Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 16ης Ιουλίου 2021 με τίτλο «Νέα δασική στρατηγική της ΕΕ για το 2030» (COM(2021)0572),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 8ης Οκτωβρίου 2020 σχετικά με την ευρωπαϊκή δασική στρατηγική – μελλοντική πορεία(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 28ης Απριλίου 2015 με τίτλο «Μια νέα δασική στρατηγική της ΕΕ: για τα δάση και τον δασικό τομέα»(2),

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και ιδίως το άρθρο 4,

–  έχοντας υπόψη την Ατζέντα του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 και τους στόχους για τη βιώσιμη ανάπτυξη,

–  έχοντας υπόψη τη συμφωνία που συνήφθη κατά την 21η Διάσκεψη των Μερών (COP21) της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (COP21) στο Παρίσι, στις 12 Δεκεμβρίου 2015 (συμφωνία του Παρισιού),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 11ης Δεκεμβρίου 2019 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (COM(2019)0640), και τις επακόλουθες πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της Προέδρου της Επιτροπής, Ursula von der Leyen, και της Επιτροπής,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση πλαισίου με στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 401/2009 και (ΕΕ) 2018/1999 («ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα»)(3),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/841 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, σχετικά με τη συμπερίληψη των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και των απορροφήσεων από δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγής χρήσης γης και δασοπονίας στο πλαίσιο για το κλίμα και την ενέργεια έως το 2030, καθώς και για την τροποποίηση του κανονισμού (EE) αριθ. 525/2013 και της απόφασης (EE) αριθ. 529/2013/ΕΕ(4),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές(5) (οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας (οδηγία για τους οικοτόπους)(6),

–  έχοντας υπόψη τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2021/268 της Επιτροπής, της 28ης Οκτωβρίου 2020, για την τροποποίηση του παραρτήματος IV του κανονισμού (ΕΕ) 2018/841 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα επίπεδα αναφοράς δασικών εκτάσεων που πρέπει να εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη για την περίοδο 2021-2025(7),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 2020, με τίτλο «Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030: Επαναφορά της φύσης στη ζωή μας» (COM(2020)0380),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 10ης Μαρτίου 2020, με τίτλο «Μια νέα βιομηχανική στρατηγική για την Ευρώπη» (COM(2020)0102),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 30ής Ιουνίου 2021, με τίτλο «Ένα μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ – Προς ισχυρότερες, συνδεδεμένες, ανθεκτικές και ευημερούσες αγροτικές περιοχές με ορίζοντα το 2040» (COM(2021)0345),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Οκτωβρίου 2020, με τίτλο «Κύμα ανακαινίσεων για την Ευρώπη – οικολογικά κτίρια, θέσεις εργασίας, καλύτερη ζωή» (COM(2020)0662),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 11ης Οκτωβρίου 2018, με τίτλο «Βιώσιμη βιοοικονομία για την Ευρώπη: ενίσχυση της σύνδεσης οικονομίας, κοινωνίας και περιβάλλοντος» (COM(2018)0673),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 23ης Μαρτίου 2022, για τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των συστημάτων τροφίμων (COM(2022)0133),

–  έχοντας υπόψη την πρωτοβουλία «Νέο ευρωπαϊκό Bauhaus»,

–  έχοντας υπόψη το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων στους τομείς της γεωργίας και δασοκομίας και σε αγροτικές περιοχές συμβιβάσιμων με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 702/2014 της Επιτροπής(8),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 5ης Νοεμβρίου 2021 σχετικά με τη νέα δασική στρατηγική της ΕΕ για το 2030,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της 8ης Δεκεμβρίου 2021, με θέμα την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο: «Νέα δασική στρατηγική της ΕΕ για το 2030»(9),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Περιφερειών, της 28ης Απριλίου 2022, με θέμα την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο: «Νέα δασική στρατηγική της ΕΕ για το 2030»,

–  έχοντας υπόψη τις αρμοδιότητες των κρατών μελών βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση της απερήμωσης,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου του 2021, με τίτλο «Ειδική έκθεση αριθ. 21/2021 –Χρηματοδότηση της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα και την κλιματική αλλαγή στα δάση της ΕΕ: θετικά, αν και περιορισμένα, αποτελέσματα»,

–  έχοντας υπόψη τη δημοσίευση της Επιτροπής του 2018, με τίτλο «Καθοδήγηση σχετικά με τη διαδοχική χρήση της βιομάζας με επιλεγμένα παραδείγματα ορθών πρακτικών που αφορούν την ξυλώδη βιομάζα»,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του 2020 του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής, με τίτλο «Χαρτογράφηση και αξιολόγηση των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών τους: Αξιολόγηση του οικοσυστήματος της ΕΕ»,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος του 2020 με τίτλο «State of nature in the EU – Results from reporting under the nature directives 2013-2018» (Κατάσταση της φύσης στην ΕΕ – Αποτελέσματα από την υποβολή εκθέσεων στο πλαίσιο των οδηγιών για την προστασία της φύσης για την περίοδο 2013-2018),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Forest Europe του 2020, με τίτλο «State of Europe’s Forests 2020» (Κατάσταση των δασών της Ευρώπης το 2020),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση συνολικής αξιολόγησης σχετικά με τη βιοποικιλότητα και τις οικοσυστημικές υπηρεσίες της Διακυβερνητικής πλατφόρμας επιστήμης-πολιτικής για τη βιοποικιλότητα και τις υπηρεσίες οικοσυστημάτων (IPBES),

–  έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη του Κουνμίνγκ – «Ecological Civilization: Building a Shared Future for All Life on Earth» (Οικολογικός πολιτισμός: οικοδομώντας ένα κοινό μέλλον για κάθε μορφή ζωής στη Γη),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της ομάδας εργασίας ΙΙ της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), με τίτλο «Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability» (Κλιματική αλλαγή 2022: επιπτώσεις, προσαρμογή και ευπάθεια),

–  έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) σχετικά με την κλιματική αλλαγή, την απερήμωση και υποβάθμιση της γης, τη βιώσιμη διαχείριση της γης, την επισιτιστική ασφάλεια και τις ροές αερίων του θερμοκηπίου στα χερσαία οικοσυστήματα,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 17ης Απριλίου 2018, στην υπόθεση C-441/17 Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά Δημοκρατίας της Πολωνίας(10),

–  έχοντας υπόψη τα προγράμματα και τις πρακτικές για τον συντονισμό των πληροφοριών για τα δάση στην Ευρώπη [το ευρωπαϊκό δίκτυο εθνικών καταλόγων δασών (ENFIN), το πρόγραμμα FutMon, το πρόγραμμα Diabolo, τον ευρωπαϊκό άτλαντα των δασικών ειδών δέντρων και το πρόγραμμα χαρτογράφησης και αξιολόγησης των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών τους (MAES)],

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του εργαστηρίου που συγχρηματοδοτήθηκε από τη Διακυβερνητική πλατφόρμα επιστήμης-πολιτικής για τη βιοποικιλότητα και τις υπηρεσίες οικοσυστημάτων (IPBES) και τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) σχετικά με τη βιοποικιλότητα και την κλιματική αλλαγή, της 10ης Ιουνίου 2021,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 54 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων και της Επιτροπής Ανάπτυξης,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου (A9‑0225/2022),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει θέσει στόχους μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030 και επίτευξης κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050(11) το αργότερο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι προσηλωμένη στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένου του ΣΒΑ 15 που αναφέρεται στην προστασία, αποκατάσταση και προώθηση της βιώσιμης χρήσης των χερσαίων οικοσυστημάτων, στη βιώσιμη διαχείριση των δασών, στην καταπολέμηση της απερήμωσης, στην ανάσχεση και αναστροφή της υποβάθμισης της γης και στην ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας, καθώς και στη συμφωνία του Παρισιού, όπως και στις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στη διάσκεψη του 2021 των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (COP26)· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δάση, καθώς και οι δασικές βιομηχανίες και υπηρεσίες, όπως και οι ιδιοκτήτες και οι εργαζόμενοι, θα διαδραματίσουν σημαντικό και αναντικατάστατο ρόλο στην επίτευξη των ΣΒΑ και των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού, ενώ τα δασικά οικοσυστήματα και οι δεξαμενές άνθρακα τους είναι ουσιαστικής σημασίας για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν, δεδομένου ότι απορροφούν και αποθηκεύουν περίπου το 10 % των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην Ευρώπη(12) και αποτελούν σημαντικούς φορείς βιοποικιλότητας·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 4 ΣΛΕΕ προβλέπει συντρέχουσες αρμοδιότητες και ευθύνες όσον αφορά τα δάση, ιδίως στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ, χωρίς να κάνει αναφορά σε κοινή δασική πολιτική της ΕΕ και, ως εκ τούτου, διατηρώντας τη δασική πολιτική ως αρμοδιότητα των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω της έντονης ποικιλομορφίας των δασών της ΕΕ όσον αφορά τη βιογεωγραφία, τη δομή, το μέγεθος, τη βιοποικιλότητα, τα ιδιοκτησιακά πρότυπα και τις υφιστάμενες πολιτικές, στις περιπτώσεις όπου η περιβαλλοντική πολιτική, η πολιτική για το κλίμα και οι άλλες συναφείς πολιτικές αφορούν τα δάση, είναι αναγκαίο να εφαρμόζονται δεόντως οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας κατά την κατάρτιση και την εφαρμογή της νέας δασικής στρατηγικής της ΕΕ (η «στρατηγική») και της σχετικής ενωσιακής νομοθεσίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι λεπτομέρειες σχετικά με τη διαχείριση των δασών πρέπει να προσαρμόζονται σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, με τήρηση προσέγγισης από τη βάση προς την κορυφή· λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτείται περαιτέρω συντονισμός σε επίπεδο ΕΕ για την καλύτερη επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και για τον ακριβέστερο υπολογισμό των δυνητικών μειώσεων των εκπομπών και των ορίων χρήσης των δασών, δεδομένου του σημαντικού ρόλου των δασών στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων για το κλίμα·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας ως οριζόντιας προσέγγισης για την αντιμετώπιση των κλιματικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων, η οποία διασφαλίζει πως η φύση και η βιοποικιλότητα μπορούν να προστατευτούν καταλλήλως, κατά τρόπο που οδηγεί σε βιώσιμη ανάπτυξη και θέσεις εργασίας σε μια αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων, με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα, και πλήρως κυκλική και ανταγωνιστική οικονομία εντός των ορίων του πλανήτη, θα πρέπει να καθοδηγεί την εφαρμογή της στρατηγικής για τη διαχείριση των συμβιβασμών, τη δημιουργία συνεργειών και την εξεύρεση της σωστής ισορροπίας μεταξύ των πολλαπλών λειτουργιών των δασών, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικοοικονομικών, περιβαλλοντικών και κλιματικών λειτουργιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι το «οικοσύστημα» είναι ένα φυσικό περιβάλλον που αποτελείται από αλληλεπιδρούντα έμβια και άβια όντα· λαμβάνοντας υπόψη ότι από αυτές τις αλληλεπιδράσεις τα οικοσυστήματα δημιουργούν μια ροή οφελών για τους ανθρώπους και την οικονομία που ονομάζεται «οικοσυστημικές υπηρεσίες»· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κλιματική αλλαγή και η απώλεια της βιοποικιλότητας και των σχετιζόμενων οικοσυστημικών υπηρεσιών συνιστούν συστημική απειλή για την κοινωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δάση παρέχουν ευρύ φάσμα οικοσυστημικών υπηρεσιών, όπως η παροχή ξυλείας, προϊόντων εκτός ξυλείας και τροφίμων, η παγίδευση άνθρακα, η προστασία της βιοποικιλότητας, ο καθαρός αέρας και το νερό, τα οφέλη για το τοπικό κλίμα, και η προστασία από φυσικούς κινδύνους όπως χιονοστιβάδες, πλημμύρες, ξηρασία ή πτώσεις βράχων, καθώς και η εξασφάλιση ψυχαγωγικής, πολιτιστικής και ιστορικής αξίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι στόχος της βιώσιμης διαχείρισης των δασών είναι η διασφάλιση της ισόρροπης παροχής των διάφορων οικοσυστημικών υπηρεσιών και η υποστήριξη των προσπαθειών προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και μετριασμού αυτής·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προϊόντα ξυλείας συμβάλλουν στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής με την αποθήκευση άνθρακα και την υποκατάσταση προϊόντων με μεγάλο αποτύπωμα άνθρακα, συμπεριλαμβανομένων κατασκευαστικών υλικών και υλικών συσκευασίας, κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, χημικών ουσιών και καυσίμων· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προϊόντα ξυλείας είναι ανανεώσιμα και σε μεγάλο βαθμό ανακυκλώσιμα, και, ως εκ τούτου, διαθέτουν τεράστιες δυνατότητες να υποστηρίξουν μια κυκλική βιοοικονομία· λαμβάνοντας υπόψη ότι το γεγονός αυτό καθιστά τον δασικό τομέα και τις δασικές βιομηχανίες βασικούς παράγοντες της πράσινης οικονομίας·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ως μέρος της δέσμης μέτρων προσαρμογής στον στόχο του 55 % και του στόχου ευθυγράμμισης της πολιτικής για το κλίμα με τη συμφωνία του Παρισιού, η οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ο κανονισμός σχετικά με τη συμπερίληψη των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγής χρήσης γης και δασοπονίας(13) βρίσκονται σε διαδικασία αναθεώρησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή έχει προτείνει κανονισμό για τα προϊόντα μηδενικής αποψίλωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι, υπό το πρίσμα της ευρωπαϊκής έννοιας των πολυλειτουργικών δασών, οι εν λόγω πρωτοβουλίες πρέπει να συνάδουν με τους πολιτικούς στόχους υψηλού επιπέδου της Πράσινης Συμφωνίας, το σχέδιο δράσης για τη βιοοικονομία, τη στρατηγική για την κυκλική οικονομία, τη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα και το μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ιδιοκτησία δασών σε όλη την Ευρώπη διαφέρει ως προς το μέγεθος και την ιδιοκτησιακή δομή, γεγονός που οδηγεί σε μεγάλη ποικιλομορφία μοντέλων διαχείρισης· λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου το 60 % των δασών της ΕΕ ανήκει σε 16 εκατομμύρια ιδιώτες ιδιοκτήτες δασών(14), σημαντικό ποσοστό των οποίων είναι μικροϊδιοκτήτες(15), ενώ περίπου το 40 % των δασών της ΕΕ αποτελούν δημόσια ιδιοκτησία με διάφορες μορφές· λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας μικρός αριθμός ιδιοκτητών δασών κατέχει σημαντικό μερίδιο της συνολικής δασικής επιφάνειας, ενώ ορισμένοι από αυτούς κατέχουν τις κύριες μονάδες επεξεργασίας ξύλου στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμμετοχή των εν λόγω ιδιοκτητών, η στήριξη και η ενθάρρυνσή τους πριν από τη δυσμενή μεταχείρισή τους μέσω ενός ολοκληρωμένου πολιτικού και νομοθετικού πλαισίου, το οποίο παρέχει ασφάλεια δικαίου και βασίζεται στην αναγνώριση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας τους, της πείρας τους ως διαχειριστών, της σημασίας των εσόδων που προκύπτουν από τη διαχείριση των δασών και συγκεκριμένων προκλήσεων, θα είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής, συμπεριλαμβανομένης της παροχής κλιματικών και άλλων οικοσυστημικών υπηρεσιών· λαμβάνοντας εν προκειμένω υπόψη ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί πως το πλαίσιο αυτό είναι σαφές και διαφανές, και να αποφεύγονται επαχθείς διοικητικές επιβαρύνσεις σε όλους τους παράγοντες·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ φιλοξενεί περίπου το 5 % της συνολικής δασικής έκτασης του πλανήτη, ενώ τα δάση αντιπροσωπεύουν το 43 % της χερσαίας έκτασης της ΕΕ, ελαφρώς μεγαλύτερη αναλογία από τη χερσαία έκταση που χρησιμοποιείται για τη γεωργία, και περιέχουν το 80 % της χερσαίας βιοποικιλότητάς της(16)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος με τίτλο «The European environment – state and outlook 2020: knowledge for transition to a sustainable Europe» (Το ευρωπαϊκό περιβάλλον — κατάσταση και προοπτικές το 2020: γνώση για τη μετάβαση σε μια βιώσιμη Ευρώπη)(17), η Ευρώπη έχει βιώσει μαζική μείωση της βιοποικιλότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι σχεδόν το 23 % των ευρωπαϊκών δασών βρίσκονται σε περιοχές του δικτύου Natura 2000, με το ποσοστό μάλιστα σε κάποια κράτη να υπερβαίνει το 50 %· λαμβάνοντας υπόψη ότι σχεδόν οι μισοί φυσικοί οικότοποι στις περιοχές Natura 2000 είναι δάση·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πιο πρόσφατα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν δυνάμει του άρθρου 17 της οδηγίας για τους οικοτόπους καταδεικνύουν ότι η κατάσταση της παραμέτρου των οικοτόπων δείχνει ότι μόνο το 49 % των δασικών οικοτόπων βρίσκεται σε καλή κατάσταση(18), ενώ για το 29,6 % η κατάσταση είναι άγνωστη και για το 21,1 % χαρακτηρίζεται κακή και πρέπει να βελτιωθεί· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εστίαση αποκλειστικά σε συγκεντρωτικά δεδομένα ενδέχεται να είναι ανεπαρκής για τον εντοπισμό και την εξέταση βασικών πληροφοριών σχετικά με τα πλέον επείγοντα ζητήματα και είναι, επομένως, αναγκαίο να εξεταστούν πιο συγκεκριμένοι δείκτες σχετικά με τις τάσεις όσον αφορά την κατάσταση και τις πιέσεις, καθώς και να διασφαλιστεί η δυνατότητα να γίνουν διαθέσιμα στο μέλλον τα δεδομένα που λείπουν· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δείκτες αυτοί δεν υποστηρίζουν μια συνολική αρνητική αξιολόγηση της κατάστασης των δασών της ΕΕ, αλλά δείχνουν τόσο θετικές όσο και αρνητικές τάσεις(19) που απαιτούν διαφοροποιημένες αντιδράσεις κατά περίπτωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δάση γίνονται ολοένα και πιο ευάλωτα στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ιδίως εξαιτίας της αυξανόμενης συχνότητας των δασικών πυρκαγιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ποσοτικός προσδιορισμός των επιπτώσεων αυτών των διαταραχών στην ανθεκτικότητα και την παραγωγικότητα των δασών σε μεγάλη κλίμακα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η καλύτερη κατανόηση των πιθανών φυσικών διαταραχών λόγω του κλίματος των ευρωπαϊκών δασών θα πρέπει να συνεπάγεται αφενός επιπλέον στήριξη για την καθοδήγηση σχετικά με τη διαχείριση των δασών και αφετέρου διαμόρφωση πολιτικών προσαρμογής με στόχο την αντιμετώπιση αυτών των τρωτών σημείων·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συλλογή και η διατήρηση διαφανών και αξιόπιστων δεδομένων υψηλής ποιότητας, η ανταλλαγή γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών, καθώς και η επαρκώς χρηματοδοτούμενη και καλά συντονισμένη έρευνα είναι καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και τη δημιουργία ευκαιριών, όπως και για την επίτευξη των πολλαπλών λειτουργιών των δασών, συμπεριλαμβανομένων των διάφορων οφελών που παρέχουν τα προϊόντα των δασικών βιομηχανιών, σε ένα ολοένα και πιο πολύπλοκο περιβάλλον· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δεδομένα για τα δάση τα οποία είναι διαθέσιμα σε επίπεδο ΕΕ είναι ελλιπή και διάφορων επιπέδων ποιότητας, γεγονός που εμποδίζει τον συντονισμό ΕΕ και κρατών μελών όσον αφορά τη διαχείριση και τη διατήρηση των δασών· λαμβάνοντας υπόψη, ειδικότερα, ότι είναι αναγκαία η καλύτερη παρακολούθηση της κατάστασης των δασικών οικοσυστημάτων, καθώς και των επιπτώσεων των δασικών μέτρων στη βιοποικιλότητα και το κλίμα·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σε διεθνές επίπεδο, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) είναι το κύριο φόρουμ για την κατάρτιση διεθνώς συμφωνημένων ορισμών στο πεδίο των δασών και της δασοπονίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο FAO συλλέγει και παρέχει δεδομένα για τα δάση και τη δασοπονία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη συμβάλλουν στο έργο του FAO·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παροχή των διάφορων υπηρεσιών δασικών οικοσυστημάτων μέσω του δασικού τομέα και των δασικών βιομηχανιών αποτελεί σημαντικό πυλώνα εισοδήματος και απασχόλησης, ιδίως στις αγροτικές περιοχές, αλλά και στις αστικές περιοχές μέσω της μεταγενέστερης χρήσης των εν λόγω υπηρεσιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή της στρατηγικής θα πρέπει να δίνει τη δέουσα προσοχή στην ενίσχυση του εισοδήματος και της απασχόλησης, αλλά και στην απήχηση της απασχόλησης στον τομέα μέσω ποιοτικών θέσεων εργασίας, κοινωνικής προστασίας, προτύπων για την υγεία και την ασφάλεια, συνεχούς ανάπτυξης συμπράξεων για τις δεξιότητες με τη συμμετοχή ενδιαφερόμενων φορέων, και επαρκών ευκαιριών κατάρτισης για διευθυντές και εργαζομένους· λαμβάνοντας υπόψη ότι στην Ευρώπη, η απασχόληση στον τομέα της δασοπονίας μειώθηκε κατά το ένα τρίτο μεταξύ του 2000 και του 2015 –κυρίως λόγω της αυξημένης εκμηχάνισης στη βιομηχανία ξυλείας και χαρτιού(20)· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο βελτιωμένος σχεδιασμός των δασικών μηχανημάτων μπορεί να συμβάλει στην προστασία των εργαζομένων και να μειώσει τις επιπτώσεις στο έδαφος και τα ύδατα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η υλοτομία και η βιομηχανία ξυλείας συγκαταλέγονται στους πλέον επικίνδυνους βιομηχανικούς τομείς και προκαλούν μεγάλο αριθμό εργατικών ατυχημάτων, επαγγελματικών ασθενειών και πρόωρων συνταξιοδοτήσεων·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκταση και ο όγκος της βιομάζας στα ευρωπαϊκά δάση αυξάνονται(21), σε αντίθεση με τις ανησυχητικές τάσεις αποψίλωσης των δασών παγκοσμίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας αποψίλωσης, κάτι που υπογραμμίζεται στην πρόταση κανονισμού της Επιτροπής για προϊόντα μηδενικής αποψίλωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι, πέρα από τη ρύθμιση των εισαγωγών, μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δάση που παρουσιάζει βέλτιστες πρακτικές για οικονομικά προσοδοφόρο βιώσιμη διαχείριση των δασών θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της διαχείρισης των δασών παγκοσμίως·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι επί του παρόντος υπάρχουν προαιρετικά συστήματα πιστοποίησης για τη βιώσιμη διαχείριση των δασών· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συστήματα πιστοποίησης αποτελούν αναγκαίο εργαλείο για την εκπλήρωση των απαιτήσεων του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία(22) όσον αφορά τη δέουσα επιμέλεια(23)·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικασία βιώσιμης διαχείρισης των δασών στην Ευρώπη θα πρέπει να διασφαλίζει την επίτευξη της σωστής ισορροπίας μεταξύ των τριών πυλώνων της βιωσιμότητας, δηλαδή της προστασίας του περιβάλλοντος, της κοινωνικής ανάπτυξης και της οικονομικής ανάπτυξης·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κριτήρια και οι δείκτες για τον καθορισμό της βιώσιμης διαχείρισης των δασών που χρησιμοποιούνται συνήθως στην ΕΕ βασίζονται στην πανευρωπαϊκή συνεργασία στο πλαίσιο της διαδικασίας Forest Europe την οποία έχουν υπογράψει όλα τα κράτη μέλη και η Επιτροπή· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος εργασίας της, η Forest Europe ξεκίνησε μια επαναξιολόγηση του ορισμού της βιώσιμης διαχείρισης των δασών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Forest Europe συλλέγει και παρέχει πληροφορίες για το καθεστώς και τις τάσεις των δασών και της δασοπονίας βάσει των κριτηρίων της βιώσιμης διαχείρισης των δασών· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί πως οι δείκτες και τα όρια βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία και να υπάρξει στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο αυτό· λαμβάνοντας υπόψη ότι νέοι διαφανείς δείκτες και όρια θα μπορούσαν να βελτιώσουν τη βιωσιμότητα του τομέα δεδομένης της σημασία του για τις περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές αξίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι το πλαίσιο για τη βιώσιμη διαχείριση των δασών θα πρέπει να καθοριστεί με σαφήνεια, ιδίως όσον αφορά τα κριτήρια, τους δείκτες και τα όρια που σχετίζονται με την ευρωστία των οικοσυστημάτων, τη βιοποικιλότητα και την κλιματική αλλαγή, προκειμένου να αποτελέσει ένα πιο λεπτομερές και χρήσιμο εργαλείο ελέγχου για να καθορίζονται και να συγκρίνονται διαφορετικές προσεγγίσεις διαχείρισης, ο αντίκτυπός τους και η συνολική κατάσταση και διατήρηση των ευρωπαϊκών δασών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η βιώσιμη διαχείριση των δασών θα πρέπει να συμβαδίζει με την προώθηση του πολυλειτουργικού ρόλου των δασών, ώστε να διασφαλίζεται ότι είναι απόλυτα εναρμονισμένος με την ποικιλομορφία των δασών και τα ειδικά χαρακτηριστικά κάθε περιφέρειας·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αγροδασοπονία, η οποία ορίζεται ως συστήματα χρήσης γης στα οποία φύονται δένδρα σε συνδυασμό με τη γεωργία στην ίδια έκταση, αποτελεί ένα σύνολο συστημάτων διαχείρισης γης τα οποία μπορούν να τονώσουν τη συνολική παραγωγικότητα, να δημιουργήσουν περισσότερη βιομάζα, να διατηρούν και να αποκαθιστούν τα εδάφη, να καταπολεμούν την απερήμωση και να παρέχουν σειρά πολύτιμων οικοσυστημικών υπηρεσιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι στην ΕΕ υπάρχουν δυο βασικοί τύποι αγροδασοπονίας: η δασολιβαδική αγροδασοπονία (βοσκή ζώων ή παραγωγή χορτονομής ζώων κάτω από δέντρα) και η δασογεωργική αγροδασοπονία (καλλιέργειες κάτω από δέντρα, με απόσταση σειρών που επιτρέπει την κυκλοφορία των τρακτέρ)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλειονότητα των υφιστάμενων αγροδασοπονικών συστημάτων στην ΕΕ είναι δασολιβαδικά συστήματα και ότι η κλιμάκωση της αγροδασοπονίας μπορεί να αποφέρει πολλαπλά οφέλη υπό το πρίσμα των περιβαλλοντικών πιέσεων·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 επιδιώκει να οριστούν, να χαρτογραφηθούν, να παρακολουθούνται και να προστατεύονται αυστηρά όλα τα εναπομείναντα πρωτογενή και υπεραιωνόβια δάση της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προστασία των δασών, συμπεριλαμβανομένων όλων των πρωτογενών και υπεραιωνόβιων δασών της ΕΕ που έχουν απομείνει, είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής· λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με την έκθεση του Κοινού Κέντρου Ερευνών του 2021(24), απομένουν μόνο 4,9 εκατομμύρια εκτάρια πρωτογενών και αρχαίων δασών της Ευρώπης, τα οποία αντιπροσωπεύουν μόλις το 3 % της συνολικής δασικής έκτασης της Ένωσης και το 1,2% της χερσαίας μάζας της· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πρωτογενή και τα υπεραιωνόβια δάση διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της βιοποικιλότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι συχνά παρουσιάζουν μεγάλη βιοποικιλότητα σε σύγκριση με άλλα δάση της ίδιας οικολογικής περιοχής, είναι πλούσια σε είδη και φιλοξενούν εξειδικευμένη χλωρίδα και πανίδα· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πρωτογενή και τα υπεραιωνόβια δάση παρέχουν επίσης ευρύ φάσμα άλλων κρίσιμων οικοσυστημικών υπηρεσιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι απαραίτητος ένας λειτουργικός ορισμός των πρωτογενών και των υπεραιωνόβιων δασών για τον ορθό σχεδιασμό, την εφαρμογή και την παρακολούθηση·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το δίκτυο Integrate αποτελεί πλατφόρμα εκπροσώπων διαφορετικών ευρωπαϊκών χωρών, η οποία ξεκίνησε από κυβερνήσεις αρκετών κρατών μελών και υποστηρίζεται από τη Μόνιμη δασική επιτροπή της Επιτροπής, η οποία παρέχει επιστημονικές συμβουλές και έχει λειτουργήσει έως σήμερα ως σημαντικός μοχλός εντοπισμού μέσων για την ενσωμάτωση της διατήρησης της φύσης στη βιώσιμη διαχείριση των δασών· λαμβάνοντας υπόψη ότι το έργο της πλατφόρμας έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το χρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» έργο Alterfor εξέτασε τη δυνατότητα βελτιστοποίησης των μεθόδων δασικής διαχείρισης που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος και παρουσίασε εναλλακτικά μοντέλα δασικής διαχείρισης, με ευκαιρίες και προκλήσεις να αναφέρονται για κάθε εναλλακτική·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το χρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» έργο SINCERE ανέπτυξε νέες πολιτικές και νέα επιχειρηματικά μοντέλα συνδέοντας τη γνώση και την τεχνογνωσία από την πρακτική, την επιστήμη και την πολιτική, σε όλη την Ευρώπη και πέραν αυτής, με στόχο τη διερεύνηση νέων μέσων για την ενίσχυση των υπηρεσιών δασικών οικοσυστημάτων με τρόπους που ωφελούν τους ιδιοκτήτες δασών, καθώς και την εξυπηρέτηση ευρύτερων κοινωνικών αναγκών·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στις εισαγωγές ξυλείας, ιδίως στις εισαγωγές σημύδας, της οποίας η Ρωσία είναι κατά 80 % παγκόσμιος παραγωγός, καθώς και στον ευρωπαϊκό τομέα της ξυλουργικής και στις εξαγωγές μεταποιημένων προϊόντων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι νόμιμες κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία εγείρουν το ερώτημα της εξάρτησης της ΕΕ από τις εισαγωγές ξυλείας από τη Ρωσία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ προμηθεύεται περίπου το 80 % της ζήτησης ξυλείας από την εγχώρια αγορά και οι εισαγωγές από τη Ρωσία αντιπροσωπεύουν μόνο το 2 % περίπου της συνολικής κατανάλωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Φινλανδία και η Σουηδία είναι οι κύριοι εισαγωγείς της ΕΕ ακατέργαστης στρογγυλής ξυλείας από τη Ρωσία και θα επηρεαστούν από τις εμπορικές απαγορεύσεις(25)·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παράνομη υλοτομία, συμπεριλαμβανομένης της υλοτομίας σε προστατευόμενες περιοχές όπως οι εκτάσεις του δικτύου Natura 2000, αποτελεί συνεχιζόμενο και ανεπίλυτο πρόβλημα σε αρκετά κράτη μέλη·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δάση είναι απαραίτητα για τη σωματική και ψυχική υγεία και ευεξία των ανθρώπων, προωθούν τη μετάβαση προς μια οικονομία απαλλαγμένη από ορυκτά καύσιμα και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή των τοπικών κοινοτήτων, ιδίως στις αγροτικές περιοχές όπου συμβάλλουν σημαντικά στα τοπικά μέσα βιοπορισμού·

1.  επικροτεί τη νέα δασική στρατηγική της ΕΕ και τη φιλοδοξία της να αυξήσει την ισορροπημένη συμβολή των πολυλειτουργικών δασών στους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας και της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030, ιδίως στους στόχους δημιουργίας βιώσιμης πράσινης ανάπτυξης και απασχόλησης και στην επίτευξη ουδέτερης ως προς το ισοζύγιο άνθρακα, περιβαλλοντικά βιώσιμης και πλήρως κυκλικής οικονομίας και κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 το αργότερο· τονίζει τη σημασία μιας στιβαρής επιστημονικής στρατηγικής, η οποία λαμβάνει υπόψη τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις της βιωσιμότητας με ολοκληρωμένο και ισορροπημένο τρόπο, δεδομένου ότι, εκτός από τη συμβολή στους στόχους για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα, μεταξύ άλλων μέσω της προστασίας του εδάφους και των υδάτων, τα δάση παρέχουν οικονομικά και κοινωνικά οφέλη και ευρύ φάσμα υπηρεσιών, από τα μέσα διαβίωσης έως την αναψυχή·

2.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η νέα δασική στρατηγική της ΕΕ δεν καταρτίστηκε σωστά από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς, και ότι οι θέσεις των συννομοθετών δεν ελήφθησαν επαρκώς υπόψη· τονίζει τη σημασία ενίσχυσης της συνεργασίας όσον αφορά την εφαρμογή της νέας δασικής στρατηγικής της ΕΕ για το 2030·

3.  αναγνωρίζει ότι, σύμφωνα με τη βιώσιμη διαχείριση των δασών και για την αύξηση της ποιότητας και της ποικιλομορφίας των δασικών οικοσυστημάτων, η διατήρηση, η προστασία, η ενίσχυση, η αποκατάσταση και η βιώσιμη χρήση υγιών και ανθεκτικών δασών αποτελούν θεμελιώδεις στόχους της δασικής στρατηγικής της ΕΕ και όλων των παραγόντων της δασοπονίας και της δασικής αλυσίδας αξίας, με χρήση της ξυλείας ως ευέλικτης, ανανεώσιμης πρώτης ύλης για τη μεγιστοποίηση της αυτάρκειας στην ΕΕ· σημειώνει, επιπλέον, ότι οι στόχοι αυτοί συνάδουν με τις προσδοκίες και τις απαιτήσεις της κοινωνίας, καθώς και με τις βασικές προτεραιότητες των πολιτών στην ΕΕ· επισημαίνει ότι η εγγυοφυσική δασοπονία και η βιώσιμη διαχείριση των δασών έχουν τη δυνατότητα να αποφέρουν παρόμοια ή καλύτερα οικονομικά οφέλη, διατηρώντας και προωθώντας παράλληλα την ακεραιότητα και την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων, όπως και αυξάνοντας το δυναμικό των δασών ως καταβοθρών άνθρακα και καταφυγίων βιοποικιλότητας και για την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας·

4.  αναγνωρίζει τον ζωτικό ρόλο που διαδραματίζουν τα δάση, η βιοποικιλότητά τους και τα μοναδικά οικοσυστήματά τους, συμβάλλοντας στην υγεία του περιβάλλοντος, στα μέτρα μετριασμού της κλιματικής αλλαγής, στην παροχή καθαρού αέρα, νερού και ευστάθειας του εδάφους, καθώς και γονιμότητας, παρέχοντας παράλληλα διάφορους οικοτόπους και μικροοικοτόπους σε πολλά είδη, και στηρίζοντας έτσι την πλούσια βιοποικιλότητα· υπογραμμίζει τον ουσιαστικό ρόλο των δασών στην ανθρώπινη υγεία και ευημερία, συμπεριλαμβανομένων των αστικών και περιαστικών δασικών εκτάσεων που είναι προσβάσιμες σε όσους έχουν τη μεγαλύτερη έλλειψη επαφής με τη φύση, καθώς και στην παροχή εκπαιδευτικών και τουριστικών υπηρεσιών· τονίζει την ανάγκη προώθησης της προσέγγισης «Μία υγεία» που αναγνωρίζει τον εγγενή δεσμό μεταξύ της υγείας του ανθρώπου, των ζώων και της φύσης· τονίζει ότι η χρηστή διαχείριση των περιοχών Natura 2000 είναι απαραίτητη για τη διατήρηση και ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας, καθώς και των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών που αυτά παρέχουν·

5.  τονίζει τον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζουν τα δασικά οικοσυστήματα όσον αφορά τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν, καθώς και τη συμβολή στον στόχο της ΕΕ για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 το αργότερο· αναγνωρίζει ότι η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει την ικανότητα ανάπτυξης των δασών σε ορισμένες περιοχές, αυξάνει τη συχνότητα και τη σοβαρότητα της ξηρασίας, των πλημμυρών και των πυρκαγιών, και ενισχύει την εξάπλωση νέων επιβλαβών οργανισμών και ασθενειών που πλήττουν τα δάση· σημειώνει ότι τα παρθένα οικοσυστήματα έχουν μεγαλύτερη ικανότητα να υπερβαίνουν τους περιβαλλοντικούς επιβαρυντικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών στο κλίμα, σε σύγκριση με τα υποβαθμισμένα οικοσυστήματα, καθώς έχουν εγγενείς ιδιότητες που τους επιτρέπουν να μεγιστοποιούν τις ικανότητες προσαρμοστικότητάς τους· τονίζει ότι η κλιματική αλλαγή θα έχει ακόμη μεγαλύτερο αρνητικό αντίκτυπο στα ευρωπαϊκά δάση τα επόμενα χρόνια και ότι θα επηρεάσει ιδιαίτερα τις περιοχές με μονοειδικές δασοσυστάδες της ίδιας ηλικίας· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών δασών, ιδίως με την αύξηση της ποικιλομορφίας τους όσον αφορά τη δομή, τη λειτουργία και τη σύνθεσή τους· επιμένει ότι τα δομικά πλούσια, μεικτά δάση με μεγάλο οικολογικό εύρος έχουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και αυξημένη ικανότητα προσαρμογής στο πλαίσιο αυτό· επισημαίνει ότι, υπό ορισμένες συνθήκες, τα σταθερά μεικτά δάση μπορεί να περιέχουν φυσικά περιορισμένο αριθμό ειδών· υπογραμμίζει ότι οι δασικές εκτάσεις, με τις αντίστοιχες δεξαμενές άνθρακα των ζωντανών δέντρων και του νεκρού ξύλου, συνιστούν κρίσιμο παράγοντα για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη, συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα και ενισχύουν τη βιοποικιλότητα· θεωρεί ότι η προώθηση της βιολογικής ποικιλομορφίας των δασών είναι η πιο αποτελεσματική διασφάλιση κατά της κλιματικής αλλαγής και της απώλειας βιοποικιλότητας·

6.  επισημαίνει τη συνεχώς αυξανόμενη κάλυψη και τον όγκο(26) των δασών στην ΕΕ, παρά την επιβράδυνση των τελευταίων ετών, η οποία έρχεται σε αντίθεση με την παγκόσμια τάση αποψίλωσης(27)· αναγνωρίζει τις προσπάθειες όλων των παραγόντων σε ολόκληρη τη δασική αλυσίδα αξίας οι οποίοι συνέβαλαν σε αυτή την ανάπτυξη· εκφράζει την ανησυχία του για την αυξανόμενη πίεση που δέχονται τα δάση και οι οικότοποι της ΕΕ, η οποία έχει επιδεινωθεί από την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, και τονίζει την επείγουσα ανάγκη να προστατευτεί και να αυξηθεί η ανθεκτικότητα των δασών και των οικοσυστημάτων, μεταξύ άλλων με μέτρα για την αύξηση της ικανότητας προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και για τη μείωση των πιέσεων όπου είναι εφικτό, με ταυτόχρονη συνεκτίμηση των χαρακτηριστικών του δάσους· σημειώνει με ανησυχία ότι η ευπάθεια των δασών στην ΕΕ σε επιβλαβείς και παθογόνους οργανισμούς φαίνεται να έχει αυξηθεί και ότι οι εστίες αποτελούν απειλή για τον παγιδευμένο άνθρακα(28), τη βιοποικιλότητα και την ποιότητα της ξυλείας·

7.  ζητεί να εξασφαλίσουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της νομοθεσίας τους τη βέλτιστη δυνατή προστασία των δασών τους από ρύπους και επιβλαβείς οργανισμούς· αναφέρεται ιδίως στην προστασία από μόλυνση, όπως από πυρομαχικά που περιέχουν μόλυβδο ή φυτοφάρμακα, από ακραίας συμπίεσης του εδάφους εξαιτίας της ακατάλληλης χρήσης μηχανημάτων, καθώς και στην προστασία από την επιβλαβή περιήγηση των κυνηγετικών θηραμάτων ή από ζημιές που προκαλούνται από τον υπερβολικό αριθμό οπληφόρων θηραμάτων·

8.  επισημαίνει τα ειδικά και ποικιλόμορφα χαρακτηριστικά των δασικών τομέων στα κράτη μέλη και τονίζει ότι τα δάση της ΕΕ χαρακτηρίζονται από ποικιλόμορφες φυσικές συνθήκες, όπως η βιογεωγραφία, το μέγεθος, η δομή και η βιοποικιλότητα, καθώς και από ιδιοκτησιακά πρότυπα, μορφές διακυβέρνησης, προκλήσεις και ευκαιρίες, και ότι τα περισσότερα έχουν διαμορφωθεί μέσα από αιώνες ανθρώπινης διάδρασης, παρέμβασης και διαχείρισης και, συνεπώς, αποτελούν μορφή πολιτιστικής κληρονομιάς· υπενθυμίζει επίσης ότι τα πρωτογενή και τα υπεραιωνόβια δάση αποτελούν περιοχές που έχουν αναπτυχθεί με ελάχιστη έως καθόλου ανθρώπινη παρέμβαση και διαχείριση· τονίζει ότι προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η στρατηγική μπορεί να εφαρμόζεται σε όλα τα είδη δασών και καταστάσεων, σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται προσαρμοσμένες προσεγγίσεις όσον αφορά τη διαχείριση των δασών και την παροχή οικοσυστημικών υπηρεσιών·

9.  αναγνωρίζει ότι η διαχείριση των δασών είναι ειδική ανά τόπο και ότι οι διαφορετικές συνθήκες και οι τύποι δασών ενδέχεται να απαιτούν διαφορετικές προσεγγίσεις διαχείρισης με βάση τις διαφορετικές οικολογικές ανάγκες και τα χαρακτηριστικά των δασικών εκτάσεων και πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των εργαζομένων στον δασικό τομέα, των ιδιοκτητών και άλλων ενδιαφερόμενων παραγόντων·

10.  υπογραμμίζει τη μέχρι σήμερα συμβολή των ιδιοκτητών δασών και των δασικών παραγόντων σε ολόκληρη τη δασική αλυσίδα αξίας στις προσπάθειες για την επίτευξη μιας βιώσιμης και κλιματικά ουδέτερης οικονομίας έως το 2050 και στην αξία της διαγενεακής και ιστορικής γνώσης και εμπειρογνωμοσύνης στη δασοπονία και τη βιώσιμη διαχείριση των δασών·

11.  αναγνωρίζει την πολυπλοκότητα της αξιολόγησης όσον αφορά την κατάσταση των δασών, καθώς και την άνιση διαθεσιμότητα, ποικιλομορφία και ποιότητα των δεδομένων και, επομένως, τονίζει την ανάγκη συνεχούς πολιτικού και επιστημονικού διαλόγου, καθώς και αυξημένης χρηματοδότησης, σε όλα τα επίπεδα, με αφετηρία τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη και ιδίως με διαχειριστές και ιδιοκτήτες δασών, για τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων σχετικά με την κατάσταση των δασών και, κατά περίπτωση, της εναρμόνισης δεδομένων· τονίζει την ανάγκη να ληφθούν επίσης υπόψη τα χρηματοδοτικά μέσα και οι ανθρώπινοι πόροι, ιδίως για να είναι σε θέση να εντοπίζονται, σε πρώιμο στάδιο, αποδοτικές ως προς τη χρήση των πόρων χρήσεις των δασών και τα όρια χρήσης των δασών·

12.  υπογραμμίζει ότι, αν και επικεντρώνεται στα δάση στην ΕΕ, η στρατηγική και η εφαρμογή της πρέπει να συνάδουν με το έργο που έχει αναληφθεί σε πανευρωπαϊκό επίπεδο από τη Forest Europe και σε διεθνείς οργανισμούς όπως ο FAO, ενώ επίσης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις απόψεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων και το έργο που έχει αναληφθεί σε επίπεδο κρατών μελών· τονίζει ότι η στρατηγική και η εφαρμογή της θα πρέπει να αποφεύγουν την αλληλεπικάλυψη εργασιών και την αύξηση του διοικητικού φόρτου· πιστεύει επίσης ότι, δεδομένης της ισχυρής δέσμευσης της ΕΕ για την προστασία της βιοποικιλότητας και των καταβοθρών άνθρακα, καθώς και για την προώθηση της βιώσιμης ανεύρεσης, παραγωγής και χρήσης πόρων σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως υπογραμμίζεται από την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής για τα προϊόντα μηδενικής αποψίλωσης, η στρατηγική θα πρέπει να εφαρμόζεται με τέτοιον τρόπο ώστε να χρησιμεύει ως πρότυπο βέλτιστων πρακτικών, αναγνωρίζοντας την ποικιλία των σημείων αφετηρίας, ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιείται για την ενθάρρυνση παρόμοιων προσεγγίσεων σε άλλες περιοχές·

13.  τονίζει ότι, για να επιτευχθούν οι διάφοροι στόχοι της, η εφαρμογή της στρατηγικής πρέπει να είναι κατάλληλη για τον επιδιωκόμενο σκοπό σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με συνεκτίμηση του κοινωνικοοικονομικού αντίκτυπου που μπορεί να επιφέρει, μεταξύ άλλων μέσω της προσαρμογής της εφαρμογής στις τοπικές συνθήκες και εμπειρίες και στις παραδοσιακές γνώσεις και χρήσεις, με συνεκτίμηση των τρεχουσών επιστημονικών γνώσεων, καθώς και μέσω της παροχής των απαραίτητων δεξιοτήτων στους ενδιαφερόμενους φορείς· σημειώνει ότι πρέπει να βασίζεται στην πλήρη αναγνώριση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, σε έναν οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά βιώσιμο δασικό τομέα, καθώς και στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», ως βασικά στοιχεία για την παροχή των διάφορων δασικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της ανθεκτικότητας·

14.  καλεί την Επιτροπή να παράσχει μια εμπεριστατωμένη εκτίμηση επιπτώσεων της στρατηγικής προκειμένου να προσδιοριστούν οι επιπτώσεις για τις συνθήκες της αγοράς, τις αγροτικές περιοχές και τις διάφορες χρηματοδοτικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης για την έρευνα και την καινοτομία, την ανάπτυξη δεξιοτήτων, τις υποδομές, τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν, καθώς και τη βελτίωση της βιοποικιλότητας·

Προώθηση ισορροπημένης πολυλειτουργικότητας

15.  αναγνωρίζει τον καίριο ρόλο των δασών και ολόκληρης της δασικής αλυσίδας αξίας στην προστασία του κλίματος και της βιοποικιλότητας και στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής με στόχο τη συμβολή στην επίτευξη, έως το 2050 το αργότερο, βιώσιμης και κλιματικά ουδέτερης οικονομίας· υπογραμμίζει ότι ο πολυλειτουργικός ρόλος των δασών περιλαμβάνει πολλαπλές οικοσυστημικές υπηρεσίες και κοινωνικοοικονομικές λειτουργίες, όπως η διατήρηση και η ενίσχυση της βιοποικιλότητας και των εδαφών, ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής, η παγίδευση και αποθήκευση άνθρακα από την ατμόσφαιρα, η πρόληψη της υποβάθμισης της γης , η παροχή ανανεώσιμων πρώτων υλών που βασίζονται στη φύση και ιατρικών, βρώσιμων και μαγειρικών προϊόντων, καθώς και μη εξορυκτικές οικονομικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου του βιώσιμου οικοτουρισμού, που οδηγούν σε θέσεις εργασίας και οικονομική ανάπτυξη σε αγροτικές και αστικές περιοχές, αντισταθμίζουν την εγκατάλειψη της υπαίθρου, συμβάλλουν στην παροχή καθαρού νερού και αέρα, στην προστασία από τους φυσικούς κινδύνους και προσφέρουν ψυχαγωγικά, υγειονομικά, αισθητικά και πολιτιστικά οφέλη· τονίζει ότι η εφαρμογή της στρατηγικής πρέπει να διασφαλίζει την ισόρροπη παροχή όλων των υπηρεσιών, καθώς και να διατηρεί και να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία· υπογραμμίζει ότι η επιτυχής παροχή υπηρεσιών απαιτεί βιώσιμη ενεργό διαχείριση·

16.  πιστεύει ότι η βασική αρχή της εξισορρόπησης των πολλαπλών δασικών λειτουργιών και του καθορισμού στόχων και μέτρων για την παροχή όλων των οικοσυστημικών υπηρεσιών θα πρέπει να είναι η επιδίωξη μεγιστοποίησης των συνεργειών και ελαχιστοποίησης των συμβιβασμών με βάση τεκμηριωμένες πληροφορίες·

17.  τονίζει ότι τα δάση συμβάλλουν στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής μέσω της παγίδευσης άνθρακα, της αποθήκευσης άνθρακα και της βιώσιμης υποκατάστασης των ορυκτών καυσίμων, καθώς και των προϊόντων, των υλών, της πηγών ενέργειας και άλλων προϊόντων ορυκτής προέλευσης με υψηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και αποτύπωμα άνθρακα από ξύλο και προϊόντα ξυλείας· τονίζει ότι το ξύλο είναι ο μόνος σημαντικός φυσικός ανανεώσιμος πόρος που έχει τη δυνατότητα να αντικαταστήσει ορισμένα ενεργοβόρα υλικά, όπως το τσιμέντο και τα πλαστικά, και θα έχει μεγαλύτερη ζήτηση στο μέλλον· σημειώνει ότι η στρατηγική επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην αποθήκευση στον κατασκευαστικό τομέα και πιστεύει ότι η εφαρμογή της θα πρέπει να στηρίζει σαφώς την ευρύτερη χρήση διαφορετικών επιλογών υποκατάστατων ξυλείας και να βασίζεται σε στιβαρή επιστημονική αξιολόγηση του κύκλου ζωής, σύμφωνα με τους περιβαλλοντικούς στόχους της ΕΕ και τους στόχους της στρατηγικής για τη βιοοικονομία και της βιομηχανικής στρατηγικής, ώστε να απελευθερωθεί το πλήρες δυναμικό των δασικών προϊόντων για την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, καθώς και για την επίτευξη μιας οικονομίας που δεν εξαρτάται πλέον από τα ορυκτά καύσιμα· τονίζει τον ρόλο της έρευνας για την υποκατάσταση των ορυκτών υλικών και των ορυκτών καυσίμων. τονίζει την ανάγκη να μειωθεί η κατανάλωση της ΕΕ εν γένει και χαιρετίζει τη θέσπιση μεθοδολογίας για την ποσοτικοποίηση των κλιματικών οφελών της κατασκευής ξύλου·

18.  τονίζει ότι δεν πρέπει να αγνοηθεί η έντονη σημασία του υγιούς και γόνιμου δασικού εδάφους, καθώς είναι υποχρεωτικό για τη διατήρηση της ζωής, την αύξηση της παραγωγικότητας των δασών(29), την αποθήκευση άνθρακα και την προστασία του ζωτικού υπόγειου δικτύου μυκήτων που επιτρέπει στα δέντρα να μοιράζονται πόρους, όπως θρεπτικά συστατικά και νερό, και αμυντικά σήματα, παρέχοντας αυξημένη αντοχή σε παράσιτα, ασθένειες ή ακόμα και στην ξηρασία και τα ακραία καιρικά φαινόμενα(30), (31), (32), που είναι πιθανό να αυξηθούν σε ένταση και συχνότητα λόγω της κλιματικής αλλαγής·

19.  επισημαίνει ότι, προκειμένου τα προϊόντα ξυλείας να συμβάλλουν με τον βέλτιστο τρόπο στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στην κυκλική οικονομία, απαιτείται να χρησιμοποιούνται με τον πλέον αποδοτικό και βιώσιμο τρόπο· πιστεύει ότι η ποσότητα ξυλείας που εξάγεται πρέπει να περιορίζεται από όρια βιωσιμότητας και ότι οι αρχές στην καθοδήγηση διαδοχικής χρήσης(33) αποτελούν ορθό πρότυπο για αποδοτική χρήση, αλλά μόνο αν δεν χρησιμοποιούνται ως στατική προσέγγιση και, επομένως, πρέπει να προσαρμόζονται τακτικά ώστε να αντικατοπτρίζουν καινοτόμες χρήσεις, όπως σε κατασκευές, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, βιοχημικά προϊόντα, ιατρικές εφαρμογές και ύλες μπαταριών· τονίζει ότι οι πόροι ξυλείας πρέπει να χρησιμοποιούνται όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερα, με οικονομικές και επιχειρησιακές αποφάσεις που λαμβάνουν υπόψη τις εθνικές ιδιαιτερότητες, ενώ επίσης τονίζει ότι μια εύρυθμα λειτουργούσα και χωρίς στρεβλώσεις αγορά μπορεί να παράσχει κίνητρα για την αποδοτική και βιώσιμη χρήση των πόρων ξυλείας, σε συνδυασμό με επαρκή μέτρα για τη διασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος·

20.  υπογραμμίζει τη σημασία του αξιόπιστου και βιώσιμου εφοδιασμού με ξυλεία, προϊόντα ξυλείας και δασική βιομάζα για την επίτευξη των στόχων βιωσιμότητας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του στόχου κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 και του στόχου πράσινης ανάπτυξης και θέσεων εργασίας της Πράσινης Συμφωνίας· σημειώνει ότι η ζήτηση αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται(34) και ότι η χρήση τοπικά και με βιώσιμο τρόπο παραγόμενου ξύλου θα πρέπει να ενθαρρύνεται ώστε να ανταποκρίνεται στην εν λόγω ζήτηση· πιστεύει ότι μεγάλο μέρος του δασικού τομέα της ΕΕ παρέχει πρώτες ύλες που προέρχονται από ιδιαιτέρως βιώσιμες πηγές· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τα φαινόμενα διαφυγής και τις επιπτώσεις της υποκατάστασης των ορυκτών καυσίμων και των υλών από μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και των επιδράσεων στην ανταγωνιστικότητα του δασικού τομέα και των δασικών βιομηχανιών, και να παρακολουθεί τυχόν επιπτώσεις στη διαθεσιμότητα ξυλείας μετά την εφαρμογή των μέτρων στο πλαίσιο της στρατηγικής·

21.  επισημαίνει ότι η αυξανόμενη ζήτηση για ξυλεία ως πρώτη ύλη, ιδίως για την ξυλεία ως πηγή ενέργειας, θέτει σημαντικές προκλήσεις στο πλαίσιο πολιτικών κρίσεων, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, και απαιτεί συνεχή παρακολούθηση των εγχώριων δασικών πόρων για την αξιολόγηση δυνητικών ελλείψεων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν την εξάρτηση από τις εισαγωγές ξυλείας από τη Ρωσία υπό το πρίσμα των νόμιμων κυρώσεων μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και να αναπτύξουν στρατηγικές για τον περιορισμό των διαταραχών όπου χρειάζεται, αποφεύγοντας ταυτόχρονα σε ενωσιακό επίπεδο τη μετατροπή γεωργικής γης που είναι κατάλληλη για την παραγωγή τροφίμων· τονίζει την καίρια σημασία της ασφάλειας του εφοδιασμού της ΕΕ και της παραγωγής ιδίων πρώτων υλών, στο ευρύτερο πλαίσιο των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας· τονίζει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, η παραμέληση των δασών μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια θέσεων εργασίας στις αγροτικές περιοχές και σε αύξηση της εξάρτησης από τις εισαγωγές δασικών προϊόντων από περιοχές του κόσμου όπου η διαχείριση των δασών είναι λιγότερο βιώσιμη·

22.  υπενθυμίζει ότι 2,1 εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονται στον δασικό τομέα, ενώ η εκτεταμένη δασική αλυσίδα αξίας στηρίζει 4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην πράσινη οικονομία, χωρίς να υπολογίζονται οι δραστηριότητες λιανικού εμπορίου και οι δραστηριότητες πλην του ξύλου, όπως δραστηριότητες αναψυχής που σχετίζονται με τα δάση και επιστημονικό έργο σε δάση· σημειώνει ότι η απασχόληση στον δασικό τομέα μειώθηκε κατά 33 % μεταξύ του 2000 και του 2015 κυρίως λόγω της αυξανόμενης εκμηχάνισης, σε περίοδο κατά την οποία αυξανόταν επίσης η υλοτομία· υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν τα δάση στη δημιουργία πράσινων θέσεων εργασίας σε αγροτικές και ορεινές περιοχές· σημειώνει ότι τα δασικά προϊόντα πλην του ξύλου, όπως διάφορα τρόφιμα, φάρμακα και λύσεις για βασικά υλικά που βασίζονται στη φύση διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως πηγή εισοδήματος με εκτιμώμενη αξία περίπου 4 δισεκατομμυρίων EUR το 2015(35) και είναι βαθιά ριζωμένα στις τοπικές παραδόσεις· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν τις οικονομικές επιδράσεις μιας εγγυοφυσικής προσέγγισης, μεταξύ άλλων στην άμεση και την έμμεση απασχόληση·

23.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παρακολουθήσουν και να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις που έχει η μετατόπιση της ισορροπίας των δασικών λειτουργιών στη συνολική κατάσταση όσον αφορά την απασχόληση και στην κερδοφορία του τοπικού τομέα ξυλείας, ιδίως σε αγροτικές και ορεινές περιοχές καθώς και στα μεταγενέστερα τμήματα των βιομηχανιών επεξεργασίας ξύλου, και υπογραμμίζει την ανάγκη να διατηρηθούν ή να βελτιωθούν η απήχηση της απασχόλησης στον τομέα καθώς και η ασφάλεια στον χώρο εργασίας, όταν εξετάζονται αλλαγές στις πρακτικές διαχείρισης·

24.  αναγνωρίζει ότι υπάρχουν διάφορα παράλληλα οφέλη που συνδέονται με τη δάσωση και την αναδάσωση, όπως η διήθηση των υδάτων, η αυξημένη διαθεσιμότητα νερού, ο μετριασμός της ξηρασίας, ο έλεγχος των πλημμυρών, η αποφυγή καθίζησης, η δημιουργία οικοτόπων άγριας πανίδας, η αύξηση της πανίδας του εδάφους, η βελτίωση της γονιμότητας του εδάφους και η διήθηση του αέρα· χαιρετίζει τον χάρτη πορείας για τη δάσωση και την αναδάσωση που αποσκοπεί στη φύτευση τουλάχιστον 3 δισεκατομμυρίων επιπλέον δέντρων στην ΕΕ έως το 2030· τονίζει ότι οι πρωτοβουλίες αυτές θα πρέπει να υλοποιούνται σύμφωνα με σαφείς οικολογικές αρχές και να είναι πλήρως συμβατές με τον στόχο της βιοποικιλότητας που δίνει προτεραιότητα στην αποκατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων· υπενθυμίζει ότι η δενδροφύτευση εξαρτάται από την υποστήριξη από τοπικούς ενδιαφερόμενους φορείς και από τον περιφερειακό σχεδιασμό· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στη φύτευση κατάλληλων δέντρων σε περιοχές με υποβαθμισμένες εκτάσεις και σε περιοχές που πλήττονται από απερήμωση, και επαναλαμβάνει τη σημασία της προστασίας των πρωτογενών και υπεραιωνόβιων δασών· επισημαίνει ότι η αύξηση των δασωμένων εκτάσεων μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και στη φυσική αναγέννηση των υποβαθμισμένων δασικών συστημάτων, με μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας· καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει στις αρχές της προσθετικότητας τα δέντρα που φυτεύονται στο πλαίσιο των νέων οικολογικών προγραμμάτων της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) και των περιβαλλοντικών, κλιματικών και άλλων διαχειριστικών δεσμεύσεων, καθώς και εκείνα στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, δεδομένου ότι τόσο η νέα ΚΓΠ όσο και ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα έχουν τεθεί σε εφαρμογή μετά την έγκριση της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030· τονίζει ότι, εφόσον η γη συνιστά πεπερασμένο πόρο, η φύτευση δέντρων σε υφιστάμενα δάση, σε έδαφος οριακής απόδοσης και σε αστικές περιοχές θα πρέπει να τεθεί ως προτεραιότητα σε σχέση με τη μετατροπή παραγωγικής γεωργικής γης, ιδίως στο πλαίσιο των νέων γεωπολιτικών περιστάσεων, καθώς και σε σχέση με τη μετατροπή βοσκότοπων και φυσικών λειμώνων, καθώς δεν οδηγεί σε σημαντικές αλλαγές στον οργανικό άνθρακα του εδάφους(36)· σημειώνει την ευκαιρία για αστική δασική ανάπτυξη σε αυτό το πεδίο· υπενθυμίζει, ωστόσο, ότι η δάσωση και η αναδάσωση μπορούν επίσης να συνεπάγονται συμβιβασμούς για τη βιοποικιλότητα, π.χ. σε λειμώνες υψηλής βιοποικιλότητας∙

Προστασία, αποκατάσταση, δάσωση και αναδάσωση, και βιώσιμη διαχείριση

25.  υπογραμμίζει τον πολυλειτουργικό ρόλο των δασών και τη σημασία των υγιών, οικολογικά ανθεκτικών δασικών οικοσυστημάτων που παρέχουν πολυάριθμες υπηρεσίες στην κοινωνία, όπως η διατήρηση της βιοποικιλότητας και η παροχή ανανεώσιμων πρώτων υλών, παράγοντες που συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης στις αγροτικές περιοχές· τονίζει ότι οι πολιτικές που ενισχύουν την προστασία και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής· ζητεί τη βιώσιμη διαχείριση των δασών κατά την υλοποίηση των στόχων για το κλίμα, δεδομένου ότι είναι καίριας σημασίας για τη μείωση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών, και επιμένει ότι η διατήρηση της βιοποικιλότητας και η προστασία και διατήρηση των οικοτόπων θα πρέπει να περιλαμβάνονται στη βιώσιμη διαχείριση των δασών·

26.  τονίζει ότι είναι σημαντικό η ΕΕ να προωθεί τη διατήρηση, τη διαφύλαξη και την αποκατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων, λαμβάνοντας υπόψη το επικείμενο νομοθέτημα της ΕΕ για την αποκατάσταση της φύσης, και να βελτιώνει την ανθεκτικότητά τους, στηρίζοντας παράλληλα την ανάπτυξη ενός οικονομικά βιώσιμου και δυναμικού δασικού τομέα και των τοπικών κοινοτήτων· ζητεί ένα μακροπρόθεσμο όραμα για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών της Ευρώπης·

27.  λαμβάνει υπό σημείωση την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ανάπτυξη πρόσθετων δεικτών και οριακών τιμών για τη βιώσιμη διαχείριση των δασών, η εφαρμογή των οποίων σε εθνικό και τοπικό επίπεδο παραμένει προαιρετική για τα κράτη μέλη· πιστεύει ότι οι εν λόγω δείκτες και τα όρια αναμένεται να βελτιώσουν την κατανόηση του κατά πόσον η διαχείριση ενός δάσους γίνεται με βιώσιμο τρόπο σε επίπεδο δασοσυστάδων, ή τουλάχιστον σε επίπεδο τοπίου, και να καθορίσουν ποιες προσπάθειες αποκατάστασης υπήρξαν επιτυχείς· καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει τεκμηριωμένους δείκτες και όρια που θα συμπληρώνουν το πλαίσιο βιώσιμης διαχείρισης των δασών, ιδίως όσον αφορά την ανάπτυξη σαφών κριτηρίων σχετικά με την υγεία των οικοσυστημάτων, τη βιοποικιλότητα και την κλιματική αλλαγή, με στόχο να καταστούν τα εν λόγω κριτήρια αποτελεσματικό εργαλείο για τη βελτίωση της βιωσιμότητας των δασών της ΕΕ και να διασφαλιστεί ότι η διαχείριση των δασών συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα· θεωρεί αυτούς τους πρόσθετους δείκτες και τα όρια κρίσιμης σημασίας εργαλεία για την προστασία και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας, και για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν όσον αφορά τον δασικό τομέα· επισημαίνει το γεγονός ότι ο ορισμός της βιώσιμης διαχείρισης των δασών συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της πανευρωπαϊκής διαδικασίας Forest Europe και έχει ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία και σε προαιρετικά συστήματα, όπως οι πιστοποιήσεις δασών, στα κράτη μέλη· υπογραμμίζει, ως εκ τούτου, την ανάγκη να διασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ του έργου της Επιτροπής και του έργου της Forest Europe και του FAO, και να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη των προσπαθειών ή η δυσανάλογη αύξηση του διοικητικού φόρτου, καθώς και να υπάρξει συνεργασία με τις εθνικές και περιφερειακές αρμόδιες αρχές, τους δημόσιους και ιδιωτικούς διαχειριστές και ιδιοκτήτες δασών, και άλλους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι δείκτες και τα εύρη τιμών είναι κατάλληλα για εφαρμογή σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο υπό συγκεκριμένες βιογεωγραφικές συνθήκες· επισημαίνει ότι η Forest Europe έχει ξεκινήσει εργασίες για την επανεξέταση του ορισμού της βιώσιμης διαχείρισης των δασών και των εργαλείων της· καλεί τα κράτη μέλη να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για την ορθή εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών και της νομοθεσίας που σχετίζεται με τη βιώσιμη διαχείριση των δασών, και να τις προσαρμόσουν στις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές συνθήκες· καλεί τα κράτη μέλη να μεταφέρουν και να εφαρμόσουν επαρκώς τη νομοθεσία της ΕΕ και τους δεσμευτικούς στόχους για τα δάση, και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την εφαρμογή και την επιβολή των οδηγιών για τα πτηνά και τους οικοτόπους, συμπεριλαμβανομένου του Natura 2000·

28.  επισημαίνει ότι η πίεση που ασκείται στα δάση από επιβλαβείς οργανισμούς, ασθένειες και παράσιτα, φυσικές καταστροφές, αλλοιωμένο υδρολογικό ισοζύγιο, αυξημένη μέση θερμοκρασία και άλλες διαταραχές εντείνεται ολοένα και περισσότερο λόγω της κλιματικής αλλαγής, και ότι η ενίσχυση της οικοσυστημικής προσαρμογής και της ανθεκτικότητας των δασών μέσω βιώσιμης και ενεργού διαχείρισης αποτελεί επείγον ζήτημα· επισημαίνει τις οικονομικές επιπτώσεις αυτών των διαταραχών στο σύνολο του τομέα της δασοπονίας· σημειώνει ότι η μεγαλύτερη ανάπτυξη βιώσιμων καινοτόμων τεχνολογιών και πρακτικών διαχείρισης στην αποκατάσταση, τη δάσωση και την αναδάσωση μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας και στη βελτίωση της βιοποικιλότητας· καλεί την Επιτροπή να συγκεντρώσει και να διαδώσει γνώσεις στα κράτη μέλη σχετικά με τον τρόπο προσαρμογής των δασών τόσο στην τρέχουσα όσο και στην αναμενόμενη κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με τη νέα στρατηγική της ΕΕ για προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τη νέα στρατηγική για τη βιοποικιλότητα· σημειώνει ότι η βιώσιμη διαχείριση των δασών ως δυναμική έννοια συνίσταται σε ένα ευρύ φάσμα δράσεων και προσαρμοστικών πρακτικών, πολλές από τις οποίες μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στο δυναμικό των δασών για μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, και παρέχει μέτρα όπως η εισαγωγή καλύτερα προσαρμοσμένων ευρωπαϊκών ειδών και βελτιωμένων προελεύσεων, η ενίσχυση της συμβολής των δασών στον κύκλο του νερού, η πραγματοποίηση υλοτομίας για τον περιορισμό των επιβλαβών οργανισμών, η πρόληψη δασικών πυρκαγιών και η διατήρηση προστατευτικών λειτουργιών, μεταξύ άλλων, με παράλληλη στήριξη των πολυλειτουργικών ρόλων των δασών· επισημαίνει ότι η ανάπτυξη μεγαλύτερων, ανθεκτικών και ποικίλων δασικών εκτάσεων απαιτεί επίσης πρόσβαση σε γενετικούς πόρους· τονίζει τη σημασία που έχει η στήριξη των εθνικών γονιδιακών δεξαμενών σποροφύτων, προκειμένου οι τοπικές και περιφερειακές πρωτοβουλίες δάσωσης και αναδάσωσης να διαθέτουν επαρκή αριθμό αυτόχθονων ειδών δένδρων· επισημαίνει τον σημαντικό ρόλο της φυσικής αναγέννησης για το μέλλον των δασών, δεδομένου ότι μπορεί να προωθήσει την αδιατάρακτη ανάπτυξη των ριζών, τη βελτίωση της ζωτικότητας και της ευστάθειας των δέντρων, και τη μείωση του κόστους φύτευσης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η φυσική αναγέννηση δεν είναι πάντα δυνατή λόγω των ιδιαίτερων δασικών συνθηκών· υπογραμμίζει ότι τα πολυποίκιλα δάση και οι κλιματικές συνθήκες της ΕΕ απαιτούν διαφοροποιημένες πρακτικές βιώσιμης διαχείρισης των δασών, οι οποίες θα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με συνεργασία επί ισχυρής κοινής βάσης·

29.  σημειώνει με μεγάλη ανησυχία ότι οι μεγάλης κλίμακας και εντονότερες δασικές πυρκαγιές αποτελούν αυξανόμενη πρόκληση σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και, ειδικότερα, ότι η περίοδος πυρκαγιών του 2021 στην ΕΕ ήταν άνευ προηγουμένου, καθώς περίπου 0,5 εκατομμύρια εκτάρια καταστράφηκαν από πυρκαγιές, ιδίως στις περιφέρειες της Ευρώπης που αντιμετωπίζουν την υψηλότερη μέση αύξηση της θερμοκρασίας, όπως η Μεσόγειος· υπογραμμίζει ότι οι «μεγάλες πυρκαγιές» αυξάνονται σε ένταση και συχνότητα παγκοσμίως· υπενθυμίζει ότι ένα ποικιλόμορφο τοπίο με ποικίλα δάση παρέχει μεγαλύτερη ασπίδα ή φυσικό φραγμό ενάντια σε μεγάλης κλίμακας και ανεξέλεγκτες δασικές πυρκαγιές· τονίζει ότι η αποκατάσταση ποικίλων δασών θα βοηθούσε την πρόληψη και τον περιορισμό των πυρκαγιών· υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερους πόρους και για την ανάπτυξη επιστημονικής υποστήριξης για τη διαχείριση των πυρκαγιών και την ανάπτυξη ικανοτήτων μέσω συμβουλευτικών υπηρεσιών για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στα δάση· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν και να αξιοποιήσουν καλύτερα την έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης των πυρκαγιών και σημειώνει ότι αυτό ενδέχεται να απαιτήσει καλύτερη ρυθμιστική ικανότητα στα κράτη μέλη, ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και ειδική στήριξη και αυξημένη συνεργασία για την πρόληψη καταστροφών, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση καταστροφών· επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να αναπτυχθεί περαιτέρω και να αξιοποιηθεί πλήρως ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ σε σχέση με τις δασικές πυρκαγιές και άλλες φυσικές καταστροφές· καλεί την Επιτροπή να συλλέξει και να διαδώσει γνώσεις στα κράτη μέλη σχετικά με τον τρόπο προσαρμογής των δασών τόσο στην τρέχουσα όσο και στην αναμενόμενη κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με τη νέα στρατηγική της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή· καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει εκτιμήσεις και χάρτες κινδύνου δασικών πυρκαγιών, με βάση βελτιωμένα προϊόντα του Copernicus, την τεχνητή νοημοσύνη και άλλα δεδομένα τηλεπισκόπησης, για τη στήριξη της προληπτικής δράσης·

30.  υπογραμμίζει ότι τα διαφορετικά επίπεδα προστασίας αποτελούν μέρος της εργαλειοθήκης για τη βιώσιμη διαχείριση των δασών· τονίζει ότι, σε πολλές περιπτώσεις, ακόμη και η προστασία των δασών εξακολουθεί να απαιτεί ορισμένες μορφές παρέμβασης, για παράδειγμα για την αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων ή αναγκών προσαρμογής· σημειώνει ότι τα δάση πολλαπλών ηλικιών και πολλαπλών ειδών με συνεχή κάλυψη είναι πιο ανθεκτικά στις κλιματικές επιπτώσεις όπως οι πυρκαγιές, η ξηρασία και τα μη εποχικά καιρικά φαινόμενα, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της βιώσιμης διαχείρισης των δασών, και, ως εκ τούτου, αποτελούν σημαντική επένδυση για το μέλλον· επιμένει ότι οι μονοκαλλιέργειες, που είναι λιγότερο ανθεκτικές στους επιβλαβείς οργανισμούς και στις ασθένειες, καθώς και στις ξηρασίες, στους ανέμους, στις καταιγίδες και στις πυρκαγιές, δεν θα πρέπει να υποστηρίζονται από κονδύλια της ΕΕ·

31.  αναγνωρίζει ότι δεν συμβάλλουν όλες οι πρακτικές διαχείρισης στην παγίδευση του άνθρακα στα δάση, τονίζει όμως ότι οι πρακτικές και όσοι τις ασκούν μπορούν να προσαρμοστούν και να εκσυγχρονιστούν προκειμένου να εξισορροπηθούν καλύτερα συμβιβασμοί, να βελτιστοποιηθεί η προσέγγισή τους για την επίτευξη πολλαπλών στόχων και τη δημιουργία συνεργειών με στόχους για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής σε αυτήν και τις πολυάριθμες άλλες λειτουργίες των δασών· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι υπάρχουν συμβιβασμοί και συνέργειες που πρέπει να συνεκτιμηθούν μεταξύ της ζήτησης για ξύλο και της προσδοκίας ότι τα δάση θα δράσουν ως καταβόθρες άνθρακα και θα παρέχουν οικοτόπους για τη χλωρίδα και την πανίδα· καλεί την Επιτροπή και τις υπηρεσίες της, στο πλαίσιο αυτό, να εργαστούν στρατηγικά για να διασφαλιστεί η συνοχή σε κάθε έργο που σχετίζεται με τη δασοπονία και για να ενισχυθεί η βιώσιμη διαχείριση των δασών, με πλήρη σεβασμό για την αρχή της επικουρικότητας· επισημαίνει ότι ορισμένες πρακτικές διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των εκούσιων παύσεων καλλιέργειας, μπορούν να συμβάλουν στην αποκατάσταση των δασών και να έχουν θετικό αντίκτυπο στην παγίδευση του άνθρακα, στη βιοποικιλότητα και στην οικολογική κατάσταση· σημειώνει ότι τα δάση μπορούν να έχουν πολύ διαφορετικά επίπεδα βιοποικιλότητας και ικανότητας παγίδευσης και αποθήκευσης άνθρακα, ανάλογα με τη διαχείριση, τα χρησιμοποιούμενα μηχανήματα, την ένταση και τη συχνότητα κοπής, την κατάσταση του εδάφους, την ένταση παρασίτων και ασθενειών, την ηλικία των δασοσυστάδων κ.λπ.· επισημαίνει ότι ορισμένα δάση πλέον εκλύουν περισσότερο άνθρακα από ό,τι απορροφούν· σημειώνει ότι τα δάση δεν θα πρέπει να θεωρούνται αποκλειστικά ως καταβόθρες CO2 και ως λύση για την έλλειψη μείωσης των εκπομπών από άλλους τομείς·

32.  χαιρετίζει την εν εξελίξει συνεργασία της Επιτροπής και των κρατών μελών σχετικά με τις προαιρετικές κατευθυντήριες γραμμές για εγγυοφυσική δασοπονία από την ομάδα εργασίας για τα δάση και τη φύση· πιστεύει ότι, για να εξασφαλιστεί προστιθέμενη αξία, οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με αυτή την προσέγγιση θα πρέπει να τηρούν πλήρως την αρχή της επικουρικότητας και να ενσωματώνουν ευρεία γκάμα προσανατολισμένων στα αποτελέσματα και επιστημονικά αποδεδειγμένων βιώσιμων εργαλείων και πρακτικών διαχείρισης των δασών, με ιδιαίτερη συνεκτίμηση των τοπικών και περιφερειακών αναγκών, ώστε να παρέχονται στους ιδιοκτήτες και τους διαχειριστές δασών τα εργαλεία και τα σχετικά οικονομικά κίνητρα για τη βελτίωση των συνδέσεων και της συνεργασίας με στόχο την καλύτερη ενσωμάτωση της προστασίας της βιοποικιλότητας σε βελτιωμένες πρακτικές διαχείρισης που, ταυτόχρονα, αποσκοπούν στην παροχή άλλων οικοσυστημικών υπηρεσιών και προϊόντων, όπως αποδεικνύεται από το δίκτυο Integrate· τονίζει ότι τα δάση εντός της Ένωσης έχουν πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά και ότι, ως εκ τούτου, υπάρχει μεγάλη ανάγκη για διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά την πολιτική και τη διαχείριση, με συνεργασία επί ισχυρής κοινής βάσης·

33.  τονίζει τη σημασία των πρωτογενών και υπεραιωνόβιων δασών, τα οποία περιέχουν πλούσια βιοποικιλότητα και παρέχουν μεγάλη ποικιλία μικροτόπων που είναι απαραίτητοι για τη διατήρηση υψηλών επιπέδων βιοποικιλότητας, καθώς και τον καίριο ρόλο τους για την προστασία της βιοποικιλότητας, την παγίδευση και αποθήκευση άνθρακα και την παροχή γλυκών υδάτων· επαναλαμβάνει την έκκλησή του να προστατεύονται αυστηρά όλα τα εναπομείναντα υπεραιωνόβια και πρωτογενή δάση, σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030· επιμένει ότι πρέπει επίσης να παρέχεται προστασία στις ζώνες ανάσχεσης που γειτνιάζουν με πρωτογενή και υπεραιωνόβια δάση με στόχο τη στήριξη της ανάπτυξης των χαρακτηριστικών των υπεραιωνόβιων δασών· τονίζει ότι η επέκταση της κατάλληλης προστασίας στις ζώνες ανάσχεσης θα βελτιώσει τη συνδεσιμότητα των οικοτόπων υψηλής οικολογικής αξίας, γεγονός που θα συμβάλει σημαντικά στη διατήρηση και στον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων του κατακερματισμού· αναγνωρίζει ότι σχεδόν όλα τα πρωτογενή δάση έχουν χαθεί και εκφράζει ανησυχία για την παράνομη υλοτομία σε ορισμένα κράτη μέλη στην ΕΕ· σημειώνει τους διάφορους ορισμούς των πρωτογενών και υπεραιωνόβιων δασών που έχουν καθιερωθεί σε διεθνές επίπεδο και τονίζει ότι, πριν από κάθε περαιτέρω προσπάθεια χαρακτηρισμού, πρέπει να συμφωνηθεί από κοινού μεταξύ των κρατών μελών, των ιδιοκτητών και των διαχειριστών δασών, και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων, ένα σύνολο ορισμών για το τι συνιστά πρωτογενή και υπεραιωνόβια δάση, με βάση τους υφιστάμενους ορισμούς· εκφράζει τη λύπη του διότι οι κατευθυντήριες γραμμές για τον ορισμό των υπεραιωνόβιων και των πρωτογενών δασών δεν εγκρίθηκαν από την Επιτροπή το 2021, όπως υποδεικνύεται στη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030, αλλά εκφράζει την ικανοποίησή του για την εν εξελίξει εργασία επί των εν λόγω ορισμών από την ομάδα εργασίας για τα δάση και τη φύση· υπογραμμίζει την ανάγκη να εξεταστεί ένα πολυποίκιλο και διεξοδικό φάσμα χαρακτηριστικών, να εξασφαλιστεί ευελιξία ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές συνθήκες στις βιογεωγραφικές περιοχές και τους τύπους δασών, και να διακρίνονται δεόντως τα υπεραιωνόβια δάση από τις παλαιότερες δασικές συστάδες που τελούν υπό διαχείριση για μακρά εναλλαγή· τονίζει ότι οι ορισμοί αυτοί πρέπει να συμφωνηθούν επειγόντως, να βασίζονται σε οικολογικές αρχές και να λαμβάνουν υπόψη την ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών δασών, των ιδιοκτητών, των παραδόσεων διαχείρισης, των τύπων φύσης και των μετακινούμενων κλιματικών ζωνών, καθώς και να αποφεύγουν δυσανάλογες απαιτήσεις διαχείρισης για τα παρακείμενα δάση και τις δασικές εκτάσεις, και να επιτρέπουν τη λήψη μέτρων διαχείρισης που σχετίζονται με ζητήματα όπως η πρόληψη καταστροφών· επισημαίνει τον ρόλο των οικονομικών κινήτρων στην προαιρετική ανάπτυξη ορισμένων δασών μεγάλης ηλικίας σε εκτάσεις υπό καθεστώς παύσης καλλιέργειας στο μέλλον· επισημαίνει ότι η κατανομή των πρωτογενών και υπεραιωνόβιων δασών στην ΕΕ είναι άνιση, δεδομένου ότι το 90 % αυτών βρίσκεται σε μόλις τέσσερα κράτη μέλη(37)·

34.  εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι η καθοδήγηση της Επιτροπής για τις νέες προστατευόμενες περιοχές αναγνωρίζει την ανάγκη για ορισμένες συνεχιζόμενες δραστηριότητες, για παράδειγμα τη διαχείριση οπληφόρων μέσω κυνηγιού, ώστε να προστατεύεται ένα ευρύ φάσμα δασικών οικοτόπων·

35.  υπενθυμίζει το σημαντικό έλλειμμα στη χαρτογράφηση των πρωτογενών και υπεραιωνόβιων δασών και επισημαίνει την επείγουσα ανάγκη να ολοκληρωθεί το πλαίσιο ώστε να διασφαλιστεί η ολοκληρωμένη και εναρμονισμένη χαρτογράφηση, βάσει σαφών επιχειρησιακών κριτηρίων και ορισμών· καλεί την Επιτροπή να αναγνωρίσει το έργο που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής όσον αφορά τον προσδιορισμό, τη χαρτογράφηση και την αξιολόγηση των εν λόγω δασών σε ορισμένα κράτη μέλη, και να ενθαρρύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και γνώσεων· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εναρμονίσουν τα υφιστάμενα δεδομένα, να συμπληρώσουν τα κενά όσον αφορά τη θέση των πρωτογενών και των υπεραιωνόβιων δασών, και να δημιουργήσουν μια βάση δεδομένων για όλες τις πιθανές τοποθεσίες που πληρούν τα κριτήρια για υπεραιωνόβια και πρωτογενή δάση· στο πλαίσιο αυτό, καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν μια διαφανή και ευπρόσιτη βάση δεδομένων όλων των πιθανών τόπων που πληρούν τα κριτήρια για να ταξινομηθούν ως υπεραιωνόβια και πρωτογενή δάση·

36.  λαμβάνει υπό σημείωση το έργο της Επιτροπής σχετικά με την εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών για τη φιλική προς τη βιοποικιλότητα δάσωση και αναδάσωση· τονίζει ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στα κράτη μέλη των οποίων η δασική κάλυψη είναι χαμηλή και, όπου ενδείκνυται και δεν είναι επιζήμιο για τους στόχους βιοποικιλότητας, σε περιθωριακές και άλλες εκτάσεις που δεν είναι κατάλληλες για την παραγωγή τροφίμων, κοντά σε αστικές και περιαστικές περιοχές, και σε ορεινές περιοχές, καθώς και στη στήριξη της ανάπτυξης ανθεκτικών, μεικτών και υγιών δασών· τονίζει ότι οι ορισμοί και οι κατευθυντήριες γραμμές της φιλικής προς τη βιοποικιλότητα δάσωσης πρέπει να βασίζονται στην επιστήμη και να λαμβάνουν υπόψη την ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών δασών, των ειδών ιδιοκτησίας, των παραδόσεων διαχείρισης και των τύπων φύσης, καθώς και τις μεταβαλλόμενες κλιματικές ζώνες, και να καθορίζονται σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς· επιμένει, επιπλέον, ότι δεν θα πρέπει να αποστραγγίζονται για δάσωση μη στραγγισμένοι υγρότοποι ή τυρφώνες και, στην περίπτωση ιστορικά αποστραγγισμένων εκτάσεων, δεν θα πρέπει να επιτρέπεται περαιτέρω ή πρόσθετη αποστράγγιση· επισημαίνει, επιπροσθέτως, ότι πρέπει να ληφθεί ιδιαίτερη προσοχή για την αποφυγή της διάβρωσης σε δάση που βρίσκονται σε ορεινές περιοχές·

Παροχή της δυνατότητας στα δάση και τους διαχειριστές δασών να επιτύχουν πολλαπλούς στόχους

37.  σημειώνει ότι η ΚΓΠ και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) αποτελούν τις κύριες πηγές στήριξης των δασικών μέτρων, αντιστοιχώντας στο 90 % της συνολικής ενωσιακής χρηματοδότησης για τη δασοπονία· περιγράφει ότι η αξιολόγηση των δασικών μέτρων για το 2017 της Επιτροπής κατέληξε στο συμπέρασμα πως η στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης για τα δάση είχε γενικά θετικές επιδράσεις και θα μπορούσε να συνεισφέρει σημαντικά στην επίτευξη οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών οφελών(38)· σημειώνει ότι, μεταξύ 2014 και 2020, τα κράτη μέλη δαπάνησαν μόνο το 49 % των διαθέσιμων κονδυλίων, ότι η Επιτροπή έχει εντοπίσει ως λόγους για τη χαμηλή αυτή χρήση τον διοικητικό φόρτο, την ανεπαρκή απήχηση των πριμοδοτήσεων και την έλλειψη συμβουλευτικών υπηρεσιών, και ότι αυτοί θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την προσαρμογή των νέων στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ· καλεί τα κράτη μέλη να εξαλείψουν τον διοικητικό φόρτο προκειμένου να καταστεί αποτελεσματικότερη η χρήση του ΕΓΤΑΑ για δασικά μέτρα· χαιρετίζει τον στόχο της Επιτροπής να αυξήσει την απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων και υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση και οι επιδοτήσεις δεν στηρίζουν διεργασίες που υπονομεύουν την ισορροπημένη παροχή των διάφορων οικοσυστημικών υπηρεσιών· τονίζει την ανάγκη να συμπεριληφθούν στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ συγκεκριμένα και επαρκώς ελκυστικά μέτρα για τη διασφάλιση της υιοθέτησης παρεμβάσεων και μέτρων για την ενίσχυση της βιώσιμης διαχείρισης και του πολυλειτουργικού ρόλου των δασών στην ΕΕ, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι παρέχεται στήριξη για πρωτοβουλίες που σχετίζονται με τα δασικά οικοσυστήματα, ιδίως προκειμένου να μειωθεί η απώλεια βιοποικιλότητας στα δάση, να προωθηθεί η φύτευση κατάλληλων αυτόχθονων ειδών δέντρων όπου ταιριάζουν στο συγκεκριμένο περιβάλλον, να βελτιωθεί η διαχείριση των δασών και να διασφαλιστεί ότι τα κονδύλια χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τους σχετικούς στόχους πολιτικής· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν παρακολουθεί τις δασικές δαπάνες στο πλαίσιο άλλων μέτρων αγροτικής ανάπτυξης· υπογραμμίζει ότι η στήριξη των προαιρετικών μέτρων διατήρησης της φύσης συνάδει με τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και την αρχή της επικουρικότητας·

38.  καλεί την Επιτροπή να βρει νέους τρόπους για να καταστήσει τον συνδυασμό των διάφορων ταμείων πιο ελκυστικό και εύκολα εφαρμόσιμο, αντανακλώντας και αξιοποιώντας τον πολυλειτουργικό χαρακτήρα των δασών και των δασικών οικοσυστημικών υπηρεσιών, και να προωθήσει καλύτερα άλλες πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ, όπως το πρόγραμμα LIFE, το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ταμείο Συνοχής και τον μηχανισμό χρηματοδότησης φυσικού κεφαλαίου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τη συνέπεια των διάφορων χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της Ένωσης και του Μέσου Ανάκαμψης της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ, με τις δεσμεύσεις και τους στόχους που καθορίζονται στη δασική στρατηγική της ΕΕ και στη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα· καλεί την Επιτροπή να θεωρεί επίσης επιλέξιμες, στο πλαίσιο της ενίσχυσης για δασικές-περιβαλλοντικές και κλιματικές υπηρεσίες και τη διατήρηση των δασών, τις δεσμεύσεις σχετικά με την προστασία και την αυστηρή προστασία των δασών που απορρέουν από τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 και από τη νέα δασική στρατηγική της ΕΕ για το 2030· καλεί την Επιτροπή να παρατείνει τις εν λόγω δεσμεύσεις για περιόδους μεγαλύτερες των επτά ετών, ιδίως στην περίπτωση των αυστηρά προστατευόμενων δασικών περιοχών·

39.  επισημαίνει ότι ο δασικός τομέας λειτουργεί πρωτίστως, και περισσότερο από ό,τι ο γεωργικός τομέας, ως αγορακεντρικός τομέας χωρίς διακριτή εξάρτηση από τις επιδοτήσεις, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η χρηματοδότηση της ΚΓΠ πρέπει να εξακολουθήσει να προορίζεται κυρίως για την παραγωγή τροφίμων και τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας στην Ένωση· τονίζει ότι η μεγαλύτερη έμφαση σε άλλες οικοσυστημικές υπηρεσίες δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε δυσανάλογη εξάρτηση και στηρίζει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη στην περαιτέρω επιδίωξη της ανάπτυξης προαιρετικών αγορακεντρικών πληρωμών για συστήματα οικοσυστημικών υπηρεσιών, όπως η παγίδευση του άνθρακα, η προώθηση της βιοποικιλότητας, η προστασία του εδάφους, η διαχείριση των υδάτων, καθώς και η συλλογή και η παρακολούθηση δεδομένων· υπογραμμίζει τη σημασία της εφαρμογής της αρχής της προσθετικότητας και του σχεδιασμού προγραμμάτων κατά τρόπο που να αναγνωρίζει πλήρως το έργο των πρωτοπόρων και άλλων συμμετεχόντων, παρέχοντας παράλληλα κίνητρα σε ευρύ φάσμα ιδιοκτητών δασών· υπογραμμίζει περαιτέρω ότι οι ειδικές απαιτήσεις των προγραμμάτων πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη μεγάλη ποικιλία δασών και τις ποικίλες προκλήσεις και ευκαιρίες τους· σημειώνει ότι η διαθεσιμότητα αξιόπιστων δεδομένων για οικοσυστημικές υπηρεσίες είναι απαραίτητη για κάθε σύστημα πληρωμών· επικροτεί την ανακοίνωση της Επιτροπής για την ανθρακοδεσμευτική γεωργία(39), η οποία στοχεύει στην παροχή κινήτρων για νέα επιχειρηματικά μοντέλα από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές, ανταμείβοντας τις πρακτικές διαχείρισης που επικεντρώνονται στην αύξηση της παγίδευσης στη ζωντανή βιομάζα και στα εδάφη σύμφωνα με οικολογικές αρχές· τονίζει την ανάγκη για πρωτοβουλίες σχετικά με την ανθρακοδεσμευτική γεωργία με βάση μια ισχυρή επιστημονική μεθοδολογία, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας προσεγγίσεων μη παρέμβασης σύμφωνα με τη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα· επισημαίνει, υπό το πρίσμα της πρωτοβουλίας αυτής, ότι η ενεργός βιώσιμη διαχείριση των δασών μπορεί να συμβάλει τόσο στην αύξηση των αποθεμάτων άνθρακα όσο και στην ανάπτυξη των δασών· τονίζει ότι η απορρόφηση του άνθρακα μέσω της δασοπονίας θα πρέπει να εστιάσει σε κίνητρα για τους ιδιοκτήτες και διαχειριστές δασών προκειμένου να επενδύσουν στην ενεργό βιώσιμη διαχείριση και προστασία, κατά περίπτωση, των δασών, προωθώντας την αναγέννηση και την αυξημένη ανάπτυξη∙ εκφράζει την ικανοποίησή του για το σχέδιο της Επιτροπής να προτείνει ένα δεσμευτικό κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για την πιστοποίηση της αφαίρεσης άνθρακα έως τα τέλη του 2022, προκειμένου να ποσοτικοποιηθούν, να αναφερθούν και να πιστοποιηθούν σωστά οι προσπάθειες αφαίρεσης άνθρακα, και να αποφευχθεί ο κίνδυνος ψευδούς δήλωσης και προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας·

40.  αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο των υφιστάμενων συστημάτων πιστοποίησης με γνώμονα την αγορά και τη συμβολή τους στην περαιτέρω υιοθέτηση της βιώσιμης διαχείρισης των δασών· σημειώνει ότι τα περισσότερα από αυτά τα συστήματα έχουν αποδειχθεί αξιόπιστα και αποτελεσματικά εργαλεία για την προώθηση βιώσιμων πρακτικών διαχείρισης των δασών σε ολόκληρη την Ευρώπη· εκφράζει την ικανοποίησή του για τον συνεχιζόμενο έλεγχο από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ ως βοήθεια για τη συνεχή βελτίωση· χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ανάπτυξη ενός προαιρετικού εγγυοφυσικού συστήματος πιστοποίησης· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι πρωτοβουλίες αυτές βελτιώνουν τα δασικά οικοσυστήματα, προστατεύουν τη βιοποικιλότητα και διασφαλίζουν προστιθέμενη αξία μέσω πρακτικών φιλικής προς τη φύση διαχείρισης των δασών· ενθαρρύνει την Επιτροπή να συνεργαστεί με τα υφιστάμενα και δοκιμασμένα συστήματα πιστοποίησης και να αντλήσει διδάγματα από αυτά, καθώς και να στηρίξει τις προσπάθειες για τη βελτίωση των υφιστάμενων συστημάτων, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διαφάνεια για τους καταναλωτές και λαμβάνοντας υπόψη τη ζήτηση των καταναλωτών· πιστεύει ότι, για να δημιουργηθεί προστιθέμενη αξία, η εθελοντική εγγυοφυσική πιστοποίηση πρέπει να βασίζεται σε σαφές υποχρεωτικό πλαίσιο και να προσφέρει στους ιδιοκτήτες δασών επαρκές τίμημα για την παροχή οικοσυστημικών υπηρεσιών, π.χ. θεσπίζοντας σήμα ποιότητας της ΕΕ με τοπικά προσαρμοσμένες κατευθυντήριες γραμμές για την εγγυοφυσική δασοπονία, προκειμένου να προωθηθούν οι πλέον φιλικές προς τη βιοποικιλότητα πρακτικές διαχείρισης· καλεί την Επιτροπή, μετά την ολοκλήρωση της εργασίας για τον «εγγυοφυσικό» ορισμό, να αξιολογήσει τόσο την πρoστιθέμεvη αξία όσο και το κόστος ενός τέτοιου συστήματος πιστοποίησης για τους ιδιοκτήτες δασών· σημειώνει ότι η προαιρετική πιστοποίηση είναι μόνο ένα από τα βήματα που απαιτούνται για την ανάπτυξη μιας πιο βιώσιμης διαχείρισης των δασών στην ΕΕ·

41.  επικροτεί την απόφαση της Επιτροπής, της 4ης Ιουνίου 2021, σχετικά με την αδειοδότηση του λογότυπου Natura 2000(40)· σημειώνει ότι το σύστημα επισήμανσης Natura 2000 θα πρέπει να προωθεί τα αυστηρότερα οικολογικά πρότυπα της ΕΕ για την προστασία των πλέον ευάλωτων τύπων οικοτόπων και χερσαίων ειδών· υπενθυμίζει ότι το δίκτυο Natura 2000 καλύπτει περίπου το 18 % του χερσαίου εδάφους της ΕΕ· υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι δεν λαμβάνουν χώρα δραστηριότητες οι οποίες βλάπτουν ή ενοχλούν τα είδη σε οικοτόπους που ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000· ζητεί φιλόδοξους στόχους στο πλαίσιο της δασικής στρατηγικής της ΕΕ για τη διατήρηση και την αποκατάσταση της οικολογικής αξίας των καθορισμένων τοποθεσιών, λαμβάνοντας υπόψη τις κοινωνικές και πολιτιστικές απαιτήσεις, καθώς και τα περιφερειακά και τοπικά χαρακτηριστικά της περιοχής· σημειώνει ότι οι προσπάθειες διατήρησης σε περιοχές του δικτύου Natura 2000 θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις οδηγίες για τους οικοτόπους και τα πτηνά και τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030· επισημαίνει ότι οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 παρέχουν πολύτιμες οικοσυστημικές υπηρεσίες στο κοινό· υπογραμμίζει ότι το λογότυπο Natura 2000 που τοποθετείται σε αγαθά ή υπηρεσίες θα πρέπει να σηματοδοτεί ότι τα εν λόγω αγαθά και υπηρεσίες συμβάλλουν στους στόχους διατήρησης της τοποθεσίας Natura 2000 από την οποία προέρχονται·

42.  επικροτεί το στρατηγικό σχέδιο εργασίας της ΕΕ για το οικολογικό σήμα 2020-2024 που δημοσιεύθηκε από την Επιτροπή· υπενθυμίζει ότι το οικολογικό σήμα της ΕΕ είναι ένα προαιρετικό σήμα περιβαλλοντικής αριστείας· σημειώνει ότι το σύστημα οικολογικού σήματος προωθεί την κυκλική οικονομία της ΕΕ και συμβάλλει σε βιώσιμες πρακτικές κατανάλωσης και παραγωγής· ζητεί αυστηρά πρότυπα και παρακολούθηση, καθώς και την προώθηση της αυξημένης χρήσης του οικολογικού σήματος στον δασικό τομέα της ΕΕ· τονίζει τη σημασία που έχει η επέκταση του πεδίου εφαρμογής του οικολογικού σήματος στα προϊόντα ξύλου, προκειμένου να συμπεριληφθεί το επίπεδο βιωσιμότητας των εν λόγω προϊόντων· καλεί τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τους παραγωγούς να αυξήσουν τη χρήση του σήματος Natura 2000 για τα δασικά προϊόντα πλην του ξύλου·

43.  επισημαίνει ότι, για να εκπληρωθούν οι στόχοι της βιοποικιλότητας και να απελευθερωθεί το πλήρες δυναμικό των δασών ώστε να συμβάλουν στους στόχους της ΕΕ για το κλίμα και την κυκλική οικονομία, απαιτούνται περαιτέρω έρευνα, καινοτομία και ανάπτυξη, και θα πρέπει να δοθούν κίνητρα για αυτές στους τομείς της βιώσιμης διαχείρισης των δασών, ιδίως της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, και των εναλλακτικών λύσεων βιολογικής προέλευσης αντί των προϊόντων ορυκτής προέλευσης και άλλων προϊόντων με μεγάλο αποτύπωμα άνθρακα· ενθαρρύνει τη συνεχή στήριξη της βιώσιμης καινοτομίας που σχετίζεται με το ξύλο, όπως τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα με βάση το ξύλο που έχουν υψηλό δυναμικό ως υποκατάστατο των συνθετικών κλωστοϋφαντουργικών ινών και του βαμβακιού, και άλλα υλικά ξυλείας που έχουν λάβει θετική αξιολόγηση του περιβαλλοντικού και κλιματικού κύκλου ζωής· τονίζει ότι, προκειμένου να είναι ανταγωνιστικές, τέτοιες εναλλακτικές λύσεις βιολογικής προέλευσης πρέπει να προσφέρουν στους καταναλωτές προϊόντα σε προσιτές τιμές· σημειώνει ότι οι κύκλοι ανάπτυξης στον τομέα ενδέχεται να διαρκέσουν 10 έτη ή περισσότερο και υπογραμμίζει ότι ένα προβλέψιμο και σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον αποτελεί προϋπόθεση για την προσέλκυση επενδύσεων· επισημαίνει ότι πολλές καινοτομίες στον τομέα έχουν υψηλή προστιθέμενη αξία και παρέχουν απασχόληση υψηλής ποιότητας σε αγροτικές περιοχές, καθώς και στην αλυσίδα αξίας του δασικού τομέα και σε σχετικές βιομηχανίες βιοπροϊόντων, και υπογραμμίζει τον ρόλο των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στο πλαίσιο αυτό·

44.  πιστεύει ότι για να βελτιωθεί η συντονισμένη παροχή περιβαλλοντικών, κοινωνικών, κοινωνιακών και οικονομικών δασικών υπηρεσιών, τα σχετικά προγράμματα πλαισίου της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων «Ορίζων Ευρώπη», LIFE, Ευρωπαϊκή Σύμπραξη Καινοτομίας για τη γεωργία (ΕΣΚ-AGRI), το πρόγραμμα LEADER και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας πρέπει να ευθυγραμμιστούν καλύτερα· χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής για ενίσχυση της συνεργασίας της ΕΕ, προτείνοντας μια εταιρική σχέση έρευνας και καινοτομίας για τη δασοπονία, και καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει ολοκληρωμένα προγράμματα με επίκεντρο τα δάση, με τη συμμετοχή διαφορετικών λειτουργιών και μερών της αλυσίδας αξίας του δασικού τομέα και συμπεριλαμβανομένων ζωντανών εργαστηρίων για τη δοκιμή και επίδειξη λύσεων για βασικές προκλήσεις, που βασίζονται σε υφιστάμενες και αποδεδειγμένες πλατφόρμες όπως το δίκτυο Integrate, το Τεχνολογικό Κλιμάκιο για τον Δασικό Τομέα και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δασών, και περιλαμβάνουν πανευρωπαϊκούς και διεθνείς εταίρους·

45.  υπενθυμίζει ότι το 60 % των δασών της ΕΕ ανήκει σε ιδιώτες και σημαντικό μερίδιο των ιδιοκτητών δασών είναι μικροϊδιοκτήτες· τονίζει ότι, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της στρατηγικής, η εφαρμογή της πρέπει να επικεντρωθεί στη δυνατότητα όλων των τύπων ιδιοκτητών και διαχειριστών δασών, και ιδίως των μικροκαλλιεργητών, να εκπληρώνουν τις πολλαπλές λειτουργίες των δασών· αναγνωρίζει ότι οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές δασών χρειάζονται μεγάλη ευελιξία στις πρακτικές διαχείρισης των δασών τους, λειτουργώντας από μια ισχυρή κοινή βάση, ώστε να μπορούν να παρέχουν όλες τις απαιτούμενες οικοσυστημικές υπηρεσίες, και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι τα προγράμματα στήριξης, τα προαιρετικά συστήματα πληρωμών για οικοσυστημικές υπηρεσίες και η χρηματοδότηση της έρευνας είναι ελκυστικά, κατανοητά και εύκολα προσβάσιμα για τους μικροκαλλιεργητές·

46.  υπογραμμίζει ότι η διαθεσιμότητα των υπηρεσιών παροχής συμβουλών αποτελεί σημαντική κινητήρια δύναμη για τη διάδοση των πρακτικών βιώσιμης διαχείρισης των δασών· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών παροχής συμβουλών, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στους μικροϊδιοκτήτες·

47.  σημειώνει ότι περίπου το 40 % των δασών της ΕΕ ανήκουν στο δημόσιο σε δήμους και περιφερειακές ή εθνικές κυβερνήσεις, ενώ σε ορισμένα κράτη μέλη η δημόσια ιδιοκτησία δασών είναι πολύ υψηλότερη, φθάνοντας κατά μέσο όρο το 90 % στη νοτιοανατολική Ευρώπη· τονίζει ότι τα δημόσια δάση μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στη διατήρηση των δασικών οικοσυστημάτων, στη διασφάλιση της προστασίας της βιοποικιλότητας, στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, στην ενίσχυση της αγροτικής ανάπτυξης και στον εφοδιασμό με ξυλεία και άλλα αγαθά και υπηρεσίες, και ότι οι κρατικές δασικές υπηρεσίες μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο παρέχοντας στους ιδιώτες ιδιοκτήτες δασών την αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη όσον αφορά την εγγυοφυσική δασοπονία και την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής· ζητεί να αυξηθούν οι ανθρώπινοι και οικονομικοί πόροι για τις κρατικές δασικές υπηρεσίες, όπου χρειάζεται· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη να δώσουν το παράδειγμα για τη βιώσιμη διαχείριση των δασών στα δημόσια δάση τους προς το δημόσιο συμφέρον, ιδίως όσον αφορά τις περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές πτυχές·

48.  επικροτεί την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ένα μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ — Προς ισχυρότερες, συνδεδεμένες, ανθεκτικές και ευημερούσες αγροτικές περιοχές με ορίζοντα το 2040» και την αναγνώριση του ρόλου των δασών και της βιώσιμης διαχείρισής τους για τη διασφάλιση αξιοπρεπούς εργασίας και διαβίωσης σε αγροτικές περιοχές· υπογραμμίζει τη σημασία του δασικού τομέα και των βιομηχανιών ξυλείας ως παρόχων θέσεων εργασίας στις αγροτικές κοινότητες, καθώς και σε αστικές περιοχές μέσω μεταγενέστερων χρήσεων· υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης των δασικών οικονομικών δραστηριοτήτων που δεν βασίζονται στην ξυλεία, προκειμένου να διαφοροποιηθούν οι τοπικές οικονομίες και θέσεις εργασίας, και να αντιστραφούν οι τάσεις μείωσης του πληθυσμού των αγροτικών και απομακρυσμένων περιοχών· σημειώνει με μεγάλη ανησυχία τη σταθερή μείωση της απασχόλησης στον τομέα της δασοπονίας και της υλοτομίας, η οποία, σύμφωνα με την Eurostat, μειώθηκε κατά 7 % μεταξύ του 2000 και του 2019(41), και τον υψηλό αριθμό ατυχημάτων στον τομέα(42)· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παρακολουθούν τις επιπτώσεις των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο της στρατηγικής για την απασχόληση και την ασφάλεια στην εργασία υπό το πρίσμα των μεταβαλλόμενων πρακτικών διαχείρισης, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιλογές υπό συζήτηση συχνά συμβαδίζουν με υψηλότερη (σωματική) εργασιακή ένταση η οποία εγκυμονεί διαφορετικούς κινδύνους για τους εργαζομένους και απαιτεί υψηλής ποιότητας επαγγελματική κατάρτιση, καθώς και ευκαιρίες αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανειδίκευσης· τονίζει ότι είναι σημαντικό να καταστεί ελκυστικός αυτός ο τύπος απασχόλησης, καθώς και οι ευκαιρίες για πιο βιώσιμη διαχείριση των δασών για τον σκοπό αυτόν· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη λήψης μέτρων για την αύξηση της εργασιακής ασφάλειας και την επαρκή κατάρτιση των εργαζομένων, καθώς και για τη στήριξη του εκσυγχρονισμού του δασικού εξοπλισμού και των εργαλείων· καλεί τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν τις συμβουλευτικές υπηρεσίες τους στο πλαίσιο αυτό και να τις ενισχύσουν, όπου είναι αναγκαίο, καθώς και να δώσουν προτεραιότητα στη συνεχή υψηλής ποιότητας επαγγελματική κατάρτιση στον τομέα των οικολογικών κατασκευών και του εμπορίου ξυλείας· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλίες, κατόπιν διαλόγου με τους κατασκευαστές δασικών μηχανημάτων, προκειμένου να βελτιώσει τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό των δασικών μηχανημάτων ώστε να συνδυάζουν υψηλό επίπεδο προστασίας και ασφάλειας των εργαζομένων με ελάχιστο αντίκτυπο στα εδάφη και τα ύδατα των δασών·

49.  τονίζει τη σημασία της προσέλκυσης νέων και γυναικών επιχειρηματιών στον τομέα, ιδίως στο πλαίσιο της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης δασικών δραστηριοτήτων· επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι κακές συνθήκες εργασίας στον τομέα της δασοπονίας σε ορισμένα μέρη της Ευρώπης δεν τον καθιστούν επί του παρόντος ελκυστική επιλογή σταδιοδρομίας· υπογραμμίζει την ανάγκη για επενδύσεις στον τομέα και σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, καθώς και για ευνοϊκό περιβάλλον στις αγροτικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών, των μεταφορικών και των κοινοτικών υποδομών· χαιρετίζει τις προτάσεις της Επιτροπής να προωθηθεί η θέσπιση σύμπραξης για τις δεξιότητες στο πλαίσιο του Συμφώνου για τις δεξιότητες και να αξιοποιηθεί το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ με στόχο τη συνεργασία ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των ευκαιριών αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανειδίκευσης στη δασοπονία, να δημιουργηθούν ποιοτικές θέσεις απασχόλησης και να παρασχεθούν στους εργαζομένους ευκαιρίες και κατάλληλες συνθήκες εργασίας στη βιοοικονομία ξυλείας, με αποτέλεσμα να καταστεί ελκυστικότερη επιλογή σταδιοδρομίας·

Παρακολούθηση, υποβολή εκθέσεων και συλλογή δεδομένων

50.  τονίζει τη σημασία της ύπαρξης ακριβών, ολοκληρωμένων, ποιοτικών, έγκαιρων, συγκρίσιμων και επικαιροποιημένων δεδομένων για τα δάση της Ευρώπης και λαμβάνει υπό σημείωση την πρωτοβουλία για νομοθετική πρόταση σχετικά με ένα πλαίσιο για την παρατήρηση των δασών, την υποβολή εκθέσεων και τη συλλογή δεδομένων, με πλήρη σεβασμό για την αρχή της επικουρικότητας· υπενθυμίζει τη σημασία των εξακριβωμένων δεδομένων, ιδίως εκείνων που συλλέγονται σε τοπικό επίπεδο, δεδομένου ότι πολλά χαρακτηριστικά των δασών μπορούν να εξακριβωθούν μόνο επιτόπου· υπογραμμίζει ότι η ευρεία διαθεσιμότητα, η υψηλή ποιότητα, η διαφάνεια, η πληρότητα και η εναρμόνιση των δεδομένων και των εκθέσεων είναι απαραίτητες για την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής και πιστεύει ότι, για να δημιουργηθεί πραγματική προστιθέμενη αξία, το πλαίσιο πρέπει να βασίζεται σε υφιστάμενους μηχανισμούς και διαδικασίες, όπως οι εθνικοί κατάλογοι δασών, το σύστημα πληροφοριών για τα δάση της Ευρώπης, το δίκτυο ENFIN, η Forest Europe και ο FAO, μέσω μιας προσέγγισης από τη βάση προς την κορυφή για τη βέλτιστη χρήση της εμπειρογνωμοσύνης και της πείρας που υπάρχουν στα κράτη μέλη, και πρέπει να αναπτύσσεται σύμφωνα με τις διεθνώς συμφωνημένες δεσμεύσεις και τις σχετικές αρμοδιότητες των κρατών μελών, αποφεύγοντας παράλληλα την αλληλεπικάλυψη των εργασιών, τον υπερβολικό διοικητικό φόρτο και το υπερβολικό κόστος· υπογραμμίζει ότι το πλαίσιο θα πρέπει να περιλαμβάνει μηχανισμούς για την αποφυγή σφαλμάτων όπως η διπλή καταμέτρηση· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν επαρκή χρηματοδότηση και ανθρώπινους πόρους για τη λειτουργική στήριξη του πλαισίου·

51.  πιστεύει ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα αξιόπιστων και διαφανών δεδομένων υψηλής ποιότητας, οι νέες καινοτόμες προσεγγίσεις όπως οι τεχνολογίες τηλεπισκόπησης πρέπει να επαληθεύονται, να συνδυάζονται με δεδομένα που αποκτώνται μέσω επίγειας παρακολούθησης και να ερμηνεύονται σε στενή συνεργασία με επιστήμονες, καθώς και ανεξάρτητους και τοπικούς εμπειρογνώμονες, συμπεριλαμβανομένων των αρμόδιων αρχών και των διαχειριστών δασών· πιστεύει ότι αυτές οι προσεγγίσεις μπορούν να διαδραματίσουν επίσης ρόλο στην υποβοήθηση της ισορροπίας της πολυλειτουργικότητας των δασών και στην ανάπτυξη και ανταλλαγή νέων προσεγγίσεων και πρακτικών, και ότι θα πρέπει να περιλαμβάνουν τα απαιτούμενα χρηματοδοτικά μέσα για την εξασφάλιση πρόσβασης σε δεδομένα και τη συμβολή στην απόκτησή τους· πιστεύει ότι η συνέργεια και η συμπληρωματικότητα μεταξύ δορυφορικής απεικόνισης και εντοπισμού στίγματος και δεδομένων θέσης μπορούν να καταστούν βασικοί παράγοντες διευκόλυνσης για τους δασικούς διαχειριστές και τους κυβερνητικούς φορείς· τονίζει τη σημασία του Copernicus στην παροχή δυνατότητας τηλεπιτήρησης και αξιολόγησης της υγείας των δασικών καταλόγων, καθώς και εντοπισμού ζητημάτων όπως η παράνομη υλοτομία και η αποψίλωση· επικροτεί το γεγονός ότι, στο πλαίσιο του συστήματος πληροφοριών για τα δάση της Ευρώπης, θα ενισχυθεί η τρέχουσα παρακολούθηση των επιπτώσεων του κλίματος και άλλων φυσικών ή ανθρωπογενών διαταραχών στα δάση· υπογραμμίζει τον καίριο ρόλο που διαδραματίζει η ανάλυση δεδομένων στη στήριξη της βιώσιμης διαχείρισης και της προστασίας των δασών, μεταξύ άλλων στην πρόληψη της παράνομης υλοτομίας και στην πρόβλεψη και τον μετριασμό των επιπτώσεων των φυσικών διαταραχών, όπως οι καταιγίδες, οι δασικές πυρκαγιές και οι επιβλαβείς οργανισμοί·

52.  θεωρεί ότι τα δεδομένα του Copernicus θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως αποδεικτικά στοιχεία στην επιβολή του νόμου και τη χάραξη πολιτικής μέσω της πιστοποίησης των δεδομένων και των παράγωγων πληροφοριακών προϊόντων τους, και ζητεί να επιτευχθεί η πιστοποίηση των δεδομένων του Copernicus στο πλαίσιο της επικείμενης νομοθετικής πρότασης σχετικά με το πλαίσιο για την παρατήρηση, υποβολή εκθέσεων και συλλογή δεδομένων για τα δάση· τονίζει ότι τα εν λόγω πιστοποιημένα δεδομένα θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην παρακολούθηση ποικίλων φαινομένων (όπως η δασική κάλυψη γης, η παράνομη υλοτομία, η υγεία των δασών, ο χαρακτηρισμός των δέντρων, τα αναπτυξιακά μοντέλα και οι επιπτώσεις των δασικών πυρκαγιών) καθώς και στην παρακολούθηση της συμμόρφωσης·

53.  λαμβάνει υπό σημείωση την ιδέα να καταρτιστούν στρατηγικά σχέδια για τα δάση στο πλαίσιο της παρατήρησης των δασών, της υποβολής εκθέσεων και της συλλογής δεδομένων· σημειώνει περαιτέρω ότι αρκετά κράτη μέλη διαθέτουν ήδη εθνικές στρατηγικές για τα δάση, οι οποίες δεν μπορούν να αξιολογηθούν με ενιαίο τρόπο από την Επιτροπή, και ότι οι στρατηγικές αυτές θα πρέπει να θεσπιστούν ή να αναπτυχθούν περαιτέρω κατά τρόπο που να υποστηρίζει τους στόχους της δασικής στρατηγικής της ΕΕ· υπογραμμίζει ότι η πρόταση αυτή θα πρέπει να αποτρέψει την υπερβολική αύξηση του διοικητικού φόρτου και του κόστους· επισημαίνει ότι θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ο ακριβής σκοπός και η ανάγκη για τέτοια σχέδια και τονίζει την υποχρέωση σεβασμού της αρμοδιότητας των κρατών μελών σε θέματα δασών· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η νομοθετική πρόταση σέβεται πλήρως τις υφιστάμενες εθνικές στρατηγικές σε επίπεδο κρατών μελών και, κατά περίπτωση, σε τοπικό επίπεδο, τονίζοντας ότι ο στρατηγικός σχεδιασμός σε επίπεδο ΕΕ θα πρέπει να συμβαδίζει με τις υφιστάμενες εθνικές στρατηγικές και να μην τις αντικρούει ούτε να τις επικαλύπτει· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τον τρόπο με τον οποίο το εργαλείο αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη στήριξη, ιδίως, των κρατών μελών που δεν διαθέτουν ακόμη εθνικές στρατηγικές·

Διακυβέρνηση και υλοποίηση

54.  πιστεύει ότι, λόγω της πολυλειτουργικής συμβολής των δασών στους διάφορους στόχους της ΕΕ και των διάφορων διοικητικών επιπέδων και ομάδων ενδιαφερομένων που συμμετέχουν, οι ακρογωνιαίοι λίθοι της εφαρμογής της στρατηγικής πρέπει να είναι η στενή συνεργασία και η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών με εθνικούς και περιφερειακούς εμπειρογνώμονες, ενδιαφερόμενους φορείς, ιδίως ιδιώτες και δημόσιους ιδιοκτήτες και διαχειριστές δασών, επιστήμονες, συστήματα πιστοποίησης, καθώς και με την κοινωνία των πολιτών, συμπεριλαμβανομένης της επαρκούς εκπροσώπησης των αυτόχθονων πληθυσμών της Ευρώπης και της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας· υπογραμμίζει ότι η διακυβέρνηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συμμετοχή της ΕΕ και των κρατών μελών στη Forest Europe και σε διεθνές επίπεδο, όπως στον FAO, και ότι με την εφαρμογή της στρατηγικής θα πρέπει να επιδιώκεται η δημιουργία συνεργειών με συμβολή σε διεθνείς δεσμεύσεις και συνεργασία, μεταξύ άλλων στη συνεχή ανάπτυξη της ορολογίας και των ορισμών· υπενθυμίζει τη σημασία που έχει η διασυνοριακή συνεργασία έτσι ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη επιβίωση των πλέον πολύτιμων και απειλούμενων ειδών και οικοτόπων της Ευρώπης. παροτρύνει τους ενδιαφερόμενους φορείς στον τομέα του περιβάλλοντος και της δασοπονίας να προσεγγίσουν ευρύτερα τμήματα του πληθυσμού μέσω διάφορων εκπαιδευτικών εργαλείων και προγραμμάτων·

55.  τονίζει τη σημασία της Μόνιμης δασικής επιτροπής ως φόρουμ για την παροχή ολοκληρωμένης δασικής εμπειρογνωμοσύνης και τη συζήτηση των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της στρατηγικής και άλλων πολιτικών της ΕΕ που έχουν αντίκτυπο στον δασικό τομέα· πιστεύει ότι, για να επιτευχθεί η συνεκτικότητα των πολιτικών, η Επιτροπή θα πρέπει να ενισχύσει τον διάλογο μεταξύ της Μόνιμης δασικής επιτροπής και άλλων ομάδων εμπειρογνωμόνων, όπως η ομάδα εργασίας για τα δάση και τη φύση, η ομάδα πολιτικού διαλόγου για τη δασοπονία και τον φελλό, η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην κατάλληλη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων όσον αφορά την ανάπτυξη και την εφαρμογή των δασικών πολιτικών της ΕΕ, η υποομάδα εργασίας για τα δάση και τη φύση της ομάδας συντονισμού για τη βιοποικιλότητα και τη φύση, και η ομάδα εμπειρογνωμόνων για τις δασικές βιομηχανίες·

56.  αναγνωρίζει ότι η εφαρμογή της στρατηγικής ενδέχεται να οδηγήσει σε σημαντικές συστημικές μεταβολές για τον δασικό τομέα, μέσω στροφής από ροές εσόδων που βασίζονται κυρίως στην ξυλεία σε πιο σύνθετες ροές εσόδων που βασίζονται ολοένα και περισσότερο στις διατάξεις άλλων οικοσυστημικών υπηρεσιών, και επισημαίνει την ανάγκη παρακολούθησης και κατανόησης των συνεπειών της· επισημαίνει ότι οι εκτεταμένες και ενίοτε αντιφατικές αλληλεπικαλύψεις μεταξύ των πολιτικών και της νομοθεσίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αντικρουόμενων στόχων επηρεάζουν τα δάση και τον δασικό τομέα και θα μπορούσαν να προκαλέσουν νομοθετικό κατακερματισμό· τονίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η συνεκτικότητά τους· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιολογούν συνεχώς τις σωρευτικές επιπτώσεις των διάφορων πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της στρατηγικής, σε συνδυασμό με άλλες σχετικές νομοθετικές πράξεις και πολιτικές της ΕΕ για τη διασφάλιση της συνοχής σε κάθε έργο που σχετίζεται με τη δασοπονία και την ενίσχυση της βιώσιμης διαχείρισης των δασών, με πλήρη σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας· επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο αυτών των αξιολογήσεων, ο αντίκτυπος του καθεστώτος προστασίας των πρωτογενών και υπεραιωνόβιων δασών στις τοπικές κοινότητες πρέπει να αξιολογηθεί διεξοδικά σε συνεργασία με τους τοπικούς παράγοντες, με το 90 % αυτών να βρίσκεται σε τέσσερα μόνο κράτη μέλη(43)· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει εκθέσεις ως προς αυτό, ως μέρος της έκθεσης εφαρμογής της·

57.  εκφράζει σοβαρή ανησυχία για τις αναφορές για παράνομη υλοτομία και αλλαγή χρήσης γης σε ορισμένα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων σε κρατικά δάση και προστατευόμενες περιοχές, καθώς και για τις σχετικές εν εξελίξει διαδικασίες επί παραβάσει(44)· υπογραμμίζει ότι η παράνομη υλοτομία μπορεί να έχει επιπτώσεις που είναι δύσκολο ή αδύνατο να αντιστραφούν, μπορεί να συμβάλει στην απώλεια βιοποικιλότητας, στην επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής και στην απώλεια φυσικών πόρων από τα δάση στα οποία βασίζονται οι δασικές κοινότητες, ενώ μπορεί επίσης να οδηγήσει σε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· εκφράζει βαθιά θλίψη και καταδικάζει απερίφραστα τις δολοφονίες και τη βία κατά προσωπικού των δασών, δημοσιογράφων και ακτιβιστών ως συνέπεια της παράνομης υλοτομίας, και αναμένει από τα κράτη μέλη να καταστήσουν τους δράστες υπόλογους και να τερματίσουν την καταπίεση των φυλάκων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως και αποτελεσματικά τη σχετική εθνική και ενωσιακή νομοθεσία, ορίζοντας ιδίως την παράνομη υλοτομία, αυξάνοντας τη στενή παρακολούθηση, τις δαπάνες για την επιβολή, όπου είναι αναγκαίο, καταπολεμώντας τη διαφθορά και βελτιώνοντας τη διακυβέρνηση των δασών και της γης· τονίζει ότι είναι σημαντικό να ενισχυθεί ο ρόλος των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών στην καταπολέμηση της παράνομης υλοτομίας με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την εφαρμογή και την επιβολή του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία· σημειώνει ότι η υλοτομία κατά παράβαση των μέτρων προστασίας της φύσης, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων διαχείρισης Natura 2000 και των οδηγιών για τα πτηνά και τους οικοτόπους, μπορεί επίσης να συνιστά παράνομη υλοτομία· τονίζει ότι η παράνομη υλοτομία έχει σημαντικό αρνητικό οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο, και δημιουργεί απώλειες εσόδων για τις τοπικές κοινότητες· σημειώνει τη σύνδεση μεταξύ παράνομης υλοτομίας και κακών συνθηκών διαβίωσης· εκφράζει τη λύπη του για τον χρόνο που αφιέρωσε η Επιτροπή για τη δίωξη των υποθέσεων παράβασης, γεγονός που ενέχει τον σημαντικό κίνδυνο να συνεχιστεί η παράνομη υλοτομία, και να είναι πολύ αργά για να αντιστραφεί και να αποκατασταθεί η τεράστια βλάβη την οποία αυτή προκαλεί· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν επειγόντως μέτρα για τον τερματισμό της παράνομης υλοτομίας και την ενίσχυση του ελέγχου της παράνομης εμπορίας ξυλείας, μέσω της στενής παρακολούθησης και της επιβολής των υφιστάμενων κανονισμών και μέσω της χρήσης τεχνολογιών γεωχωρικών πληροφοριών και τηλεπισκόπησης·

58.  καλεί την Επιτροπή να προωθήσει τα πρότυπα και τις φιλοδοξίες της ΕΕ για την προστασία των δασών σε διεθνές επίπεδο·

59.  καλεί την Επιτροπή να ξεκινήσει εκ νέου τις διαπραγματεύσεις για μια νομικά δεσμευτική διεθνή σύμβαση για τα δάση η οποία θα συμβάλλει στη διαχείριση, διατήρηση και βιώσιμη ανάπτυξη των δασών, θα προβλέπει τις πολλαπλές και συμπληρωματικές λειτουργίες και χρήσεις τους, συμπεριλαμβανομένων μέτρων δάσωσης, αναδάσωσης και διατήρησης, λαμβάνοντας υπόψη τις κοινωνικές, οικονομικές, οικολογικές, πολιτισμικές και πνευματικές ανάγκες των σημερινών και μελλοντικών γενεών, και αναγνωρίζοντας τον ζωτικό ρόλο όλων των τύπων δασών στη διατήρηση των οικολογικών διεργασιών και ισορροπιών, καθώς και στη διαφύλαξη της ταυτότητας, του πολιτισμού και των δικαιωμάτων των αυτόχθονων πληθυσμών, των κοινοτήτων τους και άλλων κοινοτήτων και κατοίκων των δασών·

60.  καλεί την Ένωση να συμμορφωθεί με την αρχή της συνοχής των αναπτυξιακών πολιτικών και να διασφαλίσει τη συνοχή μεταξύ των πολιτικών της στους τομείς της ανάπτυξης, του εμπορίου, της γεωργίας, της ενέργειας και του κλίματος· αναγνωρίζει τη θετική οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική συμβολή της δασικής βιομηχανίας και ζητεί περαιτέρω επενδύσεις στην έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογική πρόοδο·

61.  καλεί την Επιτροπή να προωθήσει αντίστοιχες ρήτρες στις διεθνείς αγορές βιοοικονομίας και να αξιοποιήσει πανευρωπαϊκές και διεθνείς εταιρικές σχέσεις και συμφωνίες εξωτερικού εμπορίου για την προώθηση της φιλοδοξίας της ΕΕ για το κλίμα και της βιωσιμότητας της χρήσης των δασών εκτός της ΕΕ·

o
o   o

62.  αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ C 395 της 29.9.2021, σ. 37. (2) ΕΕ C 346 της 21.9.2016, σ. 17. (3) ΕΕ L 243 της 9.7.2021, σ. 1. (4) ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 1. (5) ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 82. (6) ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7. (7) ΕΕ L 60 της 22.2.2021, σ. 21. (8) ΕΕ L 189 της 10.5.2022, σ. 1. (9) ΕΕ C 152 της 6.4.2022, σ. 169. (10) Απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 17ης Απριλίου 2018, Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά Δημοκρατίας της Πολωνίας, C-441/17, ECLI:EU:C:2018:255 (Παράβαση κράτους μέλους – Περιβάλλον – Οδηγία 92/43/ΕΟΚ – Διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας – Άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3 – Άρθρο 12, παράγραφος 1 – Οδηγία 2009/147/ΕΚ – Διατήρηση των αγρίων πτηνών – Άρθρα 4 και 5 – Περιοχή του δικτύου Natura 2000 «Puszcza Białowieska» – Τροποποίηση του σχεδίου δασικής διαχειρίσεως – Αύξηση του όγκου εκμεταλλεύσιμης ξυλείας – Σχέδιο ή έργο μη άμεσα συνδεόμενο ή μη αναγκαίο για τη διαχείριση της περιοχής, αλλά ικανό να επηρεάσει σημαντικά την περιοχή αυτή – Δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων στην περιοχή – Προσβολή της ακεραιότητας της περιοχής – Ουσιαστική εφαρμογή των μέτρων διατηρήσεως – Συνέπειες για τους τόπους αναπαραγωγής και τους τόπους αναπαύσεως των προστατευόμενων ειδών). (11) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση πλαισίου με στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας. (12) Έκθεση αριθ. 5/2016 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος με τίτλο «European forest ecosystems – State and trends» (Οικοσυστήματα των ευρωπαϊκών δασών – Κατάσταση και τάσεις). (13) Κανονισμός (ΕΕ) 2018/841 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, σχετικά με τη συμπερίληψη των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και των απορροφήσεων από δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγής χρήσης γης και δασοπονίας στο πλαίσιο για το κλίμα και την ενέργεια έως το 2030 (ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 1). (14) Ανακοίνωση της Επιτροπής της 16ης Ιουλίου 2021 σχετικά με τη νέα δασική στρατηγική της ΕΕ για το 2030 (COM(2021)0572). (15) Στην Ευρώπη συνολικά, η πλειονότητα των ιδιωτικών εκμεταλλεύσεων είναι 10 εκτάρια ή λιγότερο – Forest Europe, State of Europe’s Forests 2020 (Κατάσταση των δασών της Ευρώπης το 2020), 2020· στη Γερμανία, το 50 % των ιδιωτικών δασικών εκμεταλλεύσεων είναι μικρότερο από 20 εκτάρια, https://www.bmel.de/SharedDocs/Downloads/DE/Broschueren/bundeswaldinventur3.pdf;jsessionid=972A5297B9463D98948E787D1AA78F19.live921?__blob=publicationFile&v=3· στη Γαλλία, περίπου τα δύο τρίτα των ιδιωτών ιδιοκτητών κατέχουν λιγότερο από 1 εκτάριο, https://franceboisforet.fr/wp-content/uploads/2021/04/Brochure_chiffresClesForetPrivee_2021_PageApage_BD.pdf· στη Φινλανδία, περίπου το 45 % των ιδιοκτητών κατέχουν λιγότερο από 10 εκτάρια, https://www.luke.fi/en/statistics/ownership-of-forest-land· στη Λετονία, το 50 % των ιδιοκτητών κατέχουν λιγότερο από 5 εκτάρια, https://www.zm.gov.lv/public/ck/files/MAF_parskats_Silava_privat_meza_apsaimn_monitorings.pdf (16) Science for Environment Policy (Επιστήμη για την Περιβαλλοντική Πολιτική), European Forests for biodiversity, climate change mitigation and adaptation (Ευρωπαϊκά δάση για τη βιοποικιλότητα, τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν), ενημερωτικό δελτίο 25, Μονάδα Επιστημονικής Επικοινωνίας, UWE Bristol, 2021, https://ec.europa.eu/environment/integration/research/newsalert/ (17) Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, The European environment — state and outlook 2020: knowledge for transition to a sustainable Europe (Το ευρωπαϊκό περιβάλλον — κατάσταση και προοπτικές το 2020: γνώση για τη μετάβαση σε μια βιώσιμη Ευρώπη), 11 Μαΐου 2020, σ. 83, https://www.eea.europa.eu/soer-2020/ (18) Ανακοίνωση της Επιτροπής της 16ης Ιουλίου 2021 σχετικά με τη νέα δασική στρατηγική της ΕΕ για το 2030 (COM(2021)0572). (19) Κοινό Κέντρο Ερευνών, Mapping and Assessment of Ecosystems and their Services: An EU ecosystem assessment (Χαρτογράφηση και αξιολόγηση των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών τους: αξιολόγηση του οικοσυστήματος της ΕΕ), 2020· για τις τάσεις στην κατάσταση, βλ. επίσης Forest Europe, State of Europe’s Forests 2020 (Κατάσταση των δασών της Ευρώπης το 2020), 2020. (20) Έκθεση της Forest Europe του 2020 με τίτλο «State of Europe’s Forests 2020» (Κατάσταση των δασών της Ευρώπης το 2020). (21) Κοινό Κέντρο Ερευνών, Mapping and Assessment of Ecosystems and their Services: An EU ecosystem assessment (Χαρτογράφηση και αξιολόγηση των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών τους: αξιολόγηση του οικοσυστήματος της ΕΕ), 2020· για τις τάσεις στην κατάσταση, βλ. επίσης Forest Europe, State of Europe’s Forests 2020 (Κατάσταση των δασών της Ευρώπης το 2020), 2020. (22) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά (ΕΕ L 295 της 12.11.2010, σ. 23). (23) Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος, Study on certification and verification schemes in the forest sector and for wood-based products (Μελέτη σχετικά με τα συστήματα πιστοποίησης και επαλήθευσης στον δασικό τομέα και για τα προϊόντα ξυλείας), Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2021, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/afa5e0df-fb19-11eb-b520-01aa75ed71a1/language-en (24) Κοινό Κέντρο Ερευνών, Mapping and assessment of primary and old-growth forests in Europe (Χαρτογράφηση και αξιολόγηση πρωτογενών και υπεραιωνόβιων δασών στην Ευρώπη), 2021. (25) https://www.wur.nl/en/research-results/research-institutes/environmental-research/show-wenr/does-the-eu-depend-on-russia-for-its-wood.htm (26) https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR21_21/SR_Forestry_EL.pdf (27) Forest Europe, State of Europe’s Forests 2020 (Κατάσταση των δασών της Ευρώπης το 2020), 2020. (28) Science for Environment Policy (Επιστήμη για την Περιβαλλοντική Πολιτική), European Forests for biodiversity, climate change mitigation and adaptation (Ευρωπαϊκά δάση για τη βιοποικιλότητα, τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν), ενημερωτικό δελτίο 25, Μονάδα Επιστημονικής Επικοινωνίας, UWE Bristol, 2021, https://ec.europa.eu/environment/integration/research/newsalert/ (29) Ανακοίνωση της Επιτροπής της 17ης Νοεμβρίου 2021 με τίτλο «Στρατηγική της ΕΕ για το έδαφος με ορίζοντα το 2030 – Αποκομίζοντας τα οφέλη του υγιούς εδάφους για τους ανθρώπους, τα τρόφιμα, τη φύση και το κλίμα» (COM(2021)0699). (30) Pickles, B. J. και Simard, S. W., «Mycorrhizal Networks and Forest Resilience to Drought» (Μυκορριζικά δίκτυα και ανθεκτικότητα του δάσους στην ξηρασία), Mycorrhizal Mediation of Soil – Fertility, Structure, and Carbon Storage (Μυκορριζική διαμεσολάβηση εδάφους – γονιμότητα, δομή και αποθήκευση άνθρακα), Elsevier, Άμστερνταμ, 2017, σ. 319-339. (31) Gorzelak, M. A. κ.ά., «Inter-plant communication through mycorrhizal networks mediates complex adaptive behaviour in plant communities» (Η επικοινωνία μεταξύ των φυτών μέσω μυκορριζικών δικτύων μεσολαβεί στην περίπλοκη προσαρμοστική συμπεριφορά σε φυτικές κοινότητες), AoB Plants, 2015. (32) Usman, M. κ.ά., «Mycorrhizal Symbiosis for Better Adaptation of Trees to Abiotic Stress Caused by Climate Change in Temperate and Boreal Forests» (Μυκορριζική συμβίωση για καλύτερη προσαρμογή των δέντρων σε αβιοτικές καταπονήσεις που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή σε εύκρατα και βόρεια δάση), Frontiers in Forests and Global Change, 2021. (33) Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ, Καθοδήγηση σχετικά με τη διαδοχική χρήση της βιομάζας με επιλεγμένα παραδείγματα ορθών πρακτικών που αφορούν την ξυλώδη βιομάζα, Υπηρεσία Εκδόσεων, 2019. (34) Hetemäki, L., Palahí, M. και Nasi, R., Seeing the wood in the forests. Knowledge to Action 1 (Το ξύλο στα δάση, από τη γνώση στην πράξη 1), Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δασών, 2020· βλ. επίσης έκθεση της WWF με τίτλο «Living Forests» (Ζωντανά δάση), κεφάλαιο 5, https://wwf.panda.org/discover/our_focus/forests_practice/forest_publications_news_and_reports/living_forests_report/ (35) Στην περιοχή Forest Europe· βλ. Forest Europe, State of Europe’s Forests 2020 (Κατάσταση των δασών της Ευρώπης το 2020), 2020. (36) Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, της 16ης Ιουλίου 2021, με τίτλο «Δέσμευση για τη φύτευση 3 δισεκατομμυρίων δέντρων για το 2030» (SWD(2021)0651). (37) Κοινό Κέντρο Ερευνών, Mapping and assessment of primary and old-growth forests in Europe (Χαρτογράφηση και αξιολόγηση πρωτογενών και υπεραιωνόβιων δασών στην Ευρώπη), 2021. (38) https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Forests,_forestry_and_logging#Employment_and_apparent_labour_productivity_in_forestry_and_logging (39) Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με τους βιώσιμους κύκλους άνθρακα (COM(2021)0800). (40) ΕΕ C 229 της 15.6.2021, σ. 6. (41) https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Forests,_forestry_and_logging#Employment_and_apparent_labour_productivity_in_forestry_and_logging (42) Forest Europe, State of Europe’s Forests 2020 (Κατάσταση των δασών της Ευρώπης το 2020), 2020. (43) 43 Κοινό Κέντρο Ερευνών, Mapping and assessment of primary and old-growth forests in Europe (Χαρτογράφηση και αξιολόγηση πρωτογενών και υπεραιωνόβιων δασών στην Ευρώπη), 2021. (44) 44 Πέντε συνεχιζόμενες διαδικασίες επί παραβάσει κατά τεσσάρων κρατών μελών (υποθέσεις 2016/2072, 2018/2208, 2018/4076, 2020/2033 και 2021/4029).