Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2021/2015(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A9-0231/2021

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A9-0231/2021

Συζήτηση :

PV 13/09/2021 - 20
CRE 13/09/2021 - 20

Ψηφοφορία :

PV 14/09/2021 - 11
CRE 14/09/2021 - 11

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P9_TA(2021)0367

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 224kWORD 73k
Τρίτη 14 Σεπτεμβρίου 2021 - Στρασβούργο
Η πορεία προς εσωτερικές πλωτές μεταφορές μακράς πνοής στην Ευρώπη
P9_TA(2021)0367A9-0231/2021

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Σεπτεμβρίου 2021 σχετικά με την πορεία προς εσωτερικές πλωτές μεταφορές μακράς πνοής στην Ευρώπη (2021/2015(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, της 25ης Φεβρουαρίου 2021, με τίτλο «Evaluation of Directive 2005/44/EC on Harmonised River Information Services (RIS)» («Αξιολόγηση της οδηγίας 2005/44/ΕΚ σχετικά με τις εναρμονισμένες υπηρεσίες πληροφοριών εσωτερικής ναυσιπλοΐας (ΥΠΕΝ)») (SWD(2021)0050),

–  έχοντας υπόψη το υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, της 24ης Φεβρουαρίου 2021, με τίτλο «Evaluation of the 2013 Urban Mobility Package» («Αξιολόγηση της δέσμης μέτρων για την αστική κινητικότητα του 2013») (SWD(2021)0047),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 9ης Δεκεμβρίου 2020, με τίτλο «Στρατηγική για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα - οι ευρωπαϊκές μεταφορές σε τροχιά μέλλοντος» (COM(2020)0789), και το συνοδευτικό υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας (SWD(2020)0331),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 11ης Δεκεμβρίου 2019, σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (COM(2019)0640),

–  έχοντας υπόψη το υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, της 18ης Σεπτεμβρίου 2018, με θέμα «Mid-term progress report on the implementation of the NAIADES II action programme for the promotion of inland waterway transport (covering the period 2014 2017)» («Ενδιάμεση έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος δράσης NAIADES II για την προώθηση της εσωτερικής ναυσιπλοΐας (που καλύπτει την περίοδο 2014-2017)») (SWD(2018)0428),

–  έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής, της 28ης Μαρτίου 2011, με τίτλο «Χάρτης πορείας για έναν Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Μεταφορών – Για ένα ανταγωνιστικό και ενεργειακά αποδοτικό σύστημα μεταφορών» (COM(2011)0144),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2017/2397 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2017, σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων στην εσωτερική ναυσιπλοΐα(1),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2016/1629 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με τη θέσπιση τεχνικών προδιαγραφών για τα πλοία εσωτερικής ναυσιπλοΐας(2),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2014/94/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2014, για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων(3), και την μελλοντική αναθεώρησή της,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, περί των προσανατολισμών της Ένωσης για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών(4) (κανονισμός ΔΕΔ-Μ), και τη μελλοντική αναθεώρησή του,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 92/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Δεκεμβρίου 1992, σχετικά με τη θέσπιση κοινών κανόνων για ορισμένες συνδυασμένες εμπορευματικές μεταφορές μεταξύ των κρατών μελών(5), και τη μελλοντική αναθεώρησή της,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2005/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με τις εναρμονισμένες υπηρεσίες πληροφοριών εσωτερικής ναυσιπλοΐας (ΥΠΕΝ) στις εσωτερικές πλωτές οδούς της Κοινότητας(6),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 21ης Οκτωβρίου 2020 σχετικά με εκτιμήσεις πολιτικής όσον αφορά σχέδιο έκτακτης ανάγκης για τον τομέα των εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη σε περίπτωση πανδημίας και άλλων σοβαρών καταστάσεων κρίσης,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2020 σχετικά με τον «Τομέα των πλωτών μεταφορών της ΕΕ – Μελλοντικές προοπτικές: Προς έναν τομέα των πλωτών μεταφορών της ΕΕ με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα, μηδενικά ατυχήματα, αυτοματοποιημένο και ανταγωνιστικό»,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 15ης Νοεμβρίου 2018 για την Εσωτερική Ναυσιπλοΐα – ανακαλύψτε τις δυνατότητές της και προωθήστε την!,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 27ης Απριλίου 2021 σχετικά με τεχνικά και επιχειρησιακά μέτρα για πιο αποδοτικές και καθαρές θαλάσσιες μεταφορές(7),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Ιανουαρίου 2020 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία(8),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Φεβρουαρίου 2019 σχετικά με το «NAIADES II – Ένα πρόγραμμα δράσης για την υποστήριξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας»(9),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 22ας Νοεμβρίου 2016 σχετικά με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων των πλωτών επιβατικών μεταφορών(10),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 54 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού (A9-0231/2021),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας των πλωτών μεταφορών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών πλωτών μεταφορών, αποτελεί τομέα στρατηγικού συμφέροντος για την ακεραιότητα του εφοδιασμού της και για την ανταγωνιστικότητα των λιμένων της· λαμβάνοντας υπόψη ότι ποσοστό 75 % της εσωτερικής ναυσιπλοΐας πραγματοποιείται σε διασυνοριακό επίπεδο και ότι, συνεπώς, ο συντονισμός έχει ουσιαστική σημασία για την ενιαία αγορά·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν ποικιλία μεγάλων και μικρότερων πλωτών οδών και διαφορετικούς στόλους πλοίων εσωτερικής ναυσιπλοΐας, γεγονός που καθιστά τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές πολύ πρακτικές και χρήσιμες για την πλωτή μεταφορά διαφόρων τύπων και μεγάλων ποσοτήτων φορτίου σε διάφορους προορισμούς·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές αποτελούν καίριο πυλώνα στη μετάβαση προς τις πολυτροπικές βιώσιμες μεταφορές αλλά ότι βρίσκονται επίσης αντιμέτωπες με σημαντικές προκλήσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικές πλωτές οδοί αντιπροσωπεύουν ένα πολύ μικρό μερίδιο των εμπορευματικών μεταφορών στην ΕΕ (6,1 %) ενώ το μερίδιο των οδικών μεταφορών ανέρχεται σε 76,3 % και των σιδηροδρομικών σε 17,6 %· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ισχύον μερίδιο των εσωτερικών πλωτών μεταφορών είναι υπερβολικά μικρό και ότι χρειάζεται να αυξηθεί σημαντικά προκειμένου να μειωθεί η οδική συμφόρηση, να ενισχυθεί η ασφάλεια, να μειωθούν οι εκπομπές και να εξασφαλιστεί ένα συνολικά βιωσιμότερο σύστημα μεταφορών· λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτείται επειγόντως ανάληψη περαιτέρω δράσης για την επίτευξη του στόχου να μεταφερθεί σημαντικό μέρος του 76,3 % των εσωτερικών εμπορευματικών μεταφορών που πραγματοποιούνται σήμερα οδικώς, στον σιδηρόδρομο και τις εσωτερικές πλωτές οδούς· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει καίρια σημασία εν προκειμένω να συνδεθούν οι νέες βιώσιμες κυκλικές αγορές και οι αγορές ενέργειας με τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα των εσωτερικών πλωτών οδών αποτελεί ακρογωνιαία λίθο για την οικοδόμηση ενός έξυπνου, βιώσιμου και ανταγωνιστικού ευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισχύουσα πλωιμότητα των ευρωπαϊκών πλωτών οδών είναι κατακερματισμένη και ότι η αλλαγή του τρόπου εκτέλεσης των μεταφορών εμποδίζεται από έλλειψη συνδέσεων και ανεπαρκή αξιοπιστία των εσωτερικών πλωτών οδών ελεύθερης ροής· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικές πλωτές οδοί, ως ένας από τους πλέον φιλικούς προς το περιβάλλον τρόπους μεταφορών, που διαθέτει ένα σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητο δυναμικό για την περαιτέρω μεταφορά σημαντικού όγκου αγαθών κατά μήκος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορούν να διαδραματίσουν θεμελιώδη ρόλο για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το κλίμα·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το συνολικό μερίδιο των διασυνοριακών εμπορευματικών μεταφορών μέσω των εσωτερικών πλωτών οδών μας είναι 54 % στον διάδρομο «Ρήνος-Άλπεις», 35 % στον διάδρομο «Βόρεια Θάλασσα-Μεσόγειος» και 38 % στον διάδρομο «Βόρεια Θάλασσα-Βαλτική»· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να σημειωθεί πρόοδος κατά την ολοκλήρωση του κεντρικού δικτύου εσωτερικών πλωτών οδών του ΔΕΔ-Μ καθώς και η σύνδεση με το εκτεταμένο δίκτυο·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυκλοφορία στις ευρωπαϊκές πλωτές οδούς βασίζεται σε απρόσκοπτες και ομαλές διασυνοριακές συνδέσεις, γεγονός που καθιστά την ολοκλήρωση των κεντρικών δικτύων του ΔΕΔ-Μ ως το 2030 πολύ μεγάλης σημασίας·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής για τις μεταφορές, που δημοσιεύτηκε ήδη από το 2011, ανέδειξε το γεγονός ότι το μερίδιο των εσωτερικών πλωτών μεταφορών στην Ευρώπη πρέπει να αυξηθεί και ότι έκτοτε δεν έχει σημειωθεί επαρκής πρόοδος·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει ισχυρή συναίνεση στον τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών ως προς το ότι ο οικολογικός προσανατολισμός είναι καίριας σημασίας για να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα του τομέα και να του δοθεί η δυνατότητα να διαδραματίσει σημαντικό, αξιόπιστο και αξιόπιστο ρόλο στη στροφή προς πολυτροπικές μεταφορές· λαμβάνοντας υπόψη ότι επί του παρόντος πραγματοποιείται από τον τομέα ευρεία επανεξέταση του τρόπου χρηματοδότησης αυτής της πράσινης μετάβασης· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει έρθει η στιγμή για πιο συγκεκριμένα μέτρα, εργαλεία και μέσα για τη διευκόλυνση της υλοποίησης αυτής της φιλοδοξίας·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανεπαρκείς επενδύσεις σε υποδομές έχουν προκαλέσει καθυστερήσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ποιοτικές υποδομές αποτελούν τη βάση και τη ραχοκοκαλιά ενός επιτυχημένου τομέα εσωτερικών πλωτών μεταφορών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση των ικανοτήτων έχει τα όριά της και ότι θα πρέπει να υπάρξει εξίσου μεγάλη επικέντρωση στην αύξηση της απόδοσης και στη διασφάλιση διαρκούς αξιοπιστίας του τομέα·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σημαντικό μερίδιο των εσωτερικών πλωτών εμπορευματικών μεταφορών στην ΕΕ συνδέεται με τους θαλάσσιους λιμένες· λαμβάνοντας υπόψη ότι τόσο οι θαλάσσιοι όσο και οι εσωτερικοί λιμένες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως κόμβοι πολυτροπικών μεταφορών, παρέχοντας συνδέσεις με άλλους τρόπους μεταφοράς που μπορούν επίσης να αναλάβουν φορτία εμπορευμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι επομένως σημαντικό και απαιτείται, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΔΕΔ-Μ, οι θαλάσσιοι λιμένες και οι λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας να είναι καλά συνδεδεμένοι μεταξύ τους και να έχουν καλές συνδέσεις με την ενδοχώρα· επισημαίνει ότι οι λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας θα πρέπει να μετατραπούν σε ενεργειακούς κόμβους για βιώσιμα εναλλακτικά καύσιμα·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ξηρασία και η κλιματική αλλαγή είναι δύο από τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές εσωτερικές πλωτές μεταφορές· λαμβάνοντας υπόψη ότι σε πολλές ευρωπαϊκές περιφέρειες οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές επλήγησαν σοβαρά από τη μακρά περίοδο ξηρασίας το 2018, λόγω της εξαιρετικά χαμηλής στάθμης των υδάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνέπειες ήταν καταστροφικές για τον Ρήνο και τους παραπόταμούς του, τον Άνω και τον Μέσο Δούναβη και τον Άνω και τον Μέσο Έλβα· λαμβάνοντας υπόψη ότι στη Γερμανία αυτό οδήγησε σε μείωση της βιομηχανικής παραγωγής κατά 5 δισεκατομμύρια EUR· λαμβάνοντας υπόψη ότι, επιπλέον, οι περιοχές εσωτερικών υδάτων στη Βόρεια Ευρώπη τείνουν να παγώνουν κατά τους χειρότερους χειμερινούς μήνες, γεγονός που διαταράσσει την κυκλοφορία·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αλλαγή του τρόπου εκτέλεσης των μεταφορών από τις οδικές στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές δεν αφορά μόνο τις εμπορευματικές αλλά και τις επιβατικές μεταφορές, κυρίως σε αστικές περιοχές· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 50 % του πληθυσμού της ΕΕ ζει κοντά στη θάλασσα και κατά μήκος ποταμών και συνεπώς οι εσωτερικές πλωτές επιβατικές μεταφορές παρέχουν μια φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική από την άποψη τόσο της κατανάλωσης ενέργειας όσο και της ηχορύπανσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι συμβάλλουν επίσης στην αποσυμφόρηση των υπερφορτωμένων οδικών δικτύων και αποτελούν εναλλακτική πρόταση στην επέκταση των οδικών υποδομών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κρουαζιέρες με ποταμόπλοια, τα πλοία ημερήσιων εκδρομών, τα πορθμεία και τα πλωτά ταξί και λεωφορεία διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για τον τουρισμό στην Ευρώπη και θα πρέπει να αποτελέσουν μια καθαρότερη επιλογή για τον τουρισμό και τις δημόσιες μεταφορές σε περιφέρειες και πόλεις με προσβάσιμους και πλωτούς ποταμούς, λίμνες και κανάλια, γεγονός που θα καταστήσει επίσης την αστική κινητικότητα πιο βιώσιμη και αποτελεσματική· λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική για τη βιώσιμη και την έξυπνη κινητικότητα θα πρέπει να το λάβει αυτό υπόψη·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε συνδυασμό με τις σιδηροδρομικές, οι εσωτερικές πλωτές εμπορευματικές μεταφορές θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην επίτευξη των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας όσον αφορά τη στροφή των εμπορευματικών μεταφορών σε άλλους τρόπους μεταφοράς· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δύο τρόποι μεταφορών στις αλυσίδες εφοδιασμού θα πρέπει να εξορθολογισθούν και να καταστούν περισσότερο προσβάσιμοι·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο για τις θαλάσσιες μεταφορές από την άποψη της ανάπτυξης της ψηφιοποίησης και της δημιουργίας κλίμακας αναφορικά με τις λύσεις πρόωσης μηδενικών εκπομπών όπως ο εξηλεκτρισμός και το υδρογόνο·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαδικασίες για τη λήψη πιστοποιητικού για σκάφος υδρογόνου παραμένουν ιδιαίτερα χρονοβόρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι, επιπλέον, για μια σειρά σκαφών υδρογόνου (με τα ίδια ακριβώς τεχνικά χαρακτηριστικά), πρέπει να υποβάλλονται χωριστές αιτήσεις για κάθε επιμέρους σκάφος· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτού του είδους ο διοικητικός φόρτος αποθαρρύνει τις ιδιωτικές επενδύσεις και, κατά συνέπεια, αποθαρρύνει την τεχνολογική πρόοδο και τη βελτίωση της σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί επίσης πρόκληση για τον τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας, παρά το γεγονός ότι οι εσωτερικές πλωτές οδοί αποτελούν έναν από τους πλέον φιλικούς για το περιβάλλον τρόπους μεταφορών· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη ο ρόλος των αναδόχων σε ολόκληρο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού προκειμένου να βελτιωθεί η επιχειρησιακή σκοπιμότητα για βιώσιμες επενδύσεις στον τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο στόλος εσωτερικής ναυσιπλοΐας πρέπει να εκσυγχρονιστεί και να προσαρμοστεί ώστε να αντικατοπτρίζει την τεχνική πρόοδο, προκειμένου να βελτιωθούν περαιτέρω οι περιβαλλοντικές επιδόσεις των σκαφών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών δεν είναι ακόμα βιώσιμες σε κλίμακα στον τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών λόγω της ελλιπούς τεχνολογικής ωριμότητας, της έλλειψης υποδομής και των μη ανταγωνιστικών τιμών·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας των εσωτερικών πλωτών μεταφορών εξασφάλισε τη συνέχεια της διανομής βασικών αγαθών κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, με ορισμένα μέρη του να αντιμετωπίζουν ακόμη και περιόδους αιχμής στην κυκλοφορία, αποδεικνύοντας έτσι την ευελιξία και την ανθεκτικότητά του·

Στροφή όσον αφορά τους τρόπους μεταφοράς εμπορευμάτων: από τις οδικές προς τις εσωτερικές πλωτές οδούς

1.  καλεί την Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλία για ουσιαστικό ηγετικό ρόλο στον οικολογικό και τον ψηφιακό τομέα και να αξιοποιήσει υφιστάμενα προγράμματα όπως το NAIADES, κάτι που θα πρέπει να στηρίξει και να παράσχει κίνητρα σε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς στον τομέα των πλωτών μεταφορών, καθώς και σε άλλους τρόπους μεταφορών, ιδίως στους σιδηροδρόμους, ώστε να συνεργαστούν για ένα βιώσιμο και κοινωνικό μέλλον, στηρίζοντας παράλληλα την επιχειρηματικοτητα, την προστασία των εργαζομένων και την ανταγωνιστικότητα του τομέα στο σύνολό του· τονίζει ότι οι εσωτερικές πλωτές οδοί αποτελούν εξαιρετικό τρόπο μεταφοράς εμπορευμάτων προερχόμενων από νέες αγορές κυκλικής οικονομίας και ότι ο συντονισμός των πολιτικών για τις μεταφορές, το περιβάλλον και τη βιομηχανία είναι καίριας σημασίας για την αξιοποίηση αυτών των ευκαιριών·

2.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν καλύτερα υπόψη το γεγονός ότι οι δραστηριοποιούμενοι στον τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας είναι συχνά οικογένειες με παιδιά, και να επενδύσουν σε επαρκείς και τακτικές εγκαταστάσεις κατά μήκος των πλωτών οδών προκειμένου να εξασφαλιστούν αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης κατά τη διαδρομή·

3.  καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για πλαίσιο διακυβέρνησης και ρυθμιστικό πλαίσιο σύμφωνα με το προσεχές πρόγραμμα δράσης NAIADES, διασφαλίζοντας την εναρμόνιση και την τυποποίηση σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά την ποιοτική πλοϊμότητα, τα πλοία και τα προσόντα των πληρωμάτων· επισημαίνει ότι το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να διευκολύνει τον συντονισμό των επενδύσεων, των προγραμμάτων δράσης και των διαφόρων φορέων που συμμετέχουν στην ανάπτυξη των εσωτερικών πλωτών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των διοικήσεων των κρατών μελών, των οργανισμών της ΕΕ, των συντονιστών των ΔΕΔ-Μ, των επιτροπών ποταμών και των επιτροπών τυποποίησης· τονίζει την ευκαιρία να χαρτογραφηθεί μια πιθανή στροφή των μεταφορών εμπορευμάτων στις εσωτερικές πλωτές οδούς μέσω του προγράμματος δράσης NAIADES III· επισημαίνει ότι αυτή η αλλαγή του τρόπου εκτέλεσης των μεταφορών και ο καλύτερος συντονισμός μεταξύ της βιομηχανικής πολιτικής και της πολιτικής μεταφορών θα συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας, απαιτώντας σχεδόν όλους τους βιομηχανικούς τομείς να υποστούν έναν βιώσιμο και κυκλικό μετασχηματισμό·

4.  επικροτεί την πρόθεση της Επιτροπής, στο πλαίσιο της στρατηγικής για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα, για μετάβαση της μεταφοράς περισσότερων αγαθών από τις οδικές στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές και στις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων· τονίζει, ωστόσο, το σημαντικό αναξιοποίητο δυναμικό και τις δυνατότητες επέκτασης των εσωτερικών πλωτών μεταφορών· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να αξιολογεί τακτικά και να εντείνει τις φιλοδοξίες της για τους στόχους στροφής των εσωτερικών πλωτών μεταφορών σε άλλους τρόπους μεταφοράς και να αξιοποιεί τα οφέλη του τομέα· καλεί, επιπλέον, την Επιτροπή να στηρίξει την υιοθέτηση των βέλτιστων πρακτικών όσον αφορά την ενσωμάτωση των υπηρεσιών του τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών στις πολυτροπικές εφοδιαστικές αλυσίδες· τονίζει ότι απαιτούνται επενδύσεις για πιο ευέλικτα και καινοτόμα σχέδια πλοίων και για τον οικολογικό προσανατολισμό του υφιστάμενου στόλου εσωτερικών πλωτών μεταφορών, με την ανάπτυξη, μεταξύ άλλων , πλοίων προσαρμοσμένων στους ποταμούς και άλλων ώριμων, βιώσιμων λύσεων για την παροχή μιας πιο ανταγωνιστικής και βιώσιμης εναλλακτικής λύσης στις οδικές μεταφορές·

5.  τονίζει ότι οι περισσότερες και τακτικές επενδύσεις στην επέκταση, τη συντήρηση και την αναβάθμιση των υλικών και ψηφιακών υποδομών των εσωτερικών πλωτών οδών, όπως οι δεξαμενές ανύψωσης, οι γέφυρες και η διαλειτουργική ανάπτυξη ψηφιακών τεχνολογιών σε διασυνοριακό επίπεδο, είναι καίριας σημασίας για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα, την πρόληψη της υποβάθμισής του, τη βελτίωση των μακροπρόθεσμων επιδόσεών του, της αξιοπιστίας και της προβλεψιμότητας σε διασυνοριακό επίπεδο, τη δυνατότητα ποιοτικής πλοϊμότητας και τη διευκόλυνση της αλλαγής του τρόπου εκτέλεσης των μεταφορών, με συνεκτίμηση των ανησυχιών για τη βιοποικιλότητα και της ισχύουσας περιβαλλοντικής νομοθεσίας, όπως η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα(11) και οι οδηγίες για τη φύση(12)· καλεί την Επιτροπή να διευκολύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, με ιδιαίτερη έμφαση στη συνεκτίμηση των αναγκών της πανίδας και της χλωρίδας στα έργα υποδομής·

6.  απευθύνει, εν προκειμένω, έκκληση στα κράτη μέλη να συμμορφωθούν πλήρως με την υποχρέωσή τους για ολοκλήρωση του κεντρικού δικτύου εσωτερικών πλωτών οδών του ΔΕΔ-Μ ως το 2030, και καλεί την Επιτροπή και τους συντονιστές του ΔΕΔ-Μ να ενισχύουν την εποπτεία που ασκούν εν προκειμένω· καλεί τα κράτη μέλη να εξαλείψουν τους ελλείποντες κρίκους, να αντιμετωπίσουν τα σημεία συμφόρησης και να προωθήσουν ποιοτικές υλικές και ψηφιακές υποδομές· επισημαίνει, ειδικότερα, την ανάγκη να αυξηθούν οι επενδύσεις σε επαρκείς πολυτροπικές υποδομές στους λιμένες και στις συνδέσεις με την ενδοχώρα των λιμένων εσωτερικής ναυσιπλοΐας, όπως οι αδιάλειπτες σιδηροδρομικές συνδέσεις και οι τερματικοί σταθμοί, και να αυξηθεί η αποθηκευτική τους ικανότητα προκειμένου να διευκολυνθούν οι ανταγωνιστικές πολυτροπικές μεταφορές στην Ευρώπη και να βελτιωθούν οι επιδόσεις της αλυσίδας εφοδιασμού τους·

7.  θεωρεί αναγκαία την εισαγωγή μιας προσέγγισης διπλού δικτύου, με τη συμπλήρωση του υφιστάμενου κεντρικού δικτύου εσωτερικών πλωτών οδών με ένα εκτεταμένο δίκτυο εσωτερικών πλωτών οδών, προκειμένου να ενισχυθούν οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές· επιμένει ότι οι πλωτές οδοί που συνδέονται με θαλάσσιους λιμένες οι οποίοι δεν διαθέτουν καθεστώς κατηγορίας IV αλλά διαθέτουν δυναμικό μείωσης των αρνητικών περιβαλλοντικών εξωτερικοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της οδικής συμφόρησης, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για το εκτεταμένο δίκτυο· τονίζει, συνεπώς, την ανάγκη επέκτασης του δικτύου ΔΕΔ-Μ ώστε να ενσωματωθούν νέα τμήματα εσωτερικών πλωτών οδών στα κεντρικά και τα εκτεταμένα δίκτυα, προκειμένου να δημιουργηθούν νέοι κόμβοι πολυτροπικών μεταφορών·

8.  θεωρεί σημαντικό να αναγνωριστεί το αναξιοποίητο δυναμικό των μικρότερων πλωτών οδών για την ενίσχυση του άμεσου ανταγωνισμού με τις οδικές μεταφορές, και εκτιμά ότι πρέπει να υπάρχει ένα λεπτομερές και ολοκληρωμένο δίκτυο μικρών πλωτών οδών, το οποίο θα διατηρείται σε επικαιροποιημένη μορφή και θα είναι εξ ολοκλήρου πλώιμο· καλεί την Επιτροπή να μην δίνει αποκλειστικά προτεραιότητα στις μεγάλες πλωτές οδούς αλλά να συμπεριλάβει στην ψηφιακή μετάβαση και τις μικρότερες πλωτές οδούς·

9.  υπογραμμίζει τις σημαντικές δυνατότητες για αναβάθμιση των συνδέσεων μέσω υδάτινων οδών και καναλιών, ιδίως σε περιφέρειες που έπασχαν επί δεκαετίες από ανεπαρκείς επενδύσεις σε υποδομή εσωτερικών πλωτών μεταφορών·

10.  καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη συμμετοχή όλων των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών οργανώσεων, στη διαδικασία σχεδιασμού νέων έργων πλοήγησης και μέτρων συντήρησης προκειμένου να επιτευχθούν κοινώς αποδεκτές λύσεις·

11.  σημειώνει ότι οι πλωτές μεταφορές χρειάζονται ένα αποτελεσματικότερο, πιο αξιόπιστο, ασφαλές και ανθεκτικό στην κλιματική αλλαγή δίκτυο υποδομών για την καλύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος των πλημμυρών και της χαμηλής στάθμης των υδάτων, που θα επιδεινώνεται διαρκώς μόνο λόγω των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι τα προβλήματα του τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας τα οποία οφείλονται στις πλημμύρες και τη χαμηλή στάθμη των υδάτων δεν έχουν ληφθεί δεόντως υπόψη, και θεωρεί ότι η εγγύηση της πλωιμότητας έχει ζωτική σημασία· τονίζει επομένως την ανάγκη να ληφθούν συνεκτικά μέτρα, όπως η προσαρμογή των στόλων, συμπεριλαμβανομένων του τύπου και του αριθμού και της πλεονάζουσας ικανότητας, η βελτιστοποίηση της σχεδίασης των πλοίων, η συνεκτίμηση της προσαρμοστικότητας των πλοίων εσωτερικής ναυσιπλοΐας, η εξασφάλιση καλύτερης διαχείρισης και ανάπτυξης των υποδομών, η παροχή ακριβέστερων πληροφοριών και προβλέψεων σχετικά με τη στάθμη των υδάτων, η συνεργασία με τους σιδηροδρόμους κατά τις περιόδους χαμηλής στάθμης υδάτων, η κατάρτιση συμβάσεων χρονοναύλωσης για σκάφη που είναι σε θέση να λειτουργούν κατά τη διάρκεια περιόδων χαμηλής παλίρροιας, η εφαρμογή ψηφιακών εργαλείων και η αύξηση της ικανότητας αποθήκευσης στους λιμένες· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταρτίσουν σχέδια δράσης για την καταπολέμηση της χαμηλής στάθμης των υδάτων και τονίζει την ανάγκη συντονισμού για τον σκοπό αυτό·

12.  τονίζει τη σημασία της χρησιμοποίησης διαστημικών δεδομένων και υπηρεσιών για τις υπηρεσίες εσωτερικών πλωτών μεταφορών που θα οδηγήσουν σε έναν ασφαλέστερο, περισσότερο βιώσιμο, αποδοτικό και ανταγωνιστικό τομέα· θεωρεί, ειδικότερα, ότι οι νέες υπηρεσίες στα προγράμματα Galileo και Copernicus και στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υπέρθεσης για τη Γεωστατική Πλοήγηση (EGNOS) θα πρέπει να συμπεριληφθούν στην αναθεώρηση της οδηγίας ITS(13) και σε άλλες νομοθετικές πρωτοβουλίες για έξυπνη κινητικότητα·

Οικολογικός προσανατολισμός στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές

13.  τονίζει τη σημασία της αντιμετώπισης της ενεργειακής μετάβασης με οικονομικά αποδοτικό και προσβάσιμο τρόπο, αναγνωρίζοντας παράλληλα το ποικίλο φάσμα των τύπων σκαφών, με την ταχεία ενίσχυση της διαθεσιμότητας και την εγκατάσταση ενός ετερογενούς μείγματος καθαρών εναλλακτικών καυσίμων, υποδομών εναλλακτικών καυσίμων και μεθόδων πρόωσης για τη ναυτιλία, με προσέγγιση δικτύου και σύμφωνα με την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας· αναγνωρίζει, περαιτέρω, τη χρήση όλων των άμεσα χρησιμοποιήσιμων επιλογών για τη μείωση των εκπομπών της εσωτερικής ναυσιπλοΐας, συμπεριλαμβανομένης της γεφύρωσης των καυσίμων και των μεταβατικών συστημάτων· τονίζει, εκ νέου, ότι η ενεργειακή μετάβαση στην εσωτερική ναυσιπλοΐα έχει καθοριστική σημασία για την επίτευξη της κλιματικά ουδέτερης ατζέντας έως το 2050·

14.  επισημαίνει ότι υπάρχει έλλειψη κλιματικά ουδέτερων λύσεων έτοιμων για την αγορά και ότι, κατά συνέπεια, οι αρχές θα πρέπει να δικαιούνται χρηματοδότηση για την ανάπτυξη ικανοτήτων προκειμένου να βοηθήσουν τον τομέα να αποκτήσει πρόσβαση σε χρηματοδότηση και να τον στηρίξει στην πορεία του προς την κλιματική ουδετερότητα· τονίζει τη σημασία της περαιτέρω παροχής κινήτρων για έργα έρευνας και ανάπτυξης για καύσιμα και τεχνολογίες που μειώνουν σημαντικά τον αντίκτυπο στο κλίμα και το περιβάλλον, προκειμένου να αναβαθμιστούν ταχέως οι στόλοι και να δημιουργηθούν αλυσίδες εφοδιασμού και οικονομίες κλίμακας· αναγνωρίζει τη δυνατότητα του τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών να λειτουργήσει ως πεδίο δοκιμών και ως καταλύτης για θετικές δευτερογενείς επιπτώσεις στον τομέα της θαλάσσιας ναυτιλίας· καλεί συνεπώς την Επιτροπή να καταρτίσει έναν ρεαλιστικό χάρτη πορείας για την περαιτέρω μείωση των ρύπων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου προκειμένου να επιτευχθεί ένας απαλλαγμένος από ανθρακούχες εκπομπές τομέας εσωτερικών πλωτών μεταφορών, με παράλληλη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας, της αξιοπιστίας και της ασφάλειας·

15.  υπογραμμίζει τον ιδιαίτερο ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίζουν οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές στη στρατηγική της ΕΕ για το υδρογόνο, όσον αφορά τόσο τη χρήση καθαρών καυσίμων στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές όσο και την καίρια σημασία των εσωτερικών πλωτών οδών και λιμένων για την καθαρή και αποδοτική διανομή υδρογόνου στα δίκτυα μεταφορών και τα κέντρα συγκέντρωσης βιομηχανικών δραστηριοτήτων της ΕΕ·

16.  επισημαίνει ότι εναλλακτικές λύσεις που μειώνουν σημαντικά τις επιπτώσεις στο κλίμα και το περιβάλλον θα πρέπει να καταστούν ευρέως διαθέσιμες, πιο προσιτές και οικονομικά ελκυστικές σε σχέση με τις συμβατικές μεθόδους πρόωσης· τονίζει την ανάγκη να επιταχυνθεί η υιοθέτηση αυτών των εναλλακτικών λύσεων, για παράδειγμα με την εξασφάλιση ρεαλιστικού ποσοστού ανάμιξης βάσει εκτίμησης επιπτώσεων που να καλύπτει ανάλυση του κύκλου ζωής των καυσίμων και σύμφωνα με τα κριτήρια βιωσιμότητας της ΕΕ, καθώς και μέσω ρυθμιστικής σταθερότητας και χρηματοδοτικής στήριξης, συμπεριλαμβανομένης της παροχής φορολογικών κινήτρων από τα κράτη μέλη· θεωρεί, ακόμα, ότι τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ορίσουν μειούμενο ή μηδενικό φορολογικό συντελεστή για τη χρήση ηλεκτροδότησης από την ξηρά και άλλων βιώσιμων λύσεων· καλεί, επιπλέον, την Επιτροπή να στηρίξει και να παράσχει ουσιαστικά κίνητρα για τη χρήση των σχετικών χρηματοδοτικών μέσων για την υιοθέτηση βιώσιμων εναλλακτικών καυσίμων και τεχνολογιών·

17.  καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τη δυνατότητα δημιουργίας ενός ενωσιακού συστήματος επισήμανσης των εκπομπών για τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές, το οποίο θα παρέχει άμεσα διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την ενεργειακή απόδοση των πλοίων, θα προωθεί την ενεργειακή απόδοση και θα δημιουργεί ένα σταθερό περιβάλλον για τις επενδυτικές αποφάσεις, που θα οδηγήσει σε βιώσιμο επιχειρηματικό ενδιαφέρον και απόδοση των επενδύσεων για τους εφοπλιστές· επισημαίνει ότι αυτό το σύστημα πρέπει να στοχεύει στην αποτελεσματική μείωση των εκπομπών και να συνδράμει τον τομέα παρέχοντας βελτιωμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, δάνεια και εγγυήσεις βάσει των επιδόσεών του όσον αφορά τις εκπομπές, να βελτιώνει την παρακολούθηση των εκπομπών, να δημιουργεί οφέλη μέσω της παροχής κινήτρων στις λιμενικές αρχές ώστε να διαφοροποιήσουν τα τέλη λιμενικών υποδομών και, εντέλει, να αυξάνει την ελκυστικότητα του τομέα στο σύνολό του· καλεί την Επιτροπή να παράσχει έναν πρακτικό οδηγό και μια εργαλειοθήκη σχετικά με τα βιώσιμα καύσιμα και τις τεχνολογικές δυνατότητες για τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές και τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, προκειμένου να υποστηριχθούν οι πλοιοκτήτες στη λήψη αποφάσεων· επισημαίνει ότι θα πρέπει να εστιάζεται στους τύπους των πλοίων εσωτερικής ναυσιπλοΐας και θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων, δεδομένων των παρόμοιων τεχνικών χαρακτηριστικών τους·

18.  επισημαίνει ότι η αρθρωτή κατασκευή πλοίων παρέχει ευελιξία, προβλεψιμότητα και εξοικονόμηση κόστους· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι τα τυποποιημένα τμήματα και ο αντίστοιχος σχεδιασμός και η ανάπτυξη των πλοίων δημιουργούν μια καλή βάση που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους (διατροπικότητα) και, επιπλέον, διευκολύνουν την εκ των υστέρων εγκατάσταση πιο βιώσιμων συστημάτων πρόωσης μόλις αυτά εισέλθουν στην αγορά· επισημαίνει ότι, εκτός από τα περιβαλλοντικά οφέλη που έχει, η αρθρωτή κατασκευή μπορεί να οδηγήσει σε εξοικονόμηση κόστους και να συμβάλει στη μείωση των κινδύνων χάρη στην προβλέψιμη διαδικασία παραγωγής και κατασκευής και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να ενθαρρύνεται και να προωθείται·

19.  πιστεύει ότι με δεδομένους τους κλιματικούς μας στόχους, ο τομέας της ναυτιλίας είναι σε θέση να παράσχει περισσότερο βιώσιμες και μακρόπνοες μεταφορές· τονίζει ότι η Επιτροπή και οι δημόσιες αρχές θα πρέπει να διαδραματίσουν συνδετικό και συντονιστικό ρόλο σε αυτή τη φάση της ανάπτυξης και να συνεργαστούν με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των χρηστών των εσωτερικών πλωτών οδών και του κλάδου των ναυπηγείων· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν πιλοτικά έργα με καινοτόμες λύσεις, όπως τα ανταλλάξιμα δοχεία συσσωρευτών· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, την πιεστική ανάγκη για στήριξη της καινοτομίας, για ένα χρηματοδοτικό σχέδιο της ΕΕ, για τη διευκόλυνση της πιστοποίησης και για άδειες πλεύσης με εναλλακτικά καύσιμα·

20.  τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία που έχει για την ενεργειακή μετάβαση των λιμένων και των εξειδικευμένων ναυπηγείων τους, όπου πραγματοποιείται η ναυπήγηση, η μετατροπή και η μετασκευή των πλοίων· καλεί, επομένως, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διαθέσουν κατάλληλη χρηματοδότηση και επενδύσεις για την εξασφάλιση επαρκούς χωρητικότητας και επαρκών υποδομών στους λιμένες, προκειμένου να διευκολυνθούν η ανανέωση του στόλου και η ενεργειακή μετάβαση του ναυτιλιακού τομέα· τονίζει ακόμα ότι η ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών ενέργειας για τα σκάφη απαιτεί κατάλληλη υποδομή ηλεκτροδότησης και ανεφοδιασμού από την ξηρά·

21.  επισημαίνει ότι ο οικολογικός προσανατολισμός του στόλου θα πρέπει να επικεντρώνεται όχι μόνο στην αντιμετώπιση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου αλλά και στη μείωση της ρύπανσης των ποταμών· επισημαίνει εν προκειμένω τη σημασία της παροχής εγκαταστάσεων απόρριψης των αποβλήτων στους λιμένες καθώς και της προώθησης της χρήσης καινοτόμου αντιρρυπαντικής βαφής και προηγμένης τεχνολογίας συντήρησης του κύτους (π.χ. υποβρύχια μη επανδρωμένα σκάφη)· καλεί την Επιτροπή να προτείνει ένα πλαίσιο διακυβέρνησης για την παρακολούθηση της ρύπανσης των λεκανών απορροής ποταμών, διευκολύνοντας τον συντονισμό των ενωσιακών και εθνικών μέτρων, επενδύσεων και προγραμμάτων δράσης·

22.  τονίζει τη σημασία της διασφάλισης χρηστής και οριζόντιας διαχείρισης των υδάτινων πόρων, η οποία περιλαμβάνει τη διαχείριση των υδραυλικών συστημάτων, την προώθηση της ανάπτυξης της υδροηλεκτρικής ενέργειας, τη διασφάλιση των διαφορετικών χρήσεων των υδάτων και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας· τονίζει, συνεπώς, ότι στη διαχείριση των υδάτων θα πρέπει να συμμετέχουν ενδιαφερόμενοι φορείς από τους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας, της γεωργίας, της βιομηχανίας και του περιβάλλοντος·

Ψηφιοποίηση και αυτόνομη ναυτιλία

23.  σημειώνει ότι η εκτεταμένη ψηφιοποίηση και η συλλογή δεδομένων μπορούν να συμβάλουν σε ένα καθαρότερο περιβάλλον και στη βελτίωση της ασφάλειας επί του πλοίου και οδηγούν σε αποτελεσματικότερο σχεδιασμό δρομολογίου, λιγότερο συνωστισμό στους λιμένες, και καλύτερη επικοινωνία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ πλοίων, λιμένων και υποδομών· επισημαίνει ότι η ψηφιοποίηση θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οφέλη όσον αφορά την ασφάλεια και την ενεργειακή απόδοση για τη συλλογή και την ανάλυση δεδομένων σχετικά με τον τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών, συμβάλλοντας στην περαιτέρω μείωση των εκπομπών· ζητεί μια στρατηγική για την ανάπτυξη και την αξιοποίηση των ψηφιακών και αυτοματοποιημένων τεχνολογιών στον τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών, στην οποία θα περιγράφονται τόσο τα διαλειτουργικά πρότυπα που θα υπερβαίνουν τους τρόπους μεταφοράς και τα σύνορα όσο και οι απαιτούμενες ερευνητικές δράσεις και η απαιτούμενη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων μέσω ειδικών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη»· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη επικαιροποίησης των τεχνικών προτύπων στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής επιτροπής για την κατάρτιση προτύπων στον τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας (CESNI) και περαιτέρω εναρμόνισης των υπηρεσιών πληροφοριών εσωτερικής ναυσιπλοΐας (ΥΠΕΝ), που θα απλουστεύσουν τις διαδικασίες για τη ρύθμιση της εσωτερικής ναυσιπλοΐας, θα μειώσουν τα προβλήματα που προκύπτουν από τις διαφορετικές ερμηνείες των τεχνικών προτύπων και την έλλειψη συγκρίσιμων δεδομένων, και θα επιτρέψουν την ταχεία ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτόμων λύσεων· υπογραμμίζει την ανάγκη προετοιμασίας για ένα κοινό πλαίσιο διαλειτουργικής ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των τρόπων μεταφοράς·

24.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την εναρμονισμένη ψηφιακή χρήση και αποδοχή των ηλεκτρονικών εγγράφων πληρώματος και σκαφών σε ολόκληρη την ΕΕ το συντομότερο δυνατόν, η οποία θα ενισχύσει την παρακολούθηση των κοινωνικών συνθηκών και των συνθηκών απασχόλησης, θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και την ελκυστικότητα των μεταφορών εσωτερικής ναυσιπλοΐας και την ομαλή διάδραση και ολοκλήρωσή τους με άλλους τρόπους μεταφοράς, και θα ενισχύσει τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων ανταλλαγής δεδομένων σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα· επισημαίνει ότι η ελλιπής ανάπαυση των εργαζομένων στο σκάφος μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κίνδυνο για την ασφάλεια· επισημαίνει συνεπώς ότι η αξιόπιστη, σύγχρονη και ψηφιακή ικανότητα ελέγχου για την ανάγνωση, την αποθήκευση και τη δημιουργία δεδομένων σχετικά με τον χρόνο εργασίας και ανάπαυσης των εργαζομένων στο σκάφος έχει ζωτική σημασία·

25.  τονίζει την ανάγκη ταχείας εφαρμογής του κανονισμού για τις ηλεκτρονικές πληροφορίες σχετικά με τις εμπορευματικές μεταφορές (eFTI)(14), προκειμένου να μπορούν οι μεταφορείς να ανταλλάσσουν πληροφορίες με τις αρχές επιβολής του νόμου γρήγορα, εύκολα και σε ψηφιακή μορφή·

26.  σημειώνει ότι η ενοποίηση και η εναρμόνιση των δεδομένων αποτελούν βασικό εργαλείο διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων για την ενίσχυση της αξιοπιστίας των εσωτερικών πλωτών μεταφορών και την αύξηση της χρήσης τους στις αλυσίδες εφοδιαστικής· επισημαίνει ότι τα δεδομένα πρέπει να είναι διασυνδεδεμένα με έξυπνες υποδομές να επιτρέπουν τον αποτελεσματικό σχεδιασμό και την επικοινωνία με άλλους τρόπους μεταφοράς για τη διευκόλυνση της πολυτροπικότητας και των συγχροτροπικών συστημάτων· επισημαίνει το δυναμικό των ολοκληρωμένων πλατφορμών δεδομένων για τη βελτίωση της διαφάνειας, όπως για παρακολούθηση και έλεγχο, και για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, όπως στον σχεδιασμό διαδρομών και στη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων·

27.  τονίζει τη σημασία της συλλογής δεδομένων σχετικά με το ευρωπαϊκό σύστημα εφοδιαστικής σε συντονισμό με τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά την προετοιμασία της πρότασης για την αναθεώρηση της οδηγίας για τις συνδυασμένες μεταφορές(15) και άλλων μέτρων που διασφαλίζουν αποδοτικότερο σχεδιασμό της εφοδιαστικής και τη χρήση της υλικής υποδομής· καλεί, επιπλέον, την Επιτροπή να παρουσιάσει μια διατροπική επισκόπηση της ροής των εμπορευμάτων και των εμπορευματοκιβωτίων που εισέρχονται στην Ευρώπη και των διαδρομών που ακολουθούν τα εμπορεύματα μέχρι τον τελικό προορισμό τους, γεγονός που θα μπορούσε να είναι επωφελές στη χάραξη μιας αποτελεσματικής πολιτικής για αλλαγή του τρόπου εκτέλεσης των μεταφορών· θεωρεί ότι η ενίσχυση της στροφής προς άλλους τρόπους μεταφοράς θα πρέπει να θεωρείται προτεραιότητα, καθώς τα εμπορευματοκιβώτια θαλάσσης δεν μεταφέρονται πάντοτε αποτελεσματικά από τους θαλάσσιους λιμένες στην ενδοχώρα επί του παρόντος, με αποτέλεσμα υψηλότερο κόστος και μεγαλύτερο χρόνο μετακίνησης· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει την προστιθέμενη αξία των αλγορίθμων και της τεχνητής νοημοσύνης στις μεταφορές εμπορευματοκιβωτίων στην ενδοχώρα, προκειμένου να βελτιστοποιηθούν ο σχεδιασμός και η επεξεργασία για τον σκοπό αυτό·

28.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να συνδεθούν τα υφιστάμενα ψηφιακά πλαίσια πολιτικής μεταφορών και να διασφαλιστεί ότι τα δεδομένα για τις πολυτροπικές μεταφορές είναι διαθέσιμα μέσω ενός ενιαίου σημείου πρόσβασης, προκειμένου να επιτευχθούν οφέλη αποδοτικότητας στις πλωτές εμπορευματικές μεταφορές και να διασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα των δεδομένων με άλλους τρόπους μεταφοράς· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή να καταρτίσει σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ψηφιακή υποδομή των πολυτροπικών μεταφορών που θα επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων και τη διαλειτουργικότητα, με στόχο την επίτευξη ενός συγχρονικού, συνδεδεμένου και αυτοματοποιημένου συστήματος μεταφορών έως το 2035 το αργότερο· θεωρεί ότι απαιτείται ειδική δομή διακυβέρνησης για τη συνεχή και τακτική παρακολούθηση, αξιολόγηση και βελτίωση, προκειμένου να χρησιμοποιούνται οι πλέον σύγχρονες τεχνολογίες και καινοτομίες·

29.  επισημαίνει την ανάγκη για κίνητρα για την ανάπτυξη ψηφιακών πλατφορμών λιμένων πολυτροπικών μεταφορών· ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, τη δημιουργία ενός σχεδίου ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας για τη πλοϊμότητα και την πολυτροπική σύνδεση των διαδρόμων εσωτερικής ναυσιπλοΐας του ΔΕΔ-Μ·

30.  τονίζει τις μεγάλες δυνατότητες που προσφέρουν οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές για τις αυτόνομες πλωτές μεταφορές και επισημαίνει ότι η αύξηση της αυτοματοποίησης φέρνει πιο κοντά την πραγματικότητα των συγχροτροπικών μεταφορών στην Ευρώπη· καλεί την Επιτροπή, βάσει εκτίμησης αντικτύπου και ευρείας διαβούλευσης με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, να εξετάσει το ενδεχόμενο αναθεώρησης όλης της σχετικής νομοθεσίας, όπου είναι αναγκαίο, προκειμένου να διευκολυνθεί η υιοθέτηση της αυτόνομης ναυτιλίας, ιδίως όσον αφορά τις ευθύνες του πληρώματος σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ή αστοχίας του συστήματος, την αποσαφήνιση των ζητημάτων ευθύνης σε περιπτώσεις ζημιών και, γενικότερα, τις πτυχές ασφάλειας των αυτόνομων σκαφών, προκειμένου να επιτευχθεί ένα ορισμένο επίπεδο εναρμόνισης και να αυξηθεί η υιοθέτηση της τεχνολογίας σε επίπεδο ΕΕ· εμμένει, συνεπώς στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χάρτη πορείας για έξυπνα και αυτόνομα συστήματα εσωτερικών πλωτών μεταφορών, ο οποίος θα πρέπει να στηρίζει νομοθεσία προσανατολισμένη στο μέλλον, έρευνα, πιλοτικά έργα, επιτόπια εργαστήρια, και την ανάπτυξη και επιτυχή ανάπτυξη αυτόνομων πλοίων, έξυπνων λιμένων και ψηφιακής διαλειτουργικότητας με βάση ευφυή συστήματα μεταφορών, καθώς και να διασφαλίσει την ανάπτυξη του εξ αποστάσεως ελέγχου των σκαφών και την εξ αποστάσεως διαχείριση των δεξαμενών ανύψωσης· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη για ευφυείς υποδομές και την αναγκαία κατάρτιση, αναβάθμιση δεξιοτήτων και επανειδίκευση των πληρωμάτων, οι οποίες θα μπορούσαν να υποστηριχθούν στο πλαίσιο του σκέλους κοινωνικών επενδύσεων και δεξιοτήτων του προγράμματος InvestEU· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, την πολύτιμη συμβολή των προτύπων της CESNI για το πλήρωμα, τα σκάφη και την τεχνολογία των πληροφοριών· καλεί την Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα στην ψηφιοποίηση, την εναρμόνιση και την ταχεία αποκόμιση οφέλους (επικοινωνία χωρίς χαρτί) των εσωτερικών πλωτών μεταφορών, θέτοντας τα θεμέλια για έναν αυτόνομο τομέα·

31.  επισημαίνει ότι η ασφαλής και προστατευμένη αυτόνομη ναυσιπλοΐα απαιτεί τυποποιημένη ανταλλαγή πληροφοριών που υπερβαίνει τις θέσεις κεραίας των σκαφών, όπως η συμπεριφορά του σκάφους, το περίγραμμα του κύτους και τροποποιήσεις των πλωτών οδών, προκειμένου να διαχειρίζεται αυτόνομες λειτουργίες, να αποτρέπει δυνητικές συγκρούσεις μεταξύ σκαφών που μοιράζονται τον ίδιο δίαυλο ναυσιπλοΐας και να παρέχει στους πλοιάρχους τις τελευταίες πληροφορίες σχετικά με τον δίαυλο ναυσιπλοΐας· επισημαίνει το δυναμικό των διαστημικών λύσεων ως καταλυτών για τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές και τη χρήσιμη συμβολή των διαστημικών πόρων της ΕΕ Galileo, EGNOS και Copernicus στο πλαίσιο αυτό·

Μελλοντοστρεφείς λιμένες: Ενέργεια και κυκλικοί κόμβοι

32.  τονίζει τον ρόλο των λιμένων εσωτερικής ναυσιπλοΐας ως στρατηγικών, πολυτροπικών κόμβων στο σύστημα εφοδιαστικής· τονίζει, ως εκ τούτου, ότι οι λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας, καθώς και οι θαλάσσιοι λιμένες, θα πρέπει να έχουν αποτελεσματικές συνδέσεις, ιδίως με τις σιδηροδρομικές υποδομές, με έμφαση στη σύνδεση με τους κεντρικούς διαδρόμους του ΔΕΔ-Μ και τους διαδρόμους του εκτεταμένου δικτύου όπου αυτό είναι δυνατόν· υποστηρίζει τη μεγαλύτερη συνεργασία και την ομαδοποίηση των θαλάσσιων λιμένων και των λιμένων εσωτερικής ναυσιπλοΐας·

33.  τονίζει τη σημασία των θαλάσσιων λιμένων για την επίτευξη της μετάβασης του τρόπου εκτέλεσης των μεταφορών στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές· σημειώνει ότι η βελτίωση της ομαδοποίησης των εμπορευματικών μεταφορών μέσω εσωτερικών πλωτών οδών θα διευκολύνει την αποδοτικότερη εσωτερική ναυσιπλοΐα από και προς θαλάσσιους λιμένες· επισημαίνει ότι η στενή συνεργασία μεταξύ των διαφόρων θαλάσσιων λιμένων και λιμένων εσωτερικής ναυσιπλοΐας και όλων των ενδιαφερόμενων φορέων στην εφοδιαστική αλυσίδα, όπως στον τομέα της βιωσιμότητας, δημιουργεί περαιτέρω δυνατότητες βελτίωσης από άποψη κόστους και επιχειρησιακής αποδοτικότητας και ωφελεί την περιφερειακή ανάπτυξη και την απασχόληση·

34.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας προβαίνουν στη συντήρηση των υφιστάμενων σιδηροδρομικών συνδέσεων και ότι τα κράτη μέλη δίνουν προτεραιότητα στην επικαιροποίηση του σιδηροδρομικού δικτύου εμπορευματικών μεταφορών τους προκειμένου να διασφαλισθούν οι διατροπικές ροές μεταφορών μεταξύ των εσωτερικών πλωτών οδών και του σιδηροδρομικού δικτύου·

35.  επισημαίνει ότι η ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη δυνητική ζήτηση και τα χαρακτηριστικά της αγοράς των λιμένων κατά τον σχεδιασμό πιθανών οδών προς έναν κλιματικά ουδέτερο τομέα εσωτερικών πλωτών οδών· τονίζει επομένως ότι μια ευρωπαϊκή στρατηγική ανάπτυξης εναλλακτικών καυσίμων για πολυτροπική και βιομηχανική χρήση μέσω της αναθεώρησης του ΔΕΔ-Μ και της οδηγίας 2014/94/ΕΕ για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων (AFID) θα πρέπει να ακολουθεί μια προσέγγιση δικτύου που θα οδηγεί σε αποτελεσματικά σχεδιασμένες υποδομές, με βάση τα δυνητικά χαρακτηριστικά ζήτησης της αγοράς ενός λιμένα και της ενδοχώρας του, κατά μήκος των πλωτών οδών, σύμφωνα με την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας· τονίζει, επιπλέον, τις δυνατότητες ενός ευέλικτου συστήματος υποδομών, όπως η αξιοποίηση κινητών ηλεκτρογεννητριών, και καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει ευέλικτες λύσεις διανομής και προμήθειας καυσίμων, για παράδειγμα συστήματα ενοικίασης για σκάφη·

36.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις συνέργειες μεταξύ των υποδομών των εσωτερικών πλωτών μεταφορών και των διευρωπαϊκών δικτύων ενέργειας, οι οποίες θα διευκολύνουν την ενεργειακή μετάβαση της εσωτερικής ναυσιπλοΐας και θα στηρίξουν την ανάπτυξη των λιμένων ως ενεργειακών κόμβων· επισημαίνει, εν προκειμένω, την ανάγκη για καλύτερη ενοποίηση των υποδομών των εσωτερικών πλωτών μεταφορών στο ευρωπαϊκό δίκτυο ενέργειας για τη διευκόλυνση της χρήσης ηλεκτροδότησης από την ξηρά· τονίζει ακόμα τις δυνατότητες που προσφέρουν οι εσωτερικές πλωτές οδοί για τη μεταφορά εναλλακτικών καυσίμων· τονίζει την ανάγκη κατασκευής ηλεκτρικών υποδομών σε όλους τους ευρωπαϊκούς λιμένες εσωτερικής ναυσιπλοΐας προκειμένου να εξυπηρετούνται στο μέλλον σκάφη με πηγές ηλεκτρικής ενέργειας και να αναβαθμιστούν και επεκταθούν οι εγκαταστάσεις και ο εξοπλισμός που παρέχονται στη θέση ελλιμενισμού όπως επίσης να μειωθούν οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου και η ατμοσφαιρική ρύπανση στους λιμένες και τις γύρω περιοχές, σύμφωνα με τον στόχο της μηδενικής ρύπανσης κατά την αγκυροβόληση·

37.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της ρευστότητας στους λιμένες με την εξασφάλιση επαρκούς ικανότητας ελλιμενισμού και χώρου αναμονής για τα σκάφη εσωτερικής ναυσιπλοΐας·

38.  τονίζει τις δυνατότητες που προσφέρουν οι εσωτερικές πλωτές οδοί για τη μεταφορά επικίνδυνων αγαθών και αποβλήτων, η οποία απαιτεί επενδύσεις σε επαρκείς και ασφαλείς υποδομές και σκάφη και ειδικευμένο εργατικό δυναμικό· υπογραμμίζει τον πολλά υποσχόμενο ρόλο των λιμένων στην κυκλική οικονομία και το ιδιαίτερο δυναμικό των εσωτερικών πλωτών οδών για τις μεταφορές εμπορευμάτων που προέρχονται από νέες κυκλικές αγορές· καλεί στο πλαίσιο αυτό την Επιτροπή να συνδέσει στενότερα τις πολιτικές της για την κυκλική οικονομία με τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές· καλεί, επιπλέον, την Επιτροπή να αναπτύξει μέτρα για τη στήριξη των δραστηριοτήτων κυκλικής οικονομίας στους λιμένες και να προωθήσει την έννοια της αξιολόγησης κύκλου ζωής με στόχο την έναρξη διαλόγου και την ενθάρρυνση των λιμένων εσωτερικής ναυσιπλοΐας να σχεδιάσουν ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης, μεταξύ άλλων για το νερό, την ενέργεια, τα απόβλητα, τα εργοτάξια, τον χωροταξικό σχεδιασμό και τις αστικές περιοχές πρασίνου, προκειμένου να απελευθερωθεί το δυναμικό τους να καταστούν κυκλικοί και καθαροί ενεργειακοί κόμβοι·

Εκπαίδευση και κατάρτιση, συνθήκες εργασίας, έρευνα και καινοτομία

39.  τονίζει την ανάγκη εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης και κατάρτισης στην εσωτερική ναυσιπλοΐα, με έμφαση στην ανάπτυξη πράσινων και ψηφιακών δεξιοτήτων και την υπέρβαση των γλωσσικών φραγμών, ώστε να δημιουργηθούν ελκυστικές θέσεις εργασίας για τους νέους και τις γυναίκες, με τη δέουσα προσοχή σε υψηλά και εναρμονισμένα κοινωνικά πρότυπα και πρότυπα ασφαλείας, και επίπεδα προσόντων· υποστηρίζει, στο πλαίσιο αυτό, την περαιτέρω ανάπτυξη προτύπων της CESNI για τη διασφάλιση των απαραίτητων δεξιοτήτων για τα μέλη του πληρώματος των σκαφών εσωτερικής ναυσιπλοΐας· τονίζει την ανάγκη για υποχρεωτικά, συνεχή και τακτικά προγράμματα κατάρτισης για όλα τα μέλη του πληρώματος, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών μαθημάτων ανταλλαγής, προκειμένου να προωθηθούν η αναβάθμιση των δεξιοτήτων, η επανειδίκευση, η βέλτιστη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και η ασφάλεια σε ολόκληρο τον τομέα· τονίζει την ανάγκη για πρότυπα υγείας και ασφάλειας σύμφωνα με την αρχή των μηδενικών ατυχημάτων· καλεί, επιπλέον, τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν ορθά την οδηγία (ΕΕ) 2017/2397 σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων στην εσωτερική ναυσιπλοΐα έως τις 17 Ιανουαρίου 2022·

40.  υπογραμμίζει τη σημασία της διασφάλισης καλών συνθηκών εργασίας και αξιοπρεπών μισθών στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν επαρκή κάλυψη κοινωνικής ασφάλισης για όλους τους εργαζόμενους στο σκάφος, σύμφωνα με την κοινωνική νομοθεσία της ΕΕ· τονίζει την ανάγκη για σαφές εργατικό δίκαιο και δίκαιο κοινωνικής ασφάλισης στον τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών· τονίζει την ανάγκη της διασφάλισης της κοινωνικής προστασίας και των δικαιωμάτων των μελών του πληρώματος από την Ευρώπη και τρίτες χώρες·

41.  επισημαίνει τη σημασία της περαιτέρω συνεργασίας και συνεργιών μεταξύ των διαφόρων πρωτοβουλιών και ινστιτούτων έρευνας και καινοτομίας, μέσω της ανταλλαγής γνώσεων, δεδομένων, τεχνογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών και της διάθεσης σε δημόσια πλατφόρμα μιας επισκόπησης των εν εξελίξει έργων·

42.  τονίζει την ανάγκη για ενθάρρυνση της ανάπτυξης έργου καινοτόμων σκαφών εσωτερικής ναυσιπλοΐας και των αντίστοιχων λιμενικών υποδομών στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» για τις πλωτές μεταφορές μηδενικών εκπομπών·

Ένα ενωσιακό σχέδιο χρηματοδότησης

I.Δυνατότητες χρηματοδότησης μέσω των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ

43.  επισημαίνει τη δυνατότητα των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ για τον οικολογικό προσανατολισμό και την ψηφιοποίηση του ευρωπαϊκού τομέα των εσωτερικών πλωτών μεταφορών, όπως ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF), το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, συμπεριλαμβανομένου του Ταμείου Συνοχής, και ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (RRF)· τονίζει την ανάγκη κινητοποίησης των μέσων αυτών για την ολοκλήρωση του κεντρικού και του εκτεταμένου δικτύου ΔΕΔ-Μ, τη χρηματοδότηση επενδύσεων για την ανάπτυξη και την εφαρμογή βιώσιμων εναλλακτικών καυσίμων και εναλλακτικών συστημάτων πρόωσης για τα σκάφη και τις αναγκαίες υποδομές, προκειμένου να καταστούν δυνατές έξυπνες συνέργειες μεταξύ μεταφορών, ενέργειας, μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογής σε αυτήν, και ψηφιοποίησης, και να διασφαλιστούν ο εκσυγχρονισμός και η ανθεκτικότητα των εσωτερικών πλωτών οδών· τονίζει, ωστόσο, ότι τα εν λόγω χρηματοδοτικά μέσα δεν είναι πάντοτε κατάλληλα για τις ΜΜΕ, τις οικογενειακές επιχειρήσεις και άλλες πολύ μικρές επιχειρήσεις, καθώς τα μικρότερα έργα κινδυνεύουν να μην είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση· τονίζει, επιπλέον, την ανάγκη αποσαφήνισης όσον αφορά τη βιώσιμη χρηματοδότηση και τις ιδιωτικές επενδύσεις στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές·

44.  υπενθυμίζει ότι η ενεργειακή μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα αποτελεί τεχνολογική και οικονομική πρόκληση για τον τομέα της εσωτερικής ναυσιπλοΐας, η οποία απαιτεί την κατάλληλη στήριξη· πιστεύει, στο πλαίσιο αυτό, ότι τα κράτη μέλη πρέπει να αξιοποιήσουν την RRF ως μοναδική ευκαιρία χρηματοδότησης για τις εσωτερικές πλωτές οδούς, συνδυάζοντας τα βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα οικονομικής ανάκαμψης με τα μακροπρόθεσμα οφέλη των στοχευμένων υποδομών και των επενδύσεων στη ναυτιλία·

45.  καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τους εσωτερικούς της πόρους για τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές και την εφαρμογή του προγράμματος δράσης NAIADES, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπινων πόρων, ευθυγραμμίζοντάς τους με τις φιλοδοξίες του τομέα στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας, την αλλαγή του τρόπου εκτέλεσης των μεταφορών και τη στρατηγική για τη βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα·

46.  υπογραμμίζει ακόμα ότι οι επενδύσεις στις υποδομές των εσωτερικών πλωτών μεταφορών σε και γύρω από θαλάσσιους λιμένες έχουν τεράστια σημασία· τονίζει την ανάγκη στενής συνεργασίας μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων μερών στην αλυσίδα αξίας της εφοδιαστικής·

II.Η ανάγκη για ένα ταμείο εσωτερικής ναυσιπλοΐας της ΕΕ

47.  επισημαίνει ότι η πορεία προς έναν κλιματικά ουδέτερο τομέα εσωτερικών πλωτών μεταφορών και η επιθυμητή ενεργειακή μετάβαση θα δημιουργήσουν χρηματοδοτικό κενό ύψους περίπου 10 δισεκατομμυρίων EUR(16), το οποίο δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί μόνο από τον τομέα· επισημαίνει, επιπλέον, την έλλειψη επιχειρηματικού ενδιαφέροντος από τους ιδιώτες ιδιοκτήτες σκαφών να επενδύσουν σε τεχνολογίες πρόωσης που μειώνουν σημαντικά τον αντίκτυπο στο κλίμα και το περιβάλλον· τονίζει την ανάγκη κινητοποίησης δημόσιας στήριξης και ιδιωτικών επενδύσεων για τον σκοπό αυτό·

48.  τονίζει ότι ο τομέας των εσωτερικών πλωτών μεταφορών αποτελείται κυρίως από ΜΜΕ, οικογενειακές επιχειρήσεις και μικρότερους λιμένες, γεγονός που δυσχεραίνει την πραγματοποίηση δαπανηρών επενδύσεων για τη συμμόρφωση με τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας· θεωρεί, επομένως, ότι θα πρέπει να βελτιωθεί η δυνατότητα κλιμάκωσης των απαιτούμενων επενδύσεων, να μειωθεί σημαντικά ο διοικητικός φόρτος και να ενισχυθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση·

49.  καλεί συνεπώς την Επιτροπή να δημιουργήσει ένα ειδικό ταμείο της ΕΕ για την εσωτερική ναυσιπλοΐα για τη βιώσιμη μετάβαση, συμπεριλαμβανομένου ενός συστήματος μονοαπευθυντικής υπηρεσίας που θα είναι εύκολα προσβάσιμο για βοήθεια και συνδρομή και θα έχει τη δυνατότητα να συνδυάζει έργα σε μια ενιαία εφαρμογή, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες χρηματοδότησης· τονίζει ότι το ταμείο θα πρέπει να συμπληρώνει τα υφιστάμενα αποθεματικά που δημιουργήθηκαν δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 546/2014(17), με σημαντικές πρόσθετες χρηματοδοτικές συνεισφορές από ενωσιακά και εθνικά χρηματοδοτικά μέσα καθώς και από άλλες ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις, προκειμένου να μοχλεύσει περαιτέρω επενδύσεις από τον κλάδο και να αντιμετωπίσει το υφιστάμενο επενδυτικό κενό στη χρηματοδότηση της βιώσιμης μετάβασης· τονίζει ότι το ταμείο αυτό θα πρέπει επίσης να προβλέπει τη δυνατότητα συνδυασμού με τη ΔΣΕ, τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, συμπεριλαμβανομένου του Ταμείου Συνοχής, και χρηματοδοτικά μέσα από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων·

50.  τονίζει ότι το ταμείο θα πρέπει να εστιάζει στη μετασκευή και την ανανέωση των σκαφών με στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των σκαφών και τη στήριξη των επενδύσεων σε καινοτόμους τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας, καθώς και σε λιμενικές υποδομές, ιδίως στην ανάπτυξη εναλλακτικών καυσίμων, συμβάλλοντας στους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας, σε μια πράσινη ανάκαμψη και σε ένα περισσότερο βιώσιμο σύστημα μεταφορών στο σύνολό του·

51.  καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τη βιωσιμότητα της συμπερίληψης ενός νέου ευρωπαϊκού σχεδίου διάλυσης σκαφών και ανανέωσης του στόλου στο πλαίσιο του ταμείου, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις εκπομπές κύκλου ζωής των εν λόγω σκαφών, προκειμένου να διευκολυνθεί η ταχεία μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα· τονίζει την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι συνθήκες υπό τις οποίες διενεργείται η διάλυση και επισημαίνει τη σημασία της κυκλικότητας·

III.Χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων

52.  υπενθυμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) παρέχει χρηματοδότηση για ελκυστικά δάνεια κεφαλαίου, μεταξύ άλλων και στον κλάδο των ναυπηγείων· θεωρεί, ωστόσο, ότι η υλοποίηση και η αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης της ΕΤΕπ εξαρτάται από την προσβασιμότητά της και για τούτο επιμένει στα ακόλουθα:

   i) να εξασφαλιστεί ότι το πρόγραμμα εγγυήσεων της ΕΤΕπ για την πράσινη ναυτιλία θα πρέπει επίσης να εφαρμόζεται σε μικρότερες συναλλαγές, συμπεριλαμβανομένων πιο ευέλικτων όρων δανεισμού, με συνεκτίμηση, για παράδειγμα, της μέσης διάρκειας ζωής των δραστηριοτήτων ενός πλοίου κατά τη διάρκεια της περιόδου αποπληρωμής·
   ii) να εξασφαλιστεί ότι η ΕΤΕπ παρέχει χρηματοδότηση στους ναυπηγούς τόσο πριν όσο και μετά την παράδοση, προκειμένου να διασφαλίζονται η υλοποίηση και η βιωσιμότητα καινοτόμων έργων ναυπηγικής·
   iii) να καταστεί προτεραιότητα η χρηματοδότηση προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας για την πράσινη ναυπηγική·

53.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παρακολουθούν προσεκτικά τις επενδύσεις από τρίτες χώρες σε ευρωπαϊκούς λιμένες, δεδομένου του ρόλου τους στις στρατηγικές υποδομές της Ευρώπης ως κόμβων πολυτροπικών μεταφορών, βασικών ενεργειακών κόμβων και βιομηχανικών συνεργατικών σχηματισμών·

Επιβατικές μεταφορές, αστική κινητικότητα, αστική εφοδιαστική πλωτών μεταφορών και τουρισμός

54.  χαιρετίζει την πρόσφατη αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με τη δέσμη μέτρων για την αστική κινητικότητα του 2013(18)· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι τα αναμενόμενα αποτελέσματα της δέσμης αστικής κινητικότητας, δηλαδή η μείωση των εκπομπών CO2 και ατμοσφαιρικών ρύπων και η μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και των τροχαίων ατυχημάτων στις αστικές περιοχές, δεν έχουν επιτευχθεί με συνέπεια σε ολόκληρη την ΕΕ· καλεί συνεπώς την Επιτροπή να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη και τις πόλεις να συμπεριλάβουν, όπου είναι δυνατόν, τις πλωτές δημόσιες μεταφορές, την αστική εφοδιαστική και την τοπική διανομή εμπορευμάτων ως ασφαλή, βιώσιμο και αποτελεσματικό τρόπο μεταφοράς στον σχεδιασμό βιώσιμης αστικής κινητικότητας και να ενισχύσουν τη συλλογή δεδομένων τους για την αστική κινητικότητα· τονίζει, επιπλέον, την ανάγκη να συμπεριληφθούν τα μέσα των δημόσιων πλωτών μεταφορών στις ψηφιακές πλατφόρμες κινητικότητας, όπως η κινητικότητα ως υπηρεσία, καθώς και στις εφαρμογές παράδοσης εμπορευμάτων·

55.  επισημαίνει το αναξιοποίητο δυναμικό των εσωτερικών πλωτών οδών στις αστικές περιοχές, όπως καταδεικνύεται στη στρατηγική για τη βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα· τονίζει ότι οι αστικές περιοχές παρουσιάζουν ολοένα μεγαλύτερη συμφόρηση και ότι η κατασκευή νέων οδικών υποδομών δεν είναι πάντα οικονομικά αποδοτική· καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει τις πλωτές μεταφορές στον στόχο της στρατηγικής για τη βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα για καλύτερη χρήση των εσωτερικών πλωτών οδών στις πόλεις και να υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις που θα αποσκοπούν στην ενίσχυση της εφοδιαστικής στις εσωτερικές πλωτές οδούς μας και θα λαμβάνουν υπόψη την τελική διανομή μέσω φορτηγών ποδηλάτων, ενισχύοντας τη στροφή προς άλλους τρόπους μεταφοράς· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή να ενισχύσει τη συλλογή δεδομένων αστικής κινητικότητας για τις πλωτές επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές και επισημαίνει τις δυνατότητες των εσωτερικών πλωτών μεταφορών να αναλάβουν το τελευταίο σκέλος στην αστική βιώσιμη εφοδιαστική·

56.  επισημαίνει το γεγονός ότι τα στοιχεία του 2019 για τη ζήτηση επιβατικών μεταφορών αποκάλυψαν ότι ο ευρωπαϊκός τομέας ποτάμιας κρουαζιέρας, συμπεριλαμβανομένων των σκαφών ημερήσιων εκδρομών και των υπηρεσιών πορθμείων, βρισκόταν σε υγιή κατάσταση πριν από την πανδημία COVID-19· σημειώνει, ωστόσο, ότι ο τομέας περιήλθε σε σχεδόν πλήρη στασιμότητα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2020 λόγω της συνεχιζόμενης υγειονομικής κατάστασης, η οποία είχε αρνητικό οικονομικό αντίκτυπο και προκάλεσε οικονομικές δυσκολίες στις εταιρείες, και ότι παραμένει αβέβαιο εάν η επιβατική κίνηση θα επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα το 2021(19)· για τούτο, καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει τον εσωτερικό πλωτό τουρισμό στο επικείμενο Ευρωπαϊκό Θεματολόγιο για τον Τουρισμό ως το 2050 με σκοπό την προώθηση της επιχειρησιακής σκοπιμότητας για μια βιώσιμη, καινοτόμο και ανθεκτική ανάκτηση του τουρισμού των ποταμών, λαμβάνοντας υπόψη τα οικονομικά οφέλη του τουρισμού αυτού στις λιμενικές περιφέρειες από την άποψη της προστιθέμενης αξίας, της δημιουργίας θέσεων εργασίας και των λιμενικών εσόδων·

57.  τονίζει την ανάγκη περαιτέρω διερεύνηση τους δυναμικού των εσωτερικών πλωτών οδών για πλοήγηση για λόγους αναψυχής και άλλες υδάτινες δραστηριότητες, το οποίο θα μπορούσε να τονώσει την ανάπτυξη, να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες απασχόλησης και να ενισχύσει τον τουρισμό στις εμπλεκόμενες περιφέρειες·

58.  καλεί τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν το Διεθνές Πιστοποιητικό για τους φορείς εκμετάλλευσης σκαφών αναψυχής, εγκρίνοντας το ψήφισμα αριθ. 40 της Επιτροπής Εσωτερικών Μεταφορών της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη, προκειμένου να καταστεί δυνατή η διασυνοριακή αναγνώριση των αδειών και να διευκολυνθεί η ναυσιπλοΐα αναψυχής στην Ευρώπη·

o
o   o

59.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 345 της 27.12.2017, σ. 53.
(2) ΕΕ L 252 της 16.9.2016, σ. 118.
(3) ΕΕ L 307 της 28.10.2014, σ. 1.
(4) ΕΕ L 348 της 20.12.2013, σ. 1.
(5) ΕΕ L 368 της 17.12.1992, σ. 38.
(6) ΕΕ L 255 της 30.9.2005, σ. 152.
(7) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0131.
(8) ΕΕ C 270 της 7.7.2021, σ. 2.
(9) ΕΕ C 449 της 23.12.2020, σ. 154.
(10) ΕΕ C 224 της 27.6.2018, σ. 29.
(11) ΕΕ L 327 της 22.12.2000, σ. 1.
(12) Η οδηγία για τους οικοτόπους (ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7) και η οδηγία για τα πτηνά (ΕΕ L 20 της 26.1.2010, σ. 7).
(13) Οδηγία 2010/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2010, περί πλαισίου ανάπτυξης των Συστημάτων Ευφυών Μεταφορών στον τομέα των οδικών μεταφορών και των διεπαφών με άλλους τρόπους μεταφοράς (ΕΕ L 207 της 6.8.2010, σ. 1).
(14) ΕΕ L 249 της 31.7.2020, σ. 33.
(15) ΕΕ L 368 της 17.12.1992, σ. 38.
(16) DST, «Assessment of technologies in view of zero-emission IWT» (Αξιολόγηση των τεχνολογιών σε σχέση με τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές μηδενικών εκπομπών), μέρος της ευρύτερης μελέτης του CCNR «Financing the energy transition towards a zero-emission European IWT sector» (Χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης προς έναν ευρωπαϊκό τομέα εσωτερικών πλωτών μεταφορών μηδενικών εκπομπών), έκθεση αριθ. 2293, σ. 95.
(17) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 546/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 718/1999 του Συμβουλίου σχετικά με μια πολιτική ρύθμισης της μεταφορικής ικανότητας των κοινοτικών στόλων στην εσωτερική ναυσιπλοΐα για την προώθηση των μεταφορών διά της πλωτής οδού (ΕΕ L 163 της 29.5.2014, σ. 15).
(18) Υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής της 24ης Φεβρουαρίου 2021 (SWD(2021)0047).
(19) Κεντρική επιτροπή για τη ναυσιπλοΐα στον Ρήνο, Έκθεση παρατήρησης της αγοράς 2020: Εσωτερική ναυσιπλοΐα στην Ευρώπη, Σεπτέμβριος 2020.

Τελευταία ενημέρωση: 14 Δεκεμβρίου 2021Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου