(An nós imeachta reachtach speisialta – comhairliúchán)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig an gComhairle (COM(2021)0570),

–  ag féachaint don Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an gcéad ghlúin eile d’acmhainní dílse le haghaidh bhuiséad an Aontais (COM(2021)0566),

–  ag féachaint d’Airteagal 311 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus d’Airteagal 106a den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, ar dá bhun a chuaigh an Chomhairle i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa (C9‑0034/2022),

–  ag féachaint do Chomhaontú Idirinstitiúideach idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún Eorpach an 16 Nollaig 2020 maidir leis an smacht buiséadach, le comhar in ábhair bhuiséadacha agus le bainistíocht fhónta airgeadais, agus maidir le hacmhainní dílse nua, lena n-áirítear treochlár chun acmhainní dílse nua a thabhairt isteach(1),

–  ag féachaint do rún reachtach uaithi an 16 Meán Fómhair 2020 ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le córas acmhainní dílse an Aontais Eorpaigh(2),

–  ag féachaint do na leasuithe uaithi a glacadh an 22 Meitheamh 2022 ar an togra le haghaidh treoir lena n-athbhreithnítear Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais Eorpaigh(3),

–  ag féachaint do na leasuithe uaithi a glacadh an 22 Meitheamh 2022 ar an togra le haghaidh rialachán lena mbunaítear sásra coigeartaithe carbóin ar theorainneacha(4),

–  ag féachaint do Riail 82 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don seasamh i bhfoirm leasuithe ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta,

–  ag féachaint do na litreacha ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia agus ón gCoiste um Ghnóthaí Bunreachtúla,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Buiséid (A9-0266/2022),

1.  ag formheas an togra ón gCoimisiún arna leasú;

2.  á iarraidh ar an gComhairle a chur in iúl do Pharlaimint na hEorpa má tá sé ar intinn aici imeacht ón téacs atá formheasta ag an bParlaimint;

3.  á iarraidh ar an gComhairle dul i gcomhairle leis an bParlaimint má tá sé ar intinn aici an togra ón gCoimisiún a leasú go substaintiúil;

4.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún   Leasú Leasú 1 Togra le haghaidh rialacháin Aithris 1 a (nua) (1a)  Is céim thábhachtach é an Cinneadh sin, i gcomhréir le Comhaontú Idirinstitiúideach an 16 Nollaig 2020 atá ceangailteach ó thaobh dlí de, chun treochlár d’acmhainní dílse nua a chur chun feidhme; tá tionscnaimh bhreise chomhlántacha le leanúint ina dhiaidh sin, rud a áiritheoidh go mbeidh na fáltais nua leordhóthanach ar a laghad chun an t-ús a íoc agus i gcomhair phríomhshuim fhiacha NGEU agus go mbeidh impleachtaí dáileacháin airgeadais an bhascaeid inghlactha ag na Ballstáit uile. Ní mór méid leormhaith acmhainní dílse nua a bheith ann chun maoiniú inbhuanaithe bhuiséad bliantúil an Aontais a áirithiú ar bhonn fadtéarmach lena n-áirítear do thosaíochtaí nua an Aontais agus Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh a aisíoc chun ciorruithe ar chláir agus ar bheartais de chuid an Aontais atá ann cheana a sheachaint. Leasú 2 Togra le haghaidh rialacháin Aithris 2 a (nua) (2a)   Is gá an leibhéal ioncaim a mhéadú trí acmhainní dílse nua chun freastal ar chostais aisíocaíochta NGEU agus ar an gCiste Aeráide Sóisialta atá le comhtháthú sa CAI chomh maith le rannchuidiú le spriocanna beartais an Aontais a bhaint amach san fhadtéarma. Ó thaobh an dlí agus na teicneolaíochta de, áfach, is ioncam ginearálta a bheidh sna trí acmhainn dílse nua agus prionsabal uilíochais an ioncaim á chomhlíonadh go hiomlán. Leasú 3 Togra le haghaidh rialacháin Aithris 2 b (nua) (2b)   Ní mór don Choimisiún tuilleadh gníomhaíochtaí tráthúla a dhéanamh mura nglacfar na hacmhainní dílse nua atá beartaithe nó mura ngineann siad an leibhéal ioncaim a bhfuiltear ag súil leis do bhuiséad an Aontais. I gcomhréir le Comhaontú Idirinstitiúideach an 16 Nollaig 2020 atá ceangailteach ó thaobh dlí de, táthar ag súil go dtíolacfaidh an Coimisiún togra le haghaidh an dara ciseán d’acmhainní dílse nua faoi dheireadh 2023, lena bhféadfaí cáin ar idirbhearta airgeadais agus acmhainn dhílis atá nasctha leis an earnáil chorparáideach a áireamh. Leasú 4 Togra le haghaidh cinnidh Aithris 5 (5)  Chun tionchar ró-chúlchéimnitheach ar na ranníocaíochtaí ón trádáil astaíochtaí a sheachaint, ba cheart ranníocaíocht uasta a leagan síos le haghaidh na mBallstát incháilithe. Le haghaidh na tréimhse 2023 go 2027, tá na Ballstáit incháilithe má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita, arna thomhas i gcaighdeán cumhachta ceannaigh agus arna ríomh ar bhonn fhigiúirí an Aontais le haghaidh 2020, má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita sin faoi bhun 90 % den mheán san Aontas. Le haghaidh na tréimhse 2028 go 2030, ba cheart an t-ollioncam náisiúnta per capita in 2025 a úsáid. Ba cheart an ranníocaíocht uasta a leagan síos trí sciar na mBallstát san acmhainn dhílis atá bunaithe ar thrádáil iomlán astaíochtaí a chur i gcomparáid le sciar na mBallstát sin in ollioncam náisiúnta an Aontais. Ba cheart ranníocaíocht íosta a leagan síos le haghaidh na mBallstát uile ar lú a sciar de mhéid iomlán na n-acmhainní dílse bunaithe ar CTA ná 75 % dá sciar d’ollioncam náisiúnta an Aontais. (5)  Chun tionchar ró-chúlchéimnitheach ar na ranníocaíochtaí ón trádáil astaíochtaí a sheachaint, ba cheart ranníocaíocht uasta a leagan síos le haghaidh na mBallstát incháilithe go dtí 2030. Le haghaidh na tréimhse 2023 go 2027, tá na Ballstáit incháilithe má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita, arna thomhas i gcaighdeán cumhachta ceannaigh agus arna ríomh ar bhonn fhigiúirí an Aontais le haghaidh 2020, má tá an t-ollioncam náisiúnta per capita sin faoi bhun 90 % den mheán san Aontas. Le haghaidh na tréimhse 2028 go 2030, ba cheart an t-ollioncam náisiúnta per capita in 2025 a úsáid. Ba cheart an ranníocaíocht uasta a leagan síos trí sciar na mBallstát san acmhainn dhílis atá bunaithe ar thrádáil iomlán astaíochtaí a chur i gcomparáid le sciar na mBallstát sin in ollioncam náisiúnta an Aontais. Ba cheart ranníocaíocht íosta a leagan síos le haghaidh na mBallstát uile ar lú a sciar de mhéid iomlán na n-acmhainní dílse bunaithe ar CTA ná 75 % dá sciar d’ollioncam náisiúnta an Aontais. Leasú 5 Togra le haghaidh rialacháin Aithris 7 (7)  I mí Dheireadh Fómhair 2021, le Creat Cuimsitheach na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta agus G20 um Chreimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis, thángthas ar chomhaontú maidir le 25 % de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar mór ilnáisiúnta os cionn na tairsí brabúsachta de 10 % a leithdháileadh ar na dlínsí margaidh rannpháirteacha (‘Comhaontú Cholún 1 faoi Chreat Cuimsitheach ECFE/G20’). Is é ba cheart a bheith san acmhainn dhílis glaoráta aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm maidir leis an sciar de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar ilnáisiúnta a athdháiltear ar na Ballstáit [de bhun na Treorach maidir le cur chun feidhme an chomhaontaithe dhomhanda maidir le cearta chun cánachais a athdháileadh.] (7)  I mí Dheireadh Fómhair 2021, le Creat Cuimsitheach na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta agus G20 um Chreimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis, thángthas ar chomhaontú maidir le 25 % de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar mór ilnáisiúnta os cionn na tairsí brabúsachta de 10 % a leithdháileadh ar na dlínsí margaidh rannpháirteacha (‘Comhaontú Cholún 1 faoi Chreat Cuimsitheach ECFE/G20’). Is é ba cheart a bheith san acmhainn dhílis glaoráta aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm maidir leis an sciar de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar ilnáisiúnta a athdháiltear ar na Ballstáit [de bhun na Treorach maidir le cur chun feidhme an chomhaontaithe dhomhanda maidir le cearta chun cánachais a athdháileadh, a luaithe agus a ghlacfar í]. Leasú 6 Togra le haghaidh rialacháin Aithris 7 a (nua) (7a)  Tá sé d’aidhm ag ECFE go dtiocfaidh an Coinbhinsiún Iltaobhach lena gcuirtear chun feidhme Comhaontú Cholún 1 faoi Chreat Cuimsitheach ECFE/G20 i bhfeidhm in 2024. Mar sin féin, ós rud é nach ráthaítear go fóill é go ndéanfaidh tríú tíortha tábhachtacha áirithe Comhaontú Cholún 1 faoi Chreat Cuimsitheach ECFE/G20 a chur chun feidhme go rathúil ar an leibhéal idirnáisiúnta, is gá don Choimisiún agus do na Ballstáit athmheasúnú rialta a dhéanamh ar an gcás. I gcás ina mbeidh easpa shoiléir dul chun cinn faoi dheireadh 2023, ba cheart don Choimisiún togra reachtach a thíolacadh do thobhach digiteach nó beart comhchosúil. Ba cheart tobhach digiteach den sórt sin nó na fáltais a eascraíonn as beart comhchosúil a mheas ansin mar acmhainn dhílis de chuid an Aontais chun ioncaim a ghiniúint faoi 2026. Leasú 7 Togra le haghaidh rialacháin Aithris 8 a (nua) (8a)  Meastar go mbeidh ioncam do bhuiséad an Aontais ar bhonn na dtograí ón gCoimisiún maidir le cur chun feidhme Chomhaontú Cholún 1 faoi Chreat Cuimsitheach ECFE/G20 idir EUR 2.5 billiún agus EUR 4 bhilliún in aghaidh na bliana. Leasú 8 Togra le haghaidh rialacháin Aithris 8 b (nua) (8b)  Tar éis dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa, tá gá le haontoilíocht sa Chomhairle chun an Cinneadh seo a ghlacadh. Ba cheart go dtiocfadh an Cinneadh seo i bhfeidhm tar éis do na Ballstáit na nósanna imeachta a chomhlánú lena fhormheas i gcomhréir lena rialacha bunreachtúla faoi seach. Leasú 9 Togra le haghaidh cinnidh Airteagal 1 – mír 1 – pointe 1 – pointe b Cinneadh (AE, Euratom) 2020/2053 Airteagal 2 – mír 1 – pointe f ‘(f) glaoráta aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm atá cothrom le 75 % de na hioncaim ó dhíolacháin dheimhnithe an tsásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha a bhunaítear le Rialachán (AE) [XXX] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle18 . ‘(f) glaoráta aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm atá cothrom le 100 % de na hioncaim ó dhíolacháin dheimhnithe an tsásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha a bhunaítear le Rialachán (AE) [XXX] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle18. _________________ _________________ 18 Rialachán (AE) [XXX] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha. 18 Rialachán (AE) [XXX] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an sásra um choigeartú carbóin ar theorainneacha. Leasú 10 Togra le haghaidh rialacháin Airteagal 2 a (nua) Airteagal 2a Athbhreithniú I gcás nach mbeidh próiseas le haghaidh dhaingnú Chomhaontú Cholún 1 faoi Chreat Cuimsitheach ECFE/G20 tosaithe i dtairseach chriticiúil tíortha mar a shainítear sa Choinbhinsiún Iltaobhach, molfaidh an Coimisiún acmhainn dhílis nua a bhaineann leis an margadh aonair, amhail tobhach digiteach nó beart comhchosúil, chun ioncaim a ghiniúint faoi 2026.

(1) IO L 433 I, 22.12.2020, lch. 28. (2) Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2020)0220. (3) Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0246. (4) Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0248.