Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2023/2728(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : B9-0390/2023

Κείμενα που κατατέθηκαν :

B9-0390/2023

Συζήτηση :

Ψηφοφορία :

PV 04/10/2023 - 7.4

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P9_TA(2023)0343

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 156kWORD 56k
Τετάρτη 4 Οκτωβρίου 2023 - Στρασβούργο
Εναρμόνιση των δικαιωμάτων των ατόμων με αυτισμό
P9_TA(2023)0343B9-0390/2023

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 4ης Οκτωβρίου 2023 σχετικά με την εναρμόνιση των δικαιωμάτων των ατόμων με αυτισμό (2023/2728(RSP))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 2 και 10 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 19, 21, 153, 165, 168 και 174 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως τα άρθρα 3, 21, 24, 26, 34, 35, 41 και 47,

–  έχοντας υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ιδίως τις αρχές 1, 3, 10 και 17,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία(1) (οδηγία για την ισότητα στην απασχόληση),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Μαρτίου 2021 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία υπό το φως της Σύμβασης για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες(2),

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη για τα Άτομα με Αυτισμό, ο οποίος καταρτίστηκε από την Autism-Europe και εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 9 Μαΐου 1996(3),

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ΣΗΕΔΑΑ), η οποία τέθηκε σε ισχύ στην ΕΕ στις 21 Ιανουαρίου 2011 κατόπιν της απόφασης 2010/48/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με τη σύναψη, από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένωση ισότητας: στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 2021-2030» (COM(2021)0101),

–  έχοντας υπόψη τη γραπτή δήλωση, της 7ης Σεπτεμβρίου 2015, σχετικά με τον αυτισμό, την οποία υπέγραψε η πλειοψηφία των μελών από τα οποία απαρτίζεται το Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 18ης Ιουνίου 2020 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Αναπηρία μετά το‑2020(4),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 7ης Οκτωβρίου 2021 σχετικά με την προστασία των ατόμων με αναπηρία μέσω αναφορών: διδάγματα που αντλήθηκαν(5),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Δεκεμβρίου 2022 προς επίτευξη ίσων δικαιωμάτων για τα άτομα με αναπηρία(6),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2021, σχετικά με τη στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 2021-2030, όπου καλούνται τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ να μεριμνήσουν για την καλύτερη ένταξη των ατόμων με αναπηρία και να εγγυηθούν τον σεβασμό των δικαιωμάτων τους, ιδίως όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία, την απασχόληση και τη στέγαση,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα 2353 της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, της 4ης Δεκεμβρίου 2020, σχετικά με τη στήριξη των ατόμων με αυτισμό και των οικογενειών τους,

–  έχοντας υπόψη το «πλαίσιο παρακολούθησης» που θέσπισε η Επιτροπή σε σχέση με τη στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 2021-2030,

–  έχοντας υπόψη την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Σεπτεμβρίου 2023, για τη θέσπιση της ευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας και της ευρωπαϊκής κάρτας στάθμευσης για άτομα με αναπηρία (COM(2023)0512),

–  έχοντας υπόψη την αναφορά αριθ. 0822/2022,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 227 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν περίπου 100 εκατομμύρια άτομα με αναπηρία στην ΕΕ, εκ των οποίων 5 εκατομμύρια βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού, δηλαδή περισσότερα από 1 άτομο στα 100(7)·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άτομα με αυτισμό δεν έχουν όλα τα ίδια ειδικά χαρακτηριστικά και, επομένως, θα πρέπει να μπορούν να επωφελούνται από την καλύτερη δυνατή υποστήριξη σύμφωνα με τις δικές τους ανάγκες στην καθημερινή τους ζωή και όταν ταξιδεύουν εντός της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό το ποσοστό των ατόμων με αυτισμό, αλλά χωρίς σχετιζόμενη διανοητική αναπηρία, που μπορούν να ζουν ανεξάρτητα, αλλά εξακολουθούν να δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αναγνώριση του καθεστώτος αναπηρίας τους, παρότι έχει διαγνωστεί ο αυτισμός τους, γεγονός που με τη σειρά του δεν τους επιτρέπει να έχουν πρόσβαση σε απαραίτητες υπηρεσίες στήριξης και σε δικαιώματα αναπηρίας, ενώ άλλα άτομα έχουν αναπηρίες οι οποίες, ανάλογα με τη σοβαρότητά τους, χρειάζονται δια βίου φροντίδα και υποστήριξη·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στα κράτη μέλη, ενδέχεται να παρέλθουν αρκετά έτη έως ότου να έχουν πρόσβαση παιδιά και ενήλικες σε διάγνωση αυτισμού, με αποτέλεσμα τα άτομα αυτά να βρίσκονται αντιμέτωπα με έλλειψη διαθεσιμότητας ποιοτικών και οικονομικά προσιτών υπηρεσιών παρέμβασης και στήριξης με επίκεντρο τον άνθρωπο, βασιζόμενες στις ατομικές ανάγκες και παρεχόμενες από καταρτισμένους επαγγελματίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν ενωσιακές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τεκμηριωμένη παρέμβαση για τον αυτισμό με γνώμονα τα δικαιώματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οικογένειες σε ολόκληρη την Ευρώπη εξακολουθούν να αποτελούν στόχο προσφορών για αναπόδεικτες και δυνητικά επιβλαβείς θεραπείες και παρεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων σαφώς παράνομων διαδικασιών που συνεπάγονται τη σοβαρή σωματική κακοποίηση παιδιών, όπως τα κλύσματα χλωρίνης, οι οποίες εξακολουθούν να είναι ευρέως διαδεδομένες και ανεπαρκώς ρυθμιζόμενες στα περισσότερα κράτη μέλη και θα πρέπει να απαγορευθούν· λαμβάνοντας υπόψη ότι η καθυστερημένη διάγνωση και η ελλιπής διάγνωση μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες, από την άρνηση υπηρεσιών έως τον πρόωρο θάνατο·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα άτομα με αναπηρία έχουν ίσα δικαιώματα σε ισότιμη βάση με τα άλλα άτομα σε όλους τους τομείς της ζωής και δικαιούνται αναφαίρετη αξιοπρέπεια, ίση μεταχείριση, ανεξάρτητη διαβίωση, αυτονομία και πλήρη συμμετοχή στην κοινωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμμετοχή αυτή είναι κρίσιμη για την άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι δικαιούνται να αναμένουν ότι η συμβολή τους στην κοινωνική, πολιτική και οικονομική πρόοδο της ΕΕ είναι αντικείμενο σεβασμού και εκτίμησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στα ψηφίσματά του, το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένα ζητήσει από τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν κατάλληλες πολιτικές προς την κατεύθυνση αυτή(8)·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι γενικά αναγνωρίζεται πως τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπα με πολλαπλά εμπόδια και διακρίσεις στην καθημερινή ζωή, τα οποία τα εμποδίζουν να απολαμβάνουν τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τα δικαιώματα που ορίζονται στα ισχύοντα νομοθετικά πλαίσια της ΕΕ και των Ηνωμένων Εθνών· λαμβάνοντας υπόψη ότι σε αυτά συγκαταλέγονται η ίση πρόσβαση στην εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση, η πρόσβαση στην αγορά εργασίας, με ίσες ευκαιρίες και ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία, η πρόσβαση σε προσωπική βοήθεια και η διασφάλιση των δικαιωμάτων ψήφου τους, καθώς και η ένταξή τους στην κοινότητα·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άτομα με αυτισμό διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αποτελέσουν στόχο ρητορικής μίσους και εγκλημάτων μίσους, είναι δε πιθανότερο να πέσουν θύματα βίας από ό,τι τα άτομα χωρίς αναπηρία· λαμβάνοντας υπόψη ότι βρίσκονται αντιμέτωπα με αυξημένους φραγμούς όσον αφορά την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και την καταγγελία περιστατικών βίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά άτομα με αυτισμό εξακολουθούν να στερούνται του δικαιώματός τους στη δικαιοπρακτική ικανότητα και της ελευθερίας να κάνουν τις δικές τους επιλογές και να συμμετέχουν στη χάραξη πολιτικής για θέματα που τα αφορούν· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολύ συχνά αναγκάζονται να ζουν σε ιδρύματα ή με τις οικογένειές τους, οι οποίες βρίσκονται επίσης αντιμέτωπες με μεγάλη έλλειψη υποστήριξης και διακρίσεις λόγω σχέσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άτομα με αυτισμό στερούνται των αναπαραγωγικών τους δικαιωμάτων, και ότι τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ+ με αυτισμό και εκείνα που ανήκουν σε εθνοτικές μειονότητες υφίστανται επίσης πρόσθετες διακρίσεις·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άτομα με αυτισμό βρίσκονται αντιμέτωπα με ανισότητες όσον αφορά την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, γεγονός που οδηγεί σε ακάλυπτες ανάγκες σωματικής και ψυχολογικής υγειονομικής περίθαλψης και συμβάλλει στο σημαντικά χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής τους·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κορίτσια και οι γυναίκες με αυτισμό αντιμετωπίζουν πολλαπλές μορφές διακρίσεων, συμπεριλαμβανομένων φραγμών στην πρόσβαση στη διάγνωση, την εκπαίδευση και την απασχόληση·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η προτεινόμενη οδηγία κατά των διακρίσεων(9), η οποία αναμένεται να παράσχει καλύτερη προστασία έναντι των διακρίσεων κάθε είδους χάρη σε μια οριζόντια προσέγγιση, εξακολουθεί να εκκρεμεί στο Συμβούλιο·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άτομα με αυτισμό πλήττονται δυσανάλογα από την ανεργία, η οποία ενδέχεται να επηρεάζει έως και το 90 % αυτών(10)·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι προφανής η επιτακτική ανάγκη να αναπτυχθούν προγράμματα κατάρτισης χωρίς αποκλεισμούς για επαγγελματίες σε όλους τους τομείς της κοινωνίας, με στόχο να προάγεται η καλύτερη κατανόηση του αυτισμού, να προλαμβάνονται οι διακρίσεις και να διασφαλίζονται η προσβασιμότητα και η ένταξη·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το καθεστώς της ευρωπαϊκής ιθαγένειας, όπως ορίζεται στο άρθρο 20 ΣΛΕΕ, συνεπάγεται το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι για τα άτομα με αναπηρία το δικαίωμα αυτό προστατεύεται από το άρθρο 18 της ΣΗΕΔΑΑ, η οποία έχει κυρωθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα 27 κράτη μέλη, εγγυάται δε την ελευθερία κυκλοφορίας τους, την ελευθερία επιλογής της διαμονής τους και το δικαίωμα στην ιθαγένεια σε ισότιμη βάση με τα άλλα άτομα·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη αμοιβαίας αναγνώρισης, μεταξύ των κρατών μελών, του καθεστώτος αναπηρίας και της διάγνωσης αυτισμού εγείρει φραγμούς για τα άτομα με αυτισμό και τις οικογένειές τους ως προς την πλήρη άσκηση του δικαιώματός τους στην ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ΕΕ, καθώς δημιουργεί εμπόδια για τα άτομα με αναπηρία όταν μετακινούνται σε άλλο κράτος μέλος για εργασία, σπουδές ή άλλους λόγους, και εμποδίζει την πρόσβαση σε στήριξη· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δυσκολίες αυτές έχουν επισημανθεί σε αναφορές που υποβλήθηκαν τα τελευταία έτη, ιδίως το γεγονός ότι οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τη διάγνωση αυτισμού, καθώς και τις μεθόδους και τα αποτελέσματα στα εθνικά συστήματα αξιολόγησης της αναπηρίας, έχουν αντίκτυπο στη ζωή και τις επιλογές ζωής των ανθρώπων·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή Αναφορών έλαβε πρόσφατα αναφορά με την οποία ζητείται να διασφαλίζει η ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας και την προστασία των ατόμων με διαταραχές του αυτιστικού φάσματος·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άτομα με αυτισμό παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένα από τις έρευνες, συμπεριλαμβανομένων των ακαδημαϊκών, κλινικών και ιατρικών ερευνών που τα αφορούν άμεσα·

1.  εκφράζει την ανησυχία του για τις δυσκολίες που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν τα άτομα με αυτισμό όταν χρειάζεται να αποδείξουν την κατάστασή τους σε όλα τα κράτη μέλη και για την αβεβαιότητα που βιώνουν όταν ταξιδεύουν εντός της ΕΕ, καθώς οι εθνικές κάρτες αναπηρίας δεν αναγνωρίζονται σε όλες τις χώρες της ΕΕ ούτε παρέχεται ισότιμη πρόσβαση σε ορισμένες ειδικές παροχές· αποδοκιμάζει το γεγονός ότι, καθώς το 40 % περίπου των ατόμων με αυτισμό δεν έχουν καμία σχετιζόμενη διανοητική αναπηρία, υπάρχουν πολλοί πολίτες της ΕΕ με αυτισμό οι οποίοι δεν διαθέτουν πιστοποιητικό αναπηρίας, αλλά μόνο ιατρική διάγνωση, γεγονός που προκαλεί σημαντικές δυσκολίες όταν ταξιδεύουν ή διασχίζουν τα σύνορα της ΕΕ, και σημαίνει ότι αδυνατούν να αποδείξουν την κατάστασή τους ή να ζητήσουν την υποστήριξη που χρειάζονται·

2.  καλεί την Επιτροπή να επικαιροποιήσει την πρόταση οδηγίας της ΕΕ για την ίση μεταχείριση, με βάση τη θέση του Κοινοβουλίου, όπως περιγράφεται στο ψήφισμά του του Μαρτίου του 2021(11), ώστε να είναι σε θέση τα κράτη μέλη να προχωρήσουν το συντομότερο δυνατόν στην αντιμετώπιση των διακρίσεων σε ολόκληρη την ΕΕ, σε όλους τους τομείς της ζωής· καλεί την Προεδρία του Συμβουλίου να δώσει προτεραιότητα στην οδηγία κατά των διακρίσεων και να τη συζητήσει στο πλέον υψηλό πολιτικό επίπεδο·

3.  υπενθυμίζει, σύμφωνα με τη στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 2021-2030, τη σημασία να διατίθενται δημόσια και αναλυτικά δεδομένα ανά φύλο και ηλικία, καθώς και ανά είδος αναπηρίας, συμπεριλαμβανομένου του αυτισμού, προκειμένου να βελτιωθούν και να καταστούν πιο αποτελεσματικές οι δημόσιες πολιτικές που είναι προσανατολισμένες στα άτομα με αυτισμό· καλεί εν προκειμένω την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να χρηματοδοτήσουν και να εκπονήσουν μελέτες επιπολασμού του αυτισμού σε όλα τα κράτη μέλη·

4.  καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη να διευκολύνουν την πρόσβαση στη διάγνωση αυτισμού για παιδιά και ενήλικες, με έμφαση στα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο, και τονίζει την ανάγκη για απλουστευμένη και ταχεία έκδοση διαγνωστικών πιστοποιητικών· επιμένει ότι η διάγνωση αυτισμού θα πρέπει να παρέχει αναγνώριση αναπηρίας, μεταξύ άλλων για άτομα με αυτισμό χωρίς διανοητική αναπηρία, ώστε να εξασφαλίζεται ισότιμη πρόσβαση σε δικαιώματα και υπηρεσίες σε όλους τους τομείς της ζωής·

5.  επικροτεί την πρόσφατη δημοσίευση της πρότασης της Επιτροπής για τη θέσπιση ευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας έως το τέλος του 2023, με στόχο την αναγνώριση και τη συνεπή εφαρμογή της σε όλα τα κράτη μέλη, σε όλους τους τομείς της ζωής, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών και της υποστήριξης· τονίζει τη σημασία μιας απλής και καθολικά προσβάσιμης διαδικασίας για την απόκτηση της κάρτας, και αναγνωρίζει ότι ένας ψηφιακός μορφότυπος θα καθιστούσε δυνατούς τους ελέγχους επικύρωσης·

6.  επισημαίνει τη χρησιμότητα της ευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας για άτομα με αόρατες αναπηρίες, όπως ο αυτισμός· τονίζει ότι είναι ζωτικής σημασίας το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω κάρτας να περιλαμβάνει όλες τις περιπτώσεις στις οποίες παρέχονται ειδικοί όροι ή προτιμησιακή μεταχείριση από ιδιωτικούς φορείς ή δημόσιες αρχές σε άτομα με αναπηρία, και η κάρτα αυτή να διασφαλίζει το δικαίωμα των εν λόγω ατόμων στην ελεύθερη κυκλοφορία σε ολόκληρη την ΕΕ, διευκολύνοντας την αμοιβαία αναγνώριση του καθεστώτος αναπηρίας για τους κατόχους κάρτας· ζητεί να συμπεριληφθεί ο αυτισμός στα εθνικά δίκτυα αναπηρίας των κρατών μελών όπου δεν περιλαμβάνεται ήδη, και προτρέπει τα κράτη μέλη να είναι φιλόδοξα όσον αφορά το εύρος των δικαιωμάτων που θα έχουν οι κάτοχοι κάρτας· προτρέπει ακόμη την Επιτροπή να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή από όλα τα κράτη μέλη μέσω δεσμευτικής νομοθεσίας·

7.  ζητεί να εγκριθεί ευρωπαϊκό νομικό καθεστώς για τα άτομα με αναπηρία, το οποίο θα καθιστά δυνατή την αμοιβαία αναγνώριση και διαπίστευση σε όλα τα κράτη μέλη, λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαιτερότητα του αυτισμού και διασφαλίζοντας την προστασία και ένταξη όλων των ατόμων με αυτισμό·

8.  τονίζει τη σημασία να διατεθούν ενωσιακά κονδύλια σε πολιτικές κατά των διακρίσεων εις βάρος των ατόμων με αυτισμό, ιδίως των γυναικών και των κοριτσιών·

9.  καλεί επιτακτικά την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συμβάλουν στην κατανόηση του αυτισμού και να συμμετάσχουν ενεργά σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης, σε συνεργασία με άτομα με αυτισμό και τις οργανώσεις εκπροσώπησής τους, προκειμένου να προωθηθεί η πλήρης ένταξη και συμμετοχή τους·

10.  καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν την πρόσβαση σε εύλογες προσαρμογές σε όλες τις πτυχές της υγειονομικής περίθαλψης και της διάγνωσης, με στόχο να διασφαλιστεί ότι τα άτομα με αυτισμό απολαμβάνουν ισότιμη πρόσβαση τόσο σε σωματική όσο και σε ψυχολογική υγειονομική περίθαλψη· επιμένει να αναπτυχθούν υποδομές προσαρμοσμένες στην υποδοχή ατόμων με αυτισμό σε νοσοκομεία, σιδηροδρομικούς σταθμούς, αεροδρόμια και στις δημόσιες συγκοινωνίες, δημιουργώντας χώρους φιλικούς προς τον αυτισμό, όπως «αίθουσες σιωπής», και να εξασφαλιστεί υπηρεσία που θα βοηθά τα άτομα με αυτισμό όταν ταξιδεύουν μεταξύ των κρατών μελών·

11.  καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να αναθέσουν στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πόρων Προσβασιμότητας «AccessibleEU» τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των φραγμών στην προσβασιμότητα των ατόμων με αυτισμό σύμφωνα με το άρθρο 9 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, να προωθήσουν την παροχή ευέλικτων και εύλογων προσαρμογών ανάλογα με τις ατομικές τους ανάγκες, εκδίδοντας ειδικές κατευθυντήριες γραμμές σε όλους τους τομείς, και να καλύψουν τα κενά στην ισχύουσα νομοθεσία για την κάλυψη των αναγκών των ατόμων με αυτισμό·

12.  εκφράζει την ανησυχία του για τα υψηλά ποσοστά ανεργίας των ατόμων με αυτισμό, ιδίως των γυναικών, σε σύγκριση με άλλες ομάδες στην ΕΕ· καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν και να εξασφαλίσουν ένα νομοθετικό και πολιτικό πλαίσιο για τη συμμετοχή των ατόμων με αυτισμό στην αγορά εργασίας· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν και να στηρίξουν τις κοινωνικές επιχειρήσεις που εστιάζουν στην απασχόληση των ατόμων αυτών· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να προσαρμόσουν τους χώρους εργασίας και να αναλάβουν δράση για τη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να επιβάλουν τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εύλογη προσαρμογή για τα άτομα με αυτισμό στον χώρο εργασίας και να προωθήσουν την εξέλιξη της σταδιοδρομίας τους· ζητεί από την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στους εργαζομένους με αυτισμό στο μελλοντικό στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία και να θέσει φιλόδοξους στόχους·

13.  καλεί επιτακτικά και ένθερμα τα κράτη μέλη να συμμορφωθούν πλήρως με την οδηγία για την ισότητα στην απασχόληση και να διασφαλίσουν ότι μέτρα όπως τα προγράμματα προσλήψεων και οι ποσοστώσεις θετικής δράσης οδηγούν σε απτές ευκαιρίες απασχόλησης που διαμορφώνουν έναν χώρο εργασίας χωρίς αποκλεισμούς·

14.  καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την κατάρτιση, όσον αφορά τον αυτισμό, των επαγγελματιών σε όλους τους τομείς της κοινωνίας, όπως η εκπαίδευση, η υγεία, οι κοινωνικές υπηρεσίες, οι μεταφορές και η δικαιοσύνη, ενσωματώνοντας την υποχρεωτική κατάρτιση σε θέματα αυτισμού στα αντίστοιχα προγράμματα σπουδών τους, με την ενεργό συμμετοχή ατόμων με αυτισμό, των οικογενειών τους και των οργανώσεων εκπροσώπησής τους·

15.  υπενθυμίζει ότι τα άτομα με αυτισμό έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε όλα τα επίπεδα και τις μορφές εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένης της προσχολικής εκπαίδευσης, σε ισότιμη βάση με τα άλλα άτομα· τονίζει την ανάγκη να προωθηθεί η πρόσβαση σε καθολική, ποιοτική και οικονομικά προσιτή εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς και να παρέχεται στα άτομα με αυτισμό εξατομικευμένη και διαρκής προσωπική βοήθεια και στήριξη στον τομέα της εκπαίδευσης· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν προσαρμογές και προσβάσιμο εκπαιδευτικό υλικό, όπως ορίζεται στο άρθρο 24 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, ώστε να στηρίξουν την ανάπτυξη σχολείων χωρίς αποκλεισμούς που να μπορούν να αποτελέσουν σημείο αναφοράς στην καινοτόμο διδασκαλία και μάθηση χωρίς αποκλεισμούς σε ολόκληρη την ΕΕ, για την παρακολούθηση της πρόσβασης των σπουδαστών με αυτισμό στην εκπαίδευση, την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση και την απασχόληση·

16.  αναγνωρίζει την αξία του αθλητισμού ως ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη των παιδιών με αυτισμό, και καλεί τα κράτη μέλη να άρουν τους φραγμούς που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αυτισμό στην ενασχόληση με δραστηριότητες αναψυχής, αθλητισμού και πολιτισμού και να προωθήσουν την ευρύτερη συμμετοχή σε σωματικές δραστηριότητες·

17.  τονίζει τη σημασία να τηρούν αυστηρά δεοντολογικά πρότυπα οι έρευνες σχετικά με τον αυτισμό· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τις έρευνες που παράγονται από κοινού με άτομα με αυτισμό και τις οικογένειές τους, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με αυτισμό· υπογραμμίζει την ανάγκη να ανταλλάσσονται ορθές πρακτικές μεταξύ των κρατών μελών με δομημένο τρόπο, προκειμένου να προωθηθεί και να εμβαθυνθεί η γνώση σχετικά με τον αυτισμό και, ως εκ τούτου, να κατανοηθούν καλύτερα οι ανάγκες των ατόμων με αυτισμό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση·

18.  καλεί τα κράτη μέλη να μεταρρυθμίσουν τα συστήματα κηδεμονίας ώστε να είναι σε θέση τα άτομα με αυτισμό να ασκούν τη δικαιοπρακτική τους ικανότητα, παρέχοντάς τους πρόσβαση σε υποστηριζόμενα συστήματα λήψης αποφάσεων και παράλληλα εξασφαλίζοντας ότι εφαρμόζονται επαρκείς διασφαλίσεις· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε τα άτομα με αυτισμό να ενδυναμώνονται, να έχουν πλήρη πρόσβαση στο δικαστικό σύστημα και να συμμετέχουν στον πολιτικό και δημόσιο βίο·

19.  τονίζει τη σημασία να προστεθεί μια συνιστώσα στην κατανομή των ενωσιακών κονδυλίων η οποία να προορίζεται για πολιτικές κατά των διακρίσεων εις βάρος ατόμων με αυτισμό, ειδικότερα γυναικών και κοριτσιών, που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα φτώχειας, κοινωνικού αποκλεισμού και βίας, και να ποινικοποιηθεί η αναγκαστική στείρωση ως ποινικό αδίκημα με βάση το έγκλημα της σεξουαλικής εκμετάλλευσης γυναικών και παιδιών σύμφωνα με το άρθρο 83 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ· καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να μεριμνήσουν ώστε η πρόταση οδηγίας, της 8ης Μαρτίου 2022, για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της εξ οικείων βίας (COM(2022)0105) να καλύπτει την αναγκαστική στείρωση ως ποινικό αδίκημα σύμφωνα με το ίδιο αυτό άρθρο· επικροτεί την απόφαση του Συμβουλίου, του Ιουνίου του 2023, σχετικά με τη σύναψη της σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, η οποία κατοχυρώνει ένα ολοκληρωμένο και πολύπλευρο νομικό πλαίσιο για την προστασία των γυναικών από κάθε μορφή βίας(12)·

20.  καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν ενεργά άλλες μορφές διατομεακών διακρίσεων που υφίστανται τα άτομα με αυτισμό, ιδίως όσα ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εγκρίνουν εγκάρσιες εθνικές στρατηγικές για την παροχή επαρκούς χρηματοδότησης με γνώμονα την αποτελεσματική εφαρμογή τους·

21.  αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1) ΕΕ L 303 της 2.12.2000, σ. 16.
(2) ΕΕ C 474 της 24.11.2021, σ. 48.
(3) ΕΕ C 152 της 27.5.1996, σ. 87.
(4) ΕΕ C 362 της 8.9.2021, σ. 8.
(5) ΕΕ C 132 της 24.3.2022, σ. 129.
(6) ΕΕ C 177 της 17.5.2023, σ. 13.
(7) Ενημερωτικό δελτίο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σχετικά με τον αυτισμό, διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/autism-spectrum-disorders.
(8) Ψήφισμα της 13ης Δεκεμβρίου 2022 προς επίτευξη ίσων δικαιωμάτων για τα άτομα με αναπηρία (ΕΕ C 177 της 17.5.2023, σ. 30).
(9) Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου, της 2ας Ιουλίου 2008, για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης των προσώπων ανεξαρτήτως θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού (COM(2008)0426).
(10) Παρακολουθήστε την πρόοδο της στρατηγικής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία στη διεύθυνση: https://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=el&catId=1484&furtherNews=yes&newsId=10274.
(11) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Μαρτίου 2021 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία υπό το φως της Σύμβασης για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες (ΕΕ C 474 της 24.11.2021, σ. 48).
(12) Απόφαση (ΕΕ) 2023/1075 του Συμβουλίου, της 1ης Ιουνίου 2023, σχετικά με τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας όσον αφορά τα θεσμικά όργανα και τη δημόσια διοίκηση της Ένωσης (ΕΕ L 43 I της 2.6.2023, σ. 1).

Τελευταία ενημέρωση: 11 Ιανουαρίου 2024Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου