Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Σεπτεμβρίου 2022 σχετικά με τη Νικαράγουα, και ιδίως με τη σύλληψη του επισκόπου Rolando Álvarez (2022/2827(RSP))
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τη Νικαράγουα, ιδίως δε εκείνα της 16ης Δεκεμβρίου 2021 σχετικά με την κατάσταση στη Νικαράγουα(1) και της 9ης Ιουνίου 2022 σχετικά με την εργαλειοποίηση της δικαιοσύνης ως μέσο καταστολής στη Νικαράγουα(2),
– έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του ΟΗΕ, και ιδίως το άρθρο 18 σχετικά με την ελευθερία της γνώμης και της έκφρασης, τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 10 σχετικά με την ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας, και την Αμερικανική Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, και ιδίως το άρθρο 12 σχετικά με την ελευθερία συνείδησης και θρησκείας,
– έχοντας υπόψη το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα και τους ελάχιστους κανόνες των Ηνωμένων Εθνών για τη μεταχείριση των κρατουμένων (κανόνες Nelson Mandela),
– έχοντας υπόψη την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2019/1720 του Συμβουλίου, της 14ης Οκτωβρίου 2019, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Νικαράγουα(3),
– έχοντας υπόψη τη δήλωση του εκπροσώπου του Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΑΠ/ΥΕ), με ημερομηνία 14 Μαρτίου 2022, σχετικά με την καταδίκη πολιτικών κρατουμένων,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση του εκπροσώπου της Υπηρεσίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, της 9ης Μαΐου 2022, σχετικά με την καταστολή της κοινωνίας των πολιτών από τη Νικαράγουα και την έκθεση της Ύπατης Αρμόστριας των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, της 24ης Φεβρουαρίου 2022, σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Νικαράγουα, καθώς και τη δήλωσή της πριν από την 49η σύνοδο του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στις 7 Μαρτίου 2022,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών αριθ. 49/3, της 31ης Μαρτίου 2022, σχετικά με την προαγωγή και προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Νικαράγουα,
– έχοντας υπόψη τη συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και της Κεντρικής Αμερικής, αφετέρου(4) (συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της ΕΕ και της Κεντρικής Αμερικής),
– έχοντας υπόψη το άρθρο 144 παράγραφος 5 και το άρθρο 132 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 19 Αυγούστου 2022, οι αστυνομικές δυνάμεις της Νικαράγουας εισέβαλαν με τη βία στην επισκοπή της Matagalpa για να συλλάβουν αυθαίρετα τον επίσκοπο Rolando Álvarez, ο οποίος βρισκόταν ήδη δύο εβδομάδες σε κατ’ οίκον περιορισμό. Μαζί του συνελήφθησαν επίσης πέντε ιερείς, δύο ιεροσπουδαστές και ένας εικονολήπτης, οι οποίοι επί του παρόντος κρατούνται στη φυλακή El Chipote· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Επίσκοπος Álvarez διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο ως διαμεσολαβητής στον εθνικό διάλογο του 2018 και έχει επανειλημμένα απευθύνει έκκληση για ειρηνικό και ουσιαστικό διάλογο στη Νικαράγουα, επικρίνοντας παράλληλα το κλείσιμο, την 1η Αυγούστου 2022, επτά καθολικών ενημερωτικών ραδιοφωνικών σταθμών, υπεύθυνη για τη λειτουργία των οποίων είναι η επισκοπή της Matagalpa·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις σχετικές δηλώσεις της η αστυνομία δεν ανέφερε τον λόγο των συλλήψεων, αλλά μόνο ότι αποτελούσαν μέρος έρευνας που ξεκίνησε στις 5 Αυγούστου 2022 για «αποσταθεροποιητικές και προκλητικές» δραστηριότητες στη χώρα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αστυνομία επιβεβαίωσε αργότερα ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «δικαστικές έρευνες»· λαμβάνοντας υπόψη ότι, λίγες ώρες αργότερα η αντιπρόεδρος της Νικαράγουας, Rosario Murillo, ισχυρίστηκε σε ομιλία της ότι η αστυνομία είχε επαναφέρει την τάξη στη Matagalpa και ότι η σύλληψη του επισκόπου ήταν «αναγκαία»·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Νούντσιος στη Νικαράγουα, μονσινιόρ Waldemar Stanisław Sommertag, απελάθηκε τον Μάρτιο του 2022, ο ιερέας Manuel Salvador García συνελήφθη τον Ιούνιο του 2022, η φιλανθρωπική ένωση «Ιεραπόστολοι του Τάγματος της Αγίας Θηρεσίας της Καλκούτα» κηρύχθηκε παράνομη και τα μέλη της απελάθηκαν τον Ιούλιο του 2022, καθώς και ότι η αστυνομία φέρεται να απαγόρευσε τις θρησκευτικές πομπές που είχαν προγραμματιστεί για τις 13 και 14 Αυγούστου 2022· λαμβάνοντας υπόψη ότι πέντε ακόμα ιερείς, ο Uriel Vallejos, ο Vicente Martínez, ο Sebastián López, ο Mangel Hernández και ο Dani García, εξορίστηκαν μετά τη σύλληψη του επισκόπου Álvarez· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο επίσκοπος Silvio Báez αναγκάστηκε να ζει εξόριστος από το 2019, έπειτα από απειλές που δέχθηκε κατά της ζωής του και τις οποίες έχει αναγνωρίσει το Βατικανό· λαμβάνοντας υπόψη ότι, την 1η Σεπτεμβρίου 2022, οι αρχές της Νικαράγουας καταδίκασαν τον μονσινιόρ Leonardo José Urbina Rodríguez σε 30ετή κάθειρξη· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προαναφερθέντα είναι μερικά μόνο παραδείγματα πράξεων καταστολής κατά μελών της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στη Νικαράγουα·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, από το 2018, το καθεστώς της Νικαράγουας έχει προβεί συστηματικά και επανειλημμένα σε φυλάκιση, παρενόχληση και εκφοβισμό υποψήφιων για το προεδρικό αξίωμα, ηγετών της αντιπολίτευσης και θρησκευτικών ηγετών, ιδίως από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, καθώς και ηγετών φοιτητικών και εργατικών οργανώσεων, δημοσιογράφων, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ΛΟΑΔΜ και εκπροσώπων επιχειρήσεων·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι έκτοτε έχει τεθεί σε εφαρμογή ένα πλαίσιο κρατικής καταστολής στη Νικαράγουα, βασικά χαρακτηριστικά του οποίου είναι η συστημική ατιμωρησία για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η επιδείνωση των θεσμών και του κράτους δικαίου, καθώς και η συνενοχή της εκτελεστικής και της δικαστικής εξουσίας·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιθέσεις κατά της ελευθερίας της έκφρασης, της συνείδησης και της θρησκείας έχουν ενταθεί και ότι οι απειλές από την εισαγγελία κατά αρκετών δημοσιογράφων, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως επικριτών του καθεστώτος και μελών της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, λόγω των μεσολαβητικών προσπαθειών τους στις εθνικές συνομιλίες του 2018 και των καταγγελιών τους για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης κρίσης στη Νικαράγουα, οδήγησαν πολλούς από αυτούς να εγκαταλείψουν τη Νικαράγουα για να αναζητήσουν προστασία·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως έχει καταστεί σαφές από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τους εντολοδόχους ειδικής διαδικασίας του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, οι φυλακισμένοι κρατούνται για λόγους που δεν συνάδουν με τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το σύνταγμα της Νικαράγουας·
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι καθολικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί που έκλεισαν και δύο ακόμη κοινοτικοί ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί σταθμοί λίγο αργότερα, με τη χρήση υπέρμετρης βίας, είναι οι τελευταίοι σε έναν μακρύ κατάλογο περισσότερων από 1 700 οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και τουλάχιστον 40 γυναικείων οργανώσεων, διαφόρων πολιτικών κομμάτων, ενώσεων μέσων ενημέρωσης και πανεπιστημίων που δέχτηκαν επίθεση από το καθεστώς της Νικαράγουας·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι φέτος το καθεστώς της Νικαράγουας ενέκρινε τη ρωσική στρατιωτική παρουσία στη χώρα, γεγονός που αποτελεί σαφή απόδειξη της ισχυρής σχέσης και της αλληλοϋποστήριξης μεταξύ του καθεστώτος Ortega-Murillo και του καθεστώτος Πούτιν·
1. καταδικάζει απερίφραστα την καταστολή και τις συλλήψεις μελών της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στη Νικαράγουα, και ιδίως τη σύλληψη του επισκόπου Rolando Álvarez· παροτρύνει το καθεστώς της Νικαράγουας να τερματίσει αμέσως την καταστολή και να αποκαταστήσει τον πλήρη σεβασμό όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της έκφρασης, της θρησκείας και των πεποιθήσεων· ζητεί την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση όλων εκείνων που κρατούνται αυθαίρετα, συμπεριλαμβανομένου του επισκόπου Álvarez και εκείνων που κρατούνται μαζί του, και την ακύρωση όλων των νομικών διαδικασιών εναντίον τους, συμπεριλαμβανομένων των ποινών τους·
2. αποδοκιμάζει και καταδικάζει απερίφραστα τη συνεχή επιδείνωση της κατάστασης στη Νικαράγουα και την κλιμάκωση της καταστολής κατά της Καθολικής Εκκλησίας, στελεχών της αντιπολίτευσης, της κοινωνίας των πολιτών, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοσιογράφων, χωρικών, σπουδαστών και αυτόχθονων πληθυσμών μεταξύ άλλων, καθώς και την αυθαίρετη κράτησή τους αποκλειστικά και μόνο επειδή άσκησαν τις θεμελιώδεις ελευθερίες τους, την απάνθρωπη και ταπεινωτική μεταχείρισή τους και την επιδείνωση της κατάστασης της υγείας τους·
3. καταδικάζει την καταχρηστική κράτηση, την έλλειψη εγγυήσεων για δίκαιη δίκη και τις παράνομες καταδίκες πολιτικών κρατουμένων στη Νικαράγουα· τονίζει ότι το δικαστικό σύστημα δεν είναι ανεξάρτητο από την εκτελεστική εξουσία· εκφράζει την ανησυχία του για τη χειραγώγηση του ποινικού δικαίου και τη χρήση του δικαστικού συστήματος ως εργαλείου για την ποινικοποίηση της άσκησης των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων·
4. εκφράζει την ανησυχία του για την επιδείνωση της κατάστασης των περισσότερων από 206 πολιτικών κρατουμένων που κρατούνται στη Νικαράγουα από τον Απρίλιο του 2018, σύμφωνα με τον ειδικό μηχανισμό παρακολούθησης για τη Νικαράγουα (MESENI), και ζητεί την άμεση απελευθέρωσή τους, την ακύρωση των νομικών διαδικασιών εναντίον τους και να επιτραπεί σε όλους τους πρόσφυγες και εξόριστους να επιστρέψουν με ασφάλεια στις εστίες τους· παροτρύνει το καθεστώς της Νικαράγουας να θέσει τέλος στη χρήση σκληρής και απάνθρωπης μεταχείρισης και να σεβαστεί τη σωματική ακεραιότητα, την αξιοπρέπεια, την ελευθερία και το δικαίωμα πρόσβασης σε ιατρική περίθαλψη των φυλακισμένων, καθώς και των οικογενειών τους· θεωρεί το καθεστώς υπεύθυνο για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης των συνθηκών κράτησης με τις διεθνείς νομικές υποχρεώσεις και τα πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως οι πρότυποι ελάχιστοι κανόνες των Ηνωμένων Εθνών για τη μεταχείριση των κρατουμένων·
5. αποδοκιμάζει το γεγονός ότι άλλες 100 ΜΚΟ έκλεισαν στις 7 Σεπτεμβρίου 2022, ανεβάζοντας το σύνολο των ΜΚΟ που έκλεισαν στη Νικαράγουα σε 1 850 φέτος· καλεί το καθεστώς της Νικαράγουας να σταματήσει το αυθαίρετο κλείσιμο ΜΚΟ και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και να αποκαταστήσει τον νομικό χάρτη σε όλες τις οργανώσεις, τα πολιτικά κόμματα, τις θρησκευτικές οργανώσεις, τις ενώσεις μέσων ενημέρωσης και τα μέσα ενημέρωσης, τα πανεπιστήμια και τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχουν κλείσει αυθαίρετα, καθώς και να επιστρέψει όλα τα περιουσιακά στοιχεία, τα έγγραφα και τον εξοπλισμό που κατασχέθηκαν αδικαιολόγητα και να αποκαταστήσει το νόμιμο νομικό καθεστώς τους·
6. καταδικάζει την ακύρωση των πολιτικών κομμάτων της αντιπολίτευσης και την έλλειψη ελευθερίας οργάνωσης και συμμετοχής στις δημοτικές εκλογές της 6ης Νοεμβρίου 2022· ζητεί την αποκατάσταση των νόμιμων διοικήσεων στις δικαιοδοσίες El Cuá, San Sebastián de Yalí, Santa María de Pantasma, Murra και El Almendro·
7. καλεί μετ’ επιτάσεως τη Νικαράγουα να καταργήσει τη νομοθεσία που ψηφίστηκε από το 2018 και έπειτα, η οποία περιορίζει αδικαιολόγητα τον χώρο της κοινωνίας των πολιτών και τον δημοκρατικό χώρο· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την ΕΕ να συνεχίσει να στηρίζει τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τους συγγενείς των πολιτικών κρατουμένων τόσο στη Νικαράγουα όσο και στην εξορία, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των ιερέων Uriel Vallejos, Vicente Martínez, Sebastián López, Mangel Hernández και Dani García·
8. υπογραμμίζει τον καίριο ρόλο που διαδραματίζουν η κοινωνία των πολιτών, οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι δημοσιογράφοι και τα μέλη της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στη Νικαράγουα·
9. καλεί το καθεστώς της Νικαράγουας να επιτρέψει επειγόντως σε διεθνείς οργανισμούς να επιστρέψουν στη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της Διαμερικανικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, προκειμένου να παρακολουθείται η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα·
10. καλεί το καθεστώς της Νικαράγουας να εφαρμόσει το ψήφισμα αριθ. 49/3 του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, με το οποίο συγκροτείται, για ένα έτος, ομάδα εμπειρογνωμόνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, η οποία θα επιβλέπει αξιόπιστες, αμερόληπτες και διεξοδικές έρευνες, θα διαφυλάσσει τα αποδεικτικά στοιχεία και θα διασφαλίσει τη λογοδοσία για τις σοβαρές παραβιάσεις που έχουν σημειωθεί από το 2018· καλεί τα θεσμικά όργανα της Νικαράγουας να διασφαλίσουν ότι δεν θα συνεχιστεί η ατιμωρησία όσον αφορά τις σοβαρές παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχουν σημειωθεί, παρέχοντας στα θύματα πρόσβαση στη δικαιοσύνη και πλήρη αποζημίωση·
11. καλεί τη Νικαράγουα να ξεκινήσει έναν εθνικό, χωρίς αποκλεισμούς διάλογο για να διασφαλίσει μια ειρηνική και δημοκρατική λύση στην πολιτική και κοινωνική κρίση καθώς και στην κρίση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
12. καλεί την ΕΕ να συνεχίσει να δίνει προτεραιότητα, μέσω της εξωτερικής της δράσης και του διαλόγου, στην προώθηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, της ισότητας και της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, και να συνεργαστεί με τη διεθνή κοινότητα για την προάσπιση του διαλόγου, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Νικαράγουα· ζητεί από την αντιπροσωπεία της ΕΕ στη Νικαράγουα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη χώρα, μεταξύ άλλων μέσω της παρακολούθησης δικών και των επισκέψεων σε ηγέτες της αντιπολίτευσης και επικριτές της κυβέρνησης που βρίσκονται στη φυλακή ή υπό κατ’ οίκον περιορισμό· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η βοήθεια που παρέχει υπό μορφή συνεργασίας στηρίζει περαιτέρω την κοινωνία των πολιτών, ιδίως τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και ότι δεν συμβάλλει με κανέναν τρόπο στις κατασταλτικές πολιτικές που εφαρμόζουν επί του παρόντος οι αρχές της Νικαράγουας·
13. υπενθυμίζει ότι, δεδομένης της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της ΕΕ και της Κεντρικής Αμερικής, η Νικαράγουα πρέπει να σέβεται και να φροντίζει για την εδραίωση των αρχών του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως όσον αφορά τις διατάξεις που περιγράφονται στον τίτλο Ι· επαναλαμβάνει το αίτημά του ότι, υπό τις επικρατούσες συνθήκες, πρέπει να ενεργοποιηθεί η ρήτρα δημοκρατίας της συμφωνίας σύνδεσης·
14. επαναλαμβάνει την έκκλησή του να συμπεριληφθούν άμεσα οι δικαστές και οι εισαγγελείς της Νικαράγουας στον κατάλογο των ατόμων στα οποία η ΕΕ επιβάλλει κυρώσεις και να επεκταθεί ο εν λόγω κατάλογος ώστε να συμπεριλάβει τον Daniel Ortega και τους στενούς του συνεργάτες·
15. καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με τα άρθρα 13 και 14 του Καταστατικού της Ρώμης, να κινήσουν επίσημη έρευνα μέσω του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου σχετικά με τη Νικαράγουα και τον Daniel Ortega για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας·
16. επαναλαμβάνει την έκκλησή του για άμεση έκδοση του Alessio Casimirri στην Ιταλία·
17. ζητεί από τη Διάσκεψη των Προέδρων του να εγκρίνει την αποστολή διερευνητικής αποστολής για την παρακολούθηση της κατάστασης στη Νικαράγουα·
18. αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, στον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών, την Κοινοβουλευτική Συνέλευση ΕΕ-Λατινικής Αμερικής, στο Κεντροαμερικανικό Κοινοβούλιο, στην Ομάδα της Λίμα, καθώς και στην κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Δημοκρατίας της Νικαράγουας.