Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 29 kwietnia 2021 r. - Bruksela
Zielone zaświadczenie cyfrowe - obywatele Unii
 Zielone zaświadczenie cyfrowe - obywatele państw trzecich
 Opodatkowanie gospodarki cyfrowej: negocjacje OECD, rezydencja podatkowa przedsiębiorstw cyfrowych i ewentualny europejski podatek cyfrowy
 Zabójstwo Daphne Caruany Galizii i praworządność na Malcie
 Unijny program zwalczania nadużyć finansowych na lata 2021-2027 ***II
 Prawa i obowiązki pasażerów w ruchu kolejowym ***II
 Europejski Instytut Innowacji i Technologii ***II
 Program „Cyfrowa Europa” ***II
 Program działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) na lata 2021-2027 ***II
 Współpraca administracyjna w dziedzinie podatków akcyzowych w odniesieniu do zawartości elektronicznych rejestrów *
 Sytuacja związana z pandemią COVID-19 w Ameryce Łacińskiej
 Boliwia i aresztowanie byłej prezydent Jeanine Añez i innych urzędników państwowych
 Prawo zakazujące bluźnierstwa w Pakistanie, w szczególności sprawa Shagufty Kausar i Shafqata Emmanuela
 Preliminarz dochodów i wydatków Parlamentu na rok budżetowy 2022
 Rosja, sprawa Aleksieja Nawalnego, gromadzenie oddziałów wojska na granicy z Ukrainą i rosyjski zamach w Republice Czeskiej
 5.rocznica porozumienia pokojowego w Kolumbii
 Europejska gwarancja dla dzieci
 Dostępność i przystępność cenowa testów na COVID-19
 Stosunki UE–Indie
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Komisja i agencje wykonawcze
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Parlament Europejski
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Rada i Rada Europejska
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Trybunał Obrachunkowy
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Europejski Komitet Regionów
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Europejski Inspektor Ochrony Danych
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Europejska Służba Działań Zewnętrznych
 Absolutorium za rok 2019: Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego
 Absolutorium za rok 2019: Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound)
 Absolutorium za rok 2019: Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej
 Absolutorium za rok 2019: Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii
 Absolutorium za rok 2019: Europejska Agencja Środowiska
 Absolutorium za rok 2019: Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA)
 Absolutorium za rok 2019: Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej
 Absolutorium za rok 2019: Europejska Agencja Leków
 Absolutorium za rok 2019: Agencja Unii Europejskiej ds. WspółpracyWymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust)
 Absolutorium za rok 2019: Europejska Fundacja Kształcenia
 Absolutorium za rok 2019: Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego
 Absolutorium za rok 2019: Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego
 Absolutorium za rok 2019: Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności
 Absolutorium za rok 2019: Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób
 Absolutorium za rok 2019: Agencja Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA)
 Absolutorium za rok 2019: Agencja Kolejowa Unii Europejskiej
 Absolutorium za rok 2019: Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL)
 Absolutorium za rok 2019: Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej
 Absolutorium za rok 2019: Agencja Europejskiego GNSS
 Absolutorium za rok 2019: Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa
 Absolutorium za rok 2019: Europejska Agencja Chemikaliów
 Absolutorium za rok 2019: Agencja Dostaw Euratomu
 Absolutorium za rok 2019: Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (EUROPOL)
 Absolutorium za rok 2019: Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn
 Absolutorium za rok 2019: Europejski Urząd Nadzoru Bankowego
 Absolutorium za rok 2019: Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych
 Absolutorium za rok 2019: Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych
 Absolutorium za rok 2019: Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki
 Absolutorium za rok 2019: Urząd Organu Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC)
 Absolutorium za rok 2019: Europejski Instytut Innowacji i Technologii
 Absolutorium za rok 2019: Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu
 Absolutorium za rok 2019: Agencja Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA)
 Absolutorium za rok 2019: Międzynarodowa Organizacja Energii Termojądrowej (ITER)
 Absolutorium za rok 2019: Wspólne Przedsięwzięcie Bezpieczeństwo żeglugi powietrznej (SESAR)
 Absolutorium za rok 2019: Wspólne Przedsięwzięcie – Lotnictwo i środowisko (CLEAN SKY)
 Absolutorium za rok 2019: Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Bioprzemysłu(BBI)
 Absolutorium za rok 2019: Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Drugiej Inicjatywy w zakresie Leków Innowacyjnych (IMI)
 Absolutorium za rok 2019: Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz TechnologiiOgniw Paliwowych i Technologii Wodorowych (FCH)
 Absolutorium za rok 2019: Wspólne Przedsięwzięcie Shift2Rail (SHIFT2RAIL)
 Absolutorium za rok 2019: Podzespoły i układy elektroniczne w służbie wiodącej pozycji Europy (Wspólne Przedsięwzięcie ECSEL)
 Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – 8., 9., 10. i 11. Europejski Fundusz Rozwoju (EFR) -
 Sprawozdanie w sprawie absolutorium z wykonania budżetu agencji Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019: wyniki, zarządzanie finansami i kontrola

Zielone zaświadczenie cyfrowe - obywatele Unii
PDF 287kWORD 76k
Tekst
Tekst skonsolidowany
Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 29 kwietnia 2021 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporzadzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ram wydawania, weryfikowania i uznawania interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia w celu ułatwienia swobodnego przepływu w czasie pandemii COVID-19 (Zielone zaświadczenia cyfrowe) (COM(2021)0130 – C9‑0104/2021 – 2021/0068(COD))(1)

[Poprawka 25, o ile nie wskazano inaczej]

POPRAWKI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO(2)
do wniosku Komisji
---------------------------------------------------------

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2021/...
w sprawie ram wydawania, weryfikowania i uznawania interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia w celu ułatwienia swobodnego przepływu w czasie pandemii COVID-19 (unijne zaświadczenie COVID-19)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 21 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w Traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania. Szczegółowe przepisy dotyczące korzystania z tego prawa ustanowiono w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/38/WE(3).

(1a)  Ułatwienie swobodnego przepływu jest jednym z kluczowych warunków wstępnych, jeżeli chodzi o umożliwienie ożywienia gospodarczego.

(2)  W dniu 30 stycznia 2020 r. dyrektor generalny Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ogłosił stan zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym w związku z globalnym wystąpieniem koronawirusa zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2 (SARS-CoV-2), powodującego chorobę koronawirusową z 2019 r. (COVID-19). W dniu 11 marca 2020 r. WHO ogłosiło, że COVID-19 można scharakteryzować jako pandemię.

(3)  Aby ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa, państwa członkowskie przyjęły różne środki, z których część – np. ograniczenia dotyczące wjazdu lub wymogi odbycia kwarantanny lub poddania się samoizolacji bądź testowi w kierunku zakażenia SARS-CoV-2 przez osoby podróżujące i przekraczające granicę – miała wpływ na prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. Ograniczenia te mają szkodliwy wpływ na obywateli i przedsiębiorstwa, zwłaszcza pracowników transgranicznych, pracowników dojeżdżających do pracy lub pracowników sezonowych.

(4)  W dniu 13 października 2020 r. Rada przyjęła zalecenie Rady (UE) 2020/1475 w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczania swobodnego przepływu w odpowiedzi na pandemię COVID-19(4). W zaleceniu ustanowiono skoordynowane podejście w następujących kluczowych kwestiach: w zakresie stosowania wspólnych kryteriów i progów przy podejmowaniu decyzji o wprowadzeniu ograniczeń swobodnego przepływu, w zakresie mapowania ryzyka przenoszenia COVID-19 przy użyciu uzgodnionego kodowania barwnego oraz w zakresie skoordynowanego podejścia do ewentualnych środków, jakie można odpowiednio stosować wobec osób przemieszczających się między obszarami, w zależności od poziomu ryzyka przenoszenia zakażenia na tych obszarach. Ze względu na szczególną sytuację w zaleceniu podkreślono również, że osoby podróżujące wykonujące niezbędną funkcję lub realizujące niezbędną potrzebę, wymienione w pkt 19, oraz pracownicy przygraniczni, których sytuacja jest szczególnie dotknięta takimi ograniczeniami, w szczególności pracownicy pełniący krytyczne funkcje lub funkcje niezbędne dla krytycznej infrastruktury krytycznej, powinni być ▌zwolnieni z ograniczeń podróży związanych z COVID-19.

(5)  Mając na celu wspieranie procesu decyzyjnego państw członkowskich Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) publikuje raz w tygodniu mapę państw członkowskich w podziale na regiony, przy zastosowaniu kryteriów i progów określonych w zaleceniu (UE) 2020/1475(5).

(6)  Jak podkreślono w zaleceniu (UE) 2020/1475, wszelkie ograniczenia swobodnego przepływu osób w obrębie Unii wprowadzone w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się COVID-19 powinny opierać się na szczególnych i ograniczonych względach interesu publicznego, a mianowicie ochronie zdrowia publicznego. Konieczne jest, aby tego rodzaju ograniczenia stosowano zgodnie z ogólnymi zasadami prawa Unii, w szczególności z zasadami proporcjonalności i niedyskryminacji. Wszelkie wdrożone środki ▌powinny być zatem ściśle ograniczone co do zakresu i czasu stosowania oraz wpisywać się w wysiłki zmierzające do pełnego przywrócenia funkcjonowania strefy Schengen bez wewnętrznych kontroli na granicach i nie powinny wykraczać poza to, co jest ściśle niezbędne do ochrony zdrowia publicznego. Ponadto powinny one być spójne ze środkami podejmowanymi przez Unię w celu zapewnienia płynnego swobodnego przepływu towarów i usług podstawowych na jednolitym rynku, w tym środków medycznych oraz personelu medycznego i pracowników służby zdrowia, za pośrednictwem tzw. uprzywilejowanych korytarzy, o których mowa w komunikacie Komisji w sprawie wdrożenia uprzywilejowanych korytarzy w kontekście wytycznych dotyczących środków zarządzania granicami w celu ochrony zdrowia i zapewnienia dostępności towarów i usług podstawowych(6).

(7)  Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną osoby zaszczepione, mające ujemny wynik testu NAAT wykonanego nie później niż przed [72 godzinami] lub mające ujemny wynik szybkiego testu antygenowego wykonanego nie później niż przed [24 godzinami], a także osoby, które uzyskały dodatni wynik na obecność swoistych przeciwciał na białko szczytowe w ciągu ostatnich [6 miesięcy], wykazują znaczne ograniczone ryzyko zakażenia innych wirusem SARS-CoV-2. Nie należy ograniczać swobodnego przepływu osób, które zgodnie z rzetelnymi dowodami naukowymi nie stanowią istotnego zagrożenia dla zdrowia publicznego, na przykład dlatego, że są uodpornione na wirus SARS-CoV-2 i nie mogą go przenosić, jako że takie ograniczenia nie są konieczne do osiągnięcia zamierzonego celu.

(7a)  Aby zapewnić zharmonizowane stosowanie zaświadczeń, okres ich ważności powinien zostać określony w niniejszym rozporządzeniu. Na obecnym etapie nie jest jednak jasne, czy szczepionki uniemożliwiają przenoszenie COVID-19. Tym samym brak jest wystarczających dowodów na to, jak długo trwa skuteczna ochrona przed COVID-19 po wyzdrowieniu z wcześniejszego zakażenia. W związku z tym powinna istnieć możliwość dostosowania okresu ważności w oparciu o postęp naukowo-techniczny.

(8)  Wiele państw członkowskich uruchomiło lub planuje uruchomić inicjatywy prowadzące do wydawania zaświadczeń o szczepieniu. Jednak aby takie zaświadczenia o szczepieniu mogły być skutecznie stosowane w kontekście transgranicznym przez obywateli korzystających z przysługującego im prawa do swobodnego przemieszczania się, muszą one być w pełni interoperacyjne, zgodne, bezpieczne i możliwe do zweryfikowania. Konieczne jest przyjęcie przez państwa członkowskie wspólnie uzgodnionego podejścia odnośnie do treści, formatu, zasad, norm technicznych i poziomu ochrony takich zaświadczeń.

(9)  Jednostronnie przyjmowane środki w tym obszarze mogą powodować znaczne zakłócenia w korzystaniu z prawa do swobodnego przemieszczania się i utrudniać prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, w tym turystyki, ponieważ organy krajowe i podmioty świadczące usługi transportu pasażerskiego, takie jak linie lotnicze, przewoźnicy kolejowi, autokarowi lub promowi, miałyby do czynienia z wieloma różnymi formatami dokumentów, nie tylko w odniesieniu do statusu szczepienia danej osoby, ale również w odniesieniu do testów i ewentualnego powrotu do zdrowia po przebyciu COVID-19. [Popr. 8]

(9a)  W swojej rezolucji z 3 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia strategii UE na rzecz zrównoważonej turystyki Parlament Europejski zaapelował o zharmonizowane podejście do turystyki w całej UE, wdrożenie wspólnych kryteriów bezpiecznego podróżowania i unijny protokół bezpieczeństwa zdrowotnego w odniesieniu do wymogów dotyczących testów i kwarantanny, a także o wspólne zaświadczenie o szczepieniu, gdy tylko będą istnieć wystarczające dowody na to, że osoby zaszczepione nie przenoszą wirusa, lub gdy procedury szczepień będą wzajemnie uznawane.

(10)  Bez uszczerbku dla wspólnych środków dotyczących przekraczania granic wewnętrznych przez osoby, określonych w dorobku Schengen, w szczególności w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399(7), oraz w celu ułatwienia korzystania z prawa do przemieszczania się i pobytu ▌na terytorium państw członkowskich należy ustanowić wspólne ramy wydawania, weryfikacji i uznawania interoperacyjnych zaświadczeń dotyczących szczepień, testów i powrotu do zdrowia ▌w związku z COVID-19 o nazwie „unijne zaświadczenie COVID-19”, które powinny być wiążące i bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Wszystkie węzły transportowe Unii, takie jak porty lotnicze, porty, dworce kolejowe i autobusowe, w których zaświadczenie jest weryfikowane, powinny stosować standardowe i wspólne kryteria i procedury weryfikacji unijnego zaświadczenia COVID-19 na podstawie wytycznych opracowanych przez Komisję.

(10a)  Stosując niniejsze rozporządzenie, państwa członkowskie powinny uznawać każdy rodzaj zaświadczenia wydanego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Interoperacyjne zaświadczenia powinny mieć taką samą wartość w okresie ich ważności.

(11)  Niniejsze rozporządzenie ma na celu ułatwienie stosowania zasad proporcjonalności i niedyskryminacji w odniesieniu do ewentualnych ograniczeń swobody przemieszczania się i innych praw podstawowych, wynikających z pandemii COVID-19, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia publicznego, i nie należy go rozumieć jako aktu ułatwiającego przyjmowanie ograniczeń swobodnego przepływu lub innych praw podstawowych w odpowiedzi na pandemię, lub zachęcającego do ich przyjmowania. ▌Nadal stosować należy wyłączenia z ograniczeń swobodnego przepływu w odpowiedzi na pandemię COVID-19, o których mowa w zaleceniu (UE) 2020/1475. Jakakolwiek potrzeba weryfikacji zaświadczeń ustanowionych niniejszym rozporządzeniem nie powinna sama w sobie uzasadniać tymczasowego przywrócenia kontroli granicznych na granicach wewnętrznych. Kontrole na granicach wewnętrznych powinny pozostać środkiem ostatecznym, z zastrzeżeniem szczegółowych zasad określonych w rozporządzeniu (UE) 2016/399.

(12)  Podstawą wspólnego podejścia do wydawania, weryfikowania i uznawania takich interoperacyjnych zaświadczeń jest zaufanie. Sfałszowane zaświadczenia COVID-19 mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Organy jednego państwa członkowskiego muszą mieć pewność, że informacje zawarte w zaświadczeniu wydanym w drugim państwie członkowskim są wiarygodne, że zaświadczenie nie zostało podrobione, że należy do osoby, która je okazuje, oraz że każda osoba weryfikująca zawarte w nim dane ma dostęp jedynie do niezbędnego minimum informacji.

(13)  Zagrożenie, jakie stwarzają sfałszowane zaświadczenia COVID-19, jest realne. W dniu 1 lutego 2021 r. Europol wydał powiadomienie w ramach systemu wczesnego ostrzegania dotyczące nielegalnej sprzedaży sfałszowanych zaświadczeń potwierdzających ujemny wynik testu na obecność COVID-19(8). Biorąc pod uwagę łatwo dostępne środki technologiczne, z których można korzystać, takie jak drukarki o wysokiej rozdzielczości czy rozmaite oprogramowanie edytorów graficznych, oszuści są w stanie wyprodukować wysokiej jakości podrobione, przerobione lub sfałszowane zaświadczenia. Zgłaszano przypadki nielegalnej sprzedaży sfałszowanych zaświadczeń o wyniku testu, w tym przez zorganizowane siatki fałszerzy oraz przez indywidualnych oszustów korzystających z okazji i sprzedających sfałszowane zaświadczenia w internecie i poza nim.

(14)  Aby zapewnić interoperacyjność i równy dostęp, w tym również osobom szczególnie narażonym, takim jak osoby niepełnosprawne i osoby mające ograniczony dostęp do technologii cyfrowych, państwa członkowskie powinny wydawać zaświadczenia składające się na unijne zaświadczenie COVID-19 w formacie cyfrowym lub papierowym, zgodnie z wyborem posiadacza. Potencjalny posiadacz zaświadczenia powinien dzięki temu być w stanie zwrócić się o wersję papierową zaświadczenia i ją otrzymać, bądź przechowywać i wyświetlać zaświadczenie na urządzeniu przenośnym. Zaświadczenia powinny zawierać interoperacyjny kod kreskowy do odczytu cyfrowego, zawierający jedynie istotne dane odnoszące się do zaświadczeń. Państwa członkowskie powinny zagwarantować autentyczność, ważność i integralność zaświadczeń za pomocą pieczęci elektronicznych ▌. Informacje zawarte w zaświadczeniu powinny być również zredagowane w formacie czytelnym dla człowieka, drukowanym lub wyświetlanym w formie zwykłego tekstu. Układ zaświadczeń powinien być łatwy do zrozumienia, prosty i przyjazny dla użytkownika. Informacje i układ graficzny powinny być przedstawiane w sposób przystępny dla osób z niepełnosprawnościami zgodnie z wymogami dostępności informacji, w tym informacji cyfrowych, określonymi w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882(9). Aby uniknąć przeszkód w swobodnym przepływie osób, zaświadczenia powinny być wydawane bezpłatnie, a zainteresowani powinni mieć prawo do tego, aby je im wydano. Państwa członkowskie powinny automatycznie wydawać zaświadczenia składające się na unijne zaświadczenie COVID-19 ▌lub – w przypadku zaświadczenia o wyzdrowieniu – jedynie na żądanie, gwarantując ich łatwe i szybkie uzyskanie oraz zapewniając w razie potrzeby niezbędne wsparcie gwarantujące równy dostęp do zaświadczeń dla wszystkich zainteresowanych. Wszelkie dodatkowe wydatki na infrastrukturę techniczną, cyfrową i transportową, niezbędne do wprowadzenia zaświadczeń o szczepieniu, powinny kwalifikować się do finansowania z funduszy i programów Unii. [Popr. 17]

(14a)  Szczepionki należy uznać za globalne dobra publiczne dostępne dla ogółu społeczeństwa, w związku z czym państwa członkowskie powinny zapewnić wszystkim obywatelom sprawiedliwy i bezpłatny dostęp do nich. Państwa członkowskie powinny również zapewnić powszechny, otwarty, terminowy i bezpłatny dostęp do testów na COVID-19, w tym udostępnić je we wszystkich węzłach transportowych. Wydawanie zaświadczeń zgodnie z art. 3 ust. 1 nie powinno prowadzić do zróżnicowanego traktowania ani dyskryminacji ze względu na status w zakresie szczepienia lub posiadanie specjalnego zaświadczenia, o którym mowa w art. 5, 6 i 7.

(15)  Bezpieczeństwo, autentyczność, integralność i ważność zaświadczeń składających się na unijne zaświadczenie COVID-19, a także ich zgodność z unijnymi przepisami o ochronie danych, mają kluczowe znaczenie dla uznawania zaświadczeń przez wszystkie państwa członkowskie. Konieczne jest zatem ustanowienie ram zaufania określających zasady i infrastrukturę na potrzeby wiarygodnego i bezpiecznego wydawania i weryfikowania zaświadczeń. Należy opracować infrastrukturę, w której zdecydowanie preferować się będzie stosowanie technologii UE, tak aby działała ona na wszystkich urządzeniach elektronicznych, przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony tej infrastruktury przed zagrożeniami w zakresie cyberbezpieczeństwa. Ramy zaufania powinny gwarantować możliwość weryfikacji zaświadczenia poza internetem i bez informowania wydawcy o weryfikacji, a zatem powinny gwarantować, że żaden wystawca zaświadczeń ani żadna inna strona trzecia nie będą informowani o przedstawieniu certyfikatu przez jego posiadacza. Podstawę ram zaufania powinien stanowić zarys interoperacyjności świadectw zdrowia(10), przyjęty w dniu 12 marca 2021 r. przez sieć e-zdrowie ustanowioną na mocy art. 14 dyrektywy 2011/24/UE(11). Ramy zaufania powinny zatem opierać się na infrastrukturze klucza publicznego z łańcuchem zaufania, od organów ds. zdrowia w państwach członkowskich, aż po poszczególne podmioty wydające zaświadczenia. Ramy zaufania powinny umożliwiać wykrywanie nadużyć, w szczególności fałszerstw. W przypadku każdego szczepienia, testu lub wyzdrowienia należy wydać osobne i niezależne zaświadczenie. Na zaświadczeniu nie należy przechowywać historii poprzednich wpisów do zaświadczenia jego posiadacza.

(16)  Na podstawie niniejszego rozporządzenia każde z zaświadczeń składających się na unijne zaświadczenie COVID-19 powinno być wydawane osobom, o których mowa w art. 3 dyrektywy 2004/38/WE, tj. obywatelom Unii i członkom ich rodzin, w tym również obywatelom krajów i terytoriów zamorskich, o których mowa w art. 355 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), bez względu na ich obywatelstwo, przez państwo członkowskie, w którym miało miejsce szczepienie lub test, bądź w którym znajduje się osoba, która powróciła do zdrowia. W stosownych przypadkach zaświadczenia powinny być wydawane osobie trzeciej w imieniu osoby zaszczepionej, poddanej testowi lub osoby, która powróciła do zdrowia, na przykład opiekunowi prawnemu w imieniu osób ubezwłasnowolnionych lub rodzicom w imieniu dzieci. Zaświadczenia nie powinny wymagać legalizacji ani innych podobnych formalności.

(16a)  Ograniczenia związane z podróżami transgranicznymi mają szczególnie zakłócający skutek dla osób, które codziennie lub często przekraczają granicę, aby dojechać do pracy lub szkoły, odwiedzić bliskich, skorzystać z opieki medycznej lub zaopiekować się najbliższymi. Unijne zaświadczenie COVID-19 powinno ułatwić swobodny przepływ mieszkańców strefy przygranicznej, transgranicznych pracowników sezonowych, tymczasowych pracowników transgranicznych i pracowników sektora transportu.

(16b)  Zgodnie z motywem 14a niniejszego rozporządzenia oraz ust. 6 i 19 zalecenia (UE) 2020/1475 państwa członkowskie powinny zwrócić szczególną uwagę na specyfikę regionów transgranicznych, regionów najbardziej oddalonych, eksklaw i obszarów odizolowanych geograficznie oraz na potrzebę współpracy na szczeblu lokalnym i regionalnym, a także na osoby uznawane za pracowników przygranicznych, pracowników transgranicznych i mieszkańców obszarów przygranicznych i mieszkające w innym państwie członkowskim, do którego zasadniczo wracają codziennie lub co najmniej raz w tygodniu. [Popr. 18]

(17)  Zaświadczenia składające się na unijne zaświadczenie COVID-19 mogą być również wydawane obywatelom lub mieszkańcom Andory, Monako, San Marino i Watykanu/Stolicy Apostolskiej ▌.

(18)  ▌Umowy o swobodnym przepływie osób zawarte przez Unię i jej państwa członkowskie, z jednej strony, oraz niektóre państwa trzecie, z drugiej strony, przewidują możliwość ograniczenia swobodnego przepływu osób ze względów zdrowia publicznego. Jeżeli taka umowa nie zawiera mechanizmu włączania aktów Unii Europejskiej, należy uznawać zaświadczenia wydawane beneficjentom takich umów na warunkach określonych w niniejszym rozporządzeniu. Powinno to być uzależnione od przyjęcia przez Komisję aktu wykonawczego, w którym przyjmuje się, że dane państwo trzecie wydaje zaświadczenia zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, oraz że przedstawiło ono formalne zapewnienia dotyczące uznawania zaświadczeń wydawanych przez państwa członkowskie.

(19)  Rozporządzenie (UE) 2021/XXXX ma zastosowanie do obywateli państw trzecich, którzy nie są objęci zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia i którzy przebywają lub przebywają legalnie na terytorium państwa, do którego to rozporządzenie ma zastosowanie, oraz którzy są uprawnieni do podróżowania do innych państw zgodnie z prawem Unii.

(20)  Ramy, które mają zostać ustanowione do celów niniejszego rozporządzenia, powinny mieć na celu zapewnienie spójności z globalnymi inicjatywami lub podobnymi inicjatywami podejmowanymi we współpracy z państwami trzecimi, z którymi Unia Europejska ma bliskie stosunki partnerskie, przy zaangażowaniu WHO i Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego. Powinny one obejmować, w miarę możliwości, interoperacyjność systemów technologicznych ustanowionych na poziomie globalnym oraz systemów ustanowionych na potrzeby niniejszego rozporządzenia w celu ułatwienia swobodnego przemieszczania się na terytorium Unii, w tym za pośrednictwem uczestnictwa w infrastrukturze klucza publicznego lub dwustronnej wymiany kluczy publicznych. Dążąc do ułatwienia osobom zaszczepionym lub poddanym testowi przez państwa trzecie lub kraje i terytoria zamorskie, o których mowa w art. 355 ust. 2 TFUE lub które są wymienione w załączniku II do traktatu, lub Wyspy Owcze, korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się, w niniejszym rozporządzeniu należy przewidzieć uznawanie zaświadczeń wydawanych obywatelom Unii i członkom ich rodzin przez państwa trzecie, kraje i terytoria zamorskie lub Wyspy Owcze, jeżeli zdaniem Komisji takie zaświadczenia są wydawane zgodnie z normami równymi normom ustanowionym na podstawie niniejszego rozporządzenia.

(21)  Aby ułatwić swobodny przepływ oraz zapewnić możliwość skoordynowanego, opartego na najnowszych dostępnych dowodach naukowych i wytycznych udostępnianych przez Komitet ds. Bezpieczeństwa Zdrowia, ECDC oraz Europejską Agencję Leków (EMA) procesu znoszenia obowiązujących obecnie, w okresie pandemii COVID-19, ograniczeń swobodnego przepływu, należy ustanowić interoperacyjne zaświadczenie o szczepieniu. To zaświadczenie o szczepieniu powinno służyć jako potwierdzenie faktu, iż jego posiadacz otrzymał szczepionkę przeciwko COVID-19 w jednym z państw członkowskich, a także pozwalać na odstępstwo od ograniczeń w podróżowaniu. Zaświadczenie powinno zawierać wyłącznie informacje niezbędne do jednoznacznej identyfikacji posiadacza oraz szczepionki przeciwko COVID-19, a także wskazywać numer, datę i miejsce szczepienia. Państwa członkowskie powinny wydawać zaświadczenia o szczepieniu osobom ▌, które otrzymały szczepionki, dla których wydano pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w myśl rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 726/2004(12).

(22)  Do uzyskania zaświadczenia o szczepieniu przeciwko COVID-19 zgodnego z niniejszym rozporządzeniem powinny mieć prawo także osoby, które zostały zaszczepione przed datą rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, w tym w ramach badań klinicznych. Jednocześnie państwa członkowskie powinny mieć swobodę wydawania dowodów szczepienia w innych formatach do innych celów, w szczególności do celów medycznych.

(23)  Zgodnie z zasadą niedyskryminacji państwa członkowskie powinny również wydawać takie zaświadczenia o szczepieniu obywatelom Unii i członkom ich rodzin, którzy zostali zaszczepieni szczepionką przeciwko COVID-19 dopuszczoną do obrotu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 726/2004 w państwie trzecim oraz mają na to wiarygodny dowód. Państwa członkowskie powinny również wydawać zaświadczenia o szczepieniu obywatelom Unii i członkom ich rodzin, którzy zostali zaszczepieni szczepionką, w odniesieniu do której WHO wydało nadzwyczajne pozwolenie na stosowanie, oraz mogą przedstawić wiarygodne dowody na potwierdzenie tego faktu.

(24)  W dniu 27 stycznia 2021 r. sieć e-zdrowie przyjęła wytyczne w sprawie dowodu szczepienia wydawanego do celów medycznych, które zaktualizowała dnia 12 marca 2021 r.(13). Wytyczne te, w szczególności preferowane normy dotyczące kodów, powinny stanowić podstawę specyfikacji technicznych przyjętych do celów niniejszego rozporządzenia.

(25)  Już teraz w niektórych państwach członkowskich osoby zaszczepione są zwolnione z pewnych ograniczeń dotyczących swobodnego przepływu na terytorium Unii. ▌Państwa członkowskie powinny uznawać dowód szczepienia w celu uchylenia ograniczeń w swobodnym przepływie wprowadzonych zgodnie z przepisami Unii na potrzeby ograniczenia rozprzestrzeniania się COVID-19, takich jak wymóg poddania się kwarantannie lub samoizolacji bądź poddania się testowi w kierunku zakażenia SARS-CoV-2, oraz należy je zobowiązać do uznawania, na tych samych zasadach, obowiązujących zaświadczeń o szczepieniu wydawanych przez inne państwa członkowskie na podstawie niniejszego rozporządzenia. Takie uznawanie powinno odbywać się na takich samych warunkach, a więc jeżeli np. państwo członkowskie uznaje pojedynczą dawkę podanej szczepionki za wystarczającą, powinno to uczynić również w odniesieniu do posiadaczy zaświadczenia o szczepieniu wskazującego na podanie pojedynczej dawki tej samej szczepionki. Ze względów związanych ze zdrowiem publicznym obowiązek ten należy ograniczyć do osób, które otrzymały szczepionki przeciwko COVID-19, dla których wydano pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w myśl rozporządzenia (WE) nr 726/2004 ▌lub w odniesieniu do których to szczepionek WHO wydało nadzwyczajne pozwolenie na stosowanie.

(26)  Konieczne jest zapobieganie wszelkiej (bezpośredniej lub pośredniej) dyskryminacji osób, które nie są zaszczepione, na przykład ze względów medycznych, ponieważ nie należą do grupy docelowej, której szczepionka jest obecnie podawana, ponieważ nie miały jeszcze takiej możliwości lub ponieważ nie zdecydowały się na szczepienie, lub jeżeli dla pewnych grup wiekowych, takich jak dzieci, nie ma jeszcze szczepionki. W związku z powyższym posiadanie zaświadczenia o szczepieniu lub posiadanie zaświadczenia o szczepieniu wskazującego konkretną szczepionkę stanowiącą produkt leczniczy nie powinno być warunkiem wstępnym korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się ▌ani nie może być warunkiem wstępnym swobodnego przemieszczania się w Unii czy też korzystania z usług transgranicznego transportu pasażerskiego, takiego jak połączenia lotnicze, kolejowe, autokarowe, promowe lub inne.

(26a)  Szczepionki przeciwko COVID-19 muszą być produkowane na wielką skalę, po przystępnych cenach, dystrybuowane na całym świecie, tak aby były dostępne tam, gdzie są potrzebne, i szeroko stosowane w społecznościach lokalnych. [Popr. 21/rev]

(26b)  Walka z pandemią COVID-19 jest warunkiem wstępnym odbudowy społecznej i gospodarczej oraz skuteczności wysiłków na rzecz odbudowy. Opracowanie szczepionek przeciwko COVID-19 ma zasadnicze znaczenie. Bardzo niepokojące są problemy związane z poważnymi przypadkami nieprzestrzegania harmonogramów produkcji i dostaw. [Popr. 22/rev]

(27)  Wiele państw członkowskich wymaga od osób wjeżdżających na ich terytorium poddania się testowi w kierunku zakażenia SARS-CoV-2 przed wjazdem lub po wjeździe. Na początku pandemii COVID-19 państwa członkowskie polegały zazwyczaj na testach opartych na technice łańcuchowej reakcji polimerazy z odwrotną transkrypcją (RT-PCR), które są testami z wykorzystaniem amplifikacji kwasu nukleinowego (NAAT) do celów diagnostyki COVID-19, uznanych przez WHO i ECDC za tzw. złoty standard, czyli najbardziej wiarygodną metodykę testowania przypadków i kontaktów(14). Wraz z rozwojem pandemii, na rynku europejskim pojawiły się szybsze i tańsze testy nowej generacji, tak zwane szybkie testy antygenowe, które wykrywają obecność białek wirusowych (antygenów) jako potwierdzenie trwającego zakażenia. W dniu 18 listopada 2020 r. Komisja przyjęła zalecenie Komisji (UE) 2020/1743 w sprawie stosowania szybkich testów antygenowych do diagnozowania zakażenia SARS-CoV-2(15).

(28)  W dniu 22 stycznia 2021 r. Rada przyjęła zalecenie Rady 2021/C 24/01 w sprawie wspólnych ram stosowania i walidacji szybkich testów antygenowych oraz wzajemnego uznawania wyników testów na COVID-19 w UE(16), które przewiduje opracowanie wspólnego wykazu szybkich testów antygenowych na COVID-19. Na tej podstawie w dniu 18 lutego 2021 r. Komitet ds. Bezpieczeństwa Zdrowia uzgodnił wspólny wykaz szybkich testów antygenowych na COVID-19, czyli wybrane szybkie testy antygenowe, w przypadku których państwa członkowskie będą wzajemnie uznawać ich wyniki, oraz wspólny znormalizowany zestaw danych, które mają być zawarte w zaświadczeniach o wyniku testu na COVID-19(17).

(29)  Mimo tych wspólnych wysiłków osoby korzystające z prawa do swobodnego przemieszczania się nadal napotykają problemy, próbując korzystać w jednym państwie członkowskim z zaświadczeń o wyniku testu uzyskanych w innym państwie członkowskim. Problemy te są często związane z językiem, w którym wydawane są zaświadczenia o wyniku testu, ▌z brakiem zaufania odnośnie do autentyczności przedstawionego dokumentu i z kosztami testów.

(30)  Aby zwiększyć zakres uznawania wyników testów przeprowadzonych w innym państwie członkowskim, przedstawianych na potrzeby skorzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się, należy ustanowić interoperacyjne zaświadczenie o wyniku testu zawierające informacje absolutnie niezbędne do jednoznacznej identyfikacji jego posiadacza, jak również rodzaj, datę i wynik testu w kierunku zakażenia SARS-CoV-2. Aby zapewnić wiarygodność wyników testów, w zaświadczeniach o wyniku testu wydawanych na podstawie niniejszego rozporządzenia stosować należy jedynie wyniki testów NAAT oraz szybkich testów antygenowych znajdujących się w wykazie ustanowionym na podstawie zalecenia Rady 2021/C 24/01. Podstawę specyfikacji technicznych przyjętych na potrzeby niniejszego rozporządzenia powinien stanowić wspólny znormalizowany zestaw danych, które mają być zawarte w zaświadczeniach o wyniku testu w kierunku zakażenia COVID-19, określony przez Komitet ds. Bezpieczeństwa Zdrowia na podstawie zalecenia Rady 2021/C 24/01, w szczególności zestaw preferowanych norm dotyczących kodów.

(31)  Zaświadczenia o wyniku testu wydane przez państwa członkowskie zgodnie z niniejszym rozporządzeniem powinny być uznawane przez państwa członkowskie, które wymagają przedstawienia dowodu przeprowadzonego testu w kierunku zakażenia SARS-CoV-2 do zniesienia ograniczeń swobodnego przepływu wprowadzonych w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się COVID-19.

(31a)  Przeciwciała przeciw SARS-CoV-2 są produkowane po naturalnym zakażeniu – w przypadku choroby objawowej, jak i bezobjawowej – oraz po szczepieniu. Chociaż nie dysponujemy jeszcze ostatecznymi danymi na temat utrzymywania się tych przeciwciał po szczepieniu, istnieją liczne dowody na to, że przeciwciała naturalnie wytworzone są wykrywalne przez kilka miesięcy po zakażeniu. Badanie na obecność przeciwciał pozwala zatem zidentyfikować osoby, które zostały wcześniej zakażone i które mogły uzyskać reakcję immunologiczną, w związku z czym istnieje bardzo niskie prawdopodobieństwo, że zakażą się ponownie lub że zakażą innych.

(32)  Zgodnie z istniejącymi dowodami osoby, które powróciły do zdrowia po przebytej infekcji COVID-19, mogą przez pewien okres po wystąpieniu objawów uzyskiwać dodatni wynik testu w kierunku zakażenia SARS-CoV-2(18). Nałożenie na takie osoby wymogu poddania się testowi w celu skorzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się może uniemożliwić im podróżowanie, mimo że już nie zarażają. Aby ułatwić swobodny przepływ oraz zapewnić możliwość skoordynowanego znoszenia ograniczeń swobodnego przepływu podczas pandemii COVID-19 w oparciu o najnowsze dostępne dowody naukowe, należy ustanowić interoperacyjne zaświadczenie o powrocie do zdrowia, zawierające informacje niezbędne do jednoznacznej identyfikacji danej osoby oraz datę przeprowadzonego wcześniej testu w kierunku zakażenia SARS-CoV-2, który wykazał dodatni wynik. ▌Według ECDC najnowsze dowody wskazują, iż mimo wykazywania aktywnego zarażenia SARS-CoV-2 w okresie od dziesięciu do dwudziestu dni od wystąpienia objawów, przekonujące badania epidemiologiczne nie dowiodły dalszego przenoszenia choroby po dniu dziesiątym. Jednak wciąż należy stosować zasadę ostrożności. Komisja powinna być uprawniona do zmiany ▌okresu ważności, zarówno punktu początkowego, jak i końcowego, na podstawie wytycznych Komitetu ds. Bezpieczeństwa Zdrowia lub ECDC, które dokładnie analizują podstawę dowodową dotyczącą czasu trwania nabytej odporności po powrocie do zdrowia. Ponadto osoby niemające objawów powinny mieć możliwość poddania się bardzo dokładnemu badaniu na obecność antygenu S.

(33)  Już teraz w niektórych państwach członkowskich osoby, które powróciły do zdrowia, są zwolnione z pewnych ograniczeń dotyczących swobodnego przemieszczania się na terytorium Unii. ▌Państwa członkowskie powinny uznawać dowód powrotu do zdrowia w celu uchylenia ograniczeń w swobodnym przepływie wprowadzonych zgodnie z przepisami Unii na potrzeby ograniczenia rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2, takich jak wymóg poddania się kwarantannie lub samoizolacji bądź poddania się testowi w kierunku zakażenia SARS-CoV-2, i należy je zobowiązać do uznawania, na tych samych zasadach, obowiązujących zaświadczeń o powrocie do zdrowia wydawanych przez inne państwa członkowskie na podstawie niniejszego rozporządzenia. Sieć e-zdrowie, we współpracy z Komitetem ds. Bezpieczeństwa Zdrowia, pracuje nad wytycznymi dotyczącymi zaświadczeń o powrocie do zdrowia i odpowiednich zestawów danych.

(34)  Aby szybkie wypracowanie wspólnego stanowiska było możliwe, Komisja powinna mieć możliwość zwrócenia się do Komitetu ds. Bezpieczeństwa Zdrowia ustanowionego na podstawie art. 17 decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1082/2013/UE(19) o wydanie wytycznych w sprawie dostępnych dowodów naukowych dotyczących skutków zdarzeń medycznych udokumentowanych w zaświadczeniach ustanowionych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w tym skuteczności i czasu trwania odporności uzyskanej dzięki szczepionkom przeciwko COVID-19, ustaleń odnośnie do tego, czy szczepionki zapobiegają infekcji bezobjawowej oraz przenoszeniu wirusa, sytuacji osób, które powróciły do zdrowia po przebyciu wirusa, oraz wpływu nowych wariantów SARS-CoV-2 na osoby zaszczepione lub już zakażone. Takie informacje mogłyby również stanowić podstawę zaleceń Rady, aby umożliwić skoordynowane podejście do zniesienia ograniczeń w swobodnym przemieszczaniu się posiadaczy zaświadczeń.

(35)  W celu zapewnienia jednolitych warunków dla ustanowienia ram zaufania zaświadczenia na podstawie niniejszego rozporządzenia, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011(20).

(36)  Komisja powinna przyjmować akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie, jeżeli w należycie uzasadnionych przypadkach dotyczących specyfikacji technicznych koniecznych do ustanowienia interoperacyjnych zaświadczeń wymaga tego szczególnie pilna potrzeba lub jeżeli dostępne są nowe naukowe dowody.

(37)  Do przetwarzania danych osobowych w ramach wykonywania niniejszego rozporządzenia zastosowanie ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679(21). W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się podstawę prawną przetwarzania danych osobowych w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. c) i art. 9 ust. 2 lit. g) rozporządzenia (UE) 2016/679, niezbędnych do wydawania i weryfikowania interoperacyjnych zaświadczeń przewidzianych niniejszym rozporządzeniem. Nie reguluje ono przetwarzania danych osobowych związanych z udokumentowaniem zdarzenia dotyczącego szczepienia, testu lub powrotu do zdrowia do innych celów, takich jak nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii lub prowadzenie dokumentacji medycznej poszczególnych osób. Podstawa prawna przetwarzania danych do innych celów musi być przewidziana w przepisach krajowych, które muszą zachować zgodność z unijnymi przepisami o ochronie danych.

(38)  Zgodnie z zasadą minimalizacji danych osobowych zaświadczenia powinny zawierać wyłącznie dane osobowe absolutnie niezbędne do realizacji celu, jakim jest ułatwienie korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się w Unii w czasie pandemii COVID-19. W niniejszym rozporządzeniu należy określić konkretne kategorie danych osobowych i pól danych, jakie mają być zawarte w zaświadczeniach.

(39)  Na potrzeby niniejszego rozporządzenia dane osobowe nie muszą być przekazywane ani wymieniane w wymiarze ponadgranicznym ▌. Zgodnie z podejściem dotyczącym infrastruktury klucza publicznego jedynie klucze publiczne podmiotów wystawiających muszą być przekazywane lub udostępniane za granicą, co zapewni portal interoperacyjności utworzony i utrzymywany przez Komisję. W szczególności obecność zaświadczenia w połączeniu z kluczem publicznym podmiotu wystawiającego powinna umożliwiać weryfikowanie autentyczności i integralności zaświadczenia oraz wykrywanie oszustw. Zgodnie z zasadą domyślnej ochrony danych należy stosować techniki weryfikacji niewymagające przekazywania danych osobowych.

(40)  Niniejsze rozporządzenie zakazuje zatrzymywania danych osobowych uzyskanych za pośrednictwem zaświadczenia przez państwo członkowskie przeznaczenia lub przez podmioty świadczące transgraniczne usługi transportu pasażerskiego ▌. Niniejsze rozporządzenie nie tworzy podstawy prawnej dla utworzenia jakiegokolwiek repozytorium bazy danych na szczeblu państw członkowskich lub Unii bądź za pośrednictwem infrastruktury cyfrowej ram zaufania.

(41a)  Jasne, kompleksowe i terminowe informowanie opinii publicznej o wydawaniu, stosowaniu i przyjmowaniu każdego rodzaju zaświadczenia składającego się na unijne zaświadczenie COVID-19 ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia przewidywalności podróży i pewności prawa. Komisja powinna wspierać wysiłki państw członkowskich w tym zakresie, na przykład poprzez udostępnianie informacji przekazywanych przez państwa członkowskie na platformie internetowej „Re-open EU”.

(42)  Zgodnie z zaleceniem (UE) 2020/1475 wszelkie ograniczenia swobodnego przepływu osób w Unii wprowadzone w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2 powinny zostać zniesione, gdy tylko pozwoli na to sytuacja epidemiologiczna. Ma to również zastosowanie do wymogu przedstawiania dokumentów innych niż wymagane na mocy przepisów Unii, w szczególności dyrektywy 2004/38/WE, takich jak zaświadczenia objęte niniejszym rozporządzeniem. ▌

(43)  Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie przez 12 miesięcy od dnia jego wejścia w życie. Cztery miesiące po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nie później niż trzy miesiące przed zakończeniem jego stosowania Komisja powinna przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat stosowania niniejszego rozporządzenia, w tym jego wpływu na swobodny przepływ, prawa podstawowe i ochronę danych osobowych, a także ocenę najbardziej aktualnych technologii w zakresie szczepionek i testów oraz wykorzystania przez państwa członkowskie unijnego zaświadczenia COVID-19 do celów nieprzewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, opartych na prawie krajowym.

(44)  Mając na celu uwzględnienie sytuacji epidemiologicznej oraz postępów w zwalczaniu pandemii COVID-19, a także zapewnienie interoperacyjności z międzynarodowymi normami, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do stosowania niektórych artykułów niniejszego rozporządzenia ▌. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja przeprowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa(22). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(45)  Ponieważ celu niniejszego rozporządzenia, jakim jest ułatwienie swobodnego przemieszczania się na terytorium Unii podczas pandemii COVID-19 w drodze ustanowienia interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu, wyniku testu i powrocie do zdrowia ich posiadacza, nie można w wystarczającym stopniu osiągnąć na szczeblu państw członkowskich, natomiast z uwagi na zakres i skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na szczeblu unijnym, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości, o której mowa w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym samym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza zakres niezbędny do osiągnięcia tego celu.

(46)  Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”), w tym z prawem do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, prawem do ochrony danych osobowych, prawem do równości wobec prawa i niedyskryminacji, prawem do swobodnego przemieszczania się oraz prawem do skutecznego środka prawnego. Przy wdrażaniu niniejszego rozporządzenia państwa członkowskie powinny przestrzegać postanowień Karty.

(46a)  Jeżeli państwa członkowskie wymagają krajowych zaświadczeń cyfrowych do celów innych niż swobodny przepływ na szczeblu krajowym, powinny one być interoperacyjne z unijnym zaświadczeniem COVID-19 i zgodne z jego zabezpieczeniami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności w celu zapewnienia niedyskryminacji między różnymi narodowościami i różnymi zaświadczeniami, a także w celu zapewnienia wysokich standardów ochrony danych oraz uniknięcia fragmentacji.

(46b)  Państwa członkowskie nie powinny wprowadzać ograniczeń w dostępie do usług publicznych w odniesieniu do tych, którzy nie posiadają zaświadczeń objętych niniejszym rozporządzeniem.

(46c)  Wykaz wszystkich podmiotów, które mają działać w charakterze administratorów i odbiorców danych oraz podmiotów przetwarzających dane w tym państwie członkowskim, podaje się do wiadomości publicznej w terminie jednego miesiąca od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, aby umożliwić obywatelom Unii korzystającym z unijnego zaświadczenia COVID-19 poznanie tożsamości podmiotu, do którego mogą zwrócić się o wykonanie swoich praw do ochrony danych na mocy rozporządzenia (UE) 2016/679, w tym w szczególności prawa do otrzymania przejrzystych informacji na temat sposobu, w jaki prawa podmiotu danych mogą zostać wykonane przy przetwarzaniu danych osobowych.

(47)  Na podstawie art. 42 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1725(23) przeprowadzono konsultacje z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych (EIOD) i Europejską Radą Ochrony Danych (EROD),

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie określa ramy wydawania, weryfikowania i uznawania interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia w związku z COVID-19 w celu ułatwienia ich posiadaczom wykonywania prawa do swobodnego przemieszczania się w czasie pandemii COVID-19 („unijne zaświadczenie COVID-19”).

Zapewnia ono podstawę prawną dla przetwarzania danych osobowych niezbędnych do wydawania takich zaświadczeń i dla przetwarzania informacji niezbędnych do potwierdzania i weryfikacji ich autentyczności i ważności w pełnej zgodności z rozporządzeniem (UE) 2016/679.

Nie można go interpretować, jako ustanawiającego bezpośrednie lub pośrednie prawo ani bezpośredni lub pośredni obowiązek poddania się szczepieniu. [Popr. 9]

W niniejszym rozporządzeniu nie wprowadza się ani nie ustanawia się żadnych dodatkowych formalności ani wymogów dotyczących korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się lub prawa wjazdu na terytorium państw członkowskich zgodnie z dyrektywą 2004/38/WE i rozporządzeniem (UE) 2016/399.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1)  „posiadacz” oznacza osobę, której zgodnie z niniejszym rozporządzeniem wydano interoperacyjne zaświadczenie zawierające informacje o jej statusie w zakresie szczepienia, wyniku testu i powrotu do zdrowia;

2)  „unijne zaświadczenie COVID-19” oznacza interoperacyjne zaświadczenie zawierające informacje o statusie posiadacza w zakresie szczepienia, wyniku testu i powrotu do zdrowia, wydane w kontekście pandemii COVID-19;

3)  „szczepionka przeciwko COVID-19” oznacza immunologiczny produkt leczniczy mający zapewnić immunizację czynną przeciwko koronawirusowi zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2 (SARS-CoV-2), wirusowi wywołującemu COVID-19;

4)  „test NAAT” oznacza test molekularny z wykorzystaniem amplifikacji kwasu nukleinowego (NAAT), taki jak test oparty na technice łańcuchowej reakcji polimerazy z odwrotną transkrypcją (RT-PCR), amplifikacji izotermicznej za pośrednictwem pętli (LAMP) oraz amplifikacji za pośrednictwem transkrypcji (TMA), wykorzystywany do wykrywania obecności kwasu rybonukleinowego (RNA) wirusa SARS-CoV-2;

5)  „szybki test antygenowy” oznacza metodę testowania polegającą na wykrywaniu białek wirusowych (antygenów) przy użyciu testu immunologicznego opierającego się na metodzie przepływu bocznego, dającego wyniki w czasie poniżej 30 minut i realizowanego przez przeszkolonego pracownika medycznego lub inny przeszkolony podmiot;

5a)  „test serologiczny lub test na obecność przeciwciał” oznacza badanie laboratoryjne wykonane na próbkach krwi (surowica, osocze lub krew pełna), mające na celu wykrycie, czy dana osoba wytworzyła przeciwciała przeciwko SARS-CoV-2, co wskazywałyby, że posiadacz miał styczność z SARS-CoV-2 i wytworzył przeciwciała, niezależnie od tego, czy miał objawy, czy nie;

6)  „interoperacyjność” oznacza zdolność systemów weryfikujących jednego państwa członkowskiego do wykorzystywania danych wprowadzanych przez inne państwo członkowskie;

7)  „kod kreskowy” oznacza metodę przechowywania i przedstawiania danych w formacie graficznym i nadającym się do przetwarzania automatycznego;

8)  „pieczęć elektroniczna” oznacza „zaawansowaną pieczęć elektroniczną” określoną w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014(24), która jest dołączona do innych danych w formie elektronicznej i logicznie z nimi powiązana w celu poświadczenia ich pochodzenia i integralności;

10)  „ramy zaufania” oznaczają zasady, polityki, specyfikacje, protokoły, formaty danych i infrastrukturę cyfrową regulujące i umożliwiające niezawodne i bezpieczne wydawanie i weryfikowanie zaświadczeń w celu zagwarantowania ich wiarygodności poprzez potwierdzenie ich autentyczności, ważności i integralności ▌dzięki ▌stosowaniu pieczęci elektronicznych.

Artykuł 3

Unijne zaświadczenie COVID-19

1.  Nie naruszając art. 22 rozporządzenia (UE) 2016/399 interoperacyjne unijne zaświadczenie COVID-19 umożliwia wydawanie oraz transgraniczne weryfikowanie i uznawanie któregokolwiek z następujących zaświadczeń:

a)  zaświadczenia potwierdzającego, że jego posiadacz otrzymał szczepionkę przeciwko COVID-19 w państwie członkowskim wydającym zaświadczenie („zaświadczenie o szczepieniu”);

b)  zaświadczenia wskazującego wynik, rodzaj i datę testu NAAT lub szybkiego testu antygenowego wymienionego we wspólnym i zaktualizowanym wykazie szybkich testów antygenowych na COVID-19 ustanowionym na podstawie zalecenia Rady 2021/C 24/01(25) („zaświadczenie o wyniku testu”);

c)  zaświadczenia potwierdzającego, że jego posiadacz powrócił do zdrowia po zakażeniu SARS-CoV-2 stwierdzonym na podstawie dodatniego wyniku testu NAAT lub potwierdzającego reakcję immunologiczną przeciwko SARS-CoV-2 stwierdzoną za pomocą testu serologicznego lub testu na obecność przeciwciał, zawierającego datę pierwszego dodatniego testu NAAT lub datę testu serologicznego na obecność przeciwciał przeciwko SARS-CoV-2 („zaświadczenie o powrocie do zdrowia”).

Komisja publikuje wykaz szybkich testów antygenowych na COVID-19 ustanowiony na podstawie zalecenia Rady 2021/C 24/01, w tym wszelkie aktualizacje.

2.  Państwa członkowskie wydają zaświadczenia, o których mowa w ust. 1, w formacie cyfrowym i papierowym ▌. Potencjalni posiadacze są uprawnieni do otrzymywania zaświadczeń w wybranym przez siebie formacie. Zaświadczenia wydawane przez państwa członkowskie są przyjazne dla użytkownika i zawierają interoperacyjny kod kreskowy umożliwiający weryfikację autentyczności, ważności i integralności zaświadczenia. Kod kreskowy jest zgodny ze specyfikacjami technicznymi ustanowionymi zgodnie z art. 8. Informacje zawarte w zaświadczeniach przedstawiane są również w formie czytelnej dla człowieka i dostępnej dla osób z niepełnosprawnościami, co najmniej w języku urzędowym lub językach urzędowych wydającego państwa członkowskiego oraz w języku angielskim. [Popr. 15]

3.  Zaświadczenia, o których mowa w ust. 1, wydawane są nieodpłatnie. Posiadacz jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego zaświadczenia, jeżeli dane osobowe zawarte w zaświadczeniu nie są lub już nie są dokładne lub aktualne, w tym w odniesieniu do statusu posiadacza w zakresie szczepienia, testu i powrotu do zdrowia, lub jeżeli posiadacz nie ma już do niego dostępu.

3a.  Zaświadczenie zawiera następujące sformułowanie: „Niniejsze zaświadczenie nie jest dokumentem podróży. Dowody naukowe dotyczące szczepień przeciwko COVID-19, testów i powrotu do zdrowia stale ewoluują, również w świetle nowych, budzących obawy wariantów wirusa. Przed podróżą należy sprawdzić obowiązujące środki ochrony zdrowia publicznego i związane z nimi ograniczenia stosowane w miejscu przeznaczenia”.

Państwo członkowskie przekazuje posiadaczowi jasne, wyczerpujące i aktualne informacje na temat wykorzystania zaświadczenia o szczepieniu, zaświadczenia o wyniku testu lub zaświadczenia o powrocie do zdrowia do celów niniejszego rozporządzenia.

3b.  Posiadanie unijnego zaświadczenia COVID-19 nie jest warunkiem wstępnym korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się.

3c.  Wydawanie zaświadczeń zgodnie z ust. 1 nie prowadzi do zróżnicowanego traktowania ani dyskryminacji ze względu na status w zakresie szczepienia lub posiadanie specjalnego zaświadczenia, o którym mowa w art. 5, 6 i 7. Państwa członkowskie zapewniają powszechne, dostępne, szybkie i bezpłatne możliwości testowania w celu zagwarantowania prawa do swobodnego przemieszczania się wewnątrz Unii bez dyskryminacji ze względu na możliwości gospodarcze lub finansowe.

4.  Wydanie zaświadczeń, o których mowa w ust. 1, nie wpływa na ważność innych dowodów poświadczających poddanie się szczepieniu lub testowi lub powrót do zdrowia, wydanych przed rozpoczęciem stosowania niniejszego rozporządzenia lub do innych celów, w szczególności do celów medycznych.

4a.  Węzły transportowe Unii, takie jak porty lotnicze, porty oraz dworce kolejowe i autobusowe, na których weryfikowane są zaświadczenia wspomniane w ust. 1, stosują znormalizowane i wspólne kryteria i procedury weryfikacji na podstawie wytycznych opracowanych przez Komisję.

5.  W przypadku przyjęcia przez Komisję aktu wykonawczego zgodnie z akapitem drugim, zaświadczenia wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem przez państwo trzecie, z którym Unia Europejska i jej państwa członkowskie zawarły umowę w sprawie swobodnego przepływu osób, umożliwiającą umawiającym się stronom ograniczenie takiego swobodnego przepływu ze względu na zdrowie publiczne w sposób niedyskryminacyjny i niezawierającą mechanizmu włączania aktów Unii Europejskiej, uznawane są na warunkach określonych w art. 5 ust. 5.

Komisja ocenia, czy takie państwo trzecie wydaje zaświadczenia zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i czy dostarczyło formalnych gwarancji, że będzie uznawać zaświadczenia wydane przez państwa członkowskie. W takim przypadku przyjmuje akt wykonawczy zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 13 ust. 2.

6.  Komisja zwraca się do Komitetu ds. Bezpieczeństwa Zdrowia ustanowionego na mocy art. 17 decyzji nr 1082/2013/UE, do ECDC i do EMA o wydanie wytycznych na temat dostępnych dowodów naukowych dotyczących skutków zdarzeń medycznych udokumentowanych w zaświadczeniach, o których mowa w ust. 1.

6a.  Państwa członkowskie udostępniają zasoby wystarczające do wdrożenia niniejszego rozporządzenia, w tym do zapobiegania oszustwom i nielegalnym praktykom związanym z wydawaniem i stosowaniem unijnego zaświadczenia COVID-19, ich wykrywania, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie i ich ścigania.

Artykuł 4

Unijne zaświadczenie COVID-19 – ramy zaufania

1.  Komisja i państwa członkowskie tworzą i utrzymują infrastrukturę cyfrową ram zaufania umożliwiającą bezpieczne wydawanie i weryfikowanie zaświadczeń, o których mowa w art. 3.

2.  Ramy zaufania zapewniają, w miarę możliwości, interoperacyjność z systemami technologicznymi ustanowionymi na szczeblu międzynarodowym.

3.  W przypadku przyjęcia przez Komisję aktu wykonawczego zgodnie z akapitem drugim, zaświadczenia wydawane przez państwa trzecie obywatelom Unii i członkom ich rodzin, jak również obywatelom lub mieszkańcom Andory, Monako, San Marino i Watykanu / Stolicy Apostolskiej, zgodnie z normą międzynarodową i systemami technologicznymi – które są interoperacyjne z ramami zaufania ustanowionymi na podstawie niniejszego rozporządzenia i które umożliwiają weryfikację autentyczności, ważności i integralności zaświadczenia – zawierające dane określone w załączniku traktuje się jak zaświadczenia wydane przez państwa członkowskie zgodnie z niniejszym rozporządzeniem w celu ułatwienia posiadaczom wykonywania prawa do swobodnego przemieszczania się w Unii Europejskiej. Do celów niniejszego akapitu uznawanie przez państwa członkowskie zaświadczeń o szczepieniu wydanych przez państwa trzecie odbywa się na warunkach, o których mowa w art. 5 ust. 5.

Komisja ocenia, czy zaświadczenia wydane przez państwo trzecie spełniają warunki określone w niniejszym ustępie. W takim przypadku przyjmuje akt wykonawczy zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 13 ust. 2. Komisja prowadzi również publicznie dostępny rejestr państw trzecich, które spełniają warunki wydawania zaświadczeń w rozumieniu niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 5

Zaświadczenie o szczepieniu

1.  Każde państwo członkowskie wydaje automatycznie zaświadczenie o szczepieniu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a), osobie, której podano szczepionkę przeciwko COVID-19 ▌.

2.  Zaświadczenie o szczepieniu zawiera następujące kategorie danych osobowych:

a)  dane identyfikacyjne posiadacza;

b)  informacje o podanej szczepionce stanowiącej produkt leczniczy oraz informacje o liczbie dawek i datach ich podania;

c)  metadane zaświadczenia, takie jak podmiot wystawiający ▌.

Dane osobowe umieszcza się w zaświadczeniu o szczepieniu zgodnie z poszczególnymi polami danych określonymi w pkt 1 załącznika.

Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 11 w celu zmiany pkt 1 załącznika poprzez zmianę lub usunięcie pól danych, lub poprzez dodanie ▌pól danych należących do kategorii danych osobowych wymienionych w lit. b) i c).

3.  Zaświadczenie o szczepieniu wydawane jest w bezpiecznym i interoperacyjnym formacie, jak przewidziano w art. 3 ust. 2, i wyraźnie wskazuje, czy cykl szczepienia tą konkretną szczepionką został ukończony.

4.  W przypadku gdy, w odniesieniu do nowo pojawiających się dowodów naukowych lub w celu zapewnienia interoperacyjności z normami międzynarodowymi i systemami technologicznymi, jest to uzasadnione szczególnie pilną potrzebą, do aktów delegowanych przyjmowanych na podstawie niniejszego artykułu ma zastosowanie procedura przewidziana w art. 12.

5.  ▌Państwa członkowskie uznają dowód szczepienia w celu uchylenia ograniczeń w swobodnym przepływie wprowadzonych zgodnie z prawem Unii, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się COVID-19, oraz uznają one ▌, na tych samych warunkach, ważne zaświadczenia o szczepieniu wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem przez inne państwa członkowskie w odniesieniu do szczepionki przeciwko COVID-19, dla której wydano pozwolenie na dopuszczenie do obrotu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 726/2004.

Państwa członkowskie mogą również uznawać, w tym samym celu, ważne zaświadczenia o szczepieniu wydane przez inne państwa członkowskie zgodnie z niniejszym rozporządzeniem w odniesieniu do szczepionki przeciwko COVID-19 ▌, w odniesieniu do której WHO wydało nadzwyczajne pozwolenie na stosowanie.

6.  Jeżeli obywatel Unii lub członek rodziny obywatela Unii, lub obywatel lub rezydent Andory, Monako, San Marino i Watykanu / Stolicy Apostolskiej, został zaszczepiony w państwie trzecim jednym z rodzajów szczepionki przeciwko COVID-19, o których mowa w ust. 5, a organy państwa członkowskiego otrzymały wszelkie niezbędne informacje, w tym wiarygodny dowód szczepienia, wydają one zainteresowanej osobie zaświadczenie o szczepieniu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a).

Artykuł 6

Zaświadczenie o wyniku testu

1.  Każde państwo członkowskie wydaje automatycznie zaświadczenie o wyniku testu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. b), osobie przebadanej na obecność COVID-19 ▌.

2.  Zaświadczenie o wyniku testu zawiera następujące kategorie danych osobowych:

a)  dane identyfikacyjne posiadacza;

b)  informacje o przeprowadzonym teście;

c)  metadane zaświadczenia, takie jak podmiot wystawiający ▌.

Dane osobowe umieszcza się w zaświadczeniu o wyniku testu zgodnie z poszczególnymi polami danych określonymi w pkt 2 załącznika.

Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 11 w celu zmiany pkt 2 załącznika poprzez zmianę lub usunięcie pól danych, lub poprzez dodanie pól danych należących do kategorii danych osobowych wymienionych w lit. b) i c).

3.  Zaświadczenie o wyniku testu wydawane jest w bezpiecznym i interoperacyjnym formacie, jak przewidziano w art. 3 ust. 2.

4.  W przypadku gdy, w odniesieniu do nowo pojawiających się dowodów naukowych lub w celu zapewnienia interoperacyjności z normami międzynarodowymi i systemami technologicznymi, jest to uzasadnione szczególnie pilną potrzebą, do aktów delegowanych przyjmowanych na podstawie niniejszego artykułu ma zastosowanie procedura przewidziana w art. 12.

5.  ▌Państwa członkowskie akceptują dowód ujemnego wyniku testu w kierunku zakażenia SARS-CoV-2 w celu zniesienia ograniczeń w swobodnym przepływie wprowadzonych zgodnie z prawem Unii, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się COVID-19, oraz uznają one ▌ważne zaświadczenia o wyniku testu wydane przez inne państwa członkowskie zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 7

Zaświadczenie o powrocie do zdrowia

1.  Każde państwo członkowskie wydaje, na wniosek, zaświadczenie o powrocie do zdrowia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. c), najwcześniej począwszy od jedenastego dnia po pierwszym teście w kierunku zakażenia SARS-CoV-2 przeprowadzonym z wynikiem dodatnim lub po przedłożeniu kolejnego ujemnego wyniku testu NAAT. Możliwe jest również wydanie zaświadczenia o powrocie do zdrowia po wykryciu przeciwciał testem serologicznym.

Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 11 w celu zmiany liczby dni, po których może zostać wydane zaświadczenie o powrocie do zdrowia, na podstawie wytycznych otrzymanych od Komitetu ds. Bezpieczeństwa Zdrowia zgodnie z art. 3 ust. 6 lub na podstawie dowodów naukowych zweryfikowanych przez ECDC.

Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 11 w celu ustanowienia i zmiany rodzajów testów serologicznych na obecność przeciwciał przeciwko SARS-CoV-2, w odniesieniu do których może zostać wydane zaświadczenie o powrocie do zdrowia, na podstawie dowodów naukowych zweryfikowanych przez ECDC.

2.  Zaświadczenie o powrocie do zdrowia zawiera następujące kategorie danych osobowych:

a)  dane identyfikacyjne posiadacza;

b)  informacje o przebytym zakażeniu SARS-CoV-2 udokumentowane dodatnim wynikiem testu NAAT lub wynikiem testu serologicznego;

c)  metadane zaświadczenia, takie jak podmiot wystawiający ▌.

Dane osobowe umieszcza się w zaświadczeniu o powrocie do zdrowia zgodnie z poszczególnymi polami danych określonymi w pkt 3 załącznika.

Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 11 w celu zmiany pkt 3 załącznika poprzez zmianę lub usunięcie pól danych, w tym okresu ważności zaświadczenia o powrocie do zdrowia, lub poprzez dodanie pól danych należących do kategorii danych osobowych wymienionych w lit. b) i c) niniejszego ustępu.

3.  Zaświadczenie o powrocie do zdrowia wydawane jest w bezpiecznym i interoperacyjnym formacie, jak przewidziano w art. 3 ust. 2.

4.  W przypadku gdy, w odniesieniu do nowo pojawiających się dowodów naukowych lub w celu zapewnienia interoperacyjności z normami międzynarodowymi i systemami technologicznymi, jest to uzasadnione szczególnie pilną potrzebą, do aktów delegowanych przyjmowanych na podstawie niniejszego artykułu ma zastosowanie procedura przewidziana w art. 12.

5.  ▌Państwa członkowskie uznają dowód powrotu do zdrowia po zakażeniu SARS-CoV-2 jako podstawę do uchylenia ograniczeń w swobodnym przepływie wprowadzonych zgodnie z prawem Unii, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się COVID-19, oraz uznają one ▌ważne zaświadczenia o powrocie do zdrowia wydane przez inne państwa członkowskie zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 8

Specyfikacje techniczne

Aby zapewnić jednolite warunki wdrażania ram zaufania ustanowionych niniejszym rozporządzeniem, Komisja przyjmuje akty wykonawcze zawierające specyfikacje techniczne i zasady określające, jak:

a)  w bezpieczny sposób wydawać i weryfikować zaświadczenia, o których mowa w art. 3;

b)  zapewnić bezpieczeństwo danych osobowych, z uwzględnieniem charakteru danych;

c)  wypełniać zaświadczenia, o których mowa w art. 3, w tym system kodowania i wszelkie inne istotne elementy;

e)  wystawić ważny, bezpieczny i interoperacyjny kod kreskowy;

f)  zapewnić interoperacyjność z normami międzynarodowymi lub systemami technologicznymi;

g)  dokonać podziału obowiązków między administratorów danych i podmioty przetwarzające dane zgodnie z rozdziałem IV rozporządzenia (UE) 2016/679;

ga)  ustanowić procesy regularnego testowania, weryfikacji i oceny skuteczności przyjętych środków ochrony i bezpieczeństwa danych,

gb)  zapewnić osobom z niepełnosprawnościami dostęp do informacji zawartych w zaświadczeniu cyfrowym i papierowym w formie czytelnej dla człowieka, zgodnie ze zharmonizowanymi wymogami Unii dotyczącymi dostępności. [Popr. 16]

Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 13 ust. 2. Jeżeli planowany akt wykonawczy dotyczy przetwarzania danych osobowych, Komisja konsultuje się z EIOD, a w stosownych przypadkach może konsultować się z EROD.

W przypadku należycie uzasadnionej szczególnie pilnej potrzeby, w szczególności w celu zapewnienia terminowego wdrożenia ram zaufania, Komisja przyjmuje akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie zgodnie z procedurą określoną w art. 13 ust. 3.

Ramy zaufania opierają się na infrastrukturze klucza publicznego służącej weryfikacji integralności unijnych zaświadczeń COVID-19 i autentyczności pieczęci elektronicznych. Ramy zaufania umożliwiają wykrywanie oszustw, w szczególności fałszerstw, i gwarantują, że o weryfikacji unijnych zaświadczeń COVID-19 i pieczęci elektronicznych nie zostanie poinformowany wystawca.

Artykuł 8a

Krajowe zaświadczenia cyfrowe i interoperacyjność z ramami zaufania unijnych zaświadczeń COVID-19

Jeżeli państwo członkowskie przyjęło lub przyjmuje krajowe zaświadczenie cyfrowe do celów czysto krajowych, dopilnowuje jego pełnej interoperacyjności z ramami zaufania unijnego zaświadczenia COVID-19. Stosuje się takie same zabezpieczenia jak w niniejszym rozporządzeniu.

Artykuł 8b

Inne zastosowania ram unijnego zaświadczenia COVID-19

W przypadku gdy państwo członkowskie zamierza wdrożyć unijne zaświadczenie COVID-19 do wszelkich możliwych zastosowań innych niż zamierzony cel ułatwienia swobodnego przepływu między państwami członkowskimi, państwo to tworzy podstawę prawną na mocy prawa krajowego zgodnie z zasadami skuteczności, konieczności i proporcjonalności, w tym szczegółowe przepisy jasno określające zakres przetwarzania, konkretny cel, kategorie podmiotów, które mogą weryfikować zaświadczenie, a także odpowiednie zabezpieczenia przed dyskryminacją i nadużyciami, z uwzględnieniem zagrożeń dla praw i wolności osób, których dane dotyczą. W ramach procesu weryfikacji nie można przechowywać żadnych danych. [Popr. 12]

Artykuł 9

Ochrona danych osobowych

1.   Rozporządzenie (UE) 2016/679 stosuje się do przetwarzania danych osobowych prowadzonego przy wykonywaniu niniejszego rozporządzenia. Dane osobowe zawarte w zaświadczeniach wydanych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem są przetwarzane wyłącznie do celów weryfikacji informacji zawartych w zaświadczeniach ▌w celu ułatwienia wykonywania prawa do swobodnego przepływu w Unii, jak przewidziano w niniejszym rozporządzeniu i do czasu, gdy przestanie ono obowiązywać.

2.  Dane osobowe zawarte w zaświadczeniach, o których mowa w art. 3, są przetwarzane przez właściwe organy państwa członkowskiego przeznaczenia lub przez podmioty świadczące transgraniczne usługi transportu pasażerskiego, które są zobowiązane na mocy krajowych przepisów do wdrożenia niektórych środków ochrony zdrowia publicznego w czasie pandemii COVID-19, wyłącznie w celu potwierdzenia i zweryfikowania statusu posiadacza zaświadczenia w zakresie szczepienia, wyniku testu i powrotu do zdrowia. W tym celu dane osobowe ograniczone są do tego, co jest absolutnie niezbędne. Dane osobowe, do których uzyskano dostęp zgodnie z niniejszym ustępem, nie są zatrzymywane ani przetwarzane przez weryfikatora do innych celów. Dla każdego szczepienia, testu lub powrotu do zdrowia wydaje się osobne i niezależne zaświadczenie, zaś na zaświadczeniu nie przechowuje się historii poprzednich wpisów do zaświadczenia jego posiadacza.

3.  Dane osobowe przetwarzane do celów wydawania zaświadczeń, o których mowa w art. 3, w tym wydawania nowych zaświadczeń, nie są zatrzymywane przez wystawcę dłużej, niż wymaga tego ściśle cel wydania zaświadczenia, a w żadnym przypadku nie dłużej niż przez okres, przez który zaświadczenia mogą być wykorzystywane do wykonywania prawa do swobodnego przemieszczania się, po którym to okresie dane osobowe są niezwłocznie i nieodwołalnie usuwane. Dane osobowe zawarte w zaświadczeniu nie mogą być przetwarzane ani przechowywane w sposób scentralizowany na szczeblu państwa członkowskiego ani Unii.

4.  Organy lub inne wyznaczone podmioty odpowiedzialne za wydawanie zaświadczeń, o których mowa w art. 3, uznaje się za administratorów, o których mowa w art. 4 pkt 7 rozporządzenia (UE) 2016/679. Do dnia ... [jeden miesiąc od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej informacje o podmiotach przewidzianych do pełnienia funkcji administratorów danych, podmiotów przetwarzających dane i odbiorców danych oraz regularnie przekazują te informacje, wraz z wszelkimi zmianami, Komisji po tej dacie. Do dnia ... [dwa miesiące od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] Komisja publikuje zgromadzone informacje w publicznie dostępnym wykazie i na bieżąco go aktualizuje.

5.  Administratorzy danych i podmioty przetwarzające dane podejmują odpowiednie środki techniczne i organizacyjne w celu zapewnienia poziomu bezpieczeństwa odpowiedniego do ryzyka związanego z przetwarzaniem.

6.  W przypadku gdy administrator, o którym mowa w ust. 4, angażuje podmiot przetwarzający z zastosowaniem art. 28 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679, nie może nastąpić przekazanie danych osobowych przez podmiot przetwarzający do państwa trzeciego.

Artykuł 10

Unijne zaświadczenie COVID-19 i ograniczenia w podróżowaniu

Po wprowadzeniu unijnego zaświadczenia COVID-19 państwa członkowskie nie wprowadzają i nie stosują dodatkowych ograniczeń w podróżowaniu, takich jak kwarantanna, samoizolacja lub test w kierunku zakażenia SARS-CoV-2, ani żadnych środków dyskryminacyjnych wobec posiadaczy zaświadczeń, o których mowa w art. 3.

Artykuł 11

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.  Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.  Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1, i art. 7 ust. 2 ▌, powierza się Komisji na okres 12 miesięcy od dnia [data wejścia w życie] r.

3.  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 i art. 7 ust. 2 ▌, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4.  Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. Jeżeli taki akt delegowany dotyczy przetwarzania danych osobowych, Komisja konsultuje się z EIOD, a w stosownych przypadkach może konsultować się z EROD.

5.  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6.  Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 i art. 7 ust. 2 ▌wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 12

Tryb pilny

1.  Akty delegowane przyjęte w trybie niniejszego artykułu wchodzą w życie niezwłocznie i mają zastosowanie, dopóki nie zostanie wyrażony sprzeciw zgodnie z ust. 2. Przekazując akt delegowany Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, podaje się powody zastosowania trybu pilnego.

2.  Parlament Europejski lub Rada mogą wyrazić sprzeciw wobec aktu delegowanego zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 11 ust. 6. W takim przypadku Komisja uchyla akt natychmiast po powiadomieniu jej przez Parlament Europejski lub Radę o decyzji o wniesieniu sprzeciwu.

Artykuł 13

Procedura komitetowa

1.  Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

3.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 8 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 w związku z jego art. 5.

Artykuł 14

Sprawozdawczość

1.  Do dnia ... [4 miesiące od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia.

2.  Sprawozdanie zawiera ocenę wpływu niniejszego rozporządzenia na swobodny przepływ, w tym na podróże i turystykę, na prawa podstawowe, a w szczególności na niedyskryminację, na ochronę danych osobowych, jak również informacje na temat najnowszych technologii w zakresie szczepionek i testów, na podstawie m.in. informacji dostarczonych przez ECDC. Sprawozdanie zawiera również ocenę wykorzystania przez państwa członkowskie unijnego zaświadczenia COVID-19 do celów opartych na prawie krajowym i nieprzewidzianych w niniejszym rozporządzeniu.

3.  Najpóźniej trzy miesiące przed zakończeniem stosowania niniejszego rozporządzenia Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z jego stosowania. W sprawozdaniu tym dokonuje się oceny zgodnie z ust. 2. Mogą mu towarzyszyć wnioski ustawodawcze, w szczególności dotyczące przedłużenia terminu stosowania niniejszego rozporządzenia, z uwzględnieniem rozwoju sytuacji epidemiologicznej i w oparciu o zasady konieczności, proporcjonalności i skuteczności.

Artykuł 15

Wejście w życie i stosowanie

1.  Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie i ma zastosowanie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

2.  Niniejsze rozporządzenie przestaje obowiązywać po upływie 12 miesięcy od dnia ... [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia].

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Zestawy danych na potrzeby zaświadczeń

1.  Pola danych wymagane w zaświadczeniu o szczepieniu:

a)  nazwisko: nazwisko(-a) i imię (imiona), w takiej kolejności;

b)  data urodzenia;

c)  choroba lub czynnik chorobotwórczy, której/którego dotyczy szczepienie, czy to COVID-19, czy SARS-CoV-2 lub jeden z jego wariantów;

d)  szczepionka/profilaktyka;

e)  szczepionka stanowiąca produkt leczniczy;

f)  posiadacz pozwolenia na dopuszczenie do obrotu szczepionki lub producent szczepionki;

g)  numer dawki w serii szczepień/dawek;

h)  data szczepienia, wskazująca datę każdej otrzymanej dawki oraz ostatniej otrzymanej dawki;

i)  państwo członkowskie, w którym miało miejsce szczepienie;

j)  wystawca zaświadczenia;

k)  zaświadczenie ważne do (nie dłużej niż [1 rok] od daty szczepienia);

2.  Pola danych wymagane w zaświadczeniu o teście:

a)  nazwisko: nazwisko(-a) i imię (imiona), w takiej kolejności;

b)  data urodzenia;

c)  choroba lub czynnik chorobotwórczy, której/którego dotyczy test, czy to COVID-19, czy SARS-CoV-2 lub jeden z jego wariantów;

d)  rodzaj testu;

e)  rodzaj próbki (np. z nosogardła; z jamy ustnej i gardła);

f)  nazwa testu (nieobowiązkowe w przypadku testu NAAT);

g)  producent testu (nieobowiązkowe w przypadku testu NAAT);

h)  data i godzina pobrania próbki do testu;

i)  data i godzina uzyskania wyniku testu (nieobowiązkowe w przypadku szybkiego testu antygenowego);

j)  wynik testu;

k)  punkt lub obiekt, w którym przeprowadzono test;

l)  państwo członkowskie, w którym przeprowadzono test;

m)  wystawca zaświadczenia;

n)  zaświadczenie ważne do (nie dłużej niż [72 godziny] od pobrania próbki w przypadku testu NAAT i [24 godziny] od pobrania próbki w przypadku szybkiego testu antygenowego);

3.  Pola danych wymagane w zaświadczeniu o powrocie do zdrowia:

a)  nazwisko: nazwisko(-a) i imię (imiona), w takiej kolejności;

b)  data urodzenia;

c)  choroba lub czynnik chorobotwórczy, czy to COVID-19, czy SARS-CoV-2 lub jeden z jego wariantów, której/którego dotyczy powrót do zdrowia;

d)   choroba lub czynnik chorobotwórczy, której/którego dotyczy powrót do zdrowia;

e)   data pierwszego dodatniego wyniku testu NAAT;

f)   data testu serologicznego lub testu na obecność przeciwciał;

g)   państwo członkowskie, w którym przeprowadzono test;

h)   wystawca zaświadczenia;

i)   zaświadczenie ważne od dnia;

j)   zaświadczenie ważne do dnia (nie dłużej niż [90 dni] od daty pierwszego dodatniego wyniku testu);

(1) Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu.
(2)* Poprawki: tekst nowy lub zmieniony został zaznaczony kursywą i wytłuszczonym drukiem; symbol ▌sygnalizuje skreślenia.
(3)Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniająca rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylająca dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 77).
(4)Dz.U. L 337 z 14.10.2020, s. 3.
(5)Dostępny pod adresem: https://www.ecdc.europa.eu/en/covid-19/situation-updates/weekly-maps-coordinated-restriction-free-movement
(6)Dz.U. C 96I z 24.3.2020, s. 1.
(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (Dz.U. L 77 z 23.3.2016, s. 1).
(8)https://www.europol.europa.eu/early-warning-notification-illicit-sales-of-false-negative-covid-19-test-certificates
(9) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (Dz.U. L 151 z 7.6.2019, s. 70).
(10)Dostępny pod adresem: https://ec.europa.eu/health/sites/health/files/ehealth/docs/trust-framework_interoperability_certificates_en.pdf
(11)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz.U. L 88 z 4.4.2011, s. 45).
(12)Rozporządzenie (WE) nr 726/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. ustanawiające wspólnotowe procedury wydawania pozwoleń dla produktów leczniczych stosowanych u ludzi i do celów weterynaryjnych i nadzoru nad nimi oraz ustanawiające Europejską Agencję Leków (Dz.U. L 136 z 30.4.2004, s. 1).
(13)Dostępne pod adresem: https://ec.europa.eu/health/sites/health/files/ehealth/docs/vaccination-proof_interoperability-guidelines_en.pdf
(14)https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/TestingStrategy_Objective-Sept-2020.pdf
(15)Dz.U. L 392 z 23.11.2020, s. 63.
(16)Dz.U. C 24 z 22.1.2021, s. 1.
(17)https://ec.europa.eu/health/sites/health/files/preparedness_response/docs/covid-19_rat_common-list_en.pdf
(18)https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/Guidance-for-discharge-and-ending-of-isolation-of-people-with-COVID-19.pdf
(19)Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1082/2013/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia oraz uchylająca decyzję nr 2119/98/WE (Dz.U. L 293 z 5.11.2013, s. 1).
(20)Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
(21)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1).
(22)Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.
(23)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 39).
(24) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz.U. L 257 z 28.8.2014, s. 73).
(25)Zalecenie Rady w sprawie wspólnych ram stosowania i walidacji szybkich testów antygenowych oraz wzajemnego uznawania wyników testów na COVID-19 w UE (2021/C 24/01) (Dz.U. C 24 z 22.1.2021, s. 1).


Zielone zaświadczenie cyfrowe - obywatele państw trzecich
PDF 188kWORD 50k
Tekst
Tekst skonsolidowany
Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 29 kwietnia 2021 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ram wydawania obywatelom państw trzecich legalnie zamieszkującym lub legalnie przebywającym na terytorium państw członkowskich interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia (zielone zaświadczenie cyfrowe) oraz weryfikowania i uznawania takich zaświadczeń w czasie pandemii COVID-19(COM(2021)0140 – C9-0100/2021 – 2021/0071(COD))(1)

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

[Poprawka 1, o ile nie wskazano inaczej]

POPRAWKI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO(2)
do wniosku Komisji
---------------------------------------------------------

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY(UE) 2021/...
w sprawie ram wydawania obywatelom państw trzecich legalnie zamieszkującym lub legalnie przebywającym na terytorium państw członkowskich interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia (unijne zaświadczenie COVID-19) oraz weryfikowania i uznawania takich zaświadczeń w czasie pandemii COVID-19

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 lit. c),

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Zgodnie z dorobkiem Schengen obywatele państw trzecich legalnie przebywający w Unii i obywatele państw trzecich, którzy legalnie wjechali na terytorium państwa członkowskiego, mogą swobodnie przemieszczać się po terytorium wszystkich pozostałych państw członkowskich przez okres 90 dni w każdym okresie 180-dniowym.

(2)  W dniu 30 stycznia 2020 r. dyrektor generalny Światowej Organizacji Zdrowia („WHO”) ogłosił stan zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym w związku z globalnym wystąpieniem koronawirusa zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2 (SARS-CoV-2), powodującego chorobę koronawirusową z 2019 r. (COVID‑19). W dniu 11 marca 2020 r. WHO ogłosiło, że COVID-19 można scharakteryzować jako pandemię.

(3)  Aby ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa, państwa członkowskie przyjęły różne środki, z których część – np. ograniczenia dotyczące wjazdu lub wymogi odbycia kwarantanny przez osoby podróżujące i przekraczające granicę – miała wpływ na podróżowanie do i na terytorium państw członkowskich. Ograniczenia te mają szkodliwy wpływ na obywateli i przedsiębiorstwa, zwłaszcza pracowników transgranicznych, pracowników dojeżdżających do pracy czy pracowników sezonowych.

(4)  W dniu 13 października 2020 r. Rada przyjęła zalecenie Rady (UE) 2020/1475 w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczania swobodnego przepływu w odpowiedzi na pandemię COVID-19(3).

(5)  W dniu 30 października 2020 r. Rada przyjęła zalecenie Rady (UE) 2020/1632(4) w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczania swobodnego przepływu w strefie Schengen w odpowiedzi na pandemię COVID-19, w którym zaleciła państwom członkowskim związanym dorobkiem Schengen stosowanie zasad, wspólnych kryteriów, wspólnych progów i wspólnych ram środków ustanowionych w zaleceniu Rady (UE) 2020/1475.

(6)  Wiele państw członkowskich uruchomiło lub planuje uruchomić inicjatywy prowadzące do wydawania zaświadczeń o szczepieniu. Jednak aby takie zaświadczenia o szczepieniu mogły być skutecznie stosowane podczas podróży międzynarodowych w Unii, muszą być one w pełni interoperacyjne, kompatybilne, bezpieczne i możliwe do zweryfikowania. Konieczne jest przyjęcie przez państwa członkowskie wspólnie uzgodnionego podejścia odnośnie do treści, formatu, zasad, norm technicznych i poziomu ochrony takich zaświadczeń.

(7)  Już teraz w niektórych państwach członkowskich osoby zaszczepione są zwolnione z pewnych ograniczeń w swobodnym przemieszczaniu się na terytorium Unii. ▌Państwa członkowskie powinny uznawać dowód szczepienia w celu uchylenia ograniczeń w swobodnym przemieszczaniu się wprowadzonych zgodnie z przepisami Unii aby ograniczyć rozprzestrzenianie się COVID-19, takich jak wymóg poddania się kwarantannie lub samoizolacji bądź poddania się testowi w kierunku zakażenia SARS-CoV-2, oraz należy je zobowiązać do uznawania, na tych samych zasadach, obowiązujących zaświadczeń o szczepieniu wydawanych przez inne państwa członkowskie na podstawie niniejszego rozporządzenia ▌. Takie uznawanie powinno odbywać się na takich samych warunkach, a więc jeżeli np. państwo członkowskie uznaje za wystarczające podanie pojedynczej dawki szczepionki, powinno to uczynić również w odniesieniu do posiadaczy zaświadczenia o szczepieniu wskazującego na podanie pojedynczej dawki tej samej szczepionki. Ze względów związanych ze zdrowiem publicznym obowiązek ten należy ograniczyć do osób zaszczepionych przeciwko COVID-19 szczepionkami, dla których wydano pozwolenie na dopuszczenie do obrotu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 726/2004 ▌, lub szczepionkami, w odniesieniu do których WHO wydała nadzwyczajne pozwolenie na stosowanie. ▌Rozporządzenie (UE) 2021/xxxx z dnia xx xx 2021 r. określa ramy wydawania, weryfikowania i uznawania interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu przeciwko COVID-19, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia w celu ułatwienia swobodnego przemieszczania się w czasie pandemii COVID-19 ▌. Ma ono zastosowanie do obywateli Unii i obywateli państw trzecich będących członkami rodzin obywateli Unii.

(8)  Zgodnie z art. 19, 20 i 21 konwencji wykonawczej do układu z Schengen obywatele państw trzecich objęci tymi postanowieniami mogą swobodnie podróżować po terytorium innych państw członkowskich.

(9)  Bez uszczerbku dla wspólnych przepisów dotyczących przekraczania granic wewnętrznych przez osoby ustanowionych w dorobku Schengen, w szczególności w rozporządzeniu (UE) 2016/399, oraz w celu ułatwienia podróżowania po terytorium państw członkowskich obywatelom państw trzecich, którzy mają prawo do takich podróży, ramy wydawania, weryfikowania i uznawania interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu, wyniku testu i powrocie do zdrowia w związku z COVID-19 ustanowione rozporządzeniem (UE) 2021/xxxx powinny mieć również zastosowanie do obywateli państw trzecich, którzy nie są objęci tym rozporządzeniem, pod warunkiem że legalnie zamieszkują lub legalnie przebywają na terytorium państwa członkowskiego i są uprawnieni do podróżowania do innych państw członkowskich zgodnie z prawem Unii.

(10)  Aby zaświadczenia te mogły być skutecznie stosowane podczas podróży transgranicznych, muszą być one w pełni interoperacyjne. Wszystkie węzły transportowe Unii, takie jak porty lotnicze, porty, dworce kolejowe i autobusowe, w których zaświadczenie jest weryfikowane, powinny stosować standardowe i wspólne kryteria i procedury weryfikacji unijnego zaświadczenia COVID-19 na podstawie wytycznych opracowanych przez Komisję.

(11)  Niniejsze rozporządzenie ma na celu ułatwienie stosowania zasad proporcjonalności i niedyskryminacji w odniesieniu do ewentualnych, wynikających z pandemii, ograniczeń swobody przemieszczania się i innych praw podstawowych, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia publicznego i nie należy go rozumieć jako aktu ułatwiającego przyjmowanie ograniczeń swobody przemieszczania się lub innych praw podstawowych w odpowiedzi na pandemię, lub zachęcającego do ich przyjmowania. Ponadto jakakolwiek potrzeba weryfikacji zaświadczeń ustanowionych rozporządzeniem (UE) 2021/xxx nie może sama w sobie uzasadniać tymczasowego przywrócenia kontroli granicznych na granicach wewnętrznych. Kontrole na granicach wewnętrznych powinny pozostać środkiem ostatecznym, z zastrzeżeniem szczegółowych zasad określonych w rozporządzeniu (UE) 2016/399 (kodeks graniczny Schengen)(5).

(12)  Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związana, ani go nie stosuje. Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania – w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia– podejmuje decyzję, czy dokona jego transpozycji.

(13)  Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE(6); Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w jego przyjęciu i nie jest nim związana ani go nie stosuje. Irlandia nie podlega przepisom niniejszego rozporządzenia, jednak w celu ułatwienia podróżowania w obrębie Unii Irlandia również mogłaby wydawać obywatelom państw trzecich legalnie zamieszkującym lub legalnie przebywającym na jej terytorium zaświadczenia spełniające te same wymogi, co wymogi mające zastosowanie do unijnego zaświadczenia COVID-19, a państwa członkowskie mogłyby uznawać takie zaświadczenia. Irlandia mogłaby również uznawać zaświadczenia wydawane przez państwa członkowskie obywatelom państw trzecich legalnie zamieszkującym lub legalnie przebywającym na ich terytorium.

(14)  W odniesieniu do Bułgarii, Chorwacji, Cypru i Rumunii niniejsze rozporządzenie jest aktem opartym na dorobku Schengen w rozumieniu, odpowiednio, art. 3 ust. 1 Aktu przystąpienia z 2003 r., art. 4 ust. 1 Aktu przystąpienia z 2005 r. i art. 4 ust. 1 Aktu przystąpienia z 2011 r.

(15)  W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. C decyzji Rady 1999/437/WE(7).

(16)  W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. C decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE(8).

(17)  W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen – w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu o przystąpieniu Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen – które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt C decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2011/350/UE(9).

(18)  Zgodnie z art. 42 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725(10) przeprowadzono konsultacje z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych i Europejską Radą Ochrony Danych, które zakończyły się wydaniem opinii w dniu [...],

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Państwa członkowskie stosują przepisy określone w rozporządzeniu (UE) 2021/XXXX [rozporządzeniu w sprawie unijnego zaświadczenia COVID-19] do tych obywateli państw trzecich, którzy nie są objęci zakresem stosowania tego rozporządzenia, ale którzy legalnie zamieszkują lub przebywają na ich terytorium i są uprawnieni do podróżowania do innych państw członkowskich zgodnie z prawem Unii.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie i ma zastosowanie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

(1) Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu.
(2)*Poprawki: tekst nowy lub zmieniony został zaznaczony kursywą i wytłuszczonym drukiem; symbol ▌sygnalizuje skreślenia.
(3)Dz.U. L 337 z 14.10.2020, s. 3.
(4)Zalecenie Rady (UE) 2020/1632 z dnia 30 października 2020 r. w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczania swobodnego przepływu w strefie Schengen w odpowiedzi na pandemię COVID-19 (Dz.U. L 366 z 4.11.2020, s. 25).
(5)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (Dz.U. L 77 z 23.3.2016, s. 1).
(6)Decyzja Rady z dnia 28 lutego 2002 r. dotycząca wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 64 z 7.3.2002, s. 20).
(7)Decyzja Rady z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie niektórych warunków stosowania Układu zawartego przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącego włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 31).
(8)Decyzja Rady z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia tego państwa we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. L 53 z 27.2.2008, s. 1).
(9)Decyzja Rady z dnia 7 marca 2011 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, odnoszącego się do zniesienia kontroli na granicach wewnętrznych i do przemieszczania się osób (Dz.U. L 160 z 18.6.2011, s. 19).
(10)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 39).


Opodatkowanie gospodarki cyfrowej: negocjacje OECD, rezydencja podatkowa przedsiębiorstw cyfrowych i ewentualny europejski podatek cyfrowy
PDF 195kWORD 62k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie opodatkowania gospodarki cyfrowej: negocjacje OECD, rezydencja podatkowa przedsiębiorstw cyfrowych i ewentualny europejski podatek cyfrowy (2021/2010(INI))
P9_TA(2021)0147A9-0103/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 113 i 115 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 1–2 października 2020 r.(1) i 21 lipca 2020 r.(2),

–  uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych z dnia 27 listopada 2020 r.(3),

–  uwzględniając oczekujące na przyjęcie wnioski Komisji, dotyczące w szczególności wspólnej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCTB), wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB)(4) oraz pakietu w zakresie opodatkowania cyfrowego(5), a także stanowiska Parlamentu w sprawie tych wniosków,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 15 stycznia 2019 r. pt. „W kierunku skuteczniejszego i bardziej demokratycznego procesu podejmowania decyzji w dziedzinie polityki podatkowej UE” (COM(2019)0008),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 lutego 2020 r. zatytułowany „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy” (COM(2020)0067),

–  uwzględniając komunikat Komisji skierowany do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2020 r. w sprawie planu działania na rzecz sprawiedliwego i prostego opodatkowania wspierającego odbudowę gospodarczą (COM(2020)0312),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie interpretacji prawa podatkowego i innych środków o podobnym charakterze lub skutkach(6), zaproponowaną przez Komisję Specjalną ds. Interpretacji Prawa Podatkowego i Innych Środków o Podobnym Charakterze lub Skutkach (komisję TAXE),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie interpretacji prawa podatkowego i innych środków o podobnym charakterze lub skutkach(7), zaproponowaną przez drugą Komisję Specjalną ds. Interpretacji Prawa Podatkowego i Innych Środków o Podobnym Charakterze lub Skutkach (komisję TAXE2),

–  uwzględniając swoje zalecenie z dnia 13 grudnia 2017 r. dla Rady i Komisji w następstwie dochodzenia w sprawie prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania przeprowadzonego przez komisję śledczą w celu zbadania zarzutów naruszenia prawa Unii i niewłaściwego administrowania w jego stosowaniu w odniesieniu do prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania (komisję PANA)(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie przestępstw finansowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania(9), zaproponowaną przez Komisję Specjalną ds. Przestępstw Finansowych, Uchylania się od Opodatkowania i Unikania Opodatkowania (TAX3),

–  uwzględniając działania następcze Komisji w stosunku do ww. rezolucji Parlamentu(10),

–  uwzględniając badanie pt. „Impact of Digitalisation on International Tax Matters: Challenges and Remedies” [Wpływ cyfryzacji na międzynarodowe kwestie podatkowe: wyzwania i środki zaradcze](11),

–  uwzględniając plan działania na szczeblu otwartych ram G-20/OECD w zakresie erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków (BEPS) z października 2015 r., a w szczególności działanie 1 dotyczące wyzwań podatkowych wynikających z cyfryzacji,

–  uwzględniając przyjęte w 2018 r. sprawozdanie okresowe przyjęte na szczeblu otwartych ram G-20/OECD zatytułowane „Tax Challenges Arising from Digitalisation” [Wyzwania podatkowe wynikające z cyfryzacji] oraz program prac na rzecz opracowania kompromisowego rozwiązania w odniesieniu do wyzwań podatkowych wynikających z cyfryzacji gospodarki przyjęty w maju 2019 r.,

–  uwzględniając oświadczenie przewodnie oraz sprawozdania na temat planów dotyczących Filaru 1 i 2 przyjęte na szczeblu otwartych ram G-20/OECD w październiku 2020 r., jak również załączone do niego wyniki analizy ekonomicznej i oceny skutków przeprowadzonych przez sekretariat OECD,

–  uwzględniając rezultaty różnych szczytów G-7, G-8 i G-20 poświęconych międzynarodowym kwestiom podatkowym,

–  uwzględniając bieżące prace Komitetu Ekspertów ONZ ds. Współpracy Międzynarodowej w Sprawach Podatkowych dotyczące wyzwań podatkowych związanych z cyfryzacją gospodarki,

–  uwzględniając przeprowadzoną przez Komisję wstępną ocenę skutków w sprawie opłaty cyfrowej z dnia 14 stycznia 2021 r. (Ares(2021)312667),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 grudnia 2019 r. w sprawie sprawiedliwego opodatkowania w zglobalizowanej gospodarce cyfrowej: BEPS 2.0(12),

–  uwzględniając art. 54 Regulaminu,

–  uwzględniając opinię Komisji Budżetowej,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0103/2021),

A.  mając na uwadze, że obowiązujące międzynarodowe przepisy dotyczące podatku od osób prawnych opierają się na zasadach opracowanych na początku XX wieku i niedostosowanych do coraz bardziej zglobalizowanej i cyfrowej gospodarki, przez co umożliwiają one szereg szkodliwych praktyk podatkowych wywierających negatywny wpływ na finanse publiczne i uczciwą konkurencję;

B.  mając na uwadze, że proporcjonalność i wykonalność tych międzynarodowych przepisów podatkowych są obecnie przedmiotem przeglądu w kontekście negocjacji OECD w celu zapewnienia konkurencyjności przedsiębiorstw europejskich w coraz bardziej zglobalizowanej i cyfrowej gospodarce;

C.  mając na uwadze, że gospodarka cyfrowa pogłębiła istniejące problemy spowodowane nadmiernym uzależnieniem wielonarodowych przedsiębiorstw od wartości niematerialnych, takich jak własność intelektualna;

D.  mając na uwadze, że w wyniku kryzysu finansowego w latach 2008–2009 oraz w związku z szeregiem przypadków ujawnienia informacji na temat praktyk uchylania się od opodatkowania, agresywnego planowania podatkowego, unikania opodatkowania i prania pieniędzy kraje należące do grupy G-20 uzgodniły, że zajmą się tymi kwestiami w skali globalnej na szczeblu OECD w ramach projektu poświęconego erozji bazy podatkowej i przenoszeniu zysków (BEPS), co doprowadziło do opracowania planu przeciwdziałania zjawisku BEPS;

E.  mając na uwadze, że plan przeciwdziałania BEPS umożliwił osiągnięcie w wielu kwestiach globalnego konsensusu, którego celem jest zwalczanie uchylania się od opodatkowania, agresywnego planowania podatkowego i unikania opodatkowania; mając jednak na uwadze, że nie osiągnięto porozumienia co do sposobu podejścia do wyzwań podatkowych wynikających z cyfryzacji gospodarki, co doprowadziło do przyjęcia osobnego sprawozdania końcowego na temat wykonania działania 1 w sprawie BEPS z 2015 r.;

F.  mając na uwadze, że Parlament wielokrotnie wzywał do przeprowadzenia reformy międzynarodowego systemu opodatkowania osób prawnych w celu rozwiązania problemu uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania oraz wyzwań związanych z opodatkowaniem gospodarki cyfrowej;

G.  mając na uwadze, że Komisja przedstawiła w 2018 r. dwa wnioski w sprawie opodatkowania gospodarki cyfrowej, w tym tymczasowe krótkoterminowe rozwiązanie wprowadzające podatek od usług cyfrowych (DST) oraz długoterminowe rozwiązanie definiujące znaczącą obecność cyfrową (SDP) jako element tworzący powiązanie na potrzeby opodatkowania przedsiębiorstw, które powinno zastąpić DST; mając na uwadze, że 25 października 2016 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (COM(2016)0683); mając na uwadze, że Parlament poparł wszystkie te wnioski, ale nie zostały one przyjęte przez Radę, co zmusiło niektóre państwa członkowskie do jednostronnego wprowadzenia DST;

H.  mając na uwadze, że wprowadzanie przez państwa członkowskie nieskoordynowanych i odrębnych DST, w oparciu o różne przepisy i kryteria podatkowe, zwiększa rozdrobnienie na jednolitym rynku, niepewność podatkową i jest mniej skuteczne w porównaniu ze wspólnym rozwiązaniem na szczeblu europejskim;

I.  mając na uwadze ryzyko, że środki podejmowane jednostronnie przez państwa członkowskie zaostrzą międzynarodowe spory handlowe, które mogą negatywnie wpływać zarówno na przedsiębiorstwa cyfrowe, jak i niecyfrowe na jednolitym rynku;

J.  mając na uwadze, że zgodnie z mandatem udzielonym przez ministrów finansów z krajów grupy G-20 w marcu 2017 r. i po przyjęciu programu prac w maju 2019 r. na szczeblu otwartych ram G-20/OECD w zakresie BEPS, za pośrednictwem grupy zadaniowej ds. gospodarki cyfrowej, prowadzone są prace nad opartym na konsensusie globalnym rozwiązaniem bazującym na dwóch filarach. Filar 1 dotyczy nowego podziału praw do opodatkowania dzięki nowym zasadom przypisywania zysku i nowym zasadom powiązania podatkowego, a w obrębie Filaru 2 uwzględniono pozostałe kwestie dotyczące BEPS i wprowadzono środki gwarantujące minimalny poziom opodatkowania;

K.  mając na uwadze, że w dniu 12 października 2020 r. na szczeblu otwartych ram G-20/OECD opublikowano pakiet składający się z oświadczenia przewodniego i sprawozdań na temat planów dotyczących Filaru 1 i 2, który odzwierciedla zbieżne poglądy w kontekście szeregu elementów, zasad i parametrów politycznych w obu Filarach, określając jednocześnie pozostałe kwestie polityczne i techniczne, którymi należy się zająć;

L.  mając na uwadze, że w ostatnich latach znacznie wzrosły zyski wiodących przedsiębiorstw wielonarodowych działających w sferze cyfrowej; mając na uwadze, że blokady wprowadzane w odpowiedzi na pandemię COVID-19 przyspieszyły przechodzenie na gospodarkę opartą na usługach cyfrowych, stawiając przedsiębiorstwa prowadzące działalność fizyczną, a zwłaszcza małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), w jeszcze gorszej sytuacji; mając na uwadze pilną potrzebę szybkiego działania, uwzględniając cel otwartych ram G-20/OECD, jakim jest zakończenie negocjacji w lipcu 2021 r., jako ważny pierwszy krok w kierunku sprawiedliwego podziału obciążeń podatkowych;

M.  mając na uwadze, że odpowiednie międzynarodowe przepisy podatkowe mają kluczowe znaczenie dla zapobiegania praktykom uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania oraz dla zaprojektowania sprawiedliwego i skutecznego systemu podatkowego przeciwdziałającego nierównościom i gwarantującego pewność i stabilność, czyli podstawowe warunki konkurencyjności, a także dla zapewnienia równych warunków działania dla przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP;

N.  mając na uwadze, że cyfryzacja gospodarki umożliwiła małym przedsiębiorstwom działającym w wielu dziedzinach i w różnych sektorach zwiększenie konkurencyjności i dotarcie do nowych klientów; mając na uwadze, że mniejsze przedsiębiorstwa typu start-up i przedsiębiorstwa scale-up powinny pozostać wolne od obciążeń unijnymi środkami opodatkowania cyfrowego;

O.  mając na uwadze, że w tworzeniu treści przedsiębiorstwa cyfrowe w dużym stopniu opierają się na wartościach niematerialnych, w szczególności wykorzystują i spieniężają dane użytkowników, a to tworzenie wartości nie jest objęte obecnymi systemami podatkowymi; mając na uwadze, że zjawisko to powoduje niedopasowanie między miejscem tworzenia wartości a miejscem opodatkowania;

P.  mając na uwadze, że brak międzynarodowego porozumienia i uregulowań UE w sprawie opodatkowania usług cyfrowych stanowi przeszkodę dla stworzenia bardziej konkurencyjnego i sprzyjającego wzrostowi gospodarczemu otoczenia biznesowego na jednolitym rynku cyfrowym;

Q.  mając na uwadze, że poważny kryzys gospodarczy, z jakim boryka się Unia, wymaga nowoczesnej polityki podatkowej, która umożliwi państwom członkowskim efektywniejsze i skuteczniejsze pobieranie podatków należnych z tytułu działalności prowadzonej na jednolitym rynku;

R.  mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny ściśle współpracować i zająć jednolite, zdecydowane i ambitne stanowisko w międzynarodowych negocjacjach podatkowych;

S.  mając na uwadze, że w konkluzjach Rady z dnia 27 listopada 2020 r. stwierdzono, iż w marcu 2021 r. Rada Europejska „oceni sytuację w zakresie prac nad ważną kwestią, jaką jest opodatkowanie gospodarki cyfrowej”;

T.  mając na uwadze, że ministrowie finansów grupy G-20 spotkali się w dniach 7–8 kwietnia 2021 r. i spotkają się 9–10 lipca 2021 r. i podsumują negocjacje prowadzone na szczeblu otwartych ram w odniesieniu do obu filarów;

Stawienie czoła wyzwaniom wynikającym z cyfryzacji gospodarki

1.  zauważa, że obecne międzynarodowe przepisy podatkowe pochodzą z początku XX wieku i że prawa do opodatkowania opierają się głównie na fizycznej obecności przedsiębiorstw; zwraca uwagę, że cyfryzacja oraz bazowanie w ogromnym stopniu na wartościach niematerialnych zdecydowanie zwiększyły zdolność prowadzenia przez przedsiębiorstwa znaczącej działalności gospodarczej w danej jurysdykcji bez fizycznej obecności, a zatem podatki płacone w jednej jurysdykcji nie odzwierciedlają już wartości i zysków wytworzonych w tej jurysdykcji, co może skutkować erozją bazy podatkowej i przenoszeniem zysków;

2.  wzywa do nowego i sprawiedliwszego podziału praw do opodatkowania korporacji wielonarodowych o wysokim stopniu cyfryzacji oraz do przeglądu tradycyjnego pojęcia stałego zakładu, ponieważ nie obejmuje ono gospodarki cyfrowej; przypomina stanowisko Parlamentu w sprawie C(C)CTB dotyczące utworzenia wirtualnego stałego zakładu, z uwzględnieniem miejsca ujmowania wartości i na podstawie wartości i zysków generowanych przez użytkowników; podkreśla, że użytkownicy platform internetowych i konsumenci usług cyfrowych odgrywają obecnie kluczową rolę w tworzeniu wartości przez przedsiębiorstwa o wysokim stopniu cyfryzacji i nie mogą być przenoszeni poza daną jurysdykcję w taki sam sposób jak kapitał i praca, a zatem powinni być brani pod uwagę przy definiowaniu nowego powiązania podatkowego w celu zapewnienia skutecznego środka zaradczego przeciwko agresywnemu planowaniu podatkowemu i unikaniu opodatkowania;

3.  podziela obawę, że zawężona definicja możliwych problemów doprowadziłaby do opracowywania przepisów ukierunkowanych tylko na niektóre przedsiębiorstwa; zwraca uwagę, że ceny transferowe, definicja stałego zakładu i luki podatkowe wynikające z różnych zbyt złożonych systemów podatkowych muszą stać się przedmiotem przeglądu, w szczególności w kontekście umów o unikaniu podwójnego opodatkowania;

4.  uważa, że nowe rozwiązania w zakresie opodatkowania gospodarki cyfrowej powinny raczej zakładać opodatkowanie zysków, a nie dochodów;

5.  zwraca uwagę na znaczącą ewolucję naszych gospodarek spowodowaną cyfryzacją i globalizacją; odnotowuje pozytywny wpływ cyfryzacji na nasze społeczeństwo i nasze gospodarki, a także jej ogromny potencjał dla administracji podatkowej jako narzędzia świadczenia lepszych usług obywatelom, zwiększania zaufania publicznego do organów podatkowych i poprawy konkurencyjności; wyraża ubolewanie z powodu wad międzynarodowego systemu podatkowego, który nie zawsze jest w stanie właściwie sprostać wyzwaniom związanym z globalizacją i cyfryzacją; wzywa do wypracowania porozumienia mającego na celu stworzenie sprawiedliwego i skutecznego systemu podatkowego z poszanowaniem suwerenności podatkowej państw;

6.  wzywa do reformy systemu podatkowego w celu zwalczania oszustw podatkowych i unikania opodatkowania; podkreśla, że Unia Europejska i jej państwa członkowskie powinny odgrywać przewodnią rolę w reagowaniu na te braki;

7.  podkreśla potrzebę opodatkowania wielonarodowych korporacji w oparciu o sprawiedliwą i skuteczną formułę podziału między państwa praw do opodatkowania; przypomina wniosek Komisji w sprawie wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB);

8.  podkreśla potrzebę rozwiązania problemu niedostatecznego opodatkowania gospodarki cyfrowej; podkreśla potrzebę uwzględnienia nieodłącznej cechy korporacji wielonarodowych o wysokim stopniu cyfryzacji, jaką jest mobilność, w szczególności w celu tworzenia wartości, oraz konieczność zapewnienia sprawiedliwego podziału praw do opodatkowania między wszystkie kraje, w których takie korporacje prowadzą działalność gospodarczą i tworzą wartość, łącznie z badaniami i rozwojem; zauważa, że niektóre istniejące umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania mogą uniemożliwić sprawiedliwy podział prawa do opodatkowania, i wzywa do ich aktualizacji; podkreśla szczególną sytuację małych peryferyjnych państw członkowskich;

9.  uważa, że potrzebne są dalsze badania nad ogólnym obciążeniem podatkowym różnych modeli biznesowych; wyraża ubolewanie, że unikanie opodatkowania jest nie tylko przeszkodą dla pobierania dochodów publicznych, co utrudnia świadczenie usług publicznych i przenosi obciążenia podatkowe na przeciętnego obywatela, tworząc tym samym więcej nierówności, lecz powoduje także zakłócenia na rynku, ponieważ stawia przedsiębiorstwa, przede wszystkim MŚP, w niekorzystnej sytuacji i jednocześnie tworzy bariery dla nowych lokalnych uczestników rynku; podkreśla potrzebę uwzględnienia potencjalnych barier wejścia dla MŚP, aby uniknąć tworzenia sektora cyfrowego z jedynie kilkoma dużymi podmiotami;

10.  przypomina, że średnio wobec przedsiębiorstw cyfrowych stosowana jest efektywna stawka opodatkowania w wysokości jedynie 9,5 % w porównaniu ze stawką wynoszącą 23,2 % dla tradycyjnych modeli biznesowych;

11.  podkreśla, że w ostatnim czasie popyt na usługi cyfrowe gwałtownie wzrósł ze względu na konieczność zdalnej obsługi wielu zadań w związku z pandemią COVID-19; zauważa w związku z tym, że dostawcy takich usług cyfrowych znaleźli się w korzystniejszej sytuacji niż tradycyjne przedsiębiorstwa, zwłaszcza MŚP;

12.  podkreśla, że w sprawozdaniu końcowym OECD/G20 z 2015 r. na temat wykonania działania 1 w sprawie BEPS stwierdzono, że gospodarka cyfrowa w coraz większym stopniu staje się istotą gospodarki; dostrzega szybką cyfryzację większości sektorów gospodarki i potrzebę zachowującego aktualność systemu podatkowego, który nie wyodrębnia gospodarki cyfrowej, ale zapewnia sprawiedliwy podział dochodów między różne państwa będące miejscem tworzenia wartości;

13.  zwraca uwagę na znaczenie rozróżnienia roli opodatkowania i regulacji oraz zauważa, że przyszłych strategii politycznych dotyczących podatku cyfrowego nie należy formułować z myślą o korygowaniu niedociągnięć w gospodarce cyfrowej, takich jak wpływy wynikające z monopolistycznej kontroli informacji, ponieważ w tym przypadku odpowiedniejsze byłyby środki regulacyjne;

Wielostronne światowe porozumienie: rozwiązanie preferowane, lecz nie jedyne

14.  wzywa do wypracowania międzynarodowego porozumienia w celu stworzenia sprawiedliwego i skutecznego systemu podatkowego; z zadowoleniem przyjmuje działania podejmowane na szczeblu otwartych ram G-20/OECD w celu osiągnięcia globalnego konsensusu w sprawie wielostronnej reformy międzynarodowego systemu podatkowego, aby stawić czoła wyzwaniom związanym z systematycznym przenoszeniem zysków i gospodarką cyfrową; ubolewa jednak nad faktem, że nie dotrzymano terminu osiągnięcia porozumienia ustalonego na koniec 2020 r.; uznaje postępy poczynione w pracach nad wnioskami na poziomie technicznym pomimo opóźnień spowodowanych pandemią COVID-19 i wzywa do szybkiego osiągnięcia (do połowy 2021 r.) porozumienia w wyniku procesu otwartych negocjacji; wzywa państwa członkowskie do aktywnego zaangażowania się w prace dotyczące kwestii podatkowych również na innych forach międzynarodowych, takich jak ONZ;

15.  odnotowuje fakt, że podejście oparte na dwóch filarach zaproponowane na szczeblu otwartych ram G-20/OECD nie wyodrębnia gospodarki cyfrowej, lecz ma na celu zapewnienie kompleksowego rozwiązania umożliwiającego sprostanie nowym wyzwaniom z nią związanym; odnotowuje rozbieżne poglądy uczestników otwartych ram; uważa jednak, że oba filary powinny być postrzegane jako uzupełniające się i powinny zostać przyjęte do połowy 2021 r.;

16.  podkreśla, że Filar 2 ma na celu sprostanie pozostałym wyzwaniom związanym z BEPS, w szczególności poprzez zagwarantowanie, że duże przedsiębiorstwa międzynarodowe, w tym przedsiębiorstwa cyfrowe, będą płaciły minimalną efektywną stawkę podatku od osób prawnych, niezależnie od ich lokalizacji; z zadowoleniem przyjmuje nowy impuls dla negocjacji na szczeblu otwartych ram G-20/OECD, jaki stworzyły niedawne propozycje administracji USA dotyczące „silnej zachęty dla państw, aby przyłączyły się do globalnego porozumienia wdrażającego zasady dotyczące minimalnego opodatkowania na całym świecie”; zauważa, że takie propozycje obejmują podwyższenie do 21 % minimalnego podatku od globalnego nisko opodatkowanego dochodu od wartości niematerialnych i prawnych (GILTI) oraz stawkę SHIELD (Stopping Harmful Inversions and Ending Low-tax Developments), która byłaby równoważna stawce GILTI w przypadku nieosiągnięcia globalnego porozumienia co do Filaru II(13); uważa, że wszelkie minimalne stawki podatkowe powinny być ustalane na sprawiedliwym i wystarczającym poziomie, aby zniechęcić do przenoszenia zysków i zapobiec szkodliwej konkurencji podatkowej;

17.  wzywa Komisję i Radę do dopilnowania, by przyszłe kompromisy w negocjacjach prowadzonych na forum G20/OECD za pośrednictwem otwartych ram uwzględniały interesy UE i unikały zwiększania złożoności i dodatkowych obciążeń biurokratycznych dla MŚP i obywateli;

18.  z zadowoleniem przyjmuje starania sekretariatu OECD zmierzające do znalezienia rozwiązania kwestii dostosowania naszych obecnych międzynarodowych przepisów podatkowych do zglobalizowanej i cyfrowej gospodarki; z zadowoleniem przyjmuje propozycję w ramach Filaru 1 dotyczącą wprowadzenia nowego powiązania podatkowego i nowych praw do opodatkowania, co wiązałoby się z możliwością opodatkowania przedsiębiorstw wielonarodowych w jurysdykcjach rynku, nawet jeżeli nie mają one fizycznej obecności, na podstawie ich działalności gospodarczej; podkreśla, że interakcje z użytkownikami i konsumentami znacząco przyczyniają się do tworzenia modeli biznesowych o dużym stopniu cyfryzacji, a zatem należy je uwzględnić przy przyznawaniu praw do opodatkowania; zauważa, że niektóre warianty strategiczne nadal wymagają określenia na szczeblu globalnym;

19.  uznaje, że tak zwana Kwota A stworzyłaby dla jurysdykcji rynku nowe prawo do nakładania podatków; podkreśla, że zakres tych nowych praw do opodatkowania powinien obejmować wszystkie duże przedsiębiorstwa wielonarodowe, które mogą stosować praktyki BEPS, i co najmniej zautomatyzowane usługi cyfrowe i przedsiębiorstwa ukierunkowane na konsumentów, nie tworząc przy tym dodatkowych i niepotrzebnych obciążeń dla MŚP ani nie zwiększając kosztów usług dla konsumentów;

20.  zwraca się do państw członkowskich o wsparcie porozumienia, aby zagwarantować ponowne przydzielenie wystarczających kwot zysków do jurysdykcji rynku, co powinno wykraczać poza rozróżnienie między zyskami rutynowymi i nierutynowymi, które mogłoby prowadzić do całkowicie sztucznego rozróżnienia;

21.  wyraża obawę, że nadmiernie złożony system mógłby stworzyć dodatkowe możliwości obchodzenia nowo uzgodnionych uregulowań i wzywa OECD oraz negocjujące państwa członkowskie do poszukiwania prostego i wykonalnego rozwiązania; wzywa do rozważenia ustaleń dotyczących skutków administracyjnych planu działania OECD/G-20 w sprawie BEPS;

22.  zaleca, aby w negocjacjach państwa członkowskie broniły wariantów strategicznych zmniejszających złożoność; w związku z tym wspiera uproszczone procedury administracyjne dla przedsiębiorstw wielonarodowych podlegających nowym prawom podatkowym, również w celu zmniejszenia ciężaru wdrażania dla państw członkowskich, biorąc pod uwagę państwa członkowskie, które nie stosują rozwiązań podatkowych zakłócających konkurencję, takich jak tajne porozumienia korzystne dla jednej strony („sweetheart deals”); uważa, że właściwa byłaby reforma zasady ceny rynkowej;

23.  wzywa Komisję i Radę do wzmożenia dialogu z nową administracją Stanów Zjednoczonych na temat polityki w zakresie podatku cyfrowego w celu wypracowania wspólnego podejścia w negocjacjach na szczeblu otwartych ram G-20/OECD przed czerwcem 2021 r.; z zadowoleniem przyjmuje niedawne oświadczenie nowej administracji Stanów Zjednoczonych o ponownym aktywnym zaangażowaniu się w negocjacje OECD w celu osiągnięcia porozumienia i o porzuceniu koncepcji „bezpiecznej przystani”; wzywa Komisję do uważnej oceny skutków nowych proponowanych przez Stany Zjednoczone zmian w Filarze I; wzywa państwa członkowskie, by sprzeciwiły się klauzuli „bezpiecznej przystani”, która grozi zniweczeniem podjętych wysiłków na rzecz reform; wzywa Komisję do realizowania własnego wniosku dotyczącego sprostania wyzwaniom gospodarki cyfrowej, gdyby w Filarze 1 reformy znalazła się klauzula „bezpiecznej przystani”; przypomina w związku z tym przedstawioną już wcześniej przez Komisję propozycję znaczącej obecności cyfrowej;

24.  odnotowuje propozycję mechanizmu zapobiegania sporom i ich rozstrzygania w celu unikania podwójnego opodatkowania i zwiększenia akceptacji nowych przepisów; podkreśla ważną rolę drugiego z wymienionych mechanizmów, zwłaszcza w okresie przejściowym do czasu wprowadzenia nowego międzynarodowego systemu podatkowego; podkreśla jednak, że najlepszym sposobem osiągnięcia pewności podatkowej jest ustanowienie prostych, przejrzystych i zharmonizowanych przepisów, które przede wszystkim służą zapobieganiu sporów; podkreśla, że żaden mechanizm zapobiegania sporom i ich rozstrzygania nie powinien stawiać krajów rozwijających się w niekorzystnej sytuacji;

25.  uważa, że w przypadku umowy międzynarodowej należy unikać szkodliwych sporów handlowych i działań odwetowych, które mogą mieć negatywne skutki dla innych sektorów gospodarki;

26.  wzywa Komisję do przeprowadzenia własnej oceny skutków dotyczącej wpływu Filarów 1 i 2 na pobór dochodów w państwach członkowskich oraz do poinformowania Rady i Parlamentu o wynikających z tej oceny ustaleniach; apeluje do Komisji, aby w oparciu o tę ocenę skutków doradzała państwom członkowskim i zapewniła im wskazówki, jak zajmować w negocjacjach stanowisko, które umożliwi obronę interesów UE;

27.  wzywa każde państwo członkowskie i Komisję do skoordynowania stanowisk tak, aby przemawiać jednym głosem;

Wezwanie do podjęcia natychmiastowych działań na szczeblu UE

28.  wyraża ubolewanie, że niewypracowanie na szczeblu otwartych ram G-20/OECD rozwiązania w październiku 2020 r. powoduje dalsze zaniżanie opodatkowania gospodarki cyfrowej; podkreśla, że pandemia COVID-19 w dużej mierze przyniosła korzyści przedsiębiorstwom scyfryzowanym, głównie tym, które były w stanie zwiększyć swoją działalność, podczas gdy wiele innych przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, ucierpiało, oraz że przyspieszyła przejście na gospodarkę cyfrową, a tym samym jeszcze bardziej podkreśliła potrzebę znalezienia wielostronnych rozwiązań w celu zreformowania obecnego systemu podatkowego z myślą o zapewnieniu sprawiedliwego wkładu gospodarki cyfrowej;

29.  podkreśla, że rządy muszą zgromadzić bezprecedensowe zasoby, aby wyjść z kryzysu związanego z COVID-19 i że mobilizacja dochodów z niedostatecznie opodatkowanych sektorów może pomóc sfinansować to ożywienie;

30.  uważa, że wyzwania podatkowe wynikające z gospodarki cyfrowej są kwestią ogólnoświatową i że pilnie potrzebne jest porozumienie na szczeblu państw G-20/OECD, aby umożliwić międzynarodową koordynację; uważa, że ambitne i zharmonizowane rozwiązanie międzynarodowe jest lepsze niż zróżnicowany zbiór krajowych lub regionalnych podatków cyfrowych, które mogą wiązać się z ryzykiem, i ma znacznie większe szanse na jednomyślne poparcie w Radzie;

31.  nalega zatem, by niezależnie od postępów w negocjacjach na szczeblu otwartych ram G-20/OECD UE miała stanowisko awaryjne i była gotowa do wprowadzenia swojej propozycji w zakresie opodatkowania gospodarki cyfrowej do końca 2021 r., zwłaszcza że propozycje OECD mają zastosowanie jedynie do niewielkiej grupy przedsiębiorstw i mogą być niewystarczające; wzywa Komisję do przestrzegania porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawach budżetowych z dnia 16 grudnia 2020 r. poprzez przedstawienie wniosków dotyczących opłaty cyfrowej do czerwca 2021 r., i oczekuje, że będą one zgodne z reformą uzgodnioną na szczeblu otwartych ram G-20/OECD, jeżeli zostanie osiągnięte porozumienie w tym zakresie; zaleca Komisji przedstawienie planu działania uwzględniającego różne scenariusze, w szczególności z porozumieniem na szczeblu OECD lub bez niego do połowy 2021 r.;

32.  zwraca się do Komisji, by rozważyła w szczególności wprowadzenie tymczasowego europejskiego podatku od usług cyfrowych jako niezbędnego pierwszego kroku; podkreśla, że jeśli w przyszłości zostanie osiągnięte międzynarodowe porozumienie za pośrednictwem otwartych ram OECD/G-20, należy odpowiednio dostosować te europejskie rozwiązania; przypomina, że europejski podatek od usług cyfrowych może jedynie stanowić pierwszy tymczasowy krok;

33.  wzywa UE do wdrożenia przyszłych wyników porozumienia będącego skutkiem negocjacji międzynarodowych w zharmonizowany sposób i zwraca się do Komisji o przedłożenie wniosku w tym celu;

34.  zwraca uwagę, że niepowodzenie negocjacji OECD doprowadziłoby do dalszej fragmentacji podatków cyfrowych, co może być również szkodliwe dla europejskich przedsiębiorstw, które dążą do rozszerzenia swoich modeli biznesowych na inne rynki; przypomina o znaczeniu osiągnięcia porozumienia na szczeblu OECD, aby uniknąć ewentualnych wojen handlowych; podkreśla, że mimo iż opodatkowanie należy do kompetencji państw członkowskich, konieczna jest ścisła koordynacja;

35.  podkreśla, że europejskie przedsiębiorstwa cyfrowe, których siedziba główna jest zlokalizowana w państwie członkowskim UE i które podlegają unijnym podatkom od osób prawnych, są w niekorzystnej sytuacji w porównaniu z przedsiębiorstwami zagranicznymi, które nie mają „fizycznej obecności” w żadnym państwie członkowskim, a zatem mogą unikać płacenia podatku od osób prawnych w UE, nawet jeśli prowadzą działalność na rzecz użytkowników europejskich; podkreśla potrzebę stworzenia równych warunków działania dla dostawców usług tradycyjnych i zautomatyzowanych usług cyfrowych oraz przedsiębiorstw ukierunkowanych na konsumentów w UE poprzez dopilnowanie, by te ostatnie były opodatkowane według sprawiedliwej stawki w miejscu osiągania zysku;

36.  podkreśla, że przy wprowadzaniu europejskiego podatku od usług cyfrowych należy unikać niepotrzebnego wzrostu kosztów przestrzegania przepisów oraz zapewnić klarowne definicje i przejrzyste przepisy, których łatwo przestrzegać i które łatwo egzekwować oraz które propagują pewność prawną i pewność regulacyjną;

37.  apeluje o przyjęcie proporcjonalnych przepisów, aby uniknąć szkodzenia MŚP, przedsiębiorstwom typu start-up i przedsiębiorstwom zaangażowanym w proces cyfryzacji swoich struktur; podkreśla, że polityka podatkowa może być jednym z narzędzi wspierania konkurencyjności jednolitego rynku w tym zakresie; podkreśla, że potrzebna jest sprzyjająca wzrostowi polityka podatkowa mająca na celu zwiększenie międzynarodowej konkurencyjności jednolitego rynku;

38.  podkreśla potrzebę dokonania przeglądu obowiązujących przepisów dotyczących podwójnego opodatkowania, aby zapewnić opodatkowanie wszystkich zysków opuszczających UE;

39.  zauważa, że niektóre państwa członkowskie uważają opodatkowanie dużych przedsiębiorstw o wysokim stopniu cyfryzacji za kwestię pilną i dlatego wprowadziły podatki od usług cyfrowych na szczeblu krajowym; zauważa, że podatki te mają wpływ na handel międzynarodowy i negocjacje międzynarodowe; zaznacza jednak, że jednostronne wprowadzanie rozwiązań na szczeblu krajowym może stwarzać ryzyko fragmentaryzacji oraz niepewności podatkowej na jednolitym rynku; podkreśla, że zwiększanie liczby środków krajowych sprawia, że wprowadzenie skoordynowanego europejskiego rozwiązania jest tym pilniejsze; przypomina, że te środki krajowe powinny być stopniowo wycofywane, jeżeli wypracowane zostanie skuteczne rozwiązanie wielostronne;

40.  przypomina, że choć opodatkowanie jest dziedziną, która należy przede wszystkim do kompetencji państw członkowskich, rządy muszą w możliwie jak największym zakresie wykonywać te kompetencje zgodnie ze wspólnymi zasadami prawa Unii, aby zapewnić spójność między ramami krajowymi, tworząc w ten sposób uczciwe warunki konkurencji i unikając negatywnych skutków dla ogólnej spójności unijnych zasad opodatkowania;

41.  zwraca uwagę, że Rada nie zatwierdziła żadnego z powiązanych wniosków Komisji, tj. wniosku dotyczącego podatku od usług cyfrowych, znaczącej obecność cyfrowej, czy też wniosku w sprawie CCTB i CCCTB; wzywa państwa członkowskie, aby ponownie rozważyły swoje stanowiska w sprawie tych wniosków w razie niepowodzenia negocjacji OECD, zwłaszcza w świetle bezprecedensowych okoliczności kryzysu związanego z COVID-19, lub by przeanalizowały włączenie tych stanowisk w realizację ewentualnych przyszłych porozumień OECD oraz by rozważyły wszystkie warianty przewidziane w traktatach, w przypadku gdy nie uda się osiągnąć jednomyślnego porozumienia;

42.  wzywa państwa członkowskie do wznowienia dialogu politycznego na wysokim szczeblu w Radzie, aby umożliwić podjęcie decyzji dotyczącej opodatkowania cyfrowego w ramach jednolitego rynku, niezależnie od wyniku negocjacji międzynarodowych; zwraca się do Rady o poczynienie postępów w pracach nad aktami ustawodawczymi już przyjętymi przez Parlament, aby przestrzegać zasady lojalnej współpracy między instytucjami UE;

43.  z zadowoleniem przyjmuje przeprowadzoną przez Komisję wstępną ocenę skutków w sprawie opłaty cyfrowej z dnia 14 stycznia 2021 r.; zwraca uwagę, że cyfryzacja może zwiększyć produktywność i dobrobyt konsumentów, ale niezwykle istotne jest również dopilnowanie, aby duże przedsiębiorstwa o wysokim stopniu cyfryzacji wnosiły sprawiedliwy wkład do społeczeństwa; wzywa Komisję, by starannie oceniła, w jaki sposób zakres, definicja i segmentacja działań, transakcji, usług lub przedsiębiorstw cyfrowych będą zgodne z międzynarodowymi staraniami na rzecz wypracowania globalnego rozwiązania;

44.  przyjmuje do wiadomości trzy warianty polityki podatkowej wymienione we wstępnej ocenie skutków, którymi są:

   a) dopłata do podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), która byłaby zgodna z negocjacjami międzynarodowymi oraz z dwustronnymi umowami podatkowymi;
   b) rozwiązanie oparte na dochodach w przypadku braku skutecznego rozwiązania uzgodnionego na szczeblu międzynarodowym, zaznacza jednak, że podatek cyfrowy powinien raczej zakładać opodatkowanie zysków;
   c) podatek od transakcji cyfrowych przeprowadzanych między przedsiębiorstwami w UE, zauważa jednak, że grozi on przeniesieniem obciążenia podatkowego z dużych przedsiębiorstw cyfrowych na mniejsze przedsiębiorstwa korzystające z tych usług;

45.  zwraca się o przeprowadzenie szczegółowej oceny skutków poszczególnych wariantów zarówno dla agendy cyfrowej UE, jak i dla jednolitego rynku, oraz wpływu ewentualnych sporów handlowych i działań odwetowych innych podmiotów gospodarczych, a także potencjalnych skutków ubocznych w innych sektorach gospodarki;

46.  wzywa do wzmocnienia roli Parlamentu w procedurach ustawodawczych w dziedzinie opodatkowania; wzywa Komisję do zbadania wszystkich możliwości przewidzianych w Traktatach; w związku z tym odnotowuje zaproponowany przez Komisję w komunikacie pt. „W kierunku skuteczniejszego i bardziej demokratycznego procesu podejmowania decyzji w dziedzinie polityki podatkowej UE” z 15 stycznia 2019 r. plan działania na rzecz wprowadzenia głosowania większością kwalifikowaną;

Opłata cyfrowa nowym zasobem własnym UE

47.  z zadowoleniem przyjmuje Porozumienie międzyinstytucjonalne między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską z dnia 16 grudnia 2020 r. (PMI) w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych(14), zgodnie z zasadą uniwersalności, i przypomina o prawnie wiążącym zobowiązaniu Komisji do przedłożenia do czerwca 2021 r. wniosku ustawodawczego w sprawie unijnej opłaty cyfrowej jako zasobu własnego; podkreśla prawnie wiążące zobowiązanie Parlamentu, Rady i Komisji do bezzwłocznego podjęcia kroków określonych w harmonogramie w celu wprowadzenia jej najpóźniej do dnia 1 stycznia 2023 r.;

48.  przypomina, że w szeregu sprawozdań i rezolucji Parlament zdecydowaną większością głosów potwierdził swoje zaangażowanie na rzecz wprowadzenia unijnej opłaty cyfrowej jako zasobu własnego(15);

49.  podkreśla, że PMI, w tym harmonogram wprowadzania nowych zasobów własnych, zobowiązuje Radę, Parlament i Komisję do nieodwracalnego wprowadzenia unijnej opłaty cyfrowej, która zostanie włączona do długoterminowego budżetu UE jako zasób własny oraz długoterminowe, stabilne źródło dochodów; podkreśla, że niezależnie od tego, czy podstawowe zasady są określone na szczeblu OECD czy UE, dochody generowane przez opodatkowanie gospodarki cyfrowej w państwach członkowskich mogą i muszą stać się zasobem własnym; uważa, że takie samo podejście należy stosować w odniesieniu do wszelkich innych dochodów generowanych na mocy jakiejkolwiek umowy na szczeblu OECD;

50.  uważa, że dochody uzyskane z unijnej opłaty cyfrowej byłyby nieodłącznie powiązane z otwartymi granicami jednolitego rynku i „unią cyfrową” oraz stanowiłyby przez to wysoce odpowiednią i autentyczną podstawę zasobów własnych UE; podkreśla, że przekazanie tego nowego strumienia dochodów publicznych do budżetu UE pomogłoby rozwiązać kilka problematycznych kwestii związanych z równowagą fiskalną i spójnością fiskalną;

51.  apeluje o sformułowanie zasad projektowania i wprowadzania podatku, które mają na celu ograniczenie do minimum ryzyka przeniesienia wszelkich skutków gospodarczych na obywateli i konsumentów UE; jest przekonany, że przekształcenie zysków z podatku cyfrowego w zasób własny budżetu Unii pomogłoby rozłożyć i redystrybuować takie koszty w sprawiedliwy sposób między państwa członkowskie;

52.  przypomina, że zasoby własne oparte na unijnej opłacie cyfrowej lub zasadach OECD formalnie nie mogą zostać przeznaczone na wydatki w ramach żadnego konkretnego programu lub funduszu, zgodnie z zasadą uniwersalności; przypomina, że będą one stanowić dochód ogólny, wraz z innymi nowymi zasobami własnymi, których ogólna kwota powinna wystarczyć co najmniej na pokrycie kosztów spłaty Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy; przypomina, że wszelkie dochody z nowych zasobów własnych, które przewyższają rzeczywiste potrzeby w zakresie spłat, będą nadal zasilać budżet UE jako dochód ogólny;

53.  przypomina, że – jak przewidziano w pkt G załącznika II do porozumienia międzyinstytucjonalnego – instytucje uznają, że wprowadzenie koszyka nowych zasobów własnych powinno wspierać odpowiednie finansowanie wydatków Unii w WRF;

54.  utrzymuje, że dochody z unijnej opłaty cyfrowej będą stanowiły część koszyka nowych zasobów własnych, z którego wpływy będą co najmniej wystarczające do pokrycia, z budżetu UE, przyszłych kosztów spłaty (kwoty głównej i odsetek) wynikających z komponentu dotacji Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, które zgodnie z oczekiwaniami mają wynosić średnio około 15 mld EUR rocznie, a maksymalnie 29,25 mld EUR rocznie w latach 2028–2058, przy jednoczesnym uniknięciu zmniejszenia wydatków na programy UE; zauważa, że szacunkowe dochody wyniosą od kilku do kilkudziesięciu miliardów euro, w zależności od szeregu czynników, w tym od dokładnej definicji podstawy opodatkowania, podmiotu podlegającego opodatkowaniu, miejsca opodatkowania, sposobu obliczania i stawki podatku, a także wskaźników wzrostu gospodarczego w odnośnych sektorach;

55.  podkreśla, że wprowadzenie koszyka nowych zasobów własnych, jak przewidziano w harmonogramie porozumienia międzyinstytucjonalnego, w tym unijnej opłaty cyfrowej, zwiększy autonomię finansową UE i jej zdolność do zaspokajania oczekiwań unijnych obywateli w odniesieniu do strategicznych celów politycznych UE, takich jak sprawiedliwy i silny jednolity rynek europejski, Europejski Zielony Ład oparty na sprawiedliwej transformacji, Europejski filar praw socjalnych i transformacja cyfrowa, a także tworzenie wartości dodanej UE przy wysokim wzroście wydajności w porównaniu z wydatkami krajowymi;

56.  przypomina, że dochody z unijnej opłaty cyfrowej muszą przyczyniać się do spłaty Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy oraz do finansowania wydatków na unijne programy i fundusze; potwierdza w związku z tym, że jakakolwiek część dochodów z opłaty cyfrowej zatrzymywana przez państwa członkowskie powinna być ściśle proporcjonalna do ponoszonych przez nie kosztów poboru i nie powinna nadmiernie obciążać budżetu UE;

57.  wzywa Komisję do uwzględnienia stanowiska Parlamentu podczas przygotowywania wniosków ustawodawczych w sprawie unijnej opłaty cyfrowej jako zasobu własnego oraz zmienionej decyzji w sprawie zasobów własnych i zwraca się do Rady o szybkie przyjęcie wniosku zgodnie z harmonogramem; zachęca instytucje do szybkiego i konstruktywnego zaangażowania się w „regularny dialog” przewidziany w uzgodnionym harmonogramie w sprawie zasobów własnych; wzywa Radę Europejską do wsparcia silnej roli przywódczej UE w światowych wysiłkach na rzecz sprawiedliwszego opodatkowania poprzez podjęcie szybkich i zdecydowanych kroków w kierunku wprowadzenia w 2021 r. opłaty cyfrowej jako zasobu własnego; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje oświadczenie członków Rady Europejskiej z dnia 25 marca 2021 r., w którym podkreślono ich zaangażowanie w to przedsięwzięcie;

o
o   o

58.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) https://www.consilium.europa.eu/media/45910/021020-euco-final-conclusions.pdf
(2) https://www.consilium.europa.eu/media/45109/210720-euco-final-conclusions-en.pdf
(3) https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13350-2020-INIT/pl/pdf
(4) Wniosek z dnia 25 października 2016 r. dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wspólnej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCTB), COM(2016)0685, oraz wniosek z dnia 25 października 2016 r. dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB) (COM(2016)0683).
(5) Komunikat Komisji z dnia 21 marca 2018 r. pt. „Czas ustanowić nowoczesne, sprawiedliwe i skuteczne normy opodatkowania gospodarki cyfrowej” (COM(2018)0146), wniosek z dnia 21 marca 2018 r. dotyczący dyrektywy Rady ustanawiającej przepisy dotyczące opodatkowania osób prawnych, których obecność na rynku cyfrowym jest znacząca (COM(2018)0147), wniosek z dnia 21 marca 2018 r. dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od usług cyfrowych pobieranego od przychodów wynikających ze świadczenia niektórych usług cyfrowych (COM(2018)0148) oraz zalecenie Komisji z dnia 21 marca 2018 r. w sprawie opodatkowania osób prawnych, których obecność na rynku cyfrowym jest znacząca (C(2018)1650).
(6) Dz.U. C 366 z 27.10.2017, s. 51.
(7) Dz.U. C 101 z 16.3.2018, s. 79.
(8) Dz.U. C 369 z 11.10.2018, s. 123.
(9) Dz.U. C 108 z 26.3.2021, s. 8.
(10) Wspólne działania następcze z dnia 16 marca 2016 r. w sprawie wprowadzenia przejrzystości, koordynacji i konwergencji do polityki opodatkowania osób prawnych w rezolucjach unijnych i rezolucjach komisji TAXE, działania następcze z dnia 16 listopada 2016 r. w związku z rezolucją komisji TAXE2, działania następcze z kwietnia 2018 r. w związku z zaleceniem komisji PANA oraz działania następcze z dnia 27 sierpnia 2019 r. w związku z rezolucją komisji TAX3.
(11) Hadzhieva, E., ‘Impact of Digitalisation on International Tax Matters: Challenges and Remedies” [Wpływ cyfryzacji na międzynarodowe kwestie podatkowe: wyzwania i środki zaradcze], Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej, Departament Tematyczny ds. Polityki Gospodarczej, Naukowej i Jakości Życia, luty 2019 r.
(12) Teksty przyjęte: P9_TA(2019)0102.
(13) The Made In America Tax Plan [Amerykański plan fiskalny], 2021, Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych , s. 12.
(14) Dz.U. L 433I z 22.12.2020, s. 28.
(15) Przede wszystkim w swoich rezolucjach z 14 marca 2018 r. w sprawie reformy systemu zasobów własnych Unii Europejskiej (Dz.U. C 162 z 10.5.2019, s. 71), z 14 listopada 2018 r. pt. „Sprawozdanie okresowe w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 – stanowisko Parlamentu z myślą o osiągnięciu porozumienia” (Dz.U. C 363 z 28.10.2020, s. 179), z 10 października 2019 r. w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 i zasobów własnych: czas, by spełnić oczekiwania obywateli (Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0032), z 15 maja 2020 r. w sprawie nowych wieloletnich ram finansowych, zasobów własnych i planu naprawy gospodarczej (Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0124), z 23 lipca 2020 r. w sprawie konkluzji z nadzwyczajnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 17–21 lipca 2020 r. (Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0206), oraz rezolucji ustawodawczej z 16 września 2020 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej (Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0220).


Zabójstwo Daphne Caruany Galizii i praworządność na Malcie
PDF 151kWORD 52k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie zabójstwa Daphne Caruany Galizii i praworządności na Malcie (2021/2611(RSP))
P9_TA(2021)0148B9-0219/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2, 4, 5, 6, 7, 9 i 10 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając art. 20 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 6, 7, 8, 10, 11, 12 i 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej ,,Kartąˮ),

–  uwzględniając swoje rezolucje z dnia 15 listopada 2017 r.(1), 28 marca 2019 r.(2) i 16 grudnia 2019 r.(3) w sprawie praworządności na Malcie,

–  uwzględniając wysłuchania, wymiany poglądów i wizyty delegacji organizowane od 15 listopada 2017 r. przez Grupę ds. Monitorowania Demokracji, Praworządności i Praw Podstawowych Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych,

–  uwzględniając wymiany pism między przewodniczącą Grupy ds. Monitorowania Demokracji, Praworządności i Praw Podstawowych a premierem Malty, z których ostatnia miała miejsce w kwietniu 2021 r.,

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 2293(2019) z dnia 26 czerwca 2019 r. pt. „Zabójstwo Daphne Caruany Galizii a praworządność na Malcie i poza nią – zadbanie o ujawnienie całej prawdy”,

–  uwzględniając sprawozdanie w sprawie działań następczych w związku z rezolucją Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 2293(2019), zatwierdzone przez Komisję Prawną i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego 8 grudnia 2020 r.,

–  uwzględniając opinię Komisji Weneckiej z dnia 8 października 2020 r. w sprawie dziesięciu aktów prawnych i projektów ustaw wdrażających wnioski ustawodawcze będące przedmiotem opinii CDL-AD(2020)006,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji na temat praworządności z 2020 r.,

–  uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 20 kwietnia 2021 r. w sprawie C-896/19 Repubblika przeciwko Il-Prim Ministru(4),

–  uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Unia Europejska opiera się na takich wartościach jak poszanowanie godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności, jak również poszanowanie praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości; mając na uwadze, że wartości te są uniwersalne i wspólne państwom członkowskim;

B.  mając na uwadze, że utrzymanie praworządności oraz poszanowanie demokracji, praw człowieka, podstawowych wolności, wartości i zasad zapisanych w traktatach UE i międzynarodowych instrumentach w zakresie praw człowieka należą do obowiązków Unii i jej państw członkowskich oraz że należy ich przestrzegać; mając na uwadze, że zgodnie z art. 2, art. 3 ust. 1 i art. 7 TUE Unia ma możliwość podjęcia działań w celu ochrony wspólnych wartości, na których została zbudowana;

C.  mając na uwadze, że Karta stanowi część prawa pierwotnego UE; mając na uwadze, że wolność wypowiedzi oraz wolność i pluralizm mediów to prawa zapisane w art. 11 Karty i w art. 10 europejskiej konwencji praw człowieka (EKPC);

D.  mając na uwadze, że niezawisłość sądownictwa, zapisana w art. 19 ust. 1 TUE, art. 47 Karty i art. 6 EKPC, jest niezbędnym wymogiem demokratycznej zasady podziału władzy;

E.  mając na uwadze, że systematyczne odmawianie przez jedno państwo członkowskie przestrzegania podstawowych wartości Unii Europejskiej i traktatów, do których dobrowolnie przystąpiło, ma wpływ na całą UE;

F.  mając na uwadze, że badająca korupcję maltańska dziennikarka śledcza i blogerka Daphne Caruana Galizia zginęła wskutek wybuchu samochodu-pułapki 16 października 2017 r.; mając na uwadze, że była ona celem nękania i licznych gróźb w postaci telefonów, listów i wiadomości z pogróżkami, jej dom został podpalony, a pies zabity; mając na uwadze, że 16 marca 2021 r. osoba przyznająca się do zabójstwa zeznała w sądzie, że dwa lata przed zabójstwem Daphne Caruany Galizii istniał osobny spisek mający na celu zabicie jej przy użyciu karabinu AK-47;

G.  mając na uwadze, że dochodzenie w sprawie zabójstwa, prowadzone przez władze maltańskie przy wsparciu Europolu, doprowadziło dotychczas do identyfikacji, postawienia w stan oskarżenia i trwającego procesu szeregu podejrzanych i jednego potencjalnego organizatora tej zbrodni, właściciela firmy 17 Black Ltd. z siedzibą w Dubaju i byłego członka zarządu ElectroGas Malta Ltd.; mając na uwadze, że w dochodzeniach uczestniczyło również Federalne Biuro Śledcze (FBI);

H.  mając na uwadze, że jeden z domniemanych wspólników oraz pewne nagrania przedstawione w postępowaniu sądowym wskazują na udział byłego szefa kancelarii premiera Malty w planowaniu, finansowaniu lub próbie ukrycia morderstwa;

I.  mając na uwadze, że były szef kancelarii premiera podał się do dymisji 26 listopada 2019 r. po przesłuchaniu przez policję w sprawie zabójstwa Daphne Caruany Galizii; mając na uwadze, że 20 marca 2021 r. został on wraz z kilkoma wspólnikami biznesowymi aresztowany i oskarżony o pranie pieniędzy, oszustwo, korupcję i fałszerstwo w osobnej sprawie, którą badała Daphne Caruana Galizia; mając na uwadze, że 5 kwietnia 2021 r. zwolniono go za kaucją z aresztu tymczasowego;

J.  mając na uwadze, że ówczesny minister turystyki Malty, a wcześniej minister energetyki, podał się do dymisji 26 listopada 2019 r.; mając na uwadze, że konsorcjum dziennikarzy śledczych opublikowało szczegółowe sprawozdanie na temat powiązań biznesowych między chińską rodziną a byłym ministrem energetyki oraz byłym szefem kancelarii premiera(5); mając na uwadze, że owa chińska rodzina miała odegrać główną rolę w negocjacjach dotyczących wartej 380 mln EUR inwestycji ze strony chińskiej spółki państwowej Shanghai Electric Power w maltańskie państwowe przedsiębiorstwo energetyczne Enemalta, a także jest właścicielem spółek Dow’s Media Company i Macbridge, z których ta ostatnia planowała zapłacić do 2 mln USD panamskim firmom kontrolowanym przez byłego ministra energetyki i byłego szefa kancelarii premiera; mając na uwadze, że dochodzenia w sprawie tych transakcji biznesowych stanowiły główny przedmiot pracy Daphne Caruany Galizii, gdy została zamordowana;

K.  mając na uwadze, że pod koniec 2019 r. wszczęto niezależne publiczne dochodzenie w sprawie zabójstwa Daphne Caruany Galizii, które jest nadal w toku;

L.  mając na uwadze, że jeden z podejrzanych w toczącej się sprawie sądowej dotyczącej zabójstwa Daphne Caruany Galizii został ułaskawiony przez prezydenta w związku z udziałem w osobnej sprawie i złożył zeznania pod przysięgą; mając na uwadze, że zasugerował on, iż w spisek mający na celu zabicie dziennikarki mógł być zamieszany były minister gospodarki oraz że urzędujący minister rządu był zamieszany w poważne przestępstwo, co wywołało spekulacje w związku z próbą napadu na siedzibę banku HSBC w Qormi w 2010 r., wskutek którego doszło do strzelaniny z policją;

M.  mając na uwadze, że była sekretarz parlamentarna ds. praw obywatelskich i reform w maltańskim Ministerstwie Sprawiedliwości, Równości i Zarządzania miała przyjąć gotówkę od osoby oskarżonej o zlecenie zabójstwa Daphne Caruany Galizii, po tym jak pośredniczyła – wedle własnej relacji – w planowanej sprzedaży nieruchomości w 2019 r.; mając na uwadze, że ta sprzedaż nieruchomości nigdy nie miała miejsca;

N.  mając na uwadze, że nadal istnieją poważne obawy dotyczące walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną na Malcie, jak wskazano w sprawozdaniu Komisji na temat praworządności z 2020 r.; mając na uwadze, że istniejące standardy zapobiegania, dochodzenia i ścigania są wyraźnie niewystarczające; mając na uwadze, że grozi to osłabieniem zaufania obywateli do instytucji publicznych, prowadząc do powstania niebezpiecznych powiązań między grupami przestępczymi a organami publicznymi; mając na uwadze, że przestępczość zorganizowana jest możliwa przede wszystkim dzięki korupcji; mając na uwadze, że rozpoczęto projekt reformy strukturalnej w celu usunięcia luk i wzmocnienia instytucjonalnych ram antykorupcyjnych, w tym egzekwowania prawa i ścigania przestępstw;

O.  mając na uwadze, że dziennikarze – zwłaszcza dziennikarze śledczy, ale nie tylko – coraz częściej otrzymują tzw. strategiczne powództwa zmierzające do stłumienia debaty publicznej (SLAPP), których wyłącznym celem jest utrudnienie im pracy, uniknięcie kontroli publicznej i uniemożliwienie pociągnięcia władz do odpowiedzialności, co bardzo negatywnie wpływa na wolność mediów; mając na uwadze, że w chwili zabójstwa Daphne Caruany Galizii jej aktywa zostały zamrożone na mocy nakazów zapobiegawczych wydanych w związku z czterema pozwami o zniesławienie wniesionymi przez byłego maltańskiego ministra gospodarki i jego pomocnika; mając na uwadze, że w chwili jej śmierci toczyły się przeciwko niej 42 tego typu procesy cywilne o zniesławienie, w tym jeden z powództwa premiera, dwa – ówczesnego ministra turystyki i dwa – ówczesnego szefa kancelarii premiera;

1.  jest głęboko zaniepokojony ostatnimi rewelacjami w dochodzeniu w sprawie zabójstwa Daphne Caruany Galizii, w szczególności możliwym udziałem ministrów rządu i osób mianowanych na stanowiska polityczne; uznaje postępy w dochodzeniu w sprawie zabójstwa; powtarza jednak, że ostatnie rewelacje rodzą nowe pytania dotyczące tej sprawy i powiązanych z nią dochodzeń;

2.  wzywa rząd Malty, by wykorzystał wszystkie niezbędne zasoby w celu postawienia przed sądem nie tylko wszystkich osób zamieszanych w zabójstwo Daphne Caruany Galizii, ale również osób zamieszanych we wszystkie inne sprawy będące obecnie przedmiotem dochodzenia lub doniesień, które dziennikarka ujawniła przed zabójstwem; uważa, że praca Daphne Caruany Galizii miała zasadnicze znaczenie dla ujawnienia korupcji na Malcie oraz że ostatnie wydarzenia związane z dochodzeniami potwierdzają ogromne znaczenie niezależnych mediów i aktywnego społeczeństwa obywatelskiego jako podstawowych filarów sprawiedliwości, demokracji i praworządności;

3.  ponawia apel o pełne i stałe zaangażowanie Europolu we wszystkie aspekty śledztwa w sprawie zabójstwa i wszystkich powiązanych z nim dochodzeń; wzywa do większego zaangażowania Europolu, ponieważ przynosi ono rezultaty;

4.  przyjmuje z zadowoleniem kontynuację niezależnego publicznego dochodzenia w sprawie zabójstwa Daphne Caruany Galizii; wzywa rząd i właściwe organy Malty do pełnego wdrożenia wszystkich zaleceń wynikających z dochodzenia;

5.  wyraża zaniepokojenie faktem, że w związku z procesem o morderstwo wielokrotnie proponowano ułaskawienie przez prezydenta oraz go udzielano; podkreśla, że zeznania złożone w sprawie innych przestępstw należy poddać bardzo ostrożnej ocenie i nie należy ich wykorzystywać, by uniknąć pełnej sprawiedliwości za morderstwo; zauważa jednak, że prezydenckie ułaskawienie i ugoda sądowa były dwoma elementami, które doprowadziły do aresztowania w listopadzie 2019 r. jednej osoby podejrzanej o zlecenie zabójstwa;

6.  dostrzega postępy – choć znacznie spóźnione – w niektórych dochodzeniach w powiązanych sprawach dotyczących prania pieniędzy i korupcji, zwłaszcza w odniesieniu do byłego szefa kancelarii premiera; podkreśla jednak, że wskutek ostatnich zeznań i rewelacji na światło dzienne wyszły nowe podejrzane fakty i potencjalne przestępstwa, i dlatego wzywa władze maltańskie do niezwłocznego wszczęcia i przyspieszenia dochodzeń w tych sprawach, które obejmują rzekome próby ukrywania dowodów i utrudniania dochodzeń i postępowań sądowych przez urzędników publicznych;

7.  uważa, że wszystkie zarzuty dotyczące korupcji i nadużyć finansowych, zwłaszcza na wysokim szczeblu politycznym, należy badać i ścigać z należytym rygorem i na odpowiednim szczeblu, w tym w odniesieniu do ewentualnego zaangażowania podmiotów zagranicznych; zapytuje, czy właściwe jest, aby zarzuty wobec byłej sekretarz parlamentarnej ds. praw obywatelskich i reform były badane jedynie przez komisarza ds. standardów w życiu publicznym;

8.  ponownie stwierdza, że rząd Malty musi uznać za najwyższy priorytet walkę z przestępczością zorganizowaną, korupcją i zastraszaniem dziennikarzy;

9.  przyznaje, że w orzeczeniu z dnia 20 kwietnia 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, iż przepisy wprowadzone przez maltańską reformę konstytucyjną z 2016 r. dotyczące mianowania sędziów wzmocniły niezawisłość sądów, a zatem były zgodne z prawem UE;

10.  wyraża głębokie ubolewanie, że wydarzenia na Malcie na przestrzeni lat doprowadziły do poważnych i trwałych zagrożeń dla praworządności, demokracji i praw podstawowych – w tym kwestii wolności mediów, niezależności organów ścigania i sądownictwa od wpływów politycznych – oraz wolności pokojowego zgromadzania się; uważa, że należy dalej wzmacniać konstytucyjne gwarancje dotyczące podziału władzy; zauważa, że w następstwie wdrożenia niektórych zaleceń Komisji, Rady Europy i Komisji Weneckiej rząd Malty poczynił postępy w dziedzinie praworządności; zachęca rząd Malty do kontynuowania wysiłków na rzecz wzmocnienia swoich instytucji;

11.  jest głęboko zaniepokojony niektórymi ustaleniami Komisji zawartymi w jej sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r. w odniesieniu do Malty, zwłaszcza „sięgającymi głęboko formami korupcji”; niemniej jednak przyjmuje z zadowoleniem rozpoczęcie projektu reformy strukturalnej; ponawia apel do Komisji, aby wykorzystała wszystkie dostępne jej narzędzia i procedury w celu zapewnienia pełnej zgodności z prawem UE w zakresie skutecznego funkcjonowania systemów sądowych, walki z praniem pieniędzy, nadzoru bankowego, zamówień publicznych oraz planowania i rozwoju obszarów miejskich;

12.  ponownie wzywa władze Malty do pełnego wdrożenia wszystkich niezrealizowanych zaleceń Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, Komisji Weneckiej, Grupy Państw przeciwko Korupcji (GRECO) oraz Komitetu Ekspertów ds. Oceny Środków Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (MONEYVAL); uważa, że należy odpowiednio wdrożyć zalecenia dotyczące parlamentu krajowego oraz posłów, skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i wyspecjalizowanych trybunałów; wzywa władze Malty, by zwróciły się do Komisji Weneckiej o wydanie opinii na temat przestrzegania jej zaleceń; zastrzega sobie prawo do samodzielnego wystąpienia z takim wnioskiem zgodnie z art. 3 ust. 2 statutu Komisji Weneckiej i ust. 28 protokołu ustaleń między Radą Europy a Unią Europejską;

13.  przyznaje, że zabójstwo Daphne Caruany Galizii zapoczątkowało reformy mające na celu poprawę ochrony dziennikarzy i obronę wolności mediów; podkreśla jednak, że władze maltańskie powinny podjąć dalsze wyraźne kroki i ustanowić długoterminowe środki ustawodawcze i polityczne służące zapewnieniu otoczenia dla krytycznego, niezależnego dziennikarstwa na Malcie oraz odpowiedzialności polityków i urzędników, w szczególności dotyczące zapobiegania takim działaniom, jak grożenie, nękanie, zastraszanie i odczłowieczanie dziennikarzy, publicznie lub online, oraz sankcjonowania takich działań; wzywa rząd Malty do zajęcia się istniejącymi problemami związanymi z wolnością organów regulacyjnych ds. mediów oraz mediów publicznych i prywatnych od ingerencji politycznych, a także coraz częstszym nawoływaniem do nienawiści w mediach społecznościowych;;

14.  jest głęboko zaniepokojony szkodliwym wpływem systemów obywatelstwa i pobytu na integralność obywatelstwa UE; przypomina o niedawnych rewelacjach dotyczących łagodnej interpretacji wymogów dotyczących miejsca zamieszkania w celu naturalizacji, a także roli pośredników i zaangażowania urzędników publicznych; ponawia apel do władz Malty o zapewnienie przejrzystości i zakończenie programu obywatelstwa i ułatwień pobytowych dla inwestorów zamiast wprowadzania doń zmian; wzywa Komisję do jak najszybszego wydania uzasadnionej opinii w odnośnej sprawie związanej z uchybieniem zobowiązaniom państwa członkowskiego;

15.  zauważa, że ochrona dziennikarzy śledczych i sygnalistów leży w żywotnym interesie społeczeństwa; zwraca uwagę na kluczową rolę międzynarodowych i maltańskich organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz dziennikarzy w kontynuowaniu śledztw Daphne Caruany Galizii; wzywa władze maltańskie do zapewnienia, zawsze i za wszelką cenę, ochrony bezpieczeństwa osobistego i źródeł utrzymania, a tym samym niezależności dziennikarzy i sygnalistów; wzywa władze maltańskie do szybkiego wdrożenia dyrektywy (UE) 2019/1937(6);

16.  wzywa Komisję do zaproponowania unijnych przepisów przeciw powództwom typu SLAPP w celu ochrony dziennikarzy przed nękaniem pozwami; wzywa władze maltańskie, aby jednocześnie uchwaliły krajowe przepisy dotyczące SLAPP; podkreśla, że w walce z korupcją i złym administrowaniem dziennikarstwu śledczemu należy poświęcić szczególną uwagę i wsparcie finansowe lub fiskalne jako narzędziu służącemu dobru publicznemu; podkreśla potrzebę wprowadzenia mechanizmów szybkiego reagowania na przypadki naruszania wolności prasy i mediów, a także transgranicznego funduszu na rzecz dziennikarstwa śledczego;

17.  zobowiązuje swego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Europy oraz prezydentowi Republiki Malty.

(1) Dz.U. C 356 z 4.10.2018, s. 29.
(2) Dz.U. C 108 z 26.3.2021, s. 107.
(3) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0103.
(4) Wyrok z dnia 20 kwietnia 2021 r., Repubblika przeciwko Il-Prim Ministru, C-896/19, ECLI:EU:C:2021:311.
(5) „Special Report: Money trail from Daphne murder probe stretches to China” [Sprawozdanie specjalne: Ślad pieniędzy z dochodzenia w sprawie morderstwa w Daphne sięga do Chin], Reuters, 29 marca 2021 r.
(6) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17).


Unijny program zwalczania nadużyć finansowych na lata 2021-2027 ***II
PDF 125kWORD 43k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. dotyczącego stanowiska Rady przyjętego w pierwszym czytaniu w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Unijny program zwalczania nadużyć finansowych i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 250/2014 (05330/1/2021 – C9-0108/2021 – 2018/0211(COD))
P9_TA(2021)0149A9-0126/2021

(Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając stanowisko Rady w pierwszym czytaniu (05330/1/2021 – C9-0108/2021),

–  uwzględniając opinię Komisji ((COM(2021)0149),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu(1) dotyczące wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0386),

–  uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 67 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Kontroli Budżetowej (A9-0126/2021),

1.  zatwierdza stanowisko Rady przyjęte w pierwszym czytaniu;

2.  stwierdza, że akt prawny zostaje przyjęty zgodnie ze stanowiskiem Rady;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do podpisania wraz z przewodniczącym Rady aktu prawnego zgodnie z art. 297 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

4.  zobowiązuje swojego sekretarza generalnego do podpisania aktu prawnego po stwierdzeniu, że wszystkie procedury zostały prawidłowo zakończone, oraz do przygotowania, w porozumieniu z sekretarzem generalnym Rady, jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

(1) Teksty przyjęte w dniu 12.2.2019, P8_TA(2019)0068.


Prawa i obowiązki pasażerów w ruchu kolejowym ***II
PDF 125kWORD 43k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. dotyczące stanowiska Rady przyjętego w pierwszym czytaniu w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym (wersja przekształcona) (12262/1/2020 – C9-0011/2021 – 2017/0237(COD))
P9_TA(2021)0150A9-0045/2021

(Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając stanowisko Rady w pierwszym czytaniu (12262/1/2020 – C9-0011/2021),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 18 stycznia 2018 r.(1),

–  po konsultacji z Komitetem Regionów,

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu(2) dotyczące wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2017)0548),

–  uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 67 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Transportu i Turystyki (A9-0045/2021),

1.  zatwierdza stanowisko Rady przyjęte w pierwszym czytaniu;

2.  stwierdza, że akt prawny zostaje przyjęty zgodnie ze stanowiskiem Rady;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do podpisania wraz z przewodniczącym Rady aktu prawnego zgodnie z art. 297 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

4.  zobowiązuje swojego sekretarza generalnego do podpisania aktu prawnego po stwierdzeniu, że wszystkie procedury zostały prawidłowo zakończone, oraz do przygotowania, w porozumieniu z sekretarzem generalnym Rady, jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

(1) Dz.U. C 197 z 8.6.2018, s. 66.
(2) Dz.U. C 363 z 28.10.2020, s. 296.


Europejski Instytut Innowacji i Technologii ***II
PDF 127kWORD 43k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Europejski Fundusz Obronny i uchylającego rozporządzenie (UE) 2018/1092 (06748/1/2020 – C9-0112/2021 – 2018/0254(COD))
P9_TA(2021)0151A9-0120/2021

(Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając stanowisko Rady w pierwszym czytaniu (06748/1/2020– C9‑0112/2021),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 12 grudnia 2018 r.(1),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu(2) dotyczące wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0476),

–  uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 67 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (A9-0120/2021),

1.  zatwierdza stanowisko Rady przyjęte w pierwszym czytaniu;

2.  stwierdza, że akt prawny zostaje przyjęty zgodnie ze stanowiskiem Rady;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do podpisania wraz z przewodniczącym Rady aktu prawnego zgodnie z art. 297 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

4.  zobowiązuje swojego sekretarza generalnego do podpisania aktu prawnego po stwierdzeniu, że wszystkie procedury zostały prawidłowo zakończone, oraz do przygotowania, w porozumieniu z sekretarzem generalnym Rady, jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

(1) Dz.U. C 110 z 22.3.2019, s. 75.
(2) Tekst przyjęty w dniu 18.4.2019, P8_TA(2019)0430.


Program „Cyfrowa Europa” ***II
PDF 128kWORD 43k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie stanowiska Rady przyjętego w pierwszym czytaniu w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Unijny program zwalczania nadużyć finansowych i uchylającego rozporządzenie (UE) 2015/2240 (06789/1/2020 – C9-0109/2021 – 2018/0227(COD))
P9_TA(2021)0152A9-0119/2021

(Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając stanowisko Rady w pierwszym czytaniu (06789/1/2020 – C9-0109/2021),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 17 października 2018 r.(1),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 5 grudnia 2018 r.(2),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu(3) dotyczące wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0434),

–  uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 67 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (A9-0119/2021),

1.  zatwierdza stanowisko Rady przyjęte w pierwszym czytaniu;

2.  stwierdza, że akt prawny zostaje przyjęty zgodnie ze stanowiskiem Rady;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do podpisania wraz z przewodniczącym Rady aktu prawnego zgodnie z art. 297 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

4.  zobowiązuje swojego sekretarza generalnego do podpisania aktu prawnego po stwierdzeniu, że wszystkie procedury zostały prawidłowo zakończone, oraz do przygotowania, w porozumieniu z sekretarzem generalnym Rady, jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

(1) Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 292.
(2) Dz.U. C 86 z 7.3.2019, s. 272.
(3) Teksty przyjęte w dniu 17.4.2019, P8_TA(2019)0403.


Program działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) na lata 2021-2027 ***II
PDF 128kWORD 43k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Program działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1293/2013 (06077/1/2020 – C9-0110/2021 – 2018/0209(COD))
P9_TA(2021)0153A9-0130/2021

(Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając stanowisko Rady w pierwszym czytaniu (06077/1/2020 – C9-0110/2021),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 18 października 2018 r.(1),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 9 października 2018 r.(2),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu dotyczące(3) wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0385),

–  uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 67 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A9-0130/2021),

1.  zatwierdza stanowisko Rady przyjęte w pierwszym czytaniu;

2.  stwierdza, że akt prawny zostaje przyjęty zgodnie ze stanowiskiem Rady;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do podpisania wraz z przewodniczącym Rady aktu prawnego zgodnie z art. 297 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

4.  zobowiązuje swojego sekretarza generalnego do podpisania aktu prawnego po stwierdzeniu, że wszystkie procedury zostały prawidłowo zakończone, oraz do przygotowania, w porozumieniu z sekretarzem generalnym Rady, jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

(1) Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 226.
(2) Dz.U. C 461 z 21.12.2018, s. 156.
(3) Teksty przyjęte w dniu 17.4.2019, P8_TA(2019)0405.


Współpraca administracyjna w dziedzinie podatków akcyzowych w odniesieniu do zawartości elektronicznych rejestrów *
PDF 121kWORD 42k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (UE) nr 389/2012 w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatków akcyzowych w odniesieniu do zawartości elektronicznych rejestrów (COM(2021)0028 – C9-0016/2021 – 2021/0015(CNS))
P9_TA(2021)0154A9-0121/2021

(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2021)0028),

–  uwzględniając art. 113 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C9-0016/2021),

–  uwzględniając art. 82 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0121/2021),

1.  zatwierdza wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.


Sytuacja związana z pandemią COVID-19 w Ameryce Łacińskiej
PDF 177kWORD 51k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie pandemii COVID-19 w Ameryce Łacińskiej (2021/2645(RSP))
P9_TA(2021)0155RC-B9-0239/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej,

–  uwzględniając oświadczenie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 11 marca 2020 r., w którym COVID-19 uznano za pandemię,

–  uwzględniając oświadczenie WHO z 30 stycznia 2020 r. w sprawie pandemii COVID-19 jako zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 listopada 2020 r. w sprawie wpływu środków stosowanych w odpowiedzi na pandemię COVID-19 na demokrację, praworządność i prawa podstawowe(1),

–  uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Banku Inwestycyjnego pt. „Działalność EBI w 2020 r. – Ameryka Łacińska i Karaiby”,

–  uwzględniając sprawozdania opublikowane przez Panamerykańską Organizację Zdrowia (PAHO),

–  uwzględniając sprawozdanie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) z listopada 2020 r. pt. „COVID-19 w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach – przegląd działań rządów w odpowiedzi na kryzys”,

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 8 kwietnia 2020 r. w sprawie światowej reakcji UE na COVID-19 (JOIN(2020)0011),

–  uwzględniając orędzie o stanie Unii Europejskiej wygłoszone przez przewodniczącą Komisji Ursulę von der Leyen w dniu 16 września 2020 r.,

–  uwzględniając oświadczenie wysokiego przedstawiciela Josepa Borrella z 5 maja 2020 r. wydane w imieniu Unii Europejskiej na temat praw człowieka w czasach pandemii koronawirusa,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie światowej reakcji na COVID-19 pt. „Drużyna Europy” z 8 czerwca 2020 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 17–21 lipca 2020 r. w sprawie planu odbudowy i wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027,

–  uwzględniając konkluzje Rady z 13 lipca 2020 r. w sprawie priorytetów UE na 75. posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych w temacie „Dążenie do multilateralizmu oraz silnej i skutecznej ONZ, która przynosi korzyści wszystkim”,

–  uwzględniając rezolucję z 25 listopada 2020 r. w sprawie wpływu pandemii COVID-19 na politykę zagraniczną(2),

–  uwzględniając oświadczenie współprzewodniczących Europejsko-Latynoamerykańskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (EuroLat) z 5 listopada 2020 r. w sprawie kompleksowej wspólnej strategii UE oraz Ameryki Łacińskiej i Karaibów na rzecz łagodzenia skutków pandemii COVID-19,

–  uwzględniając oświadczenie współprzewodniczących EuroLat z 30 marca 2020 r. w sprawie pandemii COVID-19,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami(3),

–  uwzględniając wspólny komunikat Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych z 14 grudnia 2020 r. będący wynikiem nieformalnego posiedzenia z udziałem ministrów UE-27 oraz Ameryki Łacińskiej i Karaibów,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej ds. Ameryki Łacińskiej i Karaibów (ECLAC) pt. „Social Panorama of Latin America 2020” [Przegląd kwestii społecznych w Ameryce Łacińskiej 2020], opublikowane w 2021 r.,

–  uwzględniając 27. iberoamerykański szczyt szefów państw i rządów, który odbył się 21 kwietnia 2021 r. w Andorze, oraz wygłoszone po nim oświadczenie,

–  uwzględniając sprawozdania roczne Rady dla Parlamentu Europejskiego na temat wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0204/2020),

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka oraz inne traktaty i instrumenty ONZ dotyczące praw człowieka,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, Deklarację praw ludów tubylczych ONZ z 2007 r. oraz Deklarację ONZ o obrońcach praw człowieka z 1998 r.,

–  uwzględniając Konwencję nr 169 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą ludności tubylczej i plemiennej, przyjętą w dniu 27 czerwca 1989 r.,

–  uwzględniając oświadczenia sekretarza generalnego ONZ Antónia Guterresa i wysokiej komisarz ONZ ds. praw człowieka Michelle Bachelet z marca 2020 r. w sprawie zniesienia sankcji wobec krajów walczących z pandemią,

–  uwzględniając prezentację wygłoszoną przez wysoką komisarz ONZ ds. praw człowieka Michelle Bachelet w Fiocruz w dniu 15 kwietnia 2021 r.,

–  uwzględniając Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 25 września 2015 r., a także cele zrównoważonego rozwoju,

–  uwzględniając art. 144 ust. 5 oraz art. 132 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że stosunki między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami mają strategiczne i kluczowe znaczenie; mając na uwadze, że Ameryka Łacińska jest jednym z regionów najbardziej dotkniętych pandemią COVID-19; mając na uwadze, że w Ameryce Łacińskiej mieszka 8,4% ludności świata, ale obecnie na ten region przypada ponad jedna piąta zgonów spowodowanych koronawirusem na całym świecie;

B.  mając na uwadze, że reakcja na pandemię COVID-19 jest zróżnicowana na całym świecie, w tym w Ameryce Łacińskiej; mając na uwadze, że wszystkie kraje ogłosiły ogólny stan wyjątkowy;

C.  mając na uwadze, że obecnie priorytetem musi być odbudowa zaufania do zdolności instytucji wielostronnych do podejmowania globalnych działań, a to poprzez poczynienie postępów w dyskusjach na temat inicjatywy WTO na rzecz handlu i zdrowia w kontekście COVID-19 i związanych z nią produktów medycznych;

D.  mając na uwadze, że niszczycielskie skutki pandemii COVID-19 po obu stronach Atlantyku wymagają ścisłej współpracy między WTO, WHO, instytucjami ONZ i Bankiem Światowym, co ma zasadnicze znaczenie dla przezwyciężenia kryzysu i zapewnienia solidarności; mając na uwadze, że konieczna jest globalna i skoordynowana reakcja, aby stawić czoła ogromnym wyzwaniom związanym z odbudową w jej aspekcie ekologicznym, cyfrowym i związanym ze zrównoważonym rozwojem, a także że odbudowa ta winna mieć charakter inkluzywny, postępować w sposób sprawiedliwy i gwarantować odporność;

E.  mając na uwadze, że skutki pandemii i polityki prowadzonej w odpowiedzi na nią zwiększyły potrzeby państw regionu w zakresie płynności niezbędnej do poradzenia sobie z fazą zagrożenia; mając na uwadze, że czynniki te doprowadziły do wzrostu poziomu zadłużenia, a rządy stoją w obliczu zwiększonych wydatków publicznych, co wiąże się z ryzykiem niewykonania zobowiązań; mając na uwadze, że zwiększony dostęp do płynności i redukcja zadłużenia muszą być powiązane ze średnio- i długoterminowymi celami w zakresie rozwoju, a tym samym z inicjatywami na rzecz lepszej przyszłości;

F.  mając na uwadze, że w ramach inicjatywy COVAX koordynowanej przez Globalny Sojusz na rzecz Szczepionek i Szczepień (GAVI), koalicję na rzecz innowacji dotyczących gotowości na wypadek wystąpienia epidemii (CEPI) oraz Światową Organizację Zdrowia do tej pory wykonano ok. 38 mln szczepień; mając na uwadze, że istnieje wyraźna potrzeba zwiększenia zdolności produkcyjnych i dystrybucyjnych w ramach inicjatywy COVAX;

G.  mając na uwadze, że pierwsza runda przydziałów COVAX na dostawy szczepionek obejmuje 31 krajów Ameryki Łacińskiej i Karaibów, które w nadchodzących miesiącach powinny otrzymać ponad 27 mln szczepionek;

H.  mając na uwadze, że celem inicjatywy COVAX jest promowanie i zapewnienie globalnego dostępu do bezpiecznych, skutecznych i przystępnych cenowo szczepionek wysokiej jakości; zwraca uwagę, że w 2021 r. w ramach COVAX zabezpieczono szczepionki dla zaledwie 20% ludności świata, w związku z czym należy zwiększyć produkcję i dystrybucję szczepionek zarówno w Europie, jak i w Ameryce Łacińskiej;

I.  mając na uwadze, że Ameryka Łacińska rozpoczęła rok 2020 jako region na świecie charakteryzujący się największą skalą nierówności, a sytuacja ta uległa jedynie pogorszeniu w czasie pandemii; mając na uwadze, że do końca 2020 r. wskaźnik ubóstwa wzrósł do 209 mln, co oznacza dodatkowe 22 mln osób żyjących w ubóstwie, natomiast liczba osób żyjących w skrajnym ubóstwie wzrosła o 8 mln do łącznej liczby 78 mln osób; mając na uwadze, że wskaźniki nierówności w regionie pogorszyły się wraz ze wskaźnikami zatrudnienia i aktywności zawodowej, zwłaszcza w przypadku kobiet, ze względu na pandemię COVID-19 i pomimo nadzwyczajnych środków ochrony socjalnej, jakie zainteresowane państwa przyjęły w celu powstrzymania tego zjawiska;

J.  mając na uwadze, że COVID-19 w sposób nieproporcjonalny wywiera negatywny wpływ na kraje i grupy o niskich i średnich dochodach oraz kraje i grupy rozwijające się, które znajdują się w trudnej sytuacji, w tym kobiety i dziewczęta, osoby starsze, mniejszości i społeczności autochtoniczne, a to z kolei niweczy dotychczasowe osiągnięcia zdrowotne i rozwojowe, a tym samym utrudnia osiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju;

K.  mając na uwadze, że kryzys spowodowany pandemią COVID-19 pogłębił nierówności w traktowaniu kobiet i mężczyzn; mając na uwadze, że Ameryka Łacińska ma jeden z najwyższych na świecie wskaźników przemocy uwarunkowanej płcią, wskaźniki te wzrosły w czasie pandemii, a środki izolacji doprowadziły do wyraźnego nasilenia się przemocy domowej, do wzrostu liczby gwałtów i do częstszych przypadków kobietobójstwa; mając na uwadze, że podczas pandemii zdrowie seksualne i reprodukcyjne nie było traktowane priorytetowo, co stanowi poważną przeszkodę dla korzystania z prawa do zdrowia oraz zagraża życiu kobiet i dziewcząt w regionie;

L.  mając na uwadze, że ludy tubylcze zostały silnie dotknięte przez COVID-19 z powodu niewystarczającego dostępu do czystej wody, urządzeń sanitarnych, usług zdrowotnych, świadczeń socjalnych oraz braku odpowiednich pod względem kulturowym mechanizmów ochrony ich praw do zdrowia i źródeł utrzymania;

M.  mając na uwadze, że w niektórych krajach Ameryki Łacińskiej, podobnie jak w wielu częściach świata, pandemia COVID-19 jest również wykorzystywana jako pretekst do stosowania represji oraz niewspółmiernego ograniczania zgromadzeń i działalności opozycji politycznej i społeczeństwa obywatelskiego; mając na uwadze, że środki przyjmowane przez rządy często naruszają wszystkie podstawowe prawa człowieka, w tym obywatelskie prawa polityczne, społeczne, gospodarcze i kulturalne osób znajdujących się w najbardziej niepewnej sytuacji; mając na uwadze, że ograniczenia wynikające z pandemii COVID-19 wpływają również na wolność wypowiedzi;

N.  mając na uwadze, że praca dziennikarzy w regionie stała się trudniejsza w wyniku środków związanych z pandemią COVID-19 pod względem ograniczonego dostępu fizycznego i zmniejszonego kontaktu z władzami, zwłaszcza w odniesieniu do ich roli w zwalczaniu coraz powszechniejszej dezinformacji; mając na uwadze, że dezinformacja w internecie, fałszywe informacje i pseudonauka są wielką siłą napędową pandemii w Ameryce Łacińskiej, co stanowi część „infodemii”, jak ujęła to Światowa Organizacja Zdrowia; mając na uwadze, że konkretne przykłady tego zjawiska sięgają od znachorów i cudownych „lekarstw” na COVID-19 po ataki polityczne i kampanie nienawiści wobec niektórych społeczności i mniejszości; mając na uwadze, że media społecznościowe odgrywają istotną rolę w rozpowszechnianiu dezinformacji i pseudonauki;

O.  mając na uwadze, że niektóre rządy zostały szczególnie skrytykowane za podążanie niebezpiecznymi ścieżkami politycznymi w związku z pandemią COVID-19, kiedy wykazały sprzeciw wobec regionalnych i lokalnych inicjatyw sanitarnych, między innymi grożąc wysłaniem wojska w celu likwidacji lokalnych blokad i ograniczeń, oraz zostały oskarżone o ignorowanie podstawowych wytycznych WHO, najlepszych praktyk w zakresie zarządzania pandemią i opartych na nauce wytycznych dotyczących zdrowia publicznego;

1.  ponownie wyraża głębokie zaniepokojenie niszczycielskim wpływem pandemii COVID-19 zarówno na kontynent europejski, jak i latynoamerykański, oraz wyraża solidarność ze wszystkimi ofiarami i ich rodzinami, a także ze wszystkimi osobami dotkniętymi kryzysem zdrowotnym, gospodarczym i społecznym;

2.  wyraża głęboką wdzięczność pracownikom medycznym za ich służbę w regionie w warunkach wysokiej presji i ryzyka związanego z zagrożeniem koronawirusem;

3.  wzywa rządy obu regionów, instytucje UE i organy integracyjne Ameryki Łacińskiej do zacieśnienia dwustronnej współpracy regionalnej oraz do poprawy gotowości i zdolności reagowania, zadbania o lepszą ochronę dochodów, a także lepszy dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej i skuteczniejsze zarządzanie powszechnymi programami szczepień;

4.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do współpracy z władzami krajów Ameryki Łacińskiej znajdujących się w potrzebie oraz do uruchomienia unijnego mechanizmu ochrony ludności i innych funduszy solidarnościowych zgodnie z wieloletnimi ramami finansowymi na lata 2021–2027 w celu opanowania pandemii; wzywa ponadto Komisję do wykorzystania programu „Horyzont Europa” oraz innych programów i funduszy UE w celu wspierania współpracy naukowej między krajami Ameryki Łacińskiej a UE, zwłaszcza w dziedzinie zdrowia i innowacji; z zadowoleniem przyjmuje nowe inicjatywy w zakresie regionalnej współpracy w dziedzinie zdrowia, takie jak utworzenie ponadnarodowego instytutu ds. chorób zakaźnych;

5.  wzywa wszystkie kraje i rządy do zapewnienia bez zbędnej zwłoki swobodnego dostępu do szczepionek dla całej populacji, zabezpieczenia wystarczających zapasów szczepionek, promowania sprawiedliwego dostępu do nich oraz jak najszybszego prowadzenia kampanii szczepień, które są obecnie w toku; proponuje w tym celu wzmocnienie regionalnych lub subregionalnych mechanizmów koordynacji w celu usprawnienia zaopatrzenia w szczepionki i ich skutecznej dystrybucji oraz zintensyfikowania badań na rzecz wsparcia ich opracowywania i produkcji;

6.  wzywa społeczność międzynarodową, by zwiększyła wysiłki na rzecz wzmocnienia zdolności dystrybucyjnych inicjatywy COVAX oraz by wsparła pełne finansowanie zobowiązania do zakupu z wyprzedzeniem COVAX;

7.  uznaje wiodącą rolę, jaką UE i jej państwa członkowskie odgrywają w wysiłkach na rzecz zapewnienia sprawiedliwego i równego dostępu do bezpiecznych i skutecznych szczepionek w krajach o niskich i średnich dochodach za pośrednictwem mechanizmu COVAX, co obejmuje niedawne ogłoszenie dodatkowego wkładu finansowego w wysokości 500 mln EUR, dzięki czemu wkład UE w inicjatywę COVAX wynosi łącznie 1 mld EUR w postaci bezpośrednich dotacji i gwarancji; zauważa, że ponieważ Komisja, Europejski Bank Inwestycyjny i państwa członkowskie UE zadeklarowały ponad 2,2 mld EUR na rzecz instrumentu COVAX, UE jest jednym z głównych ofiarodawców pomocy finansowej z COVAX;

8.  wzywa kraje Ameryki Łacińskiej do udostępnienia szczepionek wszystkim osobom, bez względu na ich status migracyjny, do podjęcia pilnych działań w celu szerszej dystrybucji szczepionek wśród nielegalnych migrantów i uchodźców oraz osób pracujących w sektorze nieformalnym i mieszkających w nieformalnych osiedlach, a także do umożliwienia osobom nieposiadającym krajowego dokumentu tożsamości zarejestrowania się w celu zaszczepienia się bez opóźnień administracyjnych; w związku z tym pochwala takie działania, jak statut tymczasowej ochrony dla migrantów wenezuelskich w Kolumbii lub trwającą operację relokacji „Operação Acolhida” w Brazylii;

9.  odnotowuje, że według WHO kilka krajów w regionie posiada potencjalne możliwości produkcji szczepionki COVID-19, które mogłyby zostać zwiększone, gdyby dokonano transferu technologii;

10.  wzywa rządy do utrzymania najwyższego poziomu poszanowania praw człowieka przy stosowaniu środków ograniczających w odpowiedzi na szerzenie się COVID-19; domaga się zadbania o to, by środki podjęte w odpowiedzi na stan zagrożenia zdrowia były proporcjonalne, konieczne i niedyskryminujące; potępia środki represji przyjęte podczas pandemii, rażące naruszenia praw człowieka i nadużycia wobec ludności, w tym nadmierne użycie siły przez państwo i siły bezpieczeństwa;

11.  wzywa wszystkie zainteresowane strony do nasilenia walki z dezinformacją, fałszywymi informacjami i pseudonauką w internecie; wzywa rządy obu regionów oraz organizacje międzynarodowe do zainicjowania rozmów z platformami internetowymi w celu znalezienia skutecznych rozwiązań problemu „infodemii”; z zadowoleniem przyjmuje utworzenie PortalCheck.org, nowego internetowego centrum zasobów dla weryfikatorów informacji w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, którego celem jest przeciwdziałanie dezinformacji dotyczącej COVID-19 przy wsparciu Unii Europejskiej; zauważa jednak, że rządy powinny powstrzymać się od wykorzystywania walki z dezinformacją do tłumienia wypowiedzi politycznych i ograniczania podstawowych wolności obywatelskich;

12.  wzywa Komisję i ESDZ do szczególnego zaangażowania się w transfer wiedzy, działania i planowanie w zakresie reagowania kryzysowego w oparciu o obecne wnioski ustawodawcze UE, takie jak rozporządzenie w sprawie transgranicznych zagrożeń zdrowia, aby pomóc krajom Ameryki Łacińskiej w lepszym przygotowaniu się na wypadek przyszłych pandemii;

13.  wyraża ubolewanie z powodu silnego upolitycznienia pandemii COVID-19, w tym negacjonistycznej retoryki lub bagatelizowania powagi sytuacji przez szefów państw i rządów, oraz wzywa przywódców politycznych do odpowiedzialnego działania w celu zapobieżenia dalszej eskalacji; postrzega kampanie dezinformacyjne związane z pandemią jako niepokojące i wzywa władze do zidentyfikowania i prawnego ścigania podmiotów dopuszczających się takich działań;

14.  wzywa UE i jej państwa członkowskie oraz wszystkie państwa Ameryki Łacińskiej do poparcia masowej emisji specjalnych praw ciągnienia (SDR) Międzynarodowego Funduszu Walutowego w celu zwiększenia płynności krajów tego regionu w najmniej kosztowny sposób oraz do poparcia rozszerzenia zakresu inicjatywy G-20 na rzecz zawieszenia obsługi długu (DSSI) na kraje o średnim dochodzie;

15.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Wiceprzewodniczącemu Komisji / Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, Europejsko-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu oraz władzom i parlamentom krajów Ameryki Łacińskiej.

(1) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0307.
(2) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0322.
(3) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0054.


Boliwia i aresztowanie byłej prezydent Jeanine Añez i innych urzędników państwowych
PDF 137kWORD 48k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie Boliwii i aresztowania byłej prezydent Jeanine Añez i innych urzędników państwowych (2021/2646(RSP))
P9_TA(2021)0156RC-B9-0244/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie Boliwii(1),

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa wydane w imieniu Unii Europejskiej 23 października 2020 r. w sprawie wyborów powszechnych w Boliwii oraz oświadczenie jego rzecznika z 14 marca 2021 r. w sprawie ostatnich wydarzeń w Boliwii,

–  uwzględniając komunikat prasowy Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka (IACHR) z 16 marca 2021 r. w sprawie przestrzegania międzyamerykańskich norm sprawiedliwości proceduralnej i dostępu do wymiaru sprawiedliwości w Boliwii,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika Sekretarza Generalnego ONZ w sprawie Boliwii z 13 marca 2021 r.,

–  uwzględniając oświadczenia Sekretariatu Generalnego Organizacji Państw Amerykańskich (OPA) z 15 i 17 marca 2021 r. w sprawie sytuacji w Boliwii,

–  uwzględniając konstytucję Boliwii,

–  uwzględniając Amerykańską Konwencję Praw Człowieka (pakt z San José),

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

–  uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że od czasu wyborów prezydenckich z 20 października 2019 r. sytuacja polityczna i społeczna w Boliwii jest stale bardzo niepokojąca; mając na uwadze, że w czasie protestów, które wybuchły w październiku 2019 r., zginęło co najmniej 35 osób, 833 osoby zostały ranne, a wiele innych zatrzymano z naruszeniem zasad sprawiedliwości proceduralnej – według doniesień dochodziło do powszechnego łamania praw człowieka i innych naruszeń; mając na uwadze, że prezydent Evo Morales zrezygnował z urzędu prezydenta i opuścił kraj; mając na uwadze, że dymisje kilku polityków spowodowały próżnię we władzach, a druga wiceprzewodnicząca Senatu Jeanine Añez objęła tymczasowo urząd prezydenta zgodnie z konstytucją; mając na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny Boliwii zatwierdził tymczasową prezydenturę Jeanine Áñez;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z konstytucją Jeanine Áñez i władze tymczasowe poczyniły kroki niezbędne do zorganizowania demokratycznych, pluralistycznych, przejrzystych i uczciwych wyborów, które odbyły się w październiku 2020 r. pomimo wyzwań związanych z pandemią COVID-19; mając na uwadze, że wybory prezydenckie wygrał Luis Arce z partii MAS, a jego wybór na prezydenta uznała zarówno Jeanine Áñez, jak i społeczność międzynarodowa, w tym Unia Europejska, co zapewniło przejrzyste i pokojowe przekazanie władzy;

C.  mając na uwadze, że w ostatnich miesiącach potwierdzono odwołanie lub oddalenie powództwa przeciwko kilku zwolennikom MAS, natomiast nasiliły się groźby prześladowania sądowego wobec polityków przeciwnych rządowi MAS; mając na uwadze, że 18 lutego 2021 r. parlament uchwalił nieprecyzyjny dekret nr 4461 o powszechnej amnestii i ułaskawieniu zwolenników rządu prezydenta Luisa Arcego ściganych za rządów prezydent Jeanine Áñez za przestępstwa związane z „kryzysem politycznym”, który rozpoczął się w październiku 2019 r.;

D.  mając na uwadze, że 13 marca 2021 r. Jeanine Áñez i jej dwaj ministrowie, ówczesny minister energii Rodrigo Guzman i ówczesny minister sprawiedliwości Alvaro Coimbra, a także inne osoby wchodzące w skład rządu tymczasowego w latach 2019–2020 zostali zatrzymani pod zarzutem „terroryzmu, podżegania i zmowy”, a prokuratura oskarża ich o udział w zamachu w 2019 r.; mając na uwadze, że ich tymczasowe aresztowanie wydłużono do sześciu miesięcy, a byłej prezydent Jeanine Añez grozi wyrok 24 lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że wydano nakaz aresztowania trzech innych byłych ministrów; mając na uwadze, że byłej prezydent Jeanine Áñez początkowo odmówiono pomocy medycznej w areszcie;

E.  mając na uwadze, że prokuratorzy wszczęli sprawę na podstawie skargi byłego kongresmena z partii MAS i twierdzą, że wspomniane osoby „promowały i wspierały” organizacje mające na celu naruszenie ładu konstytucyjnego Boliwii, a także „należały do nich i kierowały nimi”; mając na uwadze, że czyny zarzucane przez prokuraturę Jeanine Áñez dotyczą jej działań jako tymczasowej prezydent kraju, a nie osoby cywilnej czy piastującej inny urząd publiczny; mając na uwadze, że art. 159 ust. 11, art. 160 ust. 6, art. 161 ust. 7 i art. 184 ust. 4 konstytucji z 2009 r. oraz ustawa z 8 października 2010 r. przewidują specjalną procedurę, kiedy postępowanie sądowe dotyczy prezydenta, wiceprezydenta i wysokich rangą urzędników sądowych; mając na uwadze, że postępowanie sądowe przeciwko prezydent Jeanine Áñez, na wniosek prokuratury, jest niezgodne z konstytucją Boliwii; mając na uwadze, że dowody w aktach sprawy wydają się niejasne;

F.  mając na uwadze, że osoby oskarżone o te przestępstwa twierdzą, że są prześladowane; mając na uwadze, że osoby, które zostały już zatrzymane, utrzymują, że nie zostały należycie powiadomione o zarzutach, chociaż prokurator generalny podkreślił, że nakazy aresztowania wydano zgodnie z prawem i bez naruszenia praw osób zatrzymanych; mając na uwadze, że Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich postanowiło monitorować działania policji i prokuratury, aby zapewnić sprawiedliwość proceduralną i poszanowanie prawa zatrzymanych do obrony;

G.  mając na uwadze, że art. 3 Międzyamerykańskiej Karty Demokratycznej definiuje zasady rozdziału i niezależności władz publicznych jako jeden z zasadniczych elementów demokracji przedstawicielskiej; mając na uwadze, że art. 8 paktu z San José przewiduje gwarancje sądowe i sprawiedliwość proceduralną; mając na uwadze, że kilka organizacji międzynarodowych wyraziło zaniepokojenie nadużywaniem mechanizmów sądowych w Boliwii oraz wykorzystywaniem ich przez partię rządzącą jako narzędzia represji; mając na uwadze, że nowo wybrany prezydent Luis Arce obiecał, że za jego rządów nie będzie nacisków politycznych na prokuratorów i sędziów;

H.  mając na uwadze, że ciągłe doniesienia o braku niezależności, powszechnym upolitycznieniu i korupcji boliwijskiego wymiaru sprawiedliwości mają wpływ na jego wiarygodność;

I.  mając na uwadze, że w IACHR podkreślono, iż niektóre boliwijskie ustawy o zwalczaniu terroryzmu naruszają zasadę legalności, ponieważ zawierają między innymi wyczerpującą definicję terroryzmu, która jest nieuchronnie zbyt szeroka lub niejasna; mając na uwadze, że przy definiowaniu przestępstw państwa powinny przestrzegać zasady legalności; mając na uwadze, że Trybunału Konstytucyjny nadal nie odniósł się do skarg o uznanie artykułu 123 kodeksu karnego dotyczącego podżegania i art. 133 dotyczącego terroryzmu za niezgodne z konstytucją jako naruszające rzekomo Amerykańską Konwencję Praw Człowieka i konstytucję Boliwii;

J.  mając na uwadze, że UE jest od dawna partnerem Boliwii i nadal powinna wspierać demokratyczne instytucje oraz umacniać praworządność, prawa człowieka i rozwój gospodarczy i społeczny tego kraju; mając na uwadze, że UE odegrała ważną rolę jako mediator w procesie pokojowym w 2019 i 2020 r. oraz przy organizacji wyborów;

1.  potępia arbitralne i nielegalne przetrzymywanie byłej tymczasowej prezydent Jeanine Áñez, jej dwóch ministrów i innych więźniów politycznych; wzywa władze Boliwii do ich natychmiastowego uwolnienia i wycofania umotywowanych politycznie zarzutów; apeluje o stworzenie przejrzystego i bezstronnego wymiaru sprawiedliwości odpornego na naciski polityczne i wzywa władze do udzielania zatrzymanym wszelkiej niezbędnej pomocy medycznej;

2.  podkreśla, że była prezydent Jeanine Áñez w pełni wywiązała się z konstytucyjnego obowiązku jako druga wiceprzewodnicząca Senatu, kiedy wypełniła lukę na stanowisku prezydenta, spowodowaną rezygnacją prezydenta Evo Moralesa w następstwie gwałtownych zamieszek wywołanych próbą oszustwa wyborczego; podkreśla, że Trybunał Konstytucyjny Boliwii zatwierdził przekazanie władzy Jeanine Áñez; zauważa, że wybory z 18 października 2020 r. odbyły się bez incydentów i przy zapewnieniu pełnych gwarancji demokratycznych;

3.  wyraża zaniepokojenie brakiem niezależności i bezstronności boliwijskiego wymiaru sprawiedliwości oraz powszechnością problemów strukturalnych; zauważa, że ten brak niezależności wpływa na dostęp do wymiaru sprawiedliwości i, bardziej ogólnie, zmniejsza zaufanie obywateli do krajowego wymiaru sprawiedliwości; potępia naciski polityczne na sądownictwo w celu prześladowania przeciwników politycznych i podkreśla, że trzeba zagwarantować sprawiedliwość proceduralną i odporność wymiaru sprawiedliwości na wszelkie naciski polityczne; podkreśla, że ofiary zasługują na prawdziwą i bezstronną sprawiedliwość, a wszystkich sprawców należy pociągnąć do odpowiedzialności, bez amnestii i ułaskawienia ze względu na poglądy polityczne; apeluje o pełne poszanowanie niezależności organów władzy oraz o pełną przejrzystość wszystkich postępowań sądowych;

4.  podkreśla, że wszystkie postępowania sądowe muszą być prowadzone z pełnym poszanowaniem zasady sprawiedliwości proceduralnej zapisanej w prawie międzynarodowym; podkreśla, że powinny one zapewniać gwarancje sądowe, ochronę sądową i dostęp do niezależnego i bezstronnego wymiaru sprawiedliwości, wolnego od ingerencji ze strony innych instytucji państwowych;

5.  wzywa Boliwię do bezzwłocznego wprowadzenia strukturalnych zmian i reform wymiaru sprawiedliwości, w szczególności jego składu, w celu zagwarantowania uczciwych i rzetelnych procesów, bezstronności i sprawiedliwości proceduralnej; wzywa rząd Boliwii do zajęcia się powszechnym problemem korupcji; wzywa rząd Boliwii, aby wprowadził zmiany w artykułach kodeksu karnego dotyczących podżegania i terroryzmu, które zawierają zbyt szerokie definicje terroryzmu, a tym samym mogą prowadzić do naruszenia zasad legalności i proporcjonalności;

6.  wzywa prokuraturę Boliwii do wznowienia dochodzenia w sprawie domniemanego, niezgodnego z prawem przekazania przez rząd Evo Moralesa firmie konsultingowej Neurona środków publicznych w wysokości 1,6 mln USD;

7.  przypomina, że instytucje boliwijskie potrzebują wzmocnionych i skutecznych kanałów dialogu w celu promowania wartości demokratycznych, praworządności i poszanowania praw człowieka; wzywa władze Boliwii do przeprowadzenia procesu pojednania w celu złagodzenia napięć i wrogości, utajonych w społeczeństwie boliwijskim;

8.  wyraża zaniepokojenie tragiczną sytuacją społeczną i polityczną w Boliwii, która pogarsza się od 2019 r., i głęboko ubolewa nad tragedią, która dotknęła wszystkie ofiary niepokojów społecznych w Boliwii niezależnie od przekonań; podkreśla żywotną potrzebę utrzymania wieloetnicznego i wielojęzycznego charakteru państwa w oparciu o przepisy prawa; wzywa Boliwię do wprowadzenia zmian i reform strukturalnych, w tym mianowania niezależnego i bezstronnego rzecznika praw obywatelskich, aby zająć się podstawowymi przyczynami kryzysów, które wybuchły w tym kraju;

9.  uważa, że UE i Boliwia powinny kontynuować i wzmacniać swoje zaangażowanie i dialog w kontekście negocjacji w sprawie GSP Plus, ponieważ Boliwia jest jedynym krajem Wspólnoty Andyjskiej, który nie zawarł umowy z UE; uważa, że UE powinna nadal wspierać Boliwię i być gotowa do dalszego zaangażowania, pod warunkiem że podejmie ona konkretne działania w celu poprawy sytuacji oraz przestrzegania zasad demokracji, praworządności i praw człowieka;

10.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządowi i Trybunałowi Konstytucyjnemu Boliwii, Organizacji Państw Amerykańskich, Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka, Parlamentowi Wspólnoty Andyjskiej i Europejsko-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu, Sekretarzowi Generalnemu ONZ i Urzędowi Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka.

(1) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0077.


Prawo zakazujące bluźnierstwa w Pakistanie, w szczególności sprawa Shagufty Kausar i Shafqata Emmanuela
PDF 149kWORD 52k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie przepisów o bluźnierstwie w Pakistanie, w szczególności sprawy Shagufty Kausar i Shafqata Emmanuela (2021/2647(RSP))
P9_TA(2021)0157RC-B9-0254/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając poprzednie rezolucje w sprawie Pakistanu, w szczególności rezolucję z 20 maja 2010 r. w sprawie wolności wyznania w Pakistanie(1), z 10 października 2013 r. w sprawie niedawnych przypadków stosowania przemocy wobec chrześcijan i prześladowania ich, zwłaszcza w Maluli (Syria) i Peszawarze (Pakistan) oraz w sprawie pastora Saeeda Abediniego (Iran)(2) oraz rezolucji z 17 kwietnia 2014 r. w sprawie niedawnych przypadków prześladowań w Pakistanie(3), z 27 listopada 2014 r. w sprawie Pakistanu: przepisy dotyczące bluźnierstwa(4), i z 15 czerwca 2017 r. w sprawie Pakistanu, w szczególności sytuacji obrońców praw człowieka i stosowania kary śmierci(5),

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r., w szczególności jego art. 6, 18 i 19,

–  uwzględniając Międzynarodową konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej,

–  uwzględniając uwagi rzecznika Wysokiej Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka Ruperta Colville’a, w szczególności komunikat prasowy z 8 września 2020 r.,

–  uwzględniając oświadczenia Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie Pakistanu,

–  uwzględniając strategiczny plan zaangażowania UE–Pakistan z 2019 r., w którym uzgodniono podstawy wzajemnej współpracy w zakresie takich priorytetów jak demokracja, praworządność, dobre rządy i prawa człowieka,

–  uwzględniając Deklarację ONZ w sprawie eliminacji wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji opartych na religii lub przekonaniach,

–  uwzględniając wspólne sprawozdanie Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z 10 lutego 2020 r. w sprawie ogólnego systemu preferencji taryfowych obejmującego lata 2018–2019 (JOIN(2020)0003), w szczególności ocenę Pakistanu w kontekście szczególnego rozwiązania motywacyjnego UE dotyczącego zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów (GSP Plus) (SWD(2020)0022),

–  uwzględniając wytyczne UE dotyczące propagowania i ochrony wolności religii lub przekonań z 2013 r.,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie kary śmierci z 2013 r.,

–  uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że od 1986 r. w Pakistanie obowiązują kontrowersyjne przepisy dotyczące bluźnierstwa, które aktualnie karzą bluźnierstwo wobec proroka Mahometa karą śmierci lub dożywotniego więzienia;

B.  mając na uwadze, że pakistańskie przepisy dotyczące bluźnierstwa, mimo że nigdy nie doprowadziły do oficjalnych egzekucji, podżegają do nękania osób oskarżonych, przemocy wobec nich, a nawet zabójstw; mając na uwadze, że osoby oskarżone o bluźnierstwo żyją w poczuciu zagrożenia życia niezależnie od wyniku postępowania sądowego; mając na uwadze, że powszechnie wiadomo, że pakistańskie przepisy dotyczące bluźnierstwa są często nadużywane, a fałszywe oskarżenia służą osobistym interesom oskarżycieli;

C.  mając na uwadze, że pakistańskie prawo zakazujące bluźnierstwa sprawia, że dla mniejszości wyznaniowych niebezpieczne jest swobodne wyrażanie poglądów lub otwarte angażowanie się w działalność religijną; mając na uwadze, że zamiast chronić wspólnoty religijne, przepisy te budzą strach w pakistańskim społeczeństwie; mając na uwadze, że wszelkie próby zreformowania przepisów lub zmiany ich stosowania udaremniono groźbami i zabójstwami; mając na uwadze, że próby poruszenia problemu w mediach – w internecie i nie tylko – często spotykają się z groźbami i prześladowaniem, nawet ze strony przedstawicieli rządu;

D.  mając na uwadze, że kilkadziesiąt osób przebywa obecnie w więzieniu pod zarzutem bluźnierstwa – w tym muzułmanie, hinduiści, chrześcijanie i in.; mając na uwadze, że kilkoro oskarżonych zginęło zaatakowanych przez rozjuszony tłum; mając na uwadze, że na pakistański system sądowy wywierana jest ogromna presja; mając na uwadze, że postępowanie sądowe często trwa wiele lat i wywiera druzgocący wpływ na niewinnych obywateli Pakistanu, ich rodziny i społeczności;

E.  mając na uwadze alarmujący wzrost liczby oskarżeń o bluźnierstwo w Pakistanie, w internecie i poza nim, w ciągu ostatniego roku; mając na uwadze, że wiele oskarżeń wymierzonych jest w obrońców praw człowieka, dziennikarzy, artystów i osoby najbardziej marginalizowane; mając na uwadze, że pakistańskie przepisy dotyczące bluźnierstwa są coraz częściej wykorzystywane w osobistych lub politycznych porachunkach, co stanowi naruszenie prawa do wolności religii i przekonań oraz prawa do opinii i wolności wypowiedzi;

F.  mając na uwadze, że procedury sądowe w sprawach dotyczących bluźnierstwa w Pakistanie są bardzo niezadowalające; mając na uwadze, że nie potrzeba wielu dowodów, aby kogoś skazać, a organy sądowe często bezkrytycznie akceptują zarzuty; mając na uwadze, że oskarżeni są często uznawani za winnych i muszą udowodnić swoją niewinność, choć powinno być odwrotnie;

G.  mając na uwadze, że wolność myśli, sumienia i wyznania dotyczy wyznawców religii, ale także ateistów, agnostyków i osób niewierzących;

H.  mając na uwadze, że Pakistan jest stroną odpowiednich umów międzynarodowych dotyczących praw człowieka, w tym Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych oraz Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, które zawierają liczne postanowienia dotyczące prawa do życia, prawa do rzetelnego procesu sądowego, równości wobec prawa i niedyskryminacji;

I.  mając na uwadze, że w kilku przypadkach celowo odraczano proces osoby oskarżonej o bluźnierstwo, co było prawdopodobnie taktyką sędziów wynikającą z niechęci do wydania wyroku uniewinniającego; mając na uwadze, że osobom zatrudnionym w pakistańskim systemie sądownictwa karnego, w tym prawnikom, policjantom, prokuratorom i sędziom, często uniemożliwia się skuteczne, bezstronne i wolne od strachu wykonywanie pracy; mając na uwadze, że świadkowie i rodziny ofiar muszą się ukrywać ze strachu przed odwetem;

J.  mając na uwadze, że w 2020 r. sytuacja w Pakistanie stale się pogarszała, ponieważ rząd metodycznie egzekwował przepisy dotyczące bluźnierstwa i zaniedbywał ochronę mniejszości religijnych przed nadużyciami ze strony podmiotów niepaństwowych, przy czym gwałtownie wzrosła liczba celowych zabójstw, oskarżeń o bluźnierstwo, przymusowych nawróceń i przypadków stosowania mowy nienawiści wobec mniejszości religijnych, w tym ahmadytów, szyitów, hinduistów, chrześcijan i sikhów; mając na uwadze, że w 2020 r. uprowadzenie, przymusowe nawrócenie na islam, gwałty i przymusowe małżeństwa nadal stanowiły bezpośrednie zagrożenie dla kobiet i dzieci należących do mniejszości religijnych, zwłaszcza tych wywodzących się ze wspólnoty hinduistycznej i chrześcijańskiej;

K.  mając na uwadze, że 2 marca 2021 r. minęło dziesięć lat od zabójstwa byłego pakistańskiego ministra ds. mniejszości Szabaza Bhattiego, które poprzedziły groźby pod jego adresem z powodu publicznych wypowiedzi przeciwko przepisom dotyczącym bluźnierstwa;

L.  mając na uwadze, że pakistańskie małżeństwo Shagufta Kausar i Shafqat Emmanuel zostało skazane w 2014 r. na śmierć pod zarzutem bluźnierstwa; mając na uwadze, że zarzuty te opierały się na rzekomych wiadomościach tekstowych obrażających proroka Mahometa wysłanych z numeru zarejestrowanego na Shaguftę Kausar do osoby, która oskarżyła parę o bluźnierstwo;

M.  mając na uwadze, że dowody, na podstawie których wydano wyrok, budzą poważne wątpliwości; mając na uwadze, że małżonkowie są analfabetami, więc nie mogli wysłać wiadomości tekstowych; mając na uwadze, że telefon, z którego rzekomo wysłano wiadomości, nie został odzyskany do celów dochodzenia; mając na uwadze, że małżonkowie znajdowali się jakoby w konflikcie z oskarżycielem niedługo przed wniesieniem zarzutów; mając na uwadze, że istnieje podejrzenie, że byli torturowani;

N.  mając na uwadze, że przebywają oni w więzieniu w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie przez sąd ich apelacji od wyroku śmierci; mając na uwadze, że apelacja miała zostać rozpatrzona w kwietniu 2020 r., sześć lat po wyroku skazującym, jednak wielokrotnie ją odraczano, ostatnio 15 lutego 2021 r.;

O.  mając na uwadze, że od chwili skazania para jest odseparowana od swych czworga dzieci;

P.  mając na uwadze, że Shafqat Emmanuel doznał uszkodzenia rdzenia kręgowego w wypadku w 2004 r., a w więzieniu jest pozbawiony odpowiedniej opieki medycznej; mając na uwadze, że Shagufta Kausar jest odizolowana w więzieniu dla kobiet i cierpi na depresję w wyniku swojej sytuacji;

Q.  mając na uwadze, że Wysoki Sąd w Lahaur kilkakrotnie odraczał sprawę oraz że Saiful Malook, adwokat Shagufty Kausar i Shafqata Emmanuela, usilnie stara się, aby ich apelacja w końcu trafiła przed sąd i aby wreszcie zapewniono im prawo do rzetelnego i sprawiedliwego procesu;

R.  mając na uwadze, że według Centrum Sprawiedliwości Społecznej w okresie od 1987 r. do lutego 2021 r. co najmniej 1855 osobom w Pakistanie postawiono zarzuty na mocy przepisów o bluźnierstwie, przy czym najwięcej takich oskarżeń odnotowano w 2020 r.;

S.  mając na uwadze, że w kwietniu 2017 r. muzułmański student Mashal Khan został zabity przez rozwścieczony tłum po tym, jak zarzucono mu zamieszczanie w internecie bluźnierczych treści, na co nie znaleziono dowodów; mając na uwadze, że Junaid Hafeez, wykładowca Uniwersytetu im. Bahauddina Zakarii w Multan, został aresztowany w marcu 2013 r. pod zarzutem bluźnierstwa, był przetrzymywany w odosobnieniu przez pięć lat trwania procesu, a w grudniu 2019 r. pakistański sąd uznał go za winnego bluźnierstwa i skazał na karę śmierci; mając na uwadze, że eksperci ONZ ds. praw człowieka potępili ten wyrok jako „parodię wymiaru sprawiedliwości”, sprzeczną z prawem międzynarodowym;

T.  mając na uwadze, że rośnie liczba ataków – w internecie i poza nim – wymierzonych w dziennikarzy i organizacje społeczeństwa obywatelskiego, a szczególnie kobiety i najbardziej marginalizowane grupy społeczne, w tym osoby należące do mniejszości religijnych, osoby uboższe i osoby z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że takie ataki często polegają na fałszywych oskarżeniach o bluźnierstwo, które mogą prowadzić do agresji fizycznej, zabójstw, arbitralnych aresztowań i zatrzymań;

U.  mając na uwadze, że Pakistan od 2014 r. korzysta z preferencji handlowych w ramach GSP Plus; mając na uwadze, że kraj ten czerpie znaczne korzyści gospodarcze z tej jednostronnej umowy handlowej; mając na uwadze, że status GSP Plus wiąże się z obowiązkiem ratyfikowania i wdrożenia 27 konwencji międzynarodowych, w tym zobowiązań do zagwarantowania praw człowieka i wolności wyznania;

V.  mając na uwadze, że w ostatniej ocenie Pakistanu w ramach GSP Plus z 10 lutego 2020 r. Komisja zgłosiła różnorodne poważne zastrzeżenia związane z sytuacją praw człowieka w tym kraju, w szczególności z brakiem postępów w ograniczaniu zakresu kary śmierci i jej wykonywania;

W.  mając na uwadze, że ustawa o bluźnierstwie jest ciągle stosowana w Pakistanie, na tle ogólnego coraz ostrzejszego ograniczania wolności wyznania i wolności wyrażania opinii związanych z wyznaniem i przekonaniami; mając na uwadze, że w marcu 2019 r. specjalny sprawozdawca ONZ ds. wolności religii lub przekonań przytoczył sprawę Asii Bibi jako przykład na to, że przepisy przeciwko bluźnierstwu i apostazji ponownie zyskały na znaczeniu oraz że przepisy o porządku publicznym są wykorzystywane do ograniczania wypowiedzi uznawanych za obraźliwe dla wspólnot religijnych;

X.  mając na uwadze, że powtarzające się podstępne ataki radykalnych grup pakistańskich na władze francuskie, a ostatnio także oświadczenia rządu Pakistanu dotyczące tego, co należy uznawać za bluźnierstwo, nasiliły się po reakcji władz francuskich na zamach terrorystyczny na francuskiego nauczyciela broniącego wolności słowa, w wyniku czego 15 kwietnia 2021 r. władze Francji zaleciły, aby jej obywatele tymczasowo opuścili Pakistan; mając na uwadze, że 20 kwietnia 2021 r. przedstawiciel partii rządzącej przedłożył pakistańskiemu Zgromadzeniu Narodowemu uchwałę wzywającą do debaty nad wydaleniem ambasadora Francji;

1.  wyraża zaniepokojenie stanem zdrowia i samopoczuciem Shagufty Kausar i Shafqata Emmanuela oraz apeluje do władz Pakistanu o natychmiastowe zapewnienie im opieki medycznej; wzywa władze Pakistanu do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia Shafqata Emmanuela i Shagufty Kausar oraz do uchylenia wydanego na nich wyroku śmierci;

2.  z ubolewaniem odnotowuje, że apelacja Shagufty Kausar i Shafqata Emmanuela jest ciągle odraczana; wzywa Wysoki Sąd w Lahaur, aby jak najszybciej rozstrzygnął tę sprawę oraz aby racjonalnie uzasadnił jakiekolwiek kolejne odroczenia;

3.  odnotowuje, że Shafqat Emmanuel przebywa w szpitalu więziennym ze względu na poważne problemy zdrowotne i był dwukrotnie leczony poza więzieniem w Fajsalabadzie; z ubolewaniem odnotowuje, że Shagufta Kausar i Shafqat Emmanuel od siedmiu lat są odizolowani od siebie nawzajem i od swoich rodzin; w związku z tym wzywa rząd Pakistanu do zapewnienia godnych i humanitarnych warunków w więzieniach;

4.  z zaniepokojeniem zauważa, że w Pakistanie nadal nadużywa się przepisów o bluźnierstwie, co pogłębia istniejące podziały religijne, a tym samym podsyca atmosferę nietolerancji religijnej, przemocy i dyskryminacji; zaznacza, że obowiązujące w Pakistanie przepisy o bluźnierstwie stoją w sprzeczności z prawem międzynarodowym praw człowieka i są coraz częściej wykorzystywane do zwalczania w tym kraju grup mniejszościowych o słabszej pozycji, w tym szyitów, ahmadytów, hinduistów i chrześcijan; domaga się zatem, aby rząd pakistański dokonał przeglądu tych przepisów i ich stosowania, a ostatecznie je uchylił; wzywa do zapewnienia ochrony sędziom, obrońcom i świadkom obrony we wszystkich sprawach dotyczących bluźnierstwa;

5.  wzywa Pakistan do uchylenia sekcji 295-B i C krajowego kodeksu karnego oraz do poszanowania i przestrzegania prawa do wolności myśli, sumienia, religii i wypowiedzi w całym kraju przez skuteczne zakazanie stosowania przepisów dotyczących bluźnierstwa; ponadto wzywa rząd Pakistanu do zmiany ustawy antyterrorystycznej z 1997 r. w celu dopilnowania, by sprawy dotyczące bluźnierstwa nie były rozpatrywane przez sądy zajmujące się sprawami dotyczącymi terroryzmu, oraz do wprowadzenia możliwości zwolnienia za kaucją w sprawach dotyczących zarzutów bluźnierstwa;

6.  podkreśla, że wolność religii lub przekonań, wolność słowa i wypowiedzi oraz prawa mniejszości to prawa człowieka zapisane w konstytucji Pakistanu;

7.  wzywa rząd Pakistanu, aby jednoznacznie potępił podżeganie do przemocy i dyskryminacji wobec mniejszości religijnych w tym kraju; apeluje do rządu Pakistanu, aby wprowadził skuteczne zabezpieczenia proceduralne i instytucjonalne na szczeblu dochodzeniowym, prokuratorskim i sądowym, tak aby zapobiec nadużywaniu przepisów dotyczących bluźnierstwa do czasu ich zniesienia; ubolewa nad ciągłą dyskryminacją i przemocą wobec mniejszości religijnych w Pakistanie, w tym chrześcijan, ahmadytów, szyitów i hinduistów; przypomina o ataku tłumu na wspólnotę ahmadytów w Gudźranwali w 2014 r., w którym zginęło troje członków wspólnoty, w tym dwoje dzieci, i do którego doszło w związku z zarzutami bluźnierstwa postawionymi członkowi wspólnoty Aqibowi Saleemowi, uniewinnionemu przez sąd; zauważa, że wprowadzono wymóg, zgodnie z którym żaden funkcjonariusz policji poniżej stopnia komendanta nie może prowadzić dochodzenia przed zarejestrowaniem sprawy;

8.  wyraża zaniepokojenie, że w Pakistanie często dochodzi do nadużywania przepisów dotyczących bluźnierstwa w celu składania fałszywych oskarżeń, co wynika z różnych pobudek, w tym rozstrzygania sporów osobistych lub prób czerpania korzyści finansowych; wzywa zatem rząd Pakistanu do należytego uwzględnienia takich sytuacji i w związku z tym do uchylenia przepisów dotyczących bluźnierstwa; zdecydowanie odrzuca rzekomą wypowiedź pakistańskiego ministra stanu ds. parlamentarnych Alego Khana, który wezwał do ścięcia osób dopuszczających się bluźnierstwa;

9.  zachęca UE i jej personel dyplomatyczny do dołożenia wszelkich starań, aby zapewnić ochronę i wsparcie Shagufcie Kausar i Shafqatowi Emmanuelowi, w tym przez udział w procesach, wnioski o wizyty w więzieniu oraz stałe i zdecydowane kontakty z władzami zaangażowanymi w tę sprawę;

10.  wzywa państwa członkowskie, aby ułatwiły wydawanie wiz nadzwyczajnych oraz zaoferowały ochronę międzynarodową Shagufcie Kausar, Shafqatowi Emmanuelowi, ich adwokatowi Saifulowi Malookowi i innym osobom oskarżonym o pokojowe korzystanie z przysługujących im praw, w tym obrońcom praw człowieka, gdyby musieli opuścić Pakistan;

11.  wyraża głębokie zaniepokojenie nasilającymi się atakami – w internecie i poza nim – na dziennikarzy, pracowników naukowych i organizacje społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza na kobiety i mniejszości; wzywa rząd Pakistanu do podjęcia natychmiastowych kroków w celu zagwarantowania bezpieczeństwa dziennikarzom, obrońcom praw człowieka i organizacjom wyznaniowym oraz do przeprowadzenia szybkich i skutecznych dochodzeń służących utrzymaniu praworządności i postawieniu sprawców przed sądem;

12.  wzywa Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ), aby natychmiast dokonały przeglądu kwalifikowalności Pakistanu do uzyskania statusu GSP Plus w świetle bieżących wydarzeń oraz sprawdziły, czy istnieją wystarczające powody do wszczęcia procedury tymczasowego wycofania tego statusu i wynikających z niego korzyści, a także jak najszybciej przedstawiły Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie w tej sprawie;

13.  wzywa ESDZ i Komisję do wykorzystania wszelkich dostępnych narzędzi, w tym zawartych w wytycznych UE w sprawie propagowania i ochrony wolności religii lub przekonań, w celu udzielenia pomocy wspólnotom religijnym i wywarcia presji na rząd Pakistanu, aby ten zintensyfikował starania na rzecz ochrony mniejszości religijnych;

14.  zwraca się do ESDZ i państw członkowskich, aby w dalszym ciągu wspierały Pakistan w reformie sądownictwa i budowaniu zdolności w celu zapewnienia, by sądy niższej instancji były przygotowane do szybkiego prowadzenia procesów dotyczących osób zatrzymanych oraz do odrzucania spraw dotyczących bluźnierstwa, na poparcie których nie ma wystarczająco wiarygodnych dowodów;

15.  z zadowoleniem przyjmuje dialog międzyreligijny w Pakistanie oraz wzywa ESDZ i delegaturę UE do dalszego udzielania wsparcia pakistańskiej Narodowej Radzie Pokoju na rzecz Harmonii Międzywyznaniowej w organizowaniu takich regularnych inicjatyw z przywódcami religijnymi, w tym wywodzącymi się z mniejszości religijnych, wspieranymi przez organizacje wyznaniowe, organizacje społeczeństwa obywatelskiego, specjalistów do spraw praw człowieka i prawników oraz pracowników naukowych; ponadto wzywa delegaturę UE i przedstawicielstwa państw członkowskich do dalszego wspierania organizacji pozarządowych w Pakistanie zaangażowanych w monitorowanie praw człowieka oraz w udzielanie wsparcia ofiarom przemocy uwarunkowanej wyznaniem i płcią;

16.  apeluje do Pakistanu, aby zacieśnił współpracę z międzynarodowymi organami zajmującymi się prawami człowieka, w tym z Komitetem Praw Człowieka ONZ, w celu wdrożenia wszystkich odnośnych zaleceń oraz poprawy monitorowania i sprawozdawczości w zakresie postępów w osiąganiu międzynarodowych poziomów odniesienia;

17.  uważa brutalne demonstracje i ataki na Francję za niedopuszczalne; jest głęboko zaniepokojony antyfrancuskimi nastrojami w Pakistanie, które skłoniły francuskich obywateli i francuskie przedsiębiorstwa do tymczasowego opuszczenia kraju;

18.  z zadowoleniem przyjmuje niedawny wyrok Sądu Najwyższego Pakistanu o zakazie egzekucji więźniów cierpiących na zaburzenia psychiczne; przypomina, że Unia Europejska zdecydowanie sprzeciwia się stosowaniu kary śmierci we wszystkich przypadkach i bez wyjątków; wzywa do powszechnego zniesienia kary śmierci; wzywa władze Pakistanu do złagodzenia wyroków wszystkich osób skazanych na karę śmierci, tak aby zapewnić poszanowanie ich prawa do rzetelnego procesu sądowego, uznanego na szczeblu międzynarodowym i gwarantowanego w konstytucji;

19.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Wiceprzewodniczącemu Komisji / Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Pakistanu.

(1) Dz.U. C 161 E z 31.5.2011, s. 147.
(2) Dz.U. C 181 z 19.5.2016, s. 82.
(3) Dz.U. C 443 z 22.12.2017, s. 75.
(4) Dz.U. C 289 z 9.8.2016, s. 40.
(5) Dz.U. C 331 z 18.9.2018, s. 109.


Preliminarz dochodów i wydatków Parlamentu na rok budżetowy 2022
PDF 196kWORD 65k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie preliminarza dochodów i wydatków Parlamentu Europejskiego na rok budżetowy 2022 (2020/2264(BUI))
P9_TA(2021)0158A9-0145/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 314 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012(1), w szczególności jego art. 39,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027(2), wspólne oświadczenia uzgodnione między Parlamentem, Radą i Komisją w tym kontekście(3), a także powiązane deklaracje jednostronne(4),

–  uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją z 16 grudnia 2020 r. w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 1023/2013 z dnia 22 października 2013 r. zmieniające regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej i warunki zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 maja 2020 r. w sprawie preliminarza dochodów i wydatków Parlamentu Europejskiego na rok budżetowy 2021(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 listopada 2020 r. dotyczącą stanowiska Rady w sprawie projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2021(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 grudnia 2020 r. dotyczącą stanowiska Rady w sprawie drugiego projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2021(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 października 2017 r. w sprawie przeciwdziałania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 września 2018 r. w sprawie środków na rzecz zapobiegania mobbingowi i molestowaniu seksualnemu w pracy, przestrzeni publicznej i życiu politycznym w UE, a także zwalczania tych zjawisk(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 stycznia 2019 r. w sprawie uwzględniania aspektu płci w Parlamencie Europejskim(12),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów zatytułowany „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640), w szczególności jego pkt 2.1.4 „Budowanie i remontowanie w sposób oszczędzający energię i zasoby”,

–  uwzględniając śródterminową strategię EMAS na rok 2024 przyjętą przez komitet sterujący ds. zarządzania środowiskowego w Brukseli w dniu 15 grudnia 2020 r.,

–  uwzględniając analizę zatytułowaną „The European Parliament’s carbon footprint - Towards carbon neutrality” [„Ślad węglowy Parlamentu Europejskiego – w kierunku neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla”](13),

–  uwzględniając sprawozdanie specjalne nr 14/2014 Europejskiego Trybunału Obrachunkowego: „W jaki sposób instytucje i organy UE obliczają, ograniczają i kompensują własną emisję gazów cieplarnianych?”(14),

–  uwzględniając wymogi dotyczące dodatkowości zawarte w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii), w szczególności jej motyw 90 i art. 27,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 września 2020 r. w sprawie maksymalizacji potencjału w zakresie efektywności energetycznej zasobów budowlanych w UE(15),

–  uwzględniając dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków(16) i dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej(17),

–  uwzględniając oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji w sprawie wzorcowej roli ich budynków w kontekście dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej(18),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności – europejski transport na drodze ku przyszłości (COM(2020)0789), w szczególności jego pkt 9 dotyczący transportu zbiorowego,

–  uwzględniając sprawozdanie sekretarza generalnego dla Prezydium dotyczące sporządzenia wstępnego projektu preliminarza budżetowego Parlamentu na rok budżetowy 2022,

–  uwzględniając wstępny projekt preliminarza budżetowego sporządzony przez Prezydium w dniu 8 marca 2021 r. zgodnie z art. 25 ust. 7 oraz art. 102 ust. 1 Regulaminu Parlamentu,

–  uwzględniając projekt preliminarza budżetowego sporządzony przez Komisję Budżetową zgodnie z art. 102 ust. 2 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 102 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0145/2021),

A.  mając na uwadze, że ciągły wzrost znaczenia Parlamentu jako współustawodawcy, jednego z organów władzy budżetowej, posiadającego uprawnienia kontrolne oraz propagującego demokrację europejską – także w kontekście europejskiej reakcji na pandemię COVID-19 oraz zgodnie ze wspólną deklaracją Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji w sprawie kontroli budżetowej w odniesieniu do nowych wniosków opartych na art. 122 TFUE, które mogą mieć istotny wpływ na budżet Unii(19) – uwypuklił ciągłą potrzebę zapewnienia Parlamentowi odpowiedniej wiedzy fachowej w dziedzinie legislacji oraz zasobów finansowych w celu zagwarantowania wysokiej jakości prac legislacyjnych i kontrolnych oraz informowania o ich wynikach; mając na uwadze, że wiarygodność posłów i samego Parlamentu w oczach obywateli europejskich zależy od jego zdolności do rozważnego i efektywnego planowania i prowadzenia wydatków w uzasadniony sposób w celu odzwierciedlenia istniejących realiów gospodarczych;

B.  mając na uwadze zimową prognozę Komisji, w której szacuje, iż PKB skurczył się o 6,9 % w 2020 r., i przewiduje, że nie powróci do poziomu z 2019 r. przed 2023 r.; mając na uwadze, że szacunki przyjęte przez Parlament oznaczały wzrost o 2,68 % w 2020 r. i wzrost o 2,54 % w 2021 r.;

C.  mając na uwadze, że budżet zaproponowany przez sekretarza generalnego we wstępnym projekcie preliminarza budżetowego Parlamentu na rok 2022 zakłada wzrost o 3,31 %, czyli znacznie powyżej stopy inflacji;

D.  mając na uwadze, że w okresie obowiązywania poprzednich wieloletnich ram finansowych liczba pracowników Parlamentu zmniejszyła się łącznie o 6 %, głównie w administracji, a jednocześnie, od czasu przyjęcia Traktatu z Lizbony, Parlament zajmuje się większą liczbą procedur ustawodawczych jako współustawodawca i jest coraz bardziej zaangażowany w działalność związaną z Next Generation EU; mając na uwadze, że jest bardzo zaniepokojony nierównym obciążeniem pracą wielu sekretariatów wyspecjalizowanych komisji i grup politycznych;

E.  mając na uwadze ujęte w Europejskim Zielonym Ładzie dążenie do osiągnięcia wyznaczonych w nim ambitnych celów klimatycznych bez kompensacji emisji gazów cieplarnianych za pomocą międzynarodowych kredytów;

F.  mając na uwadze, że decyzja w sprawie przyszłości budynku Paul-Henri Spaak ma zostać podjęta najprawdopodobniej w 2021 r. w oparciu o wynik konkursu organizowanego przez Prezydium, co oznacza znaczny wzrost wydatków w kontekście kryzysu; mając na uwadze, że budynek Spaak powinien spełniać najwyższe normy środowiskowe i w zakresie bezpieczeństwa;

G.  mając na uwadze, że w 1990 r. utworzono dobrowolny fundusz emerytalny na mocy przepisów Prezydium dotyczących dodatkowego (dobrowolnego) systemu emerytalno-rentowego(20); mając na uwadze, że na posiedzeniu 10 grudnia 2018 r. Prezydium postanowiło zmienić przepisy mające zastosowanie do funduszu emerytalnego przez podniesienie wieku emerytalnego z 63 do 65 lat oraz przez wprowadzenie składki w wysokości 5 % od emerytur wypłacanych przyszłym emerytom, by zwiększyć rentowność takich płatności; mając na uwadze, że według szacunków powyższe zmiany w przepisach zmniejszyły deficyt aktuarialny o 13,3 mln EUR;

Ogólne ramy

1.  przypomina, że największa część budżetu Parlamentu jest ustalana na podstawie obowiązków statutowych lub umownych; zauważa, że 55 % budżetu podlega indeksacji wynagrodzeń zgodnie z regulaminem pracowniczym i statutem posła do Parlamentu Europejskiego; przypomina, że indeksacja wynagrodzeń, przewidywana obecnie przez Komisję na lipiec 2021 i 2022 r., wynosi odpowiednio 2,9 % i 2,5 %, co oznacza wzrost o 31,9 mln EUR w 2022 r.;

2.  popiera porozumienie osiągnięte w ramach procedury pojednawczej między Prezydium a Komisją Budżetową 14 kwietnia 2021 r. w sprawie podwyższenia budżetu o 2,4 % w stosunku do budżetu na 2021 r., co odpowiada ogólnej kwocie preliminarza budżetowego na 2022 r. w wysokości 2 112 904 198 EUR, w sprawie obniżenia wydatków przewidzianych we wstępnym projekcie preliminarza zatwierdzonego przez Prezydium 8 marca 2021 r. o 18,85 mln EUR i w sprawie odpowiedniego obniżenia środków zaproponowanych w następujących liniach budżetowych:

1004 01 – Zwykłe koszty podróży: sesje, komisje lub ich delegacje, grupy polityczne i inne 1405 01 – Wydatki na tłumaczenia ustne: usługi zewnętrznych tłumaczy ustnych 2007 01 – Budowa budynków i zagospodarowanie pomieszczeń służbowych; 2022 – Utrzymanie, konserwacja, administracja i sprzątanie budynków; 2024 – Zużycie energii; 2120 01: Meble: zakup, najem, konserwacja, utrzymanie i naprawa mebli; 2140: Wyposażenie i instalacje techniczne; 3000 – Koszty podróży służbowych pracowników i przejazdów między trzema miejscami pracy; 3040 – Różne wydatki na posiedzenia wewnętrzne; 3042 – Posiedzenia, kongresy, konferencje i delegacje; 3210 09: Wydatki na Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego, w tym na bibliotekę, archiwa historyczne, weryfikację rozwiązań naukowych i technologicznych (STOA) oraz Europejskie Centrum Mediów Naukowych: wydatki na Europejskie Centrum Mediów Naukowych 3243 01: Centra dla zwiedzających Parlamentu Europejskiego: Parlamentarium i „Europa Experience” 3244 01: Organizacja pobytu i przyjmowanie grup odwiedzających, program Euroscola i zapraszanie przedstawicieli środowisk opiniotwórczych z państw trzecich: koszty przyjęcia i dofinansowanie dla grup odwiedzających; 4220 02: Wydatki związane z asystentami posłów: pensje i dodatki akredytowanych asystentów – Statut posła; 4220 04: Wydatki związane z asystentami posłów: podróże służbowe i przejazdy między trzema miejscami pracy oraz szkolenia zewnętrzne akredytowanych asystentów – Statut posła;

3.  zdecydowanie popiera utworzenie 76 stanowisk dla grup politycznych i 66 stanowisk w sekretariatach komisji w celu proporcjonalnego uwzględnienia zwiększonego obciążenia pracą i wdrożenia polityki Unii; jednocześnie wzywa Prezydium do wykorzystania ewentualnych synergii w celu zwiększenia wydajności administracji oraz do przeanalizowania, w jaki sposób cyfryzacja i nowe modele pracy przyczyniają się do usprawnienia dyrekcji i umożliwiają przenoszenie stanowisk do sekretariatów komisji; wzywa Prezydium do zbadania również adekwatności przysługującego posłom dodatku na pomoc parlamentarną w świetle rosnącego obciążenia pracą posłów i ich pracowników;

4.  podkreśla, że budżet Parlamentu na rok 2022 musi być realistyczny i precyzyjny, aby uniknąć przeszacowania budżetu; odnotowuje stosowaną praktykę zbiorczego przesuwania niewykorzystanych środków pod koniec roku na projekty budowlane; zwraca uwagę, że praktykę taką stosuje się systematycznie w tych samych rozdziałach, tytułach i często dokładnie tych samych pozycjach budżetowych; uważa, że taka praktyka może być postrzegana jako programowane przekroczenie budżetu; apeluje, aby przed kolejnym przesunięciem zbiorczym zastanowić się nad finansowaniem kluczowych inwestycji w oparciu o przejrzystość;

Ekologizacja Parlamentu

5.  podkreśla, że Parlament musi przodować w przyjmowaniu w większej mierze cyfrowych, elastycznych i energooszczędnych metod pracy i praktyk organizacji posiedzeń, wyciągając wnioski z doświadczeń zebranych w trakcie pandemii COVID-19 i wykorzystując już zrealizowane inwestycje technologiczne; w tym kontekście wzywa do kompleksowego i ambitnego przeglądu sposobu wykonywania prac parlamentarnych przez posłów, personel i urzędników; uważa, że głównym celem takiego przeglądu powinno być skuteczne i dobre funkcjonowanie instytucji, a także ocena wpływu zdalnego i hybrydowego trybu na jakość posiedzeń, przy czym należy unikać zbytnio uogólniających środków mających na celu zaradzenie wyjątkowym okolicznościom;

6.  z zadowoleniem przyjmuje cele systemu ekozarządzania (EMAS) Parlamentu na 2024 r.; przypomina, że strategia śródokresowa EMAS na 2024 r. zawiera klauzulę przeglądową mającą na celu zwiększenie poziomu ambicji w zakresie ochrony środowiska na podstawie zaobserwowanych wyników; wzywa Parlament do ponownej oceny swoich celów EMAS w świetle pandemii COVID-19 w 2022 r. oraz do skorygowania w górę celów przyjętych w 2019 r. w odniesieniu do kluczowych wskaźników skuteczności działania; ponawia wezwanie do zmiany obecnego planu redukcji CO2 w celu osiągnięcia neutralności węglowej do 2030 r. przy zastosowaniu wewnętrznej opłaty za emisję gazów cieplarnianych;

7.  uznaje, że prawie dwie trzecie emisji dwutlenku węgla przez Parlament pochodzi z transportu osób; wzywa do rozsądnego ograniczenia liczby podróży na posiedzenia, które można skutecznie odbyć zdalnie lub w trybie hybrydowym, oraz do promowania przejścia na niskoemisyjne alternatywy w przypadku wszystkich pozostałych podróży, o ile nie ma to wpływu na jakość działalności legislacyjnej i politycznej;

8.  wzywa do rozszerzenia dobrowolnej telepracy na większą liczbę dni i stanowisk; apeluje o preferowanie posiedzeń o charakterze hybrydowym lub w pełni zdalnym – jeżeli nie wiążą się one z podejmowaniem decyzji politycznych – takich jak przesłuchania i wymiana poglądów lub posiedzenia wewnętrzne i przygotowawcze, przyznając jednocześnie, że fizyczna obecność w negocjacjach politycznych jest nadal skuteczniejsza; apeluje również o zapewnienie tłumaczenia ustnego i, w miarę potrzeby, zdalnego tłumaczenia ustnego; wzywa sekretarza generalnego do ustanowienia, w następstwie środków podjętych w celu zapewnienia ciągłości działania w związku z pandemią COVID-19, nowych elastycznych ram świadczenia usług zdalnego tłumaczenia ustnego po pandemii COVID-19; zauważa, że zbyt długi czas spędzony na korzystaniu z narzędzi cyfrowych może mieć negatywny wpływ na dobrostan niektórych osób; apeluje o przegląd zasad dotyczących podróży służbowych do końca 2022 r., aby zapewnić właściwe zatwierdzanie na podstawie potrzeb, szczegółowe uzasadnienie zezwolenia na wszystkie podróże służbowe, wymogi dotyczące niskoemisyjnych środków transportu bez utrudniania posłom wypełniania ich mandatu oraz wykluczenie najbardziej szkodliwych środków transportu, z wyjątkiem najbardziej skrajnych przypadków, w których alternatywne środki transportu na długich trasach lub do miejsc trudno dostępnych zakłóciłyby równowagę między celem środowiskowym a efektywnością prac parlamentarnych; oczekuje w pełni zdalnych posiedzeń przygotowawczych i odpraw po wszystkich oficjalnych wizytach delegacji jako warunku zezwolenia oraz ograniczenia zakresu zezwolenia na delegacje wyłącznie do tych osób, które są uprawnione do uczestnictwa w takich delegacjach od 2022 r.; wzywa Prezydium do dopilnowania, aby nadzwyczajne posiedzenia komisji w Strasburgu ograniczały się ściśle do wyjątkowych okoliczności oraz aby wymagały należytego uzasadnienia przed ich zatwierdzeniem w każdym indywidualnym przypadku;

9.  zachęca posłów do korzystania z niskoemisyjnych alternatywnych środków transportu; ponawia wezwanie do zmiany środków wykonawczych statutu posła, tak aby umożliwić zwrot kosztów biletów lotniczych w klasie ekonomicznej zakupionych na elastycznych warunkach na trasy w Unii, z wyjątkiem lotów do i z regionów najbardziej oddalonych oraz lotów z co najmniej jednym międzylądowaniem lub trwających dłużej niż cztery godziny; zauważa, że dojazd niektórych posłów z okręgów wyborczych do miejsc pracy Parlamentu wymaga długich podróży, które mogą oni odbywać jedynie samolotem;

10.  wzywa do ulepszenia infrastruktury dla rowerów, rowerów towarowych, rowerów elektrycznych i hulajnóg elektrycznych w budynkach Parlamentu, w szczególności poprzez zainstalowanie łatwych w użyciu i bezpiecznych stanowisk postojowych i stacji napraw rowerów; wzywa Parlament do ścisłej współpracy z odpowiednimi władzami lokalnymi, a w szczególności z Regionem Stołecznym Brukseli w jego wysiłkach na rzecz odgrywania roli lidera w dziedzinie zrównoważonej mobilności miejskiej przez odgrywanie aktywnej roli we wdrażaniu planu GoodMove; wzywa do rozbudowy systemu rowerów służbowych w Parlamencie; wzywa do przyjęcia konkretnych środków zachęcających pracowników Parlamentu do aktywnej mobilności, w tym specjalnych działań szkoleniowych w zakresie bezpiecznego dojazdu do pracy, konserwacji i naprawy; wzywa do opracowania pilotażowego programu dotyczącego rowerów towarowych w odniesieniu do niektórych procesów logistycznych w Parlamencie oraz między budynkami unijnych instytucji;

11.  zachęca pracowników Parlamentu do korzystania z transportu publicznego i apeluje o wprowadzenie do 2022 r. systemu łączącego dofinansowywane bilety na transport publiczny dla pracowników z wyłączeniem prawa do drugiej winiety parkingowej; oczekuje, że samochody służbowe będą wykorzystywane do przewozu posłów oraz pracowników i akredytowanych asystentów parlamentarnych posiadających polecenia wyjazdu służbowego między Brukselą a Strasburgiem; apeluje o odpowiednie zwiększanie liczby miejsc parkingowych przeznaczonych wyłącznie dla pojazdów elektrycznych oraz o przegląd ogólnej liczby miejsc parkingowych zgodnie z obowiązującym prawodawstwem w trzech miejscach pracy;

12.  oczekuje, że wszystkie grupy odwiedzających będą informowane przez służby Parlamentu o wpływie ich transportu na środowisko oraz że w 2022 r. zostanie ustanowiony system motywacyjnego zwrotu kosztów podróży oparty na wpływie na środowisko; zwraca się do Prezydium o rozpoczęcie procesu przeglądu przepisów dotyczących grup odwiedzających zgodnie z komunikatem Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności – europejski transport na drodze ku przyszłości (COM(2020)0789), w szczególności jego pkt 9 dotyczącym transportu zbiorowego, jak również o dostosowanie kosztów podróży grup odwiedzających do zmieniających się cen rynkowych i umożliwienie zmian w celu uniknięcia wahań rynkowych w odniesieniu do kosztów podróży, które prowadzą do pośredniej dyskryminacji geograficznej odwiedzających;

13.  wzywa administrację, by monitorowała dalszy wzrost kosztów energii prognozowany na 2022 r. oraz zbadała oszczędności kosztów i efektywności zużycia; apeluje, by zaprzestać modernizowania instalacji grzewczych zasilanych paliwami kopalnymi oraz by opracować i przyjąć w 2022 r. plan stopniowego wycofania paliw kopalnych z konkretnymi kluczowymi etapami, aby uniknąć osieroconych aktywów; ponadto wzywa, by przeprowadzić analizę skuteczności i efektywności wykorzystania systemów pomp ciepła i innych odpowiednich technologii zgodnie z celami EMAS; wzywa Parlament do dalszego zwiększania udziału energii ze źródeł odnawialnych w koszyku energetycznym, w szczególności w produkcji energii, i oczekuje, że do 2023 r. w Brukseli zainstalowane zostaną najnowocześniejsze dachowe ogniwa fotowoltaiczne o maksymalnym potencjale; jednocześnie apeluje o stopniowe zastępowanie zamówień w ramach gwarancji pochodzenia lokalnymi odnawialnymi źródłami energii;

14.  oczekuje, że służby Parlamentu będą nadal ograniczały zużycia papieru dzięki przejściu na zbiorowe, niewykorzystujące formy papierowej środowisko online wszystkich posiedzeń, a także dzięki dalszemu wprowadzaniu podpisów elektronicznych; ponawia apel o przeprowadzenie analizy rozwiązań, które mogłyby zastąpić korzystanie z kufrów, zgodnie z celem EMAS dotyczącym jak najszybszego wyeliminowania papierowej formy dokumentów w Parlamencie;

15.  oczekuje, że zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” i zasady gospodarki o obiegu zamkniętym będą miały zastosowanie do wszystkich inwestycji, w tym inwestycji cyfrowych, i decyzji dotyczących zarządzania; wzywa do pełnego wdrożenia strategii Parlamentu w zakresie gospodarowania odpadami zgodnie z zasadami hierarchii postępowania z odpadami, zwłaszcza jeśli chodzi o zrównoważone i oparte na obiegu zamkniętym podejście do gospodarowania odpadami budowlanymi; wzywa do pełnego wdrożenia środków, dzięki którym Parlament zaprzestanie używania jednorazowych tworzyw sztucznych;

16.  przypomina, że zdecydowana większość posłów do PE popiera ideę jednej siedziby w celu zapewnienia efektywnego wydatkowania pieniędzy unijnych podatników i przejęcia przez Parlament instytucjonalnej odpowiedzialności za zmniejszenie śladu węglowego; przypomina, że należy znaleźć rozwiązania, aby zoptymalizować prace instytucjonalne Parlamentu, koszty finansowe i ślad węglowy; uważa, że zdobyte doświadczenie oraz inwestycje w pracę zdalną i posiedzenia zdalne mogą być podstawą dostosowania potrzeb w zakresie wyjazdów służbowych pracowników; przypomina, że zgodnie z Traktatem o Unii Europejskiej Parlament Europejski ma mieć siedzibę w Strasburgu; zauważa, że trwałe zmiany wymagałyby zmiany Traktatu, do czego potrzebna jest jednomyślność;

17.  przypomina, że warunki przetargu powinny wykraczać poza zasadę najlepszej ceny i obejmować kryteria środowiskowe, społeczne i dotyczące płci oraz szczegółowe wskaźniki; z zadowoleniem przyjmuje rozszerzenie mandatu punktu informacji o zielonych zamówieniach publicznych, tak by obejmował elementy społeczne i płciowe, oraz wzywa do wprowadzenia obowiązku zasięgania opinii punktu informacyjnego ds. ekologicznych zamówień publicznych w przypadku zamówień powyżej 15 000 EUR; oczekuje, że Prezydium przyjmie do 2022 r. system sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, podobny do Globalnej Inicjatywy Sprawozdawczej i jej rozszerzenia umożliwiającego uwzględnianie kwestii płci w sprawozdawczości dotyczącej zrównoważonego rozwoju;

Przejrzystość i rozliczalność

18.  ubolewa, że Prezydium odmawia wdrożenia wyrażanej wielokrotnie na posiedzeniach plenarnych woli zreformowania dodatku z tytułu kosztów ogólnych, tym samym aktywnie uniemożliwiając większą przejrzystość i rozliczalność pieniędzy unijnych podatników; apeluje do Prezydium o zmianę przepisów dotyczących tego dodatku do końca 2021 r.;

19.  ubolewa, że Prezydium odmawia wdrożenia wyrażanej wielokrotnie na posiedzeniach plenarnych woli w odniesieniu do głównych etapów reformy Parlamentu, o których pierwotnie wspomniano w wyżej wymienionej rezolucji z dnia 26 października 2017 r. w sprawie przeciwdziałania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE i do których zaliczono wprowadzenie obowiązkowych dla wszystkich pracowników i posłów szkoleń w zakresie przeciwdziałania molestowaniu; domaga się, by Prezydium niezwłocznie i w pełni wdrożyło decyzje przyjęte na posiedzeniu plenarnym;

20.  ubolewa, że Prezydium odmawia wykonania wyrażanej wielokrotnie na posiedzeniach plenarnych woli przyznania wysokiego poziomu ochrony akredytowanym asystentom parlamentarnym zgłaszającym przypadki naruszenia prawa Unii zgodnie z dyrektywą (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony sygnalistów(21), podobnie jak akredytowanym asystentom parlamentarnym, którzy padli ofiarą nękania lub molestowania; zwraca się do Prezydium o określenie i opublikowanie jasnych i pewnych pod względem prawnym norm określających, kiedy można przyznać ochronę sygnalistom, w tym akredytowanym asystentom parlamentarnym;

21.  ubolewa, że Prezydium odmawia wykonania wyrażanej wielokrotnie na posiedzeniach plenarnych woli podjęcia działań na rzecz pełnego ujednolicenia stawek dodatków dla urzędników, innych pracowników i akredytowanych asystentów parlamentarnych z tytułu podróży służbowych między trzema miejscami pracy Parlamentu; wzywa Prezydium do zajęcia się tą kwestią bez dalszej zwłoki i do podjęcia niezbędnych działań, aby zaradzić tej nierówności po wznowienia sesji plenarnych w Strasburgu;

22.  ponownie zwraca się do Konferencji Przewodniczących o przegląd przepisów wykonawczych regulujących prace delegacji i misji poza granicami Unii Europejskiej; podkreśla, że w ramach takiego przeglądu należy rozważyć, czy możliwe jest, aby akredytowani asystenci parlamentarni towarzyszyli posłom w oficjalnych delegacjach i misjach Parlamentu, z zastrzeżeniem określonych warunków;

23.  ubolewa, że Prezydium zwlekało z realizacją wyrażanej kilkakrotnie na posiedzeniach plenarnych woli opracowania rozwiązania technicznego umożliwiającego posłom wykonywanie przysługującego im prawa do głosowania w czasie korzystania z urlopu macierzyńskiego lub ojcowskiego, w przypadku długotrwałej choroby lub w przypadku działania siły wyższej, a także z wyjaśnieniem prawnych, finansowych i technicznych ograniczeń takiego rozwiązania; uważa, że wszelkie kroki podjęte w tym zakresie umożliwiłyby przyspieszenie procesu tworzenia systemu pracy zdalnej i głosowania zdalnego w Parlamencie, wprowadzonych po wybuchu pandemii; oczekuje, że w związku z potwierdzeniem wykonalności technicznej Prezydium podejmie prace nad wyeliminowaniem ewentualnych pozostałych ograniczeń prawnych i finansowych;

24.  przypomina, że według sprawozdań rocznych rejestru służącego przejrzystości z ubiegłych lat około połowa wszystkich wpisów do rejestru jest nieprawidłowa; obawia się, że rejestr nie może spełnić swojego celu, jakim jest zapewnienie większej przejrzystości w zakresie działalności przedstawicieli grup interesu, jeżeli połowa wpisów do rejestru zawiera informacje niepełne lub nieprawidłowe; wzywa Parlament do podjęcia działań, aby zwiększyć dokładność rejestru;

25.  ponawia wniosek, aby Parlament sporządzał roczne szczegółowe sprawozdanie na temat przedstawicieli grup interesu i innych organizacji, którym udzielono wstępu do budynków Parlamentu, oraz by publikował je z poszanowaniem rozporządzenia o ochronie danych;

26.  oczekuje, że w przyszłości Prezydium będzie proaktywnie informować posłów o wdrażaniu odpowiednich decyzji podejmowanych na posiedzeniu plenarnym;

Płeć

27.  wzywa do przeprowadzenia analizy budżetowej z uwzględnieniem aspektu płci, która będzie stanowić podstawę przyszłego wstępnego projektu preliminarza zgodnie z zobowiązaniem Unii do sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci; wzywa do wprowadzenia specjalnego systemu rachunkowości z uwzględnieniem aspektu płci, w którym wydatki na posłów, pracowników i ekspertów będą przedstawione w formie zdezagregowanej pod względem płci;

28.  wzywa do przyjęcia kryteriów oceny i monitorowania zamówień publicznych pod kątem płci; uważa, że ich podstawą musi być promowanie równych szans obecne we wszystkich specyfikacjach warunków zamówienia Parlamentu;

Infrastruktura cyfrowa

29.  popiera inwestycje w infrastrukturę cyfrową, w tym w cyberbezpieczeństwo; podkreśla potrzebę wykorzystywania w ICT bezpiecznych rozwiązań programowych, tj. otwartych rozwiązań programowych, przy czym należy zapewnić pełną kontrolę Parlamentu nad oprogramowaniem i nad zarządzaniem danymi oraz swobodę w tworzeniu aplikacji, a także zamówienia na rozwiązania technologiczne, w których wyraźnie unika się uzależnienia od dużych platform lub blokady technologicznej, szczególnie ze strony dostawców usług w chmurze;

30.  podkreśla, że Parlament musi włączyć do agendy cyfrowej kwestię ochrony środowiska; podkreśla, że innowacje cyfrowe muszą pozytywnie wpłynąć na transformację ekologiczną; wzywa do zmniejszenia śladu środowiskowego technologii cyfrowej (zielone technologie informatyczne), w szczególności przez dostosowanie polityki wewnętrznej; wzywa Parlament, by włączył ekoprojekty usług cyfrowych do zarządzania ICT oraz wybierał warianty uwzględniające gospodarkę o obiegu zamkniętym i promujące zasobooszczędność;

31.  przypomina o nieodłącznym ryzyku dla bezpieczeństwa informacji i prywatności związanym ze stosowaniem zależnych od osób trzecich rozwiązań w zakresie wymiany wrażliwych danych oraz zwraca uwagę na pozytywny wpływ otwartego oprogramowania na autonomię cyfrową i jego korzyści dla bezpieczeństwa; nalega, aby umożliwić użytkownikom korzystanie z otwartego oprogramowania na urządzeniach Parlamentu, oraz podkreśla potrzebę zdecentralizowanych i otwartych rozwiązań w zakresie wirtualnych spotkań i komunikatorów internetowych; zauważa, że potrzebne są odpowiednie szkolenia użytkowników, szczególnie w dziedzinie cyberbezpieczeństwa; podkreśla zapotrzebowanie na oprogramowanie do automatycznej transkrypcji i automatycznego tłumaczenia, aby wspierać równe rozpowszechnianie informacji we wszystkich językach urzędowych;

32.  zdecydowanie zachęca do podjęcia środków, dzięki którym Parlament będzie unikał w zamówieniach publicznych na oprogramowanie i infrastrukturę cyfrową, w tym na rozwiązania w chmurze, uzależnienia od jednego dostawcy za pośrednictwem wymogów dotyczących możliwości przenoszenia i pełnej interoperacyjności, stosował otwarte oprogramowanie i przeznaczał zamówienia dla MŚP i przedsiębiorstw typu start-up;

33.  podkreśla, że oprogramowanie, dane i narzędzia stworzone przez sektor publiczny lub w pełni finansowane ze środków publicznych powinny być ponownie wykorzystywane, ogólnie dostępne oraz zgodne z prawami podstawowymi, a jeżeli są przeznaczone do zastosowania krytycznego, muszą mieć certyfikat bezpieczeństwa lub przejść audyt bezpieczeństwa; uważa, że oprócz tego należy udostępnić AI wykorzystywaną przez Parlament w procedurze zamówień publicznych jako otwarte oprogramowanie wraz z dostępną dokumentacją oprogramowania i algorytmami, aby umożliwić sprawdzenie, jak system AI doszedł do określonego wniosku; podkreśla, że kontrola przestrzegania praw podstawowych powinna być częścią uprzedniej oceny zgodności;

34.  zauważa, że podczas pandemii wprowadzono systemy głosowania zdalnego w celu zapewnienia ciągłości prac Parlamentu; domaga się ujednolicenia tych systemów głosowania;

35.  apeluje o szybsze i bezpieczniejsze sieci bezprzewodowe we wszystkich trzech miejscach pracy;

Kontakt z obywatelami

36.  podkreśla, że Parlament jest jedyną instytucją Unii, której skład jest ustalany w wyborach powszechnych; uważa, że należy umożliwić obywatelom lepsze zrozumienie działalności Parlamentu, a także zwiększyć ich świadomość polityczną i promować wśród nich wartości Unii; wzywa do większego wykorzystania środków cyfrowych umożliwiających bezpośredni kontakt z obywatelami;

37.  popiera utworzenie do 2024 r. ośrodków Europa Experience we wszystkich państwach członkowskich; przyjmuje do wiadomości potwierdzenie, że opóźnienia spowodowane pandemią COVID-19 nie zakłócą kluczowych etapów tego projektu; wspiera politykę administracji, której celem jest osiągnięcie maksymalnych synergii; oczekuje, że długoterminowy wpływ ośrodków Europa Experience na budżet pod względem kosztów bieżących zostanie przedstawiony Komisji Budżetowej przed przyjęciem budżetu na rok 2022; przypomina, że Europa Experience powinny umożliwić wszystkim obywatelom lepsze zrozumienie funkcjonowania instytucji europejskich;

38.  uważa, że biura kontaktowe Parlamentu Europejskiego powinny rozwijać swoją sieć i w większym stopniu współpracować z obywatelami; zachęca Parlament, by za pośrednictwem swoich biur kontaktowych organizował takie spotkania i wydarzenia jak Europejskie Spotkanie Młodzieży (EYE) z udziałem posłów i młodzieży na szczeblu lokalnym;

39.  uznaje znaczenie grup odwiedzających; zauważa, że w czasie pandemii COVID-19 grupy te nie mogły zwiedzać budynków Parlamentu; przypomina, że zgodnie z decyzją Prezydium z dnia 5 października 2020 r. 40 % niewykorzystanej kwoty na 2020 r. przeniesiono na 2022 r.; wyraża zadowolenie, że Parlament wkłada wiele wysiłku w usługi oferowane odwiedzającym, szczególnie młodym ludziom, którzy pozostają kluczową grupą docelową; apeluje, by w pozostałej części kadencji nie zwiększać dodatków dla odwiedzających powyżej poziomu, który jest wykonalny z operacyjnego punktu widzenia;

40.  uznaje, że około 50 mln osób należy do różnych mniejszości, regionów i społeczności językowych w Unii; przypomina, że Parlament wspiera zaangażowanie i uczestnictwo obywateli w Unii, w tym mniejszości narodowych, regionalnych i językowych; przypomina, że Parlament zdecydowanie popiera wielojęzyczność i promuje prawa mniejszości narodowych, regionalnych i językowych; uważa, że Parlament może aktywnie przyczyniać się do walki z dezinformacją, w stosownych przypadkach udzielając informacji również w językach mniejszości, regionów i społeczności językowych; zwraca się do Prezydium o analizę wykonalności i ocenę kosztów opracowania materiałów informacyjnych, na przykład na potrzeby ośrodków Europa Experience i Konferencji w sprawie przyszłości Europy, w językach mniejszości, regionów i społeczności językowych w poszczególnych państwach członkowskich;

41.  wzywa Prezydium do zapewnienia tłumaczenia kluczowych rezolucji dotyczących polityki zagranicznej przyjętych na mocy art. 54 (sprawozdania z własnej inicjatywy) na języki urzędowe ONZ nienależące do UE (a mianowicie na arabski, chiński i rosyjski), a także rezolucji dotyczących poszczególnych krajów przyjętych na mocy art. 132 (rezolucja towarzysząca oświadczeniom Komisji lub wiceprzewodniczącego/wysokiego przedstawiciela) i art. 144 (rezolucja w trybie pilnym) na język urzędowy kraju, którego dana rezolucja dotyczy, w celu zwiększenia wpływu i zasięgu działań Parlamentu Europejskiego w obszarze spraw zagranicznych, oraz wzywa władzę budżetową do zapewnienia wystarczających środków na ten cel.

42.  wzywa sekretarza generalnego, aby przeanalizował wykonalność wprowadzenia tłumaczenia na międzynarodowy język migowy podczas wszystkich debat plenarnych, zgodnie z wnioskami przyjętymi na posiedzeniu plenarnym, oraz by wdrożył tę decyzję z poszanowaniem zasady równego dostępu dla wszystkich obywateli;

43.  uważa, że niezwykle ważne jest, aby każda instytucja Unii zaangażowana w przygotowanie i prowadzenie zbliżającej się Konferencji w sprawie przyszłości Europy, w tym Parlament, dysponowała odpowiednimi budżetami administracyjnymi, aby zapewnić sukces tego wydarzenia już w momencie przekazania preliminarza dochodów i wydatków;

44.  wzywa, by dać obywatelom i mieszkańcom państw członkowskich i krajów partnerskich możliwość wirtualnego zwiedzania Parlamentu z przewodnikiem i tym samym zapewnić lepsze zrozumienie pracy i wartości instytucji wśród szerszego grona odbiorców;

45.  wzywa do stworzenia specjalnej oferty dla starszych odwiedzających, ze szczególnym uwzględnieniem programów i strategii Unii dotyczących aktywnego starzenia się;

Przedsięwzięcia z zakresu nieruchomości

46.  oczekuje bardziej przejrzystego i szczegółowego planowania i podejmowania decyzji, w tym wczesnego informowania, z należytym uwzględnieniem art. 266 rozporządzenia finansowego, w odniesieniu do polityki Parlamentu dotyczącej nieruchomości; wzywa do dyskusji na temat funkcjonowania Parlamentu i do przeglądu jego zapotrzebowania na przestrzeń w kontekście skutków pandemii i oczekiwanego rozwoju telepracy, a także w razie potrzeby do dostosowania długoterminowej strategii Parlamentu w zakresie nieruchomości; podkreśla, że staranne planowanie powinno umożliwić znaczne oszczędności;

47.  zwraca się do Prezydium o upublicznienie decyzji w sprawie budynku Paul-Henri Spaak wraz ze szczegółowym podziałem kosztów i dokumentami uzupełniającymi; odnotowuje niedostępność tego budynku podczas prac remontowych i wzywa do optymalizacji już dostępnych powierzchni zgodnie z potrzebami Parlamentu; przypomina w tym kontekście, że Parlament zobowiązał się do przeprowadzenia niezbędnych dostosowań i remontów w swoich budynkach, aby stworzyć środowisko dostępne dla wszystkich użytkowników zgodnie z normami Unii; zaleca, by przy planowaniu i restrukturyzacji budynków Parlamentu należycie uwzględniać kryteria różnorodności i włączenia;

48.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję Prezydium o przyjęciu paszportów renowacji budynków na potrzeby zarządzania cyklem życia portfela budynków Parlamentu; oczekuje, że stosowanie tego nowego narzędzia przyczyni się do jak najszybszego i skutecznego przejścia na budynki neutralne dla klimatu lub budynki pasywne, najpóźniej do 2050 r.; oczekuje również, że paszport będzie obejmował kwestie poprawy jakości powietrza w pomieszczeniach i zdrowych budynków;

49.  zauważa, że w budżecie zaproponowanym przez sekretarza generalnego na 2022 r. przewidziano kwotę 4,358 mln EUR na budowę przy wejściu do budynku WEISS; zauważa ponadto, że w budżecie na 2021 r. przewidziano już 8 mln EUR na taką budowę; zwraca się o przedstawienie aktualnych informacji na temat ogólnych kosztów tego projektu;

Pozostałe kwestie

50.  ponownie zwraca się do Prezydium o zapewnienie pełnej elastyczności w zakresie obecności posłów podczas zielonych tygodni, aby ułatwić im organizację pracy;

51.  przypomina, że zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 Statutu posła do Parlamentu Europejskiego(22) „[u]stanowiony przez Parlament Europejski dobrowolny fundusz emerytalny, w związku z którym posłowie i byli posłowie nabyli już prawa lub są w trakcie ich nabywania, będzie nadal utrzymany dla tych posłów po wejściu w życie niniejszego Statutu”, a „[n]abyte prawa i uprawnienia pozostają w pełni w mocy”; wzywa sekretarza generalnego i Prezydium do pełnego przestrzegania statutu posła i do ustanowienia wraz z funduszem emerytalnym jasnego planu zatwierdzenia i przejęcia przez Parlament obowiązków i zobowiązań w odniesieniu do dobrowolnego funduszu emerytalnego dla posłów do Parlamentu Europejskiego;

52.  zauważa, że usługodawcy poważnie ucierpieli na skutek pandemii; z zadowoleniem przyjmuje działania Parlamentu, np. zapewnianie posiłków solidarnościowych, aby przyczynić się do ograniczenia wpływu kryzysu na podwykonawców i ich pracowników; podkreśla, że podwykonawstwo usług sprzątania i gastronomii stawia ludzi, głównie kobiety, w wyjątkowo trudnej sytuacji; wyraża poważne zaniepokojenie z powodu masowych zwolnień pracowników w przedsiębiorstwie gastronomicznym COMPASS Group; zachęca właściwe organy Parlamentu, by we współpracy z podwykonawcami zbadały wszystkie możliwe rozwiązania alternatywne w celu ochrony zatrudnienia w ramach dialogu społecznego oraz by zamawiały dodatkowe usługi uzasadnione z perspektywy wykorzystania budżetu Parlamentu; wzywa Parlament do zastosowania wszelkich środków ostrożności potrzebnych do dopilnowania, by wykonawcy zewnętrzni przestrzegali najwyższych standardów prawa pracy w odniesieniu do personelu sprzątającego złożonego głównie z kobiet i personelu gastronomicznego, ze szczególnym uwzględnieniem presji psychologicznej i warunków pracy; zwraca się do Prezydium o przemyślenie polityki Parlamentu w zakresie eksternalizacji;

53.  wzywa sekretarza generalnego i Prezydium do wprowadzenia kultury budżetowania celowego w całej administracji Parlamentu oraz do przyjęcia podejścia opartego na usprawnieniu zarządzania w celu poprawy efektywności i zrównoważenia środowiskowego oraz ograniczenia wymogów administracyjnych i biurokracji w wewnętrznych pracach instytucji; podkreśla, że usprawnione zarządzanie polega na ciągłym doskonaleniu procedur roboczych dzięki uproszczeniom i doświadczeniu personelu administracyjnego;

54.  podkreśla, że należy dokonać przeglądu polityki kadrowej Parlamentu, aby umożliwić mu korzystanie z wiedzy fachowej wszystkich pracowników; uważa, że w związku z tym trzeba zmienić przepisy, aby umożliwić wszystkim kategoriom pracowników, w tym akredytowanym asystentom parlamentarnym, udział w konkursach wewnętrznych, oraz ustanowić programy rozwoju zasobów ludzkich, umożliwiające Parlamentowi utrzymanie wiedzy fachowej tych kategorii w służbie instytucji;

55.  zwraca się do sekretarza generalnego, by przeprowadził ocenę ryzyka związanego z zatrudnianiem coraz większej liczby pracowników kontraktowych, włącznie z niebezpieczeństwem powstania dwupoziomowej struktury zatrudnienia w Parlamencie; podkreśla, że podstawowe stałe stanowiska i najważniejsze stałe zadania należy zarezerwować dla pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony;

56.  wzywa do większej elastyczności i ograniczenia biurokracji w zarządzaniu biurami posłów do PE i umowami, biorąc pod uwagę powtarzające się błędy platform internetowych i trudności w zdalnej obsłudze podczas pandemii COVID-19; zwraca się do Sekretariatu i służb finansowych Parlamentu o ustanowienie specjalnego pakietu elastycznych zasad;

57.  odnotowuje, że co pół roku Parlament przyjmuje w Brukseli około 250 stażystów; uważa, że wszyscy stażyści w Parlamencie powinni mieć takie same zniżki na transport jak pozostali pracownicy; uważa, że środki te nie wiązałyby się ze znacznym obciążeniem dla budżetu Parlamentu i umożliwiłyby znaczne zmniejszenie wydatków stażystów w Brukseli;

58.  przypomina, że należy przeznaczyć odpowiednie środki na finansowanie działalności kulturalnej i artystycznej w budynkach Parlamentu i poza nimi, aby podkreślić wsparcie dla sektora kultury i sektora kreatywnego;

59.  przypomina o zaangażowaniu politycznym Parlamentu w odniesieniu do zewnętrznych biur kontaktowych i wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do zapewnienia w razie potrzeby niezbędnych warunków, takich jak wspólne zarządzanie budynkami, oraz akredytacji statusu dyplomatycznego personelu Parlamentu przy organach państw przyjmujących;

60.  apeluje o terminowe i przejrzyste sprawozdania roczne Urzędu ds. Europejskich Partii Politycznych i Europejskich Fundacji Politycznych;

61.  uważa, że pandemia COVID-19 ma negatywny wpływ na dynamikę Parlamentu; podkreśla, że po zakończeniu kryzysu związanego z COVID-19 należy zwiększyć prężność i aktywność Parlamentu; w związku z tym zwraca się do Prezydium o analizę mającą na celu określenie nowych praktyk, które poprawią dynamikę Parlamentu, a następnie o przedstawienie zaleceń, które w razie potrzeby będzie można wdrożyć po przeglądzie Regulaminu;

o
o   o

62.  uchwala preliminarz budżetowy na rok budżetowy 2022;

63.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji i preliminarza budżetowego Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.
(2) Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 11.
(3) Dz.U. C 444 I z 22.12.2020.
(4) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0357, załącznik II.
(5) Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 28.
(6) Dz.U. L 287 z 29.10.2013, s. 15.
(7) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0123.
(8) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0302.
(9) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0385.
(10) Dz.U. C 346 z 27.9.2018, s. 19.
(11) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0331.
(12) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0010.
(13) https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2020/652735/IPOL_STU(2020)652735_EN.pdf
(14) Dz.U. C 364 z 15.10.2014, s. 3.
(15) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0227.
(16) Dyrektywa 2010/31/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).
(17) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1).
(18) Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0306.
(19) Dz.U. C 444 I z 22.12.2020, s. 5.
(20) Teksty przyjęte przez Prezydium, PE 113.116/BUR./rev. XXVI/ 1.4.2009.
(21) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17).
(22) Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 września 2005 r. w sprawie przyjęcia statutu posła do Parlamentu Europejskiego (2005/684/WE, Euratom) (Dz.U. L 262 z 7.10.2005, s. 1).


Rosja, sprawa Aleksieja Nawalnego, gromadzenie oddziałów wojska na granicy z Ukrainą i rosyjski zamach w Republice Czeskiej
PDF 160kWORD 55k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie Rosji – sprawa Aleksieja Nawalnego, koncentracja oddziałów wojska na granicy z Ukrainą i rosyjski zamach w Republice Czeskiej (2021/2642(RSP))
P9_TA(2021)0159RC-B9-0236/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Rosji i Ukrainy,

–  uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych, Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza, Powszechną deklarację praw człowieka, Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych oraz Konwencję Rady Europy o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC),

–  uwzględniając pakiet środków służących wdrożeniu porozumień mińskich przyjęty i podpisany w Mińsku 12 lutego 2015 r. i zatwierdzony w całości w rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2202 (2015) z 17 lutego 2015 r.,

–  uwzględniając oświadczenie ministrów spraw zagranicznych grupy G7 z 18 marca 2021 r. w sprawie Ukrainy oraz ich oświadczenie wydane wspólnie z wysokim przedstawicielem Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 12 kwietnia 2021 r. na ten sam temat;

–  uwzględniając spotkanie z udziałem prezydenta Francji, prezydenta Ukrainy i kanclerz Niemiec 16 kwietnia 2021 r. w sprawie koncentracji oddziałów wojska przez Rosję,

–  uwzględniając oświadczenia z 18 kwietnia 2021 r. w sprawie pogarszającego się stanu zdrowia Aleksieja Nawalnego wydane w imieniu Unii Europejskiej przez Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ 68/262 z 27 marca 2014 r. zatytułowaną „Integralność terytorialna Ukrainy”, rezolucje Zgromadzenia Ogólnego ONZ 71/205 z 19 grudnia 2016 r., 72/190 z 19 grudnia 2017 r., 73/263 z 22 grudnia 2018 r., 74/168 z 18 grudnia 2019 r. i 75/192 z 16 grudnia 2020 r. zatytułowane „Sytuacja w zakresie praw człowieka w Republice Autonomicznej Krymu i w Sewastopolu (Ukraina)”, a także rezolucje Zgromadzenia Ogólnego ONZ 74/17 z 9 grudnia 2019 r. i 75/29 z 7 grudnia 2020 r. zatytułowane „Problem militaryzacji w Republice Autonomicznej Krymu i w Sewastopolu (Ukraina), a także na niektórych obszarach Morza Czarnego i Morza Azowskiego”,

–  uwzględniając decyzję Rady 2014/145/WPZiB z 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi(1),

–  uwzględniając Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, w szczególności jego tytuł II dotyczący dialogu politycznego i konwergencji w dziedzinie spraw zagranicznych i bezpieczeństwa(2),

–  uwzględniając memorandum budapeszteńskie o gwarancjach bezpieczeństwa z 5 grudnia 1994 r. dotyczące przystąpienia Białorusi, Kazachstanu i Ukrainy do Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej,

–  uwzględniając propozycję Ukrainy z 29 marca 2021 r. dotyczącą przywrócenia pełnego zawieszenia broni we wschodniej Ukrainie oraz projekt wspólnego planu działania w sprawie realizacji porozumień mińskich,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych z 19 kwietnia 2021 r. w sprawie wydalenia dyplomatów czeskich oraz oświadczenie wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 21 kwietnia 2021 r. wydane w imieniu UE w duchu solidarności z Republiką Czeską w sprawie działalności przestępczej na terytorium tej ostatniej,

–  uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w ostatnich tygodniach Federacja Rosyjska znacznie zwiększyła obecność wojskową na wschodnich i północnych granicach z Ukrainą i na okupowanym Krymie, koncentrując łącznie ponad 100 000 żołnierzy oraz czołgi, pojazdy artyleryjskie i opancerzone oraz inny ciężki sprzęt; mając na uwadze, że ta niedawna koncentracja wojska jest największą tego rodzaju akcją rosyjskich oddziałów od 2014 r., a jej skala oraz potężne zaplecze wojskowe wskazuje na zamiary ofensywne;

B.  mając na uwadze, że Federacja Rosyjska ogłosiła zawieszenie prawa nieszkodliwego przepływu okrętów wojennych i statków handlowych innych krajów przez część Morza Czarnego w kierunku Cieśniny Kerczeńskiej w okresie do 31 października 2021 r., naruszając swobodę żeglugi zagwarantowaną w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, której Rosja jest stroną; mając na uwadze, że obszar ten znajduje się na morzu terytorialnym Ukrainy wokół tymczasowo okupowanego terytorium Republiki Autonomicznej Krymu i miasta Sewastopol;

C.  mając na uwadze, że minęło sześć lat od przyjęcia porozumień mińskich i siedem lat od bezprawnej aneksji Półwyspu Krymskiego przez Federację Rosyjską i rozpoczęcia wojny na Ukrainie;

D.  mając na uwadze, że według ukraińskich źródeł Federacja Rosyjska liczy około 3000 funkcjonariuszy i instruktorów wojskowych, którzy służą w siłach zbrojnych dwóch tzw. republik ludowych;

E.  mając na uwadze, że od 2014 r. trwa destabilizacja wschodniej Ukrainy przez Federację Rosyjską za pośrednictwem jej oddziałów paramilitarnych w tzw. Donieckiej Republice Ludowej i Ługańskiej Republice Ludowej; mając na uwadze, że konflikt pochłonął życie ponad 14 000 osób i doprowadził do wewnętrznego przesiedlenia blisko dwóch milionów osób;

F.  mając na uwadze, że Ukraina zażądała powołania się na pkt 16.3 rozdziału III dokumentu wiedeńskiego z 2011 r. w sprawie środków budowy zaufania i bezpieczeństwa, aby zażądać „wyjaśnienia nietypowych działań wojskowych” Federacji Rosyjskiej w pobliżu granicy ukraińskiej i na okupowanym Krymie; mając na uwadze, że dokument wiedeński, mający służyć za trwałe źródło współpracy i przejrzystości wojskowej, przyjęli w 2011 r. wszyscy członkowie (57) Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE); mając na uwadze, że Federacja Rosyjska postanowiła nie uczestniczyć w tym posiedzeniu;

G.  mając na uwadze, że państwa uczestniczące OBWE mają sobie wzajemnie przekazywać informacje dotyczące m.in. planów rozmieszczenia wojsk, informować się z wyprzedzeniem o istotnych działaniach wojskowych, takich jak ćwiczenia, oraz konsultować się i współpracować w sytuacjach nietypowych działań wojskowych lub wzrostu napięć;

H.  mając na uwadze, że rosyjskie Ministerstwo Obrony oświadczyło w piątek 23 kwietnia 2021 r., że zmasowane zgromadzone oddziały wrócą do swoich stałych baz do 1 maja 2021 r.;

I.  mając na uwadze, że prawo do wolności myśli, słowa, zrzeszania się i pokojowego zgromadzania się zapisano w konstytucji Federacji Rosyjskiej; mając na uwadze, że sytuacja praw człowieka i praworządności w Rosji nadal się pogarsza, a władze stale naruszają te prawa i wolności; mając na uwadze, że Federacja Rosyjska jest sygnatariuszem Powszechnej deklaracji praw człowieka i EKPC oraz członkiem Rady Europy;

J.  mając na uwadze, że 9 kwietnia 2021 r. władze rosyjskie na krótko zatrzymały Romana Anina, jednego z czołowych rosyjskich dziennikarzy śledczych powiązanych z organizacją Projekt Raportowania Zorganizowanej Przestępczości i Korupcji (OCCRP), przesłuchały go i skonfiskowały jego telefony i dokumenty; mając na uwadze, że działania te stanowiły także zagrożenie dla innych dziennikarzy OCCRP pracujących nad kwestiami przejrzystości i korupcji, ponieważ Federalna Służba Bezpieczeństwa (FSB) ma obecnie pełny dostęp do informacji;

K.  mając na uwadze, że Aleksiej Nawalny, najbardziej znany rosyjski działacz antykorupcyjny i polityk opozycji, został zatrzymany 17 stycznia 2021 r., a 2 lutego 2021 r. skazany na trzyipółletnią karę więzienia pod zarzutem naruszenia warunków zawieszenia wyroku w czasie, gdy dochodził do zdrowia w Niemczech po tym, jak na terytorium Federacji Rosyjskiej agenci rosyjskich służb bezpieczeństwa usiłowali go otruć z użyciem zakazanego wojskowego środka chemicznego; mając na uwadze, że 12 marca 2021 r. Aleksiej Nawalny został przeniesiony do kolonii karnej w Pokrowie, gdzie był wielokrotnie poddawany torturom i nieludzkiemu traktowaniu i gdzie ponad trzy tygodnie temu rozpoczął strajk głodowy;

L.  mając na uwadze, że doniesienia z ostatnich dwóch tygodni potwierdziły najgorsze obawy jego rodziny, przyjaciół, zwolenników oraz społeczności międzynarodowej o jego życie i bezpieczeństwo oraz doprowadziły do przeniesienia go do szpitala więziennego w pobliżu Moskwy, przy czym jego życie nadal jest zagrożone;

M.  mając na uwadze, że 16 lutego 2021 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka postanowił zwrócić się do rządu Rosji – zgodnie z art. 39 regulaminu Trybunału – o uwolnienie Aleksieja Nawalnego; mając na uwadze, że środek ten powinien zostać zastosowany ze skutkiem natychmiastowym; mając na uwadze, że Trybunał wziął pod uwagę charakter i stopień zagrożenia życia Aleksieja Nawalnego, wykazanego prima facie w celu zastosowania środka tymczasowego i rozpatrywanego w świetle ogólnych okoliczności uwięzienia Aleksieja Nawalnego;

N.  mając na uwadze, że 23 kwietnia 2021 r. Aleksiej Nawalny zapowiedział, że po zasięgnięciu opinii lekarzy niepracujących w więzieniu będzie stopniowo zawieszał strajk głodowy rozpoczęty 31 marca 2021 r.; mając na uwadze, że w opinii lekarskiej przedstawionej Aleksiejowi Nawalnemu stwierdzono, iż kontynuowanie strajku głodowego groziłoby jego życiu; mając na uwadze, że nawet gdyby A. Nawalny obecnie otrzymał niezbędną opiekę, nie ma gwarancji, że nie będzie już mu grozić nieludzkie lub zagrażające życiu traktowanie lub zamachy na jego życie;

O.  mając na uwadze, że w 2020 r. Rosję sklasyfikowano na 129. miejscu na 180 krajów w rankingu postrzegania korupcji opracowanym przez Transparency International, czyli najniżej w Europie; mając na uwadze, że kleptokratyczne powiązania między oligarchami, funkcjonariuszami służb bezpieczeństwa i urzędnikami związanymi z Kremlem zostały częściowo ujawnione przez działaczy antykorupcyjnych, takich jak nieżyjący już Siergiej Magnitski czy Fundacja Walki z Korupcją (FBK) kierowana przez Aleksieja Nawalnego, której śledztwa obejmują osoby z najwyższych szczebli władzy, w tym Władimira Putina, i dotyczą niewyjaśnionego bogactwa, które zgromadzili na przestrzeni lat; mając na uwadze, że moskiewska prokuratura wystąpiła o uznanie FBK i dwóch innych organizacji powiązanych z Nawalnym – Fundacji Ochrony Praw Obywatelskich i regionalnych sztabów Nawalnego – za organizacje ekstremistyczne, co oznaczałoby, że ich pracownicy mogą zostać aresztowani i skazani na karę od sześciu do dziesięciu lat pozbawienia wolności;

P.  mając na uwadze, że próba otrucia Aleksieja Nawalnego wpisuje się w schemat działań wobec przeciwników Putina, które dotknęły Wiktora Juszczenkę, Siergieja Skripala i Władimira Karę-Murzę i doprowadziły do śmierci czołowych opozycjonistów, dziennikarzy, działaczy i przywódców zagranicznych, w tym m.in. Borysa Niemcowa, Anny Politkowskiej, Siergieja Protazanowa i Aleksandra Litwinienki;

Q.  mając na uwadze, że Federacja Rosyjska nie tylko stanowi zewnętrzne zagrożenie dla bezpieczeństwa europejskiego, lecz także prowadzi wewnętrzną wojnę z własnym narodem w postaci systematycznego ucisku opozycji i aresztowań na ulicach; mając na uwadze, że tylko 21 kwietnia 2021 r. liczba aresztowań pokojowych demonstrantów przekroczyła 1788 osób, którą to liczbę należy dodać do ogólnej liczby ponad 15 000 niewinnych obywateli Rosji zatrzymanych od stycznia 2021 r.;

R.  mając na uwadze, że w dwóch poprzednich rezolucjach w sprawie Rosji Parlament wezwał do przeglądu polityki UE wobec Rosji i jej pięciu zasad przewodnich oraz zwrócił się do Rady o natychmiastowe rozpoczęcie przygotowań i przyjęcie strategii UE dotyczącej przyszłych stosunków z demokratyczną Rosją, która to strategia obejmowałaby szeroki wachlarz zachęt i warunków zmierzających do umocnienia w Rosji wewnętrznych tendencji na rzecz wolności i demokracji;

S.  mając na uwadze, że 17 kwietnia 2021 r. Republika Czeska wydaliła osiemnastu pracowników ambasady rosyjskiej, w tym członków rosyjskich agencji wywiadowczych, w związku z uzasadnionymi wnioskami Służby Ochrony Informacji Republiki Czeskiej, zgodnie z którymi rosyjscy oficerowie wywiadu pełniący czynną służbę byli zamieszani w wybuch w składzie amunicji w 2014 r., który spowodował śmierć dwóch obywateli Czech i poważne szkody materialne; mając na uwadze, że bez skrupułów narażono na niebezpieczeństwo życie i majątek tysięcy mieszkańców okolicznych miejscowości; mając na uwadze, że te nielegalne działania na terytorium Republiki Czeskiej stanowią poważne naruszenie suwerenności państwa członkowskiego UE przez obce mocarstwo; mając na uwadze, że w odpowiedzi na wydalenie przez Republikę Czeską 18 pracowników ambasady rosyjskiej, Federacja Rosyjska wydaliła 20 czeskich dyplomatów, którym nakazano opuszczenie terytorium Rosji 19 kwietnia 2021 r.; mając na uwadze, że 22 kwietnia 2021 r., po tym jak Rosja odmówiła ponownego przyjęcia wydalonych czeskich dyplomatów na swoim terytorium, Republika Czeska postanowiła – zgodnie z art. 11 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych – zrównać liczbę pracowników ambasady Rosji w Republice Czeskiej z liczbą pracowników ambasady Republiki Czeskiej w Rosji, dając ambasadzie rosyjskiej czas na dostosowanie się do przepisów do końca maja;

T.  mając na uwadze, że agenci GRU, którzy byli zamieszani w eksplozję w składzie amunicji w Republice Czeskiej byli również odpowiedzialni za usiłowanie w 2018 r. zabójstwa Siergieja i Julii Skripalów w Zjednoczonym Królestwie przy użyciu bojowego środka paralityczno-drgawkowego z grupy nowiczoków, co doprowadziło także do śmierci obywatela brytyjskiego; mając na uwadze, że agenci GRU zostali również oskarżeni o usiłowanie w 2015 r. zabójstwa właściciela fabryki broni Emiliana Gebreva oraz dwóch innych osób w Bułgarii; mając na uwadze, że Rosja nie współpracuje przy prowadzeniu dochodzeń w sprawie tych zbrodni popełnionych na terytorium Unii Europejskiej, zaprzecza, że GRU było uwikłane w zatrucie Skripalów, i chroni kluczowych podejrzanych;

1.  popiera niezależność, suwerenność i integralność terytorialną Ukrainy w obrębie jej międzynarodowo uznanych granic; ponownie wyraża zdecydowane poparcie dla unijnej polityki nieuznawania bezprawnej aneksji Autonomicznej Republiki Krymu i Sewastopola; z zadowoleniem przyjmuje wszystkie środki ograniczające podjęte przez UE w następstwie bezprawnej aneksji; wzywa do natychmiastowego uwolnienia wszystkich obywateli Ukrainy nielegalnie przetrzymywanych i więzionych na Półwyspie Krymskim i w Rosji oraz ubolewa z powodu ciągłych naruszeń praw człowieka popełnianych na Krymie i na terytoriach okupowanych we wschodniej Ukrainie, a także z powodu szeroko zakrojonego przyznawania rosyjskich paszportów obywatelom mieszkającym na tych terytoriach; podkreśla, że rosyjscy urzędnicy, których działania lub brak działania umożliwiły zbrodnie wojenne na Ukrainie lub do nich doprowadziły, będą musieli stanąć przed międzynarodowym wymiarem sprawiedliwości w sprawach karnych;

2.  wyraża ubolewanie w związku z obecnym stanem stosunków między UE a Rosją spowodowanym agresją Rosji i postępującą destabilizacją Ukrainy, wrogim zachowaniem wobec państw członkowskich i społeczeństw UE oraz otwartymi atakami na te państwa i społeczeństwa, co przejawiało się m.in. ingerencją w procesy wyborcze, stosowaniem dezinformacji, deepfake’ów, szkodliwymi cyberatakami, sabotażem i stosowaniem broni chemicznej, a także znacznym pogorszeniem się sytuacji w zakresie praw człowieka i poszanowania prawa do wolności wypowiedzi, zrzeszania się i pokojowych zgromadzeń w Rosji; zdecydowanie potępia wrogie zachowanie Rosji w Europie i wzywa rząd Rosji do zaprzestania tych działań, które naruszają międzynarodowe zasady i normy oraz zagrażają stabilności w Europie, a tym samym utrudniają realizację pozytywnego programu działań bilateralnych z tym ważnym sąsiadem;

3.  pozostaje głęboko zaniepokojony koncentracją dużej liczby rosyjskich oddziałów wojskowych na granicy z Ukrainą i w nielegalnie okupowanej Republice Autonomicznej Krymu, które to oddziały według oświadczenia rosyjskiego Ministerstwa Obrony zostały już wycofane; potępia tego rodzaju wrogie i destabilizujące działania prowadzone przez Federację Rosyjską i z uznaniem odnotowuje proporcjonalną reakcję Ukrainy;

4.  uważa, że UE musi wyciągnąć wnioski z budzącej głęboki niepokój koncentracji oddziałów wojskowych przez Rosję na granicy z Ukrainą, którą wstrzymano w piątek 23 kwietnia 2021 r.; nalega, aby wszystkie wojska rosyjskie bezzwłocznie powróciły spod ukraińskiej granicy do ich stałych baz; domaga się, by Rosja natychmiast zaprzestała praktyki nieuzasadnionej mobilizacji wojsk, której celem jest zastraszenie jej sąsiadów, by zakończyła wszelkie prowadzone obecnie działania prowokatorskie i powstrzymała się od przyszłych tego rodzaju działań, a także by załagodziła sytuację poprzez wycofanie swoich sił do stałych baz, zgodnie z jej zobowiązaniami międzynarodowymi, takimi jak zasady OBWE i zobowiązania dotyczące przejrzystości ruchów wojskowych oraz zobowiązania wynikające z dokumentu wiedeńskiego; ponownie podkreśla, że koncentracja rosyjskich oddziałów wojska stanowi również zagrożenie dla stabilności, bezpieczeństwa i pokoju w Europie i z tego powodu dialog między UE a Ukrainą na temat bezpieczeństwa powinien zakładać ambitne cele i przyczyniać się do spójnej oceny wyzwań w zakresie bezpieczeństwa na miejscu; podkreśla, że kraje zaprzyjaźnione powinny zwiększyć wsparcie wojskowe dla Ukrainy i dostawy broni obronnej, co jest zgodne z art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych, który umożliwia indywidualną i zbiorową obronę własną; wzywa Rosję do wycofania wojsk z tzw. Ługańskiej Republiki Ludowej i tzw. Donieckiej Republiki Ludowej oraz do zwrócenia Ukrainie kontroli nad Autonomiczną Republiką Krymu i Sewastopolem;

5.  apeluje do wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa o dopilnowanie, by Rada nadal śledziła działania wojskowe, pomimo zapowiedzi przeniesienia rosyjskich oddziałów, i była gotowa do uzgodnienia dalszych wspólnych działań;

6.  wzywa Rosję do wypełnienia swojego zobowiązania wynikającego z Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza oraz do zagwarantowania swobody żeglugi i tranzytu przez cieśninę międzynarodową do portów Morza Azowskiego; wzywa UE do opracowania, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i innymi partnerami międzynarodowymi, systemu stałego monitorowania wszystkich statków przepływających przez Cieśninę Kerczeńską;

7.  wzywa Rosję i popieranych przez Rosję separatystów do przestrzegania porozumienia o zawieszeniu broni; wzywa Rosję do wdrożenia postanowień porozumień mińskich oraz do konstruktywnego zaangażowania się w proces normandzki i prace trójstronnej grupy kontaktowej; podkreśla potrzebę politycznego rozwiązania konfliktu we wschodniej Ukrainie oraz wzmocnienia roli UE w pokojowym rozwiązaniu tego konfliktu;

8.  podkreśla, że jeżeli taka koncentracja rosyjskich wojsk miałaby w przyszłości przekształcić się w inwazję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, UE musi jasno stwierdzić, że cena za takie naruszenie prawa i norm międzynarodowych byłaby wysoka; nalega zatem, aby w takich okolicznościach natychmiast wstrzymano import ropy naftowej i gazu z Rosji do UE, wykluczono Rosję z systemu płatności SWIFT, zamrożono wszystkie aktywa w UE należące do oligarchów blisko związanych z władzami rosyjskimi i ich rodzin, a także unieważniono ich wizy;

9.  podkreśla, że UE powinna zmniejszyć swoją zależność od rosyjskiej energii, i w związku z tym wzywa instytucje UE i wszystkie państwa członkowskie, by wstrzymały budowę gazociągu Nord Stream 2 oraz wystąpiły z żądaniem zaprzestania budowy kontrowersyjnych elektrowni jądrowych przez Rosatom;

10.  ponownie wyraża poparcie dla międzynarodowego dochodzenia w sprawie okoliczności tragicznego zestrzelenia samolotu malezyjskich linii lotniczych (lot MH17), które może stanowić zbrodnię wojenną, i ponawia apel o postawienie winnych przed sądem;

11.  wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby w oparciu o wniosek ustawodawczy Zjednoczonego Królestwa w sprawie globalnego systemu sankcji antykorupcyjnych i inne podobne systemy przyjęła unijny system sankcji antykorupcyjnych w celu uzupełnienia obecnego globalnego systemu sankcji UE za naruszenia praw człowieka; podkreśla, że państwa członkowskie UE nie powinny już być miejscem przyjaznym dla rosyjskiego kapitału i rosyjskich inwestycji niewiadomego pochodzenia; wzywa Komisję i Radę do zwiększenia wysiłków na rzecz ograniczenia strategicznych inwestycji Kremla w UE podejmowanych w celu prowadzenia działalności wywrotowej, podważania procesów i instytucji demokratycznych oraz rozprzestrzeniania korupcji; nadal nalega, aby państwa członkowskie, takie jak Bułgaria i Malta, zrezygnowały ze swoich programów obywatelstwa dla inwestorów;

12.  wzywa do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia Aleksieja Nawalnego, którego skazanie jest umotywowane politycznie i sprzeczne z międzynarodowymi zobowiązaniami Rosji w zakresie praw człowieka, oraz wszystkich osób zatrzymanych podczas protestów popierających jego uwolnienie lub jego kampanię antykorupcyjną; oczekuje, że Rosja zastosuje się do tymczasowej decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z uwagi na charakter i stopień zagrożenia życia Aleksieja Nawalnego; uważa Rosję za odpowiedzialną za stan zdrowia Aleksieja Nawalnego i wzywa Rosję do przeprowadzenia śledztwa w sprawie próby zabójstwa Aleksieja Nawalnego przy pełnej współpracy z Organizacją ds. Zakazu Broni Chemicznej; wzywa władze rosyjskie do poprawy warunków panujących w więzieniach i ośrodkach detencyjnych w celu dostosowania się do norm międzynarodowych; wzywa do zaprzestania aresztowań pokojowych demonstrantów i systematycznych ataków na opozycję w związku z żądaniami uwolnienia Aleksieja Nawalnego; podkreśla, że wszystkie osoby zaangażowane w ściganie, skazanie i złe traktowanie Aleksieja Nawalnego powinny podlegać sankcjom w ramach globalnego systemu sankcji UE za naruszenia praw człowieka;

13.  przypomina władzom rosyjskim i osobiście prezydentowi Putinowi jako szefowi państwa rosyjskiego, że ponoszą pełną odpowiedzialność za życie i integralność cielesną Aleksieja Nawalnego oraz że muszą podjąć wszelkie niezbędne środki w celu ochrony jego zdrowia i dobrego samopoczucia fizycznego i psychicznego; nadal wzywa prezydenta Putina i władze rosyjskie do przeprowadzenia dochodzenia, postawienia przed sądem i pociągnięcia do odpowiedzialności osób odpowiedzialnych za próbę zabójstwa Aleksieja Nawalnego;

14.  potępia zamiar uznania przez władze rosyjskie Fundacji Walki z Korupcją kierowanej przez Aleksieja Nawalnego za organizację ekstremistyczną jako bezpodstawny i dyskryminujący; podkreśla, że walka z korupcją oraz chęć uczestnictwa w wolnym i pluralistycznym dyskursie publicznym i procesie wyborczym jest niezbywalnym prawem każdej jednostki i demokratycznej organizacji politycznej i nie ma nic wspólnego z poglądami ekstremistycznymi;

15.  wyraża głęboką solidarność z siłami demokratycznymi w Rosji, które z zaangażowaniem działają na rzecz otwartego i wolnego społeczeństwa, a także wyraża poparcie dla wszystkich osób i organizacji będących celem ataków i represji; wzywa władze rosyjskie do zaprzestania nękania i zastraszania opozycji, społeczeństwa obywatelskiego, mediów, obrońców praw człowieka i praw kobiet oraz innych działaczy w kraju, a także ataków na nich, zwłaszcza przed wyborami parlamentarnymi zaplanowanymi na jesień 2021 r.; zachęca UE, by stale wzywała Rosję do uchylenia lub zmiany wszystkich przepisów, które są niezgodne ze standardami międzynarodowymi; przypomina o swoim zdecydowanym poparciu dla wszystkich obrońców praw człowieka w Rosji i ich pracy; wzywa delegaturę UE i przedstawicielstwa państw członkowskich w tym kraju, aby zwiększyły wsparcie dla społeczeństwa obywatelskiego oraz wykorzystały wszystkie dostępne instrumenty do zwiększenia wsparcia dla pracy obrońców praw człowieka oraz, w stosownych przypadkach, ułatwiały wydawanie wiz nadzwyczajnych i zapewniały tymczasowe schronienie w państwach członkowskich UE;

16.  wzywa władze rosyjskie do poszanowania wolności mediów oraz do zaprzestania wszelkich prześladowań niezależnych mediów i stosowania wobec nich nacisków, jak ma to miejsce np. w przypadku dziennikarza śledczego Romana Anina;

17.  ponawia apel do instytucji UE i państw członkowskich o dalsze ścisłe monitorowanie sytuacji w zakresie praw człowieka w Federacji Rosyjskiej oraz o dalsze śledzenie przebiegu postępowań sądowych dotyczących organizacji społeczeństwa obywatelskiego, dziennikarzy, polityków opozycji i działaczy, w tym sprawy Aleksieja Nawalnego;

18.  z ubolewaniem przyjmuje fakt, że sprawcy wywodzący się z rosyjskich służb wywiadowczych doprowadzili do wybuchu w składzie amunicji w Vrběticach w Republice Czeskiej, co stanowiło pogwałcenie czeskiej suwerenności i stanowi niedopuszczalny akt wrogości; zdecydowanie potępia działania mające na celu destabilizację i zastraszanie państw członkowskich UE oraz wzywa Rosję do zaprzestania wszelkich takich działań, do pociągnięcia winnych do odpowiedzialności oraz do wypłaty odszkodowań rodzinom obywateli, którzy zginęli w zamachu z 2014 r.; podkreśla, że Unia Europejska solidaryzuje się z Republiką Czeską i wzywa wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela oraz Radę do podjęcia odpowiednich środków zaradczych, w tym rozszerzenia ukierunkowanych sankcji; wyraża głęboką solidarność z narodem i władzami Republiki Czeskiej w związku z atakiem rosyjskim na terytorium UE oraz z nieuzasadnionym i nieproporcjonalnym wydaleniem 20 czeskich dyplomatów z Rosji; wyraża poparcie dla decyzji władz czeskich dotyczącej zrównania liczby personelu ambasady Rosji w Republice Czeskiej z liczbą pracowników ambasady Republiki Czeskiej w Rosji, potępia późniejsze groźby Federacji Rosyjskiej wobec Republiki Czeskiej i wyraża uznanie dla wszystkich aktów wsparcia i solidarności ze strony różnych rządów państw członkowskich UE oraz dla wszelkiej już zaoferowanej pomocy dyplomatycznej; wzywa państwa członkowskie UE, aby – idąc za przykładem sprawy S. Skripala – przystąpiły do skoordynowanego wydalania rosyjskich dyplomatów;

19.  potępia wsparcie, jakiego Kreml udziela niedemokratycznym i represyjnym reżimom na całym świecie, takim jak Iran, Korea Północna, Wenezuela, Syria i Białoruś; jest głęboko zaniepokojony rosnącą liczbą aresztowań, uprowadzeń i deportacji obywateli Białorusi mieszkających w Rosji, w tym również przypadkiem przewodniczącego opozycyjnego Białoruskiego Frontu Ludowego i sprawami zwykłych ludzi, którzy głośno wyrażali poparcie dla pokojowych protestów na Białorusi; jest szczególnie zaniepokojony wspieraną przez Rosję kampanią skierowaną przeciwko unijnym organizacjom mniejszości narodowych na Białorusi, w tym przeciwko największej z nich – Związkowi Polaków na Białorusi;

20.  potępia propagandę i dezinformację w rosyjskiej prasie oraz jej złośliwe rozpowszechnianie w UE, a także działalność rosyjskich farm trolli, zwłaszcza tych, które obecnie zniesławiają Republikę Czeską, głosząc, że jest ona satelitą interesów USA, a nie suwerennym krajem z niezależnymi służbami informacyjnymi; potępia cyberataki na czeską strategiczną instytucję administracji państwowej w związku z rosyjskim szpiegostwem wojskowym;

21.  podkreśla, że jedność państw członkowskich UE jest najlepszą polityką powstrzymującą Rosję od podejmowania destabilizujących i wywrotowych działań w Europie; wzywa państwa członkowskie, aby skoordynowały swoje stanowiska i działania wobec Rosji i mówiły jednym głosem; domaga się, aby państwa członkowskie zaprezentowały wspólne stanowisko w Komitecie Ministrów Rady Europy w sprawie ciągłego lekceważenia przez Rosję wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka; uważa, że UE powinna dążyć do ściślejszej współpracy z podobnie myślącymi partnerami, w szczególności z NATO i USA, aby wykorzystać wszelkie środki dostępne na szczeblu międzynarodowym w celu skutecznego przeciwdziałania ciągłym ingerencjom ze strony Rosji, jej coraz bardziej agresywnym kampaniom dezinformacyjnym i rażącym naruszeniom prawa międzynarodowego, które zagrażają bezpieczeństwu i stabilności w Europie;

22.  wzywa państwa członkowskie UE do podjęcia w odpowiednim czasie zdecydowanych działań przeciwko destrukcyjnym działaniom rosyjskich służb wywiadowczych na terytorium UE oraz do przygotowania proporcjonalnej odpowiedzi w ścisłej koordynacji z partnerami transatlantyckimi; zaleca państwom członkowskim zacieśnienie współpracy kontrwywiadowczej i większą wymianę informacji;

23.  wzywa wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela i Radę do opracowania nowego strategicznego podejścia do stosunków UE z Rosją, które musi lepiej wspierać społeczeństwo obywatelskie, zacieśniać kontakty międzyludzkie z obywatelami Rosji, wyznaczać jasne granice współpracy z rosyjskimi podmiotami państwowymi, wykorzystywać standardy technologiczne i otwarty internet do wspierania wolnych przestrzeni i ograniczania technologii opresyjnych oraz okazywać solidarność ze wschodnimi partnerami UE, w tym w kwestiach bezpieczeństwa i pokojowego rozwiązywania konfliktów; podkreśla, że każdy dialog z Rosją musi opierać się na poszanowaniu prawa międzynarodowego i praw człowieka;

24.  wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że władze rosyjskie nadal ograniczają pracę niezależnych platform medialnych, a także indywidualnych dziennikarzy i innych podmiotów medialnych; w związku z tym zdecydowanie potępia decyzję o uznaniu niezależnego ośrodka medialnego Meduza za „zagranicznego agenta”;

25.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, prezydentowi, rządowi i Radzie Najwyższej Ukrainy oraz prezydentowi, rządowi i Dumie Państwowej Federacji Rosyjskiej.

(1) Dz.U. L 78 z 17.3.2014, s. 16.
(2) Dz.U. L 161 z 29.5.2014, s. 3.


5.rocznica porozumienia pokojowego w Kolumbii
PDF 158kWORD 51k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie piątej rocznicy porozumienia pokojowego w Kolumbii (2021/2643(RSP))
P9_TA(2021)0160RC-B9-0227/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje, w szczególności rezolucję z dnia 20 stycznia 2016 r. w poparciu dla procesu pokojowego w Kolumbii(1),

–  uwzględniając Umowę o handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kolumbią i Peru, z drugiej strony(2), podpisaną w Brukseli 26 lipca 2012 r., a także Umowę między Unią Europejską a Republiką Kolumbii dotyczącą zniesienia wiz krótkoterminowych(3), podpisaną 2 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając oświadczenie wysokiej przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini z 1 października 2015 r. w sprawie mianowania Eamona Gilmore’a Specjalnym Przedstawicielem Unii Europejskiej ds. Procesu Pokojowego w Kolumbii,

–  uwzględniając Ostateczne porozumienie w sprawie zakończenia konfliktu zbrojnego i budowania stabilnego i trwałego pokoju podpisane 24 listopada 2016 r. między rządem Kolumbii a Rewolucyjnymi Siłami Zbrojnymi Kolumbii (FARC),

–  uwzględniając sprawozdania Sekretarza Generalnego ONZ w sprawie misji weryfikacyjnej ONZ w Kolumbii, w szczególności sprawozdanie z 26 marca 2021 r.,

–  uwzględniając roczne sprawozdanie Wysokiej Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka z 10 lutego 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Kolumbii,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz wiceprzewodniczącego Komisji Josepa Borrella i komisarza Janeza Lenarčiča z 9 lutego 2021 r. w sprawie decyzji Kolumbii o przyznaniu wenezuelskim migrantom statusu tymczasowej ochrony oraz oświadczenie rzecznika wysokiego przedstawiciela i wiceprzewodniczącego z 26 lutego 2021 r. w sprawie przemocy wobec obrońców praw człowieka w Kolumbii,

–  uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w listopadzie 2021 r. Kolumbia upamiętni piątą rocznicę podpisania Ostatecznego porozumienia w sprawie zakończenia konfliktu zbrojnego i budowaniu stabilnego i trwałego pokoju między rządem Kolumbii pod przewodnictwem Juana Manuela Santosa a Rewolucyjnymi Siłami Zbrojnymi Kolumbii (FARC-EP), które położyło kres konfliktowi trwającemu ponad 50 lat i stanowi istotny krok w budowie stabilnego i trwałego pokoju w tym kraju; mając na uwadze, że Kolumbia zachowała demokratyczną integralność mimo długich okresów wyjątkowej przemocy;

B.  mając na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny Kolumbii oszacował, że spełnienie warunków ostatecznego porozumienia, dziesięcioletniego planowania jednolitego planu działania oraz obecnego czteroletniego planu inwestycji na rzecz pokoju (z budżetem wynoszącym niemal 11,5 mld USD) zajmie co najmniej 15 lat;

C.  mając na uwadze, że prezydent Kolumbii Iván Duque i przewodniczący partii Comunes (dawnej partii FARC) Rodrigo Londoño spotkali się 10 marca 2021 r., aby omówić stan wdrożenia ostatecznego porozumienia; mając na uwadze, że podczas dialogu wspieranego przez specjalnego przedstawiciela Sekretarza Generalnego ONZ ds. Kolumbii i szefa misji weryfikacyjnej ONZ w Kolumbii obie strony potwierdziły swoje zaangażowanie na rzecz ostatecznego porozumienia i zgodziły się wspólnie opracować plan działania na pozostałą część okresu przewidzianego na jego kompleksowe wdrożenie, a także podwoić wysiłki na rzecz wzmocnienia reintegracji byłych bojowników i oferowanych im gwarancji bezpieczeństwa;

D.  mając na uwadze, że byli partyzanci również czynią postępy na drodze powrotu do życia cywilnego; mając na uwadze, że system prawny i konstytucyjny Kolumbii jest poddawany ukierunkowanym reformom w celu zapewnienia realizacji zobowiązań podjętych w porozumieniu i budowania na nich przyszłości kraju;

E.  mając na uwadze, że w ostatecznym porozumieniu strony postanowiły stworzyć specjalną jurysdykcję na rzecz pokoju; przedsięwzięcie to obejmowałoby między innymi wdrożenie całościowego systemu na rzecz prawdy, sprawiedliwości, zadośćuczynienia i zapobiegania powtórzeniu konfliktu, a także porozumienie w sprawie odszkodowań dla ofiar; wysoka komisarz ONZ ds. praw człowieka Michelle Bachelet potwierdza to w swym sprawozdaniu z 10 lutego 2021 r.; mając na uwadze, że Kolumbia stoi w obliczu złożonych wyzwań związanych z kompleksowym wdrożeniem ostatecznego porozumienia, spotęgowanych w związku z sytuacją COVID-19 oraz napływem i przyjmowaniem wenezuelskich migrantów;

F.  mając na uwadze, że 26 stycznia 2021 r. kolumbijska jurysdykcja na rzecz pokoju ogłosiła swoją pierwszą ważną decyzję, w której oskarżyła ośmiu czołowych przywódców byłych FARC-EP o zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, co jest jak dotąd najbardziej znaczącym rezultatem sprawiedliwości okresu przejściowego w tym kraju; mając na uwadze, że potwierdziła ona również postępy w dochodzeniu w sprawie tzw. „fałszywych pozytywów”; mając na uwadze, że poczyniła pierwsze postępy na drodze do nawiązania stałego i płynnego dialogu z władzami tubylczymi;

G.  mając na uwadze, że nadal dokonują się istotne postępy, które stanowią przykład potencjału transformacyjnego porozumienia pokojowego, które po raz pierwszy w historii obejmuje szczególne podejście uwzględniające aspekt płci; mając na uwadze, że potrzeba większych postępów w realizacji kompleksowego programu na rzecz gwarancji dla przywódczyń i obrończyń praw człowieka oraz programów wsparcia kobiet i dziewcząt będących ofiarami przemocy, w tym gwałtów i porwań; mając na uwadze, że ze względu na wzajemne powiązania między poszczególnymi rozdziałami porozumienia sprawą najwyższej wagi jest aktywne włączanie podejścia uwzględniającego problematykę płci we wszystkich obszarach;

H.  mając na uwadze, że chociaż rozmowy pokojowe doprowadziły do znacznego zmniejszenia liczby ofiar i skali przemocy w Kolumbii, brak bezpieczeństwa w różnych regionach Kolumbii jest powszechnie uznawany za przeszkodę w procesie pokojowym, a według doniesień ONZ towarzyszy mu niepokojący wzrost przemocy, wymuszonych zaginięć, porwań i zabójstw przywódców społecznych i tubylczych, byłych bojowników FARC i obrońców praw człowieka; mając na uwadze, że siły bezpieczeństwa również są obiektem ataków i przemocy;

I.  mając na uwadze, że misja weryfikacyjna ONZ potwierdziła zabójstwo 73 byłych bojowników w 2020 r., co oznacza, że liczba byłych bojowników zabitych od czasu podpisania porozumienia pokojowego w 2016 r. wzrosła do 248; mając na uwadze, że Biuro Wysokiego Komisarza ds. Praw Człowieka (OHCHR) otrzymało informacje na temat zabójstwa 120 obrońców praw człowieka w ubiegłym roku, z czego 53 przypadki zostały potwierdzone; mając ponadto na uwadze, że w 2020 r. odnotowano 69 incydentów z dużą liczbą ofiar wśród ludności cywilnej, w wyniku których śmierć poniosło 269 cywilów, w tym 24 dzieci i 19 kobiet; mając na uwadze, że ONZ poinformowało, iż konieczne są większe wysiłki w celu wdrożenia porozumienia pokojowego;

J.  mając na uwadze, że sekretarz generalny ONZ zaliczył do priorytetów zajęcie się utrzymującą się przemocą wobec byłych bojowników, społeczności dotkniętych konfliktem, przywódców społecznych i obrońców praw człowieka, potrzebę zwiększenia trwałości procesu reintegracji, utrwalenia zintegrowanej obecności państwa na obszarach dotkniętych konfliktem, wzmocnienia konstruktywnego dialogu między stronami, by promować wdrażanie porozumienia pokojowego oraz potrzebę wzmocnienia warunków pojednania między stronami;

K.  mając na uwadze, że w 2017 r. rząd Kolumbii rozpoczął formalne rozmowy pokojowe z Armią Wyzwolenia Narodowego (ELN); mając na uwadze, że w styczniu 2019 r. rząd prezydenta Ivána Duque’a zakończył rozmowy pokojowe wkrótce po tym, jak ELN zdetonowała bombę samochodową przy akademii policyjnej w Bogocie, w wyniku czego zginęły 22 osoby; mając na uwadze, że w niektórych departamentach wciąż utrzymuje się dynamika konfliktów z udziałem ELN, w tym starcia z innymi nielegalnymi podmiotami zbrojnymi i z siłami bezpieczeństwa publicznego; mając na uwadze, że rząd nalega, aby możliwość wznowienia rozmów była uzależniona od zaprzestania przez ELN brutalnych działań, w tym porwań, rekrutowania dzieci i zakładania pól minowych, podczas gdy ELN podtrzymuje swoje stanowisko, zgodnie z którym wszelkie takie wnioski rządu muszą być rozpatrywane przy stole negocjacyjnym;

L.  mając na uwadze znaczącą decyzję prezydenta Kolumbii Ivána Duque’a Márqueza o okazaniu solidarności poprzez zaoferowanie statusu tymczasowej ochrony i uregulowanie sytuacji około 1,8 mln wenezuelskich migrantów mieszkających w tym kraju; otrzymają oni tymczasowe zezwolenia migracyjne, dzięki którym będą się mogli zarejestrować i uzyskać łatwiejszy dostęp do usług publicznych, takich jak opieka zdrowotna i edukacja; zezwolenia te ułatwią także integrację społeczno-ekonomiczną migrantów, zmniejszając ich podatność na zagrożenia; mając na uwadze, że Kolumbię i Wenezuelę dzieli ponad 2 tys. kilometrów nieszczelnej granicy; mając na uwadze, że granica między Kolumbią a Wenezuelą to głównie gęsty las i trudny teren, co sprzyja nielegalnej działalności i przestępczości zorganizowanej;

M.  mając na uwadze, że w ramach Funduszu Powierniczego UE dla Kolumbii uruchomiono 128 mln EUR z budżetu UE, 21 państw członkowskich, Chile i Zjednoczonego Królestwa; mając na uwadze, że 22 stycznia 2021 r. piąty komitet strategiczny funduszu określił swoje przyszłe linie strategiczne;

N.  mając na uwadze kluczową rolę, jaką w działaniach na rzecz pokoju odgrywa społeczeństwo obywatelskie skupiające organizacje obrońców praw człowieka, organizacje kobiece, społeczności wiejskie, afrokolumbijskie i ludność rdzenną, które opracowują liczne inicjatywy i propozycje o zasięgu lokalnym, regionalnym i krajowym;

O.  mając na uwadze, że UE i Kolumbia utrzymują ścisłą współpracę polityczną, gospodarczą i handlową na podstawie protokołu uzgodnień z listopada 2009 r. oraz umowy handlowej między Kolumbią i Peru a UE i jej państwami członkowskimi; ostatecznym celem tej współpracy jest nie tylko nadanie impulsu stosunkom gospodarczym między stronami, lecz także umocnienie pokoju i demokracji, poszanowanie praw człowieka, trwały rozwój i dobrobyt obywateli; mając na uwadze, że Kolumbia jest partnerem strategicznym i ma kluczowe znaczenie dla stabilności w regionie; mając na uwadze ustanowienie przez Republikę Kolumbii ram jej udziału w operacjach zarządzania kryzysowego prowadzonych przez Unię Europejską, które weszły w życie 1 marca 2020 r.;

P.  mając na uwadze, że te bliskie stosunki rozciągają się na fora współpracy międzynarodowej w głównych sprawach ważnych dla obu stron, takich jak walka o pokój oraz zwalczanie terroryzmu i handlu narkotykami;

1.  ponownie wyraża poparcie dla ostatecznego porozumienia pokojowego w Kolumbii i z zadowoleniem przyjmuje niedawny dialog między stronami oraz uznaje ich starania polityczne, realizm i wytrwałość; ponownie wyraża gotowość do dalszego udzielania wszelkiej możliwej pomocy politycznej i finansowej, aby wspierać wszechstronne wdrożenie porozumienia pokojowego, wspomagać etap pokonfliktowy, w którym udział społeczności lokalnych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego pozostaje niezbędny, oraz by należycie uwzględnić wyrażone przez ofiary priorytety dotyczące prawdy, sprawiedliwości, odszkodowań i gwarancji niepowtórzenia konfliktu; ponownie wyraża solidarność z wszystkimi ofiarami;

2.  podkreśla, że kolumbijskie porozumienie pokojowe jest często podawane za wzór na całym świecie ze względu na determinację w dążeniu do rozwiązania problemów, które doprowadziły do konfliktu, oraz skupienie się na prawach i godności ofiar; przypomina, że należy wprowadzić w życie wszystkie elementy tego złożonego i innowacyjnego porozumienia, ponieważ łącznie przyczynią się one do zażegnania pierwotnych przyczyn konfliktu; apeluje do rządu Kolumbii o dalsze postępy we wdrażaniu wszystkich aspektów porozumienia pokojowego;

3.  z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione przez Kolumbię w takich dziedzinach jak kompleksowa reforma rolna, programy rozwoju obszarów wiejskich, ochrona praw ofiar, rozwiązanie problemu niedozwolonych środków odurzających, zastępowanie nielegalnych upraw, zwrot ziemi i reintegracja byłych bojowników oraz zachęca do podjęcia dodatkowych wysiłków w celu wdrożenia wszystkich aspektów porozumienia pokojowego, w szczególności tych obszarów społeczno-gospodarczych, w których osiągnięto mniejsze postępy; podkreśla, jak ważne jest, aby procesowi pokojowemu towarzyszyły zdecydowane wysiłki na rzecz zwalczania nierówności i ubóstwa, w tym znalezienie sprawiedliwych rozwiązań dla ludzi i społeczności, którym odebrano ziemię; uważa, że należy udzielić szczególnego wsparcia grupom, które niewspółmiernie ucierpiały na skutek konfliktu, takim jak społeczność afrokolumbijska i ludy tubylcze; uznaje prace rad terytorialnych na rzecz pokoju, pojednania i współistnienia;

4.  podkreśla fundamentalną i historyczną rolę planów rozwoju opartych na podejściu terytorialnym, sformułowanych przez społeczności w 170 gminach najbardziej dotkniętych odpływem ludności, ubóstwem i przemocą;

5.  z zadowoleniem przyjmuje wszystkie działania podjęte już przez jurysdykcję na rzecz pokoju w celu stworzenia przyszłości, której centralnym elementem będzie budowanie pokoju i brak bezkarności, oraz wzywa jurysdykcję na rzecz pokoju do kontynuowania znacznych wysiłków pomimo licznych wyzwań, w tym opóźnień we wdrażaniu prawodawstwa; wzywa władze Kolumbii do zachowania autonomii i niezależności zintegrowanego systemu na rzecz prawdy, sprawiedliwości, zadośćuczynienia i zapobiegania powtórzeniu konfliktu oraz do jego ochrony z uwagi na jego istotny wkład w stabilny i trwały pokój;

6.  potępia zabójstwa i akty przemocy popełniane wobec obrońców praw człowieka, byłych bojowników FARC oraz przywódców społeczności i ludów tubylczych; podkreśla, że rozwiązanie problemu utrzymującej się wobec nich przemocy jest jednym z głównych wyzwań w Kolumbii; zauważa, że konflikt nasilił się na obszarach wiejskich kraju, i ubolewa nad przemocą na tych obszarach, której głównym powodem są nielegalne ugrupowania zbrojne i przestępczość zorganizowana związana z handlem narkotykami i nielegalną działalnością wydobywczą; zauważa, że zgłoszono szereg przypadków przymusowych wysiedleń, przymusowej rekrutacji, przemocy seksualnej wobec dzieci i kobiet, masakr, tortur i innych aktów okrucieństwa, a także ataków na społeczności i władze etniczne oraz naciski na władze publiczne; wzywa do prowadzenia szybkich i dokładnych dochodzeń oraz do pociągnięcia winnych do odpowiedzialności; wzywa państwo kolumbijskie do zwiększenia i zagwarantowania ochrony i bezpieczeństwa wszystkim liderom społecznym i politycznym, działaczom społecznym oraz obrońcom środowiska i społeczności wiejskich; zwraca szczególną uwagę na problematyczną sytuację w departamencie Cauca, podniesioną w deklaracji ONZ;

7.  docenia wysiłki w walce z przestępczością zorganizowanych grup zbrojnych i innych organizacji; podkreśla potrzebę podjęcia pilnych działań, aby zwiększyć ich ochronę, i w związku z tym wzywa do silniejszej zintegrowanej obecności państwa na tych terytoriach oraz do przyjęcia przez krajową komisję ds. gwarancji bezpieczeństwa polityki publicznej mającej na celu rozbicie organizacji przestępczych; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje strategiczny plan bezpieczeństwa i ochrony osób reintegrowanych;

8.  z zadowoleniem przyjmuje przedłużenie obowiązywania ustawy o ofiarach do 2031 r. i zwiększenie przewidzianego w niej budżetu; skorzysta z niej ponad 9 mln osób zarejestrowanych w jednolitym rejestrze ofiar; z zadowoleniem przyjmuje także skuteczny udział FARC (obecnie partii Comunes) w życiu politycznym oraz postępy poczynione w zakresie reintegracji niemal 14 000 byłych bojowników; z zadowoleniem przyjmuje wykupienie przez rząd 7 z 24 dawnych stref szkolenia i reintegracji oraz podkreśla, oprócz objęcia ochroną socjalną ponad 13 000 byłych bojowników, rozmieszczenie środków bezpieczeństwa w dawnych strefach szkolenia i reintegracji;

9.  uznaje wysiłki podejmowane przez kolumbijskie instytucje i zachęca je do poczynienia większych postępów, aby zapewnić pełne i stałe przestrzeganie praw człowieka zgodnie ze spoczywającym na nich obowiązkiem zagwarantowania bezpieczeństwa obywateli; zwraca uwagę na spadek wskaźnika zabójstw z 25 do 23,7 na 100 000 mieszkańców w latach 2019–2020, co znalazło potwierdzenie w sprawozdaniu Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka; docenia zaangażowanie rządu w ochronę przywódców społecznych, obrońców praw człowieka i byłych bojowników oraz społeczności zamieszkujących odległe rejony kraju;

10.  wyraża zaniepokojenie faktem, że mimo obowiązku dostarczania informacji o szlakach przemytu narkotyków i źródłach finansowania grup przestępczych, które atakują obrońców, przywódców i byłych bojowników, dotychczas byli partyzanci nie przekazali tych informacji; wyraża również zaniepokojenie, że termin przekazania aktywów byłych FARC na odszkodowania dla ofiar upłynął 31 grudnia 2020 r. i że przekazano jedynie 4 % uzgodnionej kwoty;

11.  zachęca rząd do przyjęcia w obecnej sytuacji gospodarczej wszystkich środków niezbędnych do promowania zmian strukturalnych, zgodnie z zaleceniem ONZ, które pomogłyby poprawić ogólną sytuację i zmaksymalizować potencjał porozumienia pokojowego do poprawy sytuacji w zakresie praw człowieka w Kolumbii; apeluje do organizacji obywatelskich o współpracę na rzecz przywrócenia zgodnego współistnienia w Kolumbii;

12.  podkreśla ponownie, że przemoc nie jest uprawnioną metodą walki politycznej, i zwraca się do tych, którzy dotychczas sądzili inaczej, by zaakceptowali demokrację ze wszystkimi jej konsekwencjami i wymogami, w tym w pierwszej kolejności ostatecznym porzuceniem broni oraz obroną idei i aspiracji przez stosowanie się do zasad demokracji i praworządności; w związku z tym wzywa Armię Wyzwolenia Narodowego, uznawaną przez UE za organizację przestępczą, i ugrupowania dysydenckie FARC-EP do zaprzestania przemocy i ataków terrorystycznych w Kolumbii oraz do stanowczego i zdecydowanego opowiedzenia się bez dalszej zwłoki za pokojem w Kolumbii;

13.  podkreśla postępy poczynione w usuwaniu min przeciwpiechotnych w 129 gminach oraz przedłużenie terminu zakończenia tego zadania do 2025 r.;

14.  docenia niezwykły i bezprecedensowy krok poczyniony przez Kolumbię, polegający na nadaniu tymczasowego statusu osoby chronionej około 1,8 mln wenezuelskich migrantów mieszkających w tym kraju, co ułatwi korzystanie z przysługujących im praw człowieka i ochronę tych praw oraz przyczyni się do ograniczenia cierpienia wenezuelskich migrantów w Kolumbii, a jednocześnie zapewni lepszą pomoc, np. w zakresie szczepień przeciwko COVID-19, ochrony i integracji społecznej; wyraża nadzieję, że inicjatywa UE wspierająca regionalne wysiłki na rzecz poradzenia sobie z kryzysem migracyjnym utoruje drogę do silniejszego wsparcia wraz z wielką solidarnością Kolumbii, i wzywa innych członków społeczności międzynarodowej do połączenia sił w celu wsparcia Kolumbii w tym procesie; wzywa do wzmocnienia działań mających na celu znalezienie politycznego i demokratycznego rozwiązania kryzysu w Wenezueli;

15.  zwraca się do Komisji i Rady Europejskiej o podwojenie wsparcia politycznego i finansowego dla Kolumbii w ramach nowych instrumentów współpracy w nowym okresie budżetowym;

16.  podkreśla działania UE, zwłaszcza Europejskiego Funduszu na rzecz Pokoju w Kolumbii, którego zasoby przeznacza się głównie na kompleksową reformę obszarów wiejskich i reintegrację, a zwłaszcza na programy rozwoju oparte na podejściu terytorialnym i na uregulowanie tytułów własności gruntów;

17.  podkreśla udział sektora prywatnego we wspieraniu ofiar, w reintegracji, zastępowaniu nielegalnych upraw oraz pomocy dla 170 gmin objętych terytorialnymi planami rozwoju; zwraca się do Komisji o zwiększenie synergii umowy handlowej i nowych instrumentów współpracy mających na celu zagwarantowanie dostępu do europejskiego rynku, wymiany i inwestycji, tak aby zapewnić trwałość projektów produkcyjnych, dochody beneficjentów oraz zmniejszyć ich podatność na przestępczość i nielegalną działalność;

18.  uważa, że pomyślne wdrożenie porozumienia pokojowego z 2016 r., jako wkład w pokój i stabilność na świecie, pozostanie jednym z kluczowych priorytetów zacieśnionych stosunków dwustronnych na mocy protokołu ustaleń zatwierdzonego przez Radę w styczniu 2021 r.; w tym samym duchu zachęca UE i Kolumbię do dalszej współpracy w celu poprawy warunków życia obywateli Kolumbii i UE poprzez zwiększenie synergii partnerstwa handlowego UE-Kolumbia i porozumienia pokojowego; popiera przedłużenie mandatu specjalnego wysłannika ds. procesu pokojowego w Kolumbii;

19.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rotacyjnej prezydencji UE, Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Wiceprzewodniczącemu Komisji, Europejsko-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu oraz rządowi i Kongresowi Republiki Kolumbii.

(1) Dz.U. C 11 z 12.1.2018, s. 79.
(2) Dz.U. L 354 z 21.12.2012, s. 3.
(3) Dz.U. L 333 z 19.12.2015, s. 3.


Europejska gwarancja dla dzieci
PDF 178kWORD 63k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie europejskiej gwarancji dla dzieci (2021/2605(RSP))
P9_TA(2021)0161B9-0220/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając cele ustanowione w art. 3 TUE, w szczególności zwalczanie wykluczenia społecznego i dyskryminacji, wspieranie sprawiedliwości społecznej, spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz ochrony praw dziecka,

–  uwzględniając horyzontalną klauzulę społeczną zawartą w art. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając cele polityki społecznej określone w art. 151 i 153 TFUE,

–  uwzględniając zrewidowaną Europejską kartę społeczną,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej oraz europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, o której mowa w art. 6 TUE,

–  uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności jego zasady 1, 3, 4, 11, 14, 16, 17, 19 i 20 oraz jego główne cele na 2030 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji w sprawie strategii UE na rzecz praw dziecka (COM(2021)0142),

–  uwzględniając wniosek dotyczący zalecenia Rady ustanawiającego europejską gwarancję dla dzieci (COM(2021)0137),

–  uwzględniając plan działania dotyczący Europejskiego filaru praw socjalnych,

–  uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ, w szczególności cele nr 1, 2, 3, 4 i 10,

–  uwzględniając konwencje i zalecenia Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP),

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych,

–  uwzględniając wytyczne polityczne przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen,

–  uwzględniając dostosowany program prac Komisji na 2020 r. (COM(2020)0440),

–  uwzględniając unijne ramy dotyczące krajowych strategii integracji Romów (COM(2011)0173),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie powszechnego dostępu do godnych i przystępnych cenowo mieszkań(1),

–  uwzględniając wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) (COM(2018)0382),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2221 z dnia 23 grudnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do zasobów dodatkowych i przepisów wykonawczych w celu zapewnienia pomocy na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i jej skutków społecznych oraz przygotowanie do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU)(3),

–  uwzględniając opracowane przez Komisję studium wykonalności w sprawie gwarancji dla dzieci,

–  uwzględniając oświadczenie pisemne nr 0042/2015 w sprawie inwestowania w dzieci, przyjęte na mocy art. 136 Regulaminu w marcu 2016 r.,

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący zalecenia Rady w sprawie wysokiej jakości systemów wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 marca 2021 r. w sprawie praw dziecka w świetle strategii UE na rzecz praw dziecka(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 października 2017 r. w sprawie strategii politycznych na rzecz zagwarantowania dochodu minimalnego jako narzędzia walki z ubóstwem(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie zmniejszenia nierówności ze szczególnym uwzględnieniem ubóstwa dzieci(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie silnej Europy socjalnej na rzecz sprawiedliwej transformacji(8),

–  uwzględniając międzynarodową Konwencję o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r.,

–  uwzględniając uwagi ogólne Komitetu Praw Dziecka ONZ(9),

–  uwzględniając wytyczne ONZ w sprawie opieki zastępczej dla dzieci, zawarte w rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/64/142 z dnia 24 lutego 2010 r.,

–  uwzględniając deklarację Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 1 lutego 2012 r. na temat nasilającej się w Europie antycygańskości i rasistowskiej przemocy wobec Romów,

–  uwzględniając komunikaty Komisji przyjęte w celu utworzenia Unii równości zgodnie z „Wytycznymi politycznymi na następną kadencję Komisji Europejskiej na lata 2019–2024”, w szczególności komunikaty: z dnia 24 listopada 2020 r. pt. „Plan działania na rzecz integracji i włączenia społecznego na lata 2021-2027” (COM(2020)0758), z dnia 18 września 2020 r. pt. „Unia równości: unijny plan działania przeciwko rasizmowi na lata 2020–2025” (COM(2020)0565), z dnia 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152), z dnia 12 listopada 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (COM(2020)0698),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie praw dziecka z okazji 30. rocznicy przyjęcia Konwencji ONZ o prawach dziecka(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie konieczności wzmocnienia strategicznych unijnych ram dotyczących krajowych strategii integracji Romów po 2020 r. i bardziej zdecydowanej walki z antycygańskością(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 września 2020 r. w sprawie wdrażania krajowych strategii integracji Romów: zwalczanie negatywnych postaw wobec osób pochodzenia romskiego w Europie(12),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. „Unia równości: Strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021-2030 (COM(2021)0101),

–  uwzględniając wspólną deklarację ministrów wchodzących w skład Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów (EPSCO) pt. „Overcoming poverty and social exclusion – mitigating the impact of COVID-19 on families – working together to develop prospects for strong children” [Przezwyciężenie ubóstwa i wykluczenia społecznego – łagodzenie wpływu COVID-19 na rodziny – współpraca na rzecz rozwoju perspektyw, by dać dzieciom siłę],

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz osób niepełnosprawnych na okres po roku 2020(13),

–  uwzględniając zalecenie Komisji pt. „Inwestowanie w dzieci: przerwanie cyklu marginalizacji (2013/112/UE)”(14),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE,

–  uwzględniając dokument orientacyjny ONZ z dnia 15 kwietnia 2020 r. pt. „Wpływ pandemii COVID-19 na dzieci”,

–  uwzględniając zalecenie Komisji z dnia 3 października 2008 r. w sprawie aktywnej integracji osób wykluczonych z rynku pracy (2008/867/WE),

–  uwzględniając zalecenie Rady w sprawie integracji osób długotrwale bezrobotnych na rynku pracy,

–  uwzględniając zalecenie Rady w sprawie dostępu do ochrony socjalnej,

–  uwzględniając nowy program na rzecz umiejętności,

–  uwzględniając pytania wymagające odpowiedzi ustnej do Rady i Komisji na temat gwarancji dla dzieci (O-000025/2021 – B9-0012/2021 i O-000026/2021 – B9-0013/2021),

–  uwzględniając art. 136 ust. 5 i art. 132 ust. 2 Regulaminu,

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych,

A.  mając na uwadze, że wniosek dotyczący zalecenia Rady ustanawiającego europejską gwarancję dla dzieci musi uzupełniać strategię UE na rzecz praw dziecka, przyjętą również 24 marca 2021 r.; mając na uwadze, że strategia UE na rzecz praw dziecka łączy wszystkie obecne i przyszłe inicjatywy w zakresie praw dziecka w jedne spójne ramy polityki i zawiera konkretne zalecenia dotyczące zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych działań UE;

B.  mając na uwadze, że według organizacji międzynarodowych, takich jak Rada Europy, i organizacji pozarządowych, takich jak UNICEF, ubóstwo dzieci jest zarówno potencjalną przyczyną, jak i potencjalnym skutkiem naruszeń praw dzieci, gdyż sprawia, że dzieci nie mogą korzystać z przysługujących im praw, a wynika z niezdolności do zagwarantowania im tych praw;

C.  mając na uwadze, że dzieci dorastające w niedostatku i niepewnej sytuacji rodzinnej częściej doświadczają ubóstwa i wykluczenia społecznego, co niesie daleko idące skutki dla ich rozwoju i późniejszej dorosłości, a także nie mogą nabyć odpowiednich umiejętności i mają ograniczone możliwości zatrudnienia, co prowadzi do błędnego koła ubóstwa międzypokoleniowego;

D.  mając na uwadze, że we wniosku dotyczącym gwarancji dla dzieci określono sześć grup najbardziej zagrożonych, które wymagają natychmiastowej troski i opieki; mając na uwadze, że cele gwarancji należy rozumieć jako mające zastosowanie, w miarę możliwości, do wszystkich dzieci w Unii;

E.  mając na uwadze, że ubóstwo i wykluczenie społeczne dzieci to powszechny problem występujący we wszystkich społeczeństwach, który najlepiej rozwiązać, prowadząc kompleksową i obszerną politykę o ograniczonym zastosowaniu i szerokim zasięgu, ukierunkowaną zarówno na dzieci, jak i ich rodziny oraz społeczności, a także traktując inwestycje w tworzenie nowych możliwości i rozwiązań priorytetowo; mając na uwadze, że w poszukiwanie rozwiązań zaangażowane muszą być wszystkie grupy społeczeństwa, władze lokalne, regionalne, krajowe i europejskie, społeczeństwo obywatelskie i sektor prywatny;

F.  mając na uwadze, że badania pokazują, iż inwestycje w dzieci, na przykład w wysokiej jakości wczesną edukację i opiekę nad dzieckiem, mogą przynieść na poziomie społeczeństwa zwrot z inwestycji co najmniej cztery razy wyższy niż pierwotne koszty samych inwestycji, a oprócz tego większe korzyści dla przedsiębiorstw w postaci wykwalifikowanych pracowników, a dla systemów opieki społecznej w postaci braku obciążenia dodatkowymi wydatkami na rzecz dzieci, gdy dzieci te mają dostęp do środków włączenia społecznego(15); mając na uwadze, że w procedurach budżetowych należy uznać inwestycje w dzieci za odrębną kategorię inwestycji, odmienną od zwykłych wydatków socjalnych;

G.  mając na uwadze, że w 2019 r. 22,2 % dzieci w UE – czyli prawie 18 mln dzieci – było zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że dzieci z rodzin o niskich dochodach, dzieci bezdomne, dzieci z niepełnosprawnością, dzieci ze środowisk migracyjnych, dzieci należące do mniejszości etnicznych, szczególnie dzieci romskie, dzieci przebywające w placówkach opiekuńczych, dzieci w niepewnej sytuacji rodzinnej, rodziny monoparentalne, rodziny LGBTIQ+ oraz rodziny, w których rodzice wyjechali do pracy za granicą, borykają się z poważnymi trudnościami, takimi jak dotkliwa deprywacja mieszkaniowa lub mieszkanie w przeludnionych lokalach, a także utrudnienia w dostępie do zasadniczych podstawowych usług, jak odpowiednie żywienie i godne warunki mieszkaniowe, o kluczowym znaczeniu dla ich dobrostanu oraz rozwoju umiejętności społecznych, poznawczych i emocjonalnych; mając na uwadze, że należycie ogrzewane mieszkania, z czystą wodą i kanalizacją, i ogólnie warunki mieszkaniowe są kluczowe dla zdrowia, dobrostanu, dorastania i rozwoju dzieci; mając na uwadze, że odpowiednie warunki mieszkaniowe wpływają również korzystnie na naukę i przyswajanie wiedzy przez dzieci;

H.  mając na uwadze, że z powodu braku statystyk nieznana jest dokładna liczba dzieci z niepełnosprawnościami, ale według szacunków liczba ta wynosi około 15 % liczby wszystkich dzieci mieszkających w Unii; mając na uwadze, że dzieci z niepełnosprawnościami powinny w pełni korzystać ze wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności na równych zasadach z innymi dziećmi, w tym z prawa do dorastania w swoich rodzinach lub w środowisku rodzinnym zgodnie z zasadą dobra dziecka zapisaną w Konwencji o prawach dziecka; mając na uwadze, że opieka nad niepełnosprawnymi członkami rodziny często wymaga ograniczenia lub przerwania pracy zawodowej; mając na uwadze, że w opracowanym przez Komisję studium wykonalności (sprawozdanie śródokresowe) na temat gwarancji dla dzieci wskazano, że głównymi barierami dla dzieci z niepełnosprawnościami są problemy z dostępem fizycznym, niedostosowanie usług i infrastruktury do potrzeb dzieci, a w wielu przypadkach po prostu ich niedostępność; mając na uwadze, że w tym samym studium wielu respondentów wskazało na problemy związane z dyskryminacją, szczególnie dotyczące edukacji i przystępności cenowej mieszkań;

I.  mając na uwadze, że praw dziecka nie można zagwarantować bez pomyślnego wdrożenia celów zrównoważonego rozwoju ONZ i vice versa;

J.  mając na uwadze, że wszystkie dzieci mają prawo do ochrony przed ubóstwem, z czego jasno wynika, że potrzebna jest polityka zapobiegawcza; mając na uwadze, że Parlament wraz z europejskim społeczeństwem obywatelskim wezwał do utworzenia gwarancji dla dzieci, aby zapewnić każdemu dziecku żyjącemu w ubóstwie dostęp do wysokiej jakości i bezpłatnej opieki zdrowotnej i edukacji, w tym wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, a także faktyczny dostęp do godnych warunków mieszkaniowych i odpowiedniego żywienia; mając na uwadze, że Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) podkreśliła, że zwalczanie ubóstwa dzieci jest również kwestią praw podstawowych i zobowiązań prawnych(16);

K.  mając na uwadze, że do likwidacji ubóstwa dzieci konieczne jest, by ich rodzice lub opiekunowie mogli pracować i korzystać z praw przysługujących im z tego tytułu, przy zapewnionych godziwych płacach oraz bezpiecznych i stabilnych warunkach pracy;

L.  mając na uwadze, że omawiany wniosek zawiera konkretne wytyczne, zgodnie z którymi państwa członkowskie powinny gwarantować każdemu dziecku, a w szczególności dzieciom potrzebującym wsparcia, faktyczny i bezpłatny dostęp do zajęć dydaktycznych, w tym szkolnych, wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, opieki zdrowotnej oraz zajęć sportowych, rekreacyjnych i kulturalnych; mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny promować strategie polityczne na rzecz zapewnienia dzieciom potrzebującym wsparcia dostępnych i tanich mieszkań, a także zdrowego żywienia, aby zaradzić ubóstwu i zadbać o równe szanse wszystkich dzieci na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym; mając na uwadze, że każde dziecko ma prawo do zabawy;

M.  mając na uwadze, że pandemia COVID-19 pogłębiła złą sytuację dzieci zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, stawiając miliony dzieci i ich rodziny w jeszcze bardziej niepewnej sytuacji społeczno-gospodarczej; mając na uwadze, że szacuje się, iż w wyniku pandemii liczba dzieci żyjących poniżej krajowej granicy ubóstwa w poszczególnych państwach może wzrosnąć nawet o 117 mln, a dodatkowo ok. 150 mln dzieci na całym świecie żyje w ubóstwie wielowymiarowym; mając na uwadze, że osoby i rodziny o niskich i średnich dochodach są bardziej zagrożone ubóstwem, gdy wzrasta bezrobocie; mając na uwadze, że są one również bardziej zagrożone poważną deprywacją mieszkaniową, brakiem bezpieczeństwa mieszkaniowego, nadmiernym zadłużeniem, eksmisją i bezdomnością; mając na uwadze, że należy się spodziewać, iż liczby te gwałtownie wzrosną ze względu na pandemię COVID-19 i jej skutki społeczno-gospodarcze, które miliony dzieci w Europie będą odczuwać przez całe życie; mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 pogorszył sytuację zmarginalizowanych dzieci żyjących w przeludnionych lokalach, w nieludzkich warunkach, z ograniczonym dostępem do opieki zdrowotnej, wody pitnej, urządzeń sanitarnych i żywności, co zwiększa ryzyko ich zarażenia wirusem;

N.  mając na uwadze, że przechodzenie na naukę zdalną przyspieszono w 2020 r. z powodu pandemii COVID-19, a w rezultacie brak dostępu do internetu oraz narzędzi cyfrowych i infrastruktury cyfrowej wyklucza szczególnie najmłodsze dzieci o specjalnych potrzebach, dzieci żyjące w ubóstwie, dzieci w społecznościach marginalizowanych oraz dzieci mieszkające na obszarach oddalonych i wiejskich, w tym w regionach i na terytoriach peryferyjnych; mając na uwadze alarmujący wzrost liczby dzieci, których rodzice stracili mieszkanie, oraz dzieci, które są pozbawione codziennego pożywnego posiłku, a także dostępu do zajęć pozalekcyjnych – np. zajęć sportowych, rekreacyjnych, artystycznych i kulturalnych – sprzyjających ich rozwojowi i dobrostanowi; mając na uwadze, że brak dostępu do rozwiązań cyfrowych i możliwości edukacji cyfrowej może poważnie ograniczyć późniejszy dostęp młodych ludzi do edukacji i zatrudnienia, pozbawiając ich lepszych możliwości na rynku pracy, a także pozbawiając przedsiębiorstwa europejskie potencjalnych pracowników; mając na uwadze, że w związku z tym trzeba inwestować w cyfrowe rozwiązania edukacyjne; mając na uwadze, że rozwiązania cyfrowe i inne technologie wspomagające dla dzieci z niepełnosprawnością mogą umożliwić i przyspieszyć proces włączenia społecznego i zapewnić większe możliwości na późniejszym etapie życia; mając na uwadze, że równy dostęp ma zatem kluczowe znaczenie w tym względzie;

O.  mając na uwadze, że dzieci z niepełnosprawnością w UE są nieproporcjonalnie częściej umieszczane w placówkach opiekuńczych niż dzieci bez niepełnosprawności i rzadziej korzystają z rozwiązań polegających na przejściu z opieki instytucjonalnej do opieki w rodzinie; mając na uwadze, że dzieci z niepełnosprawnością nadal podlegają segregacji szkolnej, gdyż są umieszczane w szkołach specjalnych oraz napotykają bariery fizyczne i inne, które uniemożliwiają im korzystanie z edukacji włączającej; mając na uwadze, że z powodu pandemii COVID-19 wiele dzieci z niepełnosprawnością intelektualną nie mogło kontynuować edukacji, ponieważ kształcenie zdalne często nie jest dostosowane do ich szczególnych potrzeb;

P.  mając na uwadze, że Unia może odegrać kluczową rolę w ogólnej walce z ubóstwem i wykluczeniem społecznym wszystkich dzieci, w tym sześciu kluczowych grup określonych przez Komisję;

Q.  mając na uwadze, że w ustawodawstwie krajowym często występują luki, jeśli chodzi o dzieci migrujących obywateli UE; mając na uwadze, że wprawdzie migracja zarobkowa w perspektywie krótkoterminowej zmniejsza ubóstwo, jednak prowadzi do rozstań rodziców z dziećmi, co może szkodzić rozwojowi społecznemu dzieci i powodować niepewność ich sytuacji, gdyż dzieci rodziców będących migrantami pozostające w kraju pochodzenia są bardziej narażone na marginalizację, niewłaściwe traktowanie i wykorzystywanie, przy czym problem ten dotyczy szczególnie wewnątrzunijnej mobilności pracowników(17);

R.  mając na uwadze, że gwarancja dla dzieci jest jedną z głównych inicjatyw polityki społecznej wymienionych w wytycznych politycznych Komisji i w jej programie prac na 2021 r. i że w przyszłości należy ją jeszcze bardziej rozwinąć poprzez ambitne strategie polityczne i cele; mając na uwadze, że kwestia ta musi znaleźć się w porządku obrad Konferencji w sprawie przyszłości Europy; mając na uwadze, że Europejski filar praw socjalnych oraz zalecenie Komisji z 2013 r. pt. „Inwestowanie w dzieci: przerwanie cyklu marginalizacji” pozostają ważnymi zasadami przewodnimi służącymi ograniczeniu ubóstwa dzieci, poprawie ich dobrostanu i zapewnieniu stabilnej przyszłości, a jednocześnie ograniczeniu zjawiska przedwczesnego kończenia nauki; mając na uwadze, że w planie działania na rzecz wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych Komisja wyznaczyła cel zakładający, że do 2030 r. liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w UE powinna zmniejszyć się o co najmniej 15 mln, z których co najmniej 5 mln powinny stanowić dzieci; mając na uwadze, że negatywne stereotypy płciowe i uwarunkowania społeczne prowadzą do tzw. różnicy marzeń, czyli różnicy w poczuciu własnych możliwości, zaś brak reprezentacji kobiet na stanowiskach kierowniczych warunkuje wybory edukacyjne i zawodowe dziewcząt od najmłodszych lat, a tym samym przyczynia się do pogłębiania nierówności między mężczyznami a kobietami w niektórych sektorach rynku pracy, w szczególności w dziedzinie nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM);

S.  mając na uwadze, że władze lokalne i regionalne są na pierwszej linii walki z ubóstwem dzieci oraz ich wykorzystywaniem, a tym samym spoczywa na nich główna odpowiedzialność za zapobieganie marginalizacji i wykluczeniu społecznemu; mając na uwadze, że władze krajowe powinny w razie potrzeby zapewnić im dostateczne środki do realizacji tych celów;

1.  z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący zalecenia Rady ustanawiającego gwarancję dla dzieci, która ma zapobiegać ubóstwu i wykluczeniu społecznemu oraz zwalczać je, gwarantując dzieciom potrzebującym wsparcia bezpłatny i faktyczny dostęp do kluczowych usług, takich jak wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem, zajęcia dydaktyczne, w tym szkolne, opieka zdrowotna oraz co najmniej jeden zdrowy posiłek każdego dnia szkolnego, a także gwarantując wszystkim dzieciom potrzebującym wsparcia zdrowe żywienie i odpowiednie warunki mieszkaniowe; wzywa Radę i państwa członkowskie, by wykazały się ambicją i przyjęły zalecenie oraz wdrożyły je w pełnym zakresie i w szybkim tempie; oczekuje, że uwagi zawarte w niniejszej rezolucji zostaną uwzględnione z myślą o przyjęciu zalecenia Rady; podkreśla, że gwarancja dla dzieci ma zapewnić wsparcie publiczne, aby zapobiegać wykluczeniu społecznemu i zwalczać je poprzez zagwarantowanie dzieciom potrzebującym wsparcia dostępu do zestawu kluczowych usług, co oznacza, że państwa członkowskie powinny albo organizować i świadczyć takie usługi, albo zapewniać odpowiednie świadczenia, tak aby rodzice lub opiekunowie dzieci potrzebujących wsparcia byli w stanie pokryć koszty tych usług;

2.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji w sprawie strategii UE na rzecz praw dziecka i popiera jego cele zakładające wywiązywanie się ze wspólnej odpowiedzialności za poszanowanie i ochronę praw każdego dziecka, równocześnie z realizacją wspólnego projektu na rzecz zdrowszych, odpornych i sprawiedliwszych społeczeństw dla wszystkich; uznaje, że wniosek Komisji dotyczący zalecenia Rady ustanawiającego europejską gwarancję dla dzieci uzupełnia tę strategię i koncentruje się na dzieciach potrzebujących wsparcia, tworząc europejskie ramy umożliwiające obronę praw dziecka i priorytetowe traktowanie tych praw w programach działań UE; popiera jego główny cel, jakim jest walka z ubóstwem i wykluczeniem społecznym dzieci, wspieranie równych szans dla wszystkich i promocja zdrowia; zdecydowanie popiera konkretne wytyczne, zgodnie z którymi właściwe organy krajowe i lokalne powinny zapewnić dzieciom potrzebującym wsparcia faktyczny i bezpłatny dostęp do zbioru kluczowych usług, takich jak bezpłatna wysokiej jakości wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem, zajęcia dydaktyczne, w tym szkolne, i opieka zdrowotna, a także faktyczny dostęp do odpowiednich warunków mieszkaniowych i zdrowego żywienia, na równi z rówieśnikami;

3.  wzywa UE i państwa członkowskie do rozwiązania problemów strukturalnych powodujących ubóstwo i wykluczenie społeczne dzieci przez promowanie wysokiego poziomu zatrudnienia i włączenia społecznego, w szczególności w grupach defaworyzowanych; wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły skuteczne ustanowienie europejskiej gwarancji dla dzieci w całej Unii, włączając gwarancję do głównego nurtu wszystkich sektorów polityki, oraz apeluje do nich, aby wykorzystywały istniejące strategie polityczne i fundusze UE do realizacji konkretnych środków przyczyniających się do likwidacji ubóstwa i wykluczenia społecznego dzieci; zaznacza, że istotne jest, by właściwe organy na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym zagwarantowały wszystkim dzieciom potrzebującym wsparcia faktyczny i równy dostęp – ze szczególnym uwzględnieniem rodzin, w których są dzieci z niepełnosprawnościami – do bezpłatnej i wysokiej jakości wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, zajęć dydaktycznych, w tym szkolnych, oraz zajęć w kontakcie ze społecznością lokalną, jak również zajęć sportowych, rekreacyjnych i kulturalnych, a także tani dostęp do zdrowego żywienia i odpowiednich warunków mieszkaniowych; podkreśla również, że należy informować właściwe organy na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym o możliwościach uzyskania unijnych środków finansowych oraz szkolić i wspierać je w tym zakresie; wzywa państwa członkowskie, aby zagwarantowały prawo dzieci do odpowiednich warunków mieszkaniowych, udzielając odpowiedniego wsparcia rodzicom mającym trudności z utrzymaniem lub uzyskaniem mieszkania, tak by mogli oni przebywać ze swoimi dziećmi, a także aby zwróciły szczególną uwagę na młodych dorosłych opuszczających placówki opieki nad dziećmi;

4.  uważa, że należy poczynić znaczne inwestycje w dzieci, aby wyeliminować ubóstwo dzieci i umożliwić im rozwój i korzystanie z pełni praw przysługujących im w UE; podkreśla, że wymaga to holistycznego podejścia do wczesnego rozwoju dziecka, począwszy od pierwszych 1000 dni, w ciągu których należy gwarantować zdrowie matki, w tym zdrowie psychiczne, bezpieczeństwo, ochronę i czułą opiekę; wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły strategiczne i wszechstronne podejście do wdrożenia gwarancji dla dzieci za pomocą odpowiednich strategii politycznych i zasobów, w tym poprzez środki integracji na rynku pracy, środki zapewnienia równowagi między życiem zawodowym i prywatnym kierowane do rodziców i opiekunów oraz wsparcie dochodów dla rodzin i gospodarstw domowych, tak by przeszkody finansowe nie uniemożliwiały dzieciom dostępu do wysokiej jakości usług sprzyjających włączeniu społecznemu; wzywa do opracowania nadrzędnej europejskiej strategii zwalczania ubóstwa, obejmującej ambitne cele dotyczące ograniczenia ubóstwa i bezdomności oraz wyeliminowania skrajnego ubóstwa w Europie do 2030 r., zwłaszcza wśród dzieci, zgodnie z zasadami określonymi w Europejskim filarze praw socjalnych i przy uwzględnieniu celów zrównoważonego rozwoju ONZ oraz w oparciu o główne cele wyznaczone w planie działania na rzecz wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych;

5.  wyraża zadowolenie, że podczas przygotowywania strategii UE na rzecz praw dziecka uwzględniono opinie i sugestie ponad 10 000 dzieci; wzywa Komisję, aby zadbała o to, by przy wdrażaniu i monitorowaniu gwarancji dla dzieci na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym głos dzieci, a także głos organizacji reprezentujących dzieci zostały wysłuchany, przez umożliwienie im pełnego uczestnictwa w konstruktywnym i pluralistycznym dialogu publicznym i konsultacjach publicznych, oraz by mogły zabrać głos w sprawach ich dotyczących na szczeblu UE, tak jak miało to miejsce podczas Forum na rzecz Praw Dziecka w 2020 r.; wzywa zatem wszystkie państwa członkowskie, by w szczególności zleciły organowi publicznemu, na przykład komisarzowi ds. dzieci lub rzecznikowi praw dziecka, pomiar wpływu na dzieci przepisów krajowych i regionalnych oraz krajowych środków służących wdrożeniu gwarancji dla dzieci, a także ogólne promowanie praw dziecka w polityce publicznej, oraz wzywa Komisję do zbadania możliwości ustanowienia europejskiego urzędu ds. dzieci w celu wspierania i monitorowania wdrażania zalecenia przez państwa członkowskie, koordynacji prac krajowych, zapewnienia wymiany dobrych praktyk i innowacyjnych rozwiązań, a także usprawnienia sprawozdawczości i zaleceń;

6.  wzywa państwa członkowskie, aby priorytetowo traktowały finansowanie na rzecz praw dziecka zgodnie z potrzebami określonymi na szczeblu krajowym i regionalnym oraz zdecydowanie zachęca je, by wykraczały poza środki wstępnie wyasygnowane w unijnych programach finansowania; wzywa państwa członkowskie, aby zapewniały władzom lokalnym i regionalnym informacje, szkolenie i wsparcie w zakresie finansowania ze środków UE; wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły skoordynowane podejście przy programowaniu i wdrażaniu funduszy UE oraz by przyspieszyły ich wdrażanie i przeznaczyły na walkę z ubóstwem i wykluczeniem społecznym dzieci wszelkie możliwe zasoby krajowe uzupełnione funduszami UE, takimi jak Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+), Wsparcie na rzecz odbudowy służącej spójności oraz terytoriom Europy (ReactEU), Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), InvestEU, Erasmus+, Fundusz Azylu i Migracji (FAM) oraz Program UE dla zdrowia; przypomina, że państwa członkowskie muszą uwzględnić w swoich krajowych planach odbudowy i zwiększania odporności specjalne środki inwestowania w dzieci i młodzież, aby uzyskać dostęp do funduszu za pośrednictwem filaru Next Generation RRF; przypomina o możliwościach, jakie daje Next Generation EU, jeśli chodzi o oferowanie wsparcia finansowego również organizacjom, np. organizacjom pozarządowym i charytatywnym, a także oferowanie pomocy społecznej rodzinom jej potrzebującym; apeluje w związku z tym do wszystkich państw członkowskich, nie tylko najbardziej dotkniętych ubóstwem dzieci, aby przeznaczyły co najmniej 5 % środków z EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym na wspieranie działań w ramach europejskiej gwarancji dla dzieci;

7.  wzywa państwa członkowskie, aby przy wdrażaniu gwarancji dla dzieci uwzględniały szczególną sytuację dzieci potrzebujących wsparcia, zwłaszcza dzieci z tej grupy mierzących się ze szczególnymi trudnościami; podkreśla, że gwarancja dla dzieci powinna przyczynić się do osiągnięcia celu Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, jakim jest przejście od opieki instytucjonalnej do opieki rodzinnej lub środowiskowej; wzywa państwa członkowskie, aby podczas wdrażania gwarancji dla dzieci stosowały przekrojowe podejście uwzględniające aspekt płci;

8.  uważa, że gwarancja dla dzieci powinna stać się stałym instrumentem służącym zapobieganiu ubóstwu dzieci i zwalczaniu go w sposób strukturalny w UE; zwraca uwagę na oczywiste powiązanie między programem Next Generation EU a gwarancją dla dzieci jako instrumentami UE służącymi inwestowaniu w przyszłe pokolenia, w związku z czym apeluje o wzmocnienie synergii między tymi dwoma programami unijnymi, również w celu pełnego i znaczącego wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych i europejskiej strategii na rzecz praw dziecka;

9.  podkreśla, że – jak określono również w warunku podstawowym 4.3 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów – państwa członkowskie powinny przyjąć wieloletnie krajowe strategie ograniczania ubóstwa mające zwalczać ubóstwo i wykluczenie społeczne dzieci, a także dopilnować, by ich konkretnym rezultatem były krajowe plany działania dotyczące gwarancji dla dzieci;

10.  wzywa państwa członkowskie, aby wyeliminowały wszelką dyskryminację w dostępie do bezpłatnej i wysokiej jakości opieki nad dziećmi i edukacji, opieki zdrowotnej, a także odpowiednich warunków mieszkaniowych i zdrowego żywienia oraz zajęć rekreacyjnych, tak by zagwarantować pełne poszanowanie obowiązujących unijnych i krajowych przepisów antydyskryminacyjnych; wzywa do pilnego wznowienia negocjacji dotyczących horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej jako kluczowego narzędzia w tym zakresie; zachęca państwa członkowskie, by zainwestowały odpowiednie zasoby w celu położenia kresu szkolnej segregacji w klasach i promowania włączenia społecznego, aby zapewnić dzieciom równy start w życiu i jak najszybciej przerwać cykl ubóstwa;

11.  przypomina, że w Unii występują duże różnice w dostępie do bieżącej wody i infrastruktury sanitarnej, przy czym do sieci kanalizacyjnych w Europie Północnej, Południowej i Środkowej podłączone jest średnio 80–90 % ludności, zaś w Europie Wschodniej z kanalizacji i systemów uzdatniania wody korzysta znacznie mniejszy odsetek populacji wynoszący 64 %(18); podkreśla, że brak dostępu do mieszkań socjalnych stanowi barierę dla dzieci z rodzin o niskich dochodach; wyraża zaniepokojenie, że dla zbyt wielu dzieci podstawowe instalacje wodne i urządzenia sanitarno-higieniczne pozostają poza zasięgiem oraz że brak dostępu do podstawowych usług sanitarnych jest szczególnie dotkliwy wśród dzieci znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji i zmarginalizowanych; wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły każdemu dziecku dostęp do wody bieżącej, urządzeń sanitarnych i środków higieny osobistej, zarówno w domu, jak i w szkole;

12.  wzywa państwa członkowskie, aby priorytetowo potraktowały zapewnienie bezdomnym dzieciom i ich rodzinom stałego zakwaterowania oraz by uwzględniły w krajowych planach działania dotyczących gwarancji dla dzieci rozwiązania mieszkaniowe dla dzieci doświadczających bezdomności i poważnego wykluczenia mieszkaniowego;

13.  zwraca uwagę na charakterystyczne dla miast wyzwania związane z ubóstwem dzieci, w szczególności w celu zaradzenia poważnej sytuacji w najuboższych obszarach miejskich, która może zostać niezauważona ze względu na brak wielopłaszczyznowych wskaźników i wskaźników jakości mogących odzwierciedlić sytuację w terenie; podkreśla potrzebę przeznaczenia na ten cel specjalnych środków i zasobów w dążeniu do wprowadzenia wysokiej jakości, dostępnych i sprzyjających włączeniu społecznemu usług dla potrzebujących dzieci i ich rodzin mieszkających na obszarach miejskich; podkreśla, że należy zaangażować władze lokalne i regionalne oraz gminy, a także podmioty społeczeństwa obywatelskiego we wszystkie etapy wdrażania gwarancji dla dzieci;

14.  wzywa państwa członkowskie, aby dążyły do osiągnięcia celów wyznaczonych w ramach europejskiego obszaru edukacji (COM(2020)0625) oraz by nadal w pełni realizowały wszystkie stosowne działania zalecane w planie działania na rzecz integracji i włączenia społecznego na lata 2021–2027 (COM(2020)0758) w dziedzinie kształcenia i szkolenia; wzywa państwa członkowskie do niezwłocznego wyznaczenia właściwych koordynatorów krajowych dysponujących odpowiednimi zasobami i silnym mandatem oraz posiadających kompetencje przekrojowe; wzywa tych koordynatorów do składania co dwa lata szczegółowych sprawozdań z postępów we wszystkich aspektach gwarancji dla dzieci oraz do regularnej wzajemnej wymiany najlepszych praktyk z partnerami krajowymi; wzywa Komisję do zapewnienia wzmocnionej koordynacji instytucjonalnej;

15.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania tworzenia i wzmacniania powszechnych publicznych usług opieki nad dziećmi, edukacji i opieki zdrowotnej o wysokich standardach jakości;

16.  wzywa Komisję, aby zgodnie ze swoim planem działania na rzecz wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych przedstawiła wniosek dotyczący zmiany celów barcelońskich i europejskich ram jakości wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, aby wspierać dalszą pozytywną konwergencję wśród państw członkowskich w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem; podkreśla, że inicjatywy UE powinny wspierać kształcenie online i naukę zdalną na rzecz elastyczniejszego i sprzyjającego włączeniu społecznemu kształcenia podstawowego i średniego, przy jednoczesnym zachowaniu uczenia się bezpośredniego jako podstawowej metody kształcenia, której dostępność jest zapewniona wszystkim dzieciom, w szczególności dzieciom niepełnosprawnym; wzywa państwa członkowskie do zlikwidowania przepaści cyfrowej dzięki zwiększeniu i priorytetowemu traktowaniu łączności internetowej na obszarach oddalonych i wiejskich, ponieważ 10 % gospodarstw domowych w UE nadal nie ma dostępu do internetu; apeluje o utworzenie partnerstwa publiczno-prywatnego na szczeblu ogólnoeuropejskim, aby inwestować w zmniejszanie przepaści cyfrowej i wzmacniać pozycję dzieci dzięki umiejętnościom cyfrowym i umiejętnościom w zakresie przedsiębiorczości; podkreśla znaczenie równego dostępu do infrastruktury cyfrowej i umiejętności cyfrowych dla dzieci oraz dla nauczycieli i rodziców, zarówno w miastach, jak i na wsiach, w celu uniknięcia przepaści cyfrowej, a także znaczenie takiego dostępu dla dzieci w regionach oddalonych i peryferyjnych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia wsparcia finansowego obszarów wymagających modernizacji technologicznej i kompleksowych szkoleń cyfrowych zarówno dla nauczycieli, jak i uczniów, aby umożliwić im dostosowanie się do nowych technologii;

17.  wzywa państwa członkowskie, by zajęły się pilnie problemami przerywania nauki i nierówności edukacyjnych spowodowanymi kryzysem związanym z COVID-19, aby umożliwić dzieciom jak najsprawniejszą naukę zdalną i zaproponować długoterminowe rozwiązania problemu nierówności strukturalnych; wzywa państwa członkowskie do oceny, wdrożenia i monitorowania dostępu do edukacji, w szczególności dla dzieci pochodzących z grup i środowisk szczególnie narażonych, aby zapewnić taką samą wysokiej jakości edukację w czasie pandemii, a także do promowania umiejętności cyfrowych i narzędzi edukacyjnych dostosowanych do celów uczenia się na odległość; wyraża niepokój, że w kontekście odbudowy pokryzysowej i potencjalnie przedłużającego się kryzysu trzeba będzie w większym stopniu zająć się problemem ubóstwa dzieci oraz że ubóstwo będzie miało jeszcze większy wpływ na dzieci, gdyż stanowią one najsłabszą grupę wśród osób znajdujących się w najbardziej niekorzystnej sytuacji; wzywa państwa członkowskie do przygotowania i priorytetowego traktowania rozwiązań w zakresie szczepień ochronnych przeciwko COVID-19 dla kategorii dzieci zidentyfikowanych w gwarancji, kiedy rozwiązania te staną się powszechnie dostępne dla dzieci;

18.  przypomina o kluczowej roli, jaką przedsiębiorstwa gospodarki społecznej i przedsiębiorczość mająca oddziaływanie społeczne mogą odegrać w realizacji gwarancji dla dzieci, oraz o potrzebie inwestowania w budowanie zdolności, dostęp do finansowania oraz kształcenie i szkolenie w zakresie przedsiębiorczości w tej dziedzinie; podkreśla potrzebę synergii między gwarancją dla dzieci a przyszłym planem działania UE na rzecz gospodarki społecznej;

19.  uważa, że strategiczne inwestycje mające oddziaływanie społeczne są kluczowe do zagwarantowania, że nie utrwali się wpływ kryzysu na dzieci, zwłaszcza te, które już doświadczają ubóstwa i wyłączenia społecznego lub są nimi zagrożone oraz należą do wymienionych w zaleceniu grup dzieci znajdujących się w niekorzystnej sytuacji; podkreśla znaczenie pobudzania inwestycji publicznych i prywatnych dla osiągnięcia celów gwarancji dla dzieci i podkreśla w tym kontekście rolę programu i funduszu InvestEU, w szczególności poprzez inwestycje społeczne i umiejętności oraz segmenty polityki dotyczące zrównoważonej infrastruktury;

20.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do przeanalizowania ich obecnych procedur budżetowych związanych z wydatkami socjalnymi w celu uwypuklenia szczególnych cech inwestycji w dzieci, które mogą wiązać się z nadmiernymi wydatkami socjalnymi, jeśli chodzi o zwrot, mnożniki i koszty alternatywne;

21.  wzywa państwa członkowskie do wzmożenia wysiłków na rzecz ochrony dzieci przed krzywdą oraz przed wszelkimi formami przemocy poprzez opracowanie strategii w celu identyfikowania i priorytetowego potraktowania zagrożonych dzieci w ramach działań profilaktycznych i reagowania we współpracy z rodzicami, nauczycielami, pracownikami służby zdrowia i pracownikami społecznymi; wzywa państwa członkowskie do zapobiegania przemocy motywowanej płcią oraz do ochrony każdego dziecka, ze zwróceniem szczególnej uwagi na dziewczęta i młode kobiety, poprzez stworzenie lub wzmocnienie mechanizmów monitorowania i sprawozdawczości oraz specjalnych mechanizmów reagowania na przypadki przemocy motywowanej płcią;

22.  przypomina, że ochrona socjalna i wsparcie rodzin mają zasadnicze znaczenie, i wzywa właściwe organy krajowe, aby zapewniły odpowiednie i dostępne systemy ochrony socjalnej i zintegrowane systemy ochrony dzieci, obejmujące skuteczne zapobieganie, wczesną interwencję i wsparcie rodzin, tak by zapewnić bezpieczeństwo i ochronę dzieciom pozbawionym opieki rodzicielskiej lub zagrożonym jej utratą, a także środki wspierające przejście z modelu opieki instytucjonalnej na model wysokiej jakości opieki rodzinnej i środowiskowej; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia inwestycji w systemy ochrony dzieci i usługi opieki społecznej jako w ważny element wdrażania gwarancji dla dzieci; podkreśla, że ze względu na obecny lockdown, izolację i warunki uczenia się powszechne są problemy ze zdrowiem psychicznym i fizycznym oraz wzywa państwa członkowskie do priorytetowego inwestowania w ochronę zdrowia psychicznego i fizycznego dzieci;

23.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia usług socjalnych, w tym usług w zakresie ochrony małoletnich, a także wystarczających zasobów finansowych, technicznych i ludzkich;

24.  wzywa państwa członkowskie do opracowania konkretnych strategii ochrony dzieci przed niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych i wykorzystywaniem seksualnym w internecie, ponieważ w czasie lockdownu dzieci spędzają więcej czasu w online, co zwiększa ryzyko ich narażenia na nadużycia w internecie, w tym ryzyko pornografii dziecięcej i nękania w internecie; wzywa państwa członkowskie do prowadzenia kampanii informacyjnych skierowanych zarówno do rodziców, jak i dzieci, dotyczących zagrożeń, na jakie narażone są dzieci w środowisku online; wzywa Komisję i państwa członkowskie do ścisłej współpracy z podmiotami sektora prywatnego w celu finansowania rozwoju nowych technologii służących do wykrywania i eliminowania materiałów zawierających pornografię dziecięcą i przypadków niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych;

25.  przypomina, że aby wydźwignąć dzieci z ubóstwa kluczowe jest zastosowanie kompleksowego podejścia, które musi uwzględniać zindywidualizowane wsparcie dla rodziców tych dzieci; wzywa państwa członkowskie do poczynienia większych inwestycji w trwałe miejsca pracy i wsparcie społeczne dla rodziców, w tym podczas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, oraz do wdrożenia ukierunkowanej polityki zatrudnienia zapewniającej godziwy poziom życia, sprawiedliwe warunki pracy, dobrą równowagę między życiem zawodowym a prywatnym, rynek pracy sprzyjający włączeniu społecznemu i większe szanse na zatrudnienie, ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia i szkolenia zawodowego oraz podnoszenia kwalifikacji i przekwalifikowywania się; wzywa państwa członkowskie, by uwzględniły takie środki w krajowych planach działania dotyczących gwarancji dla dzieci; podkreśla, że należy zapewnić bezpłatną opiekę nad małymi dziećmi, aby rodzice mogli bez przeszkód wznowić aktywność zawodową; wzywa wszystkie państwa członkowskie do uznania okresów opieki nad dziećmi w systemach emerytalnych i do zapewnienia wystarczającego wsparcia – zarówno finansowego, jak i profesjonalnego – osobom opiekującym się niepełnosprawnymi członkami rodziny mieszkającymi w tym samym domu; podkreśla, że fakt, iż osoby te opiekują się swoimi krewnymi, ma często negatywny wpływ na ich życie rodzinne i zawodowe i może prowadzić do wykluczenia i dyskryminacji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia konkretnych działań w celu zapewnienia dobrostanu „dzieci samych w domu” – dzieci pozbawionych opieki za strony rodziców migrantów;

26.  przypomina, że we wniosek dotyczący odpowiedniej płacy minimalnej służy poprawie sytuacji dochodowej osób pracujących, w tym rodziców, a w szczególności kobiet; przypomina, że godne warunki pracy i sprawiedliwe wynagrodzenie muszą uzupełniać środki przeciwdziałania ubóstwu, w tym gwarancję, przy jednoczesnym uwzględnieniu specyfiki krajowej i poszanowaniu zasady pomocniczości; uważa, że takie podejście poprawi dobrostan dzieci i zmniejszyły nierówności doświadczane od najmłodszych lat, co przerwałoby cykl ubóstwa; przypomina państwom członkowskim, że zalecenie Komisji w sprawie skutecznego aktywnego wspierania zatrudnienia (C(2021)1372) zawiera wytyczne dotyczące stopniowego przejścia od środków nadzwyczajnych wprowadzonych w celu ochrony miejsc pracy podczas pandemii do nowych środków niezbędnych do ożywienia sprzyjającego wzrostowi gospodarczemu i zatrudnieniu; z zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie przejrzystości wynagrodzeń, którego celem jest zmniejszenie zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć, a tym samym zwiększenie stabilności finansowej i ogólnie niezależności ekonomicznej kobiet, a także umożliwienie kobietom uniknięcia ubóstwa i przemocy domowej;

27.  zachęca państwa członkowskie do zajęcia się kwestią uczniów przedwcześnie kończących naukę; podkreśla, że wzmocniona gwarancja dla młodzieży(19) przewiduje, że wszyscy młodzi ludzie, którzy ukończyli 15 lat, powinni otrzymać ofertę pracy, dalszego kształcenia, przygotowania zawodowego lub stażu w terminie czterech miesięcy od uzyskania statusu osoby bezrobotnej lub od zakończenia kształcenia formalnego; ponadto wzywa państwa członkowskie, aby wdrożyły wzmocnioną gwarancję dla młodzieży, zagwarantowały jakość ofert, włącznie z godziwym wynagrodzeniem, i zachęcały młodych ludzi do korzystania z usług oferowanych w ramach tej gwarancji; podkreśla znaczenie zapewnienia komplementarności z gwarancją dla dzieci i europejską strategią na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami, by zaspokoić potrzeby dzieci z niepełnosprawnościami oraz ułatwić im dostęp do podstawowych usług i samodzielne życie;

28.  z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie mechanizmów zarządzania, monitorowania, sprawozdawczości i oceny; wzywa Komisję, aby nadal monitorowała postępy w ramach europejskiego semestru z wykorzystaniem odpowiednich wskaźników z tablicy wskaźników społecznych i by w razie potrzeby wydawała zalecenia dla poszczególnych krajów; wzywa Komisję do włączenia Parlamentu we wspólne ramy monitorowania i w prace Komitetu Ochrony Socjalnej; podkreśla ważną rolę Komitetu Regionów i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w promowaniu dialogu z organami lokalnymi i regionalnymi oraz społeczeństwem obywatelskim; przypomina o znaczeniu, jakie ma wprowadzenie praw i dobrostanu dzieci jako parametrów i wskaźników zaleceń dla poszczególnych krajów w ramach europejskiego semestru i zgodnie z Europejskim filarem praw socjalnych; wzywa Komisję, aby dostosowała wskaźniki z tablicy wskaźników społecznych zawierające dane zdezagregowane, by uwzględniła wszystkie kategorie dzieci znajdujących się w potrzebie określone przez Komisję, by nadal opracowywała wskaźniki na potrzeby oceny i monitorowania wpływu europejskiej gwarancji dla dzieci, a także by zaprojektowała strukturę instytucjonalną, dzięki której wdrażanie tej gwarancji będzie wpisane w główny nurt polityki;

29.  wzywa państwa członkowskie, aby opracowały zarówno wieloletnie krajowe strategie przeciwdziałania ubóstwu i wykluczeniu społecznemu dzieci, jak i krajowe plany działania w sprawie europejskiej gwarancji dla dzieci, biorąc pod uwagę określone konkretne grupy dzieci potrzebujących wsparcia, cele oraz wymagane finansowanie, które należy przeznaczyć na urzeczywistnienie sprzyjających ram polityki; podkreśla potrzebę określenia silnych i wymiernych celów; przypomina o znaczeniu zaangażowania wszystkich odpowiedzialnych organów regionalnych i lokalnych oraz właściwych zainteresowanych podmiotów, w tym podmiotów gospodarki społecznej, instytucji edukacyjnych, sektora prywatnego, organizacji pozarządowych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego, jak również samych dzieci i ich rodziców; wzywa Komisję do regularnego składania Parlamentowi sprawozdań w sprawie stanu wdrożenia gwarancji; przypomina o potrzebie sprawniejszego gromadzenia wysokiej jakości danych zdezagregowanych, zarówno na szczeblu państw członkowskich, jak i UE, aby pomóc w monitorowaniu i ocenie postępów w dążeniu do położenia kresu ubóstwu i wykluczeniu społecznemu dzieci oraz by dać podstawy do monitorowania i tworzenia strategii politycznych; z zadowoleniem przyjmuje zatem włączenie krajowych ram gromadzenia danych do krajowych planów działania na rzecz wdrożenia gwarancji dla dzieci; podkreśla, że wszystkie państwa członkowskie muszą opracować lepsze wskaźniki jakości we wszystkich obszarach interwencji gwarancji dla dzieci, aby właściwie zrozumieć wielowymiarowe wyzwania związane z ubóstwem dzieci i ich wykluczeniem społecznym w obszarach edukacji i opieki, opieki zdrowotnej, mieszkalnictwa i dostępu do odpowiedniego żywienia, a także z myślą o lepszym docieraniu do dzieci znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; ponownie podkreśla znaczenie umożliwienia państwom członkowskim wymiany najlepszych praktyk;

30.  wzywa Radę do szybkiego przyjęcia wniosku dotyczącego zalecenia Rady ustanawiającego europejską gwarancję dla dzieci;

31.  wzywa Radę do odblokowania dyrektywy w sprawie kobiet w zarządach; podkreśla, że fakt, iż kobiety są reprezentowane na stanowiskach kierowniczych wpływa na wybór szkoły i kariery zawodowej przez dziewczęta młode kobiety oraz przyczynia się do zniesienia nierówności w niektórych sektorach rynku pracy, w których kobiety są mniej reprezentowane, a także do poprawy warunków pracy w sektorach zdominowanych przez kobiety;

32.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0020.
(2) Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 17.
(3) Dz.U. L 437 z 28.12.2020, s. 30.
(4) Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0090.
(5) Dz.U. C 346 z 27.9.2018, s. 156.
(6) Dz.U. C 366 z 27.10.2017, s. 19.
(7) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0054.
(8) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0371.
(9) W szczególności uwagi ogólne nr 5 w sprawie ogólnych środków wdrażania Konwencji o prawach dziecka, nr 6 w sprawie traktowania dzieci bez opieki i dzieci odseparowanych od rodziców poza krajem pochodzenia; nr 10 w sprawie praw dziecka wobec wymiaru sprawiedliwości dla nieletnich, nr 12 w sprawie prawa dziecka do bycia wysłuchanym, nr 13 w sprawie prawa dziecka do wolności od wszelkich form przemocy, nr 14 w sprawie prawa dziecka do uwzględniania przede wszystkim jego dobra, nr 15 w sprawie prawa dziecka do życia w zdrowiu na najwyższym możliwym poziomie oraz nr 16 w sprawie obowiązków państwa dotyczących wpływu sektora przedsiębiorstw na prawa dziecka.
(10) Teksty przyjęte, P9_TA(2019)0066.
(11) Dz.U. C 449 z 23.12.2020, s. 2.
(12) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0229.
(13) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0156.
(14) Dz.U. L 59 z 2.3.2013.
(15) Badanie Uniwersytetu w Pensylwanii na temat wysokiego zwrotu z inwestycji: https://www.impact.upenn.edu/early-childhood-toolkit/why-invest/what-is-the-return-on-investment/
(16) Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej, „Combatting child poverty: An issue of fundamental rights” [Zwalczanie ubóstwa dzieci: kwestia praw podstawowych], Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2018 r.
(17) UNICEF Study on the impact of parental deprivation on the children left behind by Moldovan migrants [Badanie UNICEF-u na temat wpływu braku opieki rodzicielskiej na dzieci pozostawione w kraju przez mołdawskich migrantów] https://www.unicef.org/socialpolicy/files/The_Impact_of_Parental_Deprivation_on_the_Development_of_Children(4).pdf
(18) https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/indicators/urban-waste-water-treatment/urban-waste-water-treatment-assessment-5
(19) Dz.U. C 372 z 4.11.2020, s. 1.


Dostępność i przystępność cenowa testów na COVID-19
PDF 140kWORD 48k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie dostępności i przystępności cenowej testów na COVID-19 (2021/2654(RSP))
P9_TA(2021)0162B9-0234/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 4, 6, 9, 114, 153, 168, 169 i 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 marca 2021 r. w sprawie ram wydawania, weryfikowania i uznawania interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia w celu ułatwienia swobodnego przepływu w czasie pandemii COVID-19 (zielone zaświadczenie cyfrowe) (COM(2021)0130),

–  uwzględniając obowiązujące międzynarodowe przepisy zdrowotne,

–  uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2020/1595 z dnia 28 października 2020 r. w sprawie strategii przeprowadzania testów na obecność COVID-19, w tym szybkich testów antygenowych(1),

–  uwzględniając dyrektywę 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich(2),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie wspólnych ram stosowania i walidacji szybkich testów antygenowych oraz wzajemnego uznawania wyników testów na COVID-19 w UE(3),

–  uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w traktatach i przewidzianych środkami przyjętymi w celu ich wykonania(4);

B.  mając na uwadze, że skuteczne testowanie uznaje się za podstawowe narzędzie ograniczania rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2 i jego budzących obawy wariantów, wykrywania zakażeń oraz ograniczania środków polegających na izolacji i kwarantanny i że nadal będzie ono odgrywać kluczową rolę w ułatwianiu swobodnego przepływu osób oraz zapewnianiu transgranicznego transportu i transgranicznego świadczenia usług podczas pandemii;

C.  mając na uwadze, że dostateczne zdolności w zakresie testowania i sekwencjonowania są niezbędne do monitorowania sytuacji epidemiologicznej i szybkiego wykrywania kolejnych wariantów SARS-CoV-2;

D.  mając na uwadze, że Komisja zaproponowała pakiet legislacyjny dotyczący Europejskiej Unii Zdrowotnej;

E.  mając na uwadze, że dostępność i przystępność cenowa tych testów znacznie się różnią w poszczególnych państwach członkowskich, zwłaszcza jeśli chodzi o dostępność bezpłatnych testów dla pracowników pierwszego kontaktu, w tym pracowników służby zdrowia, oraz dla szkół, uniwersytetów i placówek opieki nad dziećmi;

F.  mając na uwadze, że Komisja zaproponowała ramy wydawania, weryfikowania i uznawania interoperacyjnego zaświadczenia o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia w celu ułatwienia swobodnego przepływu w czasie pandemii COVID-19, zwanego unijnym zaświadczeniem COVID-19;

G.  mając na uwadze, że unijne zaświadczenie COVID-19 ułatwiłoby swobodny przepływ obywateli UE i osób w niej zamieszkałych; mając na uwadze, że wiele państw członkowskich wciąż wymaga od osób wjeżdżających na ich terytorium poddania się przed wjazdem lub po wjeździe testowi w kierunku zakażenia COVID-19;

H.  mając na uwadze, że nie wszyscy obywatele i mieszkańcy UE zostaną zaszczepieni przed wejściem w życie rozporządzenia w sprawie unijnego zaświadczenia COVID-19, ponieważ do tego czasu nie zostanie im zaoferowana szczepionka albo ponieważ nie mogą lub nie chcą się zaszczepić, w związku z czym będą musieli polegać na zaświadczeniach o wynikach testu lub o powrocie do zdrowia, by móc swobodnie się przemieszczać;

I.  mając na uwadze, że testy z wykorzystaniem amplifikacji kwasów nukleinowych (NAAT) wymienione w wykazie sporządzonym na podstawie zalecenia Rady z dnia 21 stycznia 2021 r. stanowią integralny element planowanego systemu unijnych zaświadczeń COVID-19;

J.  mając na uwadze, że koszty testowania się, niepewne warunki pracy i ograniczony dostęp do ochrony prawnej oznaczają, że pracownicy sezonowi stoją w obliczu szczególnych wyzwań związanych z testowaniem i samoizolacją w interesie zdrowia publicznego;

K.  mając na uwadze, że pandemia COVID-19 nieproporcjonalnie dotknęła osoby w trudnej sytuacji, mniejszości etniczne, pensjonariuszy domów pomocy społecznej, w tym osoby w podeszłym wieku, osoby z niepełnosprawnościami i osoby bezdomne; mając na uwadze, że słabsze grupy społeczne są bardziej narażone na dyskryminację finansową, gdy nie mają możliwości nieodpłatnego przetestowania się;

L.  mając na uwadze, że skuteczne testy są również kluczowym elementem strategii mającej na celu odbudowę gospodarczą oraz umożliwienie w państwach członkowskich nauczania i udziału w życiu społecznym w normalny sposób, tak by możliwe było pełne korzystanie z podstawowych wolności;

M.  mając na uwadze, że wszystkie państwa członkowskie udostępniają swoim obywatelom i mieszkańcom szczepionki przeciwko COVID-19 bezpłatnie, lecz tylko niektóre państwa członkowskie zapewniają bezpłatne testy; mając na uwadze, że obywatele i mieszkańcy innych państw członkowskich często muszą sporo płacić za testy COVID-19, co sprawia, że opcja ta jest dla niektórych nieosiągalna i wiąże się z ryzykiem dyskryminacji ze względu na status społeczno-ekonomiczny;

N.  mając na uwadze, że aby uniknąć nierówności i dyskryminacji między zaszczepionymi i niezaszczepionymi obywatelami i mieszkańcami UE, zarówno testy, jak i szczepienia powinny być bezpłatne;

O.  mając na uwadze, że w kontekście obostrzeń ograniczających swobodne przemieszczanie się wprowadzonych w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się COVID-19 państwa członkowskie wymagające przedstawienia dowodu na przeprowadzenie testu w kierunku zakażenia SARS-CoV-2 powinny uznawać zaświadczenia o wyniku testu wydane przez państwa członkowskie według zasad unijnego zaświadczenia COVID-19;

P.  mając na uwadze, że jasne i przyjazne dla użytkownika informacje o dostępności testów na COVID-19 we wszystkich państwach członkowskich oraz o ich cenach, jeżeli nie oferuje się ich bezpłatnie, powinny być dostępne w jednym miejscu;

Q.  mając na uwadze, że brak dostępności testów na COVID-19 i kwestia ich przystępności cenowej są utrudnieniem w skutecznym radzeniu sobie z pandemią i stanowią istotną przeszkodę w swobodnym przemieszczaniu się w obrębie UE, czy to w celu pracy, wypoczynku, łączenia rodzin, czy też w innym celu;

R.  mając na uwadze, że 17 milionów obywateli UE pracuje lub mieszka poza państwem członkowskim pochodzenia, oraz mając na uwadze, że miliony obywateli mieszkają na obszarach peryferyjnych i przygranicznych i muszą regularnie, a nawet codziennie, przekraczać granicę; mając na uwadze, że także ci obywatele nieproporcjonalnie odczuli trudności i koszty związane z testowaniem się; mając na uwadze, że wymogi dotyczące testowania lub kwarantanny nadal powodują opóźnienia i zwiększają koszty transgranicznego transportu towarów i świadczenia transgranicznych usług fizycznych;

S.  mając na uwadze, że inni podróżni również mogą napotykać szereg przeszkód, w tym bariery finansowe i skomplikowane wymagania spowodowane wymogami dotyczącymi testów na COVID-19;

T.  mając na uwadze, że w trakcie obecnej pandemii podjęto szeroki wachlarz środków, w tym nadzwyczajnych, w celu wsparcia ogółu społeczeństwa i gospodarki UE;

U.  mając na uwadze, że swobodne przemieszczanie się jest co do zasady prawem wszystkich obywateli UE, a w czasie kryzysu należy podjąć wszelkie środki, aby wszyscy Europejczycy mogli jednakowo korzystać z tego prawa;

V.  mając na uwadze, że Komisja zbiorczo zamówiła szczepionki przeciwko COVID-19 w imieniu wszystkich państw członkowskich, gwarantując wszystkim ich dostępność i niższe ceny;

W.  mając na uwadze, że w dniu 18 grudnia 2020 r. Komisja podpisała umowę ramową z Abbott i Roche na zakup ponad 20 mln szybkich testów antygenowych, udostępniając je w ten sposób wszystkim państwom członkowskim;

X.  mając na uwadze, że w wyjątkowych przypadkach konieczna i uzasadniona jest (tymczasowa) interwencja na rynku, by usunąć przeszkody w swobodnym przepływie na jednolitym rynku, zapewnić uczciwą konkurencję oraz zadbać o dostarczanie podstawowych produktów i usług;

1.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia uniwersalnych, dostępnych, terminowych i bezpłatnych testów, by zagwarantować prawo do swobodnego przemieszczania się w obrębie UE w kontekście unijnego zaświadczenia COVID-19 bez dyskryminacji ze względów ekonomicznych lub finansowych, zgodnie z art. 3 mandatu Parlamentu do negocjacji w sprawie wniosku dotyczącego zielonego zaświadczenia cyfrowego(5); podkreśla ryzyko dyskryminacji finansowej, której podlegaliby nieuodpornieni obywatele i mieszkańcy UE po wdrożeniu unijnego zaświadczenia COVID-19;

2.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia bezpłatnych testów, w szczególności pracownikom pierwszego kontaktu, w tym pracownikom służby zdrowia i ich pacjentom, a także szkołom, uniwersytetom i placówkom opieki nad dziećmi;

3.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wprowadzenia tymczasowego pułapu cenowego w odniesieniu do testów na COVID-19, które nie są potrzebne do uzyskania unijnego zaświadczenia COVID-19 lub w okolicznościach przedstawionych w ust. 2;

4.  podkreśla, że unijne zaświadczenia COVID-19 oparte na testach NAAT nie powinny skutkować dalszymi nierównościami i podziałami społecznymi; podkreśla, że konieczny jest sprawiedliwy i równy dostęp do testów;

5.  wzywa państwa członkowskie, by w międzyczasie dalej wdrażały zalecenie Komisji (UE) 2020/1595 w celu zapewnienia wspólnego podejścia i skuteczniejszych strategii testowania w całej UE, a także by w pełni wdrożyły rozporządzenie w sprawie unijnego zaświadczenia COVID-19 po jego przyjęciu;

6.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia dostatecznego finansowania i do kontynuowania wysiłków w ramach Inkubatora Unijnego Urzędu ds. Gotowości i Reagowania na wypadek Stanu Zagrożenia Zdrowia (HERA) w celu opracowania innowacyjnych nieinwazyjnych testów dla dzieci i grup szczególnie wrażliwych, w tym testów uwzględniających różne warianty;

7.  podkreśla, że Komisja i państwa członkowskie powinny wykazać się większym zaangażowaniem na rzecz ochrony swoich obywateli i mieszkańców, których prawo do swobodnego przemieszczania się nie powinno zależeć od ich statusu społeczno-ekonomicznego;

8.  wzywa Komisję do uruchomienia zasobów w celu ułatwienia sprawiedliwego i niedyskryminacyjnego wdrożenia interoperacyjnego unijnego zaświadczenia COVID-19;

9.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do wspólnego zamawiania zestawów diagnostycznych i do podpisywania wspólnych umów z dostawcami usług badań laboratoryjnych w celu zwiększenia zdolności testowania w kierunku COVID-19 na szczeblu UE; podkreśla potrzebę zapewnienia wysokiego poziomu przejrzystości i kontroli zamówień w dziedzinie zdrowia; podkreśla, że niezwykle ważne jest, by Komisja zarezerwowała wystarczającą pulę środków na zakup wyposażenia, o którym mowa w tym ustępie, jeżeli chce podjąć szybkie i przekonujące działania;

10.  z zadowoleniem przyjmuje elastyczne podejście Komisji, by przyspieszyć formalności celne i zwolnić z podatku VAT zestawy do testów na COVID-19;

11.  wzywa państwa członkowskie, by umożliwiły pracownikom służby zdrowia i przeszkolonym podmiotom gromadzenie danych dotyczących testów i zgłaszanie ich właściwym organom; podkreśla, jak ważne jest dostosowanie zdolności testowania do najnowszych danych epidemiologicznych, i zaznacza, że należy zgłaszać wszystkie wyniki testów – nawet te, które zostały przeprowadzone w nieakredytowanych punktach pobrań lub placówkach testujących;

12.  wzywa Komisję do wsparcia państw członkowskich poprzez uruchomienie instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych w celu pokrycia kosztów testów na COVID-19, poprzez zwracanie się do państw członkowskich o dobrowolne wkłady, poprzez zapewnienie dodatkowego finansowania na potrzeby umów zakupu z wyprzedzeniem oraz poprzez zadbanie o to, by szczepionki były udostępniane bezpłatnie; oczekuje, że te wspólne wysiłki nakłonią do zwiększenia dostępności bezpłatnych testów dla obywateli i mieszkańców UE;

13.  wzywa Komisję do zamieszczenia na portalu Re-open EU jasnych informacji o dostępności testów i o punktach pobrań do testów na COVID-19 we wszystkich państwach członkowskich oraz do szybkiego uruchomienia aplikacji pomagającej użytkownikom w znalezieniu najbliższego punktu pobrań do testów na COVID-19; wzywa Komisję do zapewnienia łatwego dostępu do takich informacji za pośrednictwem interfejsu programowania aplikacji, tak aby przewoźnicy mogli łatwo udostępniać te informacje swoim klientom;

14.  zwraca się do państw członkowskich o zwiększenie zdolności testowania w całej UE, zarówno w odniesieniu do testów NAAT, jak i szybkich testów antygenowych, zwłaszcza w głównych węzłach transportowych i ośrodkach turystycznych, w tym w regionach oddalonych i wyspiarskich oraz w regionach przygranicznych, dzięki wykorzystaniu mobilnych punktów pobrań wymazów i wspólnemu korzystaniu z zaplecza laboratoryjnego;

15.  wzywa Komisję do wsparcia organów krajowych w tworzeniu punktów pobrań, by zapewnić ich bliskość;

16.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 360 z 30.10.2020, s. 43.
(2) Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 77.
(3) Dz.U. C 24 z 22.1.2021, s. 1.
(4) Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 77.
(5) Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0145.


Stosunki UE–Indie
PDF 182kWORD 61k
Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. dla Rady, Komisji oraz Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie stosunków między UE a Indiami (2021/2023(INI))
P9_TA(2021)0163A9-0124/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając zbliżające się posiedzenie przywódców UE i Indii zapowiedziane na 8 maja 2021 r. w Porto (Portugalia),

–  uwzględniając zapoczątkowane w 2004 r. partnerstwo strategiczne między UE a Indiami,

–  uwzględniając umowę o współpracy między UE a Indiami z 1994 r.,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie i partnerstwo strategiczne między UE a Indiami: plan działania do 2025 r.(1) przyjęty na wirtualnym szczycie UE–Indie w dniu 15 lipca 2020 r., a także inne podpisane ostatnio wspólne oświadczenia, w tym w dziedzinie walki z terroryzmem, klimatu i energii, urbanizacji, migracji i mobilności oraz partnerstwa wodnego,

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 20 listopada 2018 r. zatytułowany „Elementy strategii UE wobec Indii” (JOIN(2018)0028) oraz powiązane konkluzje Rady z dnia 10 grudnia 2018 r. w sprawie strategii UE wobec Indii (14634/18),

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 19 września 2018 r. zatytułowany „Łącząc Europę i Azję – elementy składowe strategii UE” (JOIN(2018)0031) oraz powiązane konkluzje Rady z dnia 15 października 2018 r. (13097/18),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 28 maja 2018 r. dotyczące zwiększenia współpracy UE w zakresie bezpieczeństwa w Azji i w stosunkach z tym kontynentem (9265/1/18 REV 1),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 4 września 2001 r. zatytułowany „Europa i Azja: strategiczne ramy wzmocnionego partnerstwa” (COM(2001)0469),

–  uwzględniając przyszłe rozporządzenie ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej na lata 2021–2027 (2018/0243(COD)),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 stycznia 2021 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i obrony – sprawozdanie roczne za 2020 r.(2), rezolucję z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie konektywności i stosunków UE–Azja(3) oraz rezolucję z dnia 13 września 2017 r. w sprawie stosunków politycznych UE z Indiami(4), a także inne swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Indii, w tym dotyczące przypadków łamania praw człowieka, demokracji i praworządności,

–  uwzględniając swoje zalecenie dla Rady z dnia 28 października 2004 r. w sprawie stosunków Unia Europejska-Indie(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 29 września 2005 r. w sprawie partnerstwa strategicznego między UE a Indiami(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie UE w zmieniającym się globalnym otoczeniu – świat bardziej połączony, skonfliktowany i złożony(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie piractwa morskiego(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 października 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa jądrowego i nierozprzestrzeniania broni jądrowej(9),

–  uwzględniając 10. posiedzenie w ramach Partnerstwa Parlamentarnego Azja–Europa (ASEP10), które odbyło się w Brukseli w dniach 27–28 września 2018 r., oraz przyjęte w związku z nim oświadczenie, a także 11. posiedzenie w ramach Partnerstwa Parlamentarnego Azja–Europa (ASEP11), które ma odbyć się w Phnom Penh w Kambodży w dniach 26–27 maja 2021 r.,

–  uwzględniając dialog wysokiego szczebla UE–Indie w sprawie handlu i inwestycji, w ramach którego pierwsze spotkanie odbyło się 5 lutego 2021 r.,

–  uwzględniając wyjazd Komisji Spraw Zagranicznych do Indii w dniach 21–22 lutego 2017 r.,

–  uwzględniając Plan działania UE dotyczący praw człowieka i demokracji na lata 2020–2024,

–  uwzględniając konkluzje Rady z 22 lutego 2021 r. w sprawie priorytetów UE na rok 2021 na forach ONZ zajmujących się prawami człowieka,

–  uwzględniając wytyczne tematyczne UE dotyczące praw człowieka, w tym również wytyczne na temat obrońców praw człowieka oraz propagowania i ochrony wolności wyznania i przekonań,

–  uwzględniając art. 118 Regulaminu,

–  uwzględniając pismo Komisji Handlu Międzynarodowego oraz uwzględniając jej kompetencje zgodnie z załącznikiem VI do Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0124/2021),

A.  mając na uwadze, że UE i Indie mają zwołać posiedzenie przywódców w dniu 8 maja 2021 r. w Porto (Portugalia), realizując swoje zobowiązanie do regularnego zwoływania posiedzeń na najwyższym szczeblu oraz do wzmocnienia partnerstwa strategicznego ustanowionego w 2004 r., z myślą o pogłębieniu współpracy gospodarczej i politycznej;

B.  mając na uwadze, że strategiczne partnerstwo UE–Indie nabrało w ostatnich latach rozmachu, co odzwierciedla odnowioną wolę polityczną do wzmocnienia jego wymiaru strategicznego oraz – po przeobrażeniu się z partnerstwa gospodarczego w stosunki obejmujące szereg sektorów – odzwierciedla rosnące znaczenie geopolityczne Indii i wspólne wartości demokratyczne;

C.  mając na uwadze, że Unię Europejską i Indie, jako dwie największe na świecie demokracje, łączą silne więzi polityczne, gospodarcze, społeczne i kulturowe; mając jednak na uwadze, że stosunki dwustronne nie osiągnęły jeszcze pełnego potencjału i wymagają większego zaangażowania politycznego; mając na uwadze, że przywódcy UE i Indii wyrazili wolę utrzymania i promowania faktycznego multilateralizmu i wielostronnego ładu opartego na zasadach, a także zbudowanego wokół Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) i Światowej Organizacji Handlu (WTO);

D.  mając na uwadze, że regionalne i globalne znaczenie Indii rośnie i coraz bardziej wzmacniają one swoją pozycję jako darczyńca, a także jako mocarstwo gospodarcze i wojskowe; mając na uwadze, że przewodnictwo Indii w grupie G-20 w 2023 r., członkostwo tego państwa w Radzie Bezpieczeństwa ONZ w latach 2021–2022 i w Radzie Praw Człowieka ONZ w latach 2019–2021 zwiększyły potrzebę wzmocnienia koordynacji w zakresie globalnego zarządzania i dalszego promowania wspólnej wizji multilateralizmu opartego na zasadach;

E.  mając na uwadze, że w ramach strategicznych UE, obejmujących jej globalną strategię, strategię dla Indii, strategię UE dotyczącą łączenia Europy i Azji, a także nabierającą kształtu strategię dla regionu Indo-Pacyfiku zwrócono szczególną uwagę na zasadnicze znaczenie współpracy z Indiami w zakresie globalnego programu działania UE; mając na uwadze, że współpraca dwustronna i wielostronna w obecnym kontekście podwyższonego ryzyka globalnego i nasilającej się konkurencji między wielkimi mocarstwami powinna obejmować zwiększanie bezpieczeństwa międzynarodowego, poprawę przygotowania i reagowania na globalne zagrożenia zdrowotne, takie jak obecna pandemia COVID-19, wzmacnianie globalnej stabilności gospodarczej i wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz osiąganie celów zrównoważonego rozwoju określonych przez ONZ;

F.  mając na uwadze, że gospodarka Indii jest silna i dobrze się rozwija; mając na uwadze, że UE jest czołowym partnerem handlowym Indii, podczas gdy Indie są dziewiątym co do wielkości partnerem handlowym UE; mając na uwadze, że Ocean Indyjski ma strategiczne znaczenie dla handlu światowego oraz istotne znaczenie gospodarcze i strategiczne zarówno dla UE, jak i dla Indii; mając na uwadze, że UE i Indie mają ważkie wzajemne interesy w regionie Indo-Pacyfiku, skupiające się na utrzymaniu jego charakteru jako obszaru uczciwej konkurencji, niezakłóconych linii komunikacji morskiej, stabilności i bezpieczeństwa;

G.  mając na uwadze, że konektywność powinna stanowić ważny element obustronnego programu strategicznego UE–Indie zgodnie ze strategią UE dotyczącą łączenia Europy i Azji; mając na uwadze, że na ostatnim szczycie UE–Indie uzgodniono zasady zrównoważonej konektywności, a także zobowiązano się do przeanalizowania sposobów poprawny konektywności między UE a Indiami, a następnie konektywności z państwami trzecimi, w tym w regionie Indo-Pacyfiku; mając na uwadze, że kompleksowy charakter konektywności nie ogranicza się tylko do infrastruktury fizycznej, takiej jak drogi czy koleje, lecz obejmuje także szlaki morskie, technologie cyfrowe i aspekty środowiskowe, ze szczególnym uwzględnieniem Europejskiego Zielonego Ładu; mając na uwadze, że konektywność odgrywa rolę geopolityczną i transformacyjną, a także jest zrównoważonym instrumentem wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy;

H.  mając na uwadze, że promowanie skutecznej dyplomacji klimatycznej oraz globalnego zaangażowania na rzecz wdrożenia porozumienia paryskiego, a także globalnej ochrony klimatu i środowiska, wymaga przywództwa ze strony UE i Indii;

I.  mając na uwadze, że lokalni i międzynarodowi obserwatorzy praw człowieka informują, że obrońcy praw człowieka i dziennikarze w Indiach nie mają bezpiecznych warunków pracy; mając na uwadze, że w październiku 2020 r. wysoka komisarz ONZ ds. praw człowieka Michelle Bachelet zwróciła się do rządu Indii z apelem o ochronę praw obrońców praw człowieka i organizacji pozarządowych, wskazując na obawy związane ze zmniejszaniem się przestrzeni, w której mogą działać organizacje społeczeństwa obywatelskiego, zatrzymaniami obrońców praw człowieka i zarzutami stawianymi osobom, które po prostu skorzystały z prawa do wolności wypowiedzi i pokojowego zgromadzania się, a także z wykorzystaniem przepisów prawa, takich jak ustawa o zagranicznym wkładzie (FCRA) i ustawa o zapobieganiu nielegalnej działalności, do tłumienia sprzeciwu;

J.  mając na uwadze, że organizacja Amnesty International była zmuszona do zamknięcia swoich biur w Indiach po zamrożeniu jej rachunków bankowych ze względu na rzekome naruszenie ustawy o zagranicznym wkładzie, a trzej sprawozdawcy specjalni ONZ zaapelowali o zmianę tej ustawy zgodnie z prawami i obowiązkami Indii wynikającymi z prawa międzynarodowego;

K.  mając na uwadze, że grupy społeczeństwa obywatelskiego donoszą, że kobiety w Indiach stoją w obliczu szeregu poważnych wyzwań i naruszeń ich praw, w tym związanych z praktykami kulturowymi, plemiennymi i tradycyjnymi, przemocą seksualną i molestowaniem seksualnym oraz handlem ludźmi; mając na uwadze, że kobiety wywodzące się z mniejszości religijnych są jeszcze bardziej podatne na zagrożenia, a sytuacja ta pogarsza się dodatkowo w przypadku kobiet z niższych kast;

L.  mając na uwadze, że pomimo zakazu dyskryminacji ze względu na przynależność kastową w Indiach nadal istnieje problem systemowy, w tym również w obrębie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, uniemożliwiający dalitom dostęp do zatrudnienia, edukacji, opieki zdrowotnej i środków budżetowych przeznaczonych na rozwój dalitów;

M.  mając na uwadze, że Indie to jeden z krajów najsilniej dotkniętych nową pandemią COVID-19, w którym zarejestrowano 11 mln potwierdzonych przypadków i ponad 150 tys. zgonów spowodowanych tą chorobą, a także mając na uwadze, że rząd Indii przyjął inicjatywę przewidującą darowiznę milionów szczepionek dla krajów w swoim bezpośrednim sąsiedztwie i głównych krajów partnerskich w regionie Oceanu Indyjskiego;

1.  zaleca Radzie, Komisji oraz Wiceprzewodniczącemu Komisji / Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa:

  

Ogólne stosunki między UE a Indiami

   a) dalsze poprawianie i pogłębianie relacji między UE a Indiami jako partnerami strategicznymi oraz podtrzymanie zobowiązania do regularnego prowadzenia wielopoziomowych dialogów, w tym szczytów;
   b) skonsolidowanie postępów w zakresie partnerstwa strategicznego osiągniętych od ubiegłorocznego szczytu i poczynienie namacalnych postępów w kwestiach priorytetowych, zwłaszcza w zakresie odpornego na zagrożenia zdrowia na świecie, zmiany klimatu i ekologicznego wzrostu, cyfryzacji i nowych technologii, konektywności, handlu i inwestycji oraz polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i obrony, a także praw człowieka;
   c) dalsze zaangażowanie w tym zakresie i pełne wdrożenie strategii UE z 2018 r. w sprawie Indii oraz planu działania UE–Indie do 2025 r. w koordynacji z zaangażowaniem poszczególnych państw członkowskich w Indiach; ustanowienie jasnych i jawnych kryteriów pomiaru postępów w realizacji planu działania; zapewnienie parlamentarnego nadzoru nad polityką UE wobec Indii poprzez regularną wymianę informacji z Komisją Spraw Zagranicznych;
   d) realizację pełnego potencjału dwustronnych stosunków między dwiema największymi demokracjami na świecie; ponowne przypomnienie o potrzebie głębszego partnerstwa opartego na wspólnych wartościach, takich jak wolność, demokracja, pluralizm, praworządność, równość, poszanowanie praw człowieka, zaangażowanie w promowanie globalnego porządku obejmującego wszystkich, spójnego i opartego na zasadach, oraz skuteczny multilateralizm, zrównoważony rozwój, walka ze zmianą klimatu, a także pokój i stabilność na świecie;
   e) podkreślenie znaczenia Indii jako partnera w globalnej walce ze zmianą klimatu i degradacją różnorodności biologicznej oraz w transformacji w kierunku odnawialnych źródeł energii i neutralności klimatycznej; skonsolidowanie wspólnych planów na rzecz pełnego wdrożenia porozumienia z Paryża i wkładów ustalonych na poziomie krajowym, a także na rzecz wspólnej dyplomacji klimatycznej;
   f) ponowienie wniosku Rady z 2018 r. dotyczącego modernizacji architektury instytucjonalnej umowy o współpracy między UE a Indiami z 1994 r. odpowiednio do nowych wspólnych aspiracji i globalnych wyzwań; ożywienie idei negocjowania umowy o partnerstwie strategicznym o silnym wymiarze parlamentarnym, która w stosownych przypadkach będzie promować kontakty i współpracę na szczeblu państwowym;
   g) promowanie usystematyzowanego dialogu międzyparlamentarnego, w tym poprzez zachęcanie strony indyjskiej do ustanowienia w Lok Sabha i Rajya Sabha stałego odpowiednika Delegacji Parlamentu Europejskiego ds. stosunków z Republiką Indii oraz poprzez promowanie kontaktów między komisjami;
   h) zapewnienie aktywnych i regularnych konsultacji i zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego UE i Indii, w szczególności związków zawodowych, organizacji wyznaniowych, organizacji feministycznych i LGBTQI, organizacji ekologicznych, izb handlowych oraz innych zainteresowanych stron, w rozwój, realizację i monitorowanie stosunków między UE a Indiami; dążenie do utworzenia w tym celu platformy społeczeństwa obywatelskiego UE–Indie oraz szczytu młodzieżowego UE–Indie jako wydarzenia towarzyszącego przyszłym szczytom UE–Indie, z myślą o wzmacnianiu relacji między młodszymi pokoleniami;
   i) skonsolidowanie publicznych wysiłków dyplomatycznych UE zmierzających do poprawy wzajemnego zrozumienia między UE, jej państwami członkowskimi i Indiami oraz do pogłębienia wiedzy po obu stronach, przy zaangażowaniu środowisk naukowych, ośrodków analitycznych oraz przedstawicieli z całej UE i z Indii;
  

Współpraca w polityce zagranicznej i polityce bezpieczeństwa

   j) promowanie większej synergii w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa poprzez istniejące odpowiednie mechanizmy dialogu i na forach ustanowionych w ramach planu działania UE–Indie do roku 2025, a także w świetle niedawnego strategicznego nacisku UE na zacieśnienie współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa w Azji i w stosunkach z tym kontynentem, na którym Indie odgrywają coraz ważniejszą i strategiczną rolę;
   k) podkreślenie, że większe zaangażowanie UE i Indii we współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony nie powinno być postrzegane jako przyczyniające się do polaryzacji w regionie Indo-Pacyfiku, lecz jako promowanie wspólnego bezpieczeństwa, stabilności i pokojowego rozwoju;
   l) zaakcentowanie potrzeby ściślejszej koordynacji tematycznej międzynarodowych polityk bezpieczeństwa oraz działań w takich dziedzinach, jak: jądrowe bezpieczeństwo fizyczne i nierozprzestrzenianie broni masowego rażenia oraz kontrola nad nią, ograniczanie użycia broni chemicznej, biologicznej i radiologicznej, wspieranie zapobiegania konfliktom regionalnym i budowania pokoju, zwalczanie piractwa, bezpieczeństwo morskie, przeciwdziałanie terroryzmowi (w tym radykalizacji, praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu), brutalny ekstremizm, kampanie dezinformacyjne, a także cyberbezpieczeństwo, zagrożenia hybrydowe i przestrzeń kosmiczna; podkreślenie znaczenia dialogu UE–Indie na temat zwalczania terroryzmu; zacieśnienie stosunków wojskowych i wymiany wojskowej w celu wzmocnienia partnerstwa strategicznego UE–Indie;
   m) wskazanie, iż UE i Indie są dwoma z uczestników wnoszących największy wkład w działania ONZ na rzecz utrzymania pokoju i zaangażowanymi orędownikami trwałego pokoju; zachęcanie do dyskusji i inicjatyw na rzecz poszerzenia współpracy w zakresie utrzymania pokoju;
   n) pozytywne odnotowanie sześciu regularnych konsultacji między UE a Indiami w sprawie rozbrojenia i nierozprzestrzeniania broni i zachęcenie Indii do wzmocnienia współpracy regionalnej i podjęcia konkretnych kroków w tym zakresie; uznanie, iż Indie przystąpiły do trzech głównych wielostronnych reżimów kontroli eksportu związanych z rozprzestrzenianiem broni i zachęcanie do bliższego partnerstwa UE–Indie na tych forach;
   o) koordynowanie stanowisk i inicjatyw na forach wielostronnych, zwłaszcza ONZ, WTO i G-20, poprzez dążenie do wspólnych celów zgodnie ze wspólnymi wartościami i normami międzynarodowymi, zintensyfikowanie dialogu i skuteczne uzgadnianie stanowisk w obronie multilateralizmu i międzynarodowego ładu opartego na zasadach; zaangażowanie się w rozmowy w sprawie reformy Rady Bezpieczeństwa ONZ i metod pracy oraz wspieranie starań Indii o uzyskanie stałego członkostwa w zreformowanej Radzie Bezpieczeństw ONZ;
   p) promowanie zapobiegania konfliktom i współpracy gospodarczej przez wspieranie inicjatyw na rzecz integracji regionalnej w Azji Południowej, w tym w ramach Południowoazjatyckiego Stowarzyszenia na rzecz Współpracy Regionalnej (SAARC);
   q) wykorzystanie bogatych doświadczeń Indii w skali regionalnej i istniejących w państwach członkowskich UE koncepcji regionu Indo-Pacyfiku w celu opracowania proaktywnej, kompleksowej i realistycznej europejskiej strategii dotyczącej Indo-Pacyfiku, opartej na wspólnych zasadach, wartościach i interesach, w tym interesach gospodarczych, i prawie międzynarodowym; dążenie do koordynacji, w odpowiednich przypadkach, polityki UE i Indii wobec regionu Indo-Pacyfiku oraz rozszerzenie współpracy na wszystkie obszary wspólnego zainteresowania; należyte uwzględnienie suwerennych wyborów politycznych innych krajów w regionie oraz dwustronnych stosunków UE z tymi krajami;
   r) promowanie ambitnych wspólnych działań i konkretnych środków w ramach koordynacji pomocy rozwojowej i humanitarnej, w tym na Bliskim Wschodzie i w Afryce, a także wzmacniania procesów demokratycznych i przeciwdziałania tendencjom autorytarnym i wszystkim rodzajom ekstremizmu, w tym nacjonalistycznego i religijnego;
   s) wspieranie wspólnych działań w zakresie koordynacji bezpieczeństwa żywnościowego i operacji pomocy w przypadku katastrof, zgodnie z zasadami humanitarnymi zapisanymi w międzynarodowym prawie humanitarnym, w tym z zasadami bezstronności, neutralności i niedyskryminacji w dostarczaniu pomocy;
   t) odnotowanie, że UE z uwagą śledzi sytuację w Kaszmirze; powtórzenie poparcia na rzecz stabilności i deeskalacji między Indiami a Pakistanem, które są państwami posiadającymi broń jądrową, oraz dalsze zaangażowanie na rzecz praw człowieka i podstawowych wolności; promowanie wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa oraz sprawozdań UNHCR na temat Kaszmiru; zwrócenie się do Indii i Pakistanu o rozważenie ogromnych korzyści – ludzkich, gospodarczych i politycznych – płynących z rozwiązania tego konfliktu;
   u) wznowienie przez UE wysiłków na rzecz zbliżenia i przywrócenia stosunków dobrosąsiedzkich między Indiami a Pakistanem w oparciu o zasady prawa międzynarodowego oraz w drodze kompleksowego dialogu i podejścia etapowego, począwszy od środków budowy zaufania; w związku z tym z zadowoleniem przyjąć wspólne oświadczenie Indii i Pakistanu z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie zawieszenia broni jako ważny krok na drodze do ustanowienia pokoju i stabilności w regionie; podkreślenie znaczenia dwustronnego wymiaru w działaniach na rzecz ustanowienia trwałego pokoju i współpracy między Indiami a Pakistanem, które przyczyniłyby się do zwiększenia bezpieczeństwa i rozwoju gospodarczego w regionie; podkreślenie odpowiedzialności za budowanie pokoju, która spoczywa na obu państwach jako na mocarstwach jądrowych;
   v) wyrazić uznanie z powodu długoterminowego wsparcia Indii dla Afganistanu oraz ich zaangażowania na rzecz ukierunkowanych na ludzi i kierowanych lokalnie wysiłków pokojowych; współpracę z Indiami i innymi państwami regionu nad promowaniem w tym kraju stabilizacji, bezpieczeństwa, pokojowego rozwiązywania konfliktów i wartości demokratycznych, w tym praw kobiet; powtórzenie, że pokojowy i zamożny Afganistan przyniósłby korzyści całemu regionowi;
   w) podkreślanie, że zachowanie pokoju, stabilności i wolności żeglugi w regionie Azji i Pacyfiku w dalszym ciągu ma kluczowe znaczenie dla interesów UE i jej państw członkowskich; wzmocnienie wzajemnego zaangażowania na rzecz zapewnienia, aby nie utrudniano handlu w regionie Indo-Pacyfiku; zachęcenie do dalszego wspólnego interpretowania Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, w tym w odniesieniu do wolności żeglugi, oraz zacieśnienie współpracy w zakresie bezpieczeństwa morskiego i wspólnych misji szkoleniowych w regionie Indo-Pacyfiku w celu zachowania bezpieczeństwa i wolności żeglugi wzdłuż morskich linii komunikacyjnych; przypomnienie, że w szczególności w kontekście rosnącej rywalizacji potęg regionalnych współpraca z krajami regionu Indo-Pacyfiku powinna opierać się na zasadzie otwartości, dobrobytu, inkluzywności, zrównoważoności, przejrzystości, wzajemności i rentowności; podjęcie dialogu wysokiego szczebla między UE a Indiami na temat współpracy morskiej mającej na celu poszerzenie zakresu obecnych konsultacji w sprawie walki z piractwem oraz zwiększania interoperacyjności i koordynacji między operacją EUNAVFOR Atalanta, indyjskim Ośrodkiem Informacyjnym dla Regionu Oceanu Indyjskiego (IFC-IOR) i indyjską marynarką wojenną w dziedzinie nadzoru morskiego, pomocy w przypadku klęsk żywiołowych oraz wspólnych szkoleń i ćwiczeń;
   x) wspólne zachęcanie do dalszego dialogu z myślą o szybkim przyjęciu Kodeksu postępowania w regionie Morza Południowochińskiego, który nie naruszałby uzasadnionych praw żadnego kraju zgodnie z prawem międzynarodowym;
   y) wyrażenie zaniepokojenia z powodu pogarszających się relacji między Indiami a Chińską Republiką Ludową (ChRL), co jest skutkiem m.in. ekspansjonistycznej polityki ChRL i umacniania potencjału wojskowego; wspieranie pokojowego rozstrzygania sporów, konstruktywnego i kompleksowego dialogu oraz przestrzegania prawa międzynarodowego na granicy indyjsko-chińskiej;
   z) uznanie zaangażowania Indii w realizację agendy „Kobiety, pokój i bezpieczeństwo” poprzez wkład Indii w misje pokojowe; zwiększanie wzajemnego zaangażowania we wdrażanie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325, w tym w opracowywanie krajowych planów działania wraz z odpowiednimi środkami budżetowymi przeznaczonymi na ich skuteczną realizację;
   aa) zachęcanie do wspólnego wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2250, 2419 i 2535 w sprawie młodzieży, pokoju i bezpieczeństwa, w tym poprzez opracowanie krajowych strategii i planów działania dotyczących ludzi młodych, pokoju i bezpieczeństwa, z odpowiednimi przydziałami budżetowymi i naciskiem na zapobieganie konfliktom; zachęcanie Indii, wraz z państwami członkowskimi UE, do inwestowania w zdolności młodych ludzi oraz do partnerowania organizacjom młodzieżowym w kwestiach promowania dialogu i odpowiedzialności; poszukiwanie nowych sposobów włączania młodych ludzi w budowanie trwałego pokoju i bezpieczeństwa;
  

Promowanie praworządności, praw człowieka i dobrych rządów

   ab) umieszczenie praw człowieka oraz demokratycznych wartości w centrum zaangażowania UE w Indiach, umożliwiając w ten sposób zorientowany na wyniki i konstruktywny dialog oraz głębsze wzajemne zrozumienie; opracowanie we współpracy z Indiami strategii rozwiązywania problemów związanych z prawami człowieka, dotyczących zwłaszcza kobiet, dzieci oraz mniejszości etnicznych i religijnych, wolności religii i wyznania, a także odniesienie się do kwestii praworządności, takich jak zwalczanie korupcji oraz swobodne i bezpieczne otoczenie dla niezależnych dziennikarzy i społeczeństwa obywatelskiego, w tym obrońców praw człowieka, oraz włączenie kwestii praw człowieka do szerszego partnerstwa między UE a Indiami;
   ac) wyrażenie głębokiego zaniepokojenia w związku z indyjską ustawą o zmianach dotyczących obywatelstwa, która według Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka jest zasadniczo dyskryminująca wobec muzułmanów i wprowadza niebezpieczne podziały; zachęcanie Indii do zagwarantowania prawa do swobodnego praktykowania i propagowania wybranej religii, zapisanego w art. 25 konstytucji tego kraju; pracę nad wyeliminowaniem i powstrzymywaniem nienawistnych wypowiedzi, podżegających do dyskryminacji lub przemocy, skutkujących toksycznym otoczeniem, w którym nietolerancja i przemoc wobec mniejszości religijnych mogą pozostawać bezkarne; dzielenie się najlepszymi praktykami w zakresie szkolenia sił policyjnych w zakresie tolerancji i międzynarodowych standardów praw człowieka; dostrzeżenie powiązania między przepisami zakazującymi apostazji a przemocą wobec mniejszości religijnych, w szczególności społeczności chrześcijańskich i muzułmańskich;
   ad) zachęcanie Indii, jako członka Rady Praw Człowieka ONZ, do postępowania zgodnie z wszystkimi zaleceniami przeprowadzanego przez nią powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka, do przyjęcia i ułatwienia wizyt specjalnych sprawozdawców ONZ, w tym specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. promocji i ochrony prawa do wolności wyrażania opinii oraz wolności wypowiedzi, specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. prawa do wolności pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się oraz specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. pozasądowych, doraźnych i arbitralnych egzekucji, a także do ścisłej współpracy z nimi, w dziedzinie monitorowania rozwoju przestrzeni obywatelskiej oraz podstawowych praw i wolności, w ramach zobowiązania do wspierania rzeczywistego udziału i skutecznego zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego w promowanie i ochronę praw człowieka;
   ae) poruszenie kwestii sytuacji w zakresie praw człowieka i wyzwań stojących przed społeczeństwem obywatelskim, zwłaszcza obaw zgłoszonych przez wysoką komisarz ONZ ds. praw człowieka i specjalnych sprawozdawców ONZ, w dialogu z władzami Indii, w tym na szczycie; zachęcanie Indii, jako największej demokracji na świecie, do wykazania zaangażowania na rzecz poszanowania, ochrony i pełnego egzekwowania gwarantowanych konstytucyjnie praw do wolności wypowiedzi dla wszystkich, w tym w internecie, prawa do pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się, w tym w związku z ostatnimi protestami rolników na dużą skalę, oraz wolności religii i przekonań; wezwanie Indii do zapewnienia bezpiecznego środowiska pracy oraz ochrony i gwarantowania podstawowych praw i wolności obrońców praw człowieka, ekologów, dziennikarzy i innych podmiotów społeczeństwa obywatelskiego, bez nacisków politycznych lub gospodarczych, a także zaprzestania powoływania się na przepisy zakazujące podżegania i terroryzmu w celu ograniczania ich zgodnej z prawem działalności, w tym na terytorium związkowym Dżammu i Kaszmir, zaprzestania ogólnego ograniczania dostępu do internetu, przeprowadzenia przeglądu przepisów w celu uniknięcia ich ewentualnego niewłaściwego wykorzystywania do tłumienia sprzeciwu, zmiany przepisów, które sprzyjają dyskryminacji, a także ułatwienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w celu wyegzekwowania odpowiedzialności za naruszenia praw człowieka; odniesienie się do szkodliwego wpływu ustawy o zagranicznym wkładzie na organizacje społeczeństwa obywatelskiego;
   af) zachęcenie Indii do podjęcia dalszych kroków w celu prowadzenia dochodzeń w sprawach przemocy i dyskryminacji ze względu na płeć oraz zapobiegania takiej przemocy i dyskryminacji, a także promowania równouprawnienia płci i wzmacniania pozycji kobiet; odniesienie się do kwestii nasilającej się przemocy wobec kobiet i dziewcząt w Indiach przez zachęcanie do prowadzenia gruntownych dochodzeń w sprawie przestępstw z użyciem przemocy wobec kobiet i dziewcząt, a także szkolenie policjantów w zakresie działań policyjnych i dochodzeniowych wobec osób będących ofiarami traumy, wprowadzenie skutecznego mechanizmu monitorowania służącego nadzorowaniu wdrażania przepisów dotyczących przemocy seksualnej wobec kobiet i dziewcząt, przyspieszenie procesów prawnych i poprawę ochrony ofiar;
   ag) odniesienie się do kwestii powszechnej dyskryminacji ze względu na przynależność kastową oraz ważnego tematu przyznania praw społecznościom Adiwasi na mocy ustawy o prawach do lasu;
   ah) przypomnienie o zasadniczym i wyrażanym od dawna odrzuceniu przez UE kary śmierci oraz ponowne wezwanie Indii do wprowadzenia moratorium na wykonywanie kary śmierci z myślą o jej trwałym zniesieniu;
   ai) dostrzeżenie trwającego w Indiach procesu opracowywania krajowego planu działania w zakresie biznesu i praw człowieka w celu pełnego wdrożenia Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka, przypomnienie o obowiązkach wszystkich przedsiębiorstw w zakresie poszanowania praw człowieka w ich łańcuchach wartości oraz zachęcenie zarówno UE, jak i Indii do aktywnego uczestnictwa w trwających negocjacjach dotyczących wiążącego traktatu ONZ w sprawie odpowiedzialności przedsiębiorstw w dziedzinie praw człowieka;
   aj) wezwanie Indii, aby ratyfikowały Konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania i protokół fakultatywny do niej oraz konwencję ONZ o ochronie wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem;
   ak) zachęcanie Indii do dalszego wspierania wysiłków na rzecz międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości przez podpisanie Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK);
   al) zachęcanie Indii do podtrzymywania tradycji udzielania schronienia osobom uciekającym przed przemocą i prześladowaniami do czasu, gdy będzie możliwy ich bezpieczny, godny i dobrowolny powrót, oraz do podjęcia wszelkich środków potrzebnych, aby wyeliminować zagrożenie bezpaństwowością społeczności w Indiach;
   am) przypomnienie o znaczeniu jak najszybszego zaangażowania się w regularny dialog UE–Indie na temat praw człowieka, zgodnie z zobowiązaniem zawartym w planie działania UE–Indie oraz zgodnie ze wspólnym zamiarem wznowienia posiedzeń po ośmiu latach bez odbywania takich spotkań, co będzie dla obu stron ważną okazją do omówienia i rozwiązania pozostałych kwestii dotyczących praw człowieka; podniesienie rangi dialogu do dialogu na szczeblu centralnym i dążenie do uczynienia go konstruktywnym przez uczestnictwo na wysokim szczeblu, określenie konkretnych zobowiązań, kryteriów i poziomów odniesienia dla postępów, zajęcie się indywidualnymi przypadkami i ułatwienie dialogu na poziomie społeczeństwa obywatelskiego między UE a Indiami przed podjęciem dialogu na poziomie międzyrządowym; zwrócenie się do ESDZ o regularne przedkładanie Parlamentowi sprawozdań z osiągniętych wyników;
  

Handel na rzecz zrównoważonego rozwoju i dobrobytu

   an) przypomnienie, że w latach 2009–2019 handel między UE a Indiami wzrósł o ponad 70 % i że zacieśnienie więzi gospodarczych leży we wspólnym interesie; uznanie, że Indie stanowią solidną alternatywę dla UE, która chce zdywersyfikować swoje łańcuchy dostaw, oraz że UE jest dla Indii największym partnerem handlowym w sektorze rolno-spożywczym;
   ao) wykorzystanie okazji, jaką daje posiedzenie przywódców UE i Indii, do otwartego omówienia opartej na wartościach współpracy na najwyższym szczeblu w sprawach handlu i inwestycji; ponowne wyrażenie gotowości UE do rozważenia podjęcia negocjacji w sprawie autonomicznej umowy o ochronie inwestycji, która podniosłaby poziom pewności prawa dla inwestorów po obu stronach oraz dodatkowo wzmocniła dwustronne stosunki handlowe; pracę na rzecz osiągnięcia wspólnych i korzystnych dla obu stron celów w tych obszarach, które mogłyby przyczynić się do wzrostu gospodarczego i innowacji oraz które są zgodne z powszechnymi prawami człowieka, w tym prawami pracowniczymi, i przyczyniają się do ich poszanowania, a także do walki ze zmianą klimatu oraz do osiągania celów zrównoważonego rozwoju w ramach Agendy 2030;
   ap) jak najlepsze wykorzystanie zaangażowania Indii na rzecz multilateralizmu i międzynarodowego ładu handlowego opartego na zasadach; promowanie decydującej roli Indii w bieżących wysiłkach na rzecz reformy Światowej Organizacji Handlu;
   aq) dokonanie oceny stopnia, w jakim należy zaktualizować mandat negocjacyjny Komisji, jeżeli celem jest podpisanie umowy o handlu i współpracy, która zawierałaby ambitne postanowienia dotyczące wykonalnego rozdziału poświęconego handlowi i zrównoważonemu rozwojowi, dostosowanego do porozumienia paryskiego, a także odpowiednie postanowienia dotyczące praw i obowiązków inwestorów oraz praw człowieka; zapewnienie konstruktywnych negocjacji przy jednoczesnym uwzględnieniu różnych poziomów ambicji obu stron; wykorzystanie w tym względzie dobrze rokującej ewolucji stanowiska władz indyjskich w sprawie ich gotowości do włączenia postanowień dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju do przyszłej umowy;
  

Odporność dzięki partnerstwom sektorowym

   ar) sfinalizowanie negocjacji w sprawie partnerstwa z Indiami w zakresie konektywności; wsparcie tego partnerstwa m.in. za pomocą pożyczek i gwarancji na rzecz zrównoważonych inwestycji w dwustronne i wielostronne cyfrowe i zielone projekty infrastrukturalne w Indiach, udzielanych przez publiczne i prywatne podmioty z UE, takie jak Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), oraz za pomocą nowego instrumentu finansowania zewnętrznego, odpowiednio do potencjału zarysowanego w strategii UE dotyczącej łączenia Europy i Azji; zbadanie synergii między współpracą UE–Indie a współpracą z państwami Azji Południowej oraz koordynacji różnych strategii w zakresie konektywności;
   as) zapewnienie, by inicjatywy dotyczące konektywności opierały się na normach społecznych, środowiskowych i podatkowych oraz wartościach takich jak zrównoważony rozwój, przejrzystość, inkluzywność, państwo prawa, poszanowanie praw człowieka i wzajemność, a także były w pełni spójne z Ramową konwencją Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) i jej instrumentami prawnymi, w tym z porozumieniem paryskim;
   at) docenienie wiedzy fachowej Indii w zakresie zarządzania klęskami żywiołowymi; intensyfikację współpracy z Indiami w zakresie poprawy przygotowania regionu na klęski żywiołowe, w tym przez partnerstwo w ramach koalicji na rzecz infrastruktury odpornej na klęski żywiołowe, wielostronnego wysiłku na rzecz rozwoju badań naukowych i wymiany wiedzy w dziedzinie zarządzania ryzykiem infrastrukturalnym;
   au) pogłębienie współpracy w zakresie zrównoważonej mobilności za pomocą konkretnych środków, takich jak dalszy rozwój infrastruktury transportu elektrycznego i inwestycje w projekty kolejowe; podkreślenie zasadniczego znaczenia kolei dla zmniejszenia zagęszczenia ruchu i poziomu zanieczyszczenia na dużych obszarach miejskich, osiągnięcia celów klimatycznych i zapewnienia odporności najważniejszych łańcuchów dostaw, w tym podczas kryzysów;
   av) wspieranie dalszej współpracy w zakresie wyzwań, jakie stawia szybka urbanizacja, w drodze wymiany wiedzy i najlepszych praktyk na wspólnych platformach oraz współpracy między miastami, współpracy w dziedzinie technologii inteligentnych miast oraz dalszego wsparcia finansowego projektów na rzecz transportu miejskiego w Indiach udzielanego za pośrednictwem EBI;
   aw) przypomnienie roli Indii jako głównego producenta leków, leków generycznych i szczepionek, zwłaszcza w obliczu trwającego światowego kryzysu zdrowotnego; zachęcanie do podejmowania wspólnych przedsięwzięć w celu zapewnienia powszechnego dostępu do szczepionek przeciwko COVID-19; dążenie do przewodniej roli UE i Indii w promowaniu zdrowia jako globalnego dobra publicznego, przede wszystkim przez wspieranie wielostronnych inicjatyw, w tym COVAX, oraz pomocy w zapewnieniu powszechnego dostępu do szczepionek, zwłaszcza w krajach o niższych dochodach, w szczególności przez współpracę na odpowiednich forach międzynarodowych;
   ax) podniesienie poziomu ambicji w dwustronnej i wielostronnej współpracy między UE a Indiami w dziedzinie zmiany klimatu, zwłaszcza przez przyspieszenie ekologicznego wzrostu gospodarczego oraz sprawiedliwej i bezpiecznej transformacji w kierunku czystej energii, osiągnięcie neutralności klimatycznej oraz podniesienie poziomu ambicji wkładów ustalanych przez poszczególne kraje; dalsze sprawowanie wspólnego globalnego przywództwa na rzecz wspierania porozumienia paryskiego i skupienie się na realizacji programów dotyczących czystej i odnawialnej energii oraz gospodarki o obiegu zamkniętym;
   ay) potwierdzenie wspólnego zaangażowania, jako dwóch głównych światowych emitentów gazów cieplarnianych, na rzecz bardziej skoordynowanych wysiłków służących łagodzeniu skutków zmiany klimatu; odnotowanie czołowej pozycji Indii w sektorze energii ze źródeł odnawialnych oraz postępów osiągniętych dzięki partnerstwu UE–Indie na rzecz czystej energii i klimatu; zachęcanie do inwestycji i współpracy na rzecz dalszego promowania elektromobilności, zrównoważonego chłodzenia, nowej generacji technologii baterii, rozproszonego wytwarzania energii i sprawiedliwej transformacji w Indiach; zainicjowanie debaty i ocenę współpracy strategicznej w dziedzinie metali ziem rzadkich; intensyfikację wdrażania partnerstwa na rzecz zrównoważonej gospodarki wodnej;
   az) promowanie ambitnego wspólnego programu i globalnych działań na rzecz różnorodności biologicznej, w tym w okresie poprzedzającym Konferencję Stron Konwencji o różnorodności biologicznej (COP 15), która odbędzie się w maju 2021 r.;
   ba) dążenie do objęcia współprzewodnictwa w zakresie ustanawiania i rozwijania międzynarodowych norm w gospodarce cyfrowej, opartych na zrównoważonej i odpowiedzialnej cyfryzacji oraz środowisku ICT opartym na państwie prawa i prawach człowieka, przy jednoczesnym przeciwdziałaniu zagrożeniom dla cyberbezpieczeństwa i zapewnieniu ochrony podstawowych praw i wolności, w tym ochrony danych osobowych;
   bb) zwiększenie ambicji UE w zakresie łączności cyfrowej z Indiami w obliczu unijnej strategii transformacji cyfrowej; współpracę z Indiami przy tworzeniu i wykorzystywaniu technologii krytycznych z uwzględnieniem poważnych konsekwencji w dziedzinie strategii i bezpieczeństwa, jakie niosą ze sobą te nowe technologie; inwestowanie w partnerstwo w zakresie usług cyfrowych i rozwój odpowiedzialnej i opartej na prawach człowieka sztucznej inteligencji; przyjęcie z zadowoleniem wysiłków podejmowanych przez Indie w celu osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony danych osobowych zbliżonego do tego, który zapewnia RODO, oraz dalsze wspieranie reformy ochrony danych w Indiach; podkreślenie wzajemnych korzyści wynikających ze wzmożonej współpracy w tym obszarze; zachęcanie do zwiększania zbieżności ram regulacyjnych w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony danych osobowych i prywatności, w tym w drodze ewentualnych decyzji dotyczących adekwatności danych, z myślą o ułatwieniu bezpiecznego transgranicznego przepływu danych umożliwiającego ściślejszą współpracę, zwłaszcza w sektorach ICT i usług cyfrowych; zauważenie, że dostosowanie indyjskich i europejskich przepisów dotyczących danych znacznie ułatwiłoby wzajemną współpracę, handel oraz bezpieczne przekazywanie informacji i wiedzy fachowej; dążenie do powielenia unijnej umowy w sprawie roamingu międzynarodowego w telefonii komórkowej w stosunkach z Indiami;
   bc) przypomnienie, że rozwój sektora cyfrowego ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa i musi obejmować dywersyfikację łańcucha dostaw producentów wyposażenia przez promowanie otwartej i interoperacyjnej architektury sieci oraz partnerstw na rzecz cyfryzacji z partnerami, którzy podzielają wartości UE i wykorzystują technologię w duchu poszanowania praw podstawowych;
   bd) podjęcie skutecznych kroków w celu ułatwienia mobilności między UE a Indiami, w tym dla migrantów, studentów, pracowników wysoko wykwalifikowanych i artystów, z uwzględnieniem dostępności umiejętności oraz potrzeb rynku pracy w UE i Indiach; dostrzeżenie znacznej puli talentów w dziedzinach cyfryzacji i sztucznej inteligencji zarówno w Indiach, jak i w UE, jak również wspólnego interesu w rozwijaniu wysokiego poziomu wiedzy fachowej i współpracy w tej dziedzinie;
   be) uznanie kontaktów międzyludzkich za jeden z głównych wymiarów partnerstwa strategicznego; wezwanie do pogłębienia partnerstwa w dziedzinie edukacji publicznej, badań naukowych i innowacji oraz wymiany kulturalnej; wezwanie państw członkowskich UE i Indii do inwestowania zwłaszcza w zdolności i przywództwo młodych ludzi oraz do zapewnienia ich konstruktywnego włączenia w życie polityczne i gospodarcze; promowanie udziału Indii, zwłaszcza indyjskich studentów i młodych praktyków, w programach unijnych, takich jak „Horyzont Europa”, Europejska Rada ds. Badań Naukowych i działania „Maria Skłodowska-Curie”, oraz kontaktów międzyludzkich w dziedzinie edukacji i kultury; promowanie w tym zakresie programu Erasmus+ i uwzględnienie równego włączenia do tych programów studentek, naukowczyń, badaczek i specjalistek; kontynuację ścisłej współpracy w dziedzinie badań naukowych i innowacji, w tym ukierunkowanych na ludzi i opartych na zasadach etycznych technologii cyfrowych, przy jednoczesnym zachęcaniu do wzmacniania kultury informatycznej i umiejętności cyfrowych;
   bf) dalsze analizowanie możliwości kompleksowej współpracy w grupie G-20 w dziedzinie polityki zatrudnienia i polityki społecznej, np. w obszarze ochrony socjalnej, wynagrodzeń minimalnych, udziału kobiet w rynku pracy, tworzenia godnych miejsc pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy; współpracę nad eliminacją pracy dzieci przez wsparcie stosowania i monitorowania przestrzegania konwencji MOP nr 138 (dotyczącej najniższego wieku dopuszczenia do zatrudnienia) i nr 182 (dotyczącej najgorszych form pracy dzieci), ratyfikowanych przez Indie w czerwcu 2017 r.;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania tego zalecenia Radzie, Komisji oraz Wiceprzewodniczącemu Komisji / Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa.

(1) https://www.consilium.europa.eu/pl/press/press-releases/2020/07/15/joint-statement-15th-eu-india-summit-15-july-2020/
(2) Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0012.
(3) Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0016.
(4) Dz.U. C 337 z 20.9.2018, s. 48.
(5) Dz.U. C 174 E z 14.7.2005, s. 179.
(6) Dz.U. C 227 E z 21.9.2006, s. 589.
(7) Dz.U. C 58 z 15.2.2018, s. 109.
(8) Dz.U. C 261 E z 10.9.2013, s. 34.
(9) Dz.U. C 215 z 19.6.2018, s. 202.


Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Komisja i agencje wykonawcze
PDF 574kWORD 180k
Decyzja
Decyzja
Decyzja
Decyzja
Decyzja
Decyzja
Decyzja
Decyzja
Rezolucja
1. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze (2020/2140(DEC))
P9_TA(2021)0164A9-0117/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2019(1),

–  uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019 (COM(2020)0288 – C9-0220/2020)(2),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z działań podjętych w następstwie udzielenia absolutorium za rok budżetowy 2018 (COM(2020)0311) oraz uzupełniające je szczegółowe odpowiedzi,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników za 2019 r. (COM(2020)0265),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji dla organu udzielającego absolutorium w sprawie audytów wewnętrznych przeprowadzonych w 2019 r. (COM(2020)0268) oraz dokument roboczy służb Komisji dołączony do tego sprawozdania (SWD(2020)0117),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 wraz z odpowiedziami instytucji(3), sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego dotyczące wyników wykonania budżetu UE – stan na koniec 2019 r. wraz z odpowiedziami instytucji(4) oraz sprawozdania specjalne Trybunału Obrachunkowego,

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności rachunków(5), jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2019 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie udzielenia Komisji absolutorium z wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 (05792/2021 – C9‑0037/2021),

–  uwzględniając art. 317, 318 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012(6), w szczególności jego art. 69, 260, 261 i 262,

–  uwzględniając art. 99 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0117/2021),

1.  udziela Komisji absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019;

2.  przedstawia swoje uwagi w rezolucji stanowiącej integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji wraz z rezolucją, która stanowi jej integralną część, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu, jak również parlamentom narodowym oraz krajowym i regionalnym organom kontroli w państwach członkowskich, oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

2. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego (teraz Europejska Agencja Wykonawcza ds. Edukacji i Kultury) za rok budżetowy 2019 (2020/2140(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2019(7),

–  uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019 (COM(2020)0288 – C9-0220/2020)(8),

–  uwzględniając końcowe roczne sprawozdanie finansowe Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego za rok budżetowy 2019(9),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z działań podjętych w następstwie udzielenia absolutorium za rok budżetowy 2018 (COM(2020)0311) oraz uzupełniające je szczegółowe odpowiedzi,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji dla organu udzielającego absolutorium w sprawie audytów wewnętrznych przeprowadzonych w 2019 r. (COM(2020)0268) oraz dokument roboczy służb Komisji dołączony do tego sprawozdania (SWD(2020)0117),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące agencji UE za rok budżetowy 2019 wraz z odpowiedziami agencji(10),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności rachunków(11), jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2019 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie udzielenia agencjom wykonawczym absolutorium z wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 (05792/2021 – C9‑0037/2021),

–  uwzględniając art. 317, 318 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012(12), w szczególności jego art. 69, 260, 261 i 262,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 58/2003 z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiające statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi(13), w szczególności jego art. 14 ust. 3,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 1653/2004 z dnia 21 września 2004 r. w sprawie typowego rozporządzenia finansowego dla agencji wykonawczych, na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 58/2003 określającego status agencji wykonawczych, odpowiedzialnych za niektóre czynności dotyczące obsługi programów wspólnotowych(14), w szczególności jego art. 66 akapit pierwszy i drugi,

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji 2013/776/UE z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego i uchylenia decyzji 2009/336/WE(15),

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2021/173 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającą Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Zdrowia i Cyfryzacji, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Badań Naukowych, Europejską Radę ds. Innowacji i Agencję Wykonawczą ds. MŚP, Agencję Wykonawczą Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i Europejską Agencję Wykonawczą ds. Edukacji i Kultury oraz uchylającą decyzje wykonawcze 2013/801/UE, 2013/771/UE, 2013/778/UE, 2013/779/UE, 2013/776/UE i 2013/770/UE(16),

–  uwzględniając art. 99 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0117/2021),

1.  udziela dyrektorowi Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury absolutorium z wykonania budżetu Agencji za rok budżetowy 2019;

2.  przedstawia swoje uwagi w rezolucji stanowiącej integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji, decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja, a także rezolucji, która stanowi integralną część tych decyzji, dyrektorowi Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

3. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Agencji Wykonawczej ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw (teraz Agencja Wykonawcza Europejskiej Rady ds. Innowacji i ds. MŚP) za rok budżetowy 2019 (2020/2140(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2019(17),

–  uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019 (COM(2020)0288 – C9-0220/2020)(18),

–  uwzględniając końcowe roczne sprawozdanie finansowe Agencji Wykonawczej ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw za rok budżetowy 2019(19),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z działań podjętych w następstwie udzielenia absolutorium za rok budżetowy 2018 (COM(2020)0311) oraz uzupełniające je szczegółowe odpowiedzi,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji dla organu udzielającego absolutorium w sprawie audytów wewnętrznych przeprowadzonych w 2019 r. (COM(2020)0268) oraz dokument roboczy służb Komisji dołączony do tego sprawozdania (SWD(2020)0117),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące agencji UE za rok budżetowy 2019 wraz z odpowiedziami agencji(20),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(21) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2019 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie udzielenia agencjom wykonawczym absolutorium z wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 (05792/2021 – C9‑0037/2021),

–  uwzględniając art. 317, 318 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012(22), w szczególności jego art. 69, 260, 261 i 262,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 58/2003 z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiające statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi(23), w szczególności jego art. 14 ust. 3,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 1653/2004 z dnia 21 września 2004 r. w sprawie typowego rozporządzenia finansowego dla agencji wykonawczych, na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 58/2003 określającego status agencji wykonawczych, odpowiedzialnych za niektóre czynności dotyczące obsługi programów wspólnotowych(24), w szczególności jego art. 66 akapit pierwszy i drugi,

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji nr 2013/771/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia Agencji Wykonawczej ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz uchylenia decyzji 2004/20/WE i 2007/372/WE(25),

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2021/173 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającą Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Zdrowia i Cyfryzacji, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Badań Naukowych, Europejską Radę ds. Innowacji i Agencję Wykonawczą ds. MŚP, Agencję Wykonawczą Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i Europejską Agencję Wykonawczą ds. Edukacji i Kultury oraz uchylającą decyzje wykonawcze 2013/801/UE, 2013/771/UE, 2013/778/UE, 2013/779/UE, 2013/776/UE i 2013/770/UE(26),

–  uwzględniając art. 99 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0117/2021),

1.  udziela p.o. dyrektor Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Innowacji i ds. MŚP absolutorium z wykonania budżetu Agencji za rok budżetowy 2019;

2.  przedstawia swoje uwagi w rezolucji stanowiącej integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji, decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja, a także rezolucji, która stanowi integralną część tych decyzji, p.o. dyrektor Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Innowacji i ds. MŚP, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

4. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Agencji Wykonawczej ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności za rok budżetowy 2019 (2020/2140(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2019(27),

–  uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019 (COM(2020)0288 – C9-0220/2020)(28),

–  uwzględniając końcowe roczne sprawozdanie finansowe Agencji Wykonawczej ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności za rok budżetowy 2019(29),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z działań podjętych w następstwie udzielenia absolutorium za rok budżetowy 2018 (COM(2020)0311) oraz uzupełniające je szczegółowe odpowiedzi,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji dla organu udzielającego absolutorium w sprawie audytów wewnętrznych przeprowadzonych w 2019 r. (COM(2020)0268) oraz dokument roboczy służb Komisji dołączony do tego sprawozdania (SWD(2020)0117),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące agencji UE za rok budżetowy 2019 wraz z odpowiedziami agencji(30),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(31) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2019 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie udzielenia agencjom wykonawczym absolutorium z wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 (05792/2021 – C9‑0037/2021),

–  uwzględniając art. 317, 318 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012(32), w szczególności jego art. 69, 260, 261 i 262,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 58/2003 z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiające statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi(33), w szczególności jego art. 14 ust. 3,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 1653/2004 z dnia 21 września 2004 r. w sprawie typowego rozporządzenia finansowego dla agencji wykonawczych, na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 58/2003 określającego status agencji wykonawczych, odpowiedzialnych za niektóre czynności dotyczące obsługi programów wspólnotowych(34), w szczególności jego art. 66 akapit pierwszy i drugi,

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji 2013/770/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia Agencji Wykonawczej ds. Konsumentów, Zdrowia i Żywności oraz uchylenia decyzji 2004/858/WE(35),

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji 2014/927/UE z dnia 17 grudnia 2014 r. zmieniającą decyzję wykonawczą 2013/770/UE w celu przekształcenia Agencji Wykonawczej ds. Konsumentów, Zdrowia i Żywności w Agencję Wykonawczą ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności(36),

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2021/173 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającą Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Zdrowia i Cyfryzacji, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Badań Naukowych, Europejską Radę ds. Innowacji i Agencję Wykonawczą ds. MŚP, Agencję Wykonawczą Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i Europejską Agencję Wykonawczą ds. Edukacji i Kultury oraz uchylającą decyzje wykonawcze 2013/801/UE, 2013/771/UE, 2013/778/UE, 2013/779/UE, 2013/776/UE i 2013/770/UE(37),

–  uwzględniając art. 99 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0117/2021),

1.  udziela dyrektor Agencji Wykonawczej ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności absolutorium z wykonania budżetu Agencji Wykonawczej za rok budżetowy 2019;

2.  przedstawia swoje uwagi w rezolucji stanowiącej integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji, decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja, a także rezolucji, która stanowi integralną część tych decyzji, dyrektor Agencji Wykonawczej ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

5. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych za rok budżetowy 2019 (2020/2140(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2019(38),

–  uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019 (COM(2020)0288 – C9-0220/2020)(39),

–  uwzględniając końcowe roczne sprawozdanie finansowe Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych za rok budżetowy 2019(40),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z działań podjętych w następstwie udzielenia absolutorium za rok budżetowy 2018 (COM(2020)0311) oraz uzupełniające je szczegółowe odpowiedzi,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji dla organu udzielającego absolutorium w sprawie audytów wewnętrznych przeprowadzonych w 2019 r. (COM(2020)0268) oraz dokument roboczy służb Komisji dołączony do tego sprawozdania (SWD(2020)0117),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące agencji UE za rok budżetowy 2019 wraz z odpowiedziami agencji(41),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(42) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2019 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie udzielenia agencjom wykonawczym absolutorium z wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 (05792/2021 – C9‑0037/2021),

–  uwzględniając art. 317, 318 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012(43), w szczególności jego art. 69, 260, 261 i 262,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 58/2003 z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiające statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi(44), w szczególności jego art. 14 ust. 3,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 1653/2004 z dnia 21 września 2004 r. w sprawie typowego rozporządzenia finansowego dla agencji wykonawczych, na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 58/2003 określającego status agencji wykonawczych, odpowiedzialnych za niektóre czynności dotyczące obsługi programów wspólnotowych(45), w szczególności jego art. 66 akapit pierwszy i drugi,

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji nr 2013/779/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i uchylenia decyzji 2008/37/WE(46),

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2021/173 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającą Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Zdrowia i Cyfryzacji, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Badań Naukowych, Europejską Radę ds. Innowacji i Agencję Wykonawczą ds. MŚP, Agencję Wykonawczą Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i Europejską Agencję Wykonawczą ds. Edukacji i Kultury oraz uchylającą decyzje wykonawcze 2013/801/UE, 2013/771/UE, 2013/778/UE, 2013/779/UE, 2013/776/UE i 2013/770/UE(47),

–  uwzględniając art. 99 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0117/2021),

1.  udziela dyrektorowi Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych absolutorium z wykonania budżetu Agencji Wykonawczej za rok budżetowy 2019;

2.  przedstawia swoje uwagi w rezolucji stanowiącej integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji, decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja, a także rezolucji, która stanowi integralną część tych decyzji, dyrektorowi Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

6. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych (teraz Europejska Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych) za rok budżetowy 2019 (2020/2140(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2019(48),

–  uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019 (COM(2020)0288 – C9-0220/2020)(49),

–  uwzględniając końcowe roczne sprawozdanie finansowe Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych za rok budżetowy 2019(50),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z działań podjętych w następstwie udzielenia absolutorium za rok budżetowy 2018 (COM(2020)0311) oraz uzupełniające je szczegółowe odpowiedzi,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji dla organu udzielającego absolutorium w sprawie audytów wewnętrznych przeprowadzonych w 2019 r. (COM(2020)0268) oraz dokument roboczy służb Komisji dołączony do tego sprawozdania (SWD(2020)0117),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące agencji UE za rok budżetowy 2019 wraz z odpowiedziami agencji(51),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(52) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2019 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie udzielenia agencjom wykonawczym absolutorium z wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 (05792/2021 – C9‑0037/2021),

–  uwzględniając art. 317, 318 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012(53), w szczególności jego art. 69, 260, 261 i 262,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 58/2003 z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiające statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi(54), w szczególności jego art. 14 ust. 3,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 1653/2004 z dnia 21 września 2004 r. w sprawie typowego rozporządzenia finansowego dla agencji wykonawczych, na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 58/2003 określającego status agencji wykonawczych, odpowiedzialnych za niektóre czynności dotyczące obsługi programów wspólnotowych(55), w szczególności jego art. 66 akapit pierwszy i drugi,

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji nr 2013/778/UE z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych i uchylenia decyzji 2008/46/WE(56),

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2021/173 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającą Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Zdrowia i Cyfryzacji, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Badań Naukowych, Europejską Radę ds. Innowacji i Agencję Wykonawczą ds. MŚP, Agencję Wykonawczą Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i Europejską Agencję Wykonawczą ds. Edukacji i Kultury oraz uchylającą decyzje wykonawcze 2013/801/UE, 2013/771/UE, 2013/778/UE, 2013/779/UE, 2013/776/UE i 2013/770/UE(57),

–  uwzględniając art. 99 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0117/2021),

1.  udziela dyrektorowi Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych absolutorium z wykonania budżetu Agencji za rok budżetowy 2019;

2.  przedstawia swoje uwagi w rezolucji stanowiącej integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji, decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja, a także rezolucji, która stanowi integralną część tych decyzji, dyrektorowi Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

7. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Agencji Wykonawczej ds. Innowacyjności i Sieci (teraz Europejska Agencja Wykonawcza ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska) za rok budżetowy 2019 (2020/2140(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2019(58),

–  uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019 (COM(2020)0288 – C9-0220/2020)(59),

–  uwzględniając końcowe roczne sprawozdanie finansowe Agencji Wykonawczej ds. Innowacyjności i Sieci za rok budżetowy 2019(60),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z działań podjętych w następstwie udzielenia absolutorium za rok budżetowy 2018 (COM(2020)0311) oraz uzupełniające je szczegółowe odpowiedzi,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji dla organu udzielającego absolutorium w sprawie audytów wewnętrznych przeprowadzonych w 2019 r. (COM(2020)0268) oraz dokument roboczy służb Komisji dołączony do tego sprawozdania (SWD(2020)0117),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące agencji UE za rok budżetowy 2019 wraz z odpowiedziami agencji(61),

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(62) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2019 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie udzielenia agencjom wykonawczym absolutorium z wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 (05792/2021 – C9‑0037/2021),

–  uwzględniając art. 317, 318 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012(63), w szczególności jego art. 69, 260, 261 i 262,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 58/2003 z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiające statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi(64), w szczególności jego art. 14 ust. 3,

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 1653/2004 z dnia 21 września 2004 r. w sprawie typowego rozporządzenia finansowego dla agencji wykonawczych, na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 58/2003 określającego status agencji wykonawczych, odpowiedzialnych za niektóre czynności dotyczące obsługi programów wspólnotowych(65), w szczególności jego art. 66 akapit pierwszy i drugi,

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji nr 2013/801/UE z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia Agencji Wykonawczej ds. Innowacyjności i Sieci oraz uchylenia decyzji 2007/60/WE zmienionej decyzją 2008/593/WE(66),

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2021/173 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającą Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Zdrowia i Cyfryzacji, Europejską Agencję Wykonawczą ds. Badań Naukowych, Europejską Radę ds. Innowacji i Agencję Wykonawczą ds. MŚP, Agencję Wykonawczą Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i Europejską Agencję Wykonawczą ds. Edukacji i Kultury oraz uchylającą decyzje wykonawcze 2013/801/UE, 2013/771/UE, 2013/778/UE, 2013/779/UE, 2013/776/UE i 2013/770/UE(67),

–  uwzględniając art. 99 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0117/2021),

1.  udziela dyrektorowi Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska absolutorium z wykonania budżetu Agencji za rok budżetowy 2019;

2.  przedstawia swoje uwagi w rezolucji stanowiącej integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji, decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja, a także rezolucji, która stanowi integralną część tych decyzji, dyrektorowi Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

8. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie zamknięcia ksiąg dochodów i wydatków w odniesieniu do wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja (2020/2140(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2019(68),

–  uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019 (COM(2020)0288 – C9-0220/2020)(69),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z działań podjętych w następstwie udzielenia absolutorium za rok budżetowy 2018 (COM(2020)0311) oraz uzupełniające je szczegółowe odpowiedzi,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników za 2019 r. (COM(2020)0265),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji dla organu udzielającego absolutorium w sprawie audytów wewnętrznych przeprowadzonych w 2019 r. (COM(2020)0268) oraz dokument roboczy służb Komisji dołączony do tego sprawozdania (SWD(2020)0117),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 wraz z odpowiedziami instytucji(70), sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego dotyczące wyników wykonania budżetu UE – stan na koniec 2019 r. wraz z odpowiedziami instytucji(71) oraz sprawozdania specjalne Trybunału Obrachunkowego,

–  uwzględniając poświadczenie wiarygodności(72) rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2019 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie udzielenia Komisji absolutorium z wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 (05792/2021 – C9‑0037/2021),

–  uwzględniając art. 317, 318 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012(73), w szczególności jego art. 69, 260, 261 i 262,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 58/2003 z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiające statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi(74), a w szczególności jego art. 14 ust. 2 i 3,

–  uwzględniając art. 99 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0117/2021),

1.  zatwierdza zamknięcie ksiąg dochodów i wydatków w odniesieniu do wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019;

2.  przedstawia swoje uwagi w rezolucji stanowiącej integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji Radzie, Komisji, Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Trybunałowi Obrachunkowemu i Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu, jak również parlamentom narodowym, krajowym i regionalnym organom kontroli w państwach członkowskich oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

9. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze (2020/2140(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją decyzję w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja III – Komisja,

–  uwzględniając swoje decyzje w sprawie absolutorium z wykonania budżetów agencji wykonawczych za rok budżetowy 2019,

–  uwzględniając art. 99 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0117/2021),

A.  mając na uwadze, że budżet Unii jest istotnym narzędziem realizacji wspólnych celów polityki i stanowi średnio 1,0 % dochodu narodowego brutto w UE lub 2,1 % wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych państw członkowskich oraz całkowitych wydatków publicznych w Unii;

B.  mając na uwadze, że przed udzieleniem absolutorium Komisji Parlament sprawdza i ocenia, czy środki zostały prawidłowo wykorzystane oraz czy osiągnięto cele polityczne po audytach wewnętrznych i zewnętrznych, natomiast udzielenie absolutorium potwierdza prawidłowość i efektywność wydatków Komisji pod względem stosunku wartości do ceny;

C.  mając na uwadze, że procedura udzielania absolutorium za 2019 r. obejmuje rok przemian politycznych i instytucjonalnych w związku z wyborami do Parlamentu Europejskiego i jego nową kadencją, która rozpoczęła się 2 lipca 2019 r., oraz powołaniem nowej Komisji, która objęła urząd 1 grudnia 2019 r. i wyznaczyła nowe priorytety polityczne takie jak Europejski Zielony Ład i większe ukierunkowanie na transformację cyfrową Unii oraz ochronę jej wartości i pieniędzy podatników UE;

D.  mając na uwadze, że wybuch pandemii COVID-19 nie wymagał dostosowania danych liczbowych zgłoszonych w rocznym sprawozdaniu finansowym Unii za 2019 r; mając na uwadze, że w 2020 r. i w latach kolejnych pandemia COVID-19 będzie miała znaczący wpływ w skali globalnej, jak również poważne konsekwencje dla budżetu Unii – i w tym względzie musimy ustalić ze szczególną uwagą, czy Komisja wykorzystała budżet Unii skutecznie i przejrzyście, ponieważ począwszy od 2020 r. wdrożenie inicjatyw w zakresie natychmiastowego reagowania Unii będzie miało wpływ na uznawanie, pomiar lub przeklasyfikowanie niektórych aktywów i zobowiązań w sprawozdaniach finansowych Unii;

E.  mając na uwadze, że w bezpośredniej konsekwencji wybuchu pandemii nowego koronawirusa (COVID-19) Komisja Kontroli Budżetowej nie mogła zorganizować ani w pełni przeprowadzić wszystkich zaplanowanych działań związanych ze zwykłą kontrolą wydatków instytucji unijnych, tj. misji informacyjnych, wysłuchań publicznych czy warsztatów, i w związku z tym musiała w jeszcze większym stopniu polegać na pracy Trybunału;

Priorytety polityczne

1.  w odniesieniu do wykonania budżetu Unii podkreśla znaczenie przestrzegania zasady należytego zarządzania finansami zapisanej w art. 317 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), a także znaczenie realizacji priorytetów i celów programów, które przyczyniają się do wzmocnienia integracji europejskiej i jedności Unii;

2.  jest zaniepokojony stanem praworządności w niektórych państwach członkowskich i stratami finansowymi spowodowanymi takimi brakami; oczekuje, że Komisja wykorzysta wszystkie dostępne instrumenty w celu zawieszenia, zmniejszenia i ograniczenia dostępu do finansowania unijnego w takich przypadkach, w tym rozporządzenie o praworządności; podkreśla, że poszanowanie praworządności jest jednym z warunków wstępnych należytego zarządzania finansami, w tym wydajnego i skutecznego przydzielania funduszy europejskich i zarządzania nimi; dlatego z dużym zadowoleniem przyjmuje przyjęcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii; z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie przez Komisję prac nad wytycznymi; podkreśla, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) już jednoznacznie stwierdził, że oświadczenia zawarte w konkluzjach Rady Europejskiej nie mogą przeważać nad tekstem rozporządzenia ani go zmieniać;

3.  przypomina, że nieważność rozporządzenia lub jego części może stwierdzić jedynie TSUE; apeluje do Komisji, która stoi na straży traktatów, o stosowanie rozporządzenia od dnia jego wejścia w życie i o uruchomienie mechanizmów praworządności, gdy będzie to konieczne do ochrony interesów finansowych Unii; podkreśla, że rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2021 r.; przypomina, że Parlament może pociągnąć Komisję do odpowiedzialności w odniesieniu do stosowania rozporządzenia, np. za wszelkie nieuzasadnione opóźnienia, w drodze skargi na bezczynność na mocy art. 265 TFUE; przypomina, że konieczne będzie stosowanie tego rozporządzenia, mającego na celu ochronę funduszy unijnych, do wszystkich zobowiązań i płatności oraz zapewnienie gwarancji dla beneficjentów i odbiorców końcowych;

4.  ubolewa nad faktem, że przy wdrażaniu WPR i polityki spójności w państwach członkowskich UE funkcjonują łącznie 292 systemy sprawozdawcze, co sprawia, że dane są fragmentaryczne i nieporównywalne, oraz uniemożliwia skuteczne wykorzystanie sztucznej inteligencji i dużych zbiorów danych do kontroli funduszy; wyraża ubolewanie, że braki w zakresie ważności i porównywalności danych oraz różny stopień cyfryzacji technologii sprawozdawczych w państwach członkowskich nadal poważnie utrudniają kompleksowy przegląd podziału środków unijnych i ich skuteczną kontrolę; wyraża ubolewanie, że wykrywanie niewłaściwego wykorzystania, nadużyć finansowych i sprzeniewierzenia środków unijnych ogranicza się przeważnie do przypadkowych odkryć dokonywanych przez Komisję i Europejski Trybunał Obrachunkowy (Trybunał) podczas kontroli wyrywkowych lub dochodzeń prowadzonych przez OLAF;

5.  ubolewa nad faktem, że żaden z systemów sprawozdawczych dotyczących WPR i polityki spójności nie zawiera informacji na temat beneficjentów końcowych, że ujawnianie tych informacji nie jest prawnie wymagane oraz że nie wszystkie informacje na temat rzeczywistych beneficjentów przedsiębiorstw są dostępne w krajowych rejestrach centralnych wszystkich państw członkowskich; podkreśla, że taki interoperacyjny system informatyczny nie tylko pozwoliłby na wcześniejsze i skuteczniejsze wykrywanie nadużyć, oszustw, sprzeniewierzeń, konfliktów interesów, podwójnego finansowania i innych problemów systemowych, lecz także umożliwiłby kompleksowy przegląd rzeczywistego podziału funduszy unijnych i potencjalnie niezamierzonej koncentracji w rękach nielicznych oligarchicznych lub nawet przestępczych beneficjentów końcowych; podkreśla, że brak informacji o strukturach własności i rzeczywistych beneficjentach przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw w znacznym stopniu przyczynia się do braku przejrzystości obecnego podziału środków finansowych; ponownie podkreśla kluczowe znaczenie kompleksowych, wiarygodnych i porównywalnych danych dla wydajnej, skutecznej i terminowej kontroli wydatków europejskich oraz ochrony pieniędzy europejskich podatników;

6.  przypomina swój apel do Komisji, aby przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie ustanowienia interoperacyjnego systemu informatycznego umożliwiającego terminowe składanie jednolitych i znormalizowanych sprawozdań przez organy państw członkowskich w obszarze zarządzania dzielonego, zwłaszcza w odniesieniu do WPR i funduszy spójności, w celu wcześniejszego wykrywania błędów systemowych i nadużyć, co wyrażono w sprawozdaniu z udzielenia Komisji absolutorium za rok budżetowy 2018; uważa, że taki system należy aktualizować automatycznie dzięki porównywalnym i aktualnym danym, aby umożliwić monitoring i kontrolę z wykorzystaniem sztucznej inteligencji i dużych zbiorów danych; wzywa Komisję do pilnego wprowadzenia prawnego wymogu publikowania wszystkich informacji o rzeczywistych beneficjentach jako warunku wstępnego korzystania z funduszy unijnych;

7.  podkreśla korzyści, jakie taki interoperacyjny i cyfrowy system przyniósłby władzom państw członkowskich w zakresie kontroli i nadzoru parlamentów i rządów krajowych nad przyznawaniem i dzieleniem pieniędzy podatników krajowych w formie funduszy europejskich oraz nad zarządzaniem nimi; podkreśla, że cyfryzacja sprawozdawczości, monitorowania i audytów Unii powinna zostać przeprowadzona już dawno i jest niezbędna ze względu na transgraniczny charakter niewłaściwego wykorzystywania funduszy, oszustw, sprzeniewierzeń, konfliktów interesów, podwójnego finansowania i innych problemów systemowych; uznaje propozycje Parlamentu i Komisji przedstawione podczas negocjacji w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 (WRF), Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów (RWP) oraz WPR;

8.  ubolewa, że Rada niechętnie zaangażowała się w negocjacje mające na celu osiągnięcie realnych kompromisów; ubolewa, że w poszczególnych aktach prawnych uzgodniono różne zasady i wymogi dotyczące sprawozdawczości; wzywa Komisję, aby zaproponowała bez zbędnej zwłoki odpowiedni przepis, który zostanie włączony do rozporządzenia finansowego;

9.  przypomina, że w sprawozdaniu w sprawie absolutorium za rok 2018 wezwano Komisję do przedstawienia organowi udzielającemu absolutorium wykazu łącznej kwoty płatności na rzecz wszystkich spółek należących do grupy Agrofert we wszystkich państwach członkowskich oraz wykazu 50 największych odbiorców indywidualnych (osób fizycznych będących beneficjentami rzeczywistymi jednego lub kilku przedsiębiorstw) w każdym państwie członkowskim, a także wykazu 50 największych odbiorców (osób fizycznych i prawnych oraz osób fizycznych będących właścicielami kilku przedsiębiorstw) dotacji unijnych we wszystkich państwach członkowskich; przyjmuje do wiadomości, że Komisja wielokrotnie zwracała się do państw członkowskich o informacje w celu sporządzenia takiego wykazu; głęboko ubolewa, że do dnia przyjęcia niniejszej rezolucji Komisja nie była w stanie dostarczyć wykazu zgodnego z wezwaniem ze względu na brak kompletnych, wiarygodnych i porównywalnych danych dostarczonych przez państwa członkowskie; podkreśla, że ten fakt obrazuje dobitnie pilną potrzebę stworzenia cyfrowego i interoperacyjnego systemu sprawozdawczości i monitorowania w odniesieniu do funduszy objętych zarządzaniem dzielonym; wzywa Komisję do przedstawienia bez dalszej zwłoki wykazu 50 największych indywidualnych beneficjentów końcowych, a także wyczerpującego wykazu wszystkich dotacji otrzymanych przez wszystkie spółki grupy Agrofert w ramach zarządzania dzielonego we wszystkich państwach członkowskich w latach 2014–2020, o co wnioskowano, oraz wzywa państwa członkowskie do pełnej współpracy z Komisją poprzez dostarczenie danych niezbędnych do analizy i sporządzenia tego wykazu;

10.  ponownie apeluje do Komisji o:

   usunięcie wszelkich barier technicznych i prawnych w zakresie gromadzenia danych dotyczących struktur przedsiębiorstw i beneficjentów rzeczywistych oraz o ustanowienie środków zapewniających cyfrowe i interoperacyjne, znormalizowane gromadzenie informacji na temat odbiorców finansowania unijnego, w tym na temat podmiotów ostatecznie korzystających, bezpośrednio lub pośrednio, z finansowania unijnego oraz ich beneficjentów rzeczywistych;
   wprowadzenie systemów i instrumentów cyfrowych niezbędnych do obowiązkowego stosowania przez wszystkie państwa członkowskie między innymi jednolitego narzędzia do eksploracji danych i oceny ryzyka, umożliwiającego Komisji, OLAF-owi i w stosownych przypadkach EPPO dostęp do takich danych dotyczących odbiorców finansowania unijnego (w tym ich beneficjentów rzeczywistych) i ich analizę do celów kontroli i audytu, aby zwiększyć ochronę budżetu Unii i Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy przed nieprawidłowościami, nadużyciami finansowymi i konfliktami interesów;
   dalsze przywiązywanie najwyższej wagi do należytego zarządzania budżetem UE, w szczególności poprzez wprowadzanie wieloletnich strategii kontroli mających na celu zapobieganie błędom, ich wykrywanie i korygowanie, a także o dalsze uważne monitorowanie wykonania budżetu UE oraz podejmowanie natychmiastowych działań w celu korygowania błędów i odzyskiwania środków nieprawidłowo wydanych przez państwa członkowskie, pośredników lub beneficjentów końcowych;

11.  przypomina, że na podstawie art. 135 rozporządzenia finansowego Komisja ustanowiła system wczesnego wykrywania i wykluczania (EDES), aby lepiej chronić interesy finansowe Unii, zapewnić należyte zarządzanie finansami i zagwarantować, że te przedsiębiorstwa i beneficjenci rzeczywiści, którzy zostali skazani w związku z nadużyciami finansowymi, korupcją lub inną działalnością przestępczą związaną z wykorzystaniem środków unijnych, lub w odniesieniu do których OLAF wydał zalecenia sądowe do organów karnych państw członkowskich od 1 stycznia 2016 r., nie będą mogły korzystać ze środków unijnych; jest zdania, że narzędzie to mogłoby pomóc instytucjom UE i organom krajowym w skuteczniejszym zwalczaniu korupcji i nadużyć finansowych w państwach członkowskich oraz zapobieganiu im; wyraża ubolewanie, że w bazie danych wymieniono zaledwie kilka podmiotów gospodarczych (pięć według stanu na luty 2021 r.); uważa, że znaczy to, iż EDES nie jest odpowiednio wdrażany;

12.  zwraca się do Komisji, aby przy okazji przeglądu przepisów finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego UE (rozporządzenie finansowe) rozważyła rozszerzenie stosowania EDES na fundusze objęte zarządzaniem dzielonym obejmujące beneficjentów objętych zarządzaniem dzielonym, organy wdrażające instrumenty finansowe i odbiorców końcowych, z poszanowaniem zasad proporcjonalności i adekwatności; zauważa, że zmiany legislacyjne dotyczące wykluczenia z wszystkich funduszy UE w różnych trybach wydatkowania beneficjentów, którzy są również zarejestrowani w ramach zarządzania dzielonego, wiązałyby się dodatkowo z koniecznością zapewnienia państwom członkowskim bezpośredniego dostępu do systemu będącego własnością Komisji i wprowadzania informacji o beneficjentach podlegających ich jurysdykcji; wzywa państwa członkowskie i Komisję do zagwarantowania większej interoperacyjności istniejących europejskich i krajowych baz danych i narzędzi eksploracji danych; przyjmuje do wiadomości, że według EIOD ustanowienie takiej interoperacyjności nie jest problematyczne z punktu widzenia ochrony danych, ale musi opierać się na jasnej podstawie prawnej;

13.  wzywa Komisję do:

   poinformowania organu udzielającego absolutorium o powodach, dla których EDES zawiera zaledwie bardzo ograniczoną liczbę wpisów;
   poczynienia niezbędnych kroków w celu poprawy działania, wdrożenia i operacyjności EDES, aby zapewnić umieszczenie w wykazie wszystkich podmiotów gospodarczych, które spełniają kryteria art. 136 ust. 1 lit. c)-h) rozporządzenia finansowego; dokonania przeglądu kryteriów w celu ich uproszczenia i poprawienia możliwości ich zastosowania w praktyce;
   lepszego wykorzystania tego narzędzia w celu połączenia czarnej listy z OLAF-em i EPPO oraz krajowymi bazami danych, a także do stworzenia automatycznego systemu, który aktualizowałby tę bazę danych o wiarygodne i aktualne informacje;

14.  uważa, zgodnie ze staraniami Komisji, że niezwykle ważne jest znalezienie właściwej równowagi między niskim poziomem błędu, szybkimi płatnościami, rozsądnymi kosztami kontroli i wartością dodaną dla budżetu Unii;

15.  podkreśla, że unijne strategie i instrumenty służące ich realizacji są niezmiernie ważne dla zmniejszenia różnic między państwami członkowskimi i regionami w zakresie spójności, rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, badań i innowacji, spraw wewnętrznych i stosunków zewnętrznych, dla wspieraniu wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego, podtrzymywania i propagowania wartości Unii, bezpieczeństwa i sprawiedliwości dla jej obywateli w Unii i na świecie;

16.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja, jako podmiot zarządzający budżetem Unii, odpowiednio dostosowuje swoją wspólną metodykę do specyfiki środowiska ryzyka, kontroli i zarządzania w poszczególnych obszarach wydatków, aby skutecznie wypełniać swoje obowiązki sprawozdawcze i chronić budżet Unii;

17.  zwraca uwagę, że od sierpnia 2018 r. funkcjonuje przewidziana w art. 61 rozporządzenia finansowego rozszerzona definicja konfliktu interesów; podkreśla, że Komisja ma obowiązek dopilnowania, by przepisy te były wdrażane z należytą starannością w całej Unii, a wszelkie formy konfliktu interesów były skutecznie i sprawnie eliminowane w całym okresie wykonywania budżetu Unii; podkreśla znaczenie dostępnych publicznie informacji o beneficjentach końcowych wszystkich unijnych transferów finansowych w zapobieganiu konfliktom interesów przy wykonywaniu budżetu Unii;

18.  ponownie wzywa Komisję, aby zapewniła odpowiednią ocenę środków zapobiegawczych wprowadzonych przez państwa członkowskie w celu unikania konfliktów interesów; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje wytyczne Komisji dotyczące unikania konfliktów interesów w rozumieniu rozporządzenia finansowego przekazane państwom członkowskim w sierpniu 2020 r., których celem jest promowanie jednolitej wykładni i jednolitego wdrażania przepisów w zakresie konfliktów interesów oraz zwiększanie świadomości w kwestii stosowania tych przepisów, np. w kontekście zarządzania dzielonego; wzywa Komisję do upublicznienia tych wytycznych i do dzielenia się informacjami na temat kontroli przeprowadzonych w tym zakresie oraz przykładami dobrych praktyk zarówno z władzami państw członkowskich, jak i z Komisją Kontroli Budżetowej;

19.  jest zaniepokojony możliwą wąską interpretacją art. 61 rozporządzenia (UE) 2018/1046 przez czeską agencję płatniczą (Państwowy Rolniczy Fundusz Interwencyjny), która uważa, że nie ma on zastosowania do członków rządu; wzywa Komisję, aby przedstawiła opinię na temat interpretacji wspomnianego artykułu w odniesieniu do krajowych agencji płatniczych; wzywa Komisję, aby dopilnowała przestrzegania i wdrożenia w Republice Czeskiej art. 61 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 oraz zastosowania go w odniesieniu do wszystkich płatności z budżetu UE, w tym płatności bezpośrednich w ramach I filaru WPR, a także do monitorowania niezależnego funkcjonowania agencji płatniczych w tym zakresie;

20.  przypomina, że szereg skandali związanych z podziałem i niewłaściwym wykorzystaniem funduszy unijnych w krajach takich jak Bułgaria, Czechy, Słowacja i Rumunia wywołał w ostatnich miesiącach i latach masowe protesty społeczne, a obywatele Unii zwracali się do instytucji UE, w szczególności do Komisji, o położenie kresu takiemu niewłaściwemu zarządzaniu pieniędzmi publicznymi;

21.  z zadowoleniem przyjmuje nową korporacyjną strategię zwalczania nadużyć finansowych, przyjętą przez Komisję w kwietniu 2019 r. z inicjatywy OLAF-u, której celem jest pogłębianie wiedzy Komisji na temat nadużyć finansowych i zwiększanie jej zdolności analitycznych w zakresie kierowania działaniami służącymi zwalczaniu nadużyć finansowych, zapewnianie ścisłej współpracy między departamentami Komisji i agencjami wykonawczymi w zakresie zwalczania nadużyć finansowych oraz poprawa skuteczności nadzoru korporacyjnego Komisji nad zwalczaniem nadużyć finansowych; wzywa Komisję do przygotowania sprawozdania uzupełniającego na temat skuteczności wdrażania strategii i pierwszych osiągniętych wyników oraz do złożenia sprawozdania organowi udzielającemu absolutorium;

22.  podkreśla, że w świetle WRF oraz Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności zasoby finansowe Unii powinny iść w parze ze zwiększającymi się priorytetami i obowiązkami Unii; ochrona interesów finansowych Unii jest sprawą najwyższej wagi i konieczne są jak najintensywniejsze działania na wszystkich szczeblach w celu zapobiegania oszustwom, korupcji i niewłaściwemu wykorzystaniu środków finansowych Unii oraz w celu zwalczania tych zjawisk; wzywa Komisję, by zaproponowała zapewnienie Trybunałowi Obrachunkowemu, OLAF-owi i EPPO wystarczających zasobów finansowych i ludzkich oraz by nadal udzielała im silnego poparcia politycznego, tak aby prowadziły kontrole, dochodzenia i postępowania w celu ochrony interesów finansowych Unii;

23.  jednocześnie zauważa, że coraz częstsze wykorzystywanie mechanizmów finansowych do realizacji polityki Unii w państwach trzecich równolegle z budżetem Unii stwarza ryzyko zmniejszenia rozliczalności i przejrzystości działań i wydatków Unii; nalega, by Komisja dopilnowała uzależnienia pomocy zewnętrznej od poszanowania praworządności i praw człowieka przez kraje mające otrzymać tę pomoc; podkreśla w szczególności potrzebę zagwarantowania, by państwa i strony trzecie lub osoby fizyczne powiązane z funduszami unijnymi lub którym przydziela się fundusze unijne, przestrzegały podstawowych wartości demokratycznych i międzynarodowych standardów w zakresie praw człowieka oraz kierowały się zasadami niestosowania przemocy;

24.  zwraca uwagę, że polityka rozwoju i współpracy ma na celu wyeliminowanie ubóstwa i zmniejszenie nierówności oraz że fundusze powinny docierać wyłącznie do zamierzonych beneficjentów;

25.  podkreśla, że utworzenie urzędu Prokuratury Europejskiej (EPPO) stanowi wielki postęp w ochronie interesów finansowych Unii; przypomina Komisji o kluczowej roli EPPO w ochronie planu naprawy gospodarczej UE w nadchodzących latach; wzywa ponadto wszystkie państwa członkowskie UE do przystąpienia do EPPO i do mianowania swoich prokuratorów na podstawie jasnych i przejrzystych kryteriów;

26.  zwraca uwagę na niedofinansowanie i niedobór personelu EPPO w fazie tworzenia, ale z zadowoleniem przyjmuje znaczne zwiększenie jej budżetu i personelu w porównaniu z pierwotnym wnioskiem; ponownie wyraża sprzeciw wobec redukcji personelu OLAF-u w wyniku przeniesienia stanowisk do EPPO, co doprowadzi do łącznej redukcji 45 stanowisk w OLAF-ie do 2023 r; wzywa Komisję do zwiększenia potencjału EPPO, OLAF-u i Eurojustu poprzez przegląd sytuacji kadrowej w tych instytucjach; wzywa Komisję i organy budżetowe do zwiększenia budżetów OLAF-u, EPPO i Eurojustu, aby mogły one wypełniać swoją misję;

27.  zauważa z niepokojem, że w okresie od stycznia 2015 r. do grudnia 2019 r. w 199 przypadkach organy sądowe nie podjęły żadnej decyzji w następstwie zalecenia OLAF-u, a tylko w 178 przypadkach podjęto jakąkolwiek decyzję(75); wzywa państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich działań następczych w związku ze wszystkimi zaleceniami OLAF-u; 1

28.  popiera zalecenia zawarte w sprawozdaniu rocznym Trybunału za rok budżetowy 2019 i w jego sprawozdaniu dotyczącym wykonania budżetu UE oraz zachęca Komisję i inne zaangażowane strony do jak najszybszego wdrożenia tych zaleceń, a także zwraca uwagę na niektóre z najważniejszych i najpilniejszych zaleceń przedstawionych poniżej;

29.  wyraża szczególne zaniepokojenie powtarzającymi się ustaleniami Trybunału, że praca niektórych krajowych organów kontroli lub jednostek certyfikujących jest uważana za zbyt podatną na błędy, a zatem niewiarygodną, co podważa wiarygodność danych wykorzystywanych w sprawozdaniu rocznym z zarządzania i wykonania; wyraża ubolewanie, że Trybunał nie może przedstawić analizy przyczyn leżących u podstaw tych utrzymujących się uchybień w swojej pracy;

30.  wyraża ubolewanie, że Komisja nie przedstawiła merytorycznych spostrzeżeń na temat przyczyn i wszelkich różnic między organami państw członkowskich; wyraża ubolewanie, że brak informacji o przyczynach tych utrzymujących się słabości systemowych w niektórych krajowych organach kontroli utrudnia skuteczne rozwiązanie tych problemów; wzywa Komisję do przeprowadzenia dogłębnej analizy przyczyn i problemów strukturalnych będących przyczyną utrzymujących się słabości systemowych wskazanych przez Trybunał; zwraca się do Komisji, aby uwzględniła też uwagi dotyczące najlepszych praktyk oraz o wydanie na podstawie tej analizy jasnych, praktycznych i łatwych do wdrożenia zaleceń horyzontalnych oraz zaleceń dla poszczególnych krajów skierowanych do władz krajowych, jak opisano szczegółowo w odnośnych rozdziałach niniejszej rezolucji;

31.  wzywa Komisję do zwrócenia większej uwagi i przeznaczenia większych zasobów ludzkich i finansowych Komisji na państwa członkowskie, których systemy zarządzania i kontroli nie są wiarygodne lub są wiarygodne tylko częściowo, w przypadku zwiększonego ryzyka nadużyć finansowych i korupcji związanych z funduszami, a zwłaszcza na państwa członkowskie, które nie dołączyły do Prokuratury Europejskiej;

32.  wzywa, aby jednym z warunków otrzymywania funduszy unijnych przez państwa członkowskie było korzystanie z Arachne;

33.  podkreśla, że obliczony przez Trybunał poziom błędu jest statystycznym podsumowaniem dostarczającym wygodnego pojedynczego wskaźnika legalności i prawidłowości unijnych wydatków, nie daje jednak zróżnicowanego obrazu różnego charakteru i wagi błędów, które się z nim wiążą; przyjmuje do wiadomości, że metodyka Trybunału opiera się na międzynarodowych standardach kontroli obejmujących badanie losowo wybranych transakcji oraz że reprezentatywna próba nie może być w pełni oparta na ryzyku; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Trybunał dzieli swoje próby na transakcje wysokiego i niskiego ryzyka; docenia fakt, że Trybunał podaje już konkretne przykłady wykrytych błędów; zachęca Trybunał do uwzględnienia jeszcze bardziej szczegółowych informacji, aby zapewnić w szczególności bardziej geograficzny obraz problemów specyficznych dla danych krajów;

34.  ubolewa nad koncentracją większości płatności bezpośrednich w ramach WPR w rękach niewielu beneficjentów w niektórych państwach członkowskich, zwłaszcza tam, gdzie powstają struktury oligarchiczne, co szkodzi w szczególności drobnym rolnikom i społecznościom wiejskim;

35.  przypomina o potrzebie bardziej sprawiedliwego podziału funduszy WPR, tak aby płatności na hektar były w skali odwrotnie proporcjonalnej do wielkości gospodarstwa/gospodarstw;

36.  wyraża zaniepokojenie doniesieniami o zawłaszczaniu ziemi w niektórych państwach członkowskich i ponownie wzywa Komisję do wprowadzenia skutecznego systemu kontroli, który zagwarantowałby, że beneficjentami uprawnionymi do korzystania ze środków WPR będą wyłącznie osoby uprawiające ziemię i że środki te nie trafią do beneficjentów, którzy nabyli ziemię nielegalnie lub nieuczciwie; w związku z powyższym ponownie nalega na wprowadzenie specjalnego mechanizmu składania skarg na poziomie Unii mający na celu wsparcie rolników lub beneficjentów, którzy zetkną się np. z praktykami zawłaszczania ziemi, wykroczeniami organów krajowych, naciskami ze strony struktur przestępczych lub z przestępczością zorganizowaną, lub osób wykorzystywanych do pracy przymusowej lub niewolniczej, poprzez umożliwienie im szybkiego złożenia skargi do Komisji, którą Komisja powinna zbadać w trybie pilnym(76).

37.  jest nadal zaniepokojony faktem, że zobowiązania pozostające do spłaty stale rosły i sięgnęły 298,0 mld EUR na koniec 2019 r. (w porównaniu z 281,2 mld EUR w 2018 r.); podkreśla, że poziom środków na płatności w budżetach rocznych był w ostatnich latach wyraźnie niższy niż pułap określony w WRF, co w przyszłości może doprowadzić do wyższych potrzeb w zakresie płatności; wyraża zadowolenie, że Komisja uwzględniła szacunkowe przyszłe płatności związane ze wzmocnieniami zaproponowanymi w 2020 r. w ramach reakcji Unii na pandemię koronawirusa w swoim wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie WRF na lata 2021-2027; wzywa Komisję do dokładnego monitorowania wdrożenia w państwach członkowskich, kiedy dochodzi do niepełnego wykorzystania środków, a wskaźniki absorpcji są niskie; z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji zmierzające do wprowadzenia zasady n+2 we wszystkich obszarach wydatków i podkreśla potrzebę wprowadzenia innych instrumentów perspektywicznych w celu zastąpienia zasady n+3; ponownie wzywa Komisję do zwiększenia wsparcia technicznego dla władz krajowych, regionalnych i lokalnych, w tym dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego i obywateli, w celu uzyskania lepszych wskaźników absorpcji(77);

38.  przypomina o rosnącej różnicy między zobowiązaniami a płatnościami oraz o wzroście wielkości budżetu Unii (przegląd punktowy w trybie pilnym przygotowany przez Trybunał - „Zobowiązania pozostające do spłaty - pełniejsza analiza”), co stanowi poważne wyzwanie również dla organu udzielającego absolutorium; zauważa, że długoterminowy budżet Unii na lata 2021–2027 wzrósł z 1 083 do 1 800 mld EUR i obejmuje Europejski Instrument na rzecz Odbudowy; wzywa Komisję do monitorowania w regularnych odstępach czasu wdrażania krajowych planów naprawy i zwiększania odporności, aby zapewnić przestrzeganie zasad pomocy państwa, oraz do składania sprawozdań organowi udzielającemu absolutorium; podkreśla, że niezastosowanie się do tego wezwania może doprowadzić do odmowy udzielenia absolutorium za rok 2020;

39.  podkreśla, że w ostatnich latach poziom środków na płatności w budżetach rocznych był wyraźnie poniżej pułapu określonego w WRF, co w przyszłości może doprowadzić do większego zapotrzebowania na płatności i wiąże się z ryzykiem nadwyrężenia budżetu;

40.  ubolewa nad straconą możliwością spożytkowania kwot niewykorzystanych środków na zobowiązania i środków umorzonych w WRF na lata 2021–2027 na spłatę zadłużenia zaciągniętego w celu sfinansowania planu naprawy gospodarczej;

41.  zwraca uwagę na fakt, że w 2019 r. budżet Unii był narażony głównie na ryzyko finansowe związane z operacjami finansowymi w formie pożyczek pokrywanych bezpośrednio z budżetu Unii (53,7%) i operacjami finansowymi realizowanymi w ramach funduszu gwarancyjnego UE (46,3%); zwraca uwagę, że po uwzględnieniu potencjalnych przyszłych płatności dotyczących gwarancji EFIS (Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych), kwota całkowitej ekspozycji na ryzyko ponoszone w ramach budżetu UE wyniosła do końca 2019 r. 90,5 mld EUR; wzywa Komisję, aby przedstawiła pełen obraz ekspozycji budżetu UE w rocznym sprawozdaniu w sprawie gwarancji pokrytych z budżetu ogólnego, w tym ryzyka związanego z gwarancją EFIS oraz z wszystkimi przyszłymi operacjami finansowymi, których może dotyczyć;

42.  podkreśla, że Unia w coraz większym stopniu korzystała z instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych udzielonych grupie EBI; przypomina, że obecnie operacje grupy EBI, które nie są finansowane z budżetu Unii, ale służą tym samym celom Unii, nie podlegają uprawnieniom kontrolnym Trybunału;

43.  zauważa, że Trybunał chce stosować podejście oparte na poświadczeniach; wzywa Trybunał do kontynuowania własnych kontroli wyrywkowych w celu monitorowania poszczególnych transakcji;

44.  wyraża zaniepokojenie faktem, że obecna sytuacja kadrowa jest niewystarczająca, aby sprostać rosnącemu budżetowi UE; podkreśla, że niezbędne jest zwiększenie personelu administracji w Trybunale i odpowiednich sekretariatach w Parlamencie Europejskim; podkreśla, że jeżeli wymogi te nie zostaną spełnione, może to doprowadzić do odmowy udzielenia absolutorium za rok 2020;

45.  zachęca Trybunał do dalszej analizy wykonania budżetu Unii; zauważa, że odpowiednia ocena legalności i prawidłowości działań Unii na rzecz poprawy rozliczalności stanowi podstawę należytego zarządzania finansami; podkreśla, że wskaźniki powinny umożliwiać ocenę sukcesu poszczególnych działań w sposób opisowy i obiektywny, bez wyrażania preferencji politycznych; zwraca uwagę na zalecenie Trybunału, że należy jeszcze bardziej udoskonalić wskaźniki oraz znaleźć lepszą równowagę między wskaźnikami nakładów i wyników oraz rezultatów i oddziaływania; wzywa Komisję do ograniczenia liczby celów i wskaźników do zestawu istotnych i odpowiednich wskaźników wyników i oddziaływania, za pomocą których można najlepiej zmierzyć osiągnięte rezultaty pod względem skuteczności i wartości dodanej wydatków unijnych;

46.  popiera zastrzeżenia przedstawione przez dyrektorów generalnych DG BUDG, RTD, AGRI, REGIO, EMPL, MARE, CLIMA, HOME, JUST, NEAR i REFORM w ich rocznych sprawozdaniach z działalności; jest zdania, że zastrzeżenia te świadczą, że procedury kontrolne wprowadzone przez Komisję i państwa członkowskie mogą dawać niezbędne gwarancje legalności i regularności operacji leżących u podstaw rozliczeń w odpowiednich obszarach polityki tylko wtedy, kiedy z powodzeniem wdrożone zostaną niezbędne procedury korekty;

Poświadczenie wiarygodności przez Trybunał

47.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Trybunał uznaje sprawozdanie finansowe Unii za rok 2019 za wiarygodne, oraz że w 2019 r. Trybunał nie stwierdził istotnych błędów w dochodach;

48.  jest zaniepokojony tym, że w związku z tendencją do pogarszania się poziomu błędu w związku z tendencją do pogarszania się poziomu błędu po raz pierwszy od czterech lat Trybunał wydał negatywną opinię na temat legalności i prawidłowości wydatków, na których opierają się rozliczenia;

49.  zauważa jednak, że według Trybunału ogólny poziom błędów pozostał stosunkowo stabilny i wyniósł 2,7 % w 2019 r. w porównaniu z 2,6 % w 2018 r., oraz podkreśla pozytywne elementy w wydatkach UE, przedstawione przez Trybunał, takie jak rozwój zasobów naturalnych i stabilne wyniki w wydatkach administracyjnych;

50.  zauważa, że podane powody negatywnej opinii są następujące: w odniesieniu do wydatków UE Trybunał doszedł do wniosku, że poziom błędów, głównie w płatnościach opartych na zwrocie kosztów, jest wszechobecny oraz że ze względu na sposób, w jaki tworzony jest budżet UE i jak zmienia się on w czasie, wydatki wysokiego ryzyka w 2019 r. stanowią ponad połowę skontrolowanych wydatków (53,1 %), w których nadal występuje istotny poziom błędu szacowany na 4,9 % (w porównaniu z 4,5 % w 2018 r. i 3,7 % w 2017 r.);

51.  zwraca uwagę, że Trybunał skontrolował transakcje o łącznej wartości 126,1 mld EUR (ze 159,1 mld EUR wszystkich wydatków Unii) oraz że dział „Zasoby naturalne” miał największy udział w ogólnej populacji objętej kontrolą Trybunału (47,2 %), a na kolejnych miejscach znalazły się działy „Spójność” (22,5 %) i „Konkurencyjność” (13,2 %); przypomina swoją propozycję, aby Trybunał brał pod uwagę zarówno udział w łącznych wydatkach Unii, jak i ryzyko związane z błędami przy podejmowaniu decyzji w sprawie podziału kolejnego udziału kontroli w populacji;

52.  zwraca uwagę, że w 2019 r. Trybunał podał konkretne poziomy błędu dla trzech działów WRF: „Konkurencyjność” (4 %), „Spójność” (4,4 %), „Zasoby naturalne” (1,9 %), natomiast dla działu „Wydatki administracyjne” Trybunał ocenia, że poziom błędu jest poniżej progu istotności; wskazuje, że Trybunał stwierdził najwyższy szacowany poziom błędu w wydatkach w obszarze „Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna” (4,4 %), a wydatki na dział „Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” osiągnęły niepokojący poziom błędu wynoszący 4 % (w porównaniu z 2 % w 2018 r.);

53.  przyznaje, że zarządzanie finansowe budżetem Unii poprawiło się z czasem, a poziomy błędu zmniejszyły się do przedziałów zbliżających się w ostatnich latach do progu istotności wynoszącego 2 %, z wyjątkiem niektórych szczególnych obszarów polityki takich jak konkurencyjność, która w większości podlega bezpośredniemu zarządzaniu przez Komisję, gdzie szacowany poziom błędu podwoił się z 2 % w 2018 r. do 4 % w 2019 r;

54.  zauważa, że Trybunał nie oszacował poziomów błędu w obszarach wydatków w dziale 3 WRF „Bezpieczeństwo i obywatelstwo” i 4 „Globalny wymiar Europy”; zaznacza, że przedstawienie poziomów błędu umożliwiłoby dokonanie porównania między latami budżetowymi; w związku z tym ubolewa, że próba dotycząca rozdziałów 7 i 8 jest jeszcze bardziej ograniczona w porównaniu z ubiegłymi latami (z 11 % wydatków objętych kontrolą w 2017 r. do 9,1 % w 2018 r. i 8,9 % w 2019 r.);

55.  wzywa Trybunał do przedstawienia w kolejnym sprawozdaniu rocznym danych na temat poziomu błędu w płatnościach dla każdego obszaru wydatków; zwraca się do Trybunału o rozszerzenie rozdziału „Wydatki administracyjne” w celu przeprowadzenia bardziej dogłębnej analizy wszystkich instytucji; zachęca Trybunał do jak najszybszego wdrożenia wniosku Parlamentu o specjalne niezależne sprawozdanie roczne na temat instytucji Unii; z zadowoleniem przyjmuje refleksję Trybunału w tym zakresie i ma nadzieję, że znajdzie to odzwierciedlenie w jego strategii na lata 2021–2025;

56.  wyraża ubolewanie, że Trybunał nie ocenia wpływu działań naprawczych na ogólny poziom błędu, lecz jedynie na poszczególne działy; zwraca uwagę, że dzięki szczegółowym informacjom o wszystkich działach WRF byłyby niezwykle cenne dla organu udzielającego absolutorium podczas przeprowadzania kontroli; apeluje, aby Trybunał oceniał wpływ działań naprawczych na ogólny poziom błędu;

57.  zwraca uwagę, że ogólne oszacowanie poziomu błędu w budżecie Unii, przedstawione w poświadczeniu wiarygodności Trybunału, nie jest ani miarą nadużyć finansowych, ani nieskuteczności czy marnotrawstwa, lecz stanowi oszacowanie środków, które nie powinny były zostać wypłacone, ponieważ nie zostały wykorzystane zgodnie z obowiązującymi zasadami i przepisami; zauważa, że w 2019 r. Trybunał zgłosił OLAF-owi 9 przypadków podejrzeń o nadużycia finansowe wykrytych podczas kontroli (w 2018 r. również 9), w związku z którymi OLAF wszczął 5 dochodzeń i podjął decyzję o niewszczynaniu dochodzenia w 4 przypadkach;

58.  podkreśla fakt, że tak jak w latach ubiegłych błędy kwalifikowalności (tj. koszty niekwalifikowalne w zestawieniach poniesionych wydatków, a także niekwalifikowalne projekty i działania lub niekwalifikujący się beneficjenci) w płatnościach dokonywanych na zasadzie zwrotu kosztów, w przypadku których wydatki podlegają często złożonym zasadom, miały ponownie największy udział w szacowanym poziomie błędu za 2019 r. w odniesieniu do wydatków obarczonych wysokim ryzykiem na poziomie 74 % (w porównaniu z 68 % w 2018 r.);

59.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję Trybunału o zwiększeniu udziału wydatków wysokiego ryzyka w próbie, na które istotny wpływ ma stale rosnący poziom błędu (4,9 % w 2019 r. w porównaniu z 4,5 % w 2018 r. i 3,7 % w 2017 r.); ubolewa, że w przypadku płatności z tytułu uprawnień poziom błędu nie jest jasno określony ilościowo;

60.  ubolewa, że w informacjach i sprawozdaniach, które Komisja otrzymuje od organów państw członkowskich, często brakuje danych o konkretnych rezultatach lub znajdują się zbyt optymistyczne oceny; odnotowuje uwagę Trybunału, że szacunki Komisji w zakresie błędów są zniekształcone przez jej szczególną rolę, co odzwierciedlono w stosowanej przez nią metodyce, oraz przez ograniczenia w kontrolach ex post, stanowiących krytyczny punkt systemu kontroli;

61.  wyraża ubolewanie, że wykryte błędy wskazują na niedociągnięcia w zakresie prawidłowości wydatków zadeklarowanych przez instytucje zarządzające;

Zarządzanie budżetem i finansami

62.  zauważa, że w 2019 r. środki na zobowiązania dostępne w budżecie końcowym zostały niemal w pełni wykorzystane (na poziomie 99,4 %), natomiast stopień wykorzystania środków na płatności był nieznacznie niższy (98,5 %);

63.  odnotowuje, że w 2019 r. przyjęto trzy następujące budżety korygujące, co spowodowało dodanie kwoty 0,4 mld EUR do środków na zobowiązania i 0,3 mld EUR do środków na płatności:

   (i) w budżecie korygującym (BK) nr 1/2019 zapisano nadwyżkę w wysokości 1 802 988 329 EUR wynikającą z wykonania budżetu na rok 2018 jako dochód w budżecie na rok 2019; kwota ta obniżyła roczne wkłady państw członkowskich oparte na DNB;
   (ii) w budżecie korygującym (BK) nr 2/2019 przewidziano dodatkowe 100 mln EUR środków na zobowiązania na programy Horyzont 2020 i Erasmus+ zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady zawartą w porozumieniu w sprawie budżetu na 2019 r.
   (iii) w budżecie korygującym (BK) nr 3/2019 przewidziano niezbędne środki na zobowiązania i płatności w celu uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej (FSUE) w wysokości 293 551 794 EUR z przeznaczeniem na pomoc dla Rumunii, Włoch i Austrii w następstwie klęsk żywiołowych w tych państwach w 2018 r:

64.  przyznaje, że z uwagi na wieloletni charakter swoich wydatków i strategii kontroli Komisja może stosować korekty do momentu zamknięcia programu finansowania; zauważa ponadto, że chociaż błędy mogą zostać wykryte w danym roku, koryguje się je w tym samym roku lub w kolejnych latach po dokonaniu płatności – aż do momentu zamknięcia programu; wzywa zatem Komisję i państwa członkowskie do dalszego korzystania z możliwości naprawczych, a Komisję do korzystania z dostępnych narzędzi nadzoru zgodnie z jej obowiązkami wynikającymi z różnych sektorowych podstaw prawnych w celu sprowadzenia rzeczywistego i ostatecznego ryzyka w momencie zamknięcia programu znacznie poniżej 2 % i bliżej 0 %;

65.  zauważa, że w 2019 r. środki naprawcze potwierdzone przez Komisję wyniosły 1,5 mld EUR (25 % więcej niż w 2018 r.) i dotyczyły głównie błędów mających wpływ na płatności dokonane w poprzednich latach;

66.  jest głęboko zaniepokojony, że zobowiązania pozostające do spłaty nadal wzrastały i sięgnęły 298,0 mld EUR na koniec 2019 r. (w porównaniu z 281,2 mld EUR w 2018 r.); zauważa, że Trybunał wskazał przyczyny ciągłego wzrostu, takie jak ogólny wzrost wielkości budżetu Unii na przestrzeni czasu; podkreśla, że poziom środków na płatności w budżetach rocznych był w ostatnich latach wyraźnie niższy niż pułap określony w WRF, co może doprowadzić do wyższego zapotrzebowania na płatności w latach 2022 i 2023 oraz stanowić poważne zagrożenie dla płynności budżetu Unii; przyjmuje do wiadomości zobowiązanie Komisji do przeprowadzenia dokładnej analizy środków na płatności potrzebnych do końca roku w ramach przesunięć zbiorczych w celu przedstawienia władzy budżetowej wniosku, czy konieczne jest zwiększenie środków; wzywa Komisję, aby zmniejszyła bieżące zobowiązania pozostające do spłaty i zapobiegała powstawaniu dalszych, jeszcze bardziej poprawiła swoje prognozy finansowe i, w razie konieczności, pomogła krajom znaleźć kwalifikowalne projekty, zwłaszcza projekty o wyraźnej europejskiej wartości dodanej, aby przyspieszyć tempo absorpcji;

67.  z zaniepokojeniem zauważa, że według Trybunału wskaźnik całkowitej absorpcji funduszy ESI (europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych) był niższy niż w analogicznym roku poprzednich WRF, ponieważ do końca 2019 r. z całkowitej kwoty przydziałów z funduszy ESI na bieżące WRF (465 mld EUR) państwom członkowskim wypłacono zaledwie 40 % (w porównaniu z 46 % wypłaconymi do końca 2012 r.); podkreśla wyjaśnienie Komisji, że niższy wskaźnik absorpcji jest częściowo związany z późnym przyjęciem RWP, czasem potrzebnym organom na stworzenie skutecznego programu realizacji i systemów zgodności oraz zmianami wprowadzonymi do rozporządzeń w okresie programowania 2014–2020, takimi jak wysoki poziom rocznych płatności zaliczkowych i nowa zasada dotycząca automatycznego anulowania zobowiązań (n+3); zauważa, że ogólnie tempo absorpcji w 2019 r. pozostało niemal dokładnie takie samo jak w 2018 r.; jest zaniepokojony niskim poziomem wskaźników absorpcji;

68.  przypomina, że wskaźnik absorpcji wyraża stopień, w jakim fundusze unijne przyznane państwom członkowskim zostały wydane na kwalifikowalne projekty, co jest jednym z warunków i wskaźników skutecznej absorpcji w przyszłości; podkreśla w związku z tym, że od końca 2018 r. wskaźnik obowiązujący przy wyborze projektów pozostaje wyższy niż w tym samym okresie referencyjnym w latach 2007–2013; podkreśla ponadto, że do końca czerwca 2020 r. prawie wszystkie (99,2 %) koszty całkowite w wysokości 350 mld EUR przeznaczono na prawie 515 000 projektów;

69.  wyraża ubolewanie, że w wielu państwach nie udziela się większej pomocy technicznej w celu zwiększenia wskaźnika absorpcji oraz zmniejszenia zaległych zobowiązań (RAL)

70.  zauważa, że przed początkiem 2019 r., po pięciu latach obowiązywania bieżących WRF, do ostatecznych odbiorców trafiło około 17 % całkowitych środków z funduszy ESI przekazanych za pośrednictwem instrumentów finansowych objętych zarządzaniem dzielonym (FISM); zauważa jednak, że do połowy września 2020 r. 42 % kwot przeznaczonych na instrumenty finansowe zostało udostępnionych na inwestycje, a 59 % kapitału dostępnego dla FISM trafiło do ostatecznych odbiorców; przypomina o wielokrotnie wyrażanym przez Parlament sceptycyzmie wobec zdecydowanego poparcia Komisji dla instrumentów finansowych;

71.  ubolewa, że sprawozdanie roczne za 2019 r. w sprawie instrumentów finansowych objętych zarządzaniem dzielonym zostało opublikowane po terminie określonym we właściwym rozporządzeniu(78); podziela pogląd Trybunału, że znaczenie sprawozdawczości Komisji w sprawie instrumentów finansowych objętych zarządzaniem dzielonym jest mniejsze, ponieważ jej sprawozdanie roczne w sprawie instrumentów finansowych objętych zarządzaniem dzielonym jest publikowane zbyt późno;

72.  zaznacza, że podobnie jak w latach ubiegłych znaczne kwoty rocznych płatności zaliczkowych w ramach funduszy ESI niewykorzystanych głównie ze względu na opóźnienia w realizacji zostały zwrócone do budżetu Unii (7,7 mld EUR w 2019 r.) jako dochody przeznaczone na określony cel; zwraca uwagę, że 5,0 mld EUR z tej kwoty wykorzystano na płatności z tytułu roszczeń państw członkowskich wykraczające poza budżet zatwierdzony na dany rok w ramach odpowiednich linii budżetowych funduszy ESI, co zapobiegło ich anulowaniu;

73.  przyznaje, że zarządzanie dzielone ma zasadnicze znaczenie dla wdrażania funduszy ESI, co z kolei wymaga skutecznej współpracy administracyjnej między Komisją a państwami członkowskimi; podkreśla uwagę Trybunału, że ryzyko błędu jest wysokie w przypadku wydatków podlegających złożonym zasadom; z zadowoleniem przyjmuje znaczną poprawę w tym zakresie w ciągu ostatnich dziesięciu lat, wynikającą m.in. z działań Komisji oraz zaleceń zarówno Trybunału, jak i Parlamentu; zachęca Komisję, aby dążyła do uproszczenia i ukierunkowania na wyniki;

74.  podkreśla fakt, że w 2019 r. budżet Unii był narażony głównie na ryzyko finansowe związane z operacjami finansowymi w formie pożyczek pokrywanych bezpośrednio z budżetu Unii (53,7 %) i operacjami finansowymi realizowanymi w ramach unijnego funduszu gwarancyjnego (46,3 %); zauważa z ubolewaniem, że kwota całkowitego ryzyka podana przez Komisję nie obejmuje operacji związanych z EFIS, a zatem nie odzwierciedla rzeczywistej ekspozycji finansowej budżetu UE; podkreśla, że po dodaniu potencjalnych przyszłych płatności dotyczących gwarancji EFIS (Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych), kwota całkowitej ekspozycji na ryzyko ponoszone w ramach budżetu Unii wyniosła do końca 2019 r. 90,5 mld EUR;

75.  podkreśla, że Unia w coraz większym stopniu korzystała z instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych udzielonych grupie EBI; przypomina, że obecnie operacje grupy EBI, które nie są finansowane z budżetu Unii, ale służą tym samym celom Unii, nie podlegają uprawnieniom kontrolnym Trybunału; podkreśla, że oznacza to, iż Trybunał nie jest w stanie przedstawić kompletnego obrazu powiązań między operacjami grupy EBI i budżetem Unii; wzywa do sporządzenia protokołu ustaleń między EBI a Parlamentem, aby usprawnić dostęp Parlamentu do dokumentów i danych EBI dotyczących strategicznej orientacji i polityki finansowej, aby zagwarantować większą rozliczalność Banku;

76.  przypomina, że art. 287 ust. 3 TFUE określa uprawnienia kontrolne Trybunału w odniesieniu do EBI; przypomina, że Trybunał jest uprawniony do przeprowadzania kontroli działalności EBI w zakresie zarządzania wydatkami i dochodami Unii; przypomina, że Komisja Kontroli jest uprawniona do kontroli kapitału zakładowego EBI zgodnie z art. 12 Protokołu nr 5 (Statut EBI); przypomina, że art. 308 ust. 3 TFUE zezwala Radzie na zmianę Protokołu w sprawie statutu EBI zwykłą decyzją bez konieczności przeprowadzania pełnej zmiany traktatu; podkreśla większe znaczenie gwarancji unijnych i innych instrumentów finansowych zarządzanych przez EBI w nowych WRF; w związku z tym wzywa Radę do zmiany art. 12 protokołu nr 5, aby przyznać Trybunałowi rolę w kontrolowaniu kapitału akcyjnego EBI; zauważa, że obowiązująca umowa trójstronna między Komisją, EBI i Trybunałem dotycząca audytów operacji finansowanych lub wspieranych z budżetu Unii wygasła w 2020 r; wzywa Komisję, Trybunał i EBI do zwiększenia roli Trybunału i dalszego wzmocnienia jego uprawnień kontrolnych w odniesieniu do działań EBI w ramach odnowienia trójstronnego porozumienia regulującego zasady zaangażowania; popiera wniosek Trybunału o przeprowadzenie audytu operacji, w których EBI wykorzystuje środki nieobjęte budżetem Unii; wzywa również Trybunał do sporządzania zaleceń dotyczących wyników zewnętrznej działalności kredytowej EBI;

77.  zaznacza, że polityka pieniężna spowodowała spadek długoterminowej stopy procentowej wykorzystywanej do wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych (stopy dyskontowej), która po raz pierwszy była ujemna, doprowadzając do znacznego wzrostu, o 17,2 mld EUR, zobowiązań w budżecie Unii na koniec roku; przewiduje, że tendencja ta będzie się utrzymywać w miarę dalszego prowadzenia przez EBC akomodacyjnej polityki pieniężnej, i wzywa do wprowadzenia właściwych środków ostrożności;

78.  podkreśla znaczenie ścisłego monitorowania ewentualnego ryzyka korupcji i nadużyć finansowych w przypadku dużych projektów infrastrukturalnych; wzywa do przeprowadzenia uważnej i niezależnej oceny ex ante i ex post projektu, który ma być finansowany;

79.  zachęca Komisję do wspierania państw członkowskich, tak aby podnieść jakość i zwiększyć liczbę kontroli, oraz do wymiany najlepszych praktyk w dziedzinie walki z nadużyciami finansowymi;

Zalecenia

80.  wzywa Komisję, aby:

   dokładnie monitorowała potrzeby w zakresie płatności, przygotowała możliwe scenariusze wraz z konkretnymi rozwiązaniami, pamiętając, że Unia nie może działać w oparciu o deficyt budżetowy, i – w ramach przysługujących jej kompetencji instytucjonalnych – podjęła działania mające na celu zagwarantowanie dostępności odpowiednich środków na płatności, biorąc przy tym pod uwagę ryzyko niedoboru środków na płatności oraz nadzwyczajne potrzeby w związku z pandemią COVID-19;
   dalej sporządzała w następnych WRF sprawozdania roczne dotyczące instrumentów finansowych objętych zarządzaniem dzielonym, w tym na poziomie poszczególnych instrumentów finansowych;
   przedstawiła pełny obraz ekspozycji budżetu Unii w rocznym sprawozdaniu w sprawie gwarancji pokrytych z budżetu ogólnego, w tym ryzyka związanego z gwarancją EFIS oraz z wszystkimi przyszłymi powiązanymi operacjami finansowymi;
   przeprowadziła ponowną ocenę, w obliczu kryzysu związanego z COVID-19, czy istniejące mechanizmy służące ograniczeniu ekspozycji budżetu Unii na ryzyko są wystarczające i odpowiednie, oraz dokonała przeglądu docelowych wskaźników zasilenia rezerw w funduszach gwarancyjnych zapewniających gwarancje z budżetu Unii;
   przedstawiała roczne sprawozdania na temat tego, jak utrzymujące się niskie, bardzo niskie i ujemne stopy procentowe mogą wpłynąć na budżet Unii;

81.  zwraca się do Rady oraz Parlamentu Europejskiego o:

   wezwanie EBI, by umożliwił Trybunałowi prowadzenie co roku kontroli prawidłowości oraz kontroli osiągniętych wyników w odniesieniu do prowadzonej przez Bank działalności w zakresie finansowania, która nie jest objęta żadnym konkretnym upoważnieniem udzielonym przez Unię; można to zapewnić równolegle z odnowieniem umowy trójstronnej;

Wykonanie budżetu Unii

82.  z zadowoleniem przyjmuje pierwsze odrębne i pełne sprawozdanie Trybunału dotyczące wyników wykonania budżetu Unii – stan na koniec 2019 r. i zachęca Trybunał, aby w nadchodzących latach również sporządzał to sprawozdanie i je rozwijał; przypomina, że konieczne jest większe skupienie się na wynikach, bez zmniejszania obecnego poziomu kontroli zgodności; podkreśla, że ustalenia dotyczące wyników nie powinny prowadzić do uogólnień, lecz raczej do zaleceń dla poszczególnych krajów; zauważa, że odpowiednie analizy ryzyka i zalecenia dotyczące działań dla decydentów politycznych Unii stanowią ważną podstawę politycznego procesu decyzyjnego; uważa, że wskaźniki powinny umożliwiać ocenę sukcesu poszczególnych działań w sposób opisowy i obiektywny, bez wyrażania preferencji politycznych; wzywa Trybunał do skoncentrowania ocen wyników na osiąganiu europejskiej wartości dodanej i efektywnym wykorzystaniu pieniędzy z podatków UE;

83.  podkreśla, że informacje na temat wyników pozwalają ocenić, czy cele unijnych polityk i programów są realizowane wydajnie i skutecznie; sugeruje, by w razie konieczności wprowadzenia usprawnień wykorzystywać informacje na temat wyników w celu zapewnienia wkładu w proces opracowywania koniecznych działań naprawczych i nieustannego monitorowania ich wdrażania; podkreśla, że wyniki funduszy i strategii politycznych Unii jest bardzo trudno zmierzyć i że wymagają one różnych definicji i ukierunkowanych wskaźników dla różnych obszarów wydatkowania i funduszy; jest zdania, że kluczowe wskaźniki skuteczności działania powinny umożliwiać kompleksowy pomiar wyników programów przy użyciu metody analitycznej i bez wskazywania preferencji politycznych; zgadza się z ustaleniami Trybunału, że należy jeszcze bardziej udoskonalić ogólne wskaźniki oraz znaleźć lepszą równowagę między wskaźnikami nakładów i wyników oraz rezultatów i oddziaływania; wzywa Komisję do uproszczenia sprawozdawczości dotyczącej wyników przez ograniczenie liczby celów i wskaźników do mniejszego zestawu istotnych i odpowiednich wskaźników wyników i oddziaływania, za pomocą których można najlepiej zmierzyć osiągnięte rezultaty pod względem skuteczności, opłacalności i wartości dodanej wydatków unijnych;

84.  podkreśla ustalenie Trybunału, zgodnie z którym Komisja ma zadowalające procedury sporządzania sprawozdania rocznego na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników oraz przeglądu wyników programów; zgadza się z Trybunałem, że Komisja powinna przedstawiać informacje na temat wyników osiąganych w ramach programów także po zakończeniu okresu WRF, przynajmniej tak długo, jak dokonywane są znaczne kwoty płatności związanych z danym okresem objętym wieloletnimi ramami finansowymi;

85.  z zadowoleniem przyjmuje uwagę Trybunału, że Komisja zaczęła przeprowadzać systemowe oceny i analizy wyników, prowadzące do wniosków na temat osiągnięcia celów programów; z zadowoleniem zauważa, że Trybunał uważa to za istotny pozytywny krok w kierunku jaśniejszej, bardziej przejrzystej i kompleksowej rocznej sprawozdawczości na temat wyników programów;

86.  zdecydowanie zachęca Komisję, aby jeszcze bardziej poprawiła wiarygodność i dostępność informacji na temat wyników stanowiącą istotne narzędzie oceny powodzenia programów; powinno to obejmować upowszechnienie wniosków z analiz przeprowadzonych przez Radę ds. Kontroli Regulacyjnej, zwłaszcza w zakresie koncepcji i stosowanej metodyki;

87.  jest zaniepokojony oceną Trybunału, że dane z monitoringu państw członkowskich, na których opiera się sprawozdanie roczne z zarządzania i wykonania Komisji oraz deklaracje dotyczące programów, nie są w pełni wiarygodne;

88.  zdecydowanie popiera zalecenie, aby Komisja udoskonaliła wyjaśnienia dotyczące ustalania celów i dodatkowych danych; cele te powinny być konkretne i ambitne, ale realistyczne, a jednocześnie mierzalne na podstawie wiarygodnych danych; podkreśla zarazem, że wskaźniki rezultatu i wskaźniki oddziaływania są bardziej odpowiednie do pomiaru wyników i pozwalają na szerszą ocenę wpływu niż wskaźniki wkładu i produktu;

89.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja dokumentuje w rocznych oświadczeniach programowych dane dotyczące wskaźników, a także wskaźniki bazowe, cele pośrednie i cele końcowe, które stanowią miarę postępów w realizacji ogólnych i szczegółowych celów programów; wzywa Komisję do dopilnowania, aby te wskaźniki bazowe, cele pośrednie i końcowe, których nie można by osiągnąć bez finansowania unijnego i które stanowią wartość dodaną UE, koncentrowały się na osiągnięciu takiej wartości dodanej;

90.  wzywa Komisję, aby zamieszczała w sprawozdaniach na temat wyników następujące elementy: w przypadku gdy dostępne są odpowiednie informacje – obszerniejszą analizę efektywności i oszczędności (opłacalności) programów, bardziej systematyczną analizę istotnych czynników zewnętrznych mających wpływ na wyniki osiągane w ramach programów; jasne oceny wszystkich wskaźników wykonania przedstawionych w sprawozdaniach określające, czy wskaźniki te są na dobrej drodze do osiągnięcia poziomów docelowych; jasne i wyważone oceny wyników obejmujące wszystkie cele programów na odpowiednim poziomie szczegółowości; wzywa Komisję do przyjęcia tych środków w ramach kolejnego absolutorium za rok 2020 ze względu na wszystkie programy przyjęte w kontekście kryzysu COVID-19;

91.  podkreśla, że zgodnie z rozporządzeniem finansowym należyte zarządzanie finansami oznacza skuteczność, efektywność i oszczędność, oraz że Komisja i państwa członkowskie powinny zapewnić ukierunkowanie na wszystkie te trzy elementy; zauważa ponadto, że międzynarodowe wytyczne dotyczące kontroli wyników obejmują obecnie także takie kwestie jak równość, środowisko i etyka, i wzywa Komisję do rozszerzenia ocen na te obszary;

92.  zauważa, że Trybunał ocenił, czy programy we wszystkich głównych obszarach budżetu UE były „na dobrej drodze” do osiągnięcia swoich celów:

93.  Konkurencyjność: z zadowoleniem przyjmuje fakt, że nic nie wskazuje na to, by miałaby być zagrożona skuteczność unijnego programu badawczego „Horyzont 2020”, a przykłady udanych projektów są liczne; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zdaniem Trybunału program ten zapewnia Unii wartość dodaną dzięki swojej wyjątkowości i paneuropejskiemu charakterowi;

94.  Spójność ubolewa, że chociaż Komisja i państwa członkowskie dokonały już przeglądu pierwotnych celów na lata 2014–2020, niewiele ponad jedna trzecia wskaźników dotyczących Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Funduszu Spójności wykazuje postępy w odpowiednim czasie; przed wybuchem pandemii COVID-19 wszystko wskazywało na to, że większość celów w zakresie zatrudnienia i edukacji prawdopodobnie zostanie osiągnięta do 2020 r., ale postępy w zakresie badań i rozwoju, ubóstwa i włączenia społecznego były wolniejsze; wyraża ubolewanie, że w tym obszarze polityki dane dotyczące wyników własnych Komisji wskazują, iż programy nie spełniają początkowych oczekiwań;

95.  Zasoby naturalne: ubolewa, że kluczowym słabym punktem jest to, że wskaźniki wykonania na lata 2014–2020 nie są oparte na szczegółowej logice interwencji w zakresie udzielania wsparcia finansowego w ramach WPR; na przykład płatności bezpośrednie dla rolników zmniejszyły zmienność dochodów rolników, ale nie są one ukierunkowane na pomoc rolnikom w osiągnięciu odpowiedniego poziomu życia; wyraża ubolewanie, że środki WPR okazały się mieć niewystarczający wpływ na przeciwdziałanie zmianie klimatu;

96.  Bezpieczeństwo i obywatelstwo zauważa, że ze sprawozdań Komisji nie wynika, czy Fundusz Azylu, Migracji i Integracji osiąga postępy w realizacji swojego celu, ale dostępne informacje wskazują na jego znaczenie i wartość dodaną dla Unii; zauważa, że w przypadku integracji i legalnej migracji wskaźniki pokazują osiągnięcia Funduszu w pozytywnym świetle, również dlatego, że nie można jeszcze ocenić skutków długoterminowych (takich jak różnice w perspektywach zatrudnienia migrantów i obywateli UE);

97.  Globalny wymiar Europy zauważa, że Komisja nie udziela informacji wystarczających do przeprowadzenia rzetelnej oceny wyników dwóch instrumentów finansowania, tj. na rzecz współpracy z krajami rozwijającymi się i na rzecz stosunków z południowymi i wschodnimi sąsiadami Unii; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wskaźniki pokazują jednak pozytywną tendencję w zakresie ograniczania ubóstwa, edukacji, równouprawnienia płci i rozwoju społecznego, a także wyraża zaniepokojenie pogarszającą się tendencją w zakresie umacniania demokracji, praworządności i stabilności politycznej;

Sprawozdanie roczne z zarządzania i wykonania

98.  wskazuje, że według Komisji całkowita kwota środków na zobowiązania wykonanych w 2019 r. wyniosła 161 mld EUR: 81 mld EUR przeznaczono na dział 1, którą to kwotę rozdzielono między poddział 1a „Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” (14 % całkowitego budżetu) oraz poddział 1b „Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna” (35 % całkowitego budżetu), 59 mld EUR na dział 2 „Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne” (37 % całkowitego budżetu), 4 mld EUR na dział 3 „Bezpieczeństwo i obywatelstwo”, 12 mld EUR na dział 4 „Globalny wymiar Europy” i 6 mld EUR na „wydatki administracyjne” Komisji w dziale 5;

99.  zauważa, że w swoim rocznym sprawozdaniu z zarządzania i wyników za 2019 r. Komisja podała, że ryzyko przy dokonywaniu płatności wynosi 2,1 %, co mieści się w zakresie szacowanego przez Trybunał poziomu błędu; zauważa, że w przypadku trzech najważniejszych obszarów wydatków (dział 1a WRF: konkurencyjność; 1b: spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna oraz dział 2: zasoby naturalne), własne szacunki Komisji dotyczące poziomu błędu mieszczą się w przedziałach określonych przez Trybunał;

100.  zauważa, że w 2019 r. wydatki z budżetu Unii wyniosły 147 mld EUR, która to kwota została rozłożona na ponad 240 000 płatności; zaznacza, że 71 % budżetu wykonano w ramach zarządzania dzielonego, a pozostała część została spożytkowana bezpośrednio przez Komisję (22 %) albo pośrednio we współpracy z uprawnionymi podmiotami (7 %);

101.  zwraca uwagę na szacunki Komisji, z których wynika, że w 2019 r. wydatki związane z klimatem wyniosły 35 mld EUR, co odpowiada 21 % budżetu Unii, i że w łącznie latach 2014–2020 z budżetu Unii na cele związane z klimatem przeznaczone zostanie 211 mld EUR, czyli 19,8 % łącznych wydatków, co ze względu na niższe wkłady w pierwszych latach tego okresu jest nieznacznie poniżej pierwotnego celu na poziomie 20 %; wzywa Komisję, by dołożyła wszelkich starań w celu zwiększenia wydatków związanych ze zmianą klimatu w latach 2014--2020 z myślą o znacznie ambitniejszych celach na lata 2021-2028;

102.  zauważa, że w swoich rocznych sprawozdaniach z działalności za 2019 r. 11 z 50 dyrektorów generalnych Komisji przedstawiło poświadczenie wiarygodności z zastrzeżeniem, zawierające łącznie 18 zastrzeżeń (w porównaniu z 40 zastrzeżeniami zgłoszonymi przez 20 jednostek organizacyjnych w 2018 r.); podkreśla, że w odniesieniu do 17 zastrzeżeń Komisja zastosowała nową zasadę de minimis i że nie uznaje już tych zastrzeżeń za znaczące;

103.  wskazuje, że według Komisji w 2019 r. zatwierdzone środki naprawcze wyniosły 1,5 mld EUR (25 % więcej niż w 2018 r.); zwraca uwagę na fakt, że w niektórych państwach członkowskich kwoty korekt były znacznie wyższe niż w innych; wzywa Komisję do przyjęcia próby audytowej w celu częstszego objęcia tych krajów regularnymi kontrolami;

104.  podkreśla, że w odniesieniu do 2019 r. szacunki Komisji dotyczące ogólnego ryzyka w momencie zamknięcia wyniosły 0,7 % odnośnych wydatków (w porównaniu z 0,8 % w 2018 r.); odnotowuje, że ze względu na podwyższone ryzyko w momencie dokonywania płatności w odniesieniu do wydatków w obszarze spójności ogólny poziom ryzyka w momencie dokonywania płatności oszacowany przez Komisję był wyższy niż w poprzednich latach i w 2019 r. wyniósł 2,1 % (w porównaniu z 1,7 % w 2018 r.), ale ponieważ szacowane przyszłe korekty również były wyższe (1,4 % w stosunku do 0,9 % w 2018 r.), Komisja uzyskała stabilne ryzyko w momencie zamknięcia, a przy szacowanym ryzyku w momencie zamknięcia na poziomie 2 % uznała, że jej wieloletnie systemy kontroli zapewniają skuteczną ochronę budżetu Unii; zaznacza ponadto, że według własnych szacunków Komisji wydatki obarczone ryzykiem w momencie dokonywania płatności przekraczającym próg istotności były bardzo wysokie i wyniosły 67 mld EUR;

105.  zauważa, że Komisja uznała, iż jej wieloletnie systemy kontroli zapewniają skuteczną ochronę budżetu Unii; zauważa, że Komisja dzieli swój portfel na 2019 r. na warstwy niższego i wyższego ryzyka, stosując kryteria uznane również przez Trybunał i związane z charakterem finansowania, a zwłaszcza z różnicą między dość złożonymi systemami opartymi na zwrocie kosztów (wydatki obarczone wyższym ryzykiem przy płatności powyżej 2 %) a bardziej podatnymi na błędy płatnościami opartymi na uprawnieniach (wydatki obarczone niższym ryzykiem przy płatności poniżej 2 %); zwraca ponadto uwagę, że Komisja szacuje, iż wydatki obarczone wyższym ryzykiem wynoszą 67 mld EUR (46 %), a zatem dotyczą mniejszej części budżetu niż wydatki obarczone niższym ryzykiem, które wynoszą 80 mld EUR (54 %); wzywa Komisję do przyjęcia ambitnego planu działania obejmującego środki pozwalające na znaczne obniżenie tego ryzyka;

106.  zwraca się do Komisji o upewnienie się, że roczne sprawozdanie na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników jest w pełni wiarygodne i nie opiera się na prognozach;

107.  w szczególności wyraża ubolewanie, że Trybunał musiał ponownie zgłosić obawy co do wiarygodności rocznego sprawozdania z działalności w obszarach spójności z powodu niedociągnięć w pracy organów kontrolnych oraz kwestii stwierdzonych w odniesieniu do poziomów błędu rezydualnego podanych w rocznych sprawozdaniach z działalności DG EMPL i DG REGIO;

108.  nie zgadza się z dokonaną przez Komisję oceną jej metodyki obliczania poziomu błędu; mimo że przyznaje, iż wskaźnik ryzyka w zakresie płatności wykorzystany przez Komisję w rocznym sprawozdaniu z działalności jest najbardziej zbliżony do szacowanego przez Trybunał poziomu błędu, należy zauważyć, że istotne elementy sprawiają, iż poziom błędu według Trybunału i Komisji znacznie się różni; w związku z tym ponawia wniosek o szybkie dostosowanie metodyki Komisji do metodyki stosowanej przez Trybunał oraz o informowanie organu kontroli budżetowej tylko o jednym poziomie błędu odpowiadającym poziomowi ryzyka w momencie płatności (poziom błędu w momencie płatności); wzywa Komisję do oddzielnego ujawniania szacunków dotyczących przyszłych korekt (poziom błędu rezydualnego); wzywa Komisję do stosowania spójnej terminologii we wszystkich dyrekcjach generalnych przy zgłaszaniu tych dwóch szacunków;

109.  zwraca się do Komisji o podjęcie niezbędnych działań w celu uzyskania od państw członkowskich wiarygodnych danych dotyczących poziomu błędu w momencie dokonywania płatności; zwraca się do Komisji o terminowe dokonanie odpowiednich korekt w przypadku wykrycia uchybień w kontrolach prowadzonych przez państwa członkowskie;

110.  zauważa z zaniepokojeniem, że w odniesieniu do szacunków Komisji dotyczących ryzyka w momencie dokonywania płatności Trybunał podkreślił pewne wyszczególnione poniżej problemy w kontekście konkretnych działów WRF, i wzywa Komisję do zareagowania na te ustalenia konkretnymi działaniami:

   „Konkurencyjność”: audyty ex post nie obejmowały głównie płatności lub rozliczeń dokonanych w roku, za który wydawane jest dane poświadczenie wiarygodności, a także nie wszystkie z nich zostały uznane za wiarygodne;
   „Zasoby naturalne”: w trakcie kontroli przeprowadzonej przez państwo członkowskie, której wyniki widać w statystykach kontroli, nie wykryto wszystkich błędów, a zatem niezbędne były dostosowania ze strony Komisji, przy czym dostosowania Komisji miały najczęściej postać stawek ryczałtowych i istniały pewne ograniczenia co do wiarygodności wyników prac jednostek certyfikujących;
   „Spójność”: nie wszystkie kontrole przeprowadzone przez instytucje audytowe były rzetelne;
   „Globalny wymiar Europy”: stwierdzono niewystarczającą liczbę kontroli na miejscu przeprowadzonych w krajach, w których realizowane są projekty, niewystarczające uwzględnienie istotnych aspektów postępowań o udzielenie zamówienia, dużą swobodę przy szacowaniu wpływu poszczególnych błędów oraz brak własnego badania bezpośredniego transakcji skontrolowanych uprzednio przez inne podmioty; wzywa Trybunał do zwiększenia liczby kontroli wyrywkowych poprzez podejście oparte na ryzyku, tak aby w swoich sprawozdaniach dotyczących poziomów błędu uwzględniał w większym stopniu obszary, w których problemy występują najczęściej;

111.  odnotowuje wniosek Trybunału, że sprawozdawczość Komisji na temat wyników staje się bardziej zrównoważona oraz że zarówno roczne sprawozdanie z działalności, jak i deklaracje dotyczące programów, uzupełniają sprawozdawczość na temat osiągnięć programów, w tym informacje na temat obszarów opóźnionych i utrzymujących się wyzwań dla programów;

112.  zachęca Komisję i Trybunał do przyspieszenia procesu udzielania absolutorium za n +1

113.  wzywa Komisję, aby w ramach przydzielanych środków promowała większą równowagę płci i podejście do sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci;

Dochody

114.  zwraca uwagę, że całkowite dochody za 2019 r. wyniosły 163,9 mld EUR;

115.  przypomina, że większość dochodów (88 %) pochodzi z trzech kategorii zasobów własnych:

   zasoby własne oparte na dochodzie narodowym brutto (DNB) stanowią 64 % dochodów Unii i są wykorzystywane do zrównoważenia budżetu Unii po obliczeniu dochodów ze wszystkich pozostałych źródeł (każde państwo członkowskie wnosi wkład proporcjonalny do swojego DNB);
   tradycyjne zasoby własne (TZW) stanowią 13 % dochodów Unii i obejmują należności celne z tytułu przywozu towarów pobierane przez państwa członkowskie (do budżetu Unii wpływa 80 % łącznej kwoty tych należności, a państwa członkowskie zatrzymują pozostałe 20 % na pokrycie kosztów związanych z ich poborem);
   zasoby własne oparte na podatku od wartości dodanej (VAT) stanowią 11 % dochodów Unii (wkłady w ramach tych zasobów są obliczane z wykorzystaniem jednolitej stawki stosowanej w odniesieniu do zharmonizowanych podstaw opodatkowania VAT państw członkowskich);

116.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że prace Komisji nad programowaniem finansowym i budżetem Unii rozpoczęte przed 2019 r. i w jego trakcie doprowadziły do wprowadzenia prawnie wiążącego harmonogramu nowych ogólnounijnych strumieni dochodów lub „zasobów własnych” przeznaczonych na spłatę wspólnych europejskich pożyczek; przypomina o dominującej roli składek z tytułu dochodu narodowego brutto (DNB) w budżecie Unii; podkreśla, że nowe zasoby własne wiążą się ze zmniejszeniem udziału krajowych składek opartych na DNB w finansowaniu rocznego budżetu Unii, a zatem nie przyczyniają się do ogólnego zwiększenia budżetu Unii; wzywa Komisję do zaproponowania dywersyfikacji źródeł dochodów, aby zapewnić Unii rzeczywistą niezależność od składek państw członkowskich przy jednoczesnym znacznym zwiększeniu budżetu na programy Unii;

117.  wskazuje, że dochody obejmują również środki pochodzące z innych źródeł (najważniejszym z tych źródeł są wkłady i zwroty związane z realizacją porozumień i programów unijnych (8 % dochodów Unii), takie jak dochody związane z rozliczaniem środków z EFRG i EFRROW, oraz udział państw niebędących członkami UE w programach badawczych);

118.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję Trybunału, aby w ramach badania systemów kontroli wewnętrznej ocenić działania Unii podjęte w celu zmniejszenia luki celnej, która może wpłynąć na wysokość ceł ustalonych przez państwa członkowskie oraz ograniczyć ryzyko, że TZW nie są kompletne;

119.  wyraża zaniepokojenie uchybieniami stwierdzonymi przez Trybunał w pobieraniu przez państwa członkowskie TZW, w szczególności w zarządzaniu przez władze krajowe ustalonymi należnościami, które jeszcze nie zostały pobrane; zaznacza, że ustalenia sformułowane przez Trybunał w państwach członkowskich, w których przeprowadził wizyty kontrolne, dotyczyły szczególnych opóźnień w powiadamianiu o długu celnym, późnej egzekucji takich długów oraz niewystarczającej dokumentacji kontrolnej potwierdzającej, że kwoty należności zaksięgowane na rachunkach są prawidłowe;

120.  odnotowuje niedociągnięcia w zarządzaniu przez państwa członkowskie należnościami, które nie zostały jeszcze pobrane, zgłoszone w 15 z 27 sprawozdań z kontroli na miejscu w zakresie TZW opublikowanych w 2019 r. przez Komisję; jest zdania, że ustalenia zawarte w 10 z 15 wspomnianych sprawozdań, które zostały zaklasyfikowane jako niedociągnięcia o charakterze systemowym, należy udostępniać członkom właściwych komisji Parlamentu;

121.  zauważa z zaniepokojeniem, że kontrole TZW przeprowadzone przez Komisję oraz prace Trybunału ujawniły dwa główne uchybienia w kontrolach państw członkowskich mających na celu zmniejszenie luki celnej; zwraca uwagę na znaczną utratę dochodów Unii i wzywa Komisję oraz Radę do pilnego zajęcia się tymi kwestiami;

   brak ogólnounijnej harmonizacji przeprowadzania kontroli celnych na terenie unii celnej w celu ograniczenia ryzyka, że wartość importowanych towarów zostanie zaniżona, oraz
   brak możliwości określenia przez państwa członkowskie, którzy przedsiębiorcy są obarczeni największym ryzykiem na szczeblu unijnym, aby objąć ich audytem po zwolnieniu towarów;

122.  z niepokojem zauważa, że podczas badania systemów kontroli wewnętrznej zarówno w Komisji, jak i w państwach członkowskich, Trybunał stwierdził niedociągnięcia w poszczególnych kategoriach środków własnych; wyraża ubolewanie, że w ocenie Komisji strategie kontroli obowiązujące w 24 z 28 państw członkowskich były niezadowalające lub częściowo niezadowalające, jeśli chodzi o przeciwdziałanie ryzyku zaniżania wartości towarów, co doprowadziło do stwierdzenia przez Trybunał istotnych uchybień w kontrolach państw członkowskich mających na celu zmniejszenie luki celnej;

123.  z ogromnym zaniepokojeniem podkreśla, że na terenie całej unii celnej działania mające na celu określenie, którzy importerzy są obarczeni największym ryzykiem, i ich wybór do objęcia audytem po zwolnieniu towarów są realizowane w ograniczonym zakresie, gdyż nie istnieje dostępna w całej Unii baza danych obejmująca wszystkie przywozy dokonywane przez przedsiębiorców;

124.  przyznaje jednak, że Komisja poczyniła istotne kroki w celu ułatwienia identyfikacji najbardziej ryzykownych podmiotów gospodarczych na szczeblu Unii na potrzeby audytów po zwolnieniu towarów poprzez oznaczanie transakcji uznanych za stwarzające ryzyko finansowe zgodnie z kryteriami ryzyka finansowego oraz aktualizację przewodnika dotyczącego audytu celnego;

125.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja ściśle współpracuje z państwami członkowskimi w celu znalezienia rozwiązań pozwalających na identyfikację importerów działających w państwach członkowskich innych niż te, w których mają siedzibę; wzywa Komisję do poczynienia dalszych postępów, gdy ogólnounijna baza danych obejmująca cały import będzie w pełni dostępna;

126.  zauważa, że z łącznej liczby zastrzeżeń dotyczących VAT, za sprawą których obliczenia podstawy opodatkowania VAT nie zostały sfinalizowane przez okres co najmniej 10 lat, oraz spośród wszystkich punktów otwartych w zakresie TZW, które pozostały nierozstrzygnięte przez ponad pięć lat od momentu przeprowadzenia przez Komisję kontroli na miejscu, zaledwie 15 % zastrzeżeń dotyczących VAT i 34 % punktów otwartych w zakresie TZW pozostawało nierozstrzygniętych od długiego czasu;

127.  odnotowuje, że z ośmiu zgłoszonych przez Komisję i przeanalizowanych przez Trybunał zastrzeżeń dotyczących VAT, które pozostawały nierozstrzygnięte od długiego czasu, pięć odnosiło się do postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętych ze względu na możliwe nieprzestrzeganie przepisów dyrektywy VAT;

128.  z zadowoleniem zauważa, że Komisja ulepsza swoją ocenę ryzyka na potrzeby planowania kontroli i nadal dąży do szybkiego zamknięcia zaległych punktów otwartych, w zależności również od współpracy państw członkowskich;

129.  zauważa z zaniepokojeniem, że w wyniku przeprowadzonej weryfikacji 54 ze 122 punktów otwartych w zakresie TZW, które pozostawały nierozstrzygnięte od długiego czasu, Trybunał stwierdził, że podejmowanie przez Komisję działań następczych i zamykanie takich punktów trwało zbyt długo, co świadczy o niedociągnięciach w działaniach następczych w związku z uchybieniami w TZW wykrytymi w państwach członkowskich; wzywa Komisję do ustanowienia systemu działań następczych umożliwiającego nadawanie priorytetu punktom otwartym w zakresie TZW na podstawie ich istotności (w oparciu o kryterium wpływu finansowego albo na podstawie istotności systemowej w przypadku niedociągnięć o charakterze niefinansowym) oraz do składania sprawozdań organowi udzielającemu absolutorium;

130.  przypomina, że w ramach cyklu wieloletnich weryfikacji DNB Komisja sprawdza, czy procedury stosowane przez państwa członkowskie na potrzeby kompilacji rachunków narodowych są zgodne z ESA 2010 oraz czy dane dotyczące DNB są porównywalne między sobą, wiarygodne i kompletne; zauważa, że w następstwie zamknięcia cyklu weryfikacji zgłoszono nowe, bardziej szczegółowe zastrzeżenia takie jak zastrzeżenie umożliwiające korektę danych dotyczących DNB wszystkich państw członkowskich w celu uwzględnienia dokładniejszych szacunków dotyczących wartości aktywów w dziedzinie badań i rozwoju (B+R) będących w posiadaniu przedsiębiorstw wielonarodowych; oszacowanie ich wartości jest skomplikowane ze względu na globalizację oraz fakt, że tego typu aktywa można łatwo przenieść za granicę (do września 2022 r. Komisja we współpracy z państwami członkowskimi będzie nadal sprawdzać, czy aktywa w dziedzinie badań i rozwoju należące do przedsiębiorstw wielonarodowych są właściwie wycenione na rachunkach narodowych państw członkowskich);

131.  jest głęboko zaniepokojony niekwantyfikowalnym zastrzeżeniem utrzymanym na 2019 r. przez DG BUDG, stwierdzając, że oszustwa polegające na zaniżaniu wartości częściowo przeniosły się do innych państw członkowskich, co w pewnym stopniu wpływa na pobieranie TZW do czasu ostatecznej kwantyfikacji; zauważa, że Komisja przeprowadziła inspekcje dotyczące zaniżania wartości we wszystkich państwach członkowskich i sprawdziła, w jaki sposób państwa członkowskie są zorganizowane w celu rozwiązywania problemów związanych z zaniżaniem wartości, w szczególności w odniesieniu do tekstyliów i obuwia z Chin; zauważa, że odpowiedzialność finansowa państw członkowskich za straty TZW została wyraźnie uwzględniona w trakcie tych kontroli i w odpowiednich sprawozdaniach; zauważa, że Komisja podejmie działania następcze i obciąży państwa członkowskie odpowiedzialnością finansową za ewentualne straty poniesione przez TZW; jest zaniepokojony faktem, że wstępne obliczenia wskazują, iż straty TZW w 2019 r. wyniosą 1 % TZW za 2019 r., co uzasadnia zastrzeżenie w rocznym sprawozdaniu z działalności za rok 2019 r; zwraca się do Komisji o niezwłoczne poinformowanie organu udzielającego absolutorium o ustaleniach i skutkach kontroli oraz o wynikach kwantyfikacji po jej zakończeniu;

132.  zauważa, że Dyrekcja Generalna ds. Budżetu (DG BUDG) czwarty rok z rzędu wydała zastrzeżenie dotyczące wartości TZW pobranych przez Zjednoczone Królestwo, co było spowodowane nieprzekazaniem przez ten kraj do budżetu UE nieuregulowanych należności celnych z tytułu przywozu wyrobów włókienniczych i obuwia, podczas gdy zakres nadużycia finansowego związanego z zaniżaniem wartości towarów rozszerzył się na inne państwa członkowskie Unii, co prowadzi do dalszych potencjalnych strat w zakresie TZW;

133.  zauważa, że zgodnie z rocznym sprawozdaniem z działalności za rok 2019 DG BUDG, Zjednoczone Królestwo od dnia 12 października 2017 r. rozpoczęło wdrażanie środków zalecanych przez Komisję, co doprowadziło do radykalnego zmniejszenia strat TZW w 2018 r. (poziom błędu poniżej 1 %);

134.  ubolewa nad faktem, że Zjednoczone Królestwo nadal odmawia przekazania do budżetu UE kwot TZW utraconych w latach 2011–2017 w wysokości 2,679 mld EUR (brutto); zauważa, że władze Zjednoczonego Królestwa przekazały Komisji formalną odpowiedź otrzymaną w dniu 11 lutego 2019 r.; zauważa, że po przeanalizowaniu odpowiedzi Zjednoczonego Królestwa Komisja skierowała sprawę do TSUE w dniu 7 marca 2019 r.; zauważa, że Zjednoczone Królestwo złożyło odpowiedź na skargę w dniu 24 czerwca 2019 r., na którą Komisja odpowiedziała 29 sierpnia 2019 r., na co Zjednoczone Królestwo złożyło duplikę 20 grudnia 2019 r.; zauważa na podstawie pisemnych odpowiedzi Komisji na przesłuchanie w Komisji Kontroli Budżetowej w dniu 11 stycznia 2021 r., że przesłuchanie ustne odbyło się 8 grudnia 2020 r. i choć data wydania ostatecznego wyroku zależy w pełni od uznania Trybunału, Komisja nie spodziewa się orzeczenia przed latem 2021 r; zauważa z zadowoleniem, że wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z UE nie wpływa negatywnie na możliwość odzyskania żądanych kwot, ponieważ odnoszą się one do importu przed końcem okresu przejściowego;

135.  wskazuje, że według Komisji w 2019 r. przychody oparte na dochodzie narodowym brutto (DNB) były wyższe o 3 mld EUR w następstwie korekt kwot z poprzednich lat (głównie za lata 2012-2017), ponieważ podstawy DNB zaktualizowano o dane rzeczywiste;

Zalecenia

136.  wzywa Komisję, aby:

   zapewniała państwom członkowskim systematyczne wsparcie przy wyborze importerów obarczonych największym ryzykiem do objęcia audytem po zwolnieniu towarów; w tym celu powinna:
   a. gromadzić i analizować istotne dane dotyczące przywozów na szczeblu unijnym oraz przekazywać wyniki swoich analiz państwom członkowskim;
   b. po uruchomieniu systemu „Surveillance III” – zapewnić wytyczne na temat sposobu przeprowadzania analizy danych w nowym systemie;
   zmodyfikowała swoje procedury poprzez:
   a. ustanowienie systemu monitorowania punktów otwartych w zakresie TZW w oparciu o kryteria ilościowe i jakościowe, które pozwolą na uszeregowanie niedociągnięć wykrytych w państwach członkowskich według priorytetów;
   b. wskazanie terminów wyeliminowania tych niedociągnięć przez państwa członkowskie oraz terminów podjęcia działań następczych, w tym obliczenia wartości odsetek z tytułu opóźnionych płatności oraz odzyskania kwot, które mają zostać udostępnione na rzecz budżetu Unii;
   c. zadbanie o rzeczywiste uproszczenie procedur dostępu do finansowania i odnośnej dokumentacji, nie naruszając zasad kontroli i monitorowania;

Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia

137.  zwraca uwagę, że płatności na poddział 1a „Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” wyniosły 21,7 mld EUR i dokonano ich za pośrednictwem następujących programów i polityk:

   w dziedzinie badań naukowych – do 55,2 % budżetu poddziału, tj. 11,9 mld EUR;
   w dziedzinie kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu – do 13,2 % budżetu poddziału, tj. 2,8 mld EUR;
   w dziedzinie transportu i energii – do 11,3 % budżetu poddziału, tj. 2,5 mld EUR;
   programów kosmicznych – do 7,6 % budżetu poddziału, tj. 1,7 mld EUR;
   innych działań i programów – do 12,7 % budżetu poddziału, tj. 2,8 mld EUR;

138.  zaznacza, że głównymi programami Komisji są „Horyzont 2020” i Siódmy program ramowy Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (7PR)(79) na rzecz badań naukowych i innowacji, „Erasmus+” w dziedzinie kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu, Galileo, EGNOS, ITER i instrument „Łącząc Europę” jako duże projekty infrastrukturalne i EFIS jako fundusz gwarancyjny;

139.  uwzględnia fakt, że większość środków wydatkowanych na przedmiotowe programy jest zarządzana bezpośrednio przez Komisję, w tym agencje wykonawcze, i ma formę dotacji dla prywatnych bądź publicznych beneficjentów uczestniczących w projektach; zauważa, że jeśli chodzi o program „Erasmus+”, większość wydatków jest zarządzana przez agencje krajowe w imieniu Komisji (około 80 % dotacji);

140.  zwraca uwagę, że wyniki polityki w zakresie badań i innowacji są trudne do oceny, ponieważ między finansowaniem projektów a osiągnięciem rezultatów i oddziaływaniem upływa dużo czasu; zauważa ponadto, że sprawozdawczość w tej dziedzinie koncentruje się głównie na pozytywnych osiągnięciach, a nie na krytycznej ocenie wyników i wpływu, co może nie dawać realistycznego obrazu całości wyników; zauważa, że badania naukowe jako dyscyplina wiążą się z ryzykiem w odniesieniu do wyników i nie zawsze można zagwarantować ich pomyślny wynik;

141.  wyraża zaniepokojenie, że wysoki odsetek (w niektórych państwach członkowskich do 25%) środków z programów operacyjnych przeznaczonych na wsparcie MŚP w zakresie przedsiębiorczości i innowacji jest wypłacany dużym przedsiębiorstwom; zwraca się do Komisji o opracowanie skuteczniejszych mechanizmów kontroli dotyczących oświadczeń osób ubiegających się o finansowanie ze środków UE, ponieważ Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła, że w latach 2014-2020 władze polegały wyłącznie na ustawowych oświadczeniach własnych dotyczących własności, wielkości i zadłużenia przedsiębiorstw;

142.  zauważa, że w 2019 r. na politykę w zakresie mobilności i transportu przeznaczono 4973 mln EUR w środkach na zobowiązania i 2725 mln EUR w środkach na płatności, z czego kwotą 4422 mln EUR w środkach na zobowiązania i 2058 mln EUR w środkach na płatności zatwierdzonych na europejską politykę transportową (06 02) i „Horyzont 2020” – badania naukowe i innowacje związane z transportem (06 03) zarządzała Agencja Wykonawcza ds. Innowacyjności i Sieci (INEA);

143.  ponownie wyraża poparcie dla dodania do polityki TEN-T filaru mobilności wojskowej w celu zwiększenia naszych zdolności reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych po przyjęciu planu działania w marcu 2018 r.; ubolewa, że drastycznie ograniczono wniosek Komisji i Parlamentu dotyczący włączenia nowej puli środków przeznaczonych na potrzeby mobilności wojskowej w wysokości 6,5 mld EUR w ramach budżetu CEF na lata 2021–2027;

144.  z zadowoleniem przyjmuje ogłoszenie zaproszenia do składania wniosków w ramach wieloletniego planu zarządzania CEF w dziedzinie transportu na 2019 r. z budżetem w wysokości 1,4 mld EUR i skupienie się na ukończeniu dziewięciu korytarzy sieci bazowej do 2030 r.;

145.  z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie w 2019 r. projektu „Greening the blue”, którego celem jest ograniczenie emisji i produkcja wydajniejszych systemów napędu z zastosowaniem składanego żagla wiatrowego; zauważa, że został on sfinansowany z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego;

146.  przypomina, że w 2019 r. całkowity budżet dostępny w środkach na zobowiązania na programy i działania Unii w obszarach polityki, którymi zajmuje się Dyrekcja Generalna ds. Edukacji, Młodzieży, Sportu i Kultury (DG EAC), wyniósł około 5,66 mld EUR (wzrost o 20 % w porównaniu z 2018 r.), i uważa, że wyniki oceny zarządzania finansowego DG EAC za 2019 r. są ogólnie zadowalające; zauważa, że w przypadku DG EAC w 2019 r. ogólne ryzyko w momencie dokonywania płatności wyniosło 24,88 mln EUR z łącznej kwoty 2 147,18 mln EUR;

147.  dostrzega, że realizacja programu Erasmus+ w 2019 r. była w dużej mierze udana i że wskaźniki wyników, takie jak liczba miejsc obsadzonych w ramach mobilności, przekroczyła odnośne poziomy docelowe Komisji na ten rok; zauważa, że ze względu na opóźnione uruchomienie, nieliczny udział instytucji finansowych oraz brak świadomości wśród studentów w 2019 r. udało się przeprowadzić tylko jedną transakcję na podstawie instrumentu gwarancji kredytów studenckich, i z zadowoleniem przyjmuje decyzję o niewłączaniu tego instrumentu do kolejnego programu Erasmus+ na okres po 31 grudnia 2020 r.; z zadowoleniem przyjmuje zwiększenie o 20 % mobilności uczniów i apeluje, aby mobilność fizyczna, a nie wirtualna pozostała głównym elementem programu Erasmus+; podkreśla, jak ważne jest dalsze wspieranie kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się w miejscu pracy jako sposób na zwiększenie włączenia społecznego;

148.  wyraża zaniepokojenie doniesieniami, że potencjalni beneficjenci finansowania unijnego w programie Erasmus+ bywają obligowani do przestrzegania przepisów krajowych, które nie są zgodne z zasadami Unii; zaznacza, że Komisja powinna uważnie monitorować sytuację i w razie potrzeby podejmować odpowiednie działania;

149.  wskazuje, że w 2019 r. wielu młodych ludzi przystąpiło do Europejskiego Korpusu Solidarności i wzięło udział w proponowanych projektach, co świadczy o ich wysokim zainteresowaniu angażowaniem się w działania solidarnościowe w całej Europie; wyraża zaniepokojenie rozbieżnością między liczbą wniosków (191 000) a liczbą faktycznie odbytych staży (34 500); ubolewa, że ze staży i miejsc pracy oferowanych w Europejskim Korpusie Solidarności skorzystało bardzo mało młodych ludzi – w latach 2018–2020 staż lub pracę podjęły tylko 72 osoby, czyli mniej niż 1 % wszystkich uczestników projektów; podkreśla potrzebę wprowadzenia bardziej zrównoważonego wskaźnika udziału w projektach w celu dopilnowania, by Europejski Korpus Solidarności rzeczywiście oferował młodym ludziom wiele możliwości;

150.  wzywa Komisję oraz Agencję Wykonawczą ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego, aby zmniejszyły obciążenia biurokratyczne przez uproszczenie procedury składania wniosków i jej dostosowanie do odbiorców docelowych w celu poprawy dostępności zarządzanych przez siebie programów; podkreśla, że potrzebne są lepsze synergie i współpraca z DG EAC, aby usprawnić procedury składania wniosków, oceny i zarządzania, co poprawiłoby jakość i różnorodność wniosków;

Ustalenia Trybunału

151.  uważa za niepokojące, że na 130 zbadanych transakcji błędy wystąpiły w 51 (39 %);

152.  wyraża zaniepokojenie, że na podstawie 28 błędów skwantyfikowanych przez Trybunał szacunkowy poziom błędu na 2019 r. wyniósł 4,0 %, co stanowi wzrost w porównaniu z 2 % w 2018 r.; przypomina, że liczba ta jest zbliżona do poziomów, jakie Trybunał stwierdził w latach 2015, 2016 i 2017;

153.  podkreśla, że wydatki w programie „Horyzont 2020” i 7PR nadal są obarczone wyższym poziomem ryzyka i stanowią główne źródło błędów; tymczasem Trybunał wykrył błędy kwantyfikowalne związane z kosztami niekwalifikowalnymi w 24 z 80 objętych próbą transakcji dotyczących badań naukowych i innowacji (w 3 spośród 10 zbadanych transakcji w ramach 7PR i 21 spośród 70 transakcji w ramach programu „Horyzont 2020”; złożyły się one na 78 % oszacowanego przez Trybunał poziomu błędu w tym poddziale za 2019 r.);

154.  z ogromnym niepokojem podkreśla fakt, że 60 % błędów stanowiły „niekwalifikowalne bezpośrednie koszty personelu”; zaznacza, że pomimo wysiłków zmierzających do uproszczenia zasad deklarowania kosztów personelu w ramach programu „Horyzont 2020” obliczenia tych kosztów stanowią jedno z głównych źródeł błędu w zestawieniach poniesionych wydatków; podziela opinię Trybunału, że metodyka obliczania kosztów personelu stała się w niektórych aspektach bardziej złożona w ramach programu „Horyzont 2020”, co poskutkowało wzrostem ryzyka wystąpienia błędu (z ogólnej liczby 24 transakcji, w przypadku których Trybunał wykrył błędy kwantyfikowalne, 23 dotyczyły nieprawidłowego stosowania metodyki obliczania kosztów personelu);

155.  wyraża ubolewanie, że złożone zasady składania wniosków i długotrwałe procedury stanowią poważne przeszkody, w szczególności dla MŚP, przedsiębiorstw rozpoczynających działalność i osób składających wnioski po raz pierwszy, które nie dysponują znacznymi zasobami i doświadczeniem w zakresie procedur składania wniosków;

156.  zauważa z zaniepokojeniem, że „niezgodne z prawem / dyskryminacyjne kryteria wyboru / udzielenia zamówienia” stanowiły 16 % błędów, a „niekwalifikowalne inne koszty bezpośrednie (VAT, podróże, sprzęt)” – 15 % błędów;

157.  uwzględnia, że w odniesieniu do pozostałych programów i działań Trybunał wykrył błędy kwantyfikowalne w 4 z 50 transakcji ujętych w próbie (błędy te dotyczyły projektów w ramach programu „Erasmus+” oraz instrumentu „Łącząc Europę”);

158.  zauważa z zaniepokojeniem, że Trybunał stwierdził niedociągnięcia w dokumentacji Komisji dotyczącej przeprowadzonych prac kontrolnych, spójności próbkowania i sprawozdawczości, a także w jakości procedur kontrolnych w niektórych skontrolowanych aktach; wskazuje, że Trybunał stwierdził m.in. niekwalifikowalne kwoty, których kontrolerzy nie wykryli z powodu niewystarczających badań w ramach kontroli (głównie w odniesieniu do kosztów personelu), błędną interpretację zasady podwójnego pułapu oraz niewykryte błędy w obliczeniach kosztów personelu; w związku z tym popiera zalecenia Trybunału dotyczące konieczności poprawy sytuacji;

159.  zwraca uwagę, że 22 projekty badawcze skontrolowane przez Trybunał były realizowane w walutach innych niż euro, natomiast kurs wymiany zastosowany w dziesięciu spośród tych projektów nie był zgodny z kursem określonym na podstawie obowiązujących zasad (wpływ finansowy błędów tego rodzaju nie jest sam w sobie istotny, ale częstość występowania wskazuje na brak wiedzy na temat wspomnianych zasad); wzywa Komisję do współpracy z państwami członkowskimi w celu zwrócenia większej uwagi na tę kwestię;

160.  zaznacza, że gdyby Komisja w odpowiedni sposób wykorzystała wszystkie dostępne informacje, szacowany poziom błędu w ramach tego poddziału byłby o 1,1 punktu procentowego niższy;

161.  zauważa z niepokojem, że MŚP są bardziej narażone na błędy niż inni beneficjenci, ponieważ ponad połowa błędów kwantyfikowalnych, które zostały wykryte (17 z 28), dotyczyła finansowania przeznaczonego dla prywatnych beneficjentów, mimo że w próbie transakcji tego rodzaju było zaledwie 42 ze 130 (32 %) (MŚP stanowiły 12 % podmiotów w próbie, ale związanych z nimi było 21 % błędów kwantyfikowalnych); podkreśla, że wynika to z braku zasobów i znajomości skomplikowanych zasad kwalifikowalności;

162.  zauważa, że zwroty wydatków na badania naukowe opierają się na wnioskach złożonych w odniesieniu do kosztów poniesionych przez beneficjentów; zauważa, że wnioski te często podlegają skomplikowanym zasadom i mogą prowadzić do błędów, co pokazują przypadki wskazane przez Trybunał;

163.  uważa zatem, że zmniejszenie poziomu błędu zależy od ciągłego dążenia do uproszczenia; z zadowoleniem przyjmuje uznanie przez Trybunał wysiłków Komisji na rzecz uproszczenia wymogów administracyjnych i finansowych programu „Horyzont 2020”;

164.  w związku z tym przyjmuje do wiadomości, że na ostatnich etapach wdrażania programu „Horyzont 2020” Komisja szerzej wykorzystuje uproszczone opcje kosztów, takie jak finansowanie ryczałtowe, wzmacniając komunikację z beneficjentami i stale ulepszając swoje mechanizmy kontroli; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że program „Horyzont Europa” pójdzie o krok dalej w oparciu o doświadczenia zdobyte w ramach programu „Horyzont 2020”;

165.  odnotowuje wprowadzenie przez Komisję solidnego systemu kontroli ex ante, który obejmuje szczegółowe zautomatyzowane listy kontrolne, pisemne wytyczne i ciągłe szkolenia w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych, co pozwoli beneficjentom skupić się na realizacji ich celów;

166.  wyraża ubolewanie z powodu braku konkretnych danych na temat wykorzystania projektów, którym przyznano Znaki Doskonałości w ramach programów EFRR; zauważa, że Komisja dysponuje jedynie częściowymi informacjami opartymi na dobrowolnych sprawozdaniach organów zarządzających, a programy takie pozostają w gestii poszczególnych okręgów; wzywa Komisję do współpracy z państwami członkowskimi w ramach nowych wieloletnich ram finansowych w celu poprawy systemów monitorowania programów i lepszego pozyskiwania tego rodzaju informacji;

167.  przyjmuje do wiadomości ocenę Komisji, zgodnie z którą instrument „Łącząc Europę” wiąże się z niskim ryzykiem błędu; zwraca się jednak do Komisji, aby wraz z Trybunałem i OLAF-em ściśle monitorowała unijne projekty transportowe, aby zapobiegać nadużyciom finansowym, ponieważ inwestycje publiczne w infrastrukturę są szczególnie narażone na tego rodzaju nadużycia; uważa, że ma to również zasadnicze znaczenie dla zapewnienia użytkownikom najwyższych norm bezpieczeństwa;

168.  przypomina, że w sprawozdaniu specjalnym nr 5/2017 ( „Bezrobocie wśród młodzieży – czy polityka UE wpłynęła na zmianę sytuacji?”) Trybunał stwierdził, że mimo pewnych postępów we wdrażaniu gwarancji dla młodzieży i osiągnięcia pewnych rezultatów, sytuacja nie spełnia wstępnych oczekiwań sformułowanych przy uruchamianiu gwarancji dla młodzieży;

169.  przypomina, że w sprawozdaniu specjalnym nr 22/2018 („Mobilność w ramach programu Erasmus+”) Trybunał stwierdził, że komponent kształcenia i szkolenia zawodowego w programie Erasmus+ mógłby zostać ulepszony, ponieważ dzięki kształceniu i szkoleniu zawodowemu Erasmus+ dociera do bardziej różnorodnych grup obywateli;

170.  odnotowuje sprawozdanie specjalne nr 14/2016 („Unijne inicjatywy polityczne i wsparcie finansowe na rzecz integracji Romów”), zgodnie z którym w ostatniej dekadzie poczyniono znaczne postępy na rzecz integracji Romów, jednak wciąż nie udało się zaradzić przeszkodom w terenie; ubolewa w tym kontekście, że nie zawsze stosowano kryteria „najlepszych praktyk” przyczyniające się do udanego włączenia społecznego Romów, a monitorowanie efektywności projektów było trudne; przypomina, że brak solidnych i kompleksowych danych na temat Romów utrudnia kształtowanie polityki opartej na dowodach na szczeblu unijnym i krajowym; ubolewa, że sytuacja ta może pozostać bez zmian, o ile nie zostaną podjęte szybkie działania;

Zalecenia

171.  wzywa Komisję, aby:

   jeszcze bardziej uprościła zasady i procedury, zapewniła praktyczne i pragmatyczne wytyczne, w tym sesje informacyjne i szkoleniowe, zwłaszcza dla nowych wnioskodawców, usprawniła pomoc dla MŚP, przedsiębiorstw rozpoczynających działalność i innych wnioskodawców składających wnioski po raz pierwszy, aby wyrównać szanse wnioskodawców o różnym poziomie doświadczenia i zasobów;
   udoskonaliła własną kampanię informacyjną na temat zasad finansowania obowiązujących w programie „Horyzont 2020” w odniesieniu do obliczania i deklarowania kosztów pracowników, zwracając szczególną uwagę na główne rodzaje błędów, i aby następnie przeprowadziła ukierunkowane kontrole ich zgodności z zasadami;
   przypominała wszystkim beneficjentom programu „Horyzont 2020” zasady dotyczące obliczania i deklarowania kosztów personelu, przy czym szczególną uwagę należy zwrócić na rodzaje błędów;
   jeszcze bardziej uprościła zasady dotyczące kosztów personelu w ramach następnego programu ramowego w dziedzinie badań naukowych (program „Horyzont Europa”);
   w odniesieniu do programu „Horyzont 2020” uwzględniła uwagi, które Trybunał sformułował w wyniku przeglądu audytów ex post, dotyczące dokumentacji, spójności procesu doboru próby oraz jakości procedur kontrolnych; również w ramach trzeciej rundy audytów zleconych do realizacji wykonawcom zewnętrznym podjęła odpowiednie działania mające na celu zapewnienie, by audytorzy dogłębnie znali zasady obowiązujące w programie „Horyzont 2020”, i zweryfikowała jakość prowadzonych przez nich prac;
   rozwiązała palący problem braku równowagi geograficznej (koncentracji) większości funduszy H2020 przyznanych beneficjentom w kilku najbardziej rozwiniętych państwach członkowskich poprzez zajęcie się źródłem problemu w krajach słabiej rozwiniętych, tj. poprzez wspieranie badań naukowych, współpracy między przemysłem a uniwersytetami, współpracy uniwersytetów z rządami w zakresie tworzenia polityki publicznej, tworzenia nowych programów uniwersyteckich, doskonałości akademickiej itp.;

Wyniki: „Horyzont 2020”

172.  wskazuje, że w kontekście celu szczegółowego nr 5 „wzmocnienie wiodącej pozycji Europy w przemyśle za pomocą badań naukowych, rozwoju technologicznego, demonstracji i innowacji w szeregu kluczowych technologii prorozwojowych i przemysłowych” w dokumencie programowym wskazano na fakt, że ustanowiony dla programu poziom docelowy w zakresie zgłoszeń patentowych prawdopodobnie nie zostanie osiągnięty; tymczasem przedstawiono w nim również informacje o przyznanych patentach, co jest lepszym miernikiem osiągniętych wyników, nie podano jednak żadnych odnośnych poziomów docelowych ani celów pośrednich;

173.  podkreśla, że w kontekście wskaźnika dotyczącego celu szczegółowego 5 „odsetek uczestniczących przedsiębiorstw wprowadzających innowacje, które są nowe dla przedsiębiorstwa lub rynku” w dokumencie programowym nie przedstawiono ani celów pośrednich, ani końcowych dotyczących tego wskaźnika; w związku z tym nie można go wykorzystać do oceny, czy realizacja programu postępuje pomyślnie; wzywa Komisję do aktualizacji deklaracji programowej, tak aby zawierała ona konkretne i wymierne cele pozwalające na ocenę wydajności i skuteczności;

174.  zwraca uwagę, że w kontekście celu szczegółowego nr 8 „poprawa zdrowia i dobrostanu wszystkich obywateli w całym okresie życia” wartość dotyczącą tego celu podano w pozycji dotyczącej 2020 r., ale w rzeczywistości trzeba rozumieć, że należy ją osiągnąć „[...] po zakończeniu ostatnich działań finansowanych w ramach programu »Horyzont 2020«”, podczas gdy w dokumencie programowym zaznaczono, że „wartości docelowe dotyczą całego filaru »Wyzwania społeczne« (cele szczegółowe: 8–14), nie zaś dla każdego celu szczegółowego z osobna”, co sprawia, że porównanie wartości faktycznie osiągniętej i poziomu docelowego jest niemiarodajne;

175.  przyjmuje do wiadomości konkluzje Trybunału w sprawie wyników programu „Horyzont 2020”, w szczególności

   to, że dostępne informacje są zbyt ograniczone, aby można było w pełni ocenić wyniki programu „Horyzont 2020” na koniec 2019 r; niemniej jednak nic nie wskazuje na to, że miałaby być zagrożona jego skuteczność, a przykłady udanych projektów są bardzo liczne;
   w przeciwieństwie do skuteczności informacje na temat adekwatności, spójności i unijnej wartości dodanej są dostępne w znacznym stopniu; istnieją silne podstawy, by twierdzić, że program „Horyzont 2020” jest istotny, ponieważ odpowiada on na potrzeby, które ma zaspokajać;
   w sprawozdaniu rocznym na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników przedstawiono wyniki osiągnięte w ramach poddziału 1a jedynie w bardzo ogólny sposób;

176.  ponownie z zaniepokojeniem zwraca uwagę na znaczny brak równowagi w dokonywanym w ramach programu „Horyzont 2020” przydziale środków finansowych dla naukowców we wszystkich państwach członkowskich; przypomina, że odzwierciedla to różnice w wydatkach krajowych na badania i rozwój; zachęca państwa członkowskie do poprawy zarządzania krajowymi systemami badań i innowacji, aby pobudzać i wspierać uczestnictwo w międzynarodowej współpracy ich krajowych organizacji badawczych; wzywa Komisję, aby ułatwiała upowszechnianie doskonałości poprzez zachęcanie krajowych organizacji badawczych i czołowych europejskich organizacji badawczych do współpracy, udzielanie wsparcia technicznego i tworzenie dodatkowych programów sprzyjających doskonałości;

177.  wzywa Komisję, aby:

   sprawniej komunikowała się z wnioskodawcami i beneficjentami (ustanowiła lepsze procedury i mechanizmy kontrolne w odniesieniu do wykonywania funkcji punktu pomocy, w szczególności w zakresie OZE, oraz udostępniała informacje na temat narzędzi, za pomocą których beneficjenci mogą zgłaszać przypadki niespójnego traktowania w procesie składania wniosków lub w trakcie realizacji swoich projektów; rozwiązała pozostałe problemy techniczne dotyczące portalu dla uczestników, ulepszyła jego wygląd i poprawiła funkcje nawigacji i wyszukiwania);
   zintensyfikowała badanie kwot ryczałtowych (w celu przeanalizowania rezultatów zaproszeń do składania wniosków już ogłoszonych w ramach programu „Horyzont 2020”, gdy tylko będą dostępne pierwsze wyniki, oraz sporządzenia sprawozdań w tym zakresie; uruchomiła nowe inicjatywy pilotażowe na większą skalę na potrzeby zidentyfikowania najodpowiedniejszych rodzajów projektów, oceny ewentualnych wad i opracowania stosownych środków zaradczych);
   rozważyła szersze wykorzystanie dwuetapowej oceny wniosków (w celu zidentyfikowania większej liczby tematów, w przypadku których wykorzystanie dwuetapowej oceny wniosków mogłoby zmniejszyć obciążenie administracyjne dla niewybranych wnioskodawców, co jednocześnie pozwoli skrócić do minimum czas przyznania dotacji, w przypadku gdy kluczową kwestią jest szybkość wprowadzenia na rynek);
   oceniła, czy projekty opracowane przez Komisję i (współ)finansowane z budżetu UE w związku z europejską strategią w sprawie niepełnosprawności 2010–2020 spełniły wymogi określone w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem projektów programu „Horyzont 2020”;
   zapewniła, że na etapie opracowywania i realizacji projektów koszty ponoszone dodatkowo przez osoby niepełnosprawne są w pełni pokrywane z dotacji, oraz zagwarantowała, że istnieją odpowiednie ustalenia dotyczące monitorowania i że ich realizacja jest zabezpieczona,
   ponownie przeanalizowała warunki wynagradzania ekspertów przeprowadzających ocenę (w celu zaktualizowania dziennej stawki wynagrodzenia oraz ponownej oceny czasu potrzebnego ekspertom na przeprowadzenie rzetelnej oceny wniosków dotyczących projektów);
   ujednoliciła zasady i wytyczne dla uczestników (w celu utrzymania ciągłości zasad uczestnictwa pomiędzy programami ramowymi tam, gdzie to możliwe, ograniczyła do minimum zmiany w wytycznych podczas wykonywania programu ramowego, uprościła karty czasu pracy, aby uniknąć niepotrzebnego zgłaszania nakładu pracy w podziale na pakiety prac oraz zbadała możliwości szerszego przyjęcia standardowych praktyk w zakresie rachunkowości zarządczej, w szczególności w odniesieniu do kosztów zatrudnienia);
   poprawiła jakość audytów ex post zlecanych na zewnątrz (usprawniła mechanizmy sprawdzania jakości audytów ex post zlecanych na zewnątrz oraz przyspieszyła takie audyty);
   w większym stopniu uprościła swoje narzędzia, administrację i wytyczne przeznaczone dla MŚP (tak, aby stanowiły one minimalne obciążenie dla MŚP, w szczególności dla przedsiębiorstw typu start-up, które nie posiadają wystarczających zasobów i pracowników, by poradzić sobie ze złożonością tych narzędzi i wytycznych);

Wyniki: Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)

178.  przypomina, że ogólnym celem EFIS jest „wspieranie inwestycji przyczyniających się do wzrostu gospodarczego zgodnie z unijnymi priorytetami budżetowymi”; natomiast celem szczegółowym funduszu jest „zwiększenie wolumenu operacji grupy EBI w zakresie finansowania i inwestycji w obszarach priorytetowych”;

179.  zauważa, że według Trybunału EFIS jest na dobrej drodze do osiągnięcia swoich celów, a w szczególności głównego celu, jakim jest uruchomienie inwestycji w wysokości 500 mld EUR;

180.  wyraża zaniepokojenie faktem, że dostępne informacje o wynikach zawierają informacje szczegółowe dotyczące inwestycji uruchomionych w ramach zatwierdzonych operacji, liczby zatwierdzonych projektów, efektów mnożnikowych i pokrycia przez państwa członkowskie, ale żaden z pięciu wskaźników nie pozwala monitorować poziomu ryzyka lub penetracji kluczowych obszarów określonych w celu ogólnym;

181.  zwraca uwagę, że wskaźniki nie mierzą postępów w realizacji celu szczegółowego jako takiego, który polega na zwiększeniu wolumenu operacji EBI, w szczególności operacji obarczonych wyższym ryzykiem;

182.  przypomina, że EFIS był skuteczny w pozyskiwaniu środków na wsparcie znacznych dodatkowych inwestycji, ale w niektórych przypadkach zakres, w jakim EFIS faktycznie doprowadził do dodatkowych inwestycji w gospodarce realnej, został zawyżony (w ocenie EFIS i sprawozdaniu specjalnym Trybunału(80) podkreślono również, że nie można przypisać całego wolumenu finansowania wyłącznie EFIS);

183.  ubolewa, że Komisja nie dokonała właściwej oceny ryzyka „martwego ciągu” finansowania w przypadkach, gdy potrzebne inwestycje mogły zostać sfinansowane z innych źródeł bez udziału środków EFIS;

184.  zwraca uwagę, że zgłoszona szacunkowa wartość uruchomionych inwestycji nie uwzględnia faktu, że niektóre z operacji EFIS zastąpiły inne operacje EBI oraz instrumenty finansowe UE, ani tego, że część wsparcia z EFIS przeznaczono na projekty, które mogłyby zostać sfinansowane z innych źródeł (choć na odmiennych warunkach);

185.  podkreśla, że zgodnie ze sprawozdaniem EBI w sprawie EFIS za 2019 r. większość transakcji EFIS to tzw. działalność specjalna, która z definicji wiąże się z wyższym ryzykiem niż zwykłe operacje EBI (wartość nowych działań tego rodzaju zatwierdzonych w 2019 r. wyniosła 15 mld EUR, co stanowiło około 25 % całkowitej kwoty pożyczek EBI w tym roku, podczas gdy poziom przed EFIS wynosił poniżej 10 %);

186.  podkreśla, że w ramach niezależnej oceny Komisji stwierdzono, że po uruchomieniu EFIS wprowadzono szereg nowych produktów obarczonych wyższym ryzykiem, na przykład instrumenty kapitałowe i instrumenty oparte na podziale ryzyka z udziałem pośredników finansowych w obszarze infrastruktury i innowacji;

187.  zauważa, że Komisja i EBI straciły szansę na wykorzystanie funduszy EFIS do dalszego promowania przejścia od inwestycji w duże projekty infrastrukturalne do mniejszych, nowoczesnych i bardziej zrównoważonych projektów, ponieważ próbowały przede wszystkim ożywić wzrost gospodarczy UE i nie poświęcały zbyt wiele uwagi przyszłemu potencjałowi tych inwestycji; wskazuje na kilka dobrych przykładów takich inwestycji w mniejsze projekty, które EBI wspierał poza Unią;

188.  zwraca uwagę na ocenę Trybunału, zgodnie z którą EFIS wzmocnił niektóre programy Unii, ale tymczasowo pokrył się z innymi;

189.  wyraża zaniepokojenie rozłożeniem geograficznym (na koniec 2019 r. 80 % zatwierdzonych operacji przypadało na UE-15, co przekracza ich znaczenie gospodarcze w Unii mierzone w PKB i nakładach brutto na środki trwałe, podczas gdy na UE-13 przypadło jedynie 10 %, a pozostała część została przeznaczona na kategorię „Inne”, w szczególności na projekty wielonarodowe);

190.  przypomina o potrzebie dostarczania przez EBI jasnych i przystępnych informacji na temat wpływu gospodarczego, społecznego i środowiskowego projektów finansowanych z EFIS oraz wartości dodanej osiągniętej dzięki tym projektom; podkreśla, że dodatkowa ocena wszystkich projektów wspieranych z EFIS powinna być należycie udokumentowana;

191.  wzywa Komisję i EBI, aby:

   przeprowadziły przegląd w zakresie wykorzystania produktów EBI obarczonych wyższym ryzykiem w ramach EFIS (w przypadku operacji EFIS z udziałem krajowych banków prorozwojowych EBI powinien szukać dodatkowych możliwości stosowania szerszego zakresu produktów finansowania długu podporządkowanego, tam gdzie jest to należycie uzasadnione; pomogłoby to zapewnić, aby finansowanie z EFIS uzupełniało się z finansowaniem z krajowych banków prorozwojowych; EBI powinien również promować stosowanie odpowiednich produktów opartych na podziale ryzyka w przypadku wszystkich krajowych banków prorozwojowych, w szczególności tych, których udział w operacjach EFIS jest obecnie niedostateczny); należy zlecić badanie ryzyka dotyczącego średnio- i długoterminowego profilu ryzyka produktów EBI obarczonych wyższym ryzykiem oferowanych w ramach EFIS;
   wspierały komplementarność między unijnymi instrumentami finansowymi a unijnymi gwarancjami budżetowymi (w kontekście programów WRF Komisja powinna zaproponować, aby unijne instrumenty finansowe były spójne i komplementarne pod względem odpowiednich celów polityki, jakie należy osiągnąć, tak aby uniknąć rywalizacji między instrumentami);
   usprawniły ocenę kwestii, czy potencjalne projekty EFIS mogłyby być finansowane z innych źródeł, jak np. w przypadku tzw. straty z tytułu „martwego ciągu”, (EBI powinien ocenić na etapie wyceny projektu prawdopodobne możliwości wykorzystania innych źródeł finansowania; EBI powinien wykorzystywać te informacje przy ocenie kwalifikowalności operacji EFIS);
   lepiej szacowały wartość uruchamianych inwestycji (metodyka obliczania mnożnika EFIS opracowana wspólnie przez Komisję i EBI powinna zawierać proporcjonalne rozwiązania, tak aby przypadki, gdy Bank wspiera daną inwestycję jednocześnie pośrednio i bezpośrednio w ramach różnych operacji EFIS, były odpowiednio szybko wykrywane i korygowane, co pozwoli uniknąć podwójnego zliczania);
   poprawiły geograficzny rozkład inwestycji wspieranych w ramach EFIS (Komisja i EBI powinny, za pośrednictwem rady kierowniczej EFIS, określić podstawowe przyczyny stwierdzonego rozkładu geograficznego oraz przedstawić zalecenia dotyczące działań, które należy podjąć w pozostałym okresie realizacji EFIS. Rada kierownicza EFIS powinna ocenić skutki wprowadzonych środków);

Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna

192.  zwraca uwagę, że płatności na poddział 1b „Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna” wyniosły 53,8 mld EUR i dokonano ich za pomocą następujących programów i polityk:

   EFRR i innych operacji regionalnych – do 54,9 % budżetu poddziału, tj. 29,6 mld EUR;
   Funduszu Spójności – do 16,4 % budżetu poddziału, tj. 8,8 mld EUR;
   Europejskiego Funduszu Społecznego – do 25,9 % budżetu poddziału, tj. 13,9 mld EUR;
   innych programów – do 2,8 % budżetu poddziału, tj. 1,5 mld EUR;

193.  przypomina ważną rolę wydatków w poddziale 1b WRF „Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna”, gdyż skupione są one na zmniejszaniu dysproporcji w poziomach rozwoju między państwami członkowskimi i regionami Unii oraz na wzmocnieniu konkurencyjności wszystkich regionów;

194.  przypomina, że w ramach poddziału „Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna” państwa członkowskie zasadniczo zgłaszają wieloletnie programy operacyjne (PO) na początku każdego okresu programowania na cały okres obowiązywania WRF; po zatwierdzeniu programu operacyjnego przez Komisję odpowiedzialność za jego realizację jest dzielona między Komisję (DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) i DG ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego (DG EMPL)) a państwa członkowskie;

195.  zauważa, że środki zapobiegawcze podjęte przez DG REGIO w 2019 r. przyniosły pozytywne rezultaty i nie było konieczności zawieszenia płatności z EFRR i Funduszu Spójności w 2019 r., ponieważ władze odpowiedzialne za program terminowo zastosowały wymagane plany działań naprawczych i odstąpiono od przerwania 16 płatności na kwotę 1,1 mld EUR (z 20 na kwotę 1,2 mld EUR); zauważa ponadto, że DG REGIO była w stanie zamknąć 12 z 19 pism ostrzegawczych dotyczących środków naprawczych w przypadkach niedociągnięć systemowych dzięki wdrożeniu niezbędnych punktów wyjścia;

196.  z zadowoleniem przyjmuje pozytywne działania następcze podjęte przez Komisję w celu wdrożenia zalecenia Trybunału zawartego w sprawozdaniu rocznym za 2018 r. oraz rozpoczęcie opracowywania wytycznych dotyczących zamknięcia, mających na celu zapewnienie, że właściwe ustalenia dotyczące zamknięcia na lata 2014–2020 będą dostępne w odpowiednim czasie, a w każdym razie na długo przed zamknięciem w 2025 r;

197.  z zadowoleniem zauważa, że po przyjęciu nowej strategii Komisji w zakresie zwalczania nadużyć finansowych w dniu 29 kwietnia 2019 r. DG EMPL przeprowadziła analizę ryzyka nadużyć finansowych oraz dokonała przeglądu i aktualizacji wspólnie z DG REGIO i DG MARE „Wspólnej strategii zwalczania nadużyć finansowych” oraz strategii zarządzania bezpośredniego w zakresie zwalczania nadużyć finansowych; odnotowuje, że DG EMPL nadal wnosi wkład w rozwój narzędzia oceny ryzyka Arachne, które pomaga organom krajowym m.in. w określaniu ryzyka nadużyć finansowych;

198.  zauważa, że całkowita liczba trwających dochodzeń OLAF dotyczących obszarów działalności EMPL i wszystkich okresów programowania łącznie na koniec 2019 r. obejmuje 20 spraw związanych z EFS, jedną sprawę dotyczącą FEAD i dwie sprawy związane z wydatkami bezpośrednimi, przy czym główne obszary (potencjalnych) nadużyć finansowych w tych sprawach to nieprzestrzeganie zasad należytego zarządzania finansami, zawyżanie cen oraz nieprzestrzeganie procedur i przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych;

199.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2019 r. zakończono działania następcze związane z 10 sprawozdaniami OLAF, dzięki którym za pomocą różnych środków i form udało się ochronić budżet Unii, odzyskując prawie 55,3 mln EUR;

Systemy monitorowania i kontroli: przechowywanie i rejestrowanie danych oraz cyfryzacja sprawozdawczości

200.  przypomina o porozumieniu międzyinstytucjonalnym między Parlamentem Europejskim a Radą; apeluje o wzmocnienie ochrony budżetu Unii i UE nowej generacji przed nieprawidłowościami, w tym nadużyciami finansowymi; wzywa do wprowadzenia znormalizowanych środków służących gromadzeniu, porównywaniu i agregowaniu informacji i danych liczbowych dotyczących końcowych beneficjentów finansowania unijnego na potrzeby kontroli i audytu;

201.  zauważa, że gromadzenie danych na temat osób będących faktycznymi beneficjentami, bezpośrednio lub pośrednio, finansowania unijnego w ramach zarządzania dzielonego oraz na potrzeby projektów i reform wspieranych przez Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, w tym danych na temat rzeczywistych beneficjentów finansowania, jest niezbędne do zapewnienia skutecznych kontroli i audytów; przepisy dotyczące zbierania i przetwarzania takich danych powinny być zgodne z mającymi zastosowanie przepisami o ochronie danych;

202.  zauważa, że w ramach trwającej kontroli Trybunał analizuje znaczenie, wiarygodność i spójność rocznego poziomu wydatków w dziale „Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna”, który Komisja oblicza w wyniku przeprowadzonych kontroli, i oczekuje na wnioski z tej kontroli;

Ustalenia Trybunału

203.  uważa za głęboko niepokojące, że na podstawie kontroli 236 transakcji, w przypadku których instytucje audytowe nie wykryły 29 błędów, a 64 błędy zostały wcześniej wykryte przez instytucje audytowe i skorygowane przez organy wdrażające program (na kwotę 334 mln EUR w obu okresach programowania łącznie), Trybunał szacuje, że poziom błędu wynosi 4,4 %;

204.  jest rozczarowany tym, że nie udało się obniżyć poziomu błędu do 3 % odnotowanych w 2017 r. pomimo środków upraszczających przewidzianych w rozporządzeniu zbiorczym; jest przekonany, że należy podjąć wysiłki w tym zakresie w następnym okresie programowania;

205.  zauważa, że jak wynika z rocznego sprawozdania Komisji z zarządzania i wyników oraz z rocznych sprawozdań z działalności zainteresowanych dyrekcji generalnych ryzyko w momencie zamknięcia oszacowano na 1,1 % (1,3 % w 2018 r.), a ryzyko w momencie płatności wzrosło z 1,7 % w 2018 r. do przedziału 2,2–3,1 % w 2019 r. dla tego obszaru wydatków i jest w przedziale błędu obliczonym przez Trybunał;

206.  zauważa, że w przypadku EFRR ryzyko w momencie płatności wzrosło z 2 % w 2018 r. do przedziału 2,7–3,8 % w 2019 r., a w przypadku EFS ryzyko w momencie płatności oszacowano w przedziale 1,7 - 2,4%; wskazuje, że Komisja ustaliła, iż wydatki niekwalifikowalne, nieprawidłowości w zakresie zamówień publicznych i kwestie dotyczące ścieżki audytu stanowią główne źródła ustaleń audytowych i nieprawidłowości stwierdzonych w tym obszarze polityki;

207.  zauważa, że w rocznym sprawozdaniu z działalności za 2019 r. DG EMPL zgłosiła kluczowy wskaźnik efektywności (łączny poziom błędu rezydualnego wynoszący 1,7 %) poniżej progu istotności wynoszącego 2 %, jak również „maksymalny poziom” (do 2,4 %), który pozwoliłby uwzględnić ewentualne dalsze błędy w wydatkach na operacje nieobjęte kontrolami Komisji; odnotowuje ponadto, że Trybunał uważa „maksymalny poziom” za bardziej odpowiedni, ponieważ uwzględnia on potencjalny wpływ trwających audytów;

208.  zauważa, że instytucje audytowe zgłosiły 64 błędy kwantyfikowalne stwierdzone w pakietach dokumentów na potrzeby poświadczenia wiarygodności / pakietach zamknięcia w odniesieniu do 236 transakcji ze zbadanej przez Trybunał próby. Błędy te dotyczyły kosztów niekwalifikowalnych (39), zamówień publicznych (24) oraz braku dokumentacji poświadczającej (jeden błąd);

209.  zauważa z niepokojem, że większość błędów dotyczy trzech głównych kategorii:

   55 % błędów stanowiły „wydatki niekwalifikowalne”; w przypadku pięciu projektów EFRR w okresie programowania 2014–2020 pomoc przyznano beneficjentom lub operacjom niespełniającym warunków kwalifikowalności określonych w odnośnym rozporządzeniu i programach operacyjnych;
   24 % błędów stanowiły „naruszenia zasad rynku wewnętrznego” (takie jak naruszenia zasad pomocy państwa - 9 % oraz poważne uchybienia w zakresie zgodności z zasadami udzielania zamówień publicznych – 15 %);
   12 % błędów stanowiły „wydatki niekwalifikowalne”;

210.  zauważa, że Trybunał po raz kolejny wykrył dużą liczbę błędów dotyczących udzielania zamówień publicznych, zasad pomocy państwa i procedur udzielania dotacji, głównie w działach „Spójność” i „Zasoby naturalne”; zwraca uwagę, że błędy te złożyły się na 20 % szacowanego przez Trybunał poziomu błędu w wydatkach obarczonych wysokim ryzykiem (w 2018 r. – 16 %), dlatego też Komisja powinna określić sposoby ograniczenia błędów;

211.  podkreśla, że złożone przepisy przyczyniają się do większego ryzyka błędu; docenia wysiłki Komisji na rzecz ciągłej pracy nad upraszczaniem przepisów i korzystania w większym stopniu z prostszych mechanizmów dostarczania, takich jak uproszczone opcje kosztowe;

212.  jest zdania, że poziom błędu oszacowany przez Trybunał na 2019 r. w wydatkach w tym obszarze należy oceniać w kontekście wieloletniego charakteru programów, a zatem dalsze korekty powinny być dokonywane na późniejszym etapie, co może prowadzić do znacznego ograniczenia ryzyka w momencie zamknięcia programu; zwraca się do Trybunału o przedstawienie sprawozdania zawierającego szacowany poziom błędu po zamknięciu programów polityki spójności na lata 2007–2013;

213.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja opracowała plan działania w zakresie zamówień publicznych, który był kilkakrotnie aktualizowany od 2014 r.;

214.  zauważa z niepokojem, że najczęstszym rodzajem błędu cechującym wydatki z EFS jest brak niezbędnej dokumentacji poświadczającej; zauważa ponadto, że w 2019 r. Trybunał zidentyfikował jeden projekt EFS, który naruszał unijne zasady pomocy państwa;

215.  z niepokojem odnotowuje sprawozdanie roczne Trybunału za rok 2019, z którego wynika, że większość błędów w wydatkach programów w ramach zarządzania dzielonego ma źródło w błędach w kontrolach przeprowadzanych przez krajowe instytucje audytowe; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje utworzenie przez Komisję programów pomocy technicznej na potrzeby współpracy z organami zarządzającymi oraz programów szkoleniowych i pogłębienie danych programów ekspertów krajowych jako narzędzi służących zwiększaniu wiedzy o instrumentach i unikaniu wspomnianych błędów; zwraca uwagę w tym kontekście na konieczność monitorowania strategii Komisji Europejskiej w zakresie zwalczania nadużyć finansowych oraz udzielania wsparcia i pomocy państwom członkowskim we wdrażaniu środków zwalczania nadużyć finansowych, w tym analizowania nieprawidłowości zgłaszanych przez państwa członkowskie w przypadku funduszy ESI, jako że należy wyeliminować wszelkie nadużycia finansowe związane z finansowaniem unijnym, aby umocnić zaufanie obywateli do wydatkowania środków i instytucji UE;

216.  zauważa z zaniepokojeniem, że mimo zgłoszenia przez instytucje audytowe wielu nieprawidłowości w projektach objętych badaniem przez Trybunał wciąż liczne błędy pozostały niewykryte lub nie zostały skorygowane na wcześniejszym etapie przez żaden z organów odpowiedzialnych za kontrolę wewnętrzną; zaleca – na podstawie ustaleń i wniosków Trybunału na 2019 r. – aby Komisja przeanalizowała główne źródła niewykrytych błędów i opracowała wraz z instytucjami audytowymi niezbędne środki w celu poprawy wiarygodności zgłaszanych poziomów błędu rezydualnego;

217.  wyraża zaniepokojenie uchybieniami stwierdzonymi podczas oceny prac 18 ze 116 instytucji audytowych w państwach członkowskich objętych próbą Trybunału, które to uchybienia obecnie zmniejszają wiarygodność tych prac (ponownie obliczony poziom błędu przekraczał dwuprocentowy próg istotności w dziewięciu z 20 pakietów dokumentów dotyczących poświadczenia wiarygodności za okres 2014–2020; zauważa obserwację Trybunału, że Komisja uzyskała podobne wyniki w odniesieniu do ośmiu z tych pakietów i skorygowała poziom błędu rezydualnego do wartości powyżej 2 %); wyraża ubolewanie, że Trybunał nie może przedstawić analizy przyczyn tych utrzymujących się uchybień w swojej pracy; wyraża ubolewanie, że również Komisja nie mogła przedstawić znaczących spostrzeżeń na temat przyczyn i wszelkich różnic między organami państw członkowskich w zależności od kraju; wyraża ubolewanie, że brak informacji o przyczynach tych utrzymujących się słabości systemowych w niektórych krajowych instytucjach audytowych utrudnia skuteczne rozwiązanie tych problemów;

218.  zauważa, że w przypadku 120 transakcji objętych próbą (55 %) Trybunał był w stanie sformułować wnioski na podstawie przeglądu prac instytucji audytowych; wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że w przypadku 100 transakcji (45 %) Trybunał wykrył niedociągnięcia dotyczące zakresu, jakości lub dokumentacji prac instytucji audytowych, przez co Trybunał musiał ponownie przeprowadzić odpowiednie procedury kontrolne;

219.  podkreśla, że w 2019 r. Komisja przeprowadziła 26 kontroli zgodności (z czego 14 przeprowadziła DG REGIO, a 12 – DG EMPL) w 11 państwach członkowskich i stwierdziła w swoich projektach sprawozdań dotyczących tych kontroli zgodności, że poziomy błędu rezydualnego zgłoszone w rocznych sprawozdaniach z kontroli instytucji audytowych za rok obrachunkowy 2017/2018 były niedoszacowane (w związku z tym Komisja zwiększyła te wartości);

220.  zauważa, że 13 kontroli zgodności (5 przeprowadzonych przez DG REGIO i 8 przez DG EMPL) ukończono do maja 2020 r., jednak w przypadku połowy z tych kontroli obliczone poziomy błędu rezydualnego nie były jeszcze ostateczne;

221.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że począwszy od 2020 r. Komisja zamierza włączyć do zorganizowanej dyskusji z zainteresowanymi instytucjami audytowymi szczegółową analizę dodatkowych błędów wykrytych w ramach audytów unijnych, wraz z zarejestrowanymi działaniami instytucji audytowych, w celu rozwiązania problemu niewykrycia tych błędów;

222.  podziela zadowolenie Trybunału ze wspólnej inicjatywy Komisji i instytucji audytowych oraz skoordynowanych wysiłków na rzecz poprawy dokumentowania pracy instytucji audytowych oraz opracowania w grudniu 2019 r. dokumentu do rozważań na temat dokumentacji audytowej, który choć nie jest obowiązkowy, stanowi pierwszy krok w kierunku poprawy sposobu, w jaki instytucje audytowe wykonują i dokumentują swoją pracę;

223.  z zadowoleniem przyjmuje starania na rzecz uproszczenia wymogów dla kierowników projektów i instytucji zarządzających w państwach członkowskich w ramach okresu programowania 2021–2027 określonego w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów i w przypadku funduszy związanych z WRF; podkreśla, że kluczem do rozwiązania tej kwestii są prostsze krajowe zasady kwalifikowalności, które mogą pomóc zmniejszyć obciążenie administracyjne oraz ograniczyć prawdopodobieństwo wystąpienia błędów, zapewniając tym samym wysoki poziom przejrzystości; apeluje o szersze stosowanie uproszczonych metod rozliczania kosztów, które Trybunał uważa również za wielką pomoc dla wnioskodawców i ułatwienie podczas przeprowadzania kontroli; podziela wnioski Trybunału, zgodnie z którymi zmiana zasad wykorzystania funduszy ESI powinna jeszcze bardziej przyspieszyć proces ich wykorzystania; zwraca uwagę na potrzebę ulepszenia metod kontroli na szczeblu krajowym; wzywa Komisję, aby w ramach zorganizowanego dialogu z państwami członkowskimi przeanalizowała praktyki i procedury administracyjne w celu wyeliminowania nieefektywności oraz rozpowszechnienia przykładów skutecznych praktyk i procedur administracyjnych we wszystkich właściwych organach;

224.  odnotowuje na podstawie rocznego sprawozdania z działalności DG EMPL za 2019 r., że DG EMPL uzyskała wystarczającą pewność i stwierdziła, że systemy zarządzania i kontroli programów operacyjnych funkcjonowały zgodnie z założeniami w 2019 r., z wyjątkiem 29 programów EFS/Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i jednego programu FEAD, w przypadku których stwierdzono istotne braki niektórych kluczowych elementów systemów;

225.  zauważa z zadowoleniem, opierając się na rocznym sprawozdaniu z działalności DG EMPL za 2019 r., że DG EMPL podjęła niezbędne działania następcze w odniesieniu do wszystkich zaleceń dotyczących poświadczenia wiarygodności na lata 2015–2018 przedstawionych przez Trybunał oraz że do końca marca 2020 r. żadne z zaleceń Trybunału nie pozostało niewdrożone;

226.  zwraca uwagę, że w praktyce większość zastrzeżeń przedstawionych w rocznych sprawozdaniach z działalności za 2019 r. wynikało głównie z poziomów błędu w zestawieniach wydatków za rok obrachunkowy 2018/2019, które nie zostały jeszcze zatwierdzone, dlatego obie dyrekcje generalne poinformowały, że poziomy błędu za rok obrachunkowy 2018/2019 zostaną potwierdzone najwcześniej w momencie publikacji rocznych sprawozdań z działalności za 2020 r.;

227.  uważa, że przestępczość zorganizowana stanowi zagrożenie dla interesów finansowych UE i pieniędzy podatników w całej UE i wzywa Komisję do podjęcia niezbędnych działań na rzecz walki z przejmowaniem środków unijnych przez sieci przestępcze;

228.  ponownie wyraża swoje niezadowolenie z powodu różnego stosowania metodyki przez Trybunał i Komisję przy wydawaniu opinii na temat legalności i prawidłowości transakcji finansowych;

229.  wyraża ubolewanie, że Komisja nie przestrzega terminów określonych we właściwym rozporządzeniu(81), jeśli chodzi o publikację sprawozdania rocznego na temat „Instrumentów finansowych w ramach funduszy ESI”; ponawia wniosek Parlamentu o opublikowanie sprawozdania do października w celu uwzględnienia jego ustaleń w procedurze udzielania absolutorium; oczekuje od Komisji pozytywnej odpowiedzi na ten konkretny wniosek w celu zwiększenia przejrzystości;

Przegląd Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 04/2020 pt. „Działania UE na rzecz rozwiązania problemu odpadów tworzyw sztucznych”

230.  zauważa, że choć nie jest to sprawozdanie z audytu, w ramach tego przeglądu zbadano podejście Unii do kwestii odpadów tworzyw sztucznych na lądzie, określone w strategii na rzecz tworzyw sztucznych z 2018 r;

231.  jest zaniepokojony uwagami Trybunału, że ramy prawne Unii w zakresie zwalczania przestępczości związanej z odpadami charakteryzują się niedociągnięciami polegającymi na braku danych na temat zanieczyszczonych miejsc, a także na temat sankcji i wskaźników ścigania, trudnościami w określeniu, które zachowania stanowią przestępstwa przeciwko środowisku, ze względu na niepewność prawną, taką jak definicja odpadów w porównaniu z pojęciem końca fazy odpadu, brak w unijnych aktach prawnych rozwiązania problemu rosnącego zaangażowania zorganizowanych grup przestępczych w przestępstwa przeciwko środowisku, które są następnie powiązane z innymi przestępstwami, takimi jak pranie pieniędzy, brak zharmonizowanych przepisów unijnych dotyczących połączenia sankcji (administracyjnych/kryminalnych/cywilnych), brak wyspecjalizowanych sił policyjnych, prokuratur i sędziów zajmujących się przestępstwami przeciwko środowisku;

232.  zauważa, że recykling chemiczny może obejmować wiele różnych technologii, które nie są jeszcze technologicznie lub ekonomicznie wykonalną opcją przetwarzania odpadów, podczas gdy składowanie na wysypiskach ma zostać radykalnie ograniczone; jest zdania, że należy radykalnie zwiększyć możliwości recyklingu, aby poprawić technologiczną i ekonomiczną wykonalność recyklingu; jest przekonany, że zwiększenie możliwości legalnego usuwania odpadów z tworzyw sztucznych przez producentów opakowań z tworzyw sztucznych w celu wypełnienia przez nich zobowiązań wynikających z systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta będzie miało pozytywny wpływ na problem nielegalnego handlu odpadami i innych przestępstw związanych z odpadami;

233.  z zadowoleniem przyjmuje zasób własny oparty na nie poddanych recyklingowi plastikowych odpadach opakowaniowych jako dobry instrument zachęcający państwa członkowskie do poprawy recyklingu; podkreśla w związku z tym potrzebę odpowiedniej sprawozdawczości;

Poważne nieprawidłowości i niewłaściwe wykorzystanie funduszy w państwach członkowskich

234.  wyraża ubolewanie, że korelacja między kosztem EFG na jednego pracownika objętego pomocą a stopniem reintegracji jest bardzo słaba lub nie istnieje. Na przykład w Hiszpanii koszt na pracownika wynosi 2 422,74 EUR, a wskaźnik reintegracji wynosi 48 %, podczas gdy w Finlandii koszt wynosi 2 289,81 EUR na osobę, a wskaźnik reintegracji wynosi 83 %. Wskaźniki integracji i koszty znacznie różnią się w poszczególnych państwach członkowskich, jednak nie można stwierdzić, że wyższe kwoty wydawane na mieszkańca przekładają się na wyższy wskaźnik reintegracji. zwraca się do Komisji o dokładne przeanalizowanie tej rozbieżności i zajęcie się nią;

235.  uważa, że gwarancja UE na rzecz młodzieży nie spełnia oczekiwań; wzywa Komisję do zapewnienia, aby programy mające na celu pomoc młodym ludziom nie wzbudzały oczekiwań, których nie można spełnić; nalega, aby Komisja zarządzała oczekiwaniami poprzez wyznaczanie realistycznych i osiągalnych celów i zadań;

236.  zauważa, że w 2019 r. DG EMPL wystosowała 16 pism ostrzegawczych w przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w systemie zarządzania i kontroli; podjęto 12 decyzji o przerwaniu terminów płatności (4 w przypadku Włoch, 3 w przypadku Węgier, 2 w przypadku Zjednoczonego Królestwa i Francji oraz 1 w przypadku Hiszpanii) oraz jedną decyzję o zawieszeniu płatności (Zjednoczone Królestwo-Szkocja);

237.  zauważa, że znaczne zastrzeżenia zgłoszono w odniesieniu do Włoch (15 zastrzeżeń, na kwotę 50,26 mln EUR) i Francji (9 zastrzeżeń, na kwotę 47,95 mln EUR); w przypadku Włoch wynikało to głównie z niedociągnięć systemowych w zamówieniach publicznych, wynikających z niewłaściwej transpozycji dyrektywy w sprawie zamówień publicznych do ustawodawstwa krajowego, natomiast we Francji regionalne organy kontroli nie miały wystarczająco dużo czasu na zakończenie w terminie kontroli operacji 5 programów;

238.  zauważa, że łączna kwota korekt finansowych dokonanych w roku budżetowym 2018-2019 przez państwa członkowskie wyniosła 3,41 mld EUR, z czego 912 mln przypadło na Węgry, 578 mln na Hiszpanię, 368 mln na Słowację, a 236 mln na Polskę; jeżeli chodzi o korekty finansowe wykazane łącznie od początku okresu 2014–2020 przez państwa członkowskie, łączna kwota korekt finansowych dokonanych w roku budżetowym 2018-2019 przez państwa członkowskie wyniosła 6,10 mld EUR, z czego 2,15 mln przypadło na Węgry, 668 mln na Hiszpanię, 647 mln na Słowację, a 459 mln na Polskę;

239.  zauważa z niepokojem, że Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) w swoim rocznym sprawozdaniu z działalności za 2019 r. musiała wydać dwa zastrzeżenia dotyczące 67 programów EFRR/Funduszu Spójności w okresie programowania 2014–2020 oraz 9 programów EFRR/Funduszu Spójności i jednego programu IPA-CBC w okresie programowania 2007–2013; zwraca uwagę na poważne braki w systemach zarządzania i kontroli prowadzące do zagrożenia wydatków szacowanych na ponad 10 % w odniesieniu do wieloletnich ram na lata 2014–2020; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w zaktualizowanym rozporządzeniu finansowym doprecyzowano pojęcie konfliktu interesów w ramach zarządzania dzielonego;

240.  jest zaniepokojony, że Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia (DG EMPL) w swoim rocznym sprawozdaniu z działalności za 2019 r. musiała zgłosić zastrzeżenie dotyczące okresu 2014–2020 w odniesieniu do EFS / Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych (YEI) i Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD) (30 programów w ramach EFS / YEI i FEAD) zauważa, że ponieważ obie dyrekcje generalne stwierdziły w swoich rocznych sprawozdaniach z działalności, że nie zgłasza się zastrzeżeń w przypadkach, w których potwierdzony poziom błędu rezydualnego za poprzedni rok obrachunkowy wynosił ponad 2 %, ponieważ w przyszłości zastosowane zostaną dodatkowe korekty finansowe, zastrzeżenia Komisji opierają się głównie na tymczasowych poziomach i niekoniecznie muszą obejmować wszystkie istotne rodzaje ryzyka;

241.  jest szczególnie zaniepokojony faktem, że Komisja zakończyła procedurę audytową, która potwierdziła poważne naruszenie przepisów dotyczących konfliktu interesów w Republice Czeskiej;

242.  z niepokojem zauważa, że w sprawozdaniu z audytu DG REGIO stwierdzono trzy dotacje w ramach EFRR, które naruszały czeskie prawo i rozporządzenie UE w sprawie wspólnych przepisów dotyczących EFRR; wyraża zaniepokojenie faktem, że stwierdzono konflikt interesów w zarządzaniu wydatkowaniem europejskich funduszy strukturalnych;

243.  oczekuje, że Komisja poinformuje Parlament i Komisję Kontroli Budżetowej o odpowiedzi rządu czeskiego na zalecenia zawarte w sprawozdaniu; jest oburzony faktem, że ponad 2 lata po rozpoczęciu audytów przez Komisję sytuacja związana z domniemanym konfliktem interesów premiera Czech Andreja Babisza pozostaje nierozwiązana; wzywa Komisję do wzmożenia wysiłków na rzecz kompleksowego i szybkiego rozstrzygnięcia tej procedury, do niezwłocznego opublikowania sprawozdania z audytu, przedstawienia Parlamentowi wniosków oraz, w razie potrzeby, zawieszenia lub odzyskania sprzeniewierzonych środków finansowych; przypomina o swojej rezolucji w sprawie konfliktu interesów premiera Republiki Czeskiej z dnia 19 czerwca 2020 r., w której stwierdzono, że jeżeli konflikt interesów premiera Babisza zostanie potwierdzony, należy go rozwiązać albo premier powinien zrezygnować z pełnienia funkcji publicznych(82);

Zalecenia

244.  wzywa Komisję do:

   przeprowadzenia dokładnej analizy przyczyn i potencjalnych problemów strukturalnych powodujących utrzymujące się niedociągnięcia systemowe wykrywane corocznie przez Trybunał podczas kontroli oraz zwrócenia szczególnej uwagi na wszelkie potencjalne różnice specyficzne dla poszczególnych krajów; uwzględnienia uwag na temat najlepszych praktyk stosowanych przez władze krajowe, których działalność charakteryzuje niski poziom błędu i których pracę Trybunał uznał za wiarygodną; przeprowadzenia tej analizy w ścisłej współpracy z Trybunałem oraz do aktywnego zaangażowania władz krajowych zarówno w odniesieniu do opisu problemu, jak i potencjalnych rozwiązań;
   podzielenia się wynikami tej analizy z Trybunałem, organem udzielającym absolutorium i państwami członkowskimi;
   wydania w oparciu o tę analizę jasnych, praktycznych i łatwych do wdrożenia zaleceń horyzontalnych oraz zaleceń dla poszczególnych krajów skierowanych do władz krajowych; nawiązania zorganizowanego dialogu z organami krajowymi i Trybunałem, aby stale pracować nad budowaniem potencjału i wymianą najlepszych praktyk w celu poprawy wiarygodności pracy krajowych instytucji audytowych; informowania na bieżąco organu udzielającego absolutorium o postępach w tym dialogu;
   niezwłocznego przedstawienia wyjaśnień dotyczących warunków kwalifikowalności (w tym przez zdefiniowanie, co rozumie się przez operacje „fizycznie ukończone” lub „w pełni zrealizowane”, aby pomóc państwom członkowskim w sprawdzeniu, czy operacje są zgodne z art. 65 ust. 6 RWP i uniknąć sytuacji, w których niekwalifikowalne operacje nie zostaną wykryte);
   podjęcia działań mających na celu poprawę wiarygodności poziomów błędu rezydualnego zgłaszanych przez instytucje audytowe (przeanalizowała główne przyczyny niewykrytych błędów i we współpracy z instytucjami audytowymi opracowała konieczne działania mające na celu poprawę wiarygodności poziomów błędu rezydualnego zgłaszanych przez te instytucje);
   przedstawiania mu sprawozdania rocznego wyszczególniającego wkład każdej pozycji budżetowej w realizację celu dotyczącego uwzględniania kwestii klimatu i w wydatki na różnorodność biologiczną, co ułatwi ich monitorowanie;
   pilnego rozpoczęcia prac – w stosownych przypadkach i zgodnie z przepisami sektorowymi – nad skuteczną metodyką monitorowania wydatków na działania związane z klimatem i ich wyników z myślą o osiągnięciu ogólnego celu wynoszącego co najmniej 30 % całkowitej kwoty budżetu Unii na lata 2021–2027 oraz wydatków z Europejskiego Instrument na rzecz Odbudowy wspierających cele klimatyczne;
   wprowadzenia w życie razem z państwami członkowskimi jednego zintegrowanego, interoperacyjnego systemu informacji i monitorowania, w tym jednego narzędzia do analizy danych i oceny ryzyka, w celu uzyskania dostępu do odpowiednich danych i możliwości ich analizowania, oraz zwiększenia wiarygodności kontroli z myślą o powszechnym zastosowaniu, w tym przy pomocy instrumentu wsparcia technicznego;
   wprowadzenia ogólnounijnego mechanizmu składania skarg w celu wsparcia beneficjentów funduszy, którzy spotykają się np. z niewłaściwym zachowaniem władz krajowych, naciskami ze strony struktur przestępczych lub przestępczości zorganizowanej, poprzez umożliwienie im złożenia skargi do Komisji;
   kontynuowania konsekwentnej i szeroko zakrojonej współpracy z instytucjami audytowymi w celu zapewnienia solidnych ram kontroli, w razie potrzeby poprawiając jakość prac poświadczających oraz zapewniając niezbędne zdolności w zakresie wykrywania i naprawy;
   zobowiązania instytucji zarządzających do podjęcia działań w celu wyeliminowania najczęstszych błędów i zmniejszenia ryzyka dla przyszłych wydatków oraz poprawy, w razie potrzeby, zdolności wykrywania zarówno weryfikacji zarządzania, jak i audytów;
   podawania poziomu błędu przy płatnościach, a nie poziomu błędu rezydualnego, aby poprawić ocenę kontroli;
   współpracy z Trybunałem w celu dalszego dostosowania metod kontroli i interpretacji tekstów prawnych;
   poświęcenia większej uwagi i udzielenia większego wsparcia technicznego państwom członkowskim, których systemy zarządzania i kontroli nie są wiarygodne lub są wiarygodne tylko częściowo, w przypadku zwiększonego ryzyka nadużyć finansowych i korupcji związanych z funduszami;
   zwrócenia szczególnej uwagi na umowy ramowe zawierane w ramach procedur udzielania zamówień publicznych, ponieważ związane z nimi nadużycia finansowe i korupcja stanowią podwyższone ryzyko dla interesów finansowych Unii;
   jak najszybszego ograniczenia zaległości w zakresie zobowiązań;
   określenia w rocznych sprawozdaniach z działalności, w jaki sposób ponownie wykorzystano kwoty wynikające z korekt finansowych ex post nakładanych przez państwa członkowskie i przez Komisję, w szczególności w tych przypadkach, w których doszło do nadużycia finansowego, korupcji lub innej działalności przestępczej;
   opublikowania sprawozdania rocznego za 2020 r. dotyczącego „Instrumentów finansowych w ramach funduszy ESI” niezwłocznie, a najpóźniej do października 2021 r., aby umożliwić uwzględnienie ustaleń z sondaży w procedurze udzielania absolutorium;
   opracowania silnej strategii przeciwdziałania konfliktom interesów wśród polityków wysokiego szczebla; opracowania wraz z państwami członkowskimi skutecznych instrumentów prawnych w celu uniknięcia wspierania struktur oligarchicznych korzystających z unijnych funduszy spójności;
   informowania Parlamentu o wszelkich dalszych postępach w sprawie konfliktu interesów, o którym mowa w sprawozdaniu z audytu DG REGIO w Republice Czeskiej;
   zastosowania się do uwag Trybunału dotyczących odpadów z tworzyw sztucznych przy przeglądzie dyrektywy 2008/99/WE, w szczególności w odniesieniu do minimalnych standardów i jasnych definicji różnych przestępstw związanych z odpadami;
   rozwiązania problemu braku możliwości recyklingu i spalania jako sposobu na ograniczenie przestępstw związanych z odpadami, takich jak handel odpadami, poprzez zwiększenie możliwości legalnego usuwania odpadów z tworzyw sztucznych i ich atrakcyjności ekonomicznej dla producentów odpadów z tworzyw sztucznych;
   ulepszenia definicji recyklingu i wymogów dotyczących sprawozdawczości w zakresie recyklingu, w szczególności w odniesieniu do zasobów własnych opartych na plastikowych odpadach opakowaniowych niepoddanych recyklingowi; przeprowadzenia oceny możliwości cyfryzacji sprawozdawczości i monitorowania przepływów odpadów między podmiotami gospodarczymi w celu zwiększenia zdolności wykrywania nieprawidłowości i oznak handlu odpadami;
   przeanalizowania w bliskiej współpracy z właściwymi władzami krajowymi przyczyn niskiego poziomu absorpcji funduszy dostępnych na infrastrukturę gospodarowania odpadami i do poinformowania organu udzielającego absolutorium o ustaleniach; poinformowania organu udzielającego absolutorium o tym, jak Komisja pomaga państwom członkowskim w zwiększeniu wskaźnika absorpcji, oraz do zbadania dalszych możliwości pomocy;
   poinformowania organu udzielającego absolutorium o wszelkich przesunięciach funduszy spójności z funduszy przeznaczonych na wspieranie recyklingu i gospodarki odpadami do innych obszarów w związku z pandemią COVID-19;
   pilnego nadania priorytetu przeglądowi zasadniczych wymagań dotyczących opakowań w celu przyspieszenia dostosowania projektowania i produkcji opakowań z tworzyw sztucznych na korzyść możliwości recyklingu i zrównoważonego rozwoju, tak aby wesprzeć dążenia do osiągnięcia celu dotyczącego recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych na 2025 r;

245.  zwraca się do Komisji, w ogólniejszym ujęciu, o jak najszybsze wdrożenie wszystkich zaległych zaleceń Trybunału i przedstawienie szczegółowych sprawozdań z ich wdrożenia, a w dłuższej perspektywie – o uwzględnianie zaleceń Trybunału podczas realizacji działań podejmowanych w ramach nowego EFS+ od roku 2021.

246.  wyraża zdumienie, że nie wszczęto procedur mających na celu zmniejszenie przydziału środków na program poprzez korekty netto w 2019 r., jak podano w sprawozdaniu rocznym DG REGIO za 2019 r; wzywa Komisję do systematycznego nakładania korekt finansowych netto, gdy spełnione są warunki określone w art. 145 ust. 7 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;

247.  zachęca Komisję do dalszego udzielania wskazówek i wsparcia, jak również do wskazywania i rozpowszechniania dobrych praktyk wśród państw członkowskich;

Wyniki: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz Fundusz Spójności

248.  przypomina, że z funduszy tych finansowana jest polityka UE z w dziedzinie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej (polityka spójności UE), która ma na celu wzmocnienie spójności gospodarczej i społecznej na terytorium UE poprzez zmniejszenie różnic w poziomie rozwoju między poszczególnymi regionami;

249.  przypomina, że wsparciem z EFRR objęte są wszystkie państwa członkowskie, a koncentruje się ono na kilku kluczowych obszarach priorytetowych, takich jak innowacje, badania i wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz gospodarka niskoemisyjna; zauważa, że w 2019 r. Komisja przydzieliła 31,1 mld euro na rzecz budżetu EFRR; przypomina, że Fundusz Spójności zapewnia wsparcie państwom członkowskim o dochodzie narodowym brutto (DNB) na mieszkańca poniżej 90 % średniej UE, że z funduszu tego finansowane są przede wszystkim projekty związane z transeuropejskimi sieciami transportowymi i ze środowiskiem, a jego budżet na 2019 r. wynosił 11,5 mld EUR;

250.  z niepokojem zauważa, że lata po rozpoczęciu okresu programowania 2014–2020 nieco ponad jedna trzecia spośród 72 wskaźników przyjętych dla EFRR i Funduszu Spójności znajdowała się na dobrej drodze do osiągnięcia poziomów docelowych – mimo iż w wielu przypadkach poziomy te zostały skorygowane w dół; przywołuje zalecenie dotyczące dalszej poprawy kluczowych wskaźników wykonania; zauważa jednak, że ograniczenia w zakresie danych uniemożliwiają kontrolerom dokonanie kompleksowej oceny wyników w tym obszarze polityki, ponieważ trudno jest ocenić, czy fundusze osiągnęły lub prawdopodobnie osiągną wyznaczone cele ogólne i szczegółowe, mimo że postępy w zakresie poszczególnych wskaźników można ocenić w odniesieniu do wyznaczonych celów pośrednich i końcowych; wzywa Komisję do opracowania spójnych ram oceny, które pozwoliłyby ocenić, czy cele pośrednie i szczegółowe EFRR i Funduszu Spójności zostały osiągnięte;

251.  jest zaniepokojony poruszonymi przez Trybunał problemami braku kontroli wewnętrznej w państwach członkowskich czy niewiarygodności danych;

252.  z uwagi na fakt, że większość wszystkich wykrytych błędów dotyczyła „niekwalifikowalnych projektów”, podkreśla swoje poważne obawy co do wiarygodności i rzetelności sprawozdań Komisji na temat osiągniętych wyników, ponieważ wszystkie te i podobne (jeszcze niewykryte) projekty nie powinny w żaden sposób przyczyniać się do ogólnej oceny szerszych wyników osiągniętych dzięki unijnej polityce spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; zaleca, by Komisja ponownie oceniła swój proces sprawozdawczości w zakresie faktycznie osiągniętych wyników;

253.  uznaje znaczenie narzędzi cyfrowych takich jak Arachne w walce z korupcją i sprzeniewierzaniem funduszy unijnych; wzywa wszystkie państwa członkowskie do wdrożenia tych narzędzi bez dalszych opóźnień; wyraża ubolewanie, że nie wszystkie państwa członkowskie korzystają z narzędzia eksploracji danych Arachne w celu poprawy wykrywania nadużyć finansowych; zwraca uwagę, że zarówno Komisja, jak i państwa członkowskie są odpowiedzialne za zwalczanie nadużyć finansowych w wydatkowaniu środków polityki spójności i muszą zwiększyć wysiłki na rzecz zapobiegania nadużyciom ich wykrywania we współpracy z EPPO i OLAF-em; podkreśla, że oprócz narzędzia Arachne Komisja powinna poważnie rozważyć wykorzystanie dużych zbiorów danych i innych narzędzi informatycznych nie tylko do prowadzenia dochodzeń, ale także do monitorowania zmian tendencji i zapobiegania innym sposobom niewłaściwego wykorzystania funduszy unijnych;

254.  zwraca uwagę, że oba te fundusze są objęte zarządzaniem dzielonym sprawowanym przez Komisję i państwa członkowskie i są wdrażane za pośrednictwem programów operacyjnych (PO) opracowywanych przez państwa członkowskie i zatwierdzanych przez Komisję;

255.  wyraża zadowolenie, że w swoim pierwszym sprawozdaniu rocznym dotyczącym wyników do końca 2019 r. Trybunał podaje przegląd wyników programu EFRR jako pozytywny przykład jasno sformułowanych wniosków dotyczących celu ogólnego; zachęca DG REGIO do dalszego przedstawiania jasnych wniosków w sekcjach dotyczących wykonania, zarówno w odniesieniu do celów ogólnych, jak i szczegółowych, oraz zachęca inne dyrekcje generalne do podążania za tym dobrym przykładem i do poprawy swoich wniosków poprzez uczynienie ich bardziej treściwymi i jasnymi;

256.  podkreśla, że informacjom pochodzącym z wskaźników rezultatu i produktu towarzyszą wyniki wielu ocen i badań, w których przeanalizowano rezultaty z okresu 2007–2013 oraz z wczesnych etapów programowania i wdrażania programów polityki spójności za okres 2014–2020; podziela obserwację Trybunału, że opóźnienie, z jakim przeprowadzane są te oceny zgodnie z przepisami oznacza, że płynące z nich wnioski są formułowane zbyt późno, by miały jakiekolwiek oddziaływanie na bieżący lub kolejny okres programowania (przykładowo oczekuje się, że wyniki oceny ex post za okres 2014–2020 będą dostępne pod koniec 2025 r., zgodnie z wymogiem przewidzianym w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów; do tego czasu okres programowania 2021–2027 znajdzie się już jednak w piątym roku realizacji, a Komisja prawdopodobnie będzie już na zaawansowanym etapie prac nad przygotowaniem wniosków ustawodawczych na okres po 2027 r.);

257.  z niepokojem zauważa, że na koniec szóstego roku wdrażania wskaźniki absorpcji środków w ramach EFRR i Funduszu Spójności są o 6,6 % niższe niż na tym samym etapie poprzedniego okresu programowania; podkreśla, że jest to częściowo spowodowane opóźnieniami na początku okresu programowania; zauważa jednak, że stopień absorpcji europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w 2019 r. był wyższy niż w pozostałych poszczególnych latach WRF 2014–2020; ponadto zwraca uwagę na fakt, że ze względu na zbliżający się koniec okresu kwalifikowalności i z uwagi na okoliczności kryzysu związanego z COVID-19 istnieje ryzyko, że państwa członkowskie będą skupiać się na priorytetowym traktowaniu wskaźników absorpcji kosztem celów dotyczących spójności, wyników i prawidłowości wydatków; podkreśla, że przedkładanie zgodności nad wyniki utrudniłoby osiągnięcie celów polityki spójności i generowałoby niepotrzebne wydatki, w związku z czym wzywa Komisję do opracowania środków upraszczających procedury, które w wyżej wymienionych okolicznościach przyczyniłyby się do odpowiedzialnego i odpowiedniego wykorzystania funduszy, a tym samym do ożywienia gospodarczego w państwach członkowskich, mając na uwadze, że cele państw członkowskich na okres programowania 2021–2027 muszą być o wiele ambitniejsze, jako odpowiedź na gospodarcze i społeczne skutki kryzysu związanego z COVID-19, z myślą o ochronie obywateli, zachowaniu miejsc pracy i stymulowaniu klimatu inwestycyjnego, przy zaangażowaniu wszystkich szczebli sprawowania rządów w opracowywanie i wdrażanie planów odbudowy;

258.  wzywa Komisję do zidentyfikowania regionów, w których wskaźniki wykorzystania środków są niskie, i do zapewnienia im pomocy w poprawie tych wskaźników poprzez określenie zasad, które mogą zwiększyć wydajność i skuteczność Funduszu Spójności;

259.  podkreśla, że w polityce spójności, w ramach której realizowane są duże projekty infrastrukturalne, występują niekiedy duże opóźnienia między rozpoczęciem programu, jego wdrożeniem i osiągnięciem produktów i rezultatów; uważa za niepokojące, że na postępach mogą ponadto niekorzystanie odbijać się stosunkowo niskie poziomy wdrożenia w obszarze polityki spójności w porównaniu z pozostałą częścią budżetu Unii; wskazuje, że powyższe czynniki oraz fakt, że najnowsze dostępne dane (w okresie wdrażania trwającym do końca 2023 r.) dotyczą końca 2018 r., zostały przedstawione przez Trybunał jako utrudniające na obecnym etapie wydanie opinii na temat osiągnięcia celów; wzywa Komisję do zmniejszenia odstępu czasowego między rozpoczęciem programu, jego realizacją oraz wypracowaniem produktów i rezultatów; zauważa, że należy wzmocnić nadzór nad ukończeniem sieci; wzywa Komisję do stworzenia grupy ekspertów udzielającej państwom członkowskim wsparcia w kierowaniu tak dużymi projektami;

260.  jest bardzo zaniepokojony doniesieniami medialnymi o współfinansowanych ze środków EFRR inwestycjach w infrastrukturę na potrzeby kształcenia zawodowego w jednym z państw członkowskich, gdzie przeznaczenie tych budynków zostało zmienione po upływie minimalnego wymaganego okresu trzech lat; ubolewa nad zarzutami oszustwa i osobistego wzbogacenia się w wyniku tej zmiany przeznaczenia; ubolewa, że Komisja nie była w stanie dostarczyć dodatkowych informacji, które rozwiałyby wszelkie pozostałe wątpliwości; z zadowoleniem przyjmuje zamiar podjęcia przez Komisję odpowiednich działań następczych w związku z tymi zarzutami; uważa koncepcję trwałości za ważne zabezpieczenie skutecznego i wydajnego wykorzystania środków unijnych w ramach polityki spójności;

261.  uważa, że prawny wymóg minimalnego czasu trwania wynoszący od trzech do pięciu lat jest zbyt krótki, biorąc pod uwagę znaczne zainwestowane kwoty i długowieczność takich projektów; ubolewa, że współprawodawcy nie zdecydowali się na wprowadzenie dłuższych wymogów dotyczących czasu trwania podczas przeglądu [rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów]; zauważa, że w poszczególnych państwach członkowskich istnieją znaczne różnice w krajowych przepisach dotyczących czasu trwania inwestycji infrastrukturalnych i przedwczesnej zmiany przeznaczenia;

262.  wyraża zaniepokojenie brakiem kontroli i działań następczych w odniesieniu do finansowania przedsiębiorców; wzywa Komisję do opracowania szczegółowej strategii kontroli finansowania; oraz zwraca się do Komisji o ocenę wyników projektów finansowanych w ramach tego mechanizmu finansowego; zachęca Komisję do opublikowania wyników swojej oceny;

263.  odnotowuje inne czynniki istotne przy analizie wyników przeprowadzonej przez Trybunał, które wyjaśniają fakt, że na cele polityki spójności, dotyczące na przykład wskaźników zatrudnienia, rozwoju gospodarczego, klimatu i energii w dużym stopniu wpływa szereg czynników krajowych i zewnętrznych na poziomie europejskim i ogólnoświatowym, jak również że w wielu państwach członkowskich finansowanie zapewniane w ramach polityki spójności stanowi zazwyczaj niewielki ułamek środków przeznaczonych na rozwiązanie powyższych kwestii, w związku z czym bez specjalnie dostosowanych polityk i programów krajowych sprzyjających realizacji celów polityki spójności może ono jedynie w bardzo ograniczonym zakresie wpływać na postępy państw członkowskich na drodze do osiągnięcia tych celów;

264.  zwraca ponadto uwagę na obserwacje Trybunału dotyczące dodatkowych czynników, takich jak fakt, że aby zrealizować cele wysokiego szczebla w ramach polityki spójności, Unia ma do dyspozycji wiele narzędzi, przy czym EFRR i Fundusz Spójności stanowią tylko dwa z nich, że osiągnięciu tych celów służą również inne fundusze i inicjatywy ustawodawcze i że w związku z tym rozróżnienie, które z narzędzi w jakim stopniu przyczyniło się do postępów na drodze do osiągnięcia wartości docelowych, jest często niemożliwe;

265.  ubolewa, że analiza Trybunału oparta na skąpych danych dostępnych na koniec 2018 r. pokazuje, że spośród wszystkich 72 wskaźników tylko w przypadku nieco ponad jednej trzeciej wygląda na to, że zostaną osiągnięte odnośne poziomy docelowe, w przypadku około połowy natomiast poziomy te prawdopodobnie nie zostaną osiągnięte, a w przypadku pozostałych wskaźników Trybunał nie był w stanie wyciągnąć wniosków; ubolewa, że tylko w przypadku 2 z 9 wskaźników związanych z celami ogólnymi, wygląda na to, że zostaną osiągnięte odnośne poziomy docelowe; zauważa jednak, że w odniesieniu do około jednej trzeciej wskaźników, którym wyznaczono cele pośrednie na 2018 r., Trybunał stwierdził, że 70 % z nich zostało osiągniętych lub prawdopodobnie zostanie wkrótce osiągniętych;

266.  mimo iż środki z EFRR i Funduszu Spójności mogą być nadal wypłacane do 2023 r., z niepokojem podkreśla, że ogólnie w przypadku 40 % wskaźników produktu wygląda na to, że zostaną osiągnięte odnośne poziomy docelowe, i że w przypadku wskaźników rezultatu i oddziaływania odsetek ten wynosi zaledwie 10 %;

267.  przypomina, że strategia „Europa 2020” to unijna strategia wysokiego szczebla przyjęta na lata 2010–2020; wskazuje, że w odniesieniu do okresu 2014–2020 Komisja określiła dziewięć wskaźników służących do pomiaru postępów w realizacji celów wyznaczonych w tej strategii w obszarach zatrudnienia, badań i rozwoju, zmiany klimatu, energii, kształcenia, ubóstwa oraz wykluczenia społecznego; zaznacza, że według Komisji i na podstawie danych za 2018 r. poziomy docelowe w zakresie zatrudnienia i kształcenia zostaną prawdopodobnie osiągnięte, natomiast w przypadku badań i rozwoju, zmiany klimatu oraz ubóstwa i włączenia społecznego postępy są wolniejsze, w związku z czym poziomy docelowe najprawdopodobniej nie zostaną osiągnięte;

268.  podkreśla z dużym niepokojem, że spośród 10 wskaźników pochodzących z dokumentu programowego, powiązanych z celem wspierania przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach, tylko jeden – „Liczba gospodarstw domowych z lepszą klasą zużycia energii” – znajduje się na dobrej drodze do osiągnięcia odnośnego poziomu docelowego; domaga się od Komisji, także w świetle celów Zielonego Ładu, aby ulepszenia związane z tym celem stały się absolutnym priorytetem;

269.  zaznacza, że w odpowiedzi na wybuch pandemii COVID-19 Unia wprowadziła środki zapewniające państwom członkowskim większą elastyczność w korzystaniu z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (zniesiono na przykład wymóg przeznaczenia określonego odsetka środków z funduszy ESI na kluczowe obszary tematyczne, owa elastyczność zaproponowana we wniosku może jednak mieć niekorzystny wpływ na zdolność UE do osiągania celów ustalonych pierwotnie w programach operacyjnych);

270.  przyznaje, że kryzys związany z COVID-19 stanowi nowe i nieoczekiwane wyzwanie, na które Unia i jej państwa członkowskie muszą zdecydowanie zareagować i zapewnić rozwiązania na szczeblu unijnym i krajowym;

271.  z zadowoleniem przyjmuje rosnącą elastyczność finansową wydatków na politykę spójności, która umożliwia państwom członkowskim wykorzystanie funduszy do finansowania projektów związanych z kryzysem; podkreśla konieczność wspierania ciągłości i ściślejszej współpracy wszystkich zainteresowanych stron związanych z polityką spójności, głównie MŚP, gmin i regionów, które w nadchodzących miesiącach będą zmagać się z bezrobociem i problemami związanymi z opieką zdrowotną;

272.  podkreśla problemy, jakie napotykają pacjenci w Unii w odniesieniu do korzystania z dyrektywy w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej, określone w sprawozdaniu specjalnym Trybunału nr 7/2019, w szczególności w odniesieniu do świadomości potencjalnych pacjentów na temat przysługujących im praw, a także problemów i opóźnień w elektronicznej wymianie między państwami członkowskimi danych dotyczących zdrowia pacjentów oraz dostępu do opieki zdrowotnej dla pacjentów cierpiących na rzadkie choroby;

273.  jest zaniepokojony opinią Trybunału, że wiele wskazuje na to, że Unia nie osiągnie celów klimatycznych i energetycznych ustalonych na 2030 r.; zauważa, że jak wynika z informacji Komisji, odnotowano niewielkie postępy w zakresie ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko wynikającego z wykorzystania zasobów naturalnych; podkreśla uwagę Trybunału, że w przypadku połowy państw członkowskich występowało ryzyko, że nie będą one wytwarzać wystarczającej ilości energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, aby osiągnąć cele wyznaczone na 2020 r.; zwraca uwagę, że w przeglądzie horyzontalnym unijnych działań w dziedzinie energii i zmiany klimatu Trybunał poinformował z kolei, że planowana przez państwa członkowskie redukcja emisji gazów cieplarnianych na poziomie 40 % do 2030 r. nie zostanie zrealizowana; wzywa Komisję do ponownej oceny wyników ze względu na wpływ pandemii wirusa Covid-19 i pakietu dotyczącego Zielonego Ładu;

274.  jest zaniepokojony faktem, że zaledwie połowa z 16 wskaźników powiązanych z celem „Promowanie zrównoważonego transportu i usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszych infrastruktur sieciowych” jest na dobrej drodze do osiągnięcia poziomów docelowych; ubolewa, że jak wynika z najnowszego sprawozdania, zatwierdzonego przez Komisję, państwa członkowskie obniżyły większość wartości docelowych ustalonych na 2023 r., w niektórych przypadkach w znacznym stopniu (przykładowo łączna wartość docelowa dla EFRR i Funduszu Spójności w przypadku wskaźnika „Całkowita długość nowych linii kolejowych” została obniżona z 947 km do 579 km (tj. o 39 %), a łączna wartość docelowa dla EFRR i Funduszu Spójności w przypadku wskaźnika „Całkowita długość nowych lub zmodernizowanych linii tramwajowych i linii metra” została obniżona z 680 km do 441 km (tj. o 35 %));

275.  przypomina wniosek Parlamentu o utworzenie nowej linii budżetowej przeznaczonej na turystykę, aby wesprzeć ten sektor poważnie dotknięty kryzysem związanym z COVID-19; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Trybunał rozpoczął kontrolę projektów turystycznych współfinansowanych ze środków w wysokości 6,4 mld EUR w latach 2007–2013 i ze środków w wysokości 4 mld EUR do tej pory w ramach EFRR i Funduszu Spójności na lata 2014–2020, która to kontrola przyczyni się do poprawy polityki turystycznej UE;

276.  zauważa, że do stycznia 2020 r., tj. przez sześć lat trwania obecnego okresu programowania 2014–2020, wypłacono tylko około 31 % pierwotnie przyznanych środków, co stawia pod znakiem zapytania pełne wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę”; wzywa państwa członkowskie do znacznego przyspieszenia inwestycji, a Komisję do zintensyfikowania monitorowania w związku z pilną potrzebą inwestycji w infrastrukturę w celu szybkiego ożywienia gospodarczego po kryzysie związanym z COVID-19;

277.  podkreśla ponownie, że wszystkie wskaźniki w tym obszarze polityki są wskaźnikami produktu (zapewniają przede wszystkim informacje na temat stopnia wdrożenia programu w kontekście wybudowanej infrastruktury), a nie osiągniętych wyników projektów; wzywa Komisję do zaplanowania tej polityki w taki sposób, by umożliwić właściwą bieżącą i śródokresową ocenę osiągniętych wyników i szerszego oddziaływania;

278.  przypomina, że w ramach kontroli przeprowadzonej w 2019 r. Trybunał wskazał w szczególności na niedostateczne wykorzystanie Funduszu Spójności do finansowania nowych linii kolejowych; podkreśla ogromne znaczenie inwestowania w zrównoważone sieci transportowe i wzywa państwa członkowskie o słabych wynikach do zwiększenia wysiłków w tym zakresie;

279.  podkreśla, że w ramach niedawnej kontroli projektów przewodnich z zakresu infrastruktury(83) Trybunał stwierdził, że istnieje niewielkie prawdopodobieństwo, że bazowa sieć transportowa UE osiągnie pełną zdolność operacyjną do 2030 r.; ponadto w przeglądzie horyzontalnym Trybunał podkreślił, że skala dofinansowania unijnego jest ograniczona w porównaniu z całkowitymi potrzebami, w związku z czym środki należy przeznaczać przede wszystkim na priorytety, które wnoszą największą unijną wartość dodaną;

280.  wzywa Komisję, aby dalej rozwijała mechanizm i narzędzia umożliwiające uświadomienie obywatelom i zainteresowanym stronom istnienia projektów turystycznych i transportowych, które finansuje w ramach EFRR i Funduszu Spójności, oraz informowanie o tych projektach;

281.  jest zdania, że – jak Trybunał stwierdził w wyniku kontroli projektów przewodnich z zakresu infrastruktury – prognozy dotyczące ruchu wymagają poprawy i lepszej koordynacji; zwraca uwagę, że prognozy ruchu powinny uwzględniać solidne analizy ekonomiczne oraz analizy kosztów i korzyści, a także powinny być okresowo aktualizowane w celu uwzględnienia ewentualnych opóźnień; podkreśla, że należy unikać niewłaściwego planowania, zwłaszcza w dziedzinie zmiany klimatu, oraz że proces planowania Komisji wymaga poprawy, zwłaszcza jeśli chodzi o wdrażanie wymogów w dziedzinie ochrony środowiska i wykorzystania zasobów;

282.  ubolewa, że we wniosku ustawodawczym Komisji dotyczącym funduszy ESI na lata 2021–2027 wyeliminowano wszystkie wymogi dotyczące oceny mające zastosowanie do dużych projektów, w tym wymóg przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści; co prawda przekłada się to na zmniejszenie obciążenia administracyjnego w ujęciu ogólnym, jednak nad tą korzyścią przeważa zwiększone ryzyko współfinansowania inwestycji, które nie oferują najlepszego stosunku wartości do ceny; zdecydowanie wzywa Komisję do ponownej oceny swojego wniosku;

283.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że europejski akt w sprawie dostępności został ostatecznie przyjęty w 2019 r.; podkreśla jego znaczenie jako pierwszego aktu prawnego w tej dziedzinie w Unii Europejskiej; zwraca się do Komisji o ścisłe monitorowanie postępów państw członkowskich w przyjmowaniu i publikowaniu wszystkich niezbędnych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w celu zapewnienia zgodności z europejskim aktem w sprawie dostępności do dnia 28 czerwca 2022 r.;

284.  stwierdza, że tylko 3 z 9 wskaźników (33 %) z dokumentów programowych, powiązanych z celem szczegółowym EFRR „Wzmacnianie konkurencyjności MŚP”, są na dobrej drodze do osiągnięcia poziomów docelowych, co stanowi niezadowalający wynik; podkreśla, że wszystkie trzy to wskaźniki produktu mierzące liczbę przedsiębiorstw objętych wsparciem z EFRR, natomiast inne wskaźniki, służące między innymi do pomiaru, czy inwestycje prywatne uzupełniają wsparcie publiczne dla przedsiębiorstw oraz czy w przedsiębiorstwach korzystających ze wsparcia nastąpił wzrost zatrudnienia, mogą nie osiągnąć zakładanych poziomów docelowych; wzywa Komisję do zaplanowania tej polityki w taki sposób, by umożliwić właściwą bieżącą i śródokresową ocenę osiągniętych wyników i szerszego oddziaływania, w tym ocenę wpływu polityki zwalczania długotrwałego bezrobocia;

285.  zwraca uwagę, że finansowanie z EFRR było wykorzystywane razem z krajowymi źródłami wsparcia MŚP i stanowiło uzupełnienie istniejących już działań krajowych lub służyło do wyeliminowania luk w systemie wsparcia. Wykazano jednak, że wsparcie(84) z EFRR i z EFS nie doprowadziło do istotnej synergii, pomimo dużego nacisku na ochronę miejsc pracy;

286.  uwzględnia fakt, że w kontekście kontroli na potrzeby poświadczenia wiarygodności za 2019 r. Trybunał ustalił, że ukończono tylko 11 ze 121 projektów współfinansowanych z EFRR i Funduszu Spójności prowadzonych przez 12 państw członkowskich; zauważa, że w przypadku 7 z nich cele osiągnięto w pełni, w ramach 2 cele osiągnięto częściowo, a w dwóch pozostałych cele nie zostały osiągnięte;

287.  z niepokojem zauważa brak jasnych informacji na temat beneficjentów końcowych funduszy spójności i wzywa Komisję do dopilnowania, by gromadzono wszystkie niezbędne informacje na temat ich finansowania, nie tylko na temat pośredników finansowych, ale przede wszystkim na temat beneficjentów końcowych;

288.  podkreśla ogromny potencjał publicznych rejestrów końcowych beneficjentów rzeczywistych, wprowadzonych wraz z piątą dyrektywą w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy w walce z korupcją, niewłaściwym wykorzystaniem funduszy UE i konfliktem interesów; wzywa Komisję do zagwarantowania, że dane dotyczące rzeczywistych beneficjentów spółek zostaną utworzone i udostępnione opinii publicznej;

289.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w ramach stosowanych przez Komisję środków zapobiegawczych DG EMPL nadal wykorzystuje rygorystyczną politykę przerywania i zawieszania płatności w celu ochrony interesów finansowych Unii; w tym kontekście zauważa, że w odniesieniu do EFS / Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i FEAD w 2019 r. przyjęto 12 decyzji o przerwaniu płatności i jedną decyzję o zawieszeniu, a ponadto do zainteresowanych państw członkowskich wysłano 16 pisemnych ostrzeżeń i pięć pism zawiadamiających o możliwości zawieszenia płatności;

290.  jest głęboko zaniepokojony dyskryminacyjnymi działaniami podejmowanymi od 2019 r. przez różne polskie samorządy, które przyjęły tzw. uchwały w sprawie stref wolnych od LGBT lub Samorządową Kartę Praw Rodzin, co dyskryminuje w szczególności rodziny niepełne i rodziny LGBT; zauważa, że organy te otrzymują fundusze ESI i mają wpływ na zarządzanie nimi; podkreśla fakt, że zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1303/2013 wykorzystanie funduszy UE musi być zgodne z zasadą niedyskryminacji; uważa, że istnieje poważne ryzyko naruszenia tych przepisów we wspomnianych gminach i regionach; wzywa Komisję do dopilnowania, by fundusze spójności były wydatkowane zgodnie z prawami podstawowymi zapisanymi w traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, a także z rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów dotyczących funduszy ESI; wzywa Komisję do przeprowadzenia dochodzenia w sprawie przestrzegania przepisów dotyczących funduszy ESI w tych regionach, zwłaszcza przepisów o niedyskryminacji, do poinformowania organu udzielającego absolutorium o wynikach tego dochodzenia oraz do wykorzystania wszystkich dostępnych narzędzi, w tym korekt finansowych, jeżeli zgromadzi niezbite dowody na niewłaściwe wykorzystanie funduszy z tych powodów;

Wyniki: Europejski Fundusz Społeczny (EFS) i Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych (YEI)

291.  przyjmuje do wiadomości wniosek Komisji, że jeśli chodzi o wyniki budżetu Unii, większość programów zmierza w kierunku celów określonych na początku okresu programowania, a pomimo opóźnień w uruchamianiu programów spójności na lata 2014–2020 postępy obecnie nabierają tempa; zauważa jednak, że Komisja jest w stanie określić ostateczne wnioski dotyczące wyników dopiero na podstawie szczegółowych ocen po zamknięciu obecnych programów;

292.  podkreśla kluczowe znaczenie EFS oraz zasadniczą rolę Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych we wspieraniu wysokiego poziomu zatrudnienia, tworzenia miejsc pracy wysokiej jakości, edukacji i szkolenia oraz walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym; podkreśla, że konieczne jest zapewnienie EFS i Inicjatywie na rzecz zatrudnienia ludzi młodych stałego wsparcia finansowego i politycznego ze strony Unii oraz instytucji krajowych i regionalnych, aby osiągnęły cele w nadchodzących latach; zwraca uwagę, że w przypadku EFS, który stanowi 94,7 % budżetu DG EMPL na 2019 r., główne nieodłączne ryzyko związane jest ze złożonością finansowanych operacji i działań, typologią i różnorodnością odbiorców oraz wysoką liczbą rocznych interwencji;

293.  zauważa, że Trybunał nie wybrał EFS i FEAD, które zostaną objęte jego pierwszym sprawozdaniem rocznym na temat wykonania budżetu Unii na koniec 2019 r;

294.  z zadowoleniem przyjmuje ustalenia zawarte w ocenie Komisji (luty 2021 r.) dotyczącej wsparcia z EFS w latach 2014–2018 na rzecz zatrudnienia i mobilności zawodowej, włączenia społecznego oraz kształcenia i szkolenia; z zadowoleniem zauważa, że w latach 2014–2018 w działaniach EFS wzięło udział około 23 mln osób, a 52 % uczestników stanowiły kobiety; zauważa ponadto, że spośród osób uczestniczących w działaniach prawie 3,2 mln osób znalazło już zatrudnienie, a 3,9 mln osób pomyślnie zdobyło kwalifikacje;

295.  zauważa, że do 2018 r. wydano 10,4 mld EUR łącznie w ramach EFS i YEI, że 3,8 mln osób poniżej 30. roku życia uczestniczyło w projektach wspierających zatrudnienie młodzieży, a 1,4 mln osób podjęło zatrudnienie bezpośrednio po udziale w projekcie;

296.  zauważa ponadto, że do końca 2018 r. zainwestowano 33,8 mld EUR z EFS na rzecz włączenia społecznego i prawie 6,2 mln osób wzięło udział w działaniach na rzecz włączenia społecznego oraz że spośród nich prawie 700 tys. osób znalazło zatrudnienie, a prawie 400 tys. uzyskało kwalifikacje;

297.  wyraża zadowolenie, że wprowadzenie uproszczonych form kosztów w ramach EFS zmniejszyło obciążenie administracyjne i ułatwiło realizację zarówno dla organów zarządzających programem, jak i jego beneficjentów;

298.  uważa, że w ramach programu prac EaSI na 2019 r. sfinansowano 44 projekty w ramach pięciu zaproszeń do składania wniosków o wartości 29,3 mln EUR; odnotowuje fakt, że w październiku 2019 r. DG EMPL podpisała pierwszą subskrypcję udziałów w Instrumencie Finansowym EaSI, stanowiącym fundusz pożyczkowy o wartości 200 mln EUR, który ma na celu wspieranie udzielania pożyczek mikroprzedsiębiorstwom i przedsiębiorstwom społecznym;

299.  podkreśla potrzebę dalszego zwiększania zasobów w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), aby umożliwić integrację na rynku pracy i dostosowane szkolenia, ponieważ kryzys związany z COVID-19 w nieproporcjonalny sposób wpłynął na zatrudnienie kobiet, w szczególności kobiet pracujących w gospodarce nieformalnej i w niepewnych warunkach pracy, a także w niektórych sektorach silnie dotkniętych kryzysem i mocno sfeminizowanych.

300.  zauważa, że zagrożenie ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w Unii nadal dotyczy średnio więcej niż jednej na pięć osób i jednego na czworo dzieci; przypomina o zobowiązaniu Unii do zapewnienia wsparcia osobom najbardziej potrzebującym za pośrednictwem FEAD i złagodzenia najgorszych form ubóstwa w Unii, takich jak niedobór żywności, bezdomność i ubóstwo dzieci; zauważa, że z pomocy FEAD korzysta rocznie około 13 mln osób, w tym około 4 mln dzieci poniżej 15 roku życia;

Zalecenia

301.  wzywa Komisję, aby:

   podjęła działania w związku z zarzutem domniemanego oszustwa dotyczącego zmiany przeznaczenia ośrodków szkolenia zawodowego; przeanalizowała, czy w innych państwach członkowskich występują podobne problemy związane z przeznaczaniem na inny cel projektów infrastrukturalnych współfinansowanych przez Unię;
   bezzwłocznie poinformowała organ udzielający absolutorium o swoich ustaleniach i ewentualnych dalszych działaniach wynikających z tej analizy;
   przeprowadziła dokładną analizę różnych przepisów krajowych dotyczących trwałości inwestycji infrastrukturalnych i przedwczesnego ponownego wykorzystania oraz podzieliła się tą analizą z organem udzielającym absolutorium;
   zachęcała państwa członkowskie do tworzenia przepisów krajowych dotyczących odpowiednich okresów trwałości wykraczających poza minimalne wymogi, które obowiązują już w wielu państwach członkowskich;
   zagwarantowała trwałość inwestycji przez dłuższy czas;

Zasoby naturalne

302.  zwraca uwagę, że płatności na dział „Zasoby naturalne” wyniosły 59,5 mld EUR i dokonano ich za pomocą następujących programów i polityk:

   płatności bezpośrednich w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) – do 69,5 %, tj. 41,4 mld EUR;
   wydatków związanych z rynkiem w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) – do 4,0 %, t. 2,4 mld EUR;
   Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) – do 23,9 %, tj. 14,2 mld EUR;
   Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR) – do 1,4 %, tj. 0,8 mld EUR;
   innych programów – do 1,2 %, tj. 0,7 mld EUR;

303.  uwzględnia, że istnieją dwa główne zestawy wskaźników, których celem jest monitorowanie wyników WPR; oba opierają się na sprawozdawczości państw członkowskich oraz danych zgromadzonych przez Eurostat;

   wspólne ramy monitorowania i oceny (CMEF) obejmują 210 wskaźników: 45 wskaźników kontekstu, 84 wskaźniki produktu, 41 wskaźników rezultatu, 24 wskaźniki docelowe i 16 wskaźników oddziaływania;
   dokumenty programowe w ramach WPR zawierają 63 wskaźniki, w większości pochodzące z CMEF: 6 spośród tych wskaźników ma na celu pomiar oddziaływania w odniesieniu do trzech celów ogólnych; pozostałe to wskaźniki produktu/wkładu, rezultatu oraz oddziaływania związane z celami szczegółowymi;

304.  z zadowoleniem przyjmuje ustalenie Trybunału, że w płatnościach bezpośrednich EFRG, stanowiących 70 % wydatków w ramach zasobów naturalnych, nadal nie występuje istotny poziom błędu, a szacowany poziom błędu dla wszystkich rozdziałów jest poniżej progu istotności, co świadczy o skuteczności planów działań naprawczych wdrożonych przez państwa członkowskie w poprzednich latach;

305.  zauważa, że w przypadku obu funduszy WPR stały spadek poziomu błędu wynika z zastosowanych skutecznych systemów zarządzania i kontroli, w szczególności Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (IACS);

306.  wyraża zadowolenie, że poziom wydatków na płatności bezpośrednie, w porównaniu z pułapami netto określonymi w rozporządzeniu (UE) nr 1307/2013, wynosi od 2017 r. 99 %; zauważa, że w przypadku EFRROW wykonanie budżetu osiągnęło zadowalający poziom średnio 50 % całkowitej puli środków na koniec 2019 r.; apeluje do Komisji o opublikowanie informacji o wydatkach na płatności bezpośrednie i poziomie wykorzystania Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w poszczególnych państwach członkowskich;

307.  podkreśla, że niewłaściwe przydzielanie funduszy WPR, w szczególności płatności bezpośrednich, prowadzi do niepożądanych efektów dystrybucyjnych, takich jak koncentracja dotacji w rękach nielicznych, kapitalizacja cen gruntów rolnych i pogoń za rentą „zielonych inwestorów”, którzy postrzegająpłatności bezpośrednie jako atrakcyjne dywidendy od gruntów rolnych, co podnosi cenę gruntów ze szkodą dla rolników prowadzących działalność na małą i średnią skalę; ubolewa, że obecne przepisy WPR dopuszczają taki co prawda zgodny z prawem, ale niepożądany podział funduszy, i podkreśla pilną potrzebę ustanowienia skutecznych i egzekwowalnych pułapów dla osób fizycznych w celu ograniczenia tych niepożądanych skutków dla WPR na lata 2021–2027; wzywa Komisję i państwa członkowskie do poparcia odpowiednich propozycji Parlamentu;;

308.  podkreśla potrzebę eliminowania nadmiernych obciążeń administracyjnych, w szczególności w kontekście kolejnych WRF, które utrudniają realizację inwestycji w ramach WPR, oraz konieczność jak największego uproszczenia zobowiązań wynikających z nowej zielonej struktury;

309.  podkreśla, że obecny system kontroli i audytu WPR bardzo skutecznie zapewnia ochronę interesów finansowych Unii, stabilność regulacyjną oraz równe traktowanie rolników i innych beneficjentów; podkreśla, że właściwa realizacja interwencji WPR jest ściśle związana z wywiązywaniem się przez beneficjentów ze zobowiązań określonych na szczeblu Unii;

310.  wyraża zaniepokojenie, że proponowana w ramach nowego modelu realizacji zwiększona elastyczność państw członkowskich w zakresie opracowywania krajowych systemów i przepisów dotyczących kontroli może doprowadzić do rozbieżności w praktykach krajowych oraz pogłębić niewłaściwe wykorzystywanie funduszy unijnych i związane z nimi nadużycia; w związku z tym apeluje do Komisji, by zapobiegła „renacjonalizacji” WPR; jest również głęboko zaniepokojony faktem, że ten nowy model realizacji nie przyczynia się ani do uproszczenia WPR, ani do jej skuteczności, i może zagrozić równemu traktowaniu rolników i państw członkowskich; uważa ponadto, że taki system mógłby doprowadzić do powstania dodatkowych zawiłości i większej redukcji płatności w związku z nieodpowiednim planowaniem budżetowym i dodatkowymi obciążeniami administracyjnymi, tym samym narażając wiarygodność finansową WPR; uważa zatem, że należy wprowadzić odpowiednie gwarancje, aby zapewnić stabilność modelu realizacji WPR pod względem zarządzania finansowego;

311.  wyraża jednocześnie zaniepokojenie, że nowe wymogi prowadzenia zrównoważonej gospodarki rolnej, zwłaszcza w zakresie celów klimatycznych i środowiskowych do roku 2030, przy jednoczesnym zmniejszeniu całkowitego budżetu WPR na lata 2021–2027, mogą utrudnić realizację budżetu w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich zwłaszcza w pierwszym okresie jego wdrażania oraz niosą ryzyko spadku rentowności szczególnie małych gospodarstw rolnych; podkreśla, że wprowadzaniu nowych wymogów WPR musi towarzyszyć adekwatne finansowanie na poziomie Unii;

312.  zwraca uwagę, że minionym roku sektor rolnictwa doznał szczególnego uszczerbku w związku w wybuchem pandemii COVID-19, zwiększając ryzyko niestabilności dochodu podstawowego rolników; uważa zatem, że w nadchodzących latach, w ramach nowego modelu realizacji WPR, należy położyć szczególny nacisk na zapewnienie regularności wypłat dla beneficjentów końcowych WPR;

313.  ostrzega przed ryzykiem, że europejscy podatnicy będą źle postrzegać wydatki publiczne na WPR, jeśli produkty przywożone z państw trzecich nie będą musiały spełniać tych samych norm środowiskowych i norm bezpieczeństwa żywności, które obowiązują w Unii; zwraca się do Komisji o przeprowadzenie przeglądu funkcjonowania klauzul ochronnych w umowach handlowych, aby ułatwić i rozszerzyć ich stosowanie poza konkretne sytuacje rynkowe;

314.  wzywa Komisję do dalszego ścisłego monitorowania istniejących i przyszłych umów handlowych z państwami trzecimi w zakresie norm bezpieczeństwa żywności, norm środowiskowych i norm dotyczących dobrostanu zwierząt; wzywa Komisję, aby zadbała o to, by we wszystkich umowach handlowych znalazł się wyraźny rozdział poświęcony zrównoważonemu rozwojowi oraz by partnerzy handlowi w pełni przestrzegali wymogów w nim zawartych; zauważa potrzebę zapewnienia równych warunków działania również pod względem norm środowiskowych i norm dotyczących dobrostanu zwierząt oraz wzywa Komisję do dalszego rozwijania prawodawstwa dotyczącego należytej staranności w łańcuchu dostaw, aby zagwarantować, że normy dotyczące rolnictwa Unii nie będą podważane ani naruszane.

315.  ponownie wyraża głębokie zaniepokojenie, że w rocznym sprawozdaniu z działalności DG ds. Działań w dziedzinie Klimatu za 2019 r. powtórzono zastrzeżenie dotyczące reputacji oraz podstaw prawnych, finansowych i instytucjonalnych związane z istotnymi zagrożeniami dla bezpieczeństwa stwierdzonymi w obsłudze technicznej i funkcjonowaniu rejestru Unii w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), zgłaszane w rocznych sprawozdaniach z działalności od 2010 r. i potwierdzone w ostatniej ocenie ryzyka; wyraża ubolewanie z powodu utrzymywania się tego zastrzeżenia przez nienormalnie długi okres; wzywa Komisję do szybkiego rozwiązania tej sytuacji;

316.  podkreśla, że DG ds. Działań w dziedzinie Klimatu i DG ds. Budżetu monitorują cel dotyczący uwzględniania kwestii klimatu w WRF na poziomie 20 % oraz że DG ds. Działań w dziedzinie Klimatu wspiera inne dyrekcje generalne we włączaniu kwestii klimatu do ich działań; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że 20,9 % budżetu Unii na 2019 r. zostało wydane na działania związane z klimatem, ale ubolewa, że szacuje się, iż w obecnym okresie wieloletnich ram finansowych tendencja ta wyniesie jedynie 19,7 %;

317.  zauważa, że w 2019 r. DG ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności dysponowała budżetem w wysokości 502,85 mln EUR i zatrudniała 772 pracowników; zwraca uwagę, że wskaźniki wykonania środków na zobowiązania i środków na płatności wyniosły odpowiednio 95,85 % i 94,63 %;

Ustalenia Trybunału

318.  przypomina, że 98 % wydatków w dziale „zasoby naturalne” przypada na wspólną politykę rolną (WPR); odnotowuje, że w przypadku „zasobów naturalnych” poziom błędu kształtuje się poniżej progu istotności, biorąc pod uwagę szacowany przez Trybunał poziom błędu (1,9 %); zauważa, że płatności bezpośrednie, stanowiące 70 % wydatków na „zasoby naturalne”, były znacznie poniżej progu istotności;

319.  odnotowuje pozytywne zmiany w obszarze polityki „zasoby naturalne”, w którym utrzymuje się tendencja spadkowa, a ogólny poziom błędu ustalony przez Trybunał uległ dalszemu obniżeniu do szacowanego poziomu 1,9 %, czyli poniżej progu istotności; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że poziom błędu ustalony przez Trybunał jest bardzo zbliżony do ogólnego poziomu błędu dla WPR podanego w rocznym sprawozdaniu z działalności DG AGRI za 2019 r;

320.  zauważa, że na 251 transakcji zbadanych przez Trybunał błędy wystąpiły w 44 (18 %), a w 207 (82 %) błędów nie stwierdzono; zauważa, że podobnie jak w poprzednich latach 70 % błędów dotyczyło „niekwalifikującego się beneficjenta / niekwalifikowalnego projektu/działania/wydatku”;

321.  zauważa, że spośród 136 skontrolowanych transakcji w ramach rozwoju obszarów wiejskich w 114 nie wystąpiły błędy, w pięciu przypadkach wykryto błędy o wpływie przekraczającym 20 %, w 15 kolejnych transakcjach wystąpiły błędy nieprzekraczające poziomu 20 % skontrolowanej kwoty, a w dwóch płatnościach wykryto niezgodności, które nie miały wpływu finansowego;

322.  zauważa, że w odniesieniu do 68 płatności na rzecz projektów inwestycyjnych, dotyczących np. modernizacji gospodarstw, wsparcia podstawowych usług i odnowy wsi na obszarach wiejskich, inwestycji w zakresie gospodarki leśnej i wsparcia rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, stwierdzono dziewięć błędów, w tym dwa przypadki niespełnienia warunków kwalifikowalności przez beneficjentów lub projekty;

323.  zwraca uwagę, że wśród 68 płatności w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich dokonanych na podstawie powierzchni gruntów rolnych lub liczby zwierząt zadeklarowanych przez rolników lub w związku ze spełnieniem wymogów dotyczących przestrzegania kryteriów środowiskowych lub związanych z klimatem w ośmiu transakcjach wystąpiły niewielkie błędy na poziomie nieprzekraczającym 5 % skontrolowanej kwoty, w jednym przypadku stwierdzono błąd na poziomie między 5–20 % skontrolowanej kwoty, a w dwóch innych przypadkach beneficjenci nie spełnili warunków kwalifikowalności związanych ze środowiskiem lub klimatem, co w obu tych przypadkach przełożyło się na błędy na poziomie przekraczającym 20 % skontrolowanej kwoty;

324.  zauważa, że wydatki obarczone wysokim ryzykiem dotyczyły głównie płatności dokonywanych na zasadzie zwrotu kosztów, np. w obszarze spójności i rozwoju obszarów wiejskich, gdzie wydatkami Unii zarządzają państwa członkowskie; rozumie, że wydatki obarczone wysokim ryzykiem podlegają często złożonym zasadom i kryteriom kwalifikowalności;

325.  zauważa z głębokim niepokojem, że w odniesieniu do 14 transakcji dotyczących środków rynkowych wykryto pięć przypadków (36 %), w których agencje płatnicze dokonały zwrotu kosztów niekwalifikowalnych, w tym trzy przypadki nieprzestrzegania zasad kwalifikowalności, które przełożyły się na błędy na poziomie przekraczającym 20 % skontrolowanej kwoty;

326.  z ogromnym niepokojem zwraca uwagę, że w odniesieniu do sześciu skontrolowanych transakcji dotyczących rybołówstwa, środowiska naturalnego i działań w dziedzinie klimatu w przypadku dwóch projektów (33 %) niektóre zwrócone koszty były niekwalifikowalne;

327.  uważa, że przejrzystość jest podstawowym elementem utrzymania lub zdobycia zaufania obywateli/podatników, a także reputacji WPR; odnotowuje niepokojące wnioski Trybunału, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz liczne apele o poprawę ze strony organu udzielającego absolutorium w sprawie korupcji i braku przejrzystości; odnotowuje ograniczone postępy Komisji; podkreśla, że narzędzie eksploracji danych Arachne w pewnym stopniu, lecz nie całkowicie, przyczynia się do rozwiązania tych problemów i powinno być dalej rozwijane poprzez dodanie innych narzędzi cyfrowych, aby pomóc Komisji w przeprowadzaniu skutecznych kontroli; popiera zalecenie Trybunału dotyczące dzielenia się najlepszymi praktykami w zakresie stosowania Arachne w celu dalszego zachęcania agencji płatniczych do korzystania z tego narzędzia; wyraża głębokie ubolewanie, że system Arachne nie jest wykorzystywany przez wszystkie państwa i ma nadzieję, że zostaną podjęte inicjatywy w tym kierunku; podkreśla, że Komisja powinna wykorzystać system Arachne jako wspólną bazę danych i zdecydowanie promować jego wykorzystanie przez wszystkie państwa członkowskie;

328.  z zadowoleniem przyjmuje stwierdzenie Trybunału zawarte w sprawozdaniu specjalnym nr 18/2019(85), że sprawozdawczość w zakresie danych Unii dotyczących emisji gazów cieplarnianych jest zgodna z wymogami międzynarodowymi oraz że wykazy emisji polepszyły się na przestrzeni czasu; podkreśla, że potrzebny jest lepszy wgląd w takie sektory, jak rolnictwo i leśnictwo; wzywa Komisję do uwzględnienia zaproponowanych dalszych usprawnień w sprawozdawczości dotyczącej sposobu, w jaki Unia i krajowe strategie polityczne w zakresie łagodzenia zmiany klimatu przyczyniają się do osiągnięcia celów w zakresie redukcji emisji;

329.  zauważa, że DG ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności podała w rocznym sprawozdaniu z działalności za 2019 r. średni poziom błędu rezydualnego wynoszący 0,4 %, który jest znacznie poniżej progu istotności wynoszącego 2 %;

330.  odnotowuje, że odsetek płatności związanych z zarządzaniem dotacjami dokonanych w terminie przez DG ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności wzrósł do 92 % w 2019 r. (83 % w 2018 r.), chociaż pozostaje poniżej celu 95 %;

331.  zwraca uwagę na wyzwania, jakie ponownie określono w rocznym sprawozdaniu z działalności DG ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności w związku z wdrażaniem wspólnych ram finansowych w obszarze łańcucha żywnościowego; zauważa, że brak rezerwy kryzysowej oznacza, że w sytuacjach kryzysowych konieczne jest ponowne przydzielenie środków z innych ważnych działań, podczas gdy nie istnieje ustalona metoda wyceny zwierząt, roślin i produktów, które muszą zostać poddane ubojowi lub zniszczone w ramach środków zapobiegania chorobom;

Prawidłowość wydatków w ramach WPR

332.  odnotowuje opinię Trybunału, że rozszerzenie w 2015 r. roli jednostek certyfikujących o wydawanie opinii na temat prawidłowości wydatków było pozytywną zmianą, a także uznanie przez Trybunał, że zidentyfikował on pewne obszary, w których istnieje możliwość dalszej poprawy, podobne do tych wskazanych przez Komisję; wzywa Komisję do podjęcia niezbędnych środków w celu przezwyciężenia ograniczeń wiarygodności wyników prac jednostek ze względu na uchybienia wykryte przez Komisję i Trybunał w metodyce niektórych jednostek w zakresie doboru próby i kontroli;

333.  wyraża ubolewanie, że Trybunał nie może włączyć do swoich prac analizy przyczyn tych utrzymujących się uchybień, które stwierdził w państwach członkowskich; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja odwiedziła wszystkie jednostki certyfikujące, aby dokonać przeglądu ich prac w zakresie legalności i nieprawidłowości oraz pomóc im w usprawnieniu prac do końca 2019 r., ale ubolewa, że Komisja nie mogła przedstawić ani rzeczowych informacji na temat przyczyn, ani żadnych różnic występujących w poszczególnych państwach członkowskich między jednostkami certyfikującymi; wyraża ubolewanie, że brak informacji na temat przyczyn tych utrzymujących się słabości systemowych w niektórych jednostkach certyfikujących utrudnia skuteczne rozwiązanie tych problemów; wzywa Komisję do przeanalizowania głównych źródeł niewykrytych błędów i do opracowania niezbędnych środków razem z instytucjami audytowymi w celu poprawy wiarygodności zgłaszanych poziomów błędu rezydualnego, zwłaszcza w świetle nowego modelu realizacji WPR, w którym jednostki certyfikujące będą odgrywać bardziej znaczącą rolę; wzywa Komisję do skupienia się w większym stopniu na wiarygodności osiąganych wyników;

334.  zwraca uwagę, że DG AGRI szacowała, że kwota obarczona ryzykiem w momencie dokonywania płatności kształtowała się na poziomie około 1,9 % ogółu wydatków WPR w 2019 r., przy czym poziom ten wyniósł około 1,6 % w przypadku płatności bezpośrednich, 2,7 % w przypadku rozwoju obszarów wiejskich oraz 2,8 %w przypadku środków rynkowych;

335.  zauważa, że w 2019 r. DG ds. Środowiska dysponowała budżetem w wysokości 505,58 mln EUR i zatrudniała 476 pracowników; zwraca uwagę, że wskaźniki wykonania środków na zobowiązania i środków na płatności wynosiły na koniec roku ponad 99 %;

336.  z zadowoleniem przyjmuje zmniejszony odsetek płatności dokonanych przez DG ds. Środowiska po przewidzianym prawem terminie w 2019 r. (3,23 % w porównaniu z 8,20 % w 2018 r.);

337.  zauważa, że DG ds. Środowiska podała w rocznym sprawozdaniu z działalności za rok 2019 średni poziom błędu rezydualnego wynoszący 0,80 %, nieprzekraczający progu istotności wynoszącego 2 %;

338.  zauważa, że w 2019 r. DG ds. Działań w dziedzinie Klimatu zarządzała środkami w wysokości 140,3 mln EUR w ramach tytułu „Działania w dziedzinie klimatu” w budżecie Unii i zatrudniała 225 pracowników; zwraca uwagę, że wskaźniki wykonania środków na zobowiązania i środków na płatności wyniosły odpowiednio 99,98 % i 96,41 %;

339.  odnotowuje, że 1,59 % wszystkich płatności DG ds. Działań w dziedzinie Klimatu w 2019 r. dokonano po przewidzianym prawem terminie;

Polityka i procedury zwalczania nadużyć finansowych w ramach WPR

340.  podkreśla, że nadużycie finansowe oznacza działanie lub zaniechanie mające na celu wprowadzenie w błąd i skutkujące nienależnymi płatnościami;

341.  odnotowuje metodykę Trybunału mającą na celu sprawdzenie, czy kontrolowane transakcje są wolne od istotnych nieprawidłowości, wynikających z nadużyć lub niezamierzonych błędów, przypomina, że co roku Trybunał wykrywa przypadki domniemanych nadużyć w wydatkach w ramach WPR, przy czym ryzyko, że nadużycie będzie miało istotny wpływ, jest większe w przypadku płatności wspierających rynek, inwestycji na rzecz rozwoju obszarów wiejskich i innych płatności, które na ogół podlegają współfinansowaniu na podstawie zwrotu kosztów;

342.  przypomina, że ponieważ WPR jest objęta zarządzaniem dzielonym, za eliminowanie nadużyć odpowiadają wspólnie Komisja i państwa członkowskie; ze strony Komisji odnotowuje, że DG AGRI zapewnia szkolenia i wskazówki dotyczące ryzyka nadużyć finansowych dla organów zarządzania i kontroli państw członkowskich, podczas gdy OLAF prowadzi dochodzenia w sprawach domniemanych nadużyć finansowych we współpracy z krajowymi organami dochodzeniowymi;

343.  odnotowuje, że DG AGRI przyjęła zaktualizowaną strategię zwalczania nadużyć finansowych 20 października 2020 r.;

Sprawiedliwy przydział pomocy w ramach WPR

344.  jest zdania, że w czasie kryzysu związanego ze zmiennością dochodów większe gospodarstwa niekoniecznie potrzebują wsparcia stabilizującego dochody na równi z małymi gospodarstwami, gdyż mogą one korzystać z oszczędności skali, potencjalnie zwiększających ich odporność; uważa, że Komisja powinna dopilnować, by fundusze WPR były rozdzielane w sposób ważony, tak aby płatności na hektar były przydzielane w skali malejącej w stosunku do wielkości gospodarstwa(86);

345.  wzywa Komisję do dopilnowania, by pomoc z WPR była sprawiedliwie przydzielana aktywnym zawodowo rolnikom i nie prowadziła do zawierania umów w sprawie ziemi, które będą korzystne dla wybranej grupy osób mających koneksje polityczne, nazywanych często oligarchami; wzywa Komisję do zebrania informacji na temat naruszeń, obchodzenia przepisów i niezamierzonych skutków obecnych zasad przyznawania środków w ramach WPR; zwraca uwagę, jak ważny jest przejrzysty i silny system zarządzania, a także wzywa Komisję do zwielokrotnienia wysiłków na rzecz zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania(87);

Konflikt interesów, zawłaszczanie ziemi i koncentracja gruntów

346.  z zaniepokojeniem odnotowuje dane Komisji dotyczące podziału płatności bezpośrednich według kategorii płatności w 2019 r., z których wynika, że największa część puli płatności bezpośrednich (58 %) trafia do 15% wszystkich beneficjentów, podczas gdy na większość beneficjentów (75 %) przypada jeszcze mniejsza część płatności bezpośrednich (15%) niż na zaledwie 0,5 % wszystkich beneficjentów, którzy otrzymują ponad 100 000 EUR, czyli 16,3 % wszystkich płatności bezpośrednich;

347.  wyraża głębokie zaniepokojenie, że dotacje w ramach WPR zachęcają gospodarstwa rolne, inwestorów, fundusze hedgingowe, fundacje i bardzo bogate osoby do gromadzenia gruntów, co prowadzi do dalszego wzrostu koncentracji własności ziemskiej; z wielkim zaniepokojeniem zauważa, że powoduje to wzrost cen gruntów rolnych, co coraz bardziej utrudnia małym i średnim rolnikom nabywanie ziemi; stanowczo powtarza, że dopłaty rolne nie mają być bezpiecznym zwrotem z inwestycji ekologicznych;

348.  ponawia swój apel o wprowadzenie maksymalnych kwot płatności, jakie jedna osoba fizyczna może otrzymać z pierwszego i drugiego filaru WPR; jest zdania, że maksymalne kwoty określone dla osób fizycznych są znacznie trudniejsze do obejścia niż pułapy dla osób prawnych; przypomina, że beneficjenci mogą sztucznie dzielić swoje przedsiębiorstwa lub tworzyć dodatkowe przedsiębiorstwa, z których wszystkie mogą otrzymać maksymalną kwotę finansowania, i tym samym obchodzić limit określony dla osoby prawnej; z zadowoleniem przyjmuje intencje zawarte w propozycji, by wszystkie przedsiębiorstwa należące do tej samej grupy uwzględniać jako jednego beneficjenta, ale jest zdania, że jest to niewystarczające: nieprzejrzyste i bardzo złożone struktury przedsiębiorstw, często obejmujące podmioty w kilku państwach członkowskich lub krajach trzecich, sprawiają, że bardzo trudno jest zapewnić, by wszystkie przedsiębiorstwa należące do tej samej grupy były identyfikowane jako takie i faktycznie traktowane jako jeden beneficjent;

349.  ponownie wyraża zaniepokojenie faktem, że dotacje w ramach WPR nadal zachęcają do zawłaszczania gruntów przez struktury przestępcze i oligarchiczne; ponawia pilny apel do Komisji o ustanowienie mechanizmu składania skarg, dzięki któremu rolnicy i MŚP, którzy mają do czynienia z zawłaszczaniem ziemi, poważnymi uchybieniami ze strony władz krajowych, nieprawidłowym lub stronniczym traktowaniem w przetargach lub przy podziale dotacji, naciskami lub zastraszaniem ze strony struktur przestępczych, przestępczości zorganizowanej lub struktur oligarchicznych, a także osoby zmuszane do pracy lub pracy niewolniczej bądź doświadczające innych poważnych naruszeń praw podstawowych mogliby składać skargi bezpośrednio do Komisji; wyraża zadowolenie, że taki mechanizm składania skarg został zaproponowany w nowym rozporządzeniu w sprawie WPR;

350.  zauważa, że podczas audytów DG AGRI w 2017 i 2019 r. wykryto uchybienia w funkcjonowaniu systemu identyfikacji działek rolnych, aplikacji pomocy geoprzestrzennej, jakości kontroli na miejscu, a także nadmierne opóźnienia w przetwarzaniu płatności, w szczególności w przypadku pokrywających się wniosków; przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja przerwała płatności, a agencję płatniczą postawiła w stan zawieszenia; zauważa, że niedociągnięcia w systemach zarządzania i kontroli agencji płatniczej są przedmiotem planu działania, o który zwróciła się DG AGRI, i zostały wzmocnione w 2019 r; zauważa, że zagrożona kwota wynosi 3,271 mln EUR w przypadku płatności bezpośrednich i 21,596 mln EUR w przypadku rozwoju obszarów wiejskich, oraz że trwa procedura kontroli zgodności rozliczeń;

351.  jest głęboko zaniepokojony opublikowanym niedawno przez słowacki Najwyższy Urząd Kontroli sprawozdaniem dotyczącym pracy słowackiej Agencji Płatniczej ds. Rolnictwa, w którym stwierdzono brak przejrzystości w zarządzaniu dopłatami bezpośrednimi, a także brak systematycznej kontroli wnioskodawców i odbiorców dopłat(88); wyraża zaniepokojenie, że istnieją pewne zastrzeżenia co do wiarygodności wyników prac jednostek ze względu na uchybienia wykryte przez Trybunał w metodyce doboru próby i mechanizmach kontroli stosowanych przez niektóre jednostki;

352.  zauważa, że OLAF zamknął w 2020 r. trzy dochodzenia administracyjne w sprawie możliwego niewłaściwego wykorzystania funduszy UE na rolnictwo na Słowacji, dotyczące wniosków o płatności bezpośrednie w latach 2013–2019; ubolewa, że stwierdzono, iż przedsiębiorstwo celowo ubiegało się o płatności UE na niekwalifikowalnych gruntach, które były głównie wykorzystywane do działalności pozarolniczej; za niepokojący uważa fakt, że OLAF ustalił również, iż niektóre obszary, o które od lat ubiegały się niektóre przedsiębiorstwa, w rzeczywistości nie były objęte prawnie ważnymi umowami dzierżawy;

353.  zauważa ponadto, że dochodzenia OLAF-u ujawniły szereg niedociągnięć w systemie kontroli i zarządzania płatnościami bezpośrednimi na Słowacji; wyraża ubolewanie, że kontrole dotyczące zgodności z prawem zbycia gruntów przez wnioskodawców są bardzo ograniczone, a kontrole weryfikacyjne ograniczają się do nakładających się na siebie roszczeń; przyjmuje do wiadomości stwierdzenie OLAF-u, że wewnętrzne procedury weryfikacyjne przyjęte przez słowacki organ krajowy odpowiedzialny za zarządzanie gruntami rolnymi będącymi własnością państwa lub gruntami, których prywatny właściciel nie jest znany, powinny zostać ulepszone pod względem przejrzystości i pewności prawnej; zauważa, że z powodu niedociągnięć w procesach weryfikacji OLAF uważa, że nadpłaty mogą wynosić ponad milion EUR;

354.  jest nadal głęboko zaniepokojony doniesieniami o funduszach rolnych trafiających do kieszeni przywódców autokratów i ich wspólników; ponownie podkreśla, że jest to wysoce niesprawiedliwe wobec podatników UE, a w szczególności wobec drobnych producentów rolnych i społeczności wiejskich; podkreśla, że wykorzenienie korupcji i oszustw powinno być nieodłącznym elementem WPR;

355.  podkreśla, że z uwagi na powszechne problemy związane z konfliktem interesów w zakresie dystrybucji unijnych funduszy rolnych nie jest pożądane, by członkowie Rady Europejskiej, ministrowie rolnictwa, urzędnicy lub członkowie ich rodzin podejmowali decyzje w sprawie wsparcia dochodów;

356.  jest zdumiony oceną Komisji, że czeski minister rolnictwa nie znajduje się w sytuacji konfliktu interesów, mimo że otrzymuje znaczne kwoty dotacji w ramach WPR, a jednocześnie jest odpowiedzialny za programowanie programów rolnych w ramach WPR; krytykuje najwyraźniej odmienne interpretowanie i stosowanie art. 61 rozporządzenia finansowego; wzywa Komisję do przedstawienia kompleksowego sprawozdania na temat tego, czy w jakimkolwiek państwie członkowskim prowadzone są kontrole w odniesieniu do członków rządu, oraz do przedstawienia przeglądu tego, którzy członkowie rządów we wszystkich państwach członkowskich otrzymują dotacje w ramach WPR lub polityki spójności;

357.  zwraca uwagę na niedawno przedstawione organowi udzielającemu absolutorium badanie dotyczące identyfikacji bezpośrednich i końcowych beneficjentów wydatków w ramach WPR(89); powtarza wniosek z tego badania, że nadal nie można przedstawić kompleksowego i dostępnego przeglądu tych beneficjentów; w związku z powyższym zwraca się do Komisji, aby we współpracy z agencjami krajowymi opracowała znormalizowany i publicznie dostępny format ujawniania końcowych beneficjentów WPR;

358.  wzywa Komisję do współpracy z państwami członkowskimi w celu dostosowania warunków ustalonych przez władze krajowe w zakresie otrzymywania dotacji na większe projekty, ponieważ obecnie większość środków finansowych w ramach WPR przynosi korzyści dużym przedsiębiorstwom; wzywa Komisję do wydania zaleceń i dostosowania tych warunków, tak aby były one lepiej zharmonizowane w całej UE, przy jednoczesnym poszanowaniu specyfiki krajowej;

359.  wzywa Komisję do poinformowania Parlamentu o wynikach procedury audytu DG AGRI w sprawie przypadku konfliktu interesów w Republice Czeskiej; zwraca się o zwrócenie szczególnej uwagi na płatności dokonywane na rzecz przedsiębiorstw, których bezpośrednim lub pośrednim właścicielem jest premier Czech lub inni członkowie czeskiego rządu;

360.  zauważa, że w odniesieniu do środków rynkowych 6 agencji płatniczych zostało sklasyfikowanych jako zapewniające „ograniczoną pewność z wysokim ryzykiem”: Bułgaria, Hiszpania, Zjednoczone Królestwo, Grecja, Włochy (w odniesieniu do 2 programów pomocy) i Portugalia; najwyższy skorygowany poziom błędu stwierdzono w Bułgarii (11,52 %), a następnie w Polsce (7,15 %) i we Włoszech (6,12 %); DG AGRI zgłosiła 7 zastrzeżeń na poziomie środka: Owoce i warzywa: Programy operacyjne dla organizacji producentów (Zjednoczone Królestwo, Włochy i Portugalia), Oliwa z oliwek (Grecja), Sektor wina (Bułgaria, Włochy), Unijny program dla szkół (Hiszpania); jest szczególnie zaniepokojony sektorem wina, w którym skorygowane poziomy błędu w Bułgarii (15,7 %) i we Włoszech (9,6 %) są bardzo wysokie, a kwoty zagrożone wynoszą ponad 30 mln EUR we Włoszech i 2,3 mln EUR w Bułgarii;

361.  zauważa, że w odniesieniu do płatności bezpośrednich w 18 agencjach płatniczych poziom błędu wynosił od 2 % do 5 %, a w jednej powyżej 5 % (5,2 w Austrii); DG AGRI zgłosiła 17 zastrzeżeń na poziomie agencji płatniczych w przypadku Austrii, Cypru, Danii, Hiszpanii (3 agencje płatnicze), Grecji, Włoch (7 agencji płatniczych), Portugalii, Rumunii i Szwecji;

362.  zastrzeżenie można pogrupować w następujące kategorie: z powodu uchybień w uprawnieniach do płatności (AT, DK, IT, PT, SE), z powodu uchybień w dobrowolnych środkach wsparcia dotyczących zwierząt (AT, GR, RO), z powodu wysokiego zgłoszonego poziomu błędów (CY), w oparciu o ocenę jednostki certyfikującej (ES06) , z powodu uchybień w jakości kontroli na miejscu (ES09, ES15, GR, PT, SE), z powodu uchybień w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) (IT) oraz z powodu uchybień w definicji rodzaju gruntów (RO, SE);

363.  obniżki dokonane w 2019 r. dotyczyły 17 państw członkowskich i całkowitej kwoty 67 764 269,48 EUR, z czego 36 mln przypadło na Włochy, 15 mln na Zjednoczone Królestwo i 8 mln na Hiszpanię;

364.  zauważa, że w odniesieniu do rozwoju obszarów wiejskich 30 z 71 agencji płatniczych ma skorygowany poziom błędu powyżej 2 % (w tym 8 powyżej 5 %): Cypr, Niemcy (jedna agencja płatnicza), Estonia, Hiszpania (jedna agencja płatnicza), Francja (jedna agencja płatnicza), Zjednoczone Królestwo (jedna agencja płatnicza), Portugalia i Słowacja; DG AGRI zgłosiła 21 zastrzeżeń na poziomie agencji płatniczych: Austria, Cypr, Niemcy (jedna agencja płatnicza), Dania, Estonia, Hiszpania (dwie agencje płatnicze), Finlandia, Francja (dwie agencje płatnicze), Zjednoczone Królestwo (jedna agencja płatnicza), Chorwacja, Węgry, Irlandia, Włochy (dwie agencje płatnicze), Litwa, Portugalia, Rumunia, Szwecja i Słowacja. Najwyższy skorygowany poziom błędu stwierdzono na Słowacji (10,31 %), następnie na Cyprze (7,63 %) i w Polsce (5,94 %);

365.  zastrzeżenie można pogrupować w następujące kategorie: z powodu nieprawidłowości działań w zakresie rolnictwa ekologicznego (AT, HU); w ramach zalesiania (ES02, PT); oraz w przypadku środka Liderzy i inwestycje prywatne nieobjętego zintegrowanym systemem zarządzania i kontroli (ZSZiK) (DE19), z powodu uchybień w kontrolach na miejscu (CY, DK, FR18, FR19, IT10, SK); zasadność kosztów (ES09, FR19); w kontrolach krzyżowych (ES09, SK); niekwalifikowalność (ES09, CY, RO, SK) i czynni rolnicy (GB07), ze względu na uchybienia w procedurach nadzoru niektórych działań (IT10) oraz w rejestrowaniu maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MEA) w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) w odniesieniu do środków zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (IACS) (IT10, IT26), z powodu niedociągnięć w działaniu inwestycyjnym (HR); inwestycje prywatne (LT); leśnictwo, zobowiązania rolno-środowiskowe, ustanawianie grup producentów i środków zarządzania ryzykiem (HU); ze względu na niedociągnięcia w procedurach zamówień publicznych (HU, RO, SK), ze względu na wysoki zgłoszony poziom błędów (CY, DK, EE, ES02, ES09, FR18, FR19 HR, IE, LT, PT) , na podstawie oceny jednostki certyfikującej (FI, GB07, HR, IT26, SE);

Zalecenia

366.  wzywa Komisję, aby:

   przeprowadziła dokładną analizę przyczyn i potencjalnych problemów strukturalnych powodujących utrzymujące się niedociągnięcia systemowe w zakresie wiarygodności i jakości pracy organów certyfikujących wykrywane corocznie przez Trybunał podczas kontroli oraz zwróciła szczególną uwagę na wszelkie potencjalne różnice specyficzne dla poszczególnych krajów; uwzględniła również uwagi na temat najlepszych praktyk stosowanych przez władze krajowe, w których poziom błędów jest niski i których praca została uznana przez Trybunał za wiarygodną; przeprowadziła tę analizę w ścisłej współpracy z Trybunałem oraz aktywnie zaangażowała władze krajowe zarówno w odniesieniu do opisu problemu, jak i potencjalnych rozwiązań;
   podzieliła się wynikami tej analizy z Trybunałem, organem udzielającym absolutorium i państwami członkowskimi;
   wydała w oparciu o tę analizę jasne, praktyczne i łatwe do wdrożenia zalecenia horyzontalne oraz zalecenia dla poszczególnych krajów skierowane do władz krajowych; nawiązała zorganizowany dialog z organami krajowymi i Trybunałem, aby stale pracować nad budowaniem potencjału i wymianą najlepszych praktyk w celu poprawy wiarygodności pracy krajowych organów kontroli; informowała na bieżąco organ udzielający absolutorium o postępach w tym dialogu;
   stale zwiększała jakość i rozszerzała zakres audytu i kontroli prawidłowości i osiągniętych wyników polityki rolnej UE zarówno na szczeblu krajowym, jak i europejskim jako kluczowego warunku ochrony interesów finansowych UE;

Wyniki WPR

367.  uważa, że wobec braku konkretnych instrumentów w ramach WPR, które służą zrównoważeniu funkcjonowania łańcucha dostaw żywności, pilne i priorytetowe znaczenie ma kontynuacja prac legislacyjnych, dzięki którym rolnik przestanie być najsłabszym ogniwem tego łańcucha;

368.  podkreśla, że inwestycje przyczyniające się do prężnego, zrównoważonego i opartego na cyfryzacji ożywienia gospodarczego zgodnego z celami rolno-środowiskowo-klimatycznymi przyjętymi w ramach Europejskiego Zielonego Ładu mają podstawowe znaczenie dla rozwoju społecznego i gospodarczego obszarów wiejskich;

369.  podkreśla rolę, jaką w ramach WPR odgrywa podstawowe wsparcie dochodu, oraz jego wkład w utrzymanie działalności rolniczej i hodowlanej, co prowadzi do spowolnienia procesu masowego opuszczania wsi oraz sprzyja ożywieniu i dynamicznemu rozwojowi środowiska wiejskiego;

370.  podkreśla, że wsparcie w ramach WPR dla młodych rolników okazało się być istotnym narzędziem, które należy jeszcze bardziej wzmocnić; uważa, że cyfryzacja i innowacje, a także inwestycje służące rozwojowi krótkich łańcuchów dostaw i sprzedaży bezpośredniej na rzecz konsumentów, mogą być decydującymi instrumentami rewitalizacji obszarów wiejskich, zwiększającymi ich atrakcyjność dla młodych rolników; uważa, że wystarczające i dostępne wsparcie, wraz z uproszczeniem dla beneficjentów końcowych, w szczególności dla młodych rolników, nowych rolników i małych gospodarstw rolnych, powinno być priorytetem dla państw członkowskich przy realizacji planowania strategicznego; podkreśla, że konieczne jest wprowadzenie procedur, na etapie wdrażania krajowych planów strategicznych, które będą dostosowane do konkretnych potrzeb;

371.  zwraca uwagę na dobre ogólne funkcjonowanie dobrowolnych płatności związanych ze wsparciem dla sektorów, w których występuje poważne ryzyko zaprzestania działalności;

372.  zwraca uwagę, że fundusze na rzecz promocji są niezbędne do otwierania i konsolidacji nowych rynków; zachęca Komisję, aby propagowanie modelu ekologicznego było zgodne z innymi podobnie zrównoważonymi modelami, takimi jak produkcja zintegrowana lub rolnictwo precyzyjne;

373.  zauważa, że bardziej ekologiczna WPR, zgodna z porozumieniem paryskim i Europejskim Zielonym Ładem, nie tylko wspierałaby Unię w osiąganiu jej celów, ale także zwiększyłaby skuteczność wykorzystania środków publicznych, ograniczając negatywne efekty zewnętrzne związane z praktykami rolniczymi i przesuwając punkt ciężkości bardziej w kierunku zapobiegania niż naprawiania;

374.  przypomina, że wydatki przyczyniające się do powstrzymania i odwrócenia spadku różnorodności biologicznej powinny być obliczane na podstawie skutecznej, przejrzystej i kompleksowej metodyki określonej przez Komisję we współpracy z Parlamentem i Radą; wzywa Komisję do przedłożenia Parlamentowi rocznego sprawozdania przedstawiającego szczegółowo wkład każdej pozycji budżetowej w realizację celu polegającego na przeznaczaniu począwszy od 2024 r. 7,5 % rocznych wydatków w WRF na lata 2021–2027 na cele w zakresie różnorodności biologicznej, a począwszy od 2026 r. 10 % rocznych wydatków w ramach WRF na lata 2021–2027 na cele w zakresie różnorodności biologicznej, aby ułatwić monitorowanie tych wydatków;

375.  uważa za niepokojące, że Trybunał zaobserwował uchybienia w wyborze i stosowaniu wskaźników wykonania:

   więcej wskaźników odnosi się do nakładów lub produktów, a zatem pokazują one raczej poziom absorpcji niż wyniki czy oddziaływanie polityki:
   wskaźniki zawarte w dokumentach programowych dostarczają przede wszystkim informacji o produktach, które w porównaniu z rezultatami i oddziaływaniem łatwiej zmierzyć i na które mniejszy wpływ mają czynniki zewnętrzne:
   14 wskaźników nie ma określonej, skwantyfikowanej wartości docelowej i dlatego wskazują one jedynie tendencje:
   Dokonanie oceny, jaka część wsparcia trafia do beneficjentów znajdujących się poza grupą docelową, mogłoby usprawnić koncepcję polityki i zwiększyć efektywność WPR. wiązałoby się to ze wskazaniem funduszy WPR wypłacanych beneficjentom, których główną działalnością gospodarczą nie jest rolnictwo; Dane takie mogłyby również pomóc w identyfikacji roszczeń związanych ze znaczną koncentracją gruntów (potencjalnie stanowiących „zawłaszczanie ziemi”). Co więcej, płatności bezpośrednie przyczyniły się do zwiększenia dzierżawy gruntów w niektórych państwach członkowskich, szczególnie gruntów o niskiej wydajności. w ocenie zalecono, by Komisja zbadała oddziaływanie płatności bezpośrednich na wzrost dzierżawy gruntów oraz odpowiednie środki zaradcze;
   siedem wskaźników nie odnosi się do wyników uzyskanych w ramach WPR, lecz do zapewnienia prawidłowości wydatków, świadomości społecznej na temat WPR oraz wspierania kampanii informacyjnych dotyczących WPR w DG AGRI;

376.  wyraża ubolewanie z powodu niskiego poziomu rolnictwa ekologicznego w Europie, który wynosi zaledwie 7,5 %, biorąc pod uwagę zainwestowane środki; wzywa Komisję do wprowadzenia w WPR modelu opartego na wynikach, który powinien funkcjonować w oparciu o te same wskaźniki, oraz do podawania wartości ilościowych w celu określenia głównych etapów; nalega na konieczność dostarczenia istotnych dodatkowych informacji na temat wyników w zakresie osiągania celów politycznych dotyczących różnorodności biologicznej i działań w dziedzinie klimatu; podkreśla, że potrzebny jest lepszy wgląd w takie sektory, jak rolnictwo i leśnictwo; wzywa Komisję do uwzględnienia zaproponowanych dalszych usprawnień w sprawozdawczości dotyczącej sposobu, w jaki UE i krajowe strategie polityczne w zakresie łagodzenia zmiany klimatu przyczyniają się do osiągnięcia celów w zakresie redukcji emisji; proponuje, aby System Monitorowania Obszarów był obowiązkowy w ramach ZSZiK (Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli) w państwach członkowskich;

377.  wyraża zaniepokojenie ograniczoną dostępnością i publicznym dostępem do danych dotyczących dotacji dla rolnictwa i ich beneficjentów końcowych; jest zdania, że takie informacje powinny być podawane do wiadomości publicznej, ale ściśle zgodnie z przepisami o ochronie danych i z utrwalonym orzecznictwem TSUE w tej sprawie; wzywa Komisję i państwa członkowskie Unii do gromadzenia takich danych i udostępniania ich na powyższych warunkach w sposób przejrzysty i przyjazny dla użytkownika (również w formacie przeznaczonym do odczytu maszynowego), aby umożliwić przejrzystość beneficjentów końcowych i publiczną kontrolę wykorzystania pieniędzy Unii ogólnie, a w szczególności właściwym organom;

378.  zauważa z niepokojem, że zgodnie z obecnymi zasadami przejrzystości w przypadku finansowania WPR dane są dostępne jedynie za okres dwóch lat; apeluje o dłuższy okres w przypadku finansowania WPR, jak ma to miejsce w przypadku funduszy strukturalnych;

379.  zauważa, że w 2019 r. Komisja doprecyzowała ramy prawne mające zastosowanie do bezpośredniego monitorowania za pomocą technologii obrazowania(90); z zadowoleniem przyjmuje uwagi Trybunału(91), że technologie obrazowania niosą ze sobą nadzwyczajne korzyści, takie jak ograniczenie wizyt w terenie, a w konsekwencji ich kosztów administracyjnych, interaktywne podejście do monitorowania, które zapobiega nieprzestrzeganiu przepisów, oraz generowanie użytecznych danych na potrzeby inteligentnego rolnictwa; podkreśla w szczególności, że technologie obrazowania umożliwiłyby monitorowanie całej populacji beneficjentów pomocy, co mogłoby mieć przełomowe znaczenie dla kontroli budżetowej; wzywa Komisję do dokonania przeglądu wskaźników wydajności w zakresie środowiska i klimatu w celu dostosowania ich do kontroli poprzez monitorowanie; wzywa Komisję do usunięcia przeszkód w szerszym stosowaniu technologii obrazowania oraz do zapewnienia zachęt i wsparcia krajowym agencjom płatniczym w stosowaniu kontroli przez monitorowanie;

380.  odnotowuje uwagę Trybunału, że informacje zawarte w sprawozdaniu rocznym na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników są zgodne z podstawowymi danymi zawartymi w deklaracjach programowych, ale sprawozdanie zawiera zbyt optymistyczną wizję osiągnięć i nie analizuje efektywności wydatków; wzywa Komisję do przedstawienia organowi udzielającemu absolutorium sprawozdania na temat środków podjętych w celu sprostania zauważonym przez nią istotnym wyzwaniom związanym z realizacją celów polityki na lata 2014–2020;

381.  odnotowuje uwagę Trybunału, że płatności bezpośrednie zmniejszają niestabilność dochodów (o około 30 %, jak sugeruje badanie oceniające wykorzystujące dane za lata 2010–2015), ale są one w dużej mierze nieukierunkowane; zwraca się do Komisji o zapewnienie większej spójności między celami, do których odnoszą się wskaźniki, a celami polityki polegającymi na zwiększeniu indywidualnych zarobków osób pracujących w rolnictwie przy jednoczesnym ograniczeniu zapotrzebowania na wsparcie bezpośrednie;

382.  z zadowoleniem przyjmuje przegląd wskaźników i celów we wnioskach Komisji dotyczących WPR po 2020 r., który opiera się na uchybieniach stwierdzonych przez Służbę Audytu Wewnętrznego i Trybunał w odniesieniu do wskaźników wspólnych ram monitorowania i oceny, a także na uznaniu potrzeby dalszego rozwoju wskaźników;

383.  odnotowuje uwagę Trybunału, że WPR może potencjalnie przyczynić się do zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych, ale nie ma wystarczających danych do oceny efektywności; odnotowuje ponadto ustalenia Trybunału, że zazielenianie wywarło niewielki wymierny wpływ na praktyki rolnicze i środowisko oraz że pozostało zasadniczo systemem wspierania dochodów;

384.  przyjmuje do wiadomości wskazane przez Trybunał ograniczenia dotyczące skutecznego wkładu środków rolno-środowiskowo-klimatycznych w różnorodność biologiczną i zwraca się do Komisji o zaproponowanie środków mających na celu zwiększenie zasięgu systemów obejmujących znaczną część krajobrazu rolniczego i dotyczących konkretnych rodzajów ryzyka;

385.  odnotowuje skromne osiągnięcia w zakresie środków dotyczących leśnictwa w ramach EFRROW, osiągnięcie w 2018 r. 60 % celu dotyczącego bardziej wydajnych systemów nawadniania ustanowionego na 2023 r. oraz potrzebę dalszego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych pochodzących z rolnictwa i wzywa Komisję do przedstawienia sprawozdania na temat środków podjętych w celu poprawy wyników realizacji WPR w tych obszarach;

386.  odnotowuje uwagę Trybunału, że roczne sprawozdanie na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników zawiera dane na temat miejsc pracy i dostępu do szerokopasmowego internetu, nie zapewnia jednak żadnych istotnych informacji na temat wyników związanych z celem zrównoważonego rozwoju terytorialnego; wyraża głębokie ubolewanie, że 40% wiejskich gospodarstw domowych nadal nie ma dostępu do szybkiego Internetu. nie przyspiesza się cyfryzacji na obszarach wiejskich, aby rozwijać tam zatrudnienie i wspierać gospodarstwa rolne na co dzień;

387.  z zadowoleniem przyjmuje wzrost wskaźnika zatrudnienia na obszarach wiejskich z 63,4 % w 2012 r. do 68,1 % w 2018 r;

388.  odnotowuje liczby, które Trybunał komentuje w odniesieniu do inicjatywy LEADER na koniec 2018 r. (13 337 zarejestrowanych miejsc pracy, co stanowi 30 % celu na 2023 r.), a także fakt, że Komisja nie dysponuje wiarygodnymi danymi na temat miejsc pracy utworzonych w ramach inicjatywy LEADER; zwraca się do Komisji o współpracę z państwami członkowskimi w celu poprawy dostępności wiarygodnych danych dotyczących wdrażania inicjatywy LEADER;

389.  wyraża zaniepokojenie mnogością doniesień medialnych na temat łamania praw pracowników transgranicznych i sezonowych pracowników rolnych w całej UE, w wielu państwach członkowskich; wspiera Komisję w jej wysiłkach na rzecz odmowy pomocy gospodarstwom, które nie przestrzegają praw pracowników sezonowych;

Zalecenia

390.  apeluje do Komisji o:

   zapewnienie sprawiedliwszego podziału płatności bezpośrednich;
   dołożenie wszelkich starań w negocjacjach dotyczących WPR, aby zagwarantować, że mechanizm składania skarg przez rolników i MŚP stanie się częścią nowego rozporządzenia w sprawie WPR;
   dołożenie wszelkich starań w negocjacjach dotyczących WPR, aby zagwarantować, że maksymalne kwoty płatności należnych z pierwszego i drugiego filaru WPR zostaną określone dla każdej osoby fizycznej;
   zwiększenie wysiłków na rzecz zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania, o częste aktualizowanie analizy zagrożeń związanych z nadużyciami w ramach WPR, a także o priorytetowe przeprowadzenie analizy środków zapobiegawczych państw członkowskich;
   zapewnienie pełnego i prawidłowego wdrożenia piątej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy we wszystkich państwach członkowskich, w szczególności w odniesieniu do wdrożenia publicznych rejestrów beneficjentów rzeczywistych oraz rejestrów beneficjentów rzeczywistych funduszy powierniczych; zauważa, że górny limit powinien mieć zastosowanie również do przedsiębiorstwa macierzystego, jeżeli takie istnieje, a nie do beneficjenta indywidualnego lub filii, aby uniknąć dzielenia gospodarstw w celu uniknięcia górnego limitu;
   realizację wniosków Parlamentu, w tym o stworzenie konkretnych mechanizmów oceny koncentracji gruntów we wszystkich państwach członkowskich, oraz określenie beneficjentów końcowych będących właścicielami funduszy unijnych, również za pomocą niepowtarzalnego identyfikatora przedsiębiorstwa na szczeblu unijnym, jak zaproponowano we wstępnych wynikach badania „50 największych beneficjentów funduszy WPR i Funduszu Spójności w każdym państwie członkowskim Unii”;
   dokonanie dokładniejszej analizy prawodawstwa i polityki w celu zapobiegania masowemu wykupowi gruntów rolnych oraz o sformułowanie wytycznych dotyczących najlepszych praktyk; zachęca państwa członkowskie do stosowania najlepszych praktyk prawodawczych mających ograniczyć problem zawłaszczania gruntów; wzywa Komisję do zwielokrotnienia wysiłków na rzecz zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania; wzywa państwa członkowskie, by wraz z Komisją opracowały odpowiedni unijny instrument prawny pozwalający zapobiegać zawłaszczaniu gruntów;
   informowanie organu udzielającego absolutorium o wszelkich nowych wydarzeniach dotyczących słowackiej rolniczej agencji płatniczej, w tym o konkretnych informacjach dotyczących korekt finansowych;
   z uwagi na nieprawidłowości wykryte na Słowacji – o dokonanie przeglądu sytuacji rolniczych agencji płatniczych w państwach członkowskich oraz o zapewnienie ich niezależności i zgodności ich działań z przepisami unijnymi;
   pełne egzekwowanie rozporządzenia finansowego Unii, zwłaszcza jego art. 61, oraz o dopilnowanie, by rozporządzenie finansowe było stosowane do wszystkich płatności z funduszy unijnych, w tym do bezpośrednich płatności rolnych;
   przedstawianie Parlamentowi sprawozdania rocznego wyszczególniającego wkład każdej pozycji budżetowej w realizację celu dotyczącego uwzględniania kwestii klimatu i w wydatki na różnorodność biologiczną, co ułatwi ich monitorowanie;
   pilne rozpoczęcie prac – w stosownych przypadkach i zgodnie z przepisami sektorowymi – nad skuteczną metodyką monitorowania wydatków na działania związane z klimatem i ich wyników z myślą o osiągnięciu ogólnego celu wynoszącego co najmniej 30 % całkowitej kwoty budżetu Unii na lata 2021–2027 oraz wydatków z Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy wspierających cele klimatyczne;
   zapewnienie niezbędnych środków finansowych na gospodarkę wodną, w tym o wspieranie jakości i ilości zasobów wodnych na terenach rolniczych, leśnych i podmokłych;

Bezpieczeństwo i obywatelstwo

391.  zwraca uwagę, że płatności na dział „Bezpieczeństwo i obywatelstwo” wyniosły 3,3 mld EUR i dokonano ich za pomocą następujących programów, polityk i agencji:

   w dziedzinie „Migracja i bezpieczeństwo” – do 45,3 % budżetu działu, tj. 1,6 mld EUR;
   14 agencji zdecentralizowanych (obszar zdrowia: ECDC, EFSA, EMA, ECHA; obszar spraw wewnętrznych: Frontex, EASO, Europol, CEPOL, EU-LISA, EMCDDA; obszar sprawiedliwości: Eurojust, FRA, EIGE, EPPO) – do 29,1 % budżetu działu, tj. 1 mld EUR;
   programu „Żywność i pasze” – do 7,6 % budżetu działu, tj. 0,2 mld EUR;
   programu „Kreatywna Europa” – do 7,3 % budżetu działu, tj. 0,2 mld EUR;
   innych programów (dotyczących konsumentów, sprawiedliwości, praw, równości i obywatelstwa) – do 10,7 % budżetu działu, tj. 0,3 mld EUR;

392.  z zadowoleniem zauważa, że w programie „Kreatywna Europa” w 2019 r. podpisano 1370 umów o udzielenie dotacji, przekraczając tym samym poziom docelowy Komisji i w pełni wykorzystując dostępne środki budżetowe; przypomina w związku z tym, że sprawiedliwy geograficzny rozkład dotacji ma kluczowe znaczenie dla wykorzystania pełnego bogactwa kultury europejskiej; z zadowoleniem przyjmuje postępy w realizacji projektu pilotażowego dotyczącego programu mobilności artystów oraz specjalistów z sektora kultury i sektora kreatywnego, a także działania przygotowawcze „Europa dla festiwali, festiwale dla Europy” i „Muzyka dla Europy”; korzysta z okazji, by przypomnieć, jak ważne jest zwiększenie budżetu na ten program w celu dalszej poprawy odsetka zaakceptowanych wniosków;

393.  pozostaje zaniepokojony zauważalnym brakiem przejrzystości i rozliczalności w ustaleniach dotyczących udzielania przez Komisję wsparcia finansowego na rzecz Euronews; podkreśla, że Trybunał nie tylko zwraca uwagę na niedociągnięcia dotyczące Euronews, lecz skupia się na mechanizmach monitorowania i oceny stosowanych przez Komisję; wzywa zatem Komisję do zwiększenia przejrzystości w odniesieniu do budżetu na działania multimedialne oraz do poprawy rozliczalności wydatków; zauważa, że w ciągu ostatnich czterech lat Euronews poddano dwóm kontrolom wykonania zadań; uznaje, że w opublikowanej 23 czerwca 2020 r. niezależnej kontroli wykonania zadań finansowanych w ramach linii budżetowej dotyczącej działań multimedialnych stwierdzono, że „Euronews posiada sprawdzone procedury wspierające jakość redakcyjną, równowagę, niezależność i bezstronność oraz że procedury te wydają się skuteczne”; przypomina o potrzebie dalszej bezstronnej oceny w celu zagwarantowania najwyższych standardów przejrzystości i rozliczalności; zwraca się do Komisji o uwzględnienie obaw Parlamentu Europejskiego podczas opracowywania następnej umowy ramowej o partnerstwie w 2021 r.; zwraca się do Komisji o zróżnicowanie kanałów komunikacji finansowanych w ramach linii budżetowej dotyczącej działań multimedialnych;

394.  podkreśla, że beneficjenci programów dotyczących praw, równości i obywatelstwa finansowanych z budżetu UE muszą przestrzegać najwyższych standardów praworządności, niezależności mediów i wolności słowa; ubolewa, że austriacki politolog Farid Hafez wielokrotnie otrzymywał finansowanie z budżetu UE pomimo bliskiego związku ze Stowarzyszeniem Braci Muzułmanów i z rządem tureckim, które próbują uciszyć niezależnych dziennikarzy i zdusić wolność mediów pod pozorem islamofobii; wzywa Komisję do zmiany kryteriów kwalifikowalności programów dotyczących praw, równości i obywatelstwa finansowanych z budżetu UE, aby uniemożliwić otrzymanie finansowania UE osobom i organizacjom o tak niepokojących poglądach;

395.   z zadowoleniem przyjmuje wyniki w kluczowych obszarach działania dotyczących równości płci, takich jak przemoc ze względu na płeć, osiągnięte za pośrednictwem specjalnych programów, a także wyniki i zakończenie negocjacji w sprawie WRF dotyczących programu na rzecz obywatelstwa, równości, praw i wartości;

396.  wzywa do zbadania synergii między wewnętrznymi i zewnętrznymi programami Unii w celu zapewnienia spójnego i ciągłego podejścia do strategii politycznych zarówno wewnątrz Unii, jak i poza nią, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii związanych z przemocą wobec kobiet lub zwalczaniem handlu ludźmi;

397.  zdecydowanie ponawia swój postulat zwiększenia zasobów przeznaczonych na zapobieganie i zwalczanie przemocy uwarunkowanej płcią w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości”, zwłaszcza w następstwie eskalacji przemocy wobec kobiet podczas kryzysu związanego z COVID-19; ponawia apel o ustanowienie niezależnej linii budżetowej przewidzianej dla wszystkich środków ukierunkowanych konkretnie na równouprawnienie płci, w tym na zwalczanie przemocy uwarunkowanej płcią, co będzie pierwszym krokiem w kierunku poprawy przejrzystości, ułatwienia monitorowania wydatków związanych z płcią oraz otwartego procesu podejmowania decyzji w sprawie środków przeznaczonych na równouprawnienie płci, w którym to procesie Parlament powinien odgrywać zasadniczą rolę jako organ władzy budżetowej;

398.  wyraża zaniepokojenie, że w wewnętrznym przeglądzie wydatków na bieżące programy unijne Trybunał stwierdził, że równouprawnienie płci nie zostało uwzględnione w budżecie Unii w taki sam sposób jak zmiana klimatu czy różnorodność biologiczna, a zamiast tego do zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć wykorzystano konkretne programy, głównie te dotyczące zatrudnienia i kwestii społecznych; ubolewa, że nie istnieje żadna metodologia śledzenia wydatków przeznaczonych na równouprawnienie płci; z zadowoleniem przyjmuje decyzję Trybunału o zbadaniu uwzględniania aspektu płci w budżecie Unii oraz o opublikowaniu sprawozdania z kontroli w pierwszym kwartale 2021 r.(92);

399.  podkreśla, że prawa kobiet i perspektywę równouprawnienia płci należy uwzględniać i gwarantować we wszystkich obszarach polityki, zwłaszcza w świetle wielorakich uwarunkowanych płcią skutków pandemii COVID-19 dla praw kobiet; ponownie apeluje zatem o uwzględnianie aspektu płci na każdym etapie procedury budżetowej, łącznie ze sporządzaniem budżetu z uwzględnieniem aspektu płci i oceną jego wykonania; ponawia swój apel o włączenie wskaźników uwzględniających aspekt płci do wspólnego zestawu wskaźników rezultatu dotyczących wykonania budżetu UE;

400.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że równość płci i uwzględnianie aspektu płci zostały wprowadzone jako jedna z horyzontalnych zasad dotyczących funduszy unijnych w nowych WRF na lata 2021–2027, stanowiąc, że równość płci i uwzględnianie aspektu płci będą teraz traktowane priorytetowo w WRF, ubolewa, że chociaż uwzględnianie aspektu płci zostało już ujęte we wspólnej deklaracji załączonej do WRF na lata 2014–2020, nie zostało w pełni wdrożone w WRF na ten okres; oczekuje, że w przyszłości Komisja będzie poważnie traktować swoje zobowiązania, ściśle monitorując wdrażanie tych horyzontalnych zasad we wszystkich obszarach polityki UE oraz przedstawiając oceny wpływu w aspekcie płci w odniesieniu do wszystkich strategii politycznych i programów;

401.  z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie do opracowania metodyki monitorowania wydatków na równouprawnienie płci i zwraca się do Komisji o dopilnowanie, by metodyka ta została opracowana do końca 2021 r. w celu jej jak najszybszego wdrożenia;

402.  wyraża zaniepokojenie wzajemnym powiązaniem między atakami na praworządność a ostrym sprzeciwem wobec równouprawnienia płci i praw kobiet; wzywa do zajęcia się tą kwestią w ramach procedury przewidzianej w art. 7 wobec państw członkowskich, których ta kwestia dotyczy;

Ustalenia Trybunału: Roczne zestawienia wydatków dotyczących FAMI/FBW sporządzone przez państwa członkowskie

403.  zwraca uwagę na fakt, że największym obszarem wydatków w tym dziale jest migracja i bezpieczeństwo, oraz fakt, że większość wydatków pochodzi z dwóch funduszy – Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (FAMI) oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (FBW);

404.  zauważa, że Trybunał nie oszacował poziomu błędu w tym dziale WRF, lecz zbadał próbę 19 transakcji, która miała stanowić podstawę ogólnego poświadczenia wiarygodności, a nie być reprezentatywna dla wydatków w tym dziale WRF; zauważa, że próba objęła 8 transakcji w ramach zarządzania dzielonego, 8 transakcji w ramach zarządzania bezpośredniego i 1 transakcję w ramach zarządzania pośredniego oraz że Trybunał stwierdził błędy w siedmiu transakcjach (37 %); przypomina, że zainteresowanie opinii publicznej i polityków tą dziedziną jest znacznie większe niż jej udział finansowy; ponawia swój wniosek do Trybunału o jasne oszacowanie poziomu błędu w dziale „Bezpieczeństwo i obywatelstwo”;

405.  zauważa, że Trybunał nie przedstawił informacji na temat wpływu finansowego, jaki trzy wykryte przez niego błędy kwantyfikowalne miały na kwoty wydatkowane z budżetu UE;

406.  odnotowuje cztery przypadki nieprzestrzegania przepisów prawa dotyczących wyboru projektów i udzielania zamówień publicznych, jednak przypadki te nie miały jednak wpływu na budżet UE;

407.  zauważa, że Trybunał skontrolował prace przeprowadzone przez osiem instytucji odpowiedzialnych za audyt rocznych zestawień wydatków dotyczących FAMI/ISF sporządzonych przez odpowiednie państwa członkowskie oraz za przedłożenie Komisji rocznego sprawozdania z kontroli;

408.  z zadowoleniem zauważa, że instytucje audytowe w państwach członkowskich17 wybrane przez Trybunał do kontroli opracowały i wdrożyły szczegółowe procedury o dostatecznej jakości, aby prowadzić sprawozdawczość zgodnie z przepisami, a także przygotowały szczegółowe programy kontroli i listy kontrolne na poparcie swoich wniosków;

409.  uwzględnia pewnie niedociągnięcia w sporządzonych przez instytucje audytowe rocznych sprawozdaniach z kontroli, które jednak nie mają na tyle istotnego wpływu na zestawienia wydatków, by podważyć wnioski wyciągnięte przez instytucje audytowe, ale stwarzają potencjalne ryzyko niewiarygodności zgłoszonych danych i ograniczonej pewności;

   problemy związane z doborem próby (zastosowanie metody doboru próby na podstawie analizy ryzyka zamiast losowego doboru próby, nieprawidłowe wartości wykorzystane do określenia rozmiaru próby) w Słowenii;
   niewłaściwe zestawienie wydatków (organ odpowiedzialny przedłożył instytucji audytowej projekt zestawienia wydatków przed ukończeniem prowadzonych przez siebie kontroli na miejscu) we Włoszech i Słowenii;
   nieprawidłowe obliczenie i przedstawienie łącznego poziomu błędu lub poziomu błędu rezydualnego w Niemczech i we Włoszech;
   wyłączenie z populacji kontrolnej pomocy technicznej, o czym nie poinformowano w rocznym sprawozdaniu z kontroli w Słowenii;
   częściowe wyłączenie z populacji kontrolnej płatności zaliczkowych, o czym nie poinformowano w rocznym sprawozdaniu z kontroli w Niemczech;
   przydzielenie projektów do dwóch podgrup (płatności zaliczkowe i poniesione wydatki) na potrzeby doboru próby na Cyprze;

410.  zauważa, że instytucje audytowe w państwach członkowskich(93) wybranych przez Trybunał do celów kontroli opracowały szczegółowe programy audytu i listy kontrolne na poparcie formułowanych przez siebie wniosków;

411.  zwraca uwagę na pewne niedociągnięcia w pracach instytucji audytowych stwarzające potencjalne ryzyko niewykrycia wydatków niekwalifikowalnych wydatków, niewiarygodności wniosków z audytu oraz ograniczonej wiarygodności wniosków z audytu, takie jak poniższe przykłady, oraz zwraca się do Komisji i Trybunału o współpracę z krajowymi organami kontrolnymi w celu poprawy tych niedociągnięć:

   audytorzy nie we wszystkich przypadkach skontrolowali wszystkie kryteria wyboru projektów lub udzielenia zamówień we Włoszech i na Cyprze;
   niewystarczająca ścieżka audytu lub niedostateczne udokumentowanie prac audytowych w Grecji, na Cyprze, na Litwie, w Zjednoczonym Królestwie;
   nie we wszystkich przypadkach skontrolowano wszystkie dostępne istotne dowody w celu potwierdzenia kwalifikowalności grup docelowych i zgłoszonych wydatków bądź racjonalności kosztów we Włoszech i na Cyprze;

412.  zwraca uwagę na niedociągnięcia związane z przeprowadzonymi przez Komisję ocenami rocznych sprawozdań z kontroli(94), takie jak:

   różne definicje „płatności okresowej”, co stwarza ryzyko ograniczenia wartości i kompletności zgłoszonych danych;
   brak wytycznych Komisji dotyczących sposobu obliczania minimalnego zakresu audytu określonego na poziomie 10 % w przypadku doboru podpróby, co stwarza ryzyko ograniczonej wiarygodności wniosków z audytu i braku pewności co do tych wniosków;

413.  z zadowoleniem przyjmuje ścisłą współpracę między OLAF-em a Trybunałem w zwalczaniu nadużyć finansowych związanych z budżetem; zauważa, że w 2019 r., podobnie jak w 2018 r., Trybunał zgłosił do OLAF-u dziewięć przypadków nadużyć finansowych, a OLAF wszczął dochodzenie w pięciu z nich; zauważa, że główne rodzaje nadużyć finansowych wykrytych przez Trybunał to fałszywe deklaracje wydatków, nieprawidłowości w zamówieniach i sztuczne tworzenie warunków do otrzymania finansowania unijnego;

414.  z zadowoleniem przyjmuje sprawozdania specjalne Trybunału, w szczególności sprawozdania dotyczące azylu, relokacji i powrotów migrantów(95), a także unijnych systemów informacyjnych wspierających kontrolę granic(96) i zwalczania nadużyć finansowych w wydatkowaniu środków UE(97), zawierających wzmiankę o pozytywnym wpływie ustanowienia Prokuratury Europejskiej w tym względzie;

415.  przypomina o swoim piśmie wysłanym do Komisji w dniu 13 lutego 2020 r. w sprawie wdrożenia dwóch aktów delegowanych, w których dodano instrument wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz do rozporządzenia delegowanego w sprawie Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (UE) 2020/446(98) oraz dodano nowe działanie szczegółowe do rozporządzenia delegowanego (UE) 2020/445(99) w sprawie Funduszu Azylu, Migracji i Integracji; zauważa, że akt delegowany dotyczący Funduszu Azylu, Migracji i Integracji nie został wykorzystany; wzywa Komisję do pilnego przedstawienia szczegółowych informacji na temat różnych projektów finansowanych na podstawie rozporządzenia delegowanego (UE) nr 2020/446;

416.  zwraca się do Komisji i instytucji audytowych państw członkowskich o zajęcie się wskazanymi przez Trybunał niedociągnięciami dotyczącymi zakresu kontroli, prób i ścieżek audytu w instytucjach audytowych państw członkowskich oraz o złożenie sprawozdania organowi udzielającemu absolutorium;

Wyniki: FAMI

417.  podkreśla, że ustanowiono cztery ogólne wskaźniki oddziaływania (dotyczące liczby faktycznie zrealizowanych powrotów w porównaniu z liczbą decyzji nakazujących powrót, odsetka powrotów dobrowolnych, różnicy we wskaźnikach zatrudnienia między obywatelami UE a obywatelami państw trzecich oraz zbieżności wskaźników przyznawania azylu), które nie są bezpośrednio związane z wynikami uzyskanymi w ramach FAMI, choć wydatki z Funduszu mogą przyczyniać się do osiągnięcia odnośnych poziomów docelowych;

418.  z zadowoleniem przyjmuje uwagę Trybunału, że okresowa ocena Komisji wskazuje, iż program FAMI funkcjonuje prawidłowo i że w jego ramach sfinansowano interwencje odpowiadające potrzebom państw członkowskich;

419.  zauważa jednak pewne ograniczenia wskaźników wykonania FAMI, zidentyfikowane przez Trybunał, takie jak to, że dwie trzecie wskaźników to wskaźniki produktu oraz że pięć z 24 związanych ze wskaźnikami celów pośrednich na 2020 r. osiągnięto już w latach ubiegłych, a odnośnych poziomów docelowych nie skorygowano w górę, czego wymaga dobra praktyka zarządzania finansami; w ten sposób uwzględniono by wolę polityczną i możliwość uzyskania większego przyrostu efektywności;

420.  zauważa, że niektóre wskaźniki FAMI nie są na dobrej drodze do osiągnięcia swoich celów, że Komisja nie opracowała ram monitorowania wyników dla projektów finansowanych przez EMAS oraz że roczne sprawozdanie na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników oraz deklaracje programowe zawierają niewiele informacji na temat postępów osiągniętych w ramach ważnych wskaźników; z niepokojem zauważa, że Trybunał stwierdził znaczne opóźnienie w realizacji celu, który w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji wyznaczono w odniesieniu do integracji i legalnej migracji;

421.  zauważa, że ocena wskaźników wyników jest trudna w tym obszarze polityki; wyraża zaniepokojenie, że finansowanie UE nie poprawiło sytuacji humanitarnej w obozach dla uchodźców ani nie zapewniło skutecznej ochrony granic zewnętrznych; wzywa Komisję do przedstawienia szczegółowych wyjaśnień, w szczególności w odniesieniu do procedur przyjmowania na granicach zewnętrznych; wzywa Komisję do zbadania, gdzie dokładnie zainwestowano środki UE w programy FAMI i do jakich konkretnych usprawnień się przyczyniły; domaga się od Komisji odpowiedniego sprawozdania dla każdego z zainteresowanych państw członkowskich;

422.  deficyty te są spowodowane głównie długością procedur azylowych, powolną integracją i niewystarczającymi wskaźnikami powrotów; wzywa Komisję Unii i państwa członkowskie do poczynienia natychmiastowych postępów legislacyjnych;

423.  zwraca się do Komisji o podjęcie środków w celu zaradzenia niedociągnięciu wskazanemu przez Trybunał oraz o poprawę informacji zawartych w rocznym sprawozdaniu na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników oraz deklaracjach programowych, co pozwoli na lepsze monitorowanie postępów osiągniętych przez Fundusz;

424.  wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że dostępne są jedynie ograniczone zagregowane informacje na temat ogólnych wydatków związanych z EMAS(100) (początkowy przydział środków w wysokości 100 mln EUR zwiększono do 2,2 mld EUR na okres do 2020 r., co stanowi 30 % środków Funduszu, ale Komisja nie opracowała ram monitorowania wyników w odniesieniu do projektów finansowanych ze środków na pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych);

425.  wyraża głębokie zaniepokojenie, że sprawozdanie roczne na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników oraz dokumenty programowe zawierają niewiele informacji na temat oszczędności i efektywności we wdrażaniu Funduszu lub na temat opłacalności działań FAMI;

426.  wyraża głębokie zaniepokojenie, że sprawozdanie roczne na temat zarządzania budżetem UE i jego wyników oraz dokumenty programowe nie zawierają informacji na temat działań służących przyciąganiu wysoko wykwalifikowanych pracowników do UE za pośrednictwem programów legalnej migracji oraz że ustanowione wskaźniki nie są odpowiednie do sprawozdawczości na temat takich działań;

427.  zauważa, że istnieją równolegle dwa finansowane przez UE instrumenty, które zapewniają wsparcie na rzecz tego samego rodzaju działań w zakresie powrotów (programy krajowe FAMI i wsparcie Frontexu w zakresie powrotów), oraz że za koordynację odpowiedzialne są głównie państwa członkowskie; wzywa je zatem do zapewnienia lepszej koordynacji między tymi programami;

428.  zauważa z zaniepokojeniem, że zarówno w przypadku FAMI, jak i FBW państwa członkowskie nie wykorzystały wszystkich dostępnych środków budżetowych; uważa, że jest to szczególnie problematyczne w świetle coraz częstszego wykorzystywania pomocy doraźnej do finansowania strategii politycznych państw członkowskich w tych obszarach; przypomina, że wyzwania związane z bezpieczeństwem i zarządzaniem migracją są dla Unii priorytetem; uznaje wysiłki Komisji w tym zakresie i domaga się ściślejszej współpracy ze strony wszystkich państw członkowskich;

Zalecenia

429.  wzywa Komisję, aby:

   wydała wytyczne dla instytucji audytowych prowadzących w państwach członkowskich prace w związku z FAMI i FBW, które dotyczyłyby sposobu obliczania zakresu audytu w przypadku doboru podpróby, celem zagwarantowania, by dobrana próba była wystarczająca i odpowiednia, a tym samym dawała audytorowi rozsądną podstawę do wyciągnięcia wniosków na temat całej populacji kontrolnej;
   przypomniała instytucjom audytowym w państwach członkowskich, prowadzącym prace w związku z FAMI i FBW, że są one zobowiązane do przestrzegania wskazówek Komisji w odniesieniu do doboru próby i obliczania poziomu błędu, przy czym należy stosować losowy dobór próby, zapewnić możliwość doboru każdej jednostki próby w populacji i, w stosownych przypadkach, ekstrapolować wszystkie błędy na populację odniesienia;
   wydała wytyczne dla instytucji audytowych prowadzących w państwach członkowskich prace w związku z FAMI i FBW, w których poleciłaby im, aby dokumentowały – w wystarczający i odpowiedni sposób – rodzaj, harmonogram i zakres stosowanych przez siebie procedur audytu, uzyskane rezultaty oraz zgromadzone dowody kontroli;

430.  wzywa Komisję, aby:

   w kolejnych ramach finansowych określiła kryteria przydziału środków EMAS objętych zarządzaniem dzielonym z państwami członkowskimi;
   wzmocniła ramy monitorowania wyników przez a) dopilnowanie, by wszystkie projekty wspierane z FAMI EMAS zawierały wskaźniki produktu i wyniku, w stosownych przypadkach z jasno określonymi wartościami docelowymi i wyjściowymi, oraz podanie uzasadnienia, jeśli takich wskaźników nie przewidziano; b) monitorowanie wyników uzyskanych w projektach finansowanych z EMAS oraz prowadzenie odnośnej sprawozdawczości; c) opracowanie w odniesieniu do nowych WRF na lata 2021–-2027 wskaźników wspólnych ram monitorowania i oceny FAMI i IMBF, w tym wartości wyjściowych i docelowych, zanim rozpocznie się realizacja projektów z okresu 2021–-2027;
   wdrożyła środki mające zapewnić wzajemne uzupełnianie się działań i lepszą koordynację między FAMI i EASO/Frontexem (np. w obszarze przymusowych powrotów lub wsparcia na rzecz organów azylowych);
   wykorzystała pomoc rozwojową jako narzędzie służące do usprawniania współpracy z państwami trzecimi, z których pochodzą migranci(101);

431.  wzywa Komisję do pełnego przestrzegania porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami(102), gdyż jest to kwestia związana ze zgodnością z przepisami prawa Unii i zasadą dobrych rządów;

Roczne sprawozdanie z działalności DG HOME za rok 2019

432.  zauważa, że DG ds. Migracji i Spraw Wewnętrznych podtrzymała dwa zastrzeżenia dotyczące zarządzania dzielonego (jedno dotyczące FAMI i FBW, a drugie dotyczące funduszu SOLID na lata 2007–2013; oba odnoszące się do kilku państw członkowskich) oraz jedno zastrzeżenie dotyczące dotacji w ramach zarządzania bezpośredniego z powodu istotnego poziomu błędu rezydualnego wynoszącego 4,11 % i szacowanego wpływu wynoszącego 7,21 mln EUR; zauważa, że zgodnie ze rocznym sprawozdaniem z działalności Komisji za 2019 r. średni poziom błędu rezydualnego w przypadku FAMI i FBW wynosi 1,57 %, czyli znacznie poniżej progu istotności wynoszącego 2 %; wyraża zaniepokojenie realizacją projektu pomocy nadzwyczajnej „Wzmocnienie działań w zakresie kontroli granicznej na odcinku granicy zewnętrznej Chorwacji ze względu na zwiększoną presję migracyjną”, trwającą od września 2018 r. do końca 2019 r., oraz odnotowuje otwarcie przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich sprawy 1598/2020/MMO dotyczącej tego „w jaki sposób Komisja Europejska monitoruje poszanowanie praw podstawowych i zapewnia poszanowanie tych praw przez władze chorwackie w kontekście operacji zarządzania granicami”; zauważa, że Komisja położyła nacisk na ustanowienie niezależnego mechanizmu monitorowania, jak przewidziano w dotacji; zauważa ponadto, że Komisja ściśle współpracuje z Chorwacją, która wyraziła zamiar wdrożenia tego niezależnego mechanizmu monitorowania; przypomina, że instrumenty finansowania unijnego w zakresie zarządzania granicami wymagają, by wszystkie finansowane działania były zgodne z Kartą praw podstawowych; podkreśla w związku z tym, że przyszła pomoc nadzwyczajna dla Chorwacji na zarządzanie granicami powinna być jej przyznana dopiero po wdrożeniu mechanizmu monitorowania; wzywa Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich do regularnego przekazywania Parlamentowi aktualnych informacji w sprawie 1598/2020/MMO;

433.  z zadowoleniem przyjmuje zalecenia wydane przez Służbę Audytu Wewnętrznego Komisji dla DG HOME na rok 2019, w tym:

   przygotowanie i planowanie działalności DG HOME w zakresie audytów (określenie i przedstawienie deklaracji misji oraz mandatu funkcji audytu, dostosowanie ról i obowiązków, zakresów sprawozdawczych oraz celów pośrednich dotyczących rozliczania rachunków; aktualizacja strategii audytów; analiza potrzeb działalności audytowej w zakresie zasobów);
   wykonanie planu audytów (zaplanowanie i rozpoczęcie audytów jak najszybciej w roku następującym po przyjęciu rocznego programu prac oraz przeglądzie rocznych sprawozdań z kontroli i opinii pokontrolnych; harmonizacja celów pośrednich dotyczących etapów procesu audytu; zapewnienie, aby końcowe sprawozdania z audytów były bezzwłocznie przesyłane do beneficjentów oraz aby działania te podlegały monitorowaniu przez przedstawicieli kadry kierowniczej wyższego szczebla);
   rozliczanie rachunków (zapewnienie, aby decyzje w sprawie rozliczania były wydawane terminowo; powinna wyjaśnić procedurę dotyczącą rachunków przedstawionych przed końcem roku); dostosowanie procedury rozliczania rachunków do nowej struktury organizacyjnej oraz poprawa komunikacji między jednostkami finansowymi a sektorem audytu (przygotowanie i planowanie działań audytowych; wykonanie planu audytów; rozliczenie rachunków);

Roczne sprawozdanie z działalności DG JUST za rok 2019

434.  podkreśla, że DG ds. Sprawiedliwości i Konsumentów (DG JUST) podtrzymała zastrzeżenie dotyczące istotnego poziomu błędu rezydualnego w dotacjach w ramach zarządzania bezpośredniego, który wynosi 2,65 %; odnotowuje zobowiązanie Komisji do dostosowania metodyki obliczania poziomu błędu w dotacjach z programu „Prawa, równość i obywatelstwo” oraz z programu „Sprawiedliwość” zgodnie z uwagami Trybunału, począwszy od wdrożenia kampanii kontroli ex post za 2020 r.;

435.  z zadowoleniem przyjmuje bieżące wykonywanie przez DG JUST zaleceń wydanych przez Służbę Audytu Wewnętrznego Komisji dla DG JUST w sprawie procesu dotyczącego oceny skutków oraz wdrażania wytycznych i zestawu narzędzi w zakresie lepszego stanowienia prawa;

Globalny wymiar Europy

436.  zwraca uwagę, że płatności na dział „Globalny wymiar Europy” wyniosły w 2019 r. 10,1 mld EUR i dokonano ich za pomocą następujących instrumentów szczególnych:

   „Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI)” – do 26 % budżetu działu „Globalny wymiar Europy”, tj. 2,6 mld EUR;
   „Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa (ENI)” – do 20,6 % budżetu działu „Globalny wymiar Europy”, tj. 2,1 mld EUR;
   „Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA)” – do 15,7 % budżetu działu „Globalny wymiar Europy”, tj. 1,6 mld EUR;
   instrumentu „Pomoc humanitarna” – do 20,4 % budżetu działu „Globalny wymiar Europy”, tj. 2,1 mld EUR;
   innych działań i programów – do 17,3 % budżetu działu „Globalny wymiar Europy”, tj. 1,7 mld EUR;

437.  przypomina, że główne cele polityczne w dziale 4 budżetu na 2019 r. to między innymi propagowanie wartości Unii za granicą, takich jak demokracja, praworządność oraz poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności, oraz przypomina, że każde działanie finansowane przez Unię musi respektować te podstawowe zasady; z zadowoleniem przyjmuje ustalenia Trybunału dotyczące ogólnie pozytywnej tendencji w zakresie ograniczania ubóstwa, równości płci w edukacji i liczby umów z krajami sąsiadującymi, wyraża jednak zaniepokojenie pogarszającą się tendencją w zakresie umacniania demokracji, praworządności i stabilności politycznej; zdecydowanie pochwala wysiłki społeczeństwa obywatelskiego na całym świecie na rzecz promowania i obrony praw człowieka, zwłaszcza w czasach kurczenia się przestrzeni działania społeczeństwa obywatelskiego i kwestionowania uniwersalności praw człowieka, a także podkreśla znaczenie zasad przejrzystości i odpowiedzialności w odniesieniu do wydatkowania środków publicznych na rzecz społeczeństwa obywatelskiego i zwraca uwagę, jak ważne jest zapobieganie nadużyciom biurokratycznym i podsycaniu nieuzasadnionych podejrzeń;

438.  uwzględnia fakt, że budżet w zakresie działań zewnętrznych wykonują: Dyrekcja Generalna ds. Współpracy Międzynarodowej i Rozwoju (DG DEVCO), Dyrekcja Generalna ds. Polityki Sąsiedztwa i Negocjacji w sprawie Rozszerzenia (DG NEAR), Dyrekcja Generalna ds. Prowadzonych przez UE Operacji Ochrony Ludności i Pomocy Humanitarnej (DG ECHO), Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) oraz Służba ds. Instrumentów Polityki Zagranicznej (FPI);

439.  zauważa, że wydatki w tym dziale zrealizowano w ponad 150 krajach z wykorzystaniem różnych instrumentów i metod realizacji, takich jak zamówienia na roboty budowlane / realizacja dostaw / świadczenie usług, dotacje, specjalne pożyczki, gwarancje kredytowe i pomoc finansowa, wsparcie budżetowe i inne ukierunkowane formy pomocy budżetowej;

440.  zauważa, że Trybunał objął badaniem próbę 68 transakcji: 22 transakcji dokonanych przez DG NEAR, 25 transakcji DG DEVCO, 10 transakcji DG ECHO i 11 innych transakcji; oraz siedmiu transakcji pochodzących z badań poziomu błędu rezydualnego przeprowadzonymi przez DG NEAR i DG DEVCO w 2019 r., które zostały dostosowane, tak aby zrównoważyć ograniczenia w zakresie metodyki;

441.  zauważa, że Trybunał stwierdził, iż pomoc UE przyczyniła się do przywrócenia i utrzymania dostępu do bezpiecznej i dobrej jakościowo edukacji podczas kryzysów humanitarnych; z zadowoleniem przyjmuje adekwatność projektów w odniesieniu do zidentyfikowanych problemów; zauważa, że w ramach projektów udało się osiągnąć większość ich celów; popiera zalecenie Trybunału i wzywa Komisję do dopracowania wsparcia dla edukacji w sytuacjach kryzysowych w celu osiągnięcia odpowiedniego poziomu skuteczności i adekwatności;

442.  przypomina, że polityka rozwoju i współpracy ma na celu likwidację ubóstwa i zmniejszenie nierówności i powinna docierać tylko do docelowych beneficjentów;

443.  podkreśla znaczenie aktywnego udziału Parlamentu Europejskiego w opracowywaniu umów o partnerstwie i współpracy z krajami trzecimi; podkreśla, że przyszłe umowy o partnerstwie powinny podlegać kontroli parlamentarnej i opierać się na zasadach solidarności, wspólnej odpowiedzialności, poszanowania praw człowieka, praworządności i międzynarodowego prawa humanitarnego(103);

444.  wyraża zaniepokojenie nawoływaniem do nienawiści i przemocą, prezentowanymi w palestyńskich podręcznikach, wykorzystywanych w szkołach przez UNRWA; wyraża zaniepokojenie poziomem skuteczności mechanizmów UNRWA dotyczących przestrzegania wartości ONZ w materiałach edukacyjnych, które są wykorzystywane do nauczania przez personel UNRWA w szkołach, a które zawierają treści nawołujące do nienawiści i przemocy; nalega, aby UNRWA działała z zachowaniem pełnej przejrzystości i publikowała na otwartej platformie wszystkie swoje materiały edukacyjne dla nauczycieli i uczniów, a także przeglądy wykorzystywanych podręczników kraju przyjmującego w celu zapewnienia, że ich treść jest zgodna z wartościami ONZ i nie szerzy nienawiści; domaga się natychmiastowego usunięcia wszystkich materiałów szkolnych, które nie są zgodne z tymi standardami; podkreśla, że przeznaczenie środków UE, takich jak PEGASE, na wynagrodzenia dla nauczycieli i urzędników służby cywilnej w oświacie musi być uzależnione od zgodności materiałów edukacyjnych i treści dydaktycznych z normami UNESCO w zakresie pokoju, tolerancji, współistnienia i niestosowania przemocy, zgodnie z decyzją podjętą przez unijnych ministrów edukacji 17 marca 2015 r. w Paryżu;

445.  ponownie podkreśla swoje stanowisko, zgodnie z którym pomoc zewnętrzna powinna być w pełni finansowana z budżetu Unii, i podkreśla, że działania w ramach funduszy powierniczych stanowią jedynie rozwiązanie pomostowe do czasu ich pełnego zastąpienia przyszłymi instrumentami finansowania zewnętrznego, w szczególności Instrumentem Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) oraz Instrumentem Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III); ubolewa, że cele humanitarne, takie jak ochrona godności i praw człowieka migrantów i innych słabszych grup społecznych, takich jak dzieci i kobiety, nie zostały osiągnięte przy realizacji niektórych działań w ramach funduszy powierniczych takich jak fundusz „Madad” i fundusz powierniczy UE dla Afryki; podkreśla, że ochrona praw człowieka wymaga zdecydowanych działań; przypomina ponadto, że poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności oraz propagowanie praworządności, zasad demokratycznych, wolności religii lub przekonań, przejrzystości, dobrych rządów oraz pokoju i stabilności to podstawowe elementy unijnego funduszu powierniczego UE dla Kolumbii; wzywa Komisję do zwiększenia kontroli działań podejmowanych w tym zakresie przez partnerów wykonawczych.

446.  przypomina, że zasadniczym celem pomocy rozwojowej Unii jest ograniczanie ubóstwa oraz że oficjalna pomoc rozwojowa (ODA) ma przede wszystkim wspierać rozwój gospodarczy i dobrobyt w krajach rozwijających się, zgodnie z definicją OECD; podkreśla, że ODA powinna przyspieszać osiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju, być zgodna z Agendą ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, w tym zasadą niepozostawiania nikogo w tyle, oraz z zasadami skuteczności pomocy rozwojowej, a także przyczyniać się do zmniejszania nierówności, a ODA związana z migracją i stosowanie szczególnego rodzaju pomocy nie mogą stanowić wyjątku; do usprawnienia procedury przyznawania pożyczek ODA i uczynienia jej bardziej przejrzystą, tak by oficjalna pomoc rozwojowa trafiała tam, gdzie jest najbardziej potrzebna i gdzie ma największy wpływ na rozwój;

447.  podkreśla, że należy połączyć umarzanie długów z dodatkową mobilizacją ODA; uważa również, że umarzaniu długów powinno towarzyszyć zwiększenie zasobów wielostronnych agencji pożyczkowych, w tym poprzez zwiększenie specjalnych praw ciągnienia MFW;

448.  zauważa, że na zapotrzebowanie na ODA wpływa mobilizacja dochodów krajowych, którą utrudnia erozja bazy podatkowej i przenoszenie zysków przez przedsiębiorstwa wielonarodowe; przypomina, że większe uzależnienie krajów rozwijających się od podatku od osób prawnych oznacza, że ponoszą one nieproporcjonalnie duże straty z powodu erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków; wzywa do bardziej aktywnych działań Unii przeciwko temu zjawisku, zgodnie z planem działania z Addis Abeby w sprawie finansowania rozwoju zawartym w Agendzie ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030; podkreśla, że potrzebne są konkretne działania zwiększające mobilizację dochodów krajowych, takie jak walka z korupcją oraz systemy opodatkowania progresywnego, które pozwalają zwalczać unikanie opodatkowania i uchylanie się od opodatkowania;

449.  przypomina, że polityka rolna, polityka rybołówstwa, polityka handlowa, gospodarcza, edukacyjna, migracyjna, środowiskowa, klimatyczna, zagraniczna i bezpieczeństwa oraz polityka Unii w innych dziedzinach wpływają na skuteczność polityki rozwojowej; zauważa, że spójność polityki na rzecz rozwoju, zgodnie z art. 208 TFUE, wiąże się również z należytym zarządzaniem finansami; przypomina, że skuteczność pomocy zależy od spójności polityki na rzecz rozwoju; podkreśla, że aby pomoc była skuteczna, należy nadal dokładać starań, aby przestrzegano zasad spójności polityki na rzecz rozwoju, zwłaszcza w wyżej wymienionych dziedzinach; zwraca się do Komisji, aby podjęła działania w oparciu o zalecenia w sprawozdaniu z zewnętrznej oceny(104) spójności polityki na rzecz rozwoju z 2018 r. oraz aby wykazała zaangażowanie i przydzieliła wystarczającą liczbę pracowników do zadań związanych ze spójnością polityki na rzecz rozwoju;

450.  podkreśla, że zwiększenie skuteczności pomocy rozwojowej, osiągnięcie długotrwałych rezultatów i zaspokojenie lokalnych potrzeb, w szczególności wobec przedłużającego się kryzysu i sytuacji pokryzysowej, wymaga lepszej koordynacji i silniejszego powiązania pomocy humanitarnej z pomocą rozwojową; wzywa Unię, aby pogłębiała takie podejście;

451.  z zadowoleniem przyjmuje przegląd Trybunału z września 2020 r. pt. „Reakcja UE na państwową strategię inwestycyjną Chin”; podkreśla, że Trybunał stwierdził niedociągnięcia w zakresie monitorowania i oceny działań w ramach obecnej strategii Unia-Chiny oraz odnoszącej się do nich sprawozdawczości, w tym jeśli chodzi o finansowanie przez Unię projektów w ramach chińskiej strategii inwestycyjnej, które nie są zgodne z zasadami strategii Unii dotyczącej łączenia Europy i Azji; wzywa do dalszego przekazywania zasobów finansowych i ludzkich niezbędnych do realizacji strategii Unii dotyczącej łączenia Europy i Azji;

452.  z zaniepokojeniem odnotowuje skomplikowaną sytuację na Białorusi; podkreśla, jak ważne jest, aby dokonać przeglądu finansowania UE i dopilnować, by nie trafiało ono do reżimu Łukaszenki, lecz było ukierunkowane na wsparcie społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi;

453.  oczekuje na szczyt Unia–Unia Afrykańska zaplanowany na 2021 r.; uważa, że należy odejść od tradycyjnych stosunków skoncentrowanych na pomocy na rzecz bardziej strategicznego i zintegrowanego partnerstwa na równych zasadach;

Ustalenia Trybunału: DG NEAR

454.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że transakcje związane ze wsparciem budżetowym i z projektami realizowanymi przez organizacje międzynarodowe w ramach „podejścia hipotetycznego” były mniej podatne na błędy oraz że w 2019 r. Trybunał nie wykrył żadnych błędów w tych dziedzinach; zauważa, że jeśli chodzi o prawidłowość transakcji, przyspieszone wsparcie budżetowe na rzecz państw trzecich jest mniej podatne na błędy; niemniej jednak zauważa, że z powodu przepisów prawnych, które pozostawiają szerokie pole dla interpretacji przez Komisję w odniesieniu do oceny, czy ogólne warunki zostały spełnione, „prowadzona przez Trybunał kontrola w zakresie prawidłowości wydatków nie może wykraczać poza moment, w którym Komisja wypłaca pomoc krajowi otrzymującemu, jako że po przekazaniu środków są one włączane do budżetu tego kraju”; zauważa, że grozi to osłabieniem poziomu odpowiedzialności i przejrzystości działań i wydatków Unii; nalega, by Komisja dopilnowała, że dostarczanie pomocy zewnętrznej jest uzależnione od poszanowania praworządności i praw człowieka przez kraje otrzymujące pomoc; podkreśla w szczególności potrzebę zagwarantowania, by państwa i strony trzecie lub osoby fizyczne powiązane z funduszami unijnymi lub którym przydziela się fundusze unijne, przestrzegały podstawowych wartości demokratycznych i międzynarodowych standardów w zakresie praw człowieka oraz kierowały się zasadami niestosowania przemocy;

455.  wzywa Komisję do pełnego wprowadzenia zasady warunkowości oraz regularnych kontroli ex-ante i ex-post prawidłowości i wyników funduszy unijnych przeznaczonych na wsparcie państw trzecich oraz do dopilnowania, aby ramy prawne, które przewidują te instrumenty wsparcia, pozwalały na pełne odzyskanie środków w przypadku wykrycia nieprawidłowości(105);

456.  w odniesieniu do przeprowadzonego przez DG NEAR badania poziomu błędu rezydualnego zauważa z niepokojem, że zdaniem Trybunału:

   przeprowadzone przez DG NEAR badanie poziomu błędu rezydualnego zawiera ograniczenia, za sprawą których poziom błędu rezydualnego może zostać zaniżony, takie jak nie uwzględnianie w wystarczającym zakresie niektórych aspektów postępowań o udzielenie zamówienia (powody odrzucenia niewybranych kandydatów, spełnienie przez zwycięskiego oferenta wszystkich kryteriów wyboru i udzielenia zamówienia, pełna kontrola procedur zaproszeń do składania wniosków, uzasadnień w przypadku bezpośredniego udzielenia zamówienia)(106);
   „poziom błędu w dotacjach” w dotacjach objętych zarządzaniem bezpośrednim oblicza się na podstawie poziomu ufności wynoszącego 80 %, podczas gdy, ogólnie rzecz biorąc, poziomy błędu oblicza się na podstawie poziomu ufności wynoszącego 95 %;
   metoda stosowana do oszacowania poziomu błędu rezydualnego w DG NEAR daje wykonawcy szeroką swobodę interpretacji przy szacowaniu poszczególnych błędów (szczególnie w sytuacji, jeśli w odniesieniu do danej transakcji nie przekazano żadnych dokumentów);
   w 2018 r. i 2019 r. w przypadku połowy transakcji ujętych w próbie polegano na wynikach wcześniejszych kontroli, ale Trybunał przypomina, że takie podejście nie daje w pełni obrazu poziomu błędu rezydualnego(107);

457.  wyraża zaniepokojenie, że Trybunał nadal ma zastrzeżenia co do wiarygodności wyników badania;

458.  z niepokojem zauważa, że DG NEAR w swoim rocznym sprawozdaniu z działalności za 2019 r. musiała zgłosić zastrzeżenie dotyczące trudności w odpowiednim monitorowaniu wszystkich projektów w Libii i Syrii (zastrzeżenie niekwantyfikowane) oraz zastrzeżenie dotyczące błędów w wydatkach w ramach dotacji na zarządzanie bezpośrednie (zastrzeżenie kwantyfikowane);

459.  zauważa, że Trybunał nie oszacował poziomu błędu dla wydatków w dziale 4 w 2019 r., tak samo jak w 2018 r.; podkreśla, że Trybunał stwierdził ograniczenia, które mogą prowadzić do niedoszacowania poziomu błędu rezydualnego; w pełni popiera zalecenia sformułowane przez Trybunał, w szczególności zalecenie dotyczące potrzeby ujawniania ograniczeń badania poziomu błędu rezydualnego w przyszłych rocznych sprawozdaniach z działalności DG NEAR, a także wzmocnienia kontroli DG NEAR dotyczących instrumentów finansowania zewnętrznego poprzez wykrywanie powtarzających się błędów i zapobieganie im;

460.  odnotowuje monitorowanie przez Trybunał zaleceń sformułowanych w sprawozdaniu rocznym za 2016 r., które wymagały natychmiastowych działań lub miały zostać wdrożone do 2019 r., i z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja wdrożyła trzy z nich w całości, a jedno częściowo;

461.  ubolewa, że choć w rezolucji z 13 marca 2019 r. Parlament wezwał Komisję do wykorzystania środków obecnie przyznanych w ramach IPA II na wspieranie – za pośrednictwem specjalnej puli środków zarządzanej bezpośrednio przez Unię – społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw człowieka i dziennikarzy w Turcji, a także na zwiększenie możliwości w zakresie nawiązywania kontaktów międzyludzkich, dialogu akademickiego i platform medialnych dla dziennikarzy, Komisja postanowiła wdrożyć działanie IPA 2019/42258 dotyczące współfinansowania zakupu 4 statków dla tureckiej straży przybrzeżnej; ponadto zwraca uwagę, że należy ściśle monitorować wykorzystanie funduszy z Instrumentu Pomocy dla Uchodźców w Turcji w trosce o to, aby środki te były właściwie wydatkowane na projekty dotyczące uchodźców i nie były wykorzystywane do innych celów;

Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 09/2019 „Wsparcie UE dla Maroka – dotychczas osiągnięto ograniczone rezultaty”.

462.  zauważa, że unijne wsparcie budżetowe na rzecz Maroka wyniosło w latach 2014–2018 ogółem około 0,37 % łącznych wydatków z budżetu państwa, przy czym umowy opiewały na kwotę 562 mln EUR, a płatności – 206 mln EUR; przypomina, że Maroko otrzymuje większe unijne wsparcie na rzecz rozwoju niż jakikolwiek inny północnoafrykański kraj oprócz Tunezji i jest jednym z głównych beneficjentów międzynarodowej pomocy rozwojowej;

463.  przypomina, że ENI jest kluczowym instrumentem finansowym wykorzystywanym przez Komisję w jej współpracy z Marokiem i że jego wartość w okresie 2014–2020 wynosi 1 399 mln EUR w zobowiązaniach;

464.  zwraca uwagę, że po wydaniu przez Sąd wyroku w sprawie Sahary Zachodniej w grudniu 2015 r. Maroko zawiesiło w okresie od grudnia 2015r. do stycznia 2019 r. dialog polityczny dotyczący całej polityki zewnętrznej UE: polityki rozwojowej, handlowej, zagranicznej i polityki bezpieczeństwa. polityki rozwojowej, handlowej, zagranicznej i polityki bezpieczeństwa. odnotowuje uwagi Komisji do sprawozdania specjalnego nr 09/2019, że ponieważ „dialog polityczny nigdy nie został zawieszony w okresie trudnych stosunków politycznych między Unią a Marokiem, Komisja uważa, że nie było podstaw do opracowania alternatywnej strategii”;

465.  podkreśla, że Maroko jest wieloletnim i strategicznym partnerem i sąsiadem UE, a owocna współpraca prowadzi do pozytywnych rezultatów;

466.  zauważa, że Trybunał zidentyfikował szereg wyzwań dla wsparcia budżetowego:

   nieoptymalne ukierunkowanie i koncepcja wsparcia (tj. finansowanie obejmowało zbyt wiele obszarów, Komisja nie opracowała przejrzystej strategii przyszłych relacji z Marokiem w okresie zawieszenia dialogu politycznego, działania darczyńców nie były skoordynowane w jednolity sposób, programy wsparcia budżetowego nie były zaprojektowane z myślą o maksymalizacji oddziaływania);
   trudności we wdrażaniu wsparcia (tj. opóźnienia, niezadowalająca ocena rezultatów przeprowadzona przez Komisję);
   brak istotnego oddziaływania programów wsparcia budżetowego (tj. osiągnięto mniej niż połowę celów wsparcia budżetowego w sektorze ochrony zdrowia, opieki społecznej, wymiarze sprawiedliwości itp.);

467.  wzywa Komisję, aby:

   lepiej ukierunkowała unijne wsparcie budżetowe w Maroku, a mianowicie zastosowała bardziej przejrzystą i lepiej udokumentowaną metodę przydziału środków na rzecz sektorowych programów wsparcia budżetowego i nadal monitorowała wykonanie;
   udoskonaliła koncepcję wartości docelowych i wyników wykonania;
   udoskonaliła strategię dialogu merytorycznego i w tym celu przeprowadziła ocenę realizacji strategii dialogu merytorycznego oraz w przejrzysty i odpowiedni sposób zdefiniowała cele i oczekiwane rezultaty dialogu;
   usprawniła procedury weryfikacji płatności i w tym celu stosowała właściwe metody obliczeń i wypłacała środki tylko wówczas, gdy dostępne są wiarygodne dowody potwierdzające, że wartość docelowa faktycznie została osiągnięta;
   udoskonaliła procedury monitorowania i w tym celu udoskonaliła oceny strategii dla poszczególnych sektorów i monitorowała realizację tych strategii z wykorzystaniem przewidzianych w nich wskaźników;
   dokładnie zweryfikowała wykorzystanie środków finansowych Unii przez podmioty trzecie, ich oddziały lub osoby fizyczne, aby upewnić się, że żadne środki finansowe nie są przeznaczone ani powiązane z jakąkolwiek przyczyną lub formą terroryzmu lub radykalizacji religijnej i politycznej; oraz dopilnowała, aby te środki unijne zostały proaktywnie odzyskane, a zaangażowani odbiorcy zostali wykluczeni z przyszłego finansowania unijnego;

468.  przypomina o znaczeniu propagowania za granicą wartości unijnych, takich jak demokracja, praworządność oraz poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności; wzywa zatem Komisję do wykorzystania funduszu przedakcesyjnego do wspierania przemian demokratycznych i zapewnienia właściwego wdrażania polityki publicznej i reform sądownictwa na Bałkanach Zachodnich;

469.  odnotowuje odpowiedzi Komisji na sprawozdanie specjalne nr 09/2019, w szczególności fakt, że Komisja stwierdza, iż współpraca Unii przyczyniła się do wdrożenia reform w Maroku, co miało pozytywny wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy tego kraju;;

Ustalenia Trybunału: DG DEVCO

470.  zauważa, że DG DEVCO odpowiada za wdrażanie większości instrumentów pomocy zewnętrznej finansowanych zarówno z budżetu ogólnego Unii, jak i z EFR; przyjmuje do wiadomości, że Trybunał przedstawił w swoim sprawozdaniu rocznym dotyczącym działań finansowanych z 8., 9., 10. i 11. EFR za rok budżetowy 2019 swoje uwagi na temat systemów, ich odpowiedzialności za roczne sprawozdania z działalności oraz oświadczenia dyrektora generalnego na 2019 r., które odnoszą się do całego obszaru odpowiedzialności DG DEVCO:

   w wydatkach zaksięgowanych w 2019 r. w ramach ósmego, dziewiątego, dziesiątego i jedenastego EFR występuje istotny poziom błędu; według Trybunału szacowany poziom błędu w wydatkach zatwierdzonych w zestawieniach wynosi 3,5 %;
   43,6 % szacowanego poziomu błędu wynikało z wydatków nieponiesionych (tj. zobowiązań przedstawionych jako wydatki lub niepoprawnie obliczonych kwot zadeklarowanych wydatków);
   22,1 % szacowanego poziomu błędu wynikało z poważnego naruszenia przepisów dotyczących zamówień publicznych (tj. nieuzasadnionej decyzji komisji oceniającej);
   12,7 % szacowanego poziomu błędu wynikało z wydatków niekwalifikowalnych (tj. znacznego wzrostu wynagrodzeń pracowników lokalnych po zawarciu umowy);

471.  odnotowuje uwagę Trybunału, że Komisja i jej partnerzy wdrażający popełnili więcej błędów w transakcjach dotyczących prognoz programów, dotacji, umów o przyznanie wkładu zawieranych z organizacjami międzynarodowymi oraz umów o delegowaniu zadań zawartych z agencjami współpracy w państwach członkowskich Unii niż w przypadku innych form wsparcia (takich jak zamówienia na roboty budowlane, realizację dostaw czy świadczenie usług); błędy kwantyfikowalne, składające się na 71,7 % szacowanego poziomu błędu, wystąpiły w 25 (38 %) spośród 65 zbadanych transakcji tego rodzaju;wraca uwagę na opinię Trybunału, że przeprowadzone przez DG DEVCO badanie poziomu błędu rezydualnego nie ma charakteru usługi atestacyjnej ani kontroli; zauważa, że opiera się ono na odnośnej metodyce i na wytycznych z podręcznika udostępnionego przez DG DEVCO;zauważa, że Trybunał wskazuje cztery główne czynniki wpływające na poziom błędu rezydualnego stosowany przez DG DEVCO, takie jak ograniczenia w kontroli postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, bardzo niewielka liczba kontroli na miejscu w krajach, w których realizowane są projekty, metoda stosowana do oszacowania poziomu błędu rezydualnego w DG DEVCO oraz poleganie w pełni lub po części na wcześniejszych pracach kontrolnych;odnotowuje uwagę Trybunału, że w oświadczeniu dyrektora generalnego zawierającym poświadczenie wiarygodności i ujętym w rocznym sprawozdaniu z działalności za 2019 r. nie sformułowano żadnych zastrzeżeń, gdyż dwa zastrzeżenia obowiązujące w 2018 r. zostały zniesione i nie zgłoszono żadnych nowych; przed uchyleniem tych zastrzeżeń w 2019 r. DG DEVCO w 2017 i 2018 r. znacznie ograniczyła ich zakres (tj. odsetek wydatków, do których się one odnosiły), ale nie oznacza to, że przedstawiono prawdziwy i rzetelny obraz ryzyka w całym obszarze odpowiedzialności DG DEVCO;

472.  z zadowoleniem przyjmuje ustalenia Trybunału dotyczące ogólnie pozytywnej tendencji w zakresie ograniczania ubóstwa, równości płci w edukacji i liczby umów z krajami sąsiadującymi; wyraża jednak zaniepokojenie pogarszającą się tendencją w zakresie umacniania demokracji, praworządności i stabilności politycznej;

473.  ponownie wyraża obawy, że coraz częstsze wykorzystywanie instrumentów finansowych do realizacji polityki UE w państwach trzecich podważa poziom rozliczalności i przejrzystości działań Unii; nalega, by Komisja dopilnowała, że dostarczanie pomocy zewnętrznej jest uzależnione od poszanowania praworządności i praw człowieka przez kraje otrzymujące pomoc(108);

474.  wyraża głębokie zaniepokojenie niewłaściwym wykorzystaniem funduszy na rzecz rozwoju do działań skutkujących łamaniem praw człowieka przy zarządzaniu granicami; ubolewa nad zgłoszonymi przypadkami naruszeń praw człowieka związanymi z kryzysowym funduszem powierniczym UE dla Afryki (EUTF) w Libii, Etiopii, Erytrei i Nigrze; wzywa do stworzenia solidnych mechanizmów monitorowania wpływu EUTF na prawa człowieka, a także systemu odpowiedzialności w celu zapobiegania naruszeniom prawa międzynarodowego i zajmowania się nimi; przypomina, że należy przeprowadzić dokładne dochodzenie w sprawie domniemanych naruszeń praw człowieka, w tym naruszeń praw człowieka na granicach UE; ubolewa nad faktem, że w sprawozdaniu Komisji w sprawie rozszerzenia EUTF nie przewidziano żadnej poprawy w tej dziedzinie, i domaga się, by przy okazji rozszerzenia EUTF zapewniono gwarancje poszanowania podstawowych praw człowieka(109);

Wyniki dotyczące Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa (ENI) i Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI)

475.  przypomina, że budżet ENI w WRF na lata 2014–2020 wynosi około 17 mld EUR. Łącznie do końca 2019 r. Komisja zaciągnęła zobowiązania obejmujące 85 % przydzielonych środków i dokonała płatności obejmujących 42 % budżetu;

476.  przypomina, że budżet DCI w WRF na lata 2014–2020 wynosi około 20 mld EUR; łącznie do końca 2019 r. Komisja zaciągnęła zobowiązania obejmujące 84 % przydzielonych środków i dokonała płatności obejmujących 40 % budżetu;

477.  zauważa, że w ramach przeglądu wyników pięciu projektów realizowanych w ramach DCI i trzech projektów realizowanych w ramach ENI Trybunał stwierdził, że w trzech spośród wybranych projektów DCI wystąpiły problemy związane z osiągniętymi wynikami: w dwóch wystąpiły opóźnienia we wdrażaniu, w związku z czym nie zostaną uzyskane w wyznaczonym terminie wszystkie zaplanowane produkty i rezultaty, natomiast w trzecim nie ustalono żadnego poziomu docelowego, który pozwoliłby zmierzyć osiągnięte wyniki; w przypadku projektów realizowanych w ramach ENI nie stwierdzono żadnych problemów związanych z wynikami;

478.  zauważa, że wskaźniki uwzględnione w publikowanych przez Komisję sprawozdaniach wysokiego szczebla na temat wyników pokazują ogólnie korzystną tendencję, jeśli chodzi o ograniczanie ubóstwa, zapewnienie równości płci w dostępie do edukacji, liczbę porozumień zawieranych z krajami sąsiadującymi i rozwój społeczny; wyraża ubolewanie, że dało się zauważyć pogorszenie sytuacji w odniesieniu do konsolidowania demokracji, praworządności i stabilności politycznej;

479.  zwraca uwagę, że wskaźniki te jednak nie zawierały informacji na temat wyników osiągniętych w samych programach – zawarte w nich informacje dotyczyły raczej kontekstu, w jakim programy te funkcjonowały; podkreśla, że zastosowana kombinacja wskaźników nie pozwoliła jasno zobrazować, w jakim zakresie udało się w ramach tych programów osiągnąć oczekiwane produkty i rezultaty, ani nie pozwoliła ustalić, jak te produkty i rezultaty wpływały na oczekiwane oddziaływanie samych programów;

Zalecenia

480.  wzywa Komisję, aby:

   przedstawiła informacje o ograniczeniach dotyczących badania poziomu błędu rezydualnego w rocznym sprawozdaniu z działalności DG NEAR za 2020 r. i w sprawozdaniach za kolejne lata;
   niezwłocznie opracowała wytyczne i rygorystyczne kryteria w celu identyfikacji organizacji pozarządowych w jej systemie rachunkowości oraz aby weryfikowała deklarowane samodzielnie dane przedstawiane przez wnioskodawców;
   zaproponowała zharmonizowaną definicję organizacji pozarządowych oraz specjalną kontrolę funduszy; wzywa Komisję, aby wymagała co roku listy 50 największych beneficjentów;
   zwiększyła poziom ufności przyjęty przez DG NEAR w metodyce obliczania poziomu błędu w dotacjach do tego samego poziomu, jaki Komisja stosuje do pozostałej populacji wykorzystywanej na potrzeby badania poziomu błędu rezydualnego, tak aby dokładniej odzwierciedlić większe ryzyko w obszarze dotacji objętych zarządzaniem bezpośrednim – do końca 2021 r.;
   usprawniła kontrole przeprowadzane przez DG NEAR, DG DEVCO, DG ECHO, DG CLIMA i FPI poprzez wykrywanie powtarzających się błędów i zapobieganie im (np. brak systemów rejestracji czasu pracy i wliczanie niekwalifikowalnego podatku VAT do kosztów projektów finansowanych ze środków UE) – do końca 2021 r.;
   udoskonaliła do końca 2021 r. metodykę i podręcznik wykorzystywane w badaniu poziomu błędu rezydualnego przez uwzględnienie w nich problematycznych kwestii wykazanych przez Trybunał w sprawozdaniu, tak aby poziom błędu podawany w badaniu był bardziej wiarygodny;
   ponownie zgłaszała zastrzeżenia w odniesieniu do wszystkich obszarów o wysokim poziomie ryzyka, bez względu na to, jaki udział obszary te mają w łącznej kwocie wydatków i jaki wpływ finansowy się z nimi wiąże;
   dokładnie zweryfikowała wykorzystanie środków finansowych Unii przez podmioty trzecie, ich oddziały lub osoby fizyczne, aby upewnić się, że żadne środki finansowe nie są przeznaczone ani powiązane z jakąkolwiek przyczyną lub formą terroryzmu lub radykalizacji religijnej i politycznej; oraz dopilnowała, aby te środki unijne zostały proaktywnie odzyskane, a zaangażowani odbiorcy zostali wykluczeni z przyszłego finansowania unijnego;
   dopilnowania, by żadne fundusze unijne nie wspierały przymusowej pracy dzieci;
   dołożenia starań, by środki finansowe Unii nie były wykorzystywane do celów innych niż wyznaczone;
   wstrzymania lub przeglądu współpracy z państwami trzecimi, w tym do zawieszenia konkretnych funduszy i projektów, które zagrażają prawom człowieka poszkodowanych, w tym również jeżeli państwa trzecie nie przestrzegają w pełni praw podstawowych wynikających zarówno z Konwencji ONZ dotyczącej statusu uchodźców z 1951 r., jak i z europejskiej konwencji praw człowieka, nie ratyfikowały tych konwencji lub nie przestrzegają konwencji SOLAS ani konwencji SAR;
   zapewnienia zwiększonej kontroli Parlamentu przy opracowywaniu nowych umów o partnerstwie z krajami trzecimi, które powinny zawsze opierać się na zasadach solidarności, wspólnej odpowiedzialności, poszanowania praw człowieka, praworządności i międzynarodowego prawa humanitarnego;
   dostarczania szczegółowych informacji na temat decyzji podjętych w komitetach operacyjnych i do zapewnienia, że Parlament będzie reprezentowany na jego spotkaniach;

481.  ponawia swój wniosek do Komisji o pełne i bezzwłoczne wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości (31/1/2019) w sprawie International Management Group (IMG); wzywa Komisję do ponownego rozważenia IMG jako odpowiedniego wykonawcy projektów w krajach znajdujących się w sytuacji kryzysowej, w których organizacja ta dowiodła swojej skuteczności w zarządzaniu programami odbudowy i pomocy finansowanymi przez podmioty europejskie i państwa członkowskie przez ponad 20 lat;

482.  podkreśla, jak ważne jest zwiększenie widoczności, przejrzystości, skuteczności, komplementarności i rozliczalności unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego w kontekście ich obecnej restrukturyzacji; zwraca uwagę na fakt, że wyniki Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa są bardziej udane we wschodnim sąsiedztwie UE, i w związku z tym wzywa do zwiększenia wysiłków na rzecz południowego sąsiedztwa UE w celu sprostania stojącym przed nim wyzwaniom;

483.  wzywa Komisję, by głębiej przeanalizowała, na ile skuteczne dla rozwoju jest subsydiowanie inwestycji prywatnych i zmniejszanie ryzyka finansowego, biorąc pod uwagę zgłaszane niedociągnięcia w mechanizmach łączenia i gwarancji, które wytknięto w niedawnej opinii Trybunału nr 7/2020 dotyczącej sprawozdania Komisji na temat wdrażania Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR), według której nie da się ocenić, w jakim stopniu EFZR przyspiesza osiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju czy porozumienia paryskiego, ani wykazać, że inwestycje nie nastąpiłyby bez udziału Unii, innymi słowy, wykazać dodatkowości finansowej EFZR; przypomina, że nie wykazując dodatkowości finansowej, Unia narusza przepisy WTO o subsydiowaniu sektora prywatnego i być może marnotrawi środki podatników; podkreśla, że wybierając metody pomocy, należy brać pod uwagę jej skuteczność i konkretny cel, zgodnie z zasadą faworyzowania myślenia strategicznego; zwraca się do ESDZ i do Komisji o przestrzeganie powyższych zasad; uważa, że Komisja i ESDZ powinny priorytetowo traktować sektory, które mogą przyciągać bezpośrednie inwestycje zagraniczne, tworzyć miejsca pracy i zwiększać wywóz, a także działania wspierające dobre zarządzanie, reformy strukturalne, dywersyfikację gospodarczą i walkę z korupcją; podkreśla, że darczyńcy powinni priorytetowo traktować finansowanie w formie dotacji i nie przyznawać pierwszeństwa pożyczkom, które mogą zwiększać zadłużenie; podkreśla, że umarzanie długów może zasadniczo wpływać na ograniczanie ubóstwa; podkreśla, że programy pomocy należy łączyć z analizą zdolności obsługi zadłużenia; wzywa Unię do podjęcia prac nad konkretną inicjatywą umarzania długów głęboko zadłużonych ubogich krajów; przypomina, że pomoc rozwojowa w formie współpracy z sektorem prywatnym musi być zgodna z Wytycznymi ONZ dotyczącymi biznesu i praw człowieka, normami MOP oraz Wytycznymi OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych; podkreśla ponadto, że należy dbać o dobre zarządzanie, ograniczać ubóstwo i tworzyć dobrobyt dzięki zrównoważonym inwestycjom, a także zmniejszać nierówności, wspierać prawa człowieka i normy środowiskowe oraz umacniać pozycję gospodarek lokalnych;

484.  wzywa Komisję, aby systematycznie monitorowała reformy i wyniki oraz wykazała, że wsparcie budżetowe Unii przyczynia się do realizacji programów działań na rzecz rozwoju państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku i zwiększa ich demokratyczną odpowiedzialność;

485.  wzywa do zwiększenia rozliczalności i efektywności w wydatkach Unii na rozwój, gdyż wyniki w obszarze rozwoju powinny być nie tylko określane, lecz także kontrolowane i monitorowane pod kątem wymiernych rezultatów i wpływu na rozwój.

486.  apeluje o więcej niezależnych i publicznie dostępnych ocen cywilnych i wojskowych środków bezpieczeństwa oraz środków wojskowych UE, w szczególności wojskowych misji szkoleniowych UE, budowania potencjału podmiotów wojskowych w państwach trzecich (budowanie zdolności na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Przyczyniania się do Stabilności i Pokoju) oraz środków zarządzania granicami i migracją, a także ubolewa nad brakiem elastyczności w procedurach administracyjnych i budżetowych/finansowych dotyczących misji cywilnych w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO); ponownie wyraża opinię, że Komisja powinna wprowadzić szczegółowe zasady udzielania zamówień publicznych do środków zarządzania kryzysowego w ramach WPBiO, aby ułatwić szybkie i elastyczne prowadzenie misji;

487.  zwraca się do Komisji o dokonanie oceny legalności wycofania funkcji budżetowej z Parlamentu w drodze decyzji Rady w sprawie ustanowienia EAO oraz PESCO; przypomina, że odpowiedni art. 45 ust. 2 i art. 46 ust. 2 TUE przewidują przyjmowanie decyzji większością kwalifikowaną bez prawa weta; przypomina, że wycofanie funkcji budżetowej PE na mocy art. 42 TUE jest możliwe jedynie w odniesieniu do wydatków operacyjnych i wymaga jednomyślnej decyzji Rady;

488.  zważywszy, że EBI odgrywa ważną rolę we wdrażaniu polityki zewnętrznej Unii i udziela 10 % pożyczek poza Unią, ponownie zwraca się z postulatem nadania Trybunałowi uprawnień do kontroli wszystkich operacji EBI i przeprowadzania tych audytów;

Administracja

489.  zauważa, że płatności na „Wydatki administracyjne” wyniosły 10,4 mld EUR w 2019 r. (6,5 % WRF), z czego budżet Komisji stanowi 57,9 %, czyli 6,1 mld EUR;

490.  odnotowuje, że wydatki administracyjne obejmują wydatki na zasoby kadrowe, które stanowią około 60 % łącznych wydatków w tym dziale, oraz wydatki na budynki, wyposażenie, energię, telekomunikację i informatykę; Trybunał stwierdził, że jest to obszar niskiego ryzyka;

491.  zauważa, że jeżeli chodzi o Komisję, wykryto szereg błędów dotyczących kosztów personelu i administrowania dodatkami rodzinnymi przez Urząd Administracji i Wypłacania Należności Indywidualnych;

492.  zauważa, że Trybunał bada również prawidłowość informacji zawartych w rocznych sprawozdaniach z działalności Komisji, w tym w sprawozdaniach jej dyrekcji generalnych i biur odpowiedzialnych głównie za wydatki administracyjne; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w rocznych sprawozdaniach z działalności nie stwierdzono istotnych poziomów błędu;

493.  zachęca Komisję do podjęcia odpowiednich środków w celu wdrożenia wszystkich zaleceń Trybunału oraz do składania Parlamentowi sprawozdań z rozwoju sytuacji;

Szkoły europejskie

494.  z zadowoleniem odnotowuje, że według Trybunału jakość sprawozdań finansowych poprawiła się w porównaniu z poprzednimi latami; zauważa z niepokojem, że Trybunał nie jest w stanie potwierdzić, że zarządzanie finansami Szkół w 2019 r. było zgodne z regulaminem finansowym szkół europejskich i regulaminem pracowniczym z powodu niedociągnięć ujawnionych w systemach kontroli wewnętrznej w Biurze Centralnym oraz w dwóch wybranych szkołach; wzywa szkoły europejskie do szybkiego zastosowania się do zaleceń Trybunału dotyczących rachunkowości, zamówień publicznych i rekrutacji;

495.  w odniesieniu do szkół europejskich podkreśla znaczenie przestrzegania zasady jednoroczności i zasad sporządzania spisów rzeczowych podczas rozliczeń na koniec roku oraz przestrzegania terminów płatności, zasad udzielania zamówień i przejrzystości procedur rekrutacyjnych.

Zalecenia

496.  wzywa Komisję, aby:

   ujednoliciła swoje wsparcia dla uczniów kategorii I, tj. dzieci urzędników, którzy decydują się uczęszczać do akredytowanej szkoły europejskiej (obecnie niektóre rodziny urzędników, w zależności od miasta lub kraju, w którym mieszkają, nie otrzymują środków na zapisanie swoich dzieci do szkół akredytowanych, które jednak dają dostęp do tej samej matury);
   rozwiązała problem nierówności w finansowaniu uczniów kategorii I uczęszczających do szkół akredytowanych, który wynika z sytuacji, gdy czasami zastępują one szkoły europejskie typu I, a czasami znajdują się w nierównej i nieuzasadnionej pozycji konkurencyjnej w zależności od rynku szkolnego, na którym działają;
   zainterweniowała w celu rozwiązania istotnych problemów wynikających obecnie z polityki tzw. neutralności kosztowej (zob. dokument 2018-10-D-63-en-5), zgodnie z którą szkoły akredytowane nie powinny obciążać finansowo tradycyjnego systemu szkół europejskich, lecz przeciwnie – powinny wziąć na siebie część kosztów generowanych przez istniejący system(110);

Zasoby ludzkie

497.  przyjmuje do wiadomości uwagę Trybunału, że przyjęciu zmienionego regulaminu pracowniczego w 2014 r. towarzyszyło zobowiązanie instytucji i organów do tego, by stopniowo, do 2018 r., zmniejszyć o 5 % liczbę stanowisk (urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony) we własnych planach zatrudnienia w stosunku do sytuacji z 2012 r.;

498.  przyjmuje do wiadomości, że reforma regulaminu pracowniczego z 2014 r. przyniosła oszczędności w wysokości 4,2 mld w WRF 2014–2020, co stanowi 0,4 % całości WRF; przypomina, że reforma z 2014 r. przyniosła niekwestionowane negatywne skutki dla pracowników, co zostało potwierdzone przez Trybunał(111) w 2019 r., i ubolewa, że prawie niemożliwe jest poznanie ich kosztów finansowych, aby uzyskać realistyczny obraz oszczędności; odnotowuje szereg strategii politycznych i działań opracowanych przez Komisję w celu złagodzenia negatywnych skutków i oczekuje, że wyciągnięte wnioski zostaną uwzględnione w nowej strategii Komisji w zakresie zasobów ludzkich, która ma zostać przyjęta w 2021 r; przypomina o poważnych konsekwencjach, jakie cięcia budżetowe w administracji lub redukcja personelu mogą mieć na przyszłość europejskiej służby cywilnej oraz realizację strategii politycznych Unii;

499.  przyjmuje do wiadomości, że Komisja inwestuje w eksplorację danych swojego informatycznego systemu medycznego, aby rozwiązać problem braku danych dotyczących przypadków wypalenia zawodowego; zdecydowanie zachęca Komisję, aby w swojej strategii w zakresie zasobów ludzkich (HR) zapobiegała przypadkom wypalenia zawodowego, identyfikowała je i zarządzała nimi w szerszym kontekście zatrudnienia, obciążenia pracą i dobrego samopoczucia pracowników;

500.  wyraża zaniepokojenie, że Komisja nie opracowała żadnego środka tymczasowego w celu złagodzenia narastającego problemu dysproporcji w sile nabywczej, z jakim borykają się europejscy urzędnicy służby cywilnej oddelegowani do Luksemburga; wskazuje jako istotny przykład, że 16 z 200 odpowiednich kandydatów wybranych przez EPPO odrzuciło ofertę pracy z powodu niewystarczająco wysokiego wynagrodzenia, aby móc mieszkać w Luksemburgu; podkreśla, że oczekuje zawarcia konkretnych propozycji w sprawozdaniu w sprawie metody ustalania wynagrodzeń do 31 marca 2022 r.;

501.  popiera zamiar Komisji dotyczący aktualizacji podejścia przedstawionego w jej komunikacie z 2019 r. „Miejsce pracy przyszłości w Komisji Europejskiej” w świetle kryzysu COVID-19; oczekuje, że Komisja uwzględni na równi efektywne wykorzystanie przestrzeni biurowej oraz zdrowie i dobre samopoczucie pracowników; powtarza, że przedstawiciele pracowników powinni być zawsze zaangażowani w istotne zmiany w organizacji i przestrzeni pracy;

502.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja przyjęła plan działania na rzecz równości i różnorodności w 2018 r. oraz jego wdrożenie w 2019 r; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w odpowiedzi na ankietę pracowniczą dodano konkretne działania; wzywa Komisję do podążania tą samą drogą i podjęcia bardziej szczegółowych działań w odniesieniu do osób, którym przyznano staże w Komisji;

503.  zgadza się ze stwierdzeniem Komisji, że „nadal istnieją różne kulturowe, społeczne i zawodowe oczekiwania wobec mężczyzn i kobiet w odniesieniu do równowagi między pracą płatną a pracą nieodpłatną (związaną z opieką)”; z uznaniem odnotowuje wysiłki Komisji zmierzające do podniesienia świadomości na temat istniejących środków umożliwiających godzenie życia zawodowego i prywatnego, takich jak kursy dla rodziców oraz publikacja pozytywnych przykładów na stronie intranetowej Komisji;

504.  z uznaniem odnotowuje, że Komisja (2014–2019) zrealizowała cel polegający na osiągnięciu 40-procentowego udziału kobiet na stanowiskach kierowniczych do końca swojej kadencji w 2019 r.; przypomina Komisji (2019–2024), że w 2019 r. jej przewodnicząca zobowiązała się do osiągnięcia równości płci na wszystkich szczeblach zarządzania do końca obecnej kadencji i powtórzyła to zobowiązanie w piśmie z misją do komisarza ds. budżetu i administracji;

505.  przyjmuje do wiadomości nowe wytyczne dotyczące wdrażania pomocy dla osób niepełnosprawnych opracowane w 2019 r. w celu finansowego wsparcia pracowników i osób pozostających na ich utrzymaniu w zakresie kosztów niemedycznych związanych z ich niezależnością, integracją społeczną oraz zdolnością fizyczną, umysłową, społeczną i zawodową; zauważa, że wytyczne weszły w życie w maju 2020 r;

506.  zauważa, że w 2019 r. liczba spraw o wsparcie socjalno-finansowe wzrosła o 28 % w porównaniu z 2018 r; z uznaniem zauważa, że wykorzystanie środków na potrzeby osób z niepełnosprawnościami wzrosło o 50 % w porównaniu z 2018 rokiem (z ok. 2 do 3 mln euro);

507.  należycie uwzględnia uwagi i zalecenia Trybunału dotyczące Europejskiego Urzędu Doboru Kadr(112); z zadowoleniem przyjmuje fakt, że proces selekcji jest zasadniczo skuteczny w przypadku konkursów na dużą skalę, ale wyraża zaniepokojenie faktem, że proces selekcji nie jest dostosowany do konkursów na małą skalę, ukierunkowanych, które najbardziej odpowiadają obecnym potrzebom rekrutacyjnym instytucji UE; wzywa Komisję do terminowego przedstawienia sprawozdania z wdrożenia tych zaleceń przez EPSO;

508.  zauważa, że w okresie od 2012 r. do 2018 r. instytucje i organy, za wyjątkiem Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich i Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, zmniejszyły liczbę stanowisk w swoich planach zatrudnienia o 1 409 (3 %), a równocześnie stopniowo zwiększały poziom zatrudnienia pracowników kontraktowych; w związku z tym zauważa, że odsetek pracowników kontraktowych w łącznej prognozowanej liczbie personelu wzrósł z 17 % do 22 %; wyraża zaniepokojenie możliwymi negatywnymi skutkami zastąpienia urzędników pracownikami kontraktowymi, takimi jak konieczność przekazywania wiedzy i utrata wiedzy po wygaśnięciu umowy, a także perspektywa i bezpieczeństwo zatrudnienia pracowników kontraktowych;

509.  zwraca uwagę, że wzrost liczby pracowników kontraktowych odzwierciedla wpływ na poziom zatrudnienia nowych zadań wynikających z szybko zmieniających się priorytetów, takich jak realizacja nowych programów przekazanych przez Komisję agencjom wykonawczym, co było neutralne pod względem budżetowym i pod względem przeniesionych pracowników Komisji odnotowuje uwagę Trybunału, że wzrost liczby pracowników kontraktowych nastąpił też w reakcji na sytuacje wyjątkowe i nagłe;

510.  ubolewa, że w niektórych instytucjach nastąpił wzrost liczby pracowników kontraktowych zatrudnionych w GF I w następstwie przekształcenia stanowisk dla pracowników sekretariatu i pracowników biurowych zatrudnionych bezterminowo i na czas określony na stanowiska kontraktowe;

511.  zauważa, że na koniec 2018 r. instytucje, organy i agencje wykonawcze zatrudniały 11 962 pracowników kontraktowych, co oznacza wzrost o 37 % od 2012 r.; wskazuje, że większość z nich zatrudniała Komisja Europejska;

512.  nalega, aby Komisja wdrożyła bardziej przejrzystą procedurę mianowania pracowników na wszystkie stanowiska, zwłaszcza stanowiska związane z zarządzaniem; wzywa Komisję do wyjaśnienia dotychczasowej procedury mianowania pracowników, której brak przejrzystości i rozliczalności;

513.  wyraża ubolewanie z powodu utrzymujących się dysproporcji geograficznych w składzie personelu Komisji, zwłaszcza na średnich i wyższych szczeblach kierowniczych; wzywa Komisję do ustanowienia właściwej reprezentacji obywateli ze wszystkich państw członkowskich, przy jednoczesnym poszanowaniu kompetencji i zasług kandydatów, jak wskazano w art. 27 regulaminu pracowniczego urzędników;

514.  zwraca uwagę na znaczną rotację pracowników w agencjach Unii oraz wzywa Komisję, aby pomogła agencjom zaradzić tej sytuacji przez odpowiednie zmiany w polityce kadrowej i społecznej;

515.  zwraca uwagę, że aby strony główne instytucji europejskich były dostępne dla osób z wszelkiego rodzaju niepełnosprawnościami, jak przewidziano w dyrektywie (UE) 2016/2102, potrzebne jest kompleksowe podejście, w tym dostępność krajowych języków migowych; sugeruje, aby organizacje reprezentujące osoby niepełnosprawne zostały zaangażowane w ten proces;

516.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji na rzecz tworzenia bardziej zróżnicowanego i integracyjnego środowiska pracy i kultury pracy poprzez podejmowanie działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami; zwraca się do Komisji o ocenę możliwości dalszego wzmacniania i uwzględniania zasad równych szans w rekrutacji, szkoleniach, rozwoju kariery zawodowej i warunkach pracy, a także o podnoszenie świadomości pracowników w tym zakresie; oraz w sprawie możliwych racjonalnych ulepszeń i modyfikacji budynków instytucji (dostęp, odpowiednie wyposażenie biurowe) z myślą o osobach o ograniczonej sprawności ruchowej lub innych rodzajach niepełnosprawności;

517.  z zadowoleniem przyjmuje osiągnięcia Europejskiego Urzędu Doboru Kadr i stałe doskonalenie praktyk w zakresie racjonalnych usprawnień dla kandydatów z niepełnosprawnościami lub kandydatów o szczególnych potrzebach; w 2019 r. Urząd opracował ulotkę, ulotkę w alfabecie Braille'a i film animowany w celu wyjaśnienia udogodnień oferowanych kandydatom o szczególnych potrzebach w procedurach selekcji, co umożliwiło 438 kandydatom o szczególnych potrzebach zgłoszenie się do konkursów i selekcji;

518.  ponownie wzywa Komisję do nadania statusowi specjalnych doradców Komisji większej przejrzystości, z jasnym określeniem ich zadań i misji;

519.  w odniesieniu do decyzji kolegium komisarzy z 30 października 2019 r. o umożliwieniu byłym przewodniczącym Komisji pełnienia funkcji reprezentacyjnych po wygaśnięciu mandatu przyjmuje do wiadomości mianowanie byłego przewodniczącego Jeana Claude'a Junckera na stanowisko specjalnego doradcy i ubolewa, że funkcja ta, mimo że nie jest wynagradzana, będzie wiązała się z kosztami, zwłaszcza w przypadku misji, co jest trudne do zrozumienia dla opinii publicznej; zwraca się do Komisji o przedstawienie Parlamentowi szczegółowych informacji na temat skutków finansowych takiej decyzji, tak aby mógł je uwzględnić przy udzielaniu absolutorium w przyszłości;

520.  zachęca Komisję do zwrócenia szczególnej uwagi na relacje z byłymi komisarzami i do starannej oceny potencjalnego ryzyka w tym zakresie;

521.  ponownie wzywa Komisję do egzekwowania obecnych prawnie wiążących zasad kodeksu postępowania dotyczących efektu drzwi obrotowych zarówno w stosunku do Komisji, jak i jej agencji;

522.  zdecydowanie popiera zalecenie Trybunału skierowane do wszystkich instytucji, aby współpracowały nad harmonizacją swoich ram etycznych i chętniej dzieliły się dobrymi praktykami;

523.  wzywa Komisję do podnoszenia poziomu wiedzy pracowników na temat ram etycznych i kultury etycznej; w szczególności wzywa Komisję, aby dopilnowała, by szkolenia w zakresie etyki zawierały praktyczne wskazówki oparte na rzeczywistych przykładach, oraz usprawniła komunikację z pracownikami w kwestiach etycznych; podkreśla, że pracownicy muszą wiedzieć, jak informować o przypadkach nieetycznego postępowania, oraz że trzeba zwiększyć ich poczucie bezpieczeństwa;

Uwagi ogólne

524.  przyjmuje do wiadomości, że rok 2019 był dla Komisji rokiem przejściowym, ponieważ musiała ona zabezpieczyć przejście od Komisji J.-C. Junckera do Komisji U. von der Leyen, a także zainicjować swoje nowe priorytety;

525.  wyraża zaniepokojenie decyzją Komisji o udzieleniu zamówienia firmie BlackRock Investment Management na przeprowadzenie badania dotyczącego celów środowiskowych, społecznych i związanych z zarządzaniem; zwraca uwagę na dochodzenie Europejskiej Rzecznik Praw Obywatelskich w sprawie możliwości wystąpienia konfliktu interesów(113); wzywa zatem Komisję do aktualizacji wytycznych dotyczących procedur udzielania zamówień publicznych;

526.  wzywa Komisję do wprowadzenia sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, obejmującej społeczne i środowiskowe aspekty zamówień publicznych; uważa, że dzięki włączeniu standardów odpowiedzialnego biznesu do swojej polityki zamówień publicznych i zakupów Komisja chronić interes publiczny i zapewnić odpowiedzialność wydatków publicznych;

527.  zachęca Komisję do dalszego opierania się na zasadach strategii oprogramowania opartego na otwartym kodzie źródłowym(114) i programu ISA2(115) w celu zapobieżenia uzależnieniu od dostawcy, zachowania kontroli nad własną infrastrukturą techniczną, przyczynienia się do silniejszych zabezpieczeń prywatności użytkowników i ochrony danych oraz zwiększenia bezpieczeństwa i przejrzystości dla społeczeństwa; zwraca się do Komisji o przyznanie pierwszeństwa rozwiązaniom opartym na otwartym kodzie źródłowym w zamówieniach publicznych i pracach rozwojowych w celu promowania wymiany i ponownego wykorzystania rozwiązań w zakresie oprogramowania, nadania zamówieniom bardziej zrównoważonego i długotrwałego charakteru oraz przestrzegania zasady „publiczne pieniądze, publiczny kod”;

528.  z zadowoleniem przyjmuje międzyinstytucjonalną współpracę w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, w ramach której Komitet Regionów i Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny korzystają z pomocy zespołu reagowania na incydenty komputerowe dla instytucji, organów i agencji UE; zauważa, że wiele projektów cyfryzacji dotyczy cyfryzacji zasobów ludzkich i procesów finansowych, do czego Komitet wykorzystuje systemy SYSPER i ABAC zapewniane przez Komisję; zwraca się do Komisji o zbadanie możliwości wynegocjowania lepszych warunków w celu usprawnienia i uatrakcyjnienia procesu udostępniania aplikacji pod względem finansowym;

529.  podkreśla znaczenie wysiłków DG ds. Tłumaczeń Ustnych mających na celu ułatwienie tłumaczenia na 24 języki urzędowe UE, a nawet na międzynarodowy język migowy, w Komisji oraz innych instytucjach i organach UE; zachęca Komisję do udzielenia pomocy DG SCIC w dalszym zwiększaniu dostępności i obecności międzynarodowego języka migowego, aby zapewnić osobom niepełnosprawnym dostęp do informacji;

530.  jest bardzo zaniepokojony decyzją Komisji o zerwaniu umowy z dostawcą usług gastronomicznych, co doprowadziło do zwolnienia 400 pracowników; pilnie zwraca się do Komisji o zmianę decyzji i zbadanie wszelkich możliwych rozwiązań w celu ochrony pracowników i uniknięcia zwolnień, w tym internalizacji personelu gastronomicznego;

531.  zauważa, że wiele komunikatów i dokumentów jest dostępnych wyłącznie w języku angielskim; zauważa również, że posiedzenia robocze odbywają się bez możliwości tłumaczenia ustnego; wzywa Komisję do przestrzegania zasad oraz poszanowania praw i obowiązków zapisanych w Karcie praw podstawowych, rozporządzeniu nr 1/1958 i w wewnętrznych wytycznych i decyzjach, takich jak kodeks dobrego postępowania administracyjnego; w związku z tym wzywa Komisję do zapewnienia zasobów ludzkich niezbędnych do zagwarantowania poszanowania zasad wielojęzyczności poprzez zwiększenie liczby pracowników odpowiedzialnych za tłumaczenia pisemne i ustne;

Zasady etyczne

532.  przyjmuje do wiadomości wnioski i zalecenia Trybunału zawarte w sprawozdaniu specjalnym zatytułowanym „Ramy etyczne skontrolowanych instytucji Unii – obszar, który można udoskonalić”; powtarza wniosek Trybunału, że „jakiekolwiek nieetyczne postępowanie pracowników i członków instytucji i organów Unii Europejskiej (UE) jest niedopuszczalne. Takie postępowanie – choćby tylko podejrzewane – wzbudza bowiem duże zainteresowanie opinii publicznej i podważa zaufanie do UE”; Nieetyczne zachowanie wiąże się również z ryzykiem korupcji i nadużyć finansowych”; wyraża ubolewanie, że w zakresie egzekwowania ram etycznych pozostaje jeszcze wiele do zrobienia; w szczególności wyraża ubolewanie, że stwierdzono uchybienia w różnych kwestiach, a mianowicie:

   procedury weryfikacji deklaracji i wytyczne dla pracowników dotyczące unikania konfliktu interesów nie są wystarczająco sformalizowane; należy udostępnić jasne i obszerne wytyczne dotyczące wymogów etycznych; to samo dotyczy wytycznych w sprawie konfliktów interesów wynikających z interesów finansowych pracowników, ich działalności po ustaniu zatrudnienia lub działalności zawodowej ich współmałżonka lub partnera;
   ograniczona kontrola deklaracji członków; podobnie jak w przypadku członków Komisji, Trybunał wyraża ubolewanie z powodu braku standardowych pisemnych procedur kontroli dokładności, wiarygodności lub kompletności informacji przedstawianych w ich deklaracjach, co stwarza ryzyko niespójnej interpretacji obowiązków, przez co instytucja ma mniejsze szanse na wykrycie nieścisłości i innych kwestii, zanim zwrócą one uwagę opinii publicznej, potencjalnie narażając na szwank zaufanie publiczne;
   niepełna i niejasna polityka w zakresie prezentów i rozrywek, w przypadku Komisji brak definicji prezentów i gościny mającej zastosowanie do posłów;

533.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w znacznej mierze skontrolowane instytucje wprowadziły dla pracowników i członków odpowiednie ramy etyczne, które jednak można jeszcze udoskonalić; zdecydowanie popiera zalecenia Trybunału, takie jak ujednolicenie ram etycznych i poprawa świadomości pracowników;

534.  odnotowuje drugi przegląd wewnętrznych wytycznych Komisji w odniesieniu do przepisów dotyczących zgłaszania nieprawidłowości zawartych w regulaminie pracowniczym; odnotowuje z zadowoleniem 6 zaleceń zawartych w przeglądzie na 2019 r. i wzywa Komisję do złożenia władzy budżetowej sprawozdania z ich wdrożenia; z zadowoleniem przyjmuje aktualizację strony poświęconej zgłaszaniu nieprawidłowości na portalu MyIntracomm w maju 2019 r. oraz dodanie bezpośredniego linku do procedury zgłaszania nieprawidłowości do OLAF-u;

535.  domaga się bardziej proaktywnego podejścia do ochrony sygnalistów; za szczególnie istotną uważa potrzebę wzmocnienia współpracy między OLAF-em a organem powołującym odpowiedzialnym za przyjmowanie środków ochronnych w tych przypadkach, w których ma to zastosowanie; za szczególnie ważne uważa również zalecenia dotyczące nawiązania kontaktu z EPPO w celu zapewnienia skutecznej współpracy i wymiany najlepszych praktyk w dziedzinie zgłaszania domniemanych nielegalnych działań;

536.  jeśli chodzi o ochronę informatorów, uważa, że bardziej jednolite regulacje dla wszystkich instytucji, oparte na najlepszych praktykach i wyższych standardach, stanowiłyby bardzo potrzebną poprawę;

537.  podkreśla znaczenie wzmocnienia rejestru na rzecz przejrzystości i poprawy jakości jego danych, w szczególności przy okazji porozumienia międzyinstytucjonalnego zawartego w grudniu 2020 r; odnotowuje kontrole jakości przeprowadzone przez Komisję oraz działania sekretariatu rejestru w związku z otrzymanymi ostrzeżeniami; wzywa Komisję do ulepszenia rozwiązania informatycznego w celu przeprowadzania bardziej rygorystycznych kontroli jakości;

538.  podkreśla znaczenie skutecznego i funkcjonującego rejestru na rzecz przejrzystości; ponownie wzywa Komisję do zwrócenia baczniejszej uwagi na zatwierdzanie podmiotów w rejestrze służącym przejrzystości i ich wyrywkowe kontrole; z zaniepokojeniem odnotowuje brak wymogu, by zdecydowana większość decydentów Komisji publikowała informacje o swoich spotkaniach z przedstawicielami grup interesu; wyraża również zaniepokojenie możliwością odbywania przez decydentów Komisji spotkań z lobbystami niezarejestrowanymi w rejestrze na rzecz przejrzystości; wzywa do pełnej przejrzystości w odniesieniu do wszystkich spotkań organizowanych przez Komisję z podmiotami prywatnymi lub ich przedstawicielami, takimi jak organizacje doradcze;

539.  przyjmuje do wiadomości wnioski i techniczne sugestie poprawy przedstawione przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w jego decyzji z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie sposobu, w jaki Komisja radzi sobie z efektem drzwi obrotowych wśród swoich pracowników; wzywa Komisję do podjęcia działań w następstwie decyzji Rzecznika Praw Obywatelskich i odpowiednich zaleceń Trybunału zawartych w jego sprawozdaniu specjalnym w sprawie ram etycznych instytucji UE;

(1) Dz.U. L 67 z 7.3.2019, s. 1.
(2) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 1.
(3) Dz.U. C 377 z 9.11.2020, s. 13.
(4) Dz.U. C 381 z 12.11.2020, s. 4.
(5) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 180.
(6) Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.
(7) Dz.U. L 67 z 7.3.2019, s. 1.
(8) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 1.
(9) Dz.U. C 370 z 3.11.2020, s. 10.
(10) Dz.U. C 351 z 21.10.2020, s. 7.
(11) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 180.
(12) Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.
(13) Dz.U. L 11 z 16.1.2003, s. 1.
(14) Dz.U. L 297 z 22.9.2004, s. 6.
(15) Dz.U. L 343 z 19.12.2013, s. 46.
(16) Dz.U. L 50 z 15.2.2021, s. 9.
(17) Dz.U. L 67 z 7.3.2019, s. 1.
(18) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 1.
(19) Dz.U. C 370 z 3.11.2020, s. 12.
(20) Dz.U. C 351 z 21.10.2020, s. 7.
(21) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 180.
(22) Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.
(23) Dz.U. L 11 z 16.1.2003, s. 1.
(24) Dz.U. L 297 z 22.9.2004, s. 6.
(25) Dz.U. L 341 z 18.12.2013, s. 73.
(26) Dz.U. L 50 z 15.2.2021, s. 9.
(27) Dz.U. L 67 z 7.3.2019, s. 1.
(28) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 1.
(29) Dz.U. C 370 z 3.11.2020, s. 7.
(30) Dz.U. C 351 z 21.10.2020, s. 7.
(31) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 180.
(32) Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.
(33) Dz.U. L 11 z 16.1.2003, s. 1.
(34) Dz.U. L 297 z 22.9.2004, s. 6.
(35) Dz.U. L 341 z 18.12.2013, s. 69.
(36) Dz.U. L 363 z 18.12.2014, s. 183.
(37) Dz.U. L 50 z 15.2.2021, s. 9.
(38) Dz.U. L 67 z 7.3.2019, s. 1.
(39) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 1.
(40) Dz.U. C 370 z 3.11.2020, s. 30.
(41) Dz.U. C 351 z 21.10.2020, s. 7.
(42) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 180.
(43) Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.
(44) Dz.U. L 11 z 16.1.2003, s. 1.
(45) Dz.U. L 297 z 22.9.2004, s. 6.
(46) Dz.U. L 346 z 20.12.2013, s. 58.
(47) Dz.U. L 50 z 15.2.2021, s. 9.
(48) Dz.U. L 67 z 7.3.2019, s. 1.
(49) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 1.
(50) Dz.U. C 370 z 3.11.2020, s. 47.
(51) Dz.U. C 351 z 21.10.2020, s. 7.
(52) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 180.
(53) Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.
(54) Dz.U. L 11 z 16.1.2003, s. 1.
(55) Dz.U. L 297 z 22.9.2004, s. 6.
(56) Dz.U. L 346 z 20.12.2013, s. 54.
(57) Dz.U. L 50 z 15.2.2021, s. 9.
(58) Dz.U. L 67 z 7.3.2019, s. 1.
(59) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 1.
(60) Dz.U. C 370 z 3.11.2020, s. 46.
(61) Dz.U. C 351 z 21.10.2020, s. 7.
(62) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 180.
(63) Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.
(64) Dz.U. L 11 z 16.1.2003, s. 1.
(65) Dz.U. L 297 z 22.9.2004, s. 6.
(66) Dz.U. L 352 z 24.12.2013, s. 65.
(67) Dz.U. L 50 z 15.2.2021, s. 9.
(68) Dz.U. L 67 z 7.3.2019, s. 1.
(69) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 180.
(70) Dz.U. C 377 z 9.11.2020, s. 13.
(71) Dz.U. C 381 z 12.11.2020, s. 4.
(72) Dz.U. C 384 z 13.11.2020, s. 180.
(73) Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.
(74) Dz.U. L 11 z 16.1.2003, s. 1.
(75) https://ec.europa.eu/anti-fraud/sites/antifraud/files/olaf_report_2019_en.pdf
(76) Ust. 23 rezolucji w sprawie udzielenia absolutorium za 2018 r.
(77) Ust. 17 rezolucji w sprawie udzielenia absolutorium za 2018 r.
(78) Art. 46 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320).
(79) Na lata 2007–2013.
(80) Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 03/2019 „Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych – konieczne jest podjęcie działań, by Fundusz osiągnął pełen sukces”, pkt 81.
(81) Art. 46 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320)
(82) https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2020-0164_PL.html
(83) Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 10/2020, „Unijna infrastruktura transportowa – należy przyspieszyć wdrażanie wielkich projektów, tak aby terminowo osiągnąć efekty na poziomie całej sieci”.
(84) Komisja Europejska, Ocena ex post dotycząca lat 2007–2014, „Support to SMEs – Increasing Research and Innovation in SMEs and SME Development” [Wsparcie na rzecz MŚP – wzrost znaczenia badań naukowych i innowacji w MŚP i rozwoju MŚP], luty 2016 r.
(85) Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 18/2019 pt. „Emisje gazów cieplarnianych – choć sprawozdawczość jest odpowiednia, niezbędne są bardziej precyzyjne informacje na temat przyszłych redukcji emisji”, Dz.U. C 400 z 26.11.2019, s. 16.
(86) Pkt 258 rezolucji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2018, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze.
(87) Pkt 260 rezolucji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2018, sekcja III – Komisja i agencje wykonawcze.
(88) https://www.nku.gov.sk/web/sao/news/-/asset_publisher/FaxZbYV7Oqlp/content/direct-aid-in-agriculture-without-targeted-control-with-holes-in-legislation.
(89) https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2014_2019/plmrep/COMMITTEES/CONT/DV/2021/01-25/Study_Largest50Beneficiaries_EN.pdf
(90) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/1804 z dnia 28 października 2019 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 809/2014 w odniesieniu do zmian wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność, kontroli zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz systemu kontroli w odniesieniu do wzajemnej zgodności.
(91) Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 04/2020 Wykorzystanie nowych technologii obrazowania na potrzeby monitorowania wspólnej polityki rolnej ogólnie odnotowano stałe postępy, ale w przypadku monitorowania w zakresie klimatu i środowiska zachodziły one wolniej.
(92) https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/INAP20_03/INAP_Gender_equality_PL.pdf
(93) W Niemczech, Grecji, we Włoszech, na Cyprze, Litwie, w Polsce, Zjednoczonym Królestwie i Słowenii.
(94) Z Bułgarii, Czech, Francji, Niderlandów, Austrii, Portugalii, Słowacji, Estonii, Hiszpanii, Islandii, Malty i Finlandii.
(95) Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 24/2019: „Azyl, relokacja i powroty migrantów – czas na bardziej stanowcze działania w celu wyeliminowania rozbieżności między celami a osiąganymi rezultatami”
(96) Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 20/2019 „Unijne systemy informacyjne wspierające kontrole graniczne – narzędzie efektywne, lecz wymagające bardziej aktualnych i kompletnych danych”
(97) Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 01/2019 „Zwalczanie nadużyć finansowych w wydatkowaniu środków UE – konieczne jest podjęcie działań”
(98) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/446 z dnia 15 października 2019 r. zmieniające załącznik II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 515/2014 ustanawiającego, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, instrument na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz (Dz.U. L 94 z 27.3.2020, s. 3).
(99) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/445 z dnia 15 października 2019 r. zmieniające załącznik II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 516/2014 ustanawiającego Fundusz Azylu, Migracji i Integracji (Dz.U. L 94 z 27.3.2020, s. 1)
(100) Pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych z FAMI
(101) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie poprawy efektywności rozwoju i skuteczności pomocy (2019/2184(INI)).
(102) Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami (Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1) zastąpione od dnia 16 grudnia 2020 r. porozumieniem międzyinstytucjonalnym między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 28).
(103) Opinia DEVE w sprawie ochrony praw człowieka i zewnętrznej polityki migracyjnej UE, rozdział 17
(104) https://ec.europa.eu/international-partnerships/external-evaluation-eus-policy-coherence-development-2009-2016_en
(105) Dz.U. C 377 z 9.11.2020, s. 13, s. 211 sprawozdania.
(106) Dz.U. C 377 z 9.11.2020, s. 13, s. 213 sprawozdania.
(107) Dz.U. C 377 z 9.11.2020, s. 13, s. 214 sprawozdania.
(108) Ust. 32 rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 14 maja 2020 r. zawierającej uwagi, które stanowią integralną część decyzji w sprawie udzielenia absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2018, sekcja III - Komisja i agencje wykonawcze (2019/2055(DEC))
(109) Opinia DEVE w sprawie ochrony praw człowieka i zewnętrznej polityki migracyjnej UE, rozdział 13
(110) Przepis ten stwarza problemy na kilku poziomach. Po pierwsze Biuro Centralne, jak również cały budżet przeznaczony przez Komisję na szkoły europejskie, jest usługą publiczną, która została już opłacona przez państwa członkowskie, a pośrednio przez ich podatników. Po drugie ponieważ szkoły samodzielnie finansują swoją ogólną działalność i nie wymagają żadnej interwencji ze strony Komisji, twierdzenie, że stanowią one dodatkowy koszt, za który powinny być rozliczane, wydaje się sprzeczne z intuicją. Ponieważ umożliwiają otwarcie systemu matury europejskiej oraz kształcenie dzieci urzędników europejskich po znacznie niższych kosztach niż w przypadku szkół europejskich typu I, ich rozwój powinien zostać uwzględniony w budżecie Komisji i w żadnym wypadku nie powinien podlegać opodatkowaniu, które utrudniałoby ich rozwój oraz zmniejszyłoby znaczne oszczędności generowane przez te szkoły na rzecz Unii.
(111) Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 15/2019: Wdrożenie w Komisji pakietu reform warunków zatrudnienia z 2014 r. – znaczne oszczędności, jednak nie bez konsekwencji dla pracowników.
(112) Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 13/2020 pt. „Europejski Urząd Doboru Kadr – czas dostosować proces doboru pracowników do zmieniających się potrzeb kadrowych”.
(113) https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/57060
(114) https://ec.europa.eu/info/departments/informatics/open-source-software-strategy_en
(115) https://ec.europa.eu/isa2/isa2_en


Absolutorium za rok 2019: budżet ogólny UE – Parlament Europejski
PDF 408kWORD 117k
Decyzja
Rezolucja
1. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja I – Parlament Europejski (2020/2141(DEC))
P9_TA(2021)0165A9-0044/2021

Parlament Europejski,

–  uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2019(1),

–  uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019 (COM(2020)0288 – C9‑0221/2020)(2),

–  uwzględniając sprawozdanie z zarządzania budżetem i finansami za rok budżetowy 2019, sekcja I – Parlament Europejski(3),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne audytora wewnętrznego za rok budżetowy 2019,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego z wykonania budżetu za rok budżetowy 2019 wraz z odpowiedziami instytucji(4),

–  uwzględniając poświadczenie(5) wiarygodności rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2019 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 314 ust. 10 i art. 318 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012(6), w szczególności jego art. 260, 261 i 262,

–  uwzględniając decyzję Prezydium z dnia 10 grudnia 2018 r. w sprawie przepisów wewnętrznych dotyczących wykonania budżetu Parlamentu Europejskiego, w szczególności jej art. 34,

–  uwzględniając art. 100 i art. 104 ust. 3 Regulaminu oraz załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0044/2021),

A.  mając na uwadze, że przewodniczący przyjął sprawozdanie finansowe Parlamentu Europejskiego za rok 2019 w dniu 24 czerwca 2020 r.;

B.  mając na uwadze, że sekretarz generalny, jako główny delegowany urzędnik zatwierdzający, potwierdził w dniu 17 czerwca 2020 r., iż uzyskał wystarczającą pewność, że zasoby przeznaczone na budżet Parlamentu wykorzystano zgodnie z przeznaczeniem oraz zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami, a wprowadzone procedury kontroli dają niezbędne gwarancje legalności i prawidłowości operacji podstawowych;

C.  mając na uwadze, że Trybunał Obrachunkowy stwierdził podczas kontroli, iż w odniesieniu do wydatków administracyjnych oraz pozostałych wydatków w 2019 r. nie odnotował istotnych niedociągnięć w zbadanych sprawozdaniach rocznych z działalności instytucji i organów, wymaganych na mocy rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046;

D.  mając na uwadze, że na mocy art. 262 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 każda instytucja unijna musi podjąć wszelkie stosowne działania w celu uwzględnienia uwag towarzyszących decyzji Parlamentu Europejskiego w sprawie absolutorium;

1.  udziela swojemu przewodniczącemu absolutorium z wykonania budżetu Parlamentu Europejskiego za rok budżetowy 2019;

2.  przedstawia swoje uwagi w poniższej rezolucji;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji wraz z rezolucją, która stanowi jej integralną część, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

2. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2021 r. zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja I – Parlament Europejski (2020/2141(DEC))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją decyzję w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019, sekcja I – Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 100 i art. 104 ust. 3 Regulaminu oraz załącznik V do Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0044/2021),

A.  mając na uwadze, że w poświadczeniu sprawozdania końcowego księgowy Parlamentu Europejskiego (zwanego dalej „Parlamentem”) stwierdził, iż uzyskał wystarczającą pewność, że przedstawia ono rzetelnie we wszystkich istotnych aspektach sytuację finansową, wyniki operacji i przepływy pieniężne w Parlamencie;

B.  mając na uwadze, że zgodnie ze zwykłą procedurą przesłano 192 pytania do administracji Parlamentu, a otrzymane pisemne odpowiedzi zostały publicznie omówione przez parlamentarną Komisję Kontroli Budżetowej w obecności wiceprzewodniczącego odpowiedzialnego za budżet, sekretarza generalnego, dyrektora Urzędu ds. Europejskich Partii Politycznych i Europejskich Fundacji Politycznych (zwanego dalej „Urzędem”) oraz audytora wewnętrznego;

C.  mając na uwadze, że zawsze możliwa jest poprawa jakości, wydajności i skuteczności zarządzania finansami publicznymi, zaś kontrola jest konieczna w celu dopilnowania, by przywódcy polityczni i administracja Parlamentu byli rozliczani przed obywatelami Unii;

Zarządzanie budżetem i finansami przez Parlament

1.  zauważa, że ostateczna kwota środków w budżecie Parlamentu na rok 2019 wyniosła 1 996 978 262 EUR, tj. 18,5 % środków w dziale V wieloletnich ram finansowych(7) przeznaczonych na wydatki administracyjne wszystkich instytucji unijnych w 2019 r., i w stosunku do budżetu w 2018 r. (1 950 687 373 EUR) kwota ta wzrosła o 2,4 %;

2.  zauważa, że całkowita kwota dochodów zaksięgowanych na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosiła 207 521 070 EUR (w porównaniu z 193 998 910 EUR w 2018 r.), w tym 36 566 236 EUR dochodu przeznaczonego na określony cel (w porównaniu z 30 783 590 EUR w 2018 r.);

3.  zwraca uwagę, że 67,8 % łącznej kwoty zobowiązań przeznaczono na cztery rozdziały: rozdział 10 („Członkowie instytucji”), rozdział 12 („Urzędnicy i pracownicy tymczasowi”), rozdział 20 („Budynki i koszty dodatkowe”) oraz rozdział 42 („Wydatki związane z asystentami posłów”), co wskazuje na dużą nieelastyczność w odniesieniu do głównej części wydatków Parlamentu;

4.  odnotowuje następujące dane liczbowe, na podstawie których zamknięto rachunki Parlamentu za rok budżetowy 2019:

a)  Dostępne środki (EUR)

środki na 2019 r.:

1 996 978 262

środki przeniesione nieautomatycznie z roku budżetowego 2018:

---

środki przeniesione automatycznie z roku budżetowego 2018:

299 095 028

środki odpowiadające dochodowi przeznaczonemu na określony cel na 2019 r.:

36 566 236

środki przeniesione odpowiadające dochodowi przeznaczonemu na określony cel z 2018 r.:

49 010 988

Ogółem:

2 381 650 514

b)  Wykorzystanie środków w roku budżetowym 2019 (EUR)

zobowiązania:

2 332 411 812

dokonane płatności:

2 035 068 314

środki przeniesione automatycznie, w tym środki wynikające z dochodu przeznaczonego na określony cel:

306 712 540

środki przeniesione nieautomatycznie:

---

środki anulowane:

38 744 124

c)  Wpływy do budżetu (EUR)

otrzymane w 2019 r.:

207 521 070

d)  Całkowity bilans na dzień 31 grudnia 2019 r. (EUR)

1 685 376 397

5.  zwraca uwagę, że zaciągnięto zobowiązania na 98,8 % środków z budżetu Parlamentu, w kwocie 1 973 232 524 EUR, a stopa anulowania wyniosła 1,2 %; odnotowuje z zadowoleniem, że podobnie jak w poprzednich latach osiągnięto bardzo wysoki wskaźnik wykonania budżetu; zauważa, że środki na płatności wyniosły ogółem 1 698 971 864 EUR, co oznacza, że wskaźnik wykonania w odniesieniu do środków na płatności wyniósł 86,1 %;

6.  zwraca uwagę na fakt, że anulowane środki na rok 2019, w kwocie 23 745 738 EUR, związane były przede wszystkim z wydatkami związanymi z budynkami, jak również z wynagrodzeniami i innymi świadczeniami;

7.  odnotowuje, że w roku budżetowym 2019 zatwierdzono osiemnaście przesunięć zgodnie z art. 31 i 49 rozporządzenia finansowego, na kwotę 76 028 316 EUR, czyli 3,8 % ostatecznych środków; zauważa, że 45,3 % przesunięć związanych było z polityką Parlamentu w zakresie nieruchomości, a w szczególności ze wsparciem finansowym na potrzeby rocznych opłat w odniesieniu do projektu budynku im. Konrada Adenauera; odnotowuje, że przesunięcia związane z odroczeniami w odniesieniu do decyzji Zjednoczonego Królestwa o wystąpieniu z Unii Europejskiej stanowiły 25 %;

Opinie Trybunału Obrachunkowego na temat wiarygodności rachunków za rok 2019 oraz legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw

8.  przypomina, że Trybunał Obrachunkowy (zwany dalej „Trybunałem”) przeprowadza szczegółową kontrolę wydatków administracyjnych i innych wydatków łącznie dla wszystkich instytucji unijnych; zwraca uwagę, że wydatki administracyjne i pochodne obejmują wydatki na zasoby kadrowe (wynagrodzenia, świadczenia oraz emerytury i renty), które stanowią 60 % łącznych wydatków, oraz wydatki na budynki, wyposażenie, energię, telekomunikację i informatykę;

9.  stwierdza, że z ogółu dowodów kontroli wynika, iż w wydatkach w dziale „Administracja” nie wystąpił istotny poziom błędu; zauważa także, że na podstawie trzech skwantyfikowanych błędów szacowany poziom błędu w dziale V wieloletnich ram finansowych („Administracja”) jest niższy niż próg istotności;

10.  przyjmuje do wiadomości szczegółowe ustalenia dotyczące Parlamentu zawarte w rocznym sprawozdaniu Trybunału dotyczącym wykonania budżetu Parlamentu za rok budżetowy 2019 (zwanym dalej „sprawozdaniem Trybunału”); odnotowuje z zaniepokojeniem, że Trybunał stwierdził błędy w jednej płatności na rzecz jednej z europejskich partii politycznych, które dotyczyły braku zgodności z zasadami kwalifikowalności wydatków, a konkretnie nie zostały przedstawione pisemne dokumenty umowne ani dowody dotyczące faktycznie poniesionych kosztów; ubolewa, że Trybunał zgłosił podobne niedociągnięcia w operacjach związanych z grupami politycznymi i europejską partią w swoich sprawozdaniach rocznych w latach 2014, 2015 i 2016; wzywa do zapewnienia większej przejrzystości w wymianie informacji, aby uniknąć takich sytuacji w przyszłości; zauw