Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 294 παράγραφος 2 και το άρθρο 175 τρίτο εδάφιο της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα οποία του υποβλήθηκε η πρόταση από την Επιτροπή (C8‑0228/2018),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 294 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με τίτλο «Ώθηση της ανάπτυξης και της συνοχής σε παραμεθόριες περιφέρειες της ΕΕ» (COM(2017)0534),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1082/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον ευρωπαϊκό όμιλο εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ)(1),

–  έχοντας υπόψη την τελική έκθεση που εκπονήθηκε τον Μάρτιο του 2017 για τη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με θέμα τη μείωση των νομικών και διοικητικών εμποδίων στις παραμεθόριες περιφέρειες της ΕΕ(2),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής προς το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (COM(2018)0373),

–  έχοντας υπόψη την αιτιολογημένη γνώμη που υποβλήθηκε από το Κοινοβούλιο του Βασιλείου της Σουηδίας στις 20 Ιουνίου 2018 στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου αριθ. 2 σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, με την οποία υποστηρίζεται ότι το σχέδιο νομοθετικής πράξης δεν συνάδει προς την αρχή της επικουρικότητας,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 11ης Σεπτεμβρίου 2018 σχετικά με την ώθηση της ανάπτυξης και της συνοχής σε παραμεθόριες περιφέρειες της ΕΕ(3),

–  έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της 19ης Σεπτεμβρίου 2018(4),

–  έχοντας υπόψη το νομοθετικό ψήφισμα της 14ης Φεβρουαρίου 2019 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση μηχανισμού αντιμετώπισης νομικών και διοικητικών εμποδίων σε διασυνοριακό πλαίσιο(5),

–  έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών, της 7ης Μαρτίου 2019(6),

–  έχοντας υπόψη τη γνώμη της Νομικής Υπηρεσίας του Συμβουλίου της 2ας Μαρτίου 2020 (6009/20)(7),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 17ης Απριλίου 2020 σχετικά με τη συντονισμένη δράση της ΕΕ για την καταπολέμηση της πανδημίας COVID-19 και των συνεπειών της(8),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 19ης Ιουνίου 2020, σχετικά με την ευρωπαϊκή προστασία των διασυνοριακών και εποχιακών εργαζομένων στο πλαίσιο της κρίσης της νόσου COVID-19(9),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ιουλίου του 2020, σχετικά με τη διασυνοριακή συνεργασία στην ΕΕ(10),

–  έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών, της 5ης Φεβρουαρίου 2021, σχετικά με τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες στην Ευρώπη(11),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής των Περιφερειών, του Ιουλίου του 2021, σχετικά με τη δημόσια διαβούλευση για το μέλλον της διασυνοριακής συνεργασίας(12),

–  έχοντας υπόψη την ερώτηση με αίτημα προφορικής απάντησης O-000061/2021 της 10ης Σεπτεμβρίου 2021 προς το Συμβούλιο σχετικά με την έλλειψη βούλησης του Συμβουλίου να προωθήσει τον ευρωπαϊκό διασυνοριακό μηχανισμό(13),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Σεπτεμβρίου 2021 με τίτλο «Προς μια ισχυρότερη εταιρική σχέση με τις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες της Ένωσης»(14),

–  έχοντας υπόψη τη δημοσίευση με τίτλο «b-solutions: Επίλυση συνοριακών εμποδίων. Συλλογή 2020-2021» που δημοσιεύτηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2021(15),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Μαΐου του 2022 σχετικά με τα τελικά αποτελέσματα της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης(16),

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη που εκπονήθηκε για την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης με τίτλο «The impact of the COVID-19 pandemic on EU cohesion and EU cohesion policy» (Οι επιπτώσεις της πανδημίας της COVID-19 στη συνοχή της ΕΕ και την πολιτική συνοχής της ΕΕ), η οποία δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2022,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 8ης Μαρτίου 2022 σχετικά με την πολιτική συνοχής ως μέσο για τη μείωση των ανισοτήτων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και τη βελτίωση της διασυνοριακής συνεργασίας σε θέματα υγείας(17),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 9ης Φεβρουαρίου 2022 με τίτλο «Συνοχή στην Ευρώπη με χρονικό ορίζοντα το 2050 - όγδοη έκθεση για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή»,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Σεπτεμβρίου 2022 σχετικά με την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή στην ΕΕ: 8η έκθεση για τη συνοχή(18),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Σεπτεμβρίου 2022 σχετικά με τις παραμεθόριες περιφέρειες της ΕΕ: ζωντανά εργαστήρια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης(19),

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη που εκπονήθηκε για την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης από την Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τίτλο «Mechanism to resolve legal and administrative obstacles in a cross-border context - European added value assessment» (Μηχανισμός αντιμετώπισης νομικών και διοικητικών εμποδίων σε διασυνοριακό πλαίσιο - Εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας) («μελέτη EAVA της EPRS»)(20),

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 47 και 54 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A9-0252/2023),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο επίμονος χαρακτήρας των διασυνοριακών εμποδίων διοικητικής και νομικής φύσης επηρεάζει σοβαρά τα μέσα διαβίωσης των παραμεθόριων περιοχών της ΕΕ και τις βιώσιμες οικονομικές και κοινωνικές δυνατότητές τους και περιορίζει την άσκηση των δικαιωμάτων που παρέχουν οι Συνθήκες στους πολίτες των παραμεθόριων περιφερειών και κοινοτήτων·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαρκής ύπαρξη αυτών των εμποδίων και οι επιπτώσεις τους υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών που ζουν σε παραμεθόριες περιοχές υπό την έννοια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και την αποτελεσματικότητα της δημόσιας εξουσίας·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εργαζόμενοι στις παραμεθόριες περιοχές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν φορολογικά και διοικητικά ζητήματα που απαιτούν καλύτερο συντονισμό μεταξύ των διοικήσεων των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να τονιστεί ότι η τάση αυτή επιδεινώθηκε περαιτέρω από την αύξηση της διασυνοριακής τηλεργασίας ως συνέπεια της πανδημίας της COVID-19·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικές παραμεθόριες περιφέρειες καλύπτουν το 40 % του εδάφους της ΕΕ, αντιπροσωπεύουν το 30 % του πληθυσμού της ή 150 εκατομμύρια άτομα και φιλοξενούν σχεδόν 2 εκατομμύρια διασυνοριακούς εργαζομένους· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η δημιουργία ενός νομοθετικού εργαλείου σε επίπεδο Ένωσης για την αντιμετώπιση των διασυνοριακών εμποδίων, σε συνδυασμό με τα υφιστάμενα εργαλεία, θα μπορούσε να αποφέρει οικονομικά οφέλη ύψους 123 δισεκατομμυρίων EUR, ενώ η άρση όλων των εμποδίων θα μπορούσε να αποφέρει οφέλη έως και 460 δισεκατομμυρίων EUR· λαμβάνοντας υπόψη ότι η άρση των διασυνοριακών εμποδίων θα έχει επίσης θετικό αντίκτυπο στα κοινωνικά δικαιώματα, τις ίσες ευκαιρίες, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βελτίωση της πρόσβασης σε δημόσιες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας για τους πολίτες που ζουν σε παραμεθόριες περιφέρειες(21)·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η άρση των διασυνοριακών εμποδίων θα διευκόλυνε επίσης την προσβασιμότητα μεταξύ γειτονικών χωρών, π.χ. με την υλοποίηση των ακόμη ελλειπουσών συνδέσεων μεταξύ ορισμένων παραμεθόριων περιοχών· Η καλύτερη διασύνδεση των παραμεθόριων περιοχών θα καταστήσει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση πιο απτή και θα προσφέρει στους πολίτες τη δυνατότητα αποτελεσματικής και φιλικής προς το περιβάλλον διασυνοριακής κινητικότητας·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη συνάψει διμερείς ή πολυμερείς συνθήκες και συμφωνίες και μπορούν να καταφύγουν σε αυτές για τη δημιουργία δομών και διαδικασιών για την άρση των διασυνοριακών εμποδίων·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μια νομοθετική πράξη της Ένωσης που θα καθορίζει γενικές διατάξεις και διαδικαστικές ρυθμίσεις ώστε τα κράτη μέλη να αντιμετωπίζουν διασυνοριακά εμπόδια θα ωφελούσε τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες της ΕΕ, παρέχοντάς τους ευρύτερο φάσμα επιλογών πολιτικής και τη δυνατότητα σχεδιασμού εξατομικευμένων λύσεων ανάλογα με το συγκεκριμένο εμπόδιο·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι θα ωφελήσει επίσης τις κοινότητες και τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών που συμμετέχουν στην έναρξη ή και τόσο στην έναρξη όσο και στην υλοποίηση κοινών έργων σε ολόκληρη την Ένωση, οι οποίοι θα έχουν μια ειδική πορεία δράσης ανοικτή σε αυτούς για να επισημαίνουν και να αντιμετωπίζουν διασυνοριακά εμπόδια·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή εξέδωσε το 2018 πρόταση κανονισμού σχετικά με μηχανισμό για την αντιμετώπιση νομικών και διοικητικών εμποδίων σε διασυνοριακό πλαίσιο («πρόταση ECBM»)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, έκτοτε, ανέκυψαν νέες προκλήσεις πρωτοφανούς φύσης, όπως το Brexit, η πανδημία της COVID-19, η ανάγκη να αντιμετωπιστεί επειγόντως η κλιματική κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κρίσεις αυτές είχαν αντίκτυπο σε διασυνοριακό επίπεδο, ο οποίος θα πρέπει να ληφθεί υπόψη σε μια νέα τροποποιημένη έκδοση της εν λόγω πρότασης·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στη δημοσίευσή της με τίτλο «b-solutions: Επίλυση συνοριακών εμποδίων: Συλλογή 43 υποθέσεων»(22), η Επιτροπή εκτίμησε ότι μια τέτοια νομοθετική πράξη για την άρση των διασυνοριακών εμποδίων θα αποτελούσε κατάλληλο εργαλείο για την υπέρβαση των νομικών και διοικητικών εμποδίων τουλάχιστον στο 38 % των περιπτώσεων που αναλύθηκαν·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση σχετικά με την πρόταση ECBM τον Απρίλιο του 2019· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ομάδα εργασίας του Συμβουλίου για τα διαρθρωτικά μέτρα διέκοψε τις εργασίες σχετικά με την πρόταση για τον ECBM το 2021, χωρίς να ληφθεί επίσημη θέση του Συμβουλίου·

ΙΒ.  λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι το Συμβούλιο έχει εκφράσει ορισμένους κατανοητούς νομικούς προβληματισμούς που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο μιας νέας πρότασης·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει καταβάλει όλες τις αναγκαίες προσπάθειες για την έναρξη διοργανικών διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο με ανοικτό και εποικοδομητικό τρόπο· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένα καλέσει την Επιτροπή να υποβάλει νέα τροποποιημένη νομοθετική πρόταση, σε πολυάριθμα ψηφίσματα και σε επίσημες και άτυπες ανταλλαγές απόψεων στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκριση μιας τέτοιας νομοθετικής πράξης εντάσσεται επίσης στις προτάσεις που περιέχονται στην τελική έκθεση της Διάσκεψης για το μέλλον της Ευρώπης(23)·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τις εκκλήσεις του Κοινοβουλίου δεν έχει ακολουθήσει μέχρι στιγμής καμία ουσιαστική ενέργεια ούτε από την Επιτροπή ούτε από το Συμβούλιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) επιτρέπει στο Κοινοβούλιο να ζητάει από την Επιτροπή να υποβάλλει κατάλληλες προτάσεις για θέματα για τα οποία χρειάζεται κατά τη γνώμη του να εκπονηθούν πράξεις της Ένωσης προκειμένου να υλοποιηθούν οι Συνθήκες·

1.  θεωρεί ότι, υπό το πρίσμα των πρόσφατων τάσεων όσον αφορά την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού εντός της ΕΕ, και προκειμένου να αντιμετωπιστούν διάφορες δημογραφικές, κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις, να μειωθούν οι ανισότητες και να αποτραπεί η διαρροή εγκεφάλων, η Ένωση πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της για την αντιμετώπιση των επίμονων διασυνοριακών νομικών και διοικητικών εμποδίων στο ευρύτερο πλαίσιο της συνοχής μέσω μιας πολύ αποτελεσματικότερης συνεργασίας των αρχών των παραμεθόριων περιφερειών, καθώς και ενός νέου αποτελεσματικού μέσου·

2.  σημειώνει ότι, παρά τις εδαφικές διασυνοριακές δραστηριότητες που έχουν αναπτυχθεί εδώ και δεκαετίες, οι οποίες υποστηρίζονται και διευκολύνονται από την Ένωση με νομικά και χρηματοδοτικά μέσα, οι πολίτες από παραμεθόριες περιφέρειες αντιμετωπίζουν συχνότερα διακρίσεις λόγω του ότι δεν έχουν πρόσβαση στην πλησιέστερη δημόσια υπηρεσία, η οποία συμβαίνει να βρίσκεται στην άλλη πλευρά των συνόρων, ή επειδή υπάρχουν λιγότερες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις τους·

3.  υποστηρίζει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της πρωτοβουλίας «b-solutions», μιας πρωτοβουλίας που προωθείται από τη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΓΔ REGIO) και τελεί υπό τη διαχείριση του Συνδέσμου Ευρωπαϊκών Συνοριακών Περιφερειών (ΣΕΣΠ), ως μία από τις δράσεις που προτείνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ώθηση της ανάπτυξης και της συνοχής στις παραμεθόριες περιφέρειες της ΕΕ»·

4.  θεωρεί ότι η πρωτοβουλία «b-solutions» είναι επιτυχής, αλλά την αναγνωρίζει ως ένα μόνο από τα τεχνικά εργαλεία, όπως ο Ευρωπαϊκός Όμιλος Εδαφικής Συνεργασίας (ΕΟΕΣ), το δίκτυο σημείων επαφής για τα σύνορα ή οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές, που συμπληρώνουν τη διασυνοριακή συνεργασία της Ένωσης, αλλά δεν παρέχουν, προφανώς, ολοκληρωμένη και αποτελεσματική απάντηση στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι παραμεθόριες περιοχές·

5.  τονίζει ότι απαιτείται ένα ενωσιακό πλαίσιο συντονισμού προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή της Ένωσης και να παρασχεθεί σε όλες τις παραμεθόριες περιφέρειες μια πολυαναμενόμενη λύση που θα τους επιτρέπει να άρουν τα εμπόδια που απαιτούν υψηλότερο βαθμό προσπάθειας και συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερόμενων κρατών μελών σε συμμόρφωση με την αρχή της επικουρικότητας·

6.  υποστηρίζει ότι η τροποποίηση της πρότασης ECBM θα πρέπει να επικεντρωθεί στη δημιουργία ενός απλού και σαφούς πλαισίου συντονισμού που θα επιτρέπει στις αρχές σε διάφορα επίπεδα να αίρουν τα νομικά και διοικητικά εμπόδια, αποτρέποντας παράλληλα την αλληλοεπικάλυψη φορέων και αρχών και τη δημιουργία περιττού διοικητικού φόρτου, προκειμένου να συμβάλουν στην ανάπτυξη των παραμεθόριων περιοχών, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ιδιαιτερότητές τους· το πεδίο εφαρμογής της αναθεωρημένης πρότασης ECBM θα πρέπει να επικεντρωθεί σε κοινά έργα·

7.  πιστεύει ότι, προκειμένου να αποτελέσει πραγματικό μέσο συνοχής, ένα τέτοιο πλαίσιο συντονισμού πρέπει να σέβεται πλήρως τα συνταγματικά και νομοθετικά προνόμια των κρατών μελών και την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών, λαμβάνοντας υπόψη τις θεσμικές διαφορές στους τομείς παρέμβασης των οικείων εθνικών διοικητικών φορέων, καθώς και την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών·

8.  προτείνει το νέο πλαίσιο συντονισμού να ονομαστεί: «Μέσο για την ανάπτυξη και την πρόοδο στις παραμεθόριες περιφέρειες στην ΕΕ» (BRIDGEU)·

9.  τονίζει ότι οι περιφερειακές και τοπικές αρχές αποτελούν βασικούς παράγοντες για την προώθηση της εδαφικής συνοχής και θα πρέπει να είναι σε θέση να συμμετέχουν ουσιαστικά και χωρίς αποκλεισμούς στη διαμόρφωση μέτρων που αποσκοπούν στην άρση των διασυνοριακών εμποδίων, και ότι οι σχετικοί τοπικοί φορείς της κοινωνίας των πολιτών και οι κοινοτικές ομάδες θα πρέπει να τηρούνται ενήμεροι για τη διαδικασία·

10.  τονίζει ότι κάθε νομοθετική πρόταση σχετικά με το θέμα αυτό πρέπει να ορίζει σαφώς τις αρχές και τους φορείς των κρατών μελών σε όλα τα σχετικά επίπεδα που συμμετέχουν καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, προκειμένου να διασφαλίζεται η απαραίτητη ασφάλεια δικαίου για τους περιφερειακούς και τοπικούς φορείς·

11.  πιστεύει ότι η δημιουργία διασυνοριακών σημείων συντονισμού είναι ζωτικής σημασίας για να προσφέρεται στις δημόσιες αρχές, στην κοινωνία των πολιτών, στους πολίτες και στους ιδιωτικούς φορείς ένας συνομιλητής ικανός να αντιμετωπίσει τα νομικά ή διοικητικά εμπόδια που παρακωλύουν την υλοποίηση ενός κοινού έργου·

12.  υποστηρίζει ότι, μέσω των διασυνοριακών σημείων συντονισμού, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιολογούν σε εθελοντική βάση και κατά περίπτωση εάν και με ποιον τρόπο θα ανταποκριθούν στο αίτημα συνδρομής για την άρση των εμποδίων και του διοικητικού φόρτου·

13.  εκφράζει την άποψη ότι ένας τρόπος για την προώθηση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, της καινοτομίας και της ισχυρότερης συνεργασίας μεταξύ των παραμεθόριων περιοχών είναι να δοθεί η δυνατότητα στα διασυνοριακά σημεία συντονισμού να συγκροτούν διασυνοριακές επιτροπές όταν αντιμετωπίζουν σύνθετα εμπόδια που απαιτούν μεγαλύτερη συνεργασία σε όλα τα επίπεδα μεταξύ των αρμόδιων αχών των παραμεθόριων περιφερειών·

14.  υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη, όταν αποφασίζουν οικειοθελώς να ενεργοποιήσουν το μέσο, θα πρέπει να διαθέτουν διάφορα μέτρα πολιτικής για την αντιμετώπιση του εμποδίου, όπως επανεξέταση του διοικητικού ή νομικού πλαισίου του μέσω μονομερών δράσεων στο σχετικό επίπεδο, μη δεσμευτικών πράξεων, αναβολής της διαχείρισης του εμποδίου στους αρμόδιους φορείς που έχουν συσταθεί από υφιστάμενες διμερείς ή πλειονομερείς συνθήκες, ή τέλος μέσω της σύστασης διασυνοριακής επιτροπής επιφορτισμένης με την εκπόνηση ad hoc λύσης για την αντιμετώπιση ενός ή περισσότερων από τα εμπόδια που εντοπίστηκαν·

15.  τονίζει ότι η έγκριση απόφασης σχετικά με την εφαρμογή οποιασδήποτε ad hoc λύσης που καταρτίζει η διασυνοριακή επιτροπή θα πρέπει να παραμένει στη διακριτική ευχέρεια των αρμόδιων αρχών στο κατάλληλο επίπεδο του σχετικού κράτους μέλους και, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να πραγματοποιείται από τα κράτη μέλη σε πλήρη συμμόρφωση με το νομοθετικό και συνταγματικό τους πλαίσιο·

16.  σημειώνει ότι ορισμένα κράτη μέλη, για παράδειγμα η Εσθονία, η Κύπρος, η Λετονία, το Λουξεμβούργο και η Μάλτα, που είναι ενιαίες περιφέρειες επιπέδου NUTS 2, εξαιρούνται από το αρχικό γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής της πρότασης της Επιτροπής, που είναι επιπέδου NUTS 3, ενώ στη Γερμανία οι περιφέρειες επιπέδου NUTS 1 αντιστοιχούν στα ομόσπονδα κρατίδια, οι NUTS 2 είναι διοικητικές περιφέρειες και οι NUTS 3 είναι γενικώς νομοί· υποστηρίζει ότι, στην περίπτωση διασυνοριακών εμποδίων, το επίπεδο NUTS 3 δεν είναι πάντα το βέλτιστο επίπεδο για την αντιμετώπιση νομικών και διοικητικών εμποδίων σε διάφορες διασυνοριακές καταστάσεις· τονίζει, επομένως, ότι το μελλοντικό πλαίσιο συντονισμού πρέπει να επιτρέπει ευελιξία στην εφαρμογή προκειμένου να είναι όσο το δυνατόν πιο συναφής και αποτελεσματική, στοχεύοντας στην καταλληλότερη περιοχή ανάλογα με την περίπτωση·

17.  επισημαίνει ότι τίποτα δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να ακολουθούν οικειοθελώς τις ίδιες διαδικαστικές ρυθμίσεις που προβλέπονται στον προτεινόμενο κανονισμό που παρατίθεται στο παράρτημα Ι του παρόντος ψηφίσματος, όταν συμφωνούν να επιλύσουν νομικά και διοικητικά εμπόδια στις παραμεθόριες περιοχές της Ένωσης με υποψήφιες χώρες, τηρώντας παράλληλα το δίκαιο της Ένωσης·

18.  ζητεί να υποβάλει η Επιτροπή, βάσει του άρθρου 175 τρίτο εδάφιο της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρόταση κανονισμού για ένα μέσο για την ανάπτυξη και την πρόοδο στις παραμεθόριες περιφέρειες στην ΕΕ, ακολουθώντας τις συστάσεις που παρατίθενται στο παράρτημα του παρόντος·

19.  υπενθυμίζει τη δέσμευση της Προέδρου της Επιτροπής όσον αφορά το δικαίωμα πρωτοβουλίας του Κοινοβουλίου και τη δέσμευσή της να ακολουθήσει τις νομοθετικές εκθέσεις πρωτοβουλίας του Κοινοβουλίου με νομοθετική πράξη, σύμφωνα με τις αρχές του δικαίου της Ένωσης, που περιλαμβάνονται στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2019-2024· αναμένει, ως εκ τούτου, από την Επιτροπή να δώσει συνέχεια στο παρόν ψήφισμα με νομοθετική πρόταση·

20.  είναι της άποψης ότι απαιτείται επαρκής χρηματοδότηση για τις προτάσεις που παρατίθενται στην παρούσα πρόταση, φρονεί δε ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των ζητούμενων προτάσεων θα πρέπει να καλυφθούν από τα σχετικά κονδύλια του προϋπολογισμού της Ένωσης· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή να αξιολογήσει κατά πόσον η εφαρμογή του νέου κανονισμού θα μπορούσε να διευκολυνθεί μέσω της κινητοποίησης του μέσου τεχνικής βοήθειας και ανταλλαγής πληροφοριών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (TAIEX) ή του μέσου τεχνικής υποστήριξης, με σκοπό την προώθηση της ανάπτυξης ικανοτήτων των αρχών των κρατών μελών σε όλα τα επίπεδα·

21.  αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα καθώς και τις συνημμένες συστάσεις στην Επιτροπή, στο Συμβούλιο και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών.

(1) ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 19. (2) https://ec.europa.eu/futurium/en/system/files/ged/easing_legal_and_administrative_obstacles_in_eu_border_regions_0.pdf (3) ΕΕ C 433 της 23.12.2019, σ. 24. (4) ΕΕ C 440 της 6.12.2018, σ. 124. (5) ΕΕ C 449 της 23.12.2020, σ. 619. (6) ΕΕ C 86 της 7.3.2019, σ. 165. (7) https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6009-2020-INIT/el/pdf (8) ΕΕ C 316 της 6.8.2021, σ. 2. (9) ΕΕ C 362 της 8.9.2021, σ. 82. (10) https://ec.europa.eu/regional_policy/sources/policy/cooperation/european-territorial/survey-2020/cross-border-survey-2020-report_en.pdf (11) ΕΕ C 106 της 26.3.2021, σ. 12 (12) https://cor.europa.eu/en/engage/Documents/Cohesion%20Alliance/Reports/Public%20Consultations%20on%20the%20Future%20of%20Cross-Border%20Cooperation/Report_on_the_Consultations-Future_of_CBC.pdf (13) https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/O-9-2021-000061_EL.html (14) ΕΕ C 117 της 11.3.2022, σ. 18. (15) https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/bf87d622-5bc8-11ec-91ac-01aa75ed71a1/language-en (16) https://www.europarl.europa.eu/resources/library/media/20220509RES29121/20220509RES29121.pdf (17) ΕΕ C 347 της 9.9.2022, σ. 27. (18) ΕΕ C 125 της 5.4.2023, σ. 100. (19) ΕΕ C 125 της 5.4.2023, σ. 114. (20) EPRS, Μηχανισμός αντιμετώπισης νομικών και διοικητικών εμποδίων σε διασυνοριακό πλαίσιο: Εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας, PE 740.233, 2023. (21) Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2023). «Μηχανισμός αντιμετώπισης νομικών και διοικητικών εμποδίων σε διασυνοριακό πλαίσιο». Εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας, σ. 48. (22) Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης (2020). «B-solutions: επίλυση συνοριακών εμποδίων: συλλογή 43 υποθέσεων: παράρτημα», Υπηρεσία Εκδόσεων. https://data.europa.eu/doi/10.2776/36819. (23) Τελική έκθεση της Διάσκεψης για το μέλλον της Ευρώπης. Πρόταση 12, μέτρο 15, σ. 56.

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΖΗΤΟΥΜΕΝΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με ένα μέσο για την ανάπτυξη και την πρόοδο στις παραμεθόριες περιφέρειες στην ΕΕ·

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 175 τρίτο εδάφιο,

Έχοντας υπόψη το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)  Το άρθρο 175 τρίτο εδάφιο της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έγκριση ειδικών δράσεων πέρα από τα πλαίσια των Ταμείων που αποτελούν αντικείμενο του πρώτου εδαφίου του εν λόγω άρθρου, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής τον οποίο προβλέπει η ΣΛΕΕ. Η αρμονική ανάπτυξη του συνόλου του ενωσιακού εδάφους και η μεγαλύτερη οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή προϋποθέτουν την ενίσχυση της εδαφικής συνεργασίας. Για τον σκοπό αυτόν, είναι σκόπιμο να θεσπιστούν τα αναγκαία μέτρα για τη βελτίωση των όρων υλοποίησης των δράσεων εδαφικής συνεργασίας.

(2)  Τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμοί της Ένωσης, τα κράτη μέλη και οι περιφερειακές και τοπικές αρχές θα πρέπει να συνεργαστούν για να διασφαλίσουν την αποτελεσματική εφαρμογή και παρακολούθηση των δράσεων εδαφικής συνεργασίας, με σκοπό την επίτευξη μιας πιο συνεκτικής και ολοκληρωμένης επικράτειας της Ένωσης.

(3)  Το άρθρο 174 ΣΛΕΕ αναγνωρίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι παραμεθόριες περιφέρειες και ορίζει ότι η Ένωση πρέπει να αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στις περιφέρειες αυτές κατά την ανάπτυξη και την υλοποίηση δράσεων που οδηγούν στην ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής της Ένωσης.

(4)  Στην από 20ής Σεπτεμβρίου 2017 ανακοίνωσή της με τίτλο «Ώθηση της ανάπτυξης και της συνοχής σε παραμεθόριες περιφέρειες της ΕΕ» («Ανακοίνωση για τις παραμεθόριες περιφέρειες»), η Επιτροπή επισημαίνει ότι κατά τις προηγούμενες δεκαετίες η διαδικασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης βοήθησε τις εσωτερικές παραμεθόριες περιφέρειες να μετατραπούν από βασικά απόκεντρες περιοχές σε περιοχές ανάπτυξης και ευκαιριών. Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, το 1992, ενίσχυσε την παραγωγικότητα της Ένωσης και μείωσε το κόστος μέσω της κατάργησης των τελωνειακών διατυπώσεων, της εναρμόνισης ή της αμοιβαίας αναγνώρισης των τεχνικών κανόνων και της μείωσης των τιμών λόγω του ανταγωνισμού.

(5)  Η Επιτροπή τόνισε επίσης ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολυάριθμα νομικά εμπόδια στις παραμεθόριες περιφέρειες, ιδίως εκείνα που σχετίζονται με τις υπηρεσίες υγείας, τη ρύθμιση της εργασίας, την προστασία του περιβάλλοντος, τη φορολογία, την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και τα εμπόδια που συνδέονται με τις διαφορές στη διοικητική νοοτροπία και τα εθνικά νομικά πλαίσια. Ούτε η χρηματοδότηση βάσει της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας ούτε η θεσμική στήριξη της συνεργασίας από τους ευρωπαϊκούς ομίλους εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ) επαρκούν από μόνες τους για την αντιμετώπιση αυτών των εμποδίων, που αποτελούν πραγματική τροχοπέδη για την αποτελεσματική συνεργασία.

(6)  Στην έκθεση της Επιτροπής της 21ης Ιουλίου 2021 με τίτλο «Παραμεθόριες περιφέρειες: ζωντανά εργαστήρια ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης» επισημαίνεται ότι η έξαρση της πανδημίας της COVID-19 το πρώτο τρίμηνο του 2020 επιδείνωσε ακόμη περισσότερο την τάση αυτή, μέσω του κλεισίματος των συνόρων που επέβαλαν τα κράτη μέλη για να περιορίσουν την εξάπλωση του ιού. Τον Ιανουάριο 2021, στην έκθεσή της με τίτλο «The effects of COVID-19 induced border closures on cross-border regions» (Οι επιπτώσεις του του κλεισίματος των συνόρων εξαιτίας της COVID-19 στις παραμεθόριες περιφέρειες), η Επιτροπή επεσήμανε ότι οι υγειονομικοί έλεγχοι που επιβλήθηκαν στα σύνορα περιόρισαν σημαντικά την κινητικότητα των διασυνοριακών εργαζομένων και τις οικονομικές δραστηριότητες που βασίζονται σε διασυνοριακούς πελάτες, ενώ περιέπλεξαν υπερβολικά την πρόσβαση σε κοινωνική ασφάλιση για τους διασυνοριακούς εργαζομένους που αναγκάστηκαν να καταφύγουν σε τηλεργασία. Η αδυναμία πρόσβασης σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης και σχολεία στην άλλη πλευρά των συνόρων είχε σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και την ασφάλεια σημαντικού αριθμού πολιτών.

(7)  Από το 1990, τα προγράμματα στο πλαίσιο του στόχου της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας, τα οποία είναι ευρύτερα γνωστά ως «Interreg»(1), έχουν στηρίξει προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας στις παραμεθόριες περιφέρειες της Ένωσης. Έχουν χρηματοδοτήσει χιλιάδες έργα και πρωτοβουλίες που έχουν συνεισφέρει στη βελτίωση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και έχουν αλλάξει πραγματικά την κατάσταση στις παραμεθόριες περιοχές, συμβάλλοντας στον μετασχηματισμό τους. Τα κύρια επιτεύγματα των προγραμμάτων Interreg περιλαμβάνουν: αυξημένη εμπιστοσύνη μεταξύ των παραμεθόριων περιφερειών, μεγαλύτερη συνδεσιμότητα, βελτιωμένα περιβαλλοντικά πρότυπα, καλύτερη υγεία και αύξηση του πλούτου των πολιτών.

(8)  Το Interreg έχει επίσης υποστηρίξει τη συνεργασία σε ορισμένα θαλάσσια σύνορα. Ωστόσο, τα νομικά εμπόδια είναι πολύ λιγότερα στις θαλάσσιες παραμεθόριες περιοχές λόγω της φυσικής αδυναμίας των ατόμων να διασχίζουν τα σύνορα καθημερινά ή πολλές φορές την εβδομάδα για εργασία, εκπαίδευση και κατάρτιση, για αγορές, για χρήση εγκαταστάσεων και υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος ή για ταχείες επείγουσες παρεμβάσεις.

(9)  Οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι μακροπεριφέρειες. Αποτελούν πλατφόρμες για τη στρατηγική δικτύωση και λειτουργούν σε διασυνοριακό, τομεακό και διοικητικό επίπεδο για να συμβάλουν στον συντονισμό κοινών πολιτικών και δράσεων στην οικεία μακροπεριφέρεια. Δεδομένου ότι οι μακροπεριφέρειες είναι στενά συνδεδεμένες περιοχές με κοινές ανάγκες, η άρση των εμποδίων θα μπορούσε να ενισχύσει τη συνεργασία, καθιστώντας τις περιφέρειες ισχυρότερες, ανθεκτικότερες και ελκυστικότερες ως τόπους διαμονής.

(10)  Στην έκθεσή της του Μαρτίου 2017 με θέμα τη μείωση των νομικών και διοικητικών εμποδίων στις παραμεθόριες περιφέρειες της ΕΕ, η Επιτροπή μελέτησε συνολικά 239 εμπόδια. Τα δύο τρίτα αυτών των εμποδίων επηρεάζουν το σύνολο των χερσαίων συνόρων και σχεδόν το 60 % εξ αυτών έχουν μεγάλο αρνητικό αντίκτυπο στη διασυνοριακή ένταξη, γεγονός που επιφέρει απτές επιπτώσεις στις ευκαιρίες της αγοράς εργασίας και στα κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών.

(11)  Στη δημόσια διαβούλευση που διεξήγαγε το 2020 σχετικά με την υπέρβαση των διασυνοριακών εμποδίων, η οποία αποτέλεσε συνέχεια της διασυνοριακής επανεξέτασης του 2015 από τη ΓΔ REGIO, η Επιτροπή επεσήμανε ότι, ενώ το 45 % των ερωτηθέντων θεωρούν ότι τα σύνορα αποτελούν ευκαιρία, πάνω από το ένα τρίτο εκλαμβάνουν τα σύνορα κυρίως ως εμπόδιο.

(12)  Στην αξιολόγηση των δεδομένων για την περίοδο 2014-2019, η σχετική μελέτη της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας (EAVA) διαπίστωσε ότι η άρση των εμποδίων θα αποφέρει σημαντικά οφέλη στις παραμεθόριες περιοχές επιπέδου NUTS 3 και σε ολόκληρη την οικονομία της Ένωσης. Πιο συγκεκριμένα, το συνολικό όφελος της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας (ΑΠΑ) από την πλήρη άρση των νομικών και διοικητικών φραγμών θα απέφερε περίπου 457 δισεκατομμύρια EUR, ποσό που αντιστοιχεί στο 3,8 % της συνολικής ΑΠΑ της ΕΕ το 2019. Η άρση του 20 % των εμποδίων για όλες τις παραμεθόριες περιοχές θα είχε ως αποτέλεσμα συνολικό όφελος ΑΠΑ ύψους 123 δισεκατομμυρίων EUR, που αντιστοιχεί περίπου στο 1 % της συνολικής ΑΠΑ της ΕΕ το 2019, καθώς και συνολικό όφελος απασχόλησης 1 εκατομμυρίου θέσεων εργασίας που αντιπροσωπεύουν περίπου το 0,5 % του συνόλου της απασχόλησης σε επίπεδο Ένωσης(2).

(13)  Άλλα δυνητικά οφέλη περιλαμβάνουν τις θετικές επιπτώσεις στα κοινωνικά δικαιώματα και την εξάλειψη των ανισοτήτων όσον αφορά την πρόσβαση των πολιτών που ζουν σε παραμεθόριες περιφέρειες σε δημόσιες υπηρεσίες, που με τη σειρά τους θα συμβάλουν στη διατήρηση των ταλέντων και στην περαιτέρω απελευθέρωση του οικονομικού και κοινωνικού δυναμικού των εν λόγω περιφερειών.

(14)  Στην ανακοίνωσή της για τις παραμεθόριες περιφέρειες, η Επιτροπή αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων μέτρων, σε μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2015. Ορισμένα κράτη μέλη εξετάζουν τα πλεονεκτήματα ενός νέου μέσου για την απλούστευση των διασυνοριακών έργων, καθιστώντας δυνατές, σε εθελοντική βάση και κατόπιν συμφωνίας των αρμόδιων αρχών, προσωρινές παρεκκλίσεις από την ισχύουσα νομοθεσία ή την υιοθέτηση ad hoc λύσεων. Τούτο θα μπορούσε να ισχύει για συγκεκριμένο έργο ή δράση περιορισμένης χρονικής διάρκειας που βρίσκεται σε παραμεθόρια περιφέρεια και δρομολογήθηκε από τοπικές ή περιφερειακές αρχές.

(15)  Αν και υπάρχουν ήδη διάφορες συνθήκες, συμφωνίες και μέσα διασυνοριακής συνεργασίας σε ισχύ σε διακυβερνητικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο σε ορισμένες περιφέρειες της Ένωσης, οι μηχανισμοί αυτοί δεν καλύπτουν όλες τις παραμεθόριες περιφέρειες της Ένωσης. Επιπλέον, τα χρηματοδοτικά μέσα (κυρίως το Interreg) και τα νομικά μέσα (κυρίως οι ΕΟΕΣ) που παρέχονται μέχρι σήμερα σε επίπεδο Ένωσης αποδείχθηκαν ανεπαρκή για την αντιμετώπιση των διασυνοριακών νομικών εμποδίων στην Ένωση. Ως εκ τούτου, προκειμένου να συμπληρωθούν τα υφιστάμενα συστήματα και παράλληλα να αρθούν τα διαδικαστικά εμπόδια στην ανάπτυξη των παραμεθόριων περιοχών, είναι αναγκαίο να θεσπιστεί ένα εθελοντικό πλαίσιο συντονισμού το οποίο θα καθορίζει τις γενικές διατάξεις και σαφείς διαδικαστικές ρυθμίσεις που μπορούν να χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη για την αντιμετώπιση των εμποδίων που παρακωλύουν την υλοποίηση ενός κοινού έργου σε διασυνοριακό πλαίσιο. Κάθε απόφαση σχετικά με το εάν και με ποιον τρόπο θα αντιμετωπιστούν πιθανά εμπόδια θα πρέπει να εμπίπτει στην αρμοδιότητα των οικείων κρατών μελών.

(16)  Τα νομικά εμπόδια θίγουν κυρίως πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στα χερσαία σύνορα, όπως οι διασυνοριακά εργαζόμενοι, οι οποίοι διασχίζουν τα σύνορα σε ημερήσια ή εβδομαδιαία βάση. Για να επικεντρωθεί το αποτέλεσμα του παρόντος κανονισμού στις περιοχές που βρίσκονται πλησιέστερα στα σύνορα και παρουσιάζουν τον υψηλότερο βαθμό ολοκλήρωσης και αλληλεπίδρασης μεταξύ γειτονικών κρατών μελών, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται στις διασυνοριακές περιφέρειες υπό την έννοια του εδάφους που καλύπτεται από γειτονικές περιοχές με χερσαία ή θαλάσσια σύνορα δύο ή περισσότερων κρατών μελών σε περιφέρειες επιπέδου NUTS 2 και NUTS 3.

(17)  Προκειμένου να συντονιστούν τα καθήκοντα των διαφόρων αρχών, οι οποίες σε ορισμένα κράτη μέλη θα περιλαμβάνουν εθνικούς και περιφερειακούς νομοθετικούς φορείς, εντός δεδομένου κράτους μέλους και μεταξύ των αρχών ενός ή περισσότερων γειτονικών κρατών μελών, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να υποχρεούται να δημιουργήσει ή να ορίσει διασυνοριακό σημείο συντονισμού είτε σε εθνικό επίπεδο ως ξεχωριστό φορέα, είτε στο πλαίσιο υφιστάμενης αρχής ή φορέα είτε αναθέτοντας το καθήκον σε κατάλληλη αρχή ή φορέα. Τα καθήκοντα των διασυνοριακών σημείων συντονισμού καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό σύμφωνα με τις εθνικές αρμοδιότητες.

(18)  Όταν δύο όμορα κράτη μέλη συμφωνούν να αντιμετωπίσουν από κοινού ένα εμπόδιο που εντοπίζεται μέσω εγγράφου πρωτοβουλίας, θα πρέπει να συγκαλείται διασυνοριακή επιτροπή αποτελούμενη από εκπροσώπους των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών που ορίζονται από τα διασυνοριακά σημεία συντονισμού των ενδιαφερόμενων κρατών μελών. Κάθε διασυνοριακή επιτροπή θα πρέπει να συνιστά προσωρινό όργανο, τα καθήκοντα του οποίου καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό, και θα πρέπει να περιορίζεται στη διατύπωση μιας ad hoc λύσης για την άρση ενός διασυνοριακού εμποδίου.

(19)  Ο παρών κανονισμός καθορίζει τη διαδικασία που αφορά τα έγγραφα πρωτοβουλίας, συμπεριλαμβανομένου του προσδιορισμού του αιτούντος, της διαδικασίας κατάρτισης και υποβολής εγγράφου πρωτοβουλίας, του περιεχομένου του εν λόγω εγγράφου, της προκαταρκτικής ανάλυσής του και της συνέχειας που δίνεται σε αυτό. Οι τοπικές ή περιφερειακές αρχές, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, οι πρωτοβουλίες πολιτών ή άλλοι φορείς, είτε έχουν νομική προσωπικότητα είτε όχι, μπορούν να αναλάβουν την πρωτοβουλία, υπό την προϋπόθεση ότι είναι υπεύθυνες για την έναρξη ή για την έναρξη και την υλοποίηση ενός κοινού έργου. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καταρτίσει πλήρη κατάλογο των οντοτήτων που μπορούν να ενεργούν ως αιτούντες.

(20)  Το διασυνοριακό σημείο συντονισμού που λαμβάνει έγγραφο πρωτοβουλίας αναφέρεται ως το διασυνοριακό σημείο πρώτης επαφής. Η διαδικασία καθορίζει επίσης την αντίδραση ενός όμορου κράτους μέλους σε περίπτωση αιτήματος σύστασης διασυνοριακής επιτροπής.

(21)  Μετά την παραλαβή εγγράφου πρωτοβουλίας, το διασυνοριακό σημείο πρώτης επαφής θα πρέπει να έρχεται σε επαφή με όλες τις σχετικές εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές του οικείου κράτους μέλους και με το διασυνοριακό σημείο συντονισμού στο ενδιαφερόμενο όμορο κράτος μέλος/στα ενδιαφερόμενα όμορα κράτη μέλη. Το διασυνοριακό σημείο πρώτης επαφής θα πρέπει να παρέχει στον αιτούντα προκαταρκτική αξιολόγηση σχετικά με το κατά πόσον το έγγραφο πρωτοβουλίας συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό και σχετικά με το κατά πόσον υφίσταται το εμπόδιο. Η προκαταρκτική αυτή αξιολόγηση θα πρέπει να δημοσιοποιείται κατόπιν αιτήματος. Στη συνέχεια, το διασυνοριακό σημείο πρώτης επαφής θα πρέπει να είναι σε θέση να αποφασίζει κατά πόσον πρέπει να κινηθεί διαδικασία που οδηγεί στην επίτευξη ad hoc λύσης, κατά πόσον πρέπει να βρεθεί λύση σε εθνικό επίπεδο ή να δηλώνει ότι θεωρεί ότι η άρση ενός ή περισσότερων εμποδίων που παρακωλύουν την υλοποίηση ενός κοινού έργου εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των υφιστάμενων διεθνών ρυθμίσεων. Το κράτος μέλος θα μπορεί επίσης να αποφασίσει να μην αντιμετωπίσει τα εμπόδια. Κάθε απόφαση παραμένει στη διακριτική ευχέρεια των ενδιαφερόμενων κρατών μελών και θα πρέπει να αιτιολογείται δεόντως και να κοινοποιείται εγκαίρως σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και να δημοσιοποιείται κατόπιν αιτήματος.

(22)  Ο παρών κανονισμός καθορίζει τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται όταν δύο ή περισσότερα διασυνοριακά σημεία συντονισμού συμφωνούν να αναθέσουν την κατάρτιση ad hoc λύσης σε διασυνοριακή επιτροπή, συμπεριλαμβανομένου του περιεχομένου του σχεδίου ad hoc λύσης και της διαβίβασης του σχεδίου ad hoc λύσης στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη.

(23)  Ο κανονισμός θεσπίζει επίσης τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται για την ολοκλήρωση της ad hoc λύσης μετά από την εξέταση της ad hoc λύσης και τη συμφωνία επ’ αυτής από τις αρμόδιες αρχές των ενδιαφερόμενων κρατών μελών.

(24)  Ο κανονισμός θεσπίζει κανόνες για την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της εφαρμογής της ad hoc λύσης.

(25)  Οι προϋποθέσεις για την εδαφική συνεργασία θα πρέπει να δημιουργηθούν σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 4 της ΣΕΕ, σύμφωνα με την οποία το περιεχόμενο και η μορφή της δράσης της Ένωσης δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων των Συνθηκών. Ως εκ τούτου, η έκδοση του παρόντος κανονισμού δεν θα πρέπει να υπονομεύει την εφαρμογή τυχόν υφιστάμενων ή μελλοντικών διμερών ή πολυμερών συνθηκών ή συμφωνιών που έχουν συναφθεί από τα κράτη μέλη βάσει του διεθνούς δικαίου,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1

Αντικείμενο

1.  Ο παρών κανονισμός θεσπίζει πλαίσιο συντονισμού το οποίο ορίζει γενικές διατάξεις και διαδικαστικές ρυθμίσεις ώστε τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές τους, να αντιμετωπίζουν εμπόδια που παρακωλύουν τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, τη στελέχωση, τη χρηματοδότηση ή τη λειτουργία ενός κοινού έργου σε διασυνοριακό πλαίσιο.

2.  Τα κράτη μέλη αξιολογούν εθελουσίως και κατά περίπτωση εάν πρέπει να ενεργοποιήσουν τις διαδικαστικές ρυθμίσεις που προβλέπονται στο κεφάλαιο ΙΙ για την αντιμετώπιση ενός εμποδίου, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου.

3.  Ο παρών κανονισμός καθορίζει:

α)  την οργάνωση και τα καθήκοντα των διασυνοριακών σημείων συντονισμού στα κράτη μέλη·

β)  τη σύνθεση και τα καθήκοντα των διασυνοριακών επιτροπών·

γ)  τον συντονιστικό ρόλο της Επιτροπής.

4.  Ο παρών κανονισμός δεν θίγει την εφαρμογή υφιστάμενων ή μελλοντικών διμερών ή πολυμερών συνθηκών που έχουν συναφθεί από τα κράτη μέλη δυνάμει του διεθνούς δικαίου ούτε τα προνόμια και τα καθήκοντα των φορέων που έχουν συσταθεί με τις εν λόγω συνθήκες.

Άρθρο 2

Πεδίο εφαρμογής

Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε κοινά έργα σε διασυνοριακό πλαίσιο, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 σημείο 2).

Άρθρο 3

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

1)  «διασυνοριακή περιφέρεια»: το έδαφος που καλύπτεται από γειτονικές χερσαίες ή θαλάσσιες παραμεθόριες περιφέρειες δύο ή περισσότερων κρατών μελών σε περιφέρειες επιπέδου NUTS 2 και NUTS 3·

2)  «κοινό έργο»: κάθε υποδομή που έχει αντίκτυπο σε συγκεκριμένη διασυνοριακή περιφέρεια ή κάθε υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος που παρέχεται σε συγκεκριμένη διασυνοριακή περιφέρεια, ανεξάρτητα από το αν ο αντίκτυπος αυτός αφορά αμφότερες τις πλευρές ή μόνο μία πλευρά των συνόρων·

3)  «εμπόδιο»: κάθε νομική ή διοικητική διάταξη σχετική με τον προγραμματισμό, την ανάπτυξη, τη στελέχωση, τη χρηματοδότηση ή τη λειτουργία ενός κοινού έργου η οποία παρεμποδίζει τις εγγενείς δυνατότητες μιας παραμεθόριας περιφέρειας, όταν έχει επίδραση σε διασυνοριακό επίπεδο·

4)  «αιτών»: ο παράγοντας που προσδιορίζει ένα ή περισσότερα εμπόδια και ενεργοποιεί το πλαίσιο συντονισμού υποβάλλοντας έγγραφο πρωτοβουλίας·

5)  «έγγραφο πρωτοβουλίας»: το έγγραφο που εκπονείται από έναν ή περισσότερους αιτούντες για την ενεργοποίηση του μέσου·

6)  «πεδίο εφαρμογής»: το εδαφικό πεδίο σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη όπου εφαρμόζεται ad ho λύση, η οποία περιορίζεται στα απολύτως αναγκαία για την υλοποίηση του κοινού έργου·

7)  «αρμόδια αρχή» : η αρχή που ορίζεται από κάθε κράτος μέλος για τη διεκπεραίωση συγκεκριμένων καθηκόντων που σχετίζονται με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 4

Διασυνοριακά σημεία συντονισμού

1.  Κάθε κράτος μέλος, σε πλήρη συμμόρφωση με το νομοθετικό και συνταγματικό του πλαίσιο, συστήνει ή ορίζει διασυνοριακό σημείο συντονισμού με έναν από τους ακόλουθους τρόπους:

α)  ορίζει, σε εθνικό επίπεδο, διασυνοριακό σημείο συντονισμού, ως χωριστό φορέα·

β)  συστήνει διασυνοριακό σημείο συντονισμού στο πλαίσιο υφιστάμενης αρχής ή φορέα ή·

γ)  αναθέτει σε κατάλληλη αρχή ή φορέα τα πρόσθετα καθήκοντα του εθνικού διασυνοριακού σημείου συντονισμού.

2.  Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με την ταυτότητα του διασυνοριακού σημείου συντονισμού εντός τριών μηνών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού.

3.  Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η αρχή ή ο φορέας που συγκροτείται ως διασυνοριακό σημείο συντονισμού ή αναλαμβάνει τα πρόσθετα καθήκοντά του λαμβάνει την αναγκαία ανάπτυξη ικανοτήτων και υποστήριξη για την εκτέλεση των καθηκόντων που περιγράφονται στο άρθρο 5.

Άρθρο 5

Καθήκοντα των διασυνοριακών σημείων συντονισμού

1.  Κάθε διασυνοριακό σημείο συντονισμού εκτελεί τα καθήκοντα και τις διαδικασίες που ορίζονται στο κεφάλαιο ΙΙ, και ιδίως:

α)  διενεργεί προκαταρκτική ανάλυση όλων των εγγράφων πρωτοβουλίας που λαμβάνει, έρχεται σε επαφή με τον αιτούντα και διασφαλίζει τη διαφάνεια και την πρόσβαση στην τεκμηρίωση·

β)  συντονίζει την προετοιμασία, την ολοκλήρωση και την εφαρμογή όλων των ad hoc λύσεων που αφορούν την επικράτεια του οικείου κράτους μέλους·

γ)  έρχεται σε επαφή με τα διασυνοριακά σημεία συντονισμού στο ή στα όμορα κράτη μέλη·

δ)  έρχεται σε επαφή με την Επιτροπή και υποστηρίζει την επικαιροποίηση της βάσης δεδομένων της, όπως αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο ε)·

ε)  εντοπίζει και συνεργάζεται με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, οι οποίες θα είναι επιφορτισμένες με την κατάρτιση ad hoc λύσης στο πλαίσιο διασυνοριακής επιτροπής, σε περιπτώσεις όπου τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη αποφασίζουν από κοινού να ενεργοποιήσουν τις διαδικασίες που προβλέπονται στο άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο δ) και στο άρθρο 12·

στ)  διασφαλίζει, εφόσον ζητηθεί, την παροχή πληροφοριών στους πολίτες και στα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τυχόν αποφάσεις που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

2.  Κάθε κράτος μέλος μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει στο διασυνοριακό σημείο συντονισμού τα ακόλουθα πρόσθετα καθήκοντα:

α)  την παρακολούθηση της εφαρμογής όλων των ad hoc λύσεων που αφορούν την επικράτεια του οικείου κράτους μέλους·

β)  την ενημέρωση της αρμόδιας αρχής του οικείου κράτους μέλους για την υποχρέωσή της να τηρεί τις προθεσμίες που ορίζονται σε συγκεκριμένη ad hoc λύση, καθώς και για τυχόν μη τήρηση των προθεσμιών που ορίζονται στη σχετική ad hoc λύση·

γ)  την ενημέρωση του αιτούντος σχετικά με τη συνέχεια που δόθηκε στο έγγραφο πρωτοβουλίας κατά την ενεργοποίηση των διαδικασιών που αναφέρονται στο άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο α).

Άρθρο 6

Καθήκοντα και σύνθεση των διασυνοριακών επιτροπών

1.  Τα κράτη μέλη αποφασίζουν με αμοιβαία συμφωνία, σε διαβούλευση με τις αρμόδιες περιφερειακές και τοπικές αρχές και βάσει κατά περίπτωση αξιολόγησης σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο δ) και το άρθρο 12, τη σύσταση διασυνοριακής επιτροπής επιφορτισμένης με τη διαμόρφωση ad hoc λύσης για την αντιμετώπιση ενός ή περισσότερων εμποδίων που εντοπίζονται μέσω εγγράφου πρωτοβουλίας.

2.  Το σχέδιο ad hoc λύσης καθορίζει νομικές ή διοικητικές ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση του εμποδίου που ορίζεται σε έγγραφο πρωτοβουλίας και μόνον. Η ολοκλήρωση και η εφαρμογή της ad hoc λύσης ανατίθενται στις αρμόδιες αρχές των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, σε πλήρη συμμόρφωση με το νομοθετικό και συνταγματικό τους πλαίσιο.

3.  Οι διασυνοριακές επιτροπές απαρτίζονται από εκπροσώπους των εθνικών, περιφερειακών ή τοπικών αρχών που ορίζονται από τα διασυνοριακά σημεία συντονισμού των ενδιαφερόμενων κρατών μελών. Τα διασυνοριακά σημεία συντονισμού μεριμνούν για τη συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών αρχών στη διασυνοριακή επιτροπή, όταν η άρση του εμποδίου εμπίπτει στις αρμοδιότητές τους.

Άρθρο 7

Συντονιστικός ρόλος της Επιτροπής

1.  Η Επιτροπή ασκεί τα ακόλουθα συντονιστικά καθήκοντα:

α)  έρχεται σε επαφή με τα διασυνοριακά σημεία συντονισμού·

β)  παρέχει, κατόπιν αιτήματος, πρακτικές πληροφορίες και ερμηνεία σχετικά με τον θεματικό τομέα και τη θεματική εστίαση του παρόντος κανονισμού·

γ)  παρέχει, εφόσον ζητηθεί, τεχνική βοήθεια στη διασυνοριακή επιτροπή κατά τη διαδικασία κατάρτισης ad hoc λύσης·

δ)  προωθεί την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών·

ε)  δημιουργεί, δημοσιεύει και τηρεί επικαιροποιημένη δημόσια βάση δεδομένων όλων των διασυνοριακών σημείων συντονισμού και των στοιχείων επικοινωνίας τους, καθώς και όλων των ad hoc λύσεων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IΙ

Δυνατότητες των κρατών μελών για την αντιμετώπιση των διασυνοριακών εμποδίων

Άρθρο 8

Κατάρτιση και υποβολή του εγγράφου πρωτοβουλίας

1.  Ο αιτών προσδιορίζει τυχόν εμπόδιο που παρακωλύει τον προγραμματισμό, την ανάπτυξη, τη στελέχωση, τη χρηματοδότηση ή τη λειτουργία ενός κοινού έργου.

2.  Ο αιτών είναι μία από τις ακόλουθες οντότητες, είτε μόνος είτε από κοινού:

α)  ο δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας που είναι υπεύθυνος για τη δρομολόγηση ή για τη δρομολόγηση και την υλοποίηση ενός κοινού έργου·

β)  μία ή περισσότερες τοπικές ή περιφερειακές αρχές σε δεδομένη διασυνοριακή περιφέρεια·

γ)  φορέας με ή χωρίς νομική προσωπικότητα που προωθεί τη διασυνοριακή συνεργασία και βρίσκεται σε δεδομένη διασυνοριακή περιφέρεια ή την καλύπτει τουλάχιστον εν μέρει, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών ομίλων εδαφικής συνεργασίας δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1082/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(3), των ευρωπεριφερειών, των Euregios και παρόμοιων φορέων·

δ)  οργάνωση που συστάθηκε για λογαριασμό διασυνοριακών περιφερειών με στόχο την προώθηση των συμφερόντων των διασυνοριακών εδαφών και τη διευκόλυνση της δικτύωσης των παραγόντων και της ανταλλαγής εμπειριών, όπως η Ένωση Ευρωπαϊκών Παραμεθόριων Περιοχών, η Mission Opérationnelle Transfrontalière ή η Κεντρική Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διασυνοριακών Πρωτοβουλιών·

3.  Ο αιτών συντάσσει έγγραφο πρωτοβουλίας που συντάσσεται σύμφωνα με το άρθρο 9, λαμβάνοντας υπόψη, εφόσον το επιτρέπει το εφαρμοστέο δίκαιο, αιτήματα προσώπων ή οντοτήτων που αφορά το κοινό έργο.

4.  Ο αιτών υποβάλλει το έγγραφο πρωτοβουλίας στο διασυνοριακό σημείο συντονισμού του οικείου κράτους μέλους και αποστέλλει αντίγραφο στο διασυνοριακό σημείο συντονισμού του όμορου κράτους μέλους/των όμορων κρατών μελών. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 στοιχεία γ) και δ), ο αιτών είναι ελεύθερος να αποφασίσει σε ποιο διασυνοριακό σημείο συντονισμού των ενδιαφερόμενων κρατών μελών αποστέλλει το έγγραφο πρωτοβουλίας.

Άρθρο 9

Περιεχόμενο του εγγράφου πρωτοβουλίας

1.  Το έγγραφο πρωτοβουλίας που αναφέρεται στο άρθρο 8 περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:

α)  περιγραφή του κοινού έργου και του πλαισίου του, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου, του χρονοδιαγράμματος και των κινδύνων του έργου, λαμβανομένου υπόψη του αντικτύπου των εμποδίων·

β)  περιγραφή των εικαζόμενων εμποδίων που παρακωλύουν την υλοποίηση του κοινού έργου·

γ)  όπου είναι δυνατόν και κατά περίπτωση, προκαταρκτική αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσαν να ξεπεραστούν τα διασυνοριακά εμπόδια μέσω μιας ad hoc λύσης·

δ)  κατάλογος των νομοθετικών και διοικητικών διατάξεων που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για την προβλεπόμενη ad hoc λύση·

ε)  αναμενόμενη ημερομηνία για την ολοκλήρωση της ad hoc λύσης προκειμένου ένα έργο να παραμείνει βιώσιμο·

στ)  την προβλεπόμενη διάρκεια της ad hoc λύσης·

ζ)  αιτιολόγηση του πεδίου εφαρμογής της ad hoc λύσης.

2.  Το πεδίο εφαρμογής της ad hoc λύσης περιορίζεται στα απολύτως αναγκαία για την αποτελεσματική υλοποίηση του κοινού έργου.

Άρθρο 10

Προκαταρκτική ανάλυση του εγγράφου πρωτοβουλίας από το διασυνοριακό σημείο συντονισμού πρώτης επαφής

1.  Το διασυνοριακό σημείο συντονισμού που λαμβάνει έγγραφο πρωτοβουλίας («διασυνοριακό σημείο συντονισμού πρώτης επαφής») διενεργεί προκαταρκτική ανάλυση. Έρχεται σε επαφή με όλες τις σχετικές εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές και με το διασυνοριακό σημείο συντονισμού στο όμορο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.

2.  Εντός ενός μηνός από την παραλαβή εγγράφου πρωτοβουλίας, το διασυνοριακό σημείο συντονισμού του ενδιαφερόμενου όμορου κράτους μέλους αποστέλλει την προκαταρκτική αντίδρασή του στο διασυνοριακό σημείο συντονισμού πρώτης επαφής.

3.  Μετά την παραλαβή του εγγράφου πρωτοβουλίας το διασυνοριακό σημείο συντονισμού πρώτης επαφής προβαίνει σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες ενέργειες, τις οποίες διαβιβάζει εγγράφως στον αιτούντα:

α)  στις περιπτώσεις που το έγγραφο πρωτοβουλίας καταρτίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 9, ενημερώνει τον αιτούντα εντός ενός μηνός ότι είναι παραδεκτό και, ως εκ τούτου, ότι υφίσταται εμπόδιο·

β)  ζητά, εντός ενός μηνός, αν το κρίνει απαραίτητο, την υποβολή αναθεωρημένου εγγράφου πρωτοβουλίας ή πρόσθετων ειδικών πληροφοριών, αναφέροντας συγχρόνως τους λόγους για τους οποίους το έγγραφο πρωτοβουλίας δεν θεωρείται επαρκές· μετά την παραλαβή του αναθεωρημένου εγγράφου πρωτοβουλίας το διασυνοριακό σημείο συντονισμού πρώτης επαφής προβαίνει σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες ενέργειες:

i)  προβαίνει σε μία από τις δράσεις που προβλέπονται στο άρθρο 11 παράγραφος 1·

ii)  εάν κρίνει ότι το αναθεωρημένο έγγραφο πρωτοβουλίας εξακολουθεί να μην έχει καταρτιστεί σύμφωνα με το άρθρο 9 ή ότι οι πρόσθετες ειδικές πληροφορίες εξακολουθούν να μην επαρκούν, ενημερώνει εγγράφως τον αιτούντα, εντός ενός μηνός από την παραλαβή του αναθεωρημένου εγγράφου πρωτοβουλίας, σχετικά με την απόφασή του να περατώσει τη διαδικασία· η απόφαση αυτή αιτιολογείται·

γ)  ενημερώνει τον αιτούντα εντός τριών μηνών σχετικά με την εκτίμησή του ότι δεν υπάρχει εμπόδιο, αναφέροντας γραπτώς τους λόγους της απόφασής του, τα μέσα επανεξέτασης που είναι διαθέσιμα σε εθνικό επίπεδο για την προσβολή της απόφασής του και, κατά περίπτωση, συστάσεις σχετικά με τον τρόπο δράσης·

δ)  όταν η υλοποίηση διασυνοριακού έργου παρεμποδίζεται από νομικές ή διοικητικές πράξεις σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, ενημερώνει σχετικά τον αιτούντα και λαμβάνει ένα από τα ακόλουθα μέτρα:

i)  προβαίνει σε μία από τις ενέργειες που ορίζονται στο άρθρο 11 παράγραφος 1, κατόπιν διαβούλευσης με τις αρμόδιες περιφερειακές ή τοπικές αρχές και σε πλήρη συμμόρφωση με το συνταγματικό πλαίσιο του οικείου κράτους μέλους· ή

ii)  αναβάλλει την υποβολή του εγγράφου πρωτοβουλίας στις αρμόδιες περιφερειακές ή τοπικές αρχές·

4.  Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σύμφωνα με την παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου καταχωρίζονται στα αρχεία που δημοσιοποιούνται κατόπιν αιτήματος.

Άρθρο 11

Συνέχεια που δίνεται στην προκαταρκτική ανάλυση του εγγράφου πρωτοβουλίας

1.  Μετά την παραλαβή εγγράφου πρωτοβουλίας που συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του άρθρου 9 και την κοινοποίηση της θετικής προκαταρκτικής ανάλυσής του σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 3 στοιχεία α) και β), το διασυνοριακό σημείο πρώτης επαφής προβαίνει, εντός τριών μηνών από την εν λόγω παραλαβή, σε μία από τις ακόλουθες ενέργειες:

α)  ενημερώνει τον αιτούντα ότι θεωρεί ότι η άρση ενός ή περισσότερων εμποδίων για την υλοποίηση του κοινού έργου εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των υφιστάμενων διεθνών ρυθμίσεων που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, και ότι συνιστά στον αιτούντα να υποβάλει το έγγραφο πρωτοβουλίας του στους αρμόδιους φορείς·

β)  ενημερώνει τον αιτούντα ότι θεωρεί ότι η άρση ενός ή περισσότερων εμποδίων που παρακωλύουν την υλοποίηση του κοινού έργου θα μπορούσε να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα με μη δεσμευτικά μέτρα, όπως:

i)  ευαισθητοποίηση και ανάπτυξη ικανοτήτων μέσω της ανταλλαγής γνώσεων·

ii)  ανάπτυξη ικανοτήτων των τοπικών ενδιαφερόμενων φορέων·

iii)  ζητώντας καθοδήγηση από την Επιτροπή για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της οικείας ενωσιακής νομοθεσίας·

γ)  ενημερώνει τον αιτούντα ότι η υλοποίηση του έργου παρακωλύεται από εμπόδιο διοικητικού χαρακτήρα, το οποίο μπορεί να επιλυθεί χωρίς νομοθετική διαδικασία, όπως διατάξεις, κανόνες ή πρακτικές σαφώς διακριτές από διάταξη που εγκρίνεται με νομοθετική διαδικασία, και λαμβάνει ένα από τα ακόλουθα μέτρα:

i)  αποφασίζει να αντιμετωπίσει το εμπόδιο και να επικοινωνήσει με την αρμόδια εθνική, περιφερειακή ή τοπική αρχή εντός τριών μηνών προς τον σκοπό αυτό·

ii)  αποφασίζει να μην αντιμετωπίσει το εμπόδιο, εκθέτοντας γραπτώς τους λόγους της απόφασής του και τα μέσα επανεξέτασης που είναι διαθέσιμα σε εθνικό επίπεδο για την προσβολή της απόφασής του·

δ)  εκφράζει τη δέσμευσή του προς τον αιτούντα να άρει το εμπόδιο με την ενεργοποίηση των διαδικασιών για τη διατύπωση ad hoc λύσης από κοινού με τις αρμόδιες αρχές του ενδιαφερόμενου όμορου κράτους μέλους μέσω της σύστασης διασυνοριακής επιτροπής· το διασυνοριακό σημείο πρώτης επαφής ενημερώνει γραπτώς το διασυνοριακό σημείο συντονισμού των όμορων κρατών μελών, αναφέροντας τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές του κράτους μέλους πρώτης επαφής που θα συμμετάσχουν στην προετοιμασία της ad hoc λύσης·

ε)  ενημερώνει τον αιτούντα ότι η υλοποίηση του έργου παρεμποδίζεται από εμπόδιο νομικής φύσης και, ως εκ τούτου, μπορεί να επιλυθεί μόνο μέσω νομοθετικής διαδικασίας, και είτε:

i)  δεσμεύεται να αντιμετωπίσει το εμπόδιο λαμβάνοντας όλα τα αναγκαία μέτρα σε πλήρη συμμόρφωση με το νομοθετικό του πλαίσιο και συνεργάζεται με την αρμόδια εθνική, περιφερειακή ή τοπική αρχή για τον σκοπό αυτό· ή

ii)  αποφασίζει να μην αντιμετωπίσει το εμπόδιο, εκθέτοντας γραπτώς τους λόγους και τα ένδικα μέσα που είναι διαθέσιμα σε εθνικό επίπεδο για την προσβολή της απόφασής του·

2.  Σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, το διασυνοριακό σημείο πρώτης επαφής μπορεί να παρατείνει την προθεσμία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο γ) μία φορά, το πολύ κατά τρεις μήνες, και ενημερώνει σχετικά τον αιτούντα και το ενδιαφερόμενο όμορο κράτος μέλος, εκθέτοντας γραπτώς τους λόγους της παράτασης.

3.  Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για κάθε απόφαση που λαμβάνεται δυνάμει του παρόντος άρθρου από το διασυνοριακό σημείο πρώτης επαφής και τηρούν αρχείο των εν λόγω αποφάσεων, το οποίο δημοσιοποιείται κατόπιν αιτήματος.

Άρθρο 12

Αντίδραση του ενδιαφερόμενου όμορου κράτους μέλους στο αίτημα σύστασης διασυνοριακής επιτροπής

1.  Μετά την κοινοποίηση στο διασυνοριακό σημείο συντονισμού πρώτης επαφής του αιτήματός του για την κατάρτιση ad hoc λύσης στο πλαίσιο διασυνοριακής επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο δ), το διασυνοριακό σημείο συντονισμού του ενδιαφερόμενου όμορου κράτους μέλους αποφασίζει εάν θα κινήσει τις διαδικασίες που αναφέρονται στο άρθρο 13 εντός ενός μηνός από την εν λόγω κοινοποίηση και κοινοποιεί γραπτώς την απόφασή του στο διασυνοριακό σημείο πρώτης επαφής. Εάν το διασυνοριακό σημείο συντονισμού του ενδιαφερόμενου όμορου κράτους μέλους αποφασίσει να ακολουθήσει τις διαδικασίες που αναφέρονται στο άρθρο 13, απαριθμεί τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές που συμμετέχουν στην προετοιμασία της ad hoc λύσης.

2.  Όταν το διασυνοριακό σημείο συντονισμού του ενδιαφερόμενου όμορου κράτους μέλους κοινοποιεί την απόφασή του να μην κινήσει τις διαδικασίες που αναφέρονται στο άρθρο 13, εκθέτει γραπτώς τους λόγους της απόφασής του. Το διασυνοριακό σημείο συντονισμού του κράτους μέλους πρώτης επαφής ενημερώνει τον αιτούντα ότι ένα ή περισσότερα από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη αποφάσισαν να μην αντιμετωπίσουν τα εμπόδια που εντόπισε ο αιτών.

Άρθρο 13

Περιεχόμενο του σχεδίου ad hoc λύσης

1.  Το σχέδιο ad hoc λύσης που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:

α)  περιγραφή του κοινού έργου και του πλαισίου του, ενός ή περισσότερων αντίστοιχων εμποδίων που παρακωλύουν την εφαρμογή του καθώς και του σκεπτικού που επιβάλλει την αντιμετώπιση των εν λόγω ενός ή περισσότερων εμποδίων·

β)  παρουσίαση της συγκεκριμένης νομικής διάταξης ή των διατάξεων που συνιστούν ένα ή περισσότερα εμπόδια για το κοινό έργο·

γ)  την προτεινόμενη ad hoc λύση, συμπεριλαμβανομένων όλων των αναγκαίων μέτρων που πρέπει να ληφθούν από τις αρμόδιες αρχές των ενδιαφερόμενων κρατών μελών·

δ)  το πεδίο εφαρμογής της ad hoc λύσης·

ε)  τη διάρκεια εφαρμογής της ad hoc λύσης και αιτιολόγηση της εν λόγω διάρκειας·

στ)  την αρχή ή τις αρχές του κράτους μέλους ή των κρατών μελών που είναι αρμόδιες για τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή και την παρακολούθηση της ad hoc λύσης·

ζ)  την ημερομηνία έναρξης ισχύος της ad hoc λύσης, όπως συμφωνήθηκε από τις αρμόδιες αρχές.

Άρθρο 14

Διαβίβαση της ad hoc λύσης

1.  Μόλις συμφωνηθεί από τη διασυνοριακή επιτροπή το σχέδιο ad hoc λύσης που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2, τα διασυνοριακά σημεία συντονισμού των ενδιαφερόμενων κρατών μελών διαβιβάζουν το εν λόγω σχέδιο στις αρμόδιες αρχές των ενδιαφερόμενων κρατών μελών εντός ενός μηνός.

2.  Αντίγραφο αποστέλλεται προς ενημέρωση στον αιτούντα από το διασυνοριακό σημείο πρώτης επαφής και στις αρμόδιες τοπικές και περιφερειακές αρχές, εφόσον δεν έχουν συμμετάσχει στη διασυνοριακή επιτροπή.

Άρθρο 15

Ολοκλήρωση και εφαρμογή της ad hoc λύσης

1.  Οι αρμόδιες αρχές των ενδιαφερόμενων κρατών μελών εξετάζουν το σχέδιο ad hoc λύσης που λαμβάνουν σύμφωνα με το άρθρο 14 και, το αργότερο εντός τριών μηνών από την παραλαβή του σχεδίου, προβαίνουν σε μία από τις ακόλουθες ενέργειες:

α)  συμφωνούν επί του σχεδίου ad hoc λύσης, προετοιμάζουν και εγκρίνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την εφαρμογή του, συνοδευόμενα από χρονοδιάγραμμα·

β)  αποφασίζουν να μη συμφωνήσουν επί του σχεδίου ad hoc λύσης και συντάσσουν λεπτομερή αιτιολόγηση στην οποία αναφέρονται οι λόγοι για την εν λόγω απόφαση.

2.  Οι αρμόδιες αρχές διαβιβάζουν αντίγραφο της απόφασής τους στα σχετικά διασυνοριακά σημεία συντονισμού των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, καθώς και στον αιτούντα.

3.  Μόλις ολοκληρωθεί η εφαρμογή της ad hoc λύσης και εκτελεστούν όλες οι αναγκαίες απαιτήσεις σύμφωνα με την παράγραφο 1, τα διασυνοριακά σημεία συντονισμού ενημερώνουν εγγράφως τον αιτούντα, τις αρμόδιες αρχές των ενδιαφερόμενων κρατών μελών και την Επιτροπή.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IΙΙ

Τελικές διατάξεις

Άρθρο 16

Αξιολόγηση

Εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή των Περιφερειών έκθεση αξιολόγησης της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού με βάση δείκτες σχετικούς με την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα, τη συνάφεια, την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και τις δυνατότητες απλούστευσής του. Στην εν λόγω έκθεση, η Επιτροπή αξιολογεί, μεταξύ άλλων, την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού σε διασυνοριακές περιοχές που βρίσκονται σε θαλάσσια σύνορα ή σε διασυνοριακές περιοχές μεταξύ ενός ή περισσότερων κρατών μελών και μίας ή περισσότερων τρίτων χωρών.

Άρθρο 17

Έναρξη ισχύος και εφαρμογή

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

…,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος Ο/Η Πρόεδρος

(1) Πέντε προγραμματικές περίοδοι του Interreg διαδέχθηκαν η μία την άλλη: INTERREG I (1990-1993), INTERREG II (1994-1999), INTERREG III (2000-2006), INTERREG IV (2007-2013) και INTERREG V (2014-2020). (2) EPRS, Μηχανισμός αντιμετώπισης νομικών και διοικητικών εμποδίων σε διασυνοριακό πλαίσιο: Εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας, PE 740.233, Μάιος 2023. (3) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1082/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για τον ευρωπαϊκό όμιλο εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ) (ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 19).