreżentanza ġusta irrispettivament mill-isfond etniku, il-libertà tal-kelma u l-libertà ta' għaqda, u li jaffermaw ir-rwol kruċjali tal-oppożizzjoni politika, l-atturi tas-soċjetà ċivili, il-ġurnalisti u l-media fil-pajjiż; jistieden lill-awtoritajiet ineħħu kwalunkwe restrizzjoni li tista' tillimita d-dritt tan-nies għal-libertà ta' għaqda paċifika, il-libertà ta' espressjoni u l-libertà ta' assoċjazzjoni;

8.  Ifakkar lill-Gvern tal-Uganda fl-importanza tal-libertà ta' espressjoni u r-rwol tal-media ħielsa u pluralistika f'soċjetà demokratika; jinnota bi tħassib li l-ġurnalisti li jkopru l-elezzjonijiet kienu regolarment soġġetti għall-intimidazzjoni u l-vjolenza; jistenna li l-awtoritajiet tal-Uganda joħolqu ambjent fejn il-ġurnalisti jistgħu jwettqu xogħolhom mingħajr xkiel;

9.  Jistieden lill-awtoritajiet tal-Uganda jiżguraw aċċess għall-internet sigur u mingħajr restrizzjonijiet għal kulħadd, inkluż għall-media soċjali u l-pjattaformi ta' messaġġi online, peress li n-nuqqas ta' dan jikkostitwixxi ostaklu serju għal-libertà tal-informazzjoni, inkluża l-libertà tal-media;

10.  Iħeġġeġ lill-awtoritajiet tal-Uganda biex itemmu s-sospensjoni arbitrarja tal-attivitajiet tas-soċjetà ċivili, u l-arresti ta' attivisti tas-soċjetà ċivili u l-iffriżar tal-assi finanzjarji tagħhom; f'dan ir-rigward, jikkundanna bl-aktar mod qawwi t-tentattivi biex jiġi limitat il-finanzjament tas-soċjetà ċivili, b'mod partikolari bl-ordni tal-President Museveni li jissospendi d-DGF ta' diversi miljuni ta' euro, fond kollettiv ikkoordinat mill-UE u s-sħab għall-iżvilupp nazzjonali biex jappoġġja gruppi li jaħdmu biex jippromwovu d-drittijiet tal-bniedem, japprofondixxu d-demokrazija u jtejbu r-responsabbiltà fl-Uganda;

11.  Jistenna li l-Gvern tal-Uganda jieqaf immedjatament milli juża l-pandemija tal-COVID-19 bħala pretest għall-introduzzjoni ta' liġijiet u politiki li jiksru d-dritt internazzjonali u biex ireġġa' lura l-garanziji tad-drittijiet tal-bniedem, inkluża r-restrizzjoni bla bżonn tad-drittijiet għal-libertà ta' għaqda paċifika u l-libertà ta' espressjoni, li l-mira ewlenija tagħhom huma l-persuni LGBTQ+; iħeġġeġ lill-awtoritajiet tal-Uganda jirrispettaw id-drittijiet u d-dinjità tal-poplu tal-pajjiż u jillimitaw b'mod strett l-eżerċizzju tas-setgħa ta' emerġenza għall-protezzjoni tas-saħħa pubblika;

12.  Jikkritika bil-qawwa l-liġijiet ħorox tal-Uganda kontra l-omosesswalità u jappella għar-reviżjoni urġenti tagħhom, flimkien ma' strateġija għall-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni u l-vjolenza kontra l-persuni LGBTQ+;

13.  Jinsisti li d-delegazzjoni tal-UE fl-Uganda tkompli tissorvelja mill-qrib is-sitwazzjoni tal-persuni LGBTQ+ u tappoġġja b'mod attiv lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u lill-persuni LGBTQ+ fuq il-post;

14.  Jinsisti fuq l-impenn u r-rieda tal-UE li tinvolvi ruħha mal-awtoritajiet tal-Uganda u tassisti fir-riformi demokratiċi u ta' governanza tant meħtieġa; jissottolinja, madankollu, li s-suċċess ta' din il-kooperazzjoni jiddependi ħafna mir-rieda min-naħa tal-Uganda biex fil-fatt timplimenta dawk ir-riformi; ifakkar, f'dan ir-rigward, li l-użu sistematiku tar-repressjoni u l-vjolenza tal-istat jista' jkollu impatt fundamentali fuq ir-relazzjoni futura tal-UE mal-Uganda; jistieden lill-UE tisfrutta l-influwenza politika pprovduta mill-programmi ta' għajnuna għall-iżvilupp, b'mod partikolari l-programmi ta' appoġġ baġitarju, biex issaħħaħ id-difiża u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fl-Uganda;

15.  Jinsisti li l-UE u atturi internazzjonali oħra jżommu u jsaħħu l-approċċ integrat u koordinat tagħhom dwar l-Uganda, li jinkludi l-promozzjoni ta' governanza tajba, id-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem, u t-tisħiħ tas-sistema ġudizzjarja u l-istat tad-dritt, u jħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jqajmu din il-kwistjoni ta' tħassib permezz ta' mezzi pubbliċi u diplomatiċi; itenni li s-sanzjonijiet kontra individwi u organizzazzjonijiet responsabbli għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fl-Uganda jridu jiġu adottati fil-livell tal-UE skont il-mekkaniżmu l-ġdid ta' sanzjonijiet tal-UE dwar id-drittijiet tal-bniedem, l-hekk imsejjaħ Att Magnitsky tal-UE;

16.  Jirrakkomanda skrutinju akbar tal-ġestjoni fiskali u t-trasparenza tal-Uganda; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna jkomplu jwettqu rieżamijiet sistematiċi tal-programmi ta' appoġġ baġitarju tal-UE fejn ikun hemm riskju li l-fondi jiġu ddevjati għall-użu mill-awtoritajiet Ugandiżi f'attivitajiet li jistgħu jinkoraġġixxu l-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem u jkunu mmirati lejn attivisti;

17.  Jilqa' l-verdett fil-każ kontra l-eks kmandant tal-LRA Dominic Ongwen, li nstab ħati ta' delitti tal-gwerra u delitti kontra l-umanità mill-QKI, u jqisu bħala pass sinifikanti lejn il-ġustizzja u r-responsabbiltà għall-atroċitajiet imwettqa mil-LRA

18.  Jibqa' mħasseb dwar is-sitwazzjoni ġenerali tas-sigurtà fir-reġjun u jissottolinja, f'dan ir-rigward, il-ħidma importanti tal-AMISOM; jisħaq li l-objettivi fit-tul tagħha se jintlaħqu biss jekk dawk kollha involuti jmexxu bl-eżempju fir-rigward tar-rispett tal-istat tad-dritt, id-drittijiet fundamentali u l-prinċipji demokratiċi;

19.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem, lill-President tar-Repubblika tal-Uganda, lill-iSpeaker tal-Parlament tal-Uganda, u lill-Unjoni Afrikana, u lill-istituzzjonijiet tagħha.

(1) ĠU L 317, 15.12.2000, p. 3.


25 sena wara d-Dikjarazzjoni ta' Beijing u l-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing: sfidi futuri għad-drittijiet tan-nisa
PDF 216kWORD 60k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Frar 2021 dwar l-isfidi għad-drittijiet tan-nisa fl-Ewropa fil-futur: aktar minn 25 sena wara d-Dikjarazzjoni u l-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing (2021/2509(RSP))
P9_TA(2021)0058B9-0114/2021

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni u l-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing tal-15 ta' Settembru 1995 u l-eżiti tal-konferenzi ta' rieżami tagħhom,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 21 u 23 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u, b'mod partikolari, il-prinċipji 2, 3, 9 u 15 tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli, il-prinċipju li "ħadd ma jitħalla jibqa' lura" u, b'mod partikolari, l-Għan 1 li jfittex li jtemm il-faqar, l-Għan 3 li jfittex li jiżgura li n-nies ikunu jistgħu jgħixu ħajja b'saħħitha, l-Għan 5 li jfittex li jikseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u jtejjeb il-kundizzjonijiet tal-għajxien għan-nisa, l-Għan 8 li jfittex li jikseb tkabbir sostenibbli u ekonomiku, u l-Għan 13 li jfittex li jieħu azzjoni urġenti biex jiġġieled it-tibdil fil-klima u l-impatti tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa (CEDAW) tat-18 ta' Diċembru 1979,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (Konvenzjoni ta' Istanbul), li daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Awwissu 2014,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-1951 dwar ir-Remunerazzjoni Indaqs (Nru 100) tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO), il-Konvenzjoni tal-2019 dwar il-Vjolenza u l-Fastidju (Nru 190) u l-Konvenzjoni tal-2013 dwar il-Ħaddiema Domestiċi (Nru 189) tal-ILO,

–  wara li kkunsidra "Regional review of progress: regional synthesis" (Rieżami reġjonali tal-progress: sinteżi reġjonali) mill-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-NU tal-20 ta' Awwissu 2019,

–  wara li kkunsidra r-Rapport tan-NU dwar in-nisa bit-titolu "Gender Equality: Women's rights in review 25 years after Beijing" (L-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri: Rieżemi tad-drittijiet tan-nisa 25 sena wara Beijing), ippubblikat fil-5 ta' Marzu 2020,

–  wara li kkunsidra r-rapport tas-Segretarju Ġenerali tan-NU lill-Kummissjoni dwar l-Istatus tan-Nisa, l-64 sessjoni, bit-titolu "Review and appraisal of the implementation of the Beijing Declaration and Platform for Action and the outcomes of the twenty-third special session of the General Assembly" (Rieżami u evalwazzjoni tal-implimentazzjoni tad-Dikjarazzjoni u l-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing u l-eżiti tat-23 sessjoni speċjali tal-Assemblea Ġenerali) tat-13 ta' Diċembru 2019,

–  wara li kkunsidra r-rapport tas-Segretarju Ġenerali tan-NU lill-Kummissjoni dwar l-Istatus tan-Nisa, il-65 sessjoni, dwar "Women's full and effective participation in decision making in public life, as well as the elimination of violence, for achieving gender equality and the empowerment of women and girls" (Il-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tan-nisa fit-teħid ta' deċiżjonijiet fil-ħajja pubblika, kif ukoll l-eliminazzjoni tal-vjolenza, biex jinkisbu l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa u tal-bniet) tal-21 ta' Diċembru 2020,

–  wara li kkunsidra n-nota ta' politika mis-Segretarju Ġenerali tan-NU bit-titolu "The Impact of COVID-19 on Women" (L-Impatt tal-COVID-19 fuq in-Nisa), ippubblikata fid-9 ta' April 2020,

–  wara li kkunsidra r-Rapport tan-NU dwar in-nisa bit-titolu "From Insights to Action: Gender Equality in the Wake of COVID-19" (Minn Informazzjoni Intuwittiva għal Azzjoni: L-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri Wara l-COVID-19), ippubblikat fit-2 ta' Settembru 2020,

–  wara li kkunsidra r-rapport mill-EIGE bit-titolu "Beijing +25: the fifth review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States" (Beijing +25: il-ħames rieżami tal-implimentazzjoni tal-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing fl-Istati Membri tal-UE), ippubblikat fil-5 ta' Marzu 2020,

–  wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS dwar "Beijing Platform for Action, 25-year review and future priorities" (Il-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing, rieżami wara 25 sena u l-prijoritajiet għall-futur) (is-Servizz ta' Riċerka Parlamentari Ewropew, il-Parlament Ewropew, 2020),

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Fond tan-NU għall-Popolazzjoni (UNFPA) bit-titolu "Impact of the COVID-19 Pandemic on Family Planning and Ending Gender-based Violence, Female Genital Mutilation and Child Marriage" (L-Impatt tal-Pandemija tal-COVID-19 fuq l-Ippjanar tal-Familja u t-Tmiem tal-Vjolenza abbażi tal-Ġeneru, il-Mutilazzjoni Ġenitali Femminili u ż-Żwieġ tat-Tfal), ippubblikat fis-27 ta' April 2020,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni mill-UNFPA bit-titolu "Millions more cases of violence, child marriage, female genital mutilation, unintended pregnancy expected due to the COVID-19 pandemic" (Aktar miljuni ta' każijiet ta' vjolenza, ta' żwieġ tat-tfal, ta' mutilazzjoni ġenitali femminili u ta' tqala mhux intenzjonata mistennija minħabba l-pandemija tal-COVID-19), ippubblikata fit-28 ta' April 2020,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tad-9 u l-10 ta' Diċembru 2019 dwar "Ekonomiji li Jiffavorixxu l‑Ugwaljanza bejn is-Sessi fl-UE: It-Triq 'il Quddiem,"

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni Ewropea u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tal-25 ta' Novembru 2020 dwar il-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar l-Ugwaljanza bejn is-Sessi (GAP III),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Frar 2020 dwar il-prijoritajiet tal-UE għall-64 sessjoni tal-Kummissjoni tan-NU dwar l-Istatus tan-Nisa(1),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri(2) u l-Istrateġija tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri għall-2020-2025,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar il-perspettiva tal-ġeneru fil-perjodu tal-kriżi tal-COVID-19 u fil-perjodu ta' wara l-kriżi(3),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Novembru 2020 dwar il-projbizzjoni de facto tad-dritt tal-abort fil-Polonja(4),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-30 ta' Jannar 2020 dwar id-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi(5),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Ottubru 2020 dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri fil-politika estera u ta' sigurtà tal-UE(6),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar il-ħtieġa ta' konfigurazzjoni ddedikata tal-Kunsill dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri(7),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Frar 2019 dwar ir-rigressjoni fir-rigward tad-drittijiet tan-nisa u tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-UE(8),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Marzu 2012 dwar in-nisa fit-teħid ta' deċiżjonijiet politiċi – kwalità u ugwaljanza(9),

–  wara li kkunsidra l-qafas finanzjarju pluriennali tal-UE għall-2021-2027 u l-prijorità orizzontali tiegħu għall-integrazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri,

–  wara li kkunsidra r-Regola 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi 189 gvern madwar id-dinja, inklużi l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, impenjaw lilhom infushom biex jaħdmu favur l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u jsaħħu l-pożizzjoni tan-nisa u l-bniet kollha fir-Raba' Konferenza Dinjija tal-1995 dwar in-Nisa li saret f'Beijing;

B.  billi d-Dikjarazzjoni u l-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing (BPfA) adottati fil-konferenza hija l-aktar aġenda globali komprensiva għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u hija meqjusa bħala l-"Karta tad-Drittijiet" internazzjonali għan-nisa, li tiddefinixxi d-drittijiet tan-nisa bħala drittijiet tal-bniedem u li tartikola viżjoni ta' ugwaljanza tad-drittijiet, libertà u opportunitajiet għan-nisa kollha fid-dinja, u fl-2015 ġiet affermata mill-ġdid bl-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli billi ġew stabbiliti għanijiet u miżuri konkreti li jikkonċernaw firxa ta' kwistjonijiet li jaffettwaw in-nisa u l-bniet;

C.  billi saru avvanzi għan-nisa u l-bniet, speċjalment fl-Ewropa, mill-adozzjoni tal-Pjattaforma ta' Beijing fl-1995, iżda l-progress ġenerali kien wieħed kajman b'mod inaċċettabbli u l-kisbiet mirbuħa b'diffikultà jinsabu f'riskju li jitreġġgħu lura;

D.  billi, minħabba l-pandemija tal-COVID-19, il-Forum dwar l-Ugwaljanza tal-Ġenerazzjonijiet ġie pospost sal-ewwel nofs tal-2021;

E.  billi għaddew 25 sena mill-Konferenza Internazzjonali dwar il-Popolazzjoni u l-Iżvilupp (ICPD) fil-Kajr, fejn il-Programm ta' Azzjoni tal-ICPD ġie adottat minn 179 gvern li ddikjaraw impenn globali għas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR) f'konformità mal-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing;

F.  billi l-Konvenzjoni dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa daħlet fis-seħħ ftit aktar minn 40 sena ilu u, għalkemm l-Istati Membri kollha tal-UE rratifikawha, il-progress dwar l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel huwa kajman, kif indikat mill-EIGE;

G.  billi l-Konvenzjoni dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (il-Konvenzjoni ta' Istanbul tal-Kunsill tal-Ewropa), l-aktar strument komprensiv biex tiġi miġġielda l-vjolenza kontra n-nisa fl-Ewropa, infetħet għar-ratifika 10 sena ilu, iżda għadha ma ġietx ratifikata mill-Istati Membri kollha tal-UE u lanqas ma ġiet iffirmata mill-UE;

H.  billi l-2021 timmarka l-10 anniversarju tal-Konvenzjoni ta' Istanbul tal-Kunsill tal-Ewropa;

I.  billi jeħtieġ li jiġu eliminati l-istrutturi u l-isterjotipi dannużi li jipperpetwaw l-inugwaljanza sabiex tiġi avvanzata l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi l-avvanzar tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri huwa ta' benefiċċju mhux biss għas-soċjetà kollha kemm hi, iżda huwa wkoll għan fih innifsu;

J.  billi l-inugwaljanzi bejn il-ġeneri jkopru l-aspetti kollha tas-suq tax-xogħol, inklużi d-differenzi fl-impjieg, fil-pagi, fil-pensjonijiet u fil-kura, in-nuqqas ta' aċċess għas-servizzi soċjali u l-protezzjoni soċjali, l-impjiegi dejjem aktar prekarji u r-riskji ogħla ta' faqar għan-nisa;

K.  billi l-kriżi finanzjarja u l-konsegwenzi tagħha wrew li huma dannużi għan-nisa, għad-drittijiet tan-nisa u għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri u għandhom konsegwenzi fit-tul; billi l-miżuri ekonomiċi fil-perjodu ta' wara l-kriżi tal-COVID-19 għandhom iqisu d-dimensjoni tal-ġeneru u l-ugwaljanza soċjali;

L.  billi l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 huwa relatat mal-ġeneru, bil-kriżi tal-COVID-19 u l-konsegwenzi tagħha jkollhom perspettiva tal-ġeneru ċara hekk kif kellhom impatt differenti fuq in-nisa u l-irġiel u aggravaw l-inugwaljanzi eżistenti; billi n-nisa huma affettwati mill-kriżi b'mod sproporzjonat, filwaqt li r-reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19 fil-biċċa l-kbira ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-ġeneru; billi dawn l-impatti jvarjaw minn żieda inkwetanti fil-vjolenza u l-fastidju abbażi tal-ġeneru sa responsabbiltajiet ta' kura u domestiċi mhux imħallsa u mhux ugwali, kif ukoll aċċess ristrett għas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR) u impatti ekonomiċi u professjonali sinifikanti għan-nisa, b'mod partikolari ħaddiema fil-kura tas-saħħa u indokraturi;

M.  billi s-setturi u l-impjiegi ddominati min-nisa (eż. kura tas-saħħa, servizzi ta' kura u ta' emerġenza, ħidma soċjali, edukazzjoni, bejjiegħa bl-imnut, kaxxiera, persuni li jnaddfu, eċċ.) u l-ekonomija informali ntlaqtu b'mod partikolari mill-pandemija; billi n-nisa li jaħdmu fis-settur tal-kura tas-saħħa huma potenzjalment aktar f'riskju ta' infezzjoni mill-irġiel minħabba li jirrappreżentaw 76 % mill-ħaddiema tal-kura tas-saħħa fl-UE(10);

N.  billi n-nisa mhumiex involuti bl-istess mod bħall-irġiel fir-rigward tat-teħid ta' deċiżjonijiet minħabba s-saqaf tal-ħġieġ eżistenti; billi l-kondiviżjoni ugwali tas-setgħa bejn l-irġiel u n-nisa għadha ma ntlaħqitx fil-biċċa l-kbira mill-Istati Membri tal-UE f'kabinetti tal-gvern, parlamenti, l-amministrazzjoni pubblika, f'task forces tal-COVID-19 u fuq il-bordijiet tal-kumpaniji;

O.  billi n-nisa jiffaċċjaw l-inugwaljanzi u d-diskriminazzjoni, fost oħrajn marbuta mar-razza, l-oriġini etnika jew soċjali, l-orjentazzjoni sesswali, l-identitajiet u l-espressjoni, ir-reliġjon jew it-twemmin, l-istatus ta' residenza u d-diżabbiltà, u l-isforzi jridu jindirizzaw kull forma ta' diskriminazzjoni biex tinkiseb ugwaljanza bejn il-ġeneri għan-nisa kollha; billi l-politiki tal-UE jridu jirrinforzaw l-approċċ intersezzjonali tagħhom biex jindirizzaw id-dimensjonijiet istituzzjonali, strutturali u storiċi tad-diskriminazzjoni; billi l-analiżi intersezzjonali mhux biss tippermettilna nifhmu l-ostakoli strutturali, iżda tipprovdi wkoll evidenza biex jinħolqu punti ta' riferiment, u titwitta t-triq lejn politiki strateġiċi u effettivi kontra d-diskriminazzjoni sistemika, l-esklużjoni u l-inugwaljanzi soċjali;

P.  billi n-nisa aktarx jiffaċċjaw aktar qgħad u jkollhom status ta' impjieg mhux sikur (pereżempju permezz tal-kuntratti tax-xogħol tagħhom), u dan joħloq nuqqas ta' sigurtà fl-impjieg; billi l-ħaddiema fis-settur tal-kura huma fil-biċċa l-kbira nisa (76 %)(11) u għandhom it-tendenza li jesperjenzaw pagi u kundizzjonijiet tax-xogħol prekarji; billi n-nisa jikkostitwixxu l-maġġoranza tal-utenti kif ukoll tal-fornituri tas-servizzi tas-settur soċjali, għalhekk kwalunkwe nuqqas ta' forniment adegwat ta' servizzi bħal dawn jimpedixxi lin-nisa milli jipparteċipaw bis-sħiħ fil-forza tax-xogħol, u ma jitqiesx il-ġeneru fl-ippjanar, fl-ibbaġitjar u fil-forniment ta' servizzi tas-settur soċjali;

Q.  billi d-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi għadha tammonta għal 14 % fl-Ewropa(12) u 20 % globalment(13) u d-differenza bejn il-ġeneri fil-pensjonijiet hija għolja sa 40 % f'xi Stati Membri tal-UE; billi d-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi twassal għal differenza fil-pensjonijiet li minnha nnifisha żżid ir-riskju tal-faqar u l-esklużjoni, speċjalment fost in-nisa anzjani u dawk waħidhom f'unità domestika; billi kemm id-disparitajiet fil-pagi kif ukoll il-prekarjetà għandhom impatt dirett fuq il-pensjonijiet futuri;

R.  billi d-diviżjoni inugwali tal-kura mhux imħallsa u tax-xogħol domestiku tillimita serjament il-parteċipazzjoni tan-nisa fl-ekonomija; billi x-xogħol ta' kura bla ħlas tan-nisa kien fil-qalba tas-soċjetajiet li jsostnu matul il-kriżi tal-COVID-19, iżda r-responsabilitajiet ta' kura jżommu 7.7 miljun mara fl-Ewropa barra mis-suq tax-xogħol bi tqabbil ma' 450 000 raġel(14); billi l-karatteristiki tal-impjieg tan-nisa li jirriżultaw mill-kura mingħajr ħlas (jiġifieri xogħol part-time) huma fattur sinifikanti fid-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi; billi aktar nisa milli rġiel jassumu responsabilitajiet ta' kura informali fit-tul mill-inqas għal diversi ġranet fil-ġimgħa jew kuljum u, b'mod ġenerali, in-nisa jirrappreżentaw 62 % mill-persuni kollha li jipprovdu kura informali fit-tul fl-UE(15);

S.  billi, globalment, 35 % min-nisa esperjenzaw vjolenza fiżika u/jew sesswali minn sieħeb intimu, jew vjolenza sesswali minn xi ħadd mhux sieħeb; billi seħħet żieda drammatika fil-vjolenza minn sieħeb intimu matul il-pandemija tal-COVID-19 f'dak li n-NU ssejjaħ "il-pandemija dellija", b'żieda ta' 60 % fit-telefonati ta' emerġenza min-nisa suġġetti għall-vjolenza mis-sieħeb intimu tagħhom irrappurtati fost l-Istati Membri tal-Ewropa tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa(16);

T.  billi n-nisa huma aktar vulnerabbli għall-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima(17); billi, filwaqt li jidher li n-nisa qed juru aktar tħassib dwar il-klima fl-imġiba tagħhom mill-irġiel, in-nisa għadhom mhumiex irrappreżentati biżżejjed fil-pożizzjonijiet ta' teħid ta' deċiżjonijiet li jikkonċernaw il-kriżi klimatika u globalment jirrappreżentaw biss 32 % mill-forza tax-xogħol fl-enerġija rinnovabbli(18);

U.  billi teżisti disparità bejn il-ġeneri fl-oqsma kollha tat-teknoloġija diġitali, speċjalment f'teknoloġiji innovattivi, bħall-oqsma tal-AI u taċ-ċibersigurtà; billi l-istereotipizzazzjoni tal-ġeneru, l-iskoraġġiment kulturali u n-nuqqas ta' sensibilizzazzjoni u ta' promozzjoni ta' mudelli femminili jxekklu l-opportunitajiet tal-bniet u tan-nisa fl-istudji u l-karrieri STEM;

V.  billi hemm rigressjoni viżibbli f'xi Stati Membri u hemm riskju li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tista' tkompli tonqos fl-importanza fuq l-aġenda tal-Istati Membri;

1.  Jesprimi dispjaċir għall-fatt li fil-laqgħa ta' livell għoli dwar "Accelerating the achievement of gender equality and the empowerment of all women and girls" (L-aċċelerazzjoni tal-ksib tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa u l-bniet kollha) li saret fl-1 ta' Ottubru 2020 waqt l-Assemblea Ġenerali tan-NU biex tfakkar il-Konvenzjoni ta' Beijing, mexxejja dinjija minn 100 pajjiż irrikonoxxew li l-progress ġenerali fid-drittijiet tan-nisa huwa ferm inqas minn dak li impenjaw lilhom infushom għalih fil-Konvenzjoni ta' Beijing fl-1995;

2.  Jenfasizza li r-Rapport tan-NU dwar in-nisa bit-titolu "Gender equality: Women's rights in review 25 years after Beijing" (L-ugwaljanza bejn il-ġeneri: Rieżami tad-drittijiet tan-nisa 25 sena wara Beijing) (19)wera kif il-progress lejn l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-fatt qed imajna u kif l-avvanzi mirbuħa b'diffikultà qed jitreġġgħu lura globalment;

3.  Josserva bi tħassib li l-ħames rieżami tal-BPfA ppubblikat mill-EIGE fl-2020 enfasizza li l-ebda Stat Membru Ewropew ma laħaq il-miri stabbiliti fil-Konvenzjoni ta' Beijing fl-1995; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-Indiċi tal-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri tal-EIGE tal-2020 wera li l-progress kien waqaf fil-ksib tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, u li minkejja li l-isforzi għat-titjib tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri wasslu xi riżultati, għad hemm inugwaljanzi persistenti u disparitajiet bejn il-ġeneri fl-UE fl-oqsma kollha koperti fil-BPfA;

4.  Jenfasizza li l-impatti soċjali u ekonomiċi tal-COVID-19 qed jaffettwaw lin-nisa u lill-bniet b'mod sproporzjonat, u qed jaggravaw l-inugwaljanzi preeżistenti bejn il-ġeneri u jheddu li jreġġgħu lura l-progress li sar sa issa; jenfasizza, f'dan ir-rigward, li skont l-Istimi tan-NU dwar in-nisa(20), il-pandemija se twaqqa' 47 miljun mara u tifla oħra taħt is-soll tal-faqar fil-livell globali, li jtella' t-total għal 435 miljun, filwaqt li żiedet b'mod esponenzjali l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u n-nisa qed jitilfu xogħolhom u l-għajxien tagħhom aktar malajr billi huma aktar esposti għas-setturi ekonomiċi li ntlaqtu ħażin;

5.  Jirrikonoxxi li aktar nisa qed jiġu eletti u maħtura f'pożizzjonijiet ta' teħid ta' deċiżjonijiet, iżda Jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-progress miexi bil-mod u li l-parità nkisbet biss fi ftit Stati Membri tal-UE;

6.  Ifakkar il-pożizzjoni tiegħu tas-17 ta' Diċembru 2020 u jappella biex il-Kunsill jistabbilixxi konfigurazzjoni ddedikata dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri sabiex iwassal miżuri komuni u konkreti biex jiġu indirizzati l-isfidi fil-qasam tad-drittijiet tan-nisa u tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u jiġi żgurat li l-kwistjonijiet relatati mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri jiġu diskussi fl-ogħla livell politiku;

7.  Jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-integrazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri mhijiex applikata b'mod sistematiku fl-oqsma ta' politika u fil-programmi ta' finanzjament kollha tal-UE; jilqa' l-introduzzjoni ta' integrazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri bħala prijorità orizzontali fil-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027; jappella biex il-Kummissjoni tiżgura l-implimentazzjoni ta' integrazzjoni sistematika tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri bħala strateġija ewlenija biex tiġi appoġġjata r-realizzazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u biex timplimenta bbaġittjar, prattiki u pjanijiet direzzjonali li jirreaġixxu għall-ġeneru; f'konsultazzjoni mal-esperti tal-ibbaġitjar skont il-ġeneru biex jiġi żgurat li n-nisa u l-irġiel jibbenefikaw b'mod ugwali mill-infiq pubbliku fil-livelli kollha tal-ibbaġitjar u li l-perspettivi tan-nisa jiġu integrati fl-oqsma kollha, b'fondi speċifiċi biex jiġu indirizzati fatturi ta' inugwaljanzi bħall-vjolenza kontra n-nisa u l-bniet, inkluż fid-distribuzzjoni tal-programm dwar iċ-Ċittadini, id-Drittijiet u l-Valuri li huwa assenjat għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri;

8.  Jappella biex il-Kummissjoni u l-Istati Membri jiżviluppaw u jimplimentaw pjanijiet konkreti u sett ta' azzjonijiet, imqabbla ma' finanzjament assenjat adegwat, abbażi tat-12-il qasam ta' tħassib stipulati mill-BPfA, speċjalment dwar in-nisa u l-faqar, in-nisa u l-ekonomija, is-setgħa u t-teħid ta' deċiżjonijiet, in-nisa u l-vjolenza, in-nisa u l-ambjent, u n-nisa u s-saħħa, sabiex jiġu avvanzati d-drittijiet tan-nisa u l-aġenda dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, fid-dawl tal-Forum dwar l-Ugwaljanza tal-Ġenerazzjonijiet li ġej;

9.  Jesprimi dispjaċir għall-fatt li t-tendenzi retrogressivi espressi f'xi pajjiżi fir-rigward tat-tqajjim ta' dubji dwar il-Konvenzjoni ta' Istanbul, ir-rigressjoni kontra l-SRHR tan-nisa, u l-isfidi għall-awtonomija tal-ġisem u l-kontroll tal-fertilità ġew aggravati fi snin reċenti; jikkundanna bil-qawwa l-adozzjoni tad-deċiżjoni tat-Tribunal Kostituzzjonali li timplimenta projbizzjoni de facto fuq l-abort u r-rigressjoni sussegwenti għall-SRHR tan-nisa fil-Polonja, kif ukoll ir-restrizzjonijiet eċċessivi mhux iġġustifikati fuq l-aċċess għall-abort;

10.  Ifakkar li d-drittijiet tan-nisa huma drittijiet tal-bniedem, u huma parti inaljenabbli, integrali u indiviżibbli mid-drittijiet universali tal-bniedem, kif iddikjarat fir-Raba' Konferenza Dinjija dwar in-Nisa;

11.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jimmonitorjaw u jtejbu l-ġbir ta' data kumparabbli diżaggregata skont l-età, ir-razza, l-oriġini etnika u l-ġeneru sabiex titjieb l-analiżi kwantitattiva u biex jitfasslu u jiġu implimentati politiki tal-UE li jintegraw aħjar perspettiva intersezzjonali tal-ġeneru; jissottolinja l-importanza tal-EIGE bħala l-fornitur ta' data diżaggregata skont is-sess affidabbli u adegwata għall-bażi ta' analiżi leġiżlattiva u t-teħid ta' deċiżjonijiet, u jissottolinja l-importanza li jiġu żgurati u estiżi l-finanzjament u l-kapaċitajiet tal-EIGE; iħeġġeġ ukoll lill-EIGE u lill-istituzzjonijiet u l-aġenziji rilevanti l-oħra kollha tal-UE biex jaħdmu fuq u jinkorporaw indikaturi ġodda, bħal dwar il-faqar fix-xogħol, il-faqar fil-ħin jew il-valur tax-xogħol ta' kura;

12.  Ifakkar li 46 miljun mara u tifla b'diżabbiltajiet jgħixu fl-Unjoni Ewropea u li nofs in-nisa kollha fl-età tax-xogħol b'diżabbiltajiet huma ekonomikament inattivi; jisħaq fuq il-problemi speċifiċi ffaċċati min-nisa b'diżabbiltajiet u jfakkar li r-rata ta' privazzjoni materjali tan-nisa b'diżabbiltajiet hija severa fl-Istati Membri kollha; għalhekk, jafferma mill-ġdid il-ħtieġa li tiġi inkorporata aktar il-perspettiva tal-ġeneru fl-istrateġija li ġejja fl-2021 dwar l-ugwaljanza fid-diżabbiltà;

13.  Jappella lill-Kunsill u jħeġġeġ lill-Istati Membri biex japprovaw u jimplimentaw id-Direttiva kontra d-Diskriminazzjoni u biex jiggarantixxu li jiġu eliminati bosta forom u forom intersezzjonali ta' diskriminazzjoni fl-Istati Membri kollha tal-UE;

In-nisa u l-faqar

14.  Jenfasizza li l-ġeneru għadu fattur sinifikanti fix-xejriet tal-faqar fl-UE u li, għalkemm ir-rati ta' esklużjoni u d-disparitajiet fil-faqar bejn il-ġeneri jvarjaw b'mod konsiderevoli fost il-pajjiżi, 23.3 % min-nisa jinsabu f'riskju ta' faqar bi tqabbil ma' 21.6 % għall-irġiel(21); jenfasizza li riskju bħal dan jiżdied b'mod sinifikanti bl-età, b'relazzjoni wkoll mal-kompożizzjoni tal-unità domestika, ir-razza jew l-oriġini etnika, id-diżabbiltà u l-istatus fl-impjieg; jenfasizza li d-diskrepanzi fil-pagi, fil-pensjonijiet u fil-kura bejn il-ġeneri huma fatturi sinifikanti fil-femminilizzazzjoni tal-faqar;

15.  Jappella biex il-Kummissjoni u l-Istati Membri jindirizzaw il-femminilizzazzjoni tal-faqar fil-forom kollha tagħha, inkluż il-faqar f'età avvanzata, b'mod partikolari billi jieħdu inkunsiderazzjoni l-ġeneru fid-disponibbiltà u fl-aċċess għal intitolamenti tal-pensjoni adegwati, sabiex tiġi eliminata d-diskrepanza fil-pensjonijiet bejn il-ġeneri, u billi jtejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol f'setturi u fi professjonijiet femminilizzati; jindika l-importanza li jiġu indirizzati s-sottovalutazzjoni soċjetali, ekonomika u kulturali tal-impjiegi ddominati min-nisa, il-ħtieġa li jiġu miġġielda dawn l-istereotipi u r-rappreżentanza eċċessiva tan-nisa f'forom ta' xogħol atipiċi;

16.  Jisħaq li, filwaqt li jingħelbu l-inugwaljanzi fil-pensjonijiet u jiġu ssalvagwardjati u jiżdiedu l-pensjonijiet inġenerali, huwa essenzjali li s-sistemi ta' sigurtà soċjali jibqgħu jeżistu fl-isfera pubblika u li jiġu integrati l-prinċipji tas-solidarjetà u r-ridistribuzzjoni, kif ukoll li jsiru l-aktar sforzi qawwija biex jiġi miġġieled ix-xogħol prekarju u mhux irregolat;

17.  Jappella biex il-Kummissjoni tippreżenta strateġija kontra l-faqar biex tiġġieled il-femminilizzazzjoni tal-faqar, b'enfasi speċjali fuq unitajiet domesiċi b'ġenitur wieħed li jkunu mmexxija min-nisa; jappella wkoll biex l-Istati Membri jimplimentaw miżuri soċjali speċifiċi biex jiġġieldu r-riskju ta' esklużjoni soċjali u faqar fir-rigward tal-aċċess għal abitazzjoni, trasport u enerġija affordabbli;

18.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri biex jieħdu miżuri speċifiċi biex jiġġieldu r-riskju ta' faqar f'età avvanzata, u lill-Kummissjoni biex tinkludi d-dimensjoni tal-ġeneru tal-faqar fl-oqfsa tagħha ta' tkabbir ekonomiku u ta' politika soċjali; jilqa' l-indikaturi diżaggregati skont is-sessi fil-mekkaniżmu għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali; jissottolinja l-ħtieġa li l-perspettiva tal-ġeneru tiġi integrata permezz ta' approċċ intersezzjonali f'konformità mal-prinċipji 2 u 3 tal-Pilastru u jappella biex ikun hemm koordinazzjoni aħjar bejn il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u s-Semestru Ewropew; jappella biex il-Kummissjoni tiżviluppa u tinkludi Indiċi tal-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri fis-Semestru Ewropew biex jiġu mmonitorjati l-effetti ta' politiki makroekonomiċi fuq il-ġeneru, kif ukoll dawk tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

19.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex iqiegħdu lin-nisa fil-qalba tal-irkupru mill-pandemija sabiex jiġġieldu l-erożjoni tal-progress li sar fl-eliminazzjoni tad-disparitajiet fil-faqar bejn il-ġeneri kkawżati mill-kriżi tal-COVID-19;

In-nisa u l-ambjent

20.  Jilqa' r-rikonoxximent tad-dimensjoni tal-ġeneru tat-tibdil fil-klima kemm fil-Pjan ta' Azzjoni dwar l-Ugwaljanza bejn is-Sessi III kif ukoll fl-Istrateġija dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri 2020-2025; jenfasizza li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija essenzjali għall-ġestjoni tal-kriżi klimatika;

21.  Jenfasizza li n-nisa huma aġenti qawwija ta' bidla; jappella biex l-UE u l-Istati Membri jindirizzaw id-disparità bejn il-ġeneri fil-pożizzjonijiet ta' teħid tad-deċiżjonijiet relatati mal-azzjoni klimatika f'kull livell tas-soċjetà;

22.  Jappella biex il-Kummissjoni u l-Istati Membri jiżviluppaw u jippromwovu għanijiet, miri u indikaturi sensittivi għall-ġeneru, kif ukoll jiġbru data diżaggregata skont il-ġeneru meta jippjanaw, jimplimentaw, jimmonitorjaw u jevalwaw politiki, programmi u proġetti relatati mat-tibdil fil-klima, u jistabbilixxu punti fokali dwar il-ġeneru u t-tibdil fil-klima fl-istituzzjonijiet governattivi kollha;

In-nisa u l-ekonomija, in-nisa u s-setgħat u t-teħid ta' deċiżjonijiet

23.  Jissottolinja l-importanza tal-integrazzjoni sħiħa tan-nisa fuq l-istess livell tal-irġiel fl-oqsma kollha tas-soċjetà u l-ekonomija, kif ukoll il-promozzjoni attiva tar-rappreżentanza bbilanċjata bejn il-ġeneri fil-livelli kollha tat-teħid ta' deċiżjonijiet; f'dan ir-rigward, jappella biex il-Kummissjoni tiżblokka d-Direttiva dwar in-Nisa fuq il-Bordijiet fil-Kunsill Ewropew;

24.  Jitlob li l-UE biex tistabbilixxi miri, pjanijiet ta' azzjoni, skedi ta' żmien u miżuri speċjali temporanji biex tinkiseb parità bejn il-ġeneri u biex isir progress lejn rappreżentanza bilanċjata għall-pożizzjonijiet eżekuttivi, leġiżlattivi u amministrattivi kollha;

25.  Jissottolinja li l-inklużjoni sħiħa tan-nisa fis-suq tax-xogħol u l-promozzjoni tal-intraprenditorija femminili huma fatturi kruċjali biex jinkiseb tkabbir ekonomiku inklużiv fit-tul, biex jiġu miġġielda l-inugwaljanzi u biex titħeġġeġ l-indipendenza ekonomika tan-nisa;

26.  Jitlob li l-UE ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas id-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi u biex tinforza l-prinċipju ta' paga ugwali billi tadotta leġiżlazzjoni biex iżżid it-trasparenza fil-pagi, inklużi miżuri obbligatorji għall-kumpaniji kollha; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-proposta mill-Kummissjoni għal miżuri vinkolanti ta' trasparenza fil-pagi għadha ma ġietx introdotta kif ippjanat;

27.  Jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni biex timmonitorja t-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata fil-leġiżlazzjonijiet nazzjonali sal-2022 u li tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tagħha mill-Istati Membri f'konsultazzjoni mal-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tan-nisa u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili; jistieden ukoll lill-Istati Membri biex imorru lil hinn mill-istandards minimi tad-Direttiva; josserva bħala punt tat-tluq tajjeb l-espansjoni tad-dispożizzjonijiet tal-ġenituri biex tiġi inkluża l-kura fit-tul ta' membri tal-familja b'diżabbiltajiet u ta' anzjani, u jitlob lill-Kummissjoni biex tqis espansjoni ulterjuri biex jiġi evitat it-telf tal-forza tax-xogħol, speċjalment tan-nisa;

28.  Jissottolinja li l-bidliet fil-kundizzjonijiet tax-xogħol, bħat-telexogħol, jistgħu jkollhom impatt fuq il-kapaċità li wieħed jiskonnettja u jżidu l-piż tax-xogħol, bin-nisa jiġu affettwati ħafna aktar mill-irġiel minħabba r-rwol predominanti jew tradizzjonali tagħhom bħala indokraturi tad-dar u tal-familja;

29.  Jappella biex lill-Kummissjoni tressaq proposta li tieħu approċċ olistiku u tul il-ħajja għall-kura, filwaqt li tqis il-ħtiġijiet kemm tal-indukraturi kif ukoll ta' dawk li jirċievu l-kura, u tistabbilixxi standards minimi u linji gwida ta' kwalità għall-kura tul iċ-ċiklu tal-ħajja, inkluż għat-tfal, l-anzjani u persuni bi ħtiġijiet fit-tul;

30.  Jappella biex il-Kummissjoni teżamina l-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol u tiżgura l-parteċipazzjoni sinifikattiva tan-nisa f'korpi ewlenin ta' teħid ta' deċiżjonijiet u fit-tfassil ta' pakketti ta' stimolu għall-irkupru u ekonomiċi sensittivi għall-ġeneru fi ħdan il-QFP u l-pjan ta' rkupru Next Generation EU; josserva li l-kriżi tal-COVID-19 qed taffettwa b'mod partikolari lin-nisa fis-swieq tax-xogħol, u dan minħabba ż-żieda fir-rati tal-qgħad fost in-nisa; jappella, f'dan ir-rigward, biex il-Kummissjoni tieħu miżuri speċifiċi biex tindirizza d-disparità fl-impjiegi tan-nisa permezz ta' distribuzzjoni mmirata taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u li fihom l-Istati Membri tal-UE jiddimostraw azzjonijiet konkreti biex jindirizzaw il-qgħad fost in-nisa, il-faqar fost in-nisa u ż-żieda f'każijiet ta' vjolenza kontra n-nisa u l-bniet bħala ostakli li jipprevjenu l-parteċipazzjoni sħiħa tan-nisa fl-oqsma kollha tal-ħajja, inkluż l-impjieg;

31.  Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu żgurati d-drittijiet tan-nisa ħaddiema domestiċi għal kundizzjonijiet tax-xogħol deċenti u protezzjoni soċjali ugwali, billi jiġu żgurati r-ratifika u l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni 189 tal-ILO dwar ix-Xogħol Deċenti għall-Ħaddiema Domestiċi;

32.  Josserva bi tħassib li n-nisa jirrappreżentaw biss 18 %(22) mit-8 miljun speċjalista fl-ICT fl-UE, u li dawn jirriskjaw aktar esklużjoni mill-aġenda diġitali tal-UE; iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex issaħħaħ il-politiki li jippromwovu parteċipazzjoni akbar tan-nisa f'karrieri u studji STEM, u jenfasizza l-ħtieġa li n-nisa jiġu inklużi u rrappreżentati f'oqsma ekonomiċi emerġenti li huma importanti għall-iżvilupp sostenibbli, inklużi s-setturi tal-ICT, tal-intelliġenza diġitali u dik artifiċjali;

33.  Jappella biex l-istituzzjonijiet Ewropej jintroduċu miżuri vinkolanti bħal kwoti biex jiżguraw parità bejn il-ġeneri f'korpi eletti, u jappella biex l-Istati Membri jiżguraw rappreżentanza bbilanċjata ta' nisa u rġiel kemm fil-parlamenti Ewropej kif ukoll f'dawk nazzjonali; jitlob ukoll li jkun hemm strateġiji li jiggarantixxu rappreżentanza sinifikattiva tan-nisa minn sfondi differenti fi rwoli ta' teħid ta' deċiżjonijiet fl-istituzzjonijiet Ewropej;

In-nisa u l-vjolenza: eliminazzjoni tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru

34.  Jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni fl-Istrateġija dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri biex tiġġieled il-vjolenza abbażi tal-ġeneru, u jtenni s-sejħa biex tiġi konkluża r-ratifika tal-UE tal-Konvenzjoni ta' Istanbul abbażi ta' adeżjoni wiesgħa, u biex jiġu promossi r-ratifika u l-implimentazzjoni tagħha mill-Istati Membri kollha; jappella biex l-Istati Membri jqisu r-rakkomandazzjonijiet ta' GREVIO u biex itejbu l-leġiżlazzjoni biex tiġi allinjata aktar mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Istanbul sabiex jiġu żgurati implimentazzjoni u infurzar xierqa;

35.  Jilqa' l-inizjattiva dwar l-estensjoni tal-oqsma ta' kriminalità biex jiġu inklużi forom speċifiċi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru f'konformità mal-Artikolu 83(1) TFUE, u jappella biex il-Kummissjoni mbagħad toħroġ bi proposta għal Direttiva tal-UE olistika, iffukata fuq il-vittma biex tipprevjeni u tiġġieled kull forma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru; ifakkar li fi kwalunkwe każ dawn il-miżuri leġiżlattivi ġodda għandhom ikunu komplementari għar-ratifika tal-Konvenzjoni ta' Istanbul;

36.  Jitlob li l-UE tindirizza b'urġenza ż-żieda fil-vjolenza abbażi tal-ġeneru matul il-pandemija tal-COVID-19; jappella, f'dan ir-rigward, biex il-Kummissjoni tiżviluppa Protokoll tal-Unjoni Ewropea dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru fi żminijiet ta' kriżi u biex tinkludi servizzi ta' protezzjoni għall-vittmi, bħal linji telefoniċi għall-għajnuna, akkomodazzjoni sikura u servizzi tas-saħħa bħala "servizzi essenzjali" fl-Istati Membri, sabiex tiġi evitata l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u jiġu appoġġjati l-vittmi tal-vjolenza domestika waqt kriżijiet bħall-pandemija tal-COVID-19; josserva bi tħassib in-nuqqas ta' data disponibbli dwar il-vjolenza kontra n-nisa u l-bniet li kieku tista' taqbad iż-żieda fil-każijiet matul il-pandemija tal-COVID-19;

37.  Jissottolinja r-rwol tal-edukazzjoni, u jappella biex jiġu miġġielda l-isterjotipi tal-ġeneru li jwittu t-triq għall-vjolenza abbażi tal-ġeneru; jitlob li l-UE tiżgura li l-istituzzjonijiet pubbliċi kollha tal-UE jkollhom stabbiliti u jikkonformaw ma' kodiċijiet ta' mġiba li jistabbilixxu tolleranza żero għall-vjolenza, id-diskriminazzjoni u l-abbuż, kif ukoll mekkaniżmi interni ta' rappurtar u ta' lmenti;

38.  Jissottolinja l-ħtieġa li tinġabar u tiġi organizzata data diżaggregata skont il-ġeneru u l-età dwar il-forom kollha ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru fost l-Istati Membri; jilqa' t-tħabbira ta' stħarriġ ġdid madwar l-UE kollha mill-FRA dwar il-prevalenza u d-dinamika tal-forom kollha ta' vjolenza kontra n-nisa;

39.  Jappella biex l-Istati Membri u l-Kummissjoni jadottaw miżuri speċifiċi biex tinqered il-vjolenza ċibernetika, inkluż il-fastidju online, il-bullying ċibernetiku u d-diskors ta' mibgħeda miżoġinist, li jaffettwa b'mod sproporzjonat lin-nisa u lill-bniet, u biex jindirizzaw b'mod speċifiku ż-żieda f'dawn il-forom ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru matul il-pandemija tal-COVID-19; jappella biex il-Kummissjoni tressaq regolamentazzjoni rilevanti u kwalunkwe azzjoni oħra possibbli biex jiġu eliminati d-diskors ta' mibegħda u l-fastidju online;

40.  Jappella biex l-Istati Membri jirratifikaw u jimplimentaw mingħajr dewmien il-Konvenzjoni 190 tal-ILO li ġiet adottata reċentement dwar l-eliminazzjoni tal-vjolenza u l-fastidju fid-dinja tax-xogħol;

41.  Jappella biex l-Istati Membri jimplimentaw b'mod effettiv id-Direttiva 2011/36/UE(23) dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin (THB) u l-protezzjoni tal-vittmi tiegħu, u biex jadottaw miżuri speċifiċi biex jiġu indirizzati l-vjolenza kontra n-nisa u l-inugwaljanza bejn il-ġeneri bħala l-għeruq ta' dak li jikkawża t-traffikar; jappella biex il-Kummissjoni tirrevedi d-Direttiva, wara valutazzjoni tal-impatt bir-reqqa, sabiex ittejjeb il-miżuri għall-prevenzjoni u l-prosekuzzjoni tal-forom kollha ta' traffikar, speċjalment għall-isfruttament sesswali bħala l-qasam l-aktar prevalenti u rrappurtat tat-THB li jolqot lil 92 % min-nisa u l-bniet ittraffikati fl-Ewropa; jappella, barra minn hekk, biex il-Kummissjoni temenda d-direttiva bil-għan li tiżgura li l-Istati Membri jikkriminalizzaw espliċitament l-użu intenzjonali mis-servizzi kollha pprovduti mill-vittmi ta' traffikar;

In-nisa u s-saħħa

42.  Ifakkar li l-aċċess universali għall-kura tas-saħħa huwa dritt tal-bniedem li jista' jiġi garantit biss permezz ta' sistema li tkun universali u aċċessibbli għal kulħadd, irrispettivament mill-isfond soċjali u ekonomiku; jitlob li l-UE u l-Istati Membri tagħha jiżguraw il-forniment adegwat ta' kura tas-saħħa u jiggarantixxu aċċess ugwali;

43.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri biex jinvestu f'sistemi tas-saħħa pubblika robusti u reżiljenti, u biex jiżguraw li l-persunal tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, li l-maġġoranza tagħhom huma normalment nisa u jokkupaw funzjonijiet b'pagi aktar baxxi, jiġu kkumpensati b'mod ġust u jkollhom kundizzjonijiet tax-xogħol deċenti;

44.  Jitlob li jkun hemm rispett universali għall-SRHR u aċċess għalih, kif maqbul fil-Programm ta' Azzjoni tal-Konferenza Internazzjonali dwar il-Popolazzjoni u l-Iżvilupp u l-BPfA;

45.  Jenfasizza li l-aċċess għall-ippjanar tal-familja, is-servizzi tas-saħħa materna u s-servizzi ta' abort sikuri u legali huma elementi importanti li jiggarantixxu d-drittijiet tan-nisa u jsalvaw il-ħajjiet;

46.  Jappella biex l-Istati Membri jipprovdu edukazzjoni komprensiva dwar is-sesswalità u r-relazzjonijiet għaż-żgħażagħ, kif ukoll aċċess għall-kura tas-saħħa sesswali u riproduttiva, inklużi l-kontraċezzjoni, l-ippjanar tal-familja u l-abort sikur u legali;

47.  Josserva l-importanza li tqis aħjar il-perspettiva tal-ġeneru meta ssir dijanjożi medika u jiġi ppjanat it-trattament, biex jiġi żgurat trattament ta' kwalità xierqa għan-nies kollha; jenfasizza li l-mard u l-kundizzjonijiet sottostanti tan-nisa għandhom identifikat, trattati u studjati b'mod insuffiċjenti;

Lejn il-Forum dwar l-Ugwaljanza tal-Ġenerazzjonijiet

48.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jintensifikaw l-isforzi tagħhom biex jimplimentaw l-Aġenda 2030 u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs), b'mod partikolari l-SDG3 u l-SDG5, biex jiżguraw li l-ebda mara jew tifla ma tkun suġġetta għal diskriminazzjoni, vjolenza jew esklużjoni, u jkollha aċċess għas-saħħa, l-ikel, l-edukazzjoni u l-impjieg;

49.  Itenni l-importanza tal-impenn tal-UE għall-BPfA u l-konferenzi ta' rieżami, u jappella biex il-Kummissjoni u l-Istati Membri jirrispettaw l-impenji ġenerali tagħhom lejn l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa;

50.  Jilqa' l-parteċipazzjoni u t-tmexxija konġunta tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni fil-Koalizzjonijiet ta' Azzjoni;

51.  Jissottolinja l-importanza ta' eżitu ambizzjuż fil-Forum dwar l-Ugwaljanza tal-Ġenerazzjonijiet li se jsir fil-futur, inkluż permezz tal-adozzjoni ta' sett ta' impenji u azzjonijiet ambizzjużi li jħarsu 'l quddiem, flimkien ma' finanzjament assenjat, mill-Kummissjoni u l-Istati Membri, ukoll bħala parti mill-Koalizzjonijiet ta' Azzjoni;

52.  Jappella biex l-Istati Membri kollha u l-Kummissjoni jikkompletaw it-traċċar u r-rappurtar nazzjonali annwali bħala parti mir-Rapport dwar il-Progress tal-Koalizzjoni ta' Azzjoni;

53.  Iħeġġeġ lill-UE biex tiżgura l-involviment sħiħ tal-Parlament u tal-Kumitat tiegħu għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi fil-proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet dwar il-pożizzjoni tal-UE fil-Forum dwar l-Ugwaljanza tal-Ġenerazzjonijiet;

o
o   o

54.  Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-gvernijiet u lill-parlamenti nazzjonali tal-Istati Membri.

(1) Testi adottati, P9_TA(2020)0039.
(2) Testi adottati, P9_TA(2021)0025.
(3) Testi adottati, P9_TA(2021)0024.
(4) Testi adottati, P9_TA(2020)0336.
(5) Testi adottati, P9_TA(2020)0025.
(6) Testi adottati, P9_TA(2020)0286.
(7) Testi adottati, P9_TA(2020)0379.
(8) ĠU C 449, 23.12.2020, p. 102.
(9) ĠU C 251 E, 31.8.2013, p. 11.
(10) EIGE, Il-Bażi tad-Data tal-Istatistika dwar is-Sessi, https://eige.europa.eu/covid-19-and-gender-equality/frontline-workers
(11) EIGE Frontline workers (Ħaddiema tal-ewwel linja) https://eige.europa.eu/covid-19-and-gender-equality/frontline-workers
(12) EIGE Beijing Review (EIGE Rieżami ta' Beijing)http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=sdg_05_20&lang=en
(13) ILO Understanding the gender pay gap (ILO Nifhmu d-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi)https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_dialogue/---act_emp/documents/publication/wcms_735949.pdf
(14) Studju tal-EIGE "Gender inequalities in care and consequences for the labour market" (L-inugwaljanzi bejn il-ġeneri fil-kura u l-konsegwenzi għas-suq tax-xogħol)
(15) EIGE Indiċi tal-2019 tal-Ugwaljanza bejn il-Ġenerihttps://eige.europa.eu/publications/gender-equality-index-2019-report/informal-care-older-people-people-disabilities-and-long-term-care-services
(16) British Medical Journal, "Covid-19: EU states report 60% rise in emergency calls about domestic violence" (Covid-19: l-Istati tal-UE jirrappurtaw żieda ta' 60 % fit-telefonati ta' emerġenza dwar il-vjolenza domestika), il-11 ta' Mejju 2020, disponibbli fuq: https://www.bmj.com/content/369/bmj.m1872. Rapport tan-NU ta' Lulju 2020 tas-Segretarju Ġenerali "Intensification of efforts to eliminate all forms of violence against women and girls" (Intensifikazzjoni tal-isforzi biex jiġu eliminati l-forom kollha ta' vjolenza kontra n-nisa u l-bniet): https://undocs.org/en/A/75/274
(17) EIGE, "Area K - Women and the environment: climate change is gendered" (Żona K - In-nisa u l-ambjent: it-tibdil fil-klima skont il-ġeneru), il-5 ta' Marzu 2020, disponibbli fuq: https://eige.europa.eu/publications/beijing-25-policy-brief-area-k-women-and-environment
(18) Briefing tal-EPRS, "Beijing Platform for Action, 25 Year Review and Future priorities" (Il-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing, Rieżami wara 25 sena u l-Prijoritajiet fil-futur), is-27 ta' Frar 2020, disponibbli fuq: https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document.html?reference=EPRS_BRI(2020)646194
(19) Ir-Rapport tan-NU dwar in-nisa Gender equality: Women's rights in review 25 years after Beijing (L-ugwaljanza bejn il-ġeneri: Rieżami tad-drittijiet tan-nisa 25 sena wara Beijing)https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2020/03/womens-rights-in-review
(20) Ir-Rapport tan-NU dwar in-Nisa "Gender equality in the wake of COVID-19" (L-ugwaljanza bejn il-ġeneri wara l-COVID-19) https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2020/09/gender-equality-in-the-wake-of-covid-19
(21) Fl-2014, aktar minn 122 miljun persuna fl-UE kienu jgħixu f'unitajiet domestiċi meqjusa bħala foqra, jiġifieri kienu f'riskju ta' faqar jew ta' esklużjoni soċjali (AROPE). Minn dawn il-122 miljun, 53 % huma nisa u 47 % huma rġiel. Ir-Rapport tal-EIGE "Poverty, gender and intersecting inequalities in the EU" (Il-faqar, l-inugwaljanzi bejn il-ġeneri u dawk intersezzjonali fl-UE), 2016 https://eige.europa.eu/publications/poverty-gender-and-intersecting-inequalities-in-the-eu
(22) It-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Kummissjoni għall-2020 dwar in-Nista f'Setturi Diġitali (WiD).
(23) Direttiva 2011/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 5 ta' April 2011 dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin u l-protezzjoni tal-vittmi tiegħu, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/629/ĠAI (ĠU L 101, 15.4.2011, p. 1).

Avviż legali - Politika tal-privatezza