Innéacs 
 Ar ais 
 Ar aghaidh 
 Téacs iomlán 
Nós Imeachta : 2022/2643(RSP)
Céimeanna an doiciméid sa chruinniú iomlánach
An doiciméad roghnaithe : B9-0223/2022

Téacsanna arna gcur síos :

B9-0223/2022

Díospóireachtaí :

PV 03/05/2022 - 15
CRE 03/05/2022 - 15

Vótaí :

PV 05/05/2022 - 7.12
CRE 05/05/2022 - 7.12

Téacsanna arna nglacadh :

P9_TA(2022)0207

Téacsanna atá glactha
PDF 158kWORD 56k
Déardaoin, 5 Bealtaine 2022 - Strasbourg
Tionchar chogadh foghach mídhleathach na Rúise i gcoinne na hÚcráine ar earnálacha iompair agus turasóireachta an Aontais Eorpaigh
P9_TA(2022)0207B9-0223/2022

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Bealtaine 2022 maidir le tionchar chogadh foghach mídhleathach na Rúise i gcoinne na hÚcráine ar earnálacha iompair agus turasóireachta an Aontais Eorpaigh (2022/2643(RSP))

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint do Rialachán (CE) 2022/334 ón gComhairle an 28 Feabhra 2022(1),

–  ag féachaint don phlean gníomhaíochta maidir le‘Compás Straitéiseach don tSlándáil agus don Chosaint - D’Aontas Eorpach a chosnaíonn a shaoránaigh, a luachanna agus a leasanna agus a rannchuidíonn leis an tsíocháin agus leis an tslándáil idirnáisiúnta’, a d’fhormheas an Chomhairle an 21 Márta 2022 agus a d’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach an 25 Márta 2022,

–  ag féachaint do chruinniú neamhfhoirmiúil na n-airí iompair an 8 Aibreán 2022,

–  ag féachaint do Chomhshocrú Domhanda 2018 maidir le Dídeanaithe,

–  ag féachaint do Dhearbhú Versailles ó Chinn Stáit nó Rialtais an Aontais an 11 Márta 2022,

–  ag féachaint do rún uaithi an 1 Márta 2022 maidir le hionsaitheacht na Rúise i gcoinne na hÚcráine(2),

–  ag féachaint do rún uaithi an 24 Márta 2022 maidir leis an ngá atá le plean gníomhaíochta práinneach AE chun slándáil an tsoláthair bia a áirithiú laistigh den Aontas agus lasmuigh de i bhfianaise ionradh na Rúise ar an Úcráin(3),

–  ag féachaint do rún uaithi an 7 Aibreán 2022 maidir le Conclúidí chruinniú na Comhairle Eorpaí an 24-25 Márta 2022: lena n-áirítear a bhfuil ag tarlú sa chogadh i gcoinne na hÚcráine agus smachtbhannaí AE i gcoinne na Rúise agus a gcur chun feidhme(4),

–  ag féachaint do rún uaithi an 7 Aibreán 2022 maidir le leanaí agus daoine óga atá ag teitheadh ón gcogadh san Úcráin a bheith á gcosaint ag an Aontas Eorpach(5),

–  ag féachaint do Phlean 10-bPointe na Gníomhaireachta Idirnáisiúnta Fuinnimh maidir le hÚsáid Ola a Laghdú,

–  ag féachaint do Riail 132(2) dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tairiscint i gcomhair rún ón gCoiste um Iompar agus um Thurasóireacht,

A.  de bhrí go bhfuil cúig phacáiste smachtbhannaí glactha ag AE mar fhreagairt ar chogadh foghach mídhleathach, gan chúis, gan údar na Rúise i gcoinne na hÚcráine;

B.  de bhrí go bhfuiltear ag dréim leis gur buille níos déine don Rúis a bheidh sa rabharta nua smachtbhannaí in earnálacha an iompair de bhóthar agus an mhuiriompair;

C.  de bhrí gur fhógair an Rúis, an 28 Feabhra 2022, mar fhrithbheart, toirmisc ar úsáid aerspás na Rúise lena n-imrítear tionchar ar aerárthaí ó 36 thír, lena n-áirítear Ballstáit AE;

D.  de bhrí gur laghdaigh an Chomhairle Eorpach líne an dréachtbhuiséid i gcomhair soghluaisteacht mhíleata faoin tSaoráid um Chónascadh na hEorpa ó EUR 6.5 billiún go EUR 1.69 billiún mar chuid den Chreat Airgeadais Ilbhliantúil 2021 go 2027;

E.  de bhrí, agus aerspás na hÚcráine dúnta, go bhfuil stop curtha le thart ar 3.3 % de ghluaiseachtaí aerthráchta na n-aerphaisinéirí san Eoraip, anuas ar na heitiltí paisinéirí idir an Rúis agus an Eoraip, arbh ionann iad agus 5.7 % de thrácht iomlán na hEorpa in 2021;

F.  de bhrí in 2020, go ndearna thart ar 535 soitheach a raibh bratach na Rúise ar foluain acu cuairt a thabhairt ar thart ar 8 848 gcalafort de chuid Bhallstáit an Aontais;

G.  de bhrí go bhfuil an staid sa Mhuir Dhubh agus i Muir Mheoid imithe in olcas toisc go bhfuil cabhlach na Rúise ag cur bac ar an réigiún agus ar chodanna de na farraigí sin a fógraíodh mar chrios cogaidh, mar aitheantas ar an mbaol slándála a bhaineann leis don mhuirthrácht a bheadh ag seoladh sa limistéar;

H.  de bhrí go bhfuil ionsaí déanta ag cabhlach na Rúise ar shoithí le húinéirí AE nó le hoibreoirí AE sa limistéar sin;

I.  de bhrí gurb ionann maraithe na hÚcráine agus na Rúise 14.5 % den lucht saothair domhanda loingseoireachta, agus go mbraitheann cabhlaigh AE orthu go mór;

J.  de bhrí go bhfuil imní ag dul i méid maidir le slándáil agus inoibritheacht fhoriomlán an iompair d’iarnród agus an muiriompar chuig an Úcráin agus ón Úcráin;

K.  de bhrí go bhfuil ardú tagtha ar phraghas an bhreosla le roinnt míonna anuas, agus go bhfuil an staid sin ag dul in olcas mar gheall ar chogadh foghach mídhleathach na Rúise i gcoinne na hÚcráine, agus go bhfuil breosla ar cheann de na costais is airde d’oibreoirí agus d’úsáideoirí iompair;

L.  de bhrí go bhfuil buille brúidiúil eile i ndán do na cinn scríbe turasóireachta in go leor tiortha san Aontas tar éis 2 bhliain den phaindéim a raibh éifeacht mhillteach aici ar an earnáil cheana féin;

1.  ag athdhearbhú, a láidre agus is féidir, a cáinte ar chogadh foghach Chónaidhm na Rúise i gcoinne na hÚcráine, mar aon le rannpháirtíocht na Bealarúise sa chogadh sin, agus ag éileamh go gcuirfidh an Rúis deireadh láithreach le gach gníomhaíocht mhíleata san Úcráin agus go dtarraingeoidh sí siar gach fórsa agus trealamh míleata ó chríoch iomlán na hÚcráine, ar críoch í atá aitheanta go hidirnáisiúnta;

2.  á chur in iúl gur geal léi na smachtbhannaí i gcoinne na Rúise nach bhfacthas a leithéid riamh cheana agus atá ag teacht chun cinn mar fhreagairt ar ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus á iarraidh ar AE leanúint de smachtbhannaí éifeachtacha a mheas agus a ghlacadh in earnáil an iompair ar mhaithe leis an mbonn a bhaint ó mhaoiniú mheaisín cogaidh Putin; á chur i bhfáth gurb é seo an chéad uair a díríodh ar an earnáil iompair go sainráite i smachtbhannaí AE i gcoinne na Rúise;

3.  á mheabhrú gur modh straitéiseach é an t-iompar don Aontas Eorpach chun dlúthpháirtíocht agus tacaíocht a chur ar fáil don Úcráin agus dá daoine atá ag fulaingt, ó thaobh lóistíochta, cabhair dhaonnúil agus aslonnú agus soghluaisteacht dídeanaithe de;

4.  ag cáineadh go láidir an chaoi a bhfuil fórsaí Rúiseacha ag díriú go toiliúil ar bhonneagar iompair san Úcráin, rud a chuireann bac ar chumas údaráis na hÚcráine sibhialtaigh a aslonnú agus earraí agus soláthairtí riachtanacha a iompar do dhaoine atá i ngátar; ag áitiú ar an Aontas cúnamh airgeadais a thabhairt don Úcráin chun cabhrú léi a bonneagar iompair a athbhunú;

5.  á chur in iúl gur geal léi na bearta a ghlac an Coimisiún chun cabhrú leis na Ballstáit, le hoibreoirí iompair agus le hoibrithe leanúint d’oibríochtaí iompair agus chun tacú le hiompar dídeanaithe ón Úcráin agus le hiompar na cabhrach daonnúla; ag aithint chrógacht na n-oibrithe iompair san Úcráin, ag cur a mbeatha i mbaol agus iad ag leanúint de bheith ag obair chun daoine agus earraí a iompar;

6.  á chur in iúl gur geal léi na treoirlínte oibríochtúla a ghlac an Coimisiún chun a áirithiú go mbeidh daoine san Úcráin gan doiciméid bhailí ar bord oibreoirí iompair an Aontais;

7.  ag moladh oibreoirí iompair na hEorpa as saorthaisteal ar thraenacha, ar bhusanna, ar longa agus ar eitleáin a thairiscint do shaoránaigh na hÚcráine agus an iliomad tionscnamh ó chomhlachais agus daoine aonair ar fud an Aontais Eorpaigh, as iompar earraí agus daoine saor in aisce chuig teorainn na hÚcráine agus uaithi a chur ar fáil; ag cur i bhfáth i gcás go leor Úcránach atá toilteanach filleadh ar a dtír féin nó atá ag iarraidh lóistín a fháil i mBallstát eile, nach bhfuil praghas an ticéid acu; á iarraidh ar oibreoirí traenach leanúint de rochtain saor in aisce a thabhairt d’Úcránaigh ar thraenacha gan áirithint agus ar shuíocháin gan áirithint freisin;

8.  á chur i bhfios go bhfuil tionchar freisin ag an gcoinbhleacht leanúnach mar aon le frithbheart na Rúise i gcoinne smachtbhannaí AE ar earnáil iompair an Aontais, atá suaite go mór gan beann ar an modh iompair;

9.  á thabhairt chun suntais go bhfuil ardú praghsanna breosla agus an suaitheadh sna slabhraí lóistíochta agus soláthair i measc na bpríomhiarmhairtí a dhéanann difear do gach modh iompair agus a chruthaíonn neamhchinnteacht mhór sna margaí;

10.  á chreidiúint gur cheart tacú le hoibreoirí iompair atá bunaithe in AE agus atá faoi úinéireacht AE agus a bhfuil naisc acu le margadh na Rúise agus iad ag iarraidh a n-oibríochtaí iompair a atreorú ón Rúis;

11.  á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú eacnamaíoch agus sóisialta a dhéanamh mar ábhar práinne ar iarmhairtí an chogaidh ar gach modh iompair i margadh AE agus tacaíocht a chur ar fáil go mear, más gá, lena n-áirítear trí bhearta breise reachtacha agus/nó airgeadais, chun na héifeachtaí diúltacha a mhaolú agus chun a áirithiú go mbeidh cothrom iomaíochta ann agus go dtabharfar cothrom na féinne d’earnálacha iompair na hEorpa;

12.  ag cur i bhfios nár cheart go mbainfí an bonn, ar bhonn sealadach nó buan, ó chearta na n-oibrithe iompair mar thoradh ar an ngéarchéim;

Eitlíocht

13.  á chur in iúl gur cúis bhuartha di an tionchar tromchúiseach atá ag an gcoinbhleacht ar earnáil na heitlíochta ó thaobh costais oibriúcháin de, lena bhfágtar go bhfuil iompar paisinéirí agus lasta araon níos costasaí; á chur i bhfáth gur cuireadh iallach ar chuideachtaí aerlíne, de bharr na smachtbhannaí agus na toirmisc aeir le chéile, a n-eitiltí a chur ar fionraí nó a athródú; á chur i bhfios, thairis sin, go bhfuil ó thrí go ceithre uair an chloig gach aon bhealach ar an uasmhéid i gceist leis na síntí ar na haerbhealaí a bhfuil gá leo chun aerspás na Rúise agus na Bealarúise a sheachaint, rud atá ina shiocair le saincheisteanna maidir le hathbhreoslú (staideanna breise, costais bhreise, dá bhrí sin), agus uaireanta oibre níos faide do na criúnna ná na huaireanta sin dá bhforáiltear i rialacháin AE;

14.  á chur i bhfios o bhfuil an Úcráin agus an Rúis i measc na bpríomhtháirgeoirí tíotáiniam, atá ar an bpríomhmhiotal a úsáidtear i monarú aerárthaí, agus go bhféadfadh tionchar a bheith ag an gcoinbhleacht leanúnach ar an soláthar sa ghearrthéarma;

15.  á iarraidh ar an gCoimisiún meastóireacht a dhéanamh ar straitéis tacaíochta d’aerlínte AE agus dá lucht saothair atá buailte go dona, ag paindéim COVID-19 ar dtús agus ag an toirmeasc ar thraseitilt aerspás na Rúise agus na Bealarúise anois, ag praghsanna arda breosla agus ag éileamh atá ag laghdú; á chur i bhfáth, áfach, an gá atá le machaire comhréidh agus iomaíocht chóir a áirithiú idir aerlínte, go háirithe agus tacaíocht airgeadais á cur ar fáil;

16.  á chur in iúl gur saoth léi go ndearna an Rúis, i sárú soiléir ar rialacha idirnáisiúnta maidir le heitlíocht shibhialta (Coinbhinsiún Chicago), dlí a fhormheas lena ndéantar eitleáin atá ar léas ó chuideachtaí eachtracha a athchlárú i gclár aerárthaí na Rúise; á áitiú nach féidir glacadh le gadaíocht den sórt sin agus á éileamh go ndéanfar na na heitleáin atá i gceist a thabhairt ar ais dán-úinéirí dleathacha; á chur in iúl gur geal léi an cinneadh ón gCoimisiún iompróirí na Rúise a oibríonn aerárthaí a chumhdaítear leis an athchlárú sin a áireamh ar an Liosta Aershábháilteachta, ós rud é nach bhfuil an cumas maoirseachta ar shábháilteacht aeracmhainneachta ag údaráis na Rúise do na céadta aerárthach athchláraithe; á chur i bhfáth gurb iad údaráis na Rúise amháin a bheidh freagrach as beatha a saoránach féin a chur i mbaol agus iad ag cur na n-aerárthaí goidte sin i mbun oibríochta i spéartha na Rúise gan ar a gcumas na ceanglais slándála is gá a chomhlíonadh;

17.  á iarraidh go leanfaidh an tAontas de bheith ag gníomhú chun stop a chur le hamhais ó Ghrúpa Wagner agus le throdaithe eachtracha ón tSiria etc. ó dhul i mbun troda go héifeachtach san Úcráin chun ainghníomhartha a dhéanamh i gcoinne an daonra shibhialta; á iarraidh, dá bhrí sin, go n-éileoidh an tArdionadaí go háirithe ar rialtais na Tuirce, na Seoirsia, na hAsarbaiseáine agus na hIaráice, chomh maith le rialtais phoblacht na hÁise Láir, a n-aerspás a dhúnadh d’aon eitleán de chuid mhíleata na Rúise, na hIaráine nó na Siria nó d’aon eitleán cairte, nó d’aon aerlínte rialta, a iompraíonn a leithéid d’amhais; á iarraidh go ndéanfaidh AE aon aerlíne a d’fhéadfadh páirt a ghlacadh san iompar sin a dhúliostú;

Muirí

18.  á chur in iúl gur geal léi an tríú colún den chúigiú pacáiste smachtbhannaí ón gCoimisiúin i gcoinne na Rúise a bhaineann leis an toirmeasc ar shoithí a bhfuil bratach na Rúise ar foluain acu agus ar shoithí a bhíonn á n-oibriú ag an Rúis ó rochtain a fháil ar chalafoirt an Aontais; á chreidiúint go bhféadfadh an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí ról tábhachtach a imirt ina leith sin, maidir le liosta soiléir a chur ar fáil de shoithí na Rúise a mbeidh toirmeasc orthu ó chalafoirt AE, agus na soithí sin a chuir bratach eile ar foluain nó a athchláraíodh ón 24 Feabhra 2022 i leith á gcur san áireamh;

19.  á iarraidh, áfach, go rachfar níos faide ná na bearta sin chun cosc a chur ar a n-inchéimniúcháin agus diultú do na soithí sin uile teacht isteach chuig calafoirt AE, gan beann ar cé leis iad nó cé a oibríonn iad, más rud é go dtugann siad i dtír ag calafoirt na Rúise freisin le linn a dtriall, ach amháin nuair is gá ar chúiseanna daonnúla a bhfuil údar maith leo; á chur in iúl gur geal léi cheana féin an cinneadh deonach a rinne roinnt de na cuideachtaí loingseoireachta is mó ar domhan atá lonnaithe san Eoraip, chun stop a chur le gach áirithint lasta chuig an Rúis agus ón Rúis go dtí go bhfógrófar a mhalairt;

20.  á iarraidh go mbeidh toirmeasc ar gach long ar mian léi teacht isteach i gcalafort AE ó bhreosla a thógáil ar bord i gcalafoirt na Rúise nó a thógáil ó longa buncaeireachta na Rúise ar muir;

21.  á chreidiúint gur cheart don Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí, ina leith sin, treoir a thabhairt maidir le cur i bhfeidhm aonfhoirmeach smachtbhannaí den sórt sin, lena gcoinnítear machaire comhréidh do chalafoirt AE;

22.  á iarraidh ar na rialtais agus ar na húdaráis inniúla phoiblí, ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal AE araon, a gcuid freagrachtaí a ghlacadh chucu féin agus dóthain foirne agus acmhainní a phleanáil chun a áirithiú go gcuirfear na bearta i bhfeidhm go rianúil, lena seachnófar tuilleadh moilleanna i slabhra soláthair atá suaite cheana féin;

23.  ag tabhairt dá haire go bhfuil líon mór long blocáilte sna réigiúin faoi láthair; á thabhairt chun suntais iarrataí ón gCoimisiún agus ó na Ballstáit sábháilteacht agus slándáil don loingseoireacht idirnáisiúnta sa limistéar a áirithiú mar ábhar práinne, agus go n-áiritheofar sábháilteacht na maraithe go háirithe; á iarraidh go ndéanfar athsholáthrú práinneach ar na longa lena mbaineann maidir leis na soláthairtí ríthábhachtacha atá de dhíth ar a maraithe, agus go ndéanfar conair mhuirí ghorm shábháilte a chur chun feidhme chun go bhféadfar maraithe agus longa a aslonnú go sábháilte ó na limistéir ardriosca agus atá buailte sa Mhuir Dhubh agus i Muir Mheoid;

24.  á chur in iúl gur saoth léi go bhfuil roinnt mianach farraige ar snámh gan srian ag bagairt le déanaí ar bheatha maraithe agus paisinéirí, mar aon le sreafaí trádála idirnáisiúnta sa Mhuir Dhubh, agus á iarraidh go dtabharfar tacaíocht idirnáisiúnta d’iarrachtaí dímhianaithe na dtíortha atá in aice láimhe;

25.  á chur in iúl gur cúis bhuartha di an tionchar atá ag loingseoireacht idirnáisiúnta, lóistíocht, slabhraí soláthair agus praghsanna breoslaí, go háirithe i rátaí lasta, san earnáil mhuirí;

Iarnród

26.  á chur in iúl gurb oth léi nach bhfuil toirmeasc díreach ar oibríochtaí iompair d’iarnród le Iarnróid na Rúise de thuras na huaire; ag tabhairt dá haire, áfach, gur cuireadh Iarnróid na Rúise le liosta na n-eintiteas agus na gcomhlachtaí dlíthiúla atá faoi réir srianta airgeadais;

27.  á chur i bhfios gur féidir le traenacha fós taisteal tríd an Rúis, go háirithe na traenacha lasta a oibríonn idir an Eoraip agus an tSín; ag tabhairt dá haire, áfach, go bhfuil tionchar drámatúil ag an gcoinbhleacht ar shreabha lasta iarnróid idir an Áise agus an Eoraip, lena gcruthaítear éiginnteacht do ghnólachtaí a oibríonn traenacha agus lasta loingseoireachta;

28.  á chur i bhfáth go bhfuil bacainní fisiciúla le sárú ag an lastas ar thraenacha lasta, agus na mílte vaigíní greamaithe i scuainí ag teorainn na hÚcráine agus thíortha an Aontais; á iarraidh ar an gCoimisiún tacú leis an Úcráin agus í ag iarraidh na sreabha tráchta a scaradh, naisc nua a bhunú agus bealaí trádála meara a shocrú, rud atá thar a bheith práinneach d’iompar earraí meatacha amhail cruithneacht; ag cur in iúl gur díol sásaimh di, i ndáil leis an méid sin, an tionscnamh ‘Getreidebrücke’, lena bhfuil oibreoirí iarnróid na hÚcráine agus oibreoirí iarnróid an Aontais ag comhoibriú chun a áirithiú go bhféadfaidh earraí talmhaíochta agus innealra talmhaíochta teacht isteach san Úcráin agus imeacht aisti; ar an gcaoi chéanna, is díol sásaimh di iarrachtaí na Rómáine línte iarnróid neamhúsáidte a athúsáid lena nasctar an Rómáin leis an Úcráin agus lena bhféadfaí an brú ar bhealaí iompair san Úcráin agus amach aisti a mhaolú tuilleadh; ag creidiúint gur cheart do AE tionscnaimh den chineál sin a spreagadh agus a éascú;

29.  á iarraidh ar an gCoimisiún tacú leis an Úcráin agus leis na hiarrachtaí atá á ndéanamh aici naisc iarnróid idir an Úcráin agus AE a neartú;

30.  ag moladh laochas na n-oibrithe iarnróid Úcránacha atá tiomanta, d’ainneoin a mbeatha a bheith fós i mbaol, daonra na hÚcráine a aslonnú ó limistéir chogaidh, leanúint de bheith ag seachadadh post, íocaíochtaí pinsin, leigheas agus earraí daonnúla agus bia, maoin cuideachtaí, institiúidí agus eagraíochtaí náisiúnta a iompar chun réigiúin shábháilte na hÚcráine, agus a áirithiú go bhféadfar leanúint de thrádáil idirnáisiúnta agus de theagmhálacha taidhleoireachta gníomhacha ar an leibhéal is airde;

31.  á mheas gur chuir ionsaí na Rúise ar an Úcráin agus na riachtanais iompair a tháinig as sin in iúl go láidir gur gá do chóras iarnróid AE freastal ar líon níos airde paisinéirí agus lastais; á iarraidh, dá bhrí sin, ar na Ballstáit dlús a chur le caighdeánú, comhchuibhiú agus idir-inoibritheacht na gcóras iarnróid ar fud na mBallstát uile agus á iarraidh ar an gCoimisiún leanúint d’fhaireachán a dhéanamh ar an gcur chun feidhme agus ar na heasnaimh atá fágtha;

32.  á iarraidh ar an gCoimisiún tús a chur láithreach leis an gcaibidlíocht leis an Úcráin maidir le léirscaoileadh iompair idirnáisiúnta d’iarnród agus d’iompar lasta d’uiscebhealaí intíre chun bealaí iompair a áirithiú agus chun slabhraí soláthair gan bhriseadh a ráthú do tháirgí talmhaíochta agus do thráchtearraí eile chun na hEorpa agus chun an chuid eile den domhan;

33.  á chur i bhfios go láidir crógacht roinnt oibrithe iarnróid ón mBealarúis a bhfuil sabaitéireacht déanta acu ar imscaradh fhórsaí na Rúise atá ag ionsaí na hÚcráine agus á iarraidh ar shaoránaigh uile na Rúise agus na Bealarúise leanúint lena sampla de fhrithbheartaíocht shibhialta in aghaidh an chogaidh uafásaigh fhoghaigh seo;

Bóthar

34.  á chur in iúl gur geal léi gníomhaíocht an Choimisiúin chun a áirithiú go bhfillfidh tiománaithe trucailí Eorpacha ón limistéar coinbhleachta, agus go n-iomprófar earraí de bhóthar chuig an Úcráin agus chuig an Moldóiv;

35.  á chur in iúl gur geal léi na smachtbhannaí lenar cuireadh toirmeasc ar ghnóthais iompair de bhóthar atá bunaithe sa Rúis agus sa Bhealarúis le déanaí ó earraí a iompar de bhóthar laistigh de chríoch an Aontais Eorpaigh, ós rud é go gcuirfidh siad teorainn mhór le roghanna thionscal na Rúise príomhearraí a fháil;

36.  á chur i bhfios go bhfuil an baol ann go mbeidh bacainní rialála i gceist le hiompar earraí chuig an Úcráin agus chuig na Ballstáit sin atá ag síneadh léi, atá ag déileáil le hinsreabhadh mór dídeanaithe; á chur in iúl gur geal léi na céimeanna a ghlac an Coimisiún chun bearta áirithe a shoiléiriú agus a spreagadh, bearta áirithe lena n-éascaítear na hoibríochtaí iompair de bhóthar a rinneadh sna himthosca eisceachtúla a cruthaíodh le hionsaitheacht na Rúise i gcoinne na hÚcráine, amhail cártaí tiománaithe sealadacha a thabhairt do thiománaithe ón Úcráin atá ag feidhmiú san Aontas nach bhfuil in ann filleadh ar an Úcráin chun a gcártaí a athnuachan, díolúintí sealadacha a ghlacadh ó rialacha maidir le hamanna tiomána agus tréimhsí scíthe, agus sláinte agus sábháilteacht an tiománaí á áirithiú, díolúine ó dholaí a íoc le haghaidh iompair a mheastar a bheith ina seirbhís éigeandála agus díolúintí ó údarú iompair i leith gach táirge a iompar a bhfuil gá leo le haghaidh cúram leighis; á thabhairt chun suntais go bhfuil tiománaithe trucailí na hÚcráine san Eoraip faoi theannas mór mar gheall ar an gcogadh ina dtír féin; á iarraidh ar an gCoimisiún straitéis a chur chun feidhme chun cabhrú le tiománaithe trucaile ón Úcráin teacht le chéile arís lena dteaghlaigh a easáitíodh san Aontas Eorpach agus a áirithiú go gcuirfidh na Ballstáit cúnamh ar fáil do thiománaithe atá i ngátar;

37.  á iarraidh ar an gCoimisiún leanúint d’fhéachaint ar bhealaí chun tacú le hiompar paisinéirí nó le haon chineál earraí i dtreo/ón Úcráin agus a tíortha comharsanachta AE mar chabhair dhaonnúil agus foráil a dhéanamh maidir leis an bhfaoiseamh is gá i dtaca le dolaí bóthair, táillí bonneagair, rochtain le linn deireadh seachtaine, cánachas etc.;

38.  ag tacú le tabhairt i gcrích an chomhaontaithe maidir le hiompar earraí de bhóthar idir an tAontas Eorpach agus an Úcráin agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tús a chur láithreach le cur i bhfeidhm an chomhaontaithe ar bhonn sealadach;

39.  ag tacú leis an togra ón gCoimisiún comhaontuithe iompair a thabhairt i gcrích leis an Úcráin agus leis an Moldóiv, trí iompar de bhóthar a léirscaoileadh go páirteach dá dtarlóirí, lena lamhálfar d’earraí tábhachtacha onnmhairiúcháin a aistriú ó bhealaí farraige – nach bhfuil ar fáil faoi láthair mar gheall ar ionsaitheacht mhíleata na Rúise – agus chun úsáid mhéadaithe a bhaint as calafoirt farraige an Aontais chun earraí a onnmhairiú agus a allmhairiú chuig an Úcráin agus amach aisti; ag tacú go láidir, ina leith sin, le hathshlánú mear a dhéanamh ar na naisc iarnróid agus uiscebhealaí a tréigeadh roimhe seo atá idir an Úcráin agus an Rómáin go háirithe;

40.  ag cur béim ar a ríthábhachtaí atá sé go n-osclófaí conairí iompair ghlais isteach san Úcráin agus amach aisti ionas go bhféadfar na hionchuir riachtanacha ar fad a chur ar fáil don Úcráin chun a táirgeadh talmhaíochta (e.g. lotnaidicídí, leasacháin agus síolta) a mhéadú agus chun go bhféadfar leanúint de mhalartuithe talmhaíochta leis an Úcráin;

TEN-T agus soghluaisteacht mhíleata

41.  á chur in iúl gur geal léi an teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an ngréasán tras-Eorpach iompair (TEN-T) a leathnú chuig tríú tíortha comharsanachta agus ag tathant leas a bhaint as an athbhreithniú TEN-T atá ar siúl faoi láthair chun díriú ar infheistíocht i bhfad níos mó i ndáil le naisc bonneagair iompair leis na Balcáin Thiar, leis an Moldóiv, leis an tSeoirsia agus leis an Úcráin; á iarraidh, thairis sin, ar an gCoimisiún, ar an gComhairle agus ar Pharlaimint na hEorpa athbhreithniú leanúnach TEN-T a dhéanamh go comhpháirteach mar dheis chun athbhreithniú a dhéanamh ar na léarscáileanna nua TEN-T a moladh i mí na Nollag 2021 agus aguisín a mholadh don Úcráin, don Mholdóiv agus don tSeoirsia, go háirithe chun iad féin a chur in oiriúint do na riachtanais iompair atá go hiomlán nua mar thoradh ar chogadh foghach mídhleathach na Rúise i gcoinne na hÚcráine; á iarraidh ar an gCoimisiún freisin Comhphobal Iompair AE-Oirthear na hEorpa nó ‘Chomhpháirtíocht an Oirthir’ a mholadh, lena n-áirítear Creat Infheistíochta Oirthear na hEorpa, a d’fhéadfaí a mhúnlú go páirteach ar Chomhphobal Iompair na mBalcán Thiar;

42.  á chur i bhfáth go bhfuil gá lena bhfad níos mó uaillmhéine a chur ar thionscadal an Aontais maidir leis an tsoghluaisteacht mhíleata agus ina leith sin, á chur in iúl gur geal léi rannpháirtíocht Bhallstáit AE chun dlús a chur leis na hiarrachtaí atá ar siúl chun feabhas a chur ar an tsoghluaisteacht mhíleata ar fud an Aontais Eorpaigh;

43.  á athdhearbhú gurb oth go mór léi an cinneadh ón gComhairle Eorpach an t-imchlúdach deiridh maidir leis an líne buiséid soghluaisteachta míleata nua-chruthaithe faoi chlár na Saoráide um Chónascadh na hEorpa (SCE II) 2021-2027 a chiorrú go mór, agus na figiúirí faoi Chreat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027 á nglacadh aici agus á chur in iúl gur saoth léi go bhfuil an bonn á bhaint ónár slándáil choiteann Eorpach anois leis an mbotún sin; á iarraidh ar an gCoimisiún réitigh a aimsiú agus a chur i láthair chun líne bhuiséid na soghluaisteachta míleata a mhéadú go suntasach faoi chlár CEF II agus ag moladh go mbainfear leas as na cistí nár úsáideadh faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF) ina leith sin; ag cur béim ar a thábhachtaí atá sé a áirithiú go ndéanfar measúnú críochnúil ar ghnéithe den tsoghluaisteacht mhíleata agus go dtabharfar aghaidh orthu ó thaobh bonneagair agus maoinithe de araon, d’fhonn an comhar trasteorann agus an tsoghluaisteacht is fearr is féidir a áirithiú laistigh den Aontas; á iarraidh, ina leith sin, ar an gCoimisiún tacaíocht spriocdhírithe a mholadh do mhórthionscadail bhonneagair lena nascfar na Ballstáit uile ar bhealach níos fearr agus naisc bhonneagair iompair leis na Balcáin Thiar, leis an Moldóiv, leis an tSeoirsia agus leis an Úcráin a mhéadú; á iarraidh, go háirithe, go ndéanfar neartú ar na mórbhonneagair dé-úsáide uile a théann i dtreo teorainn Thoir an Aontais;

44.  á iarraidh ar an gCoimisiún an cistiú is gá a chur ar fáil i mBallstáit AE chun bonneagar dé-úsáide a fhorbairt a mbeidh ról straitéiseach ag gabháil leis chun freastal ar na riachtanais atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo; ag cur béim ar a riachtanaí atá sé feabhas a chur ar acmhainneacht an Aontais measúnú agus rialú a dhéanamh ar úinéireacht agus ar infheistíochtaí i réimse an bhonneagair straitéisigh, mar ghné lárnach chun slándáil an Aontais agus ár saoránach a ráthú;

45.  á iarraidh ar an gCoimisiún an tionscnamh ‘Tairseach Dhomhanda’ a leagan amach tuilleadh, chun infheistíochtaí bonneagair comhpháirteacha a chothú go háirithe sna tíortha sin ina bhfuil luachanna uilíocha á roinnt linn. In ionad an réimse a fhágáil faoi lámha uathlathas, ní foláir don Eoraip rogha mhalartach atá tarraingteach ó thaobh an gheilleagair de agus atá bunaithe ar luach a thairiscint d’infheistíochtaí bonneagair i dtríú tíortha atá níos boichte. I dtaca leis an iarracht sin, ba cheart go dtiocfadh an Eoraip agus mórdhaonlathais eile amhail na Stáit Aontaithe, an Ríocht Aontaithe, Ceanada, an Astráil, an tSeapáin nó an Chóiré Theas le chéile;

Ardú ar phraghsanna fuinnimh maidir leis an iompar

46.  á chur i bhfáth go mbeadh tionchar ag meascán praghsanna fuinnimh agus iompair níos airde ar na saoránaigh uile, agus go háirithe ar theaghlaigh ar ioncam íseal, agus go mbeadh riosca níos mó ann maidir le bochtaineacht iompair; á thabhairt chun suntais, thairis sin, go bhfuil tionchar díreach ag costas breosla níos airde le haghaidh iompar eitlíochta, iompar de bhóthar agus muiriompar ar phraghsanna earraí agus seirbhísí deiridh agus go bhfuil tionchar ag an méadú ar phraghsanna breosla ar théarnamh earnáil na turasóireachta ón bpaindéim;

47.  á chur in iúl gur geal léi an teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le ‘REPowerEU: gníomhaíocht chomhpháirteach Eorpach le haghaidh fuinneamh níos inacmhainne, níos sláine agus níos inbhuanaithe’agus ag tacú leis an ngá atá ann fuinneamh na hEorpa a dhéanamh neamhspleách go gasta ó fhoinsí fuinnimh na Rúise, a d’fhéadfadh a bheith ina dheis ag an am céanna chun dlús a chur leis an aistriú fuinnimh; á chur in iúl gurb oth léi, áfach, nár thug an Coimisiún aghaidh fós ar an méadú ar phraghas an bhreosla d’oibreoirí iompair; á iarraidh ar an gCoimisiún anailís dhomhain a dhéanamh ar an tionchar eacnamaíoch atá ag praghsanna breosla ar iompar agus ar shoghluaisteacht AE, agus bearta breise a ghlacadh chun freagairt do na praghsanna atá ag ardú san iompar i gcomhréir leis an gComhaontú Glas don Eoraip;

48.  á chur in iúl gur geal léi na bearta urghnácha a ghlac roinnt Ballstát agus arb é is aidhm dóibh an méadú ar phraghsanna breosla amhail laghdú sealadach cánach a mhaolú agus á iarraidh ar an gCoimisiún critéir chomhpháirteacha agus chomhordaithe a chur i dtoll a chéile agus glacadh na mbeart sin ag na húdaráis náisiúnta a éascú;

49.  á iarraidh ar an gCoimisiún, agus go háirithe ar rialtais náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla, bearta a chur chun feidhme feadh phlean 10-bpointe na Gníomhaireachta Idirnáisiúnta Fuinnimh chun úsáid ola a laghdú, lena n-áirítear úsáid níos mó a bhaint as féidearthachtaí oifige baile, Domhnaí saor ó charranna i gcathracha, iompar poiblí, micrea-shoghluaisteacht, siúl agus rothaíocht a chur chun cinn tuilleadh, méadú a dhéanamh ar roinnt gluaisteán, tiomáint éifeachtúil a chur chun cinn do thrucailí lasta agus earraí a sheachadtar, traenacha ardluais agus oíche a úsáid seachas eitleáin, i gcás inar féidir, aerthaisteal don lucht gnó a sheachaint agus i gcás inar ann do roghanna malartacha, treisiú a dhéanamh ar ghlacadh feithiclí leictreacha agus feithiclí níos éifeachtaí;

50.  á chur i bhfios go láidir go bhfuil géarghá le táirgeadh, soláthar agus stóráil breoslaí in-athnuaite/fuinnimh intíre an Aontais a mhéadú go suntasach agus éagsúlú soláthairtí fuinnimh an Aontais Eorpaigh a mhéadú tuilleadh, agus trí bhreoslaí malartacha a allmhairiú go gearrthéarmach, lena n-áirítear trí chríochfoirt chalafoirt an Aontais do GNL mar bhreosla idirthréimhseach, agus tionchar agus sócmhainní tréigthe á seachaint go cúramach ag an am céanna, agus i gcomhréir le spriocanna aeráide AE; á chur i bhfios, thairis sin, gur gá idirnaisc fuinnimh idir na Ballstáit a neartú, go háirithe idir leithinis na hIbéire agus an chuid eile den Eoraip;

51.  á mheas gur cheart sineirgí agus comhlántachtaí TEN-T agus GTE-F a chur chun cinn, agus deiseanna cistiúcháin agus leibhéil cistithe atá ann cheana agus a bheidh ann amach anseo á n-áirithiú go hiomlán maidir le forbairt TEN-T;

Turasóireacht

52.  á chur i bhfáth gur fhág ionsaitheacht choiriúil leanúnach na Rúise i gcoinne na hÚcráine a rian ollmhór ar thionscail na turasóireachta, go háirithe i gceantair teorann. Tá turasóirí ag diúltú taisteal chuig Ballstáit áirithe den AE, amhail an Pholainn, an Rómáin, an tSlóvaic, an Bhulgáir nó na Stáit Bhaltacha, mar gheall ar a chóngaraí atá an teorainn leis an Úcráin, agus atá faitíos roimh an gcogadh. In ainneoin a gcuid fadhbanna féin, tá tionscail turasóireachta na dtíortha thuasluaite ag cabhrú le dídeanaithe ón Úcráin; á iarraidh, dá bhrí sin, go mbeidh comhbheartas turasóireachta Eorpach ann agus go háirithe plean gníomhaíochta ina mbeidh tacaíocht éifeachtach airgeadais chun cabhrú leis an earnáil agus leis na cinn scríbe is measa atá buailte chun na géarchéimeanna is déanaí de Covid-19 agus ionsaitheacht choiriúil na Rúise i gcoinne na hÚcráine a shárú;

53.  ag athdhearbhú a tacaíochta láidre maidir le Sásra Eorpach um Bainistiú Géarchéime a chur ar bun d’earnáil turasóireachta AE chun freagairt leormhaith agus mhear a thabhairt ar ghéarchéimeanna ollmhóra, amhail paindéimí, cogaí, tionchar ghéarchéim dhaonnúil an athraithe aeráide; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé réitigh chistiúcháin a áireamh i gcas ganntanas gearrthéarmach airgeadais a eascraíonn as na géarchéimeanna sin agus a thábhachtaí atá sé foráil a dhéanamh freisin do chreataí agus do straitéisí meántéarmacha agus fadtéarmacha;

54.  á thabhairt chun suntais go n-ardóidh costais mhéadaitheacha fuinnimh agus earraí bia, atá ag dul in olcas mar gheall ar an gcogadh, na costais d’fhiontair turasóireachta, agus don slabhra luacha iomlán, agus go háirithe do FBManna atá ag streachailt cheana féin tar éis 2 bhliain den phaindéim; á iarraidh, dá bhrí sin, ar na Ballstáit an faoiseamh is gá a chur ar fáil trí bheartais chánach agus go sonrach trí fhaoisimh chánach, agus ar an gCoimisiún leas a bhaint as cistí AE chun leachtacht FBManna a fheabhsú; á chur i bhfáth, ina leith sin, go gcuirfear moill bhreise ar théarnamh na hearnála agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit an tacaíocht phoiblí atá ann cheana a choimeád, lena n-áirítear trí aisíocaíochtaí ar oibleagáidí a thiocfaidh chun cinn a chur siar;

55.  á thabhairt chun suntais gur léirigh paindéim COVID agus an ghéarchéim chogaidh atá san Úcráin faoi láthair go bhfuil géarghá le ‘Gníomhaireacht AE don turasóireacht’ a bhunú; á chreidiúint go bhfuil an comhordú ríthábhachtach chun tionscal turasóireachta AE a athshlánú mar réiteach gearrthéarmach, agus gur cheart roinn speisialta turasóireachta laistigh de cheann de na gníomhaireachtaí atá ann cheana a chur ar bun go mear agus gur cheart go mbeadh sé freagrach as ‘branda turasóireachta AE’ nua a chruthú lena gcuirfear an Eoraip chun cinn mar cheann scríbe sábháilte, inbhuanaithe agus cliste do chách; á iarraidh go mbeidh feachtas coiteann AE ann chun an Eoraip a chur chun cinn mar cheann scríbe d’fhonn turasóirí a mhealladh chuig na cinn scríbe is mó a bhraitheann ar thurasóirí ón Rúis agus ón Úcráin;

56.  á iarraidh ar na Ballstáit tacú le hóstáin AE agus le seirbhísí cíosa gearrthéarmacha a bhfuil dídeanaithe ón Úcráin á n-óstáil acu;

57.  á chur in iúl gur geal léi go bhfuil dídeanaithe ón Úcráin á n-earcú cheana féin ag fiontair Turasóireachta agus á iarraidh ar an gCoimisiún tacú leis na gníomhaíochtaí sin trí chlár airgeadais sealadach AE a bhunú chun aghaidh a thabhairt ar ghanntanas lucht oibre na turasóireachta, ar fadhb ábhartha í in earnáil na turasóireachta tar éis na paindéime;

o
o   o

58.  á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát.

(1) IO L 57, 28.2.2022, lch. 1.
(2) Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0052.
(3) Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0099.
(4) Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0121.
(5) Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0120.

An nuashonrú is déanaí: 26 Lúnasa 2022Fógra dlíthiúil - Beartas príobháideachais