Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 19 kwietnia 2023 r. w sprawie zmian w Regulaminie Parlamentu odnoszących się do tur pytań, głównej mównicy, procedury niebieskiej kartki, wyjaśnień dotyczących stanowiska zajętego w głosowaniu, rejestru służącego przejrzystości i Rzecznika Praw Obywatelskich (2023/2014(REG))

P9_TA(2023)0107 A9-0072/2023

Parlament Europejski,

–  uwzględniając pismo przewodniczącej Parlamentu z 24 czerwca 2022 r.,

–  uwzględniając art. 236 i 237 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych (A9-0072/2023),

1.  podejmuje decyzję o wprowadzeniu do swojego Regulaminu poniższych zmian;

2.  przypomina, że zmiany te wchodzą w życie pierwszego dnia najbliższej sesji miesięcznej;

3.  zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej decyzji Radzie i Komisji tytułem informacji.

Tekst obowiązujący   Poprawka Poprawka 1 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 11 – ustęp 2 2.  Posłowie powinni przyjąć systematyczną praktykę spotykania się wyłącznie z tymi przedstawicielami grup interesu, którzy są zarejestrowani w rejestrze służącym przejrzystości utworzonym w drodze porozumienia między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską6. 2.  Posłowie powinni przyjąć systematyczną praktykę spotykania się wyłącznie z tymi przedstawicielami grup interesu, którzy są zarejestrowani w rejestrze służącym przejrzystości utworzonym w drodze porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie obowiązkowego rejestru służącego przejrzystości6. ____________________ ____________________ 6 Porozumienie z dnia 16 kwietnia 2014 r. między Parlamentem Europejskim a Komisją Europejską w sprawie „rejestru służącego przejrzystości” dotyczącego organizacji i osób samozatrudnionych zaangażowanych w opracowanie i realizację polityki Unii Europejskiej (Dz.U. L 277 z 19.9.2014, s. 11). 6 Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 20 maja 2021 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie obowiązkowego rejestru służącego przejrzystości (Dz.U. L 207 z 11.6.2021, s. 1). Poprawka 2 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 11 – ustęp 3 3.  Posłowie powinni publikować w internecie wszystkie zaplanowane spotkania z tymi przedstawicielami grup interesu, którzy są objęci zakresem rejestru służącego przejrzystości. Z zastrzeżeniem art. 4 ust. 6 załącznika I sprawozdawcy, kontrsprawozdawcy i przewodniczący komisji publikują w internecie w odniesieniu do każdego sprawozdania wszystkie zaplanowane spotkania z udziałem przedstawicieli grup interesu objętych rejestrem służącym przejrzystości. Prezydium udostępnia w tym celu niezbędną infrastrukturę na stronie internetowej Parlamentu. 3.  Posłowie powinni publikować w internecie wszystkie zaplanowane spotkania z tymi przedstawicielami grup interesu, którzy są objęci zakresem porozumienia międzyinstytucjonalnego. Z zastrzeżeniem art. 4 ust. 6 załącznika I sprawozdawcy, kontrsprawozdawcy i przewodniczący komisji publikują w internecie w odniesieniu do każdego sprawozdania wszystkie zaplanowane spotkania z udziałem przedstawicieli grup interesu objętych zakresem porozumienia międzyinstytucjonalnego. Prezydium udostępnia w tym celu niezbędną infrastrukturę na stronie internetowej Parlamentu. Poprawka 3 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 123 – ustęp 2 2.  Nie wydaje się przepustek osobom indywidualnym z otoczenia posła, które objęte są zakresem porozumienia między Parlamentem Europejskim a Komisją Europejską w sprawie „Rejestru służącego przejrzystości”. 2.  Nie wydaje się przepustek osobom indywidualnym z otoczenia posła, które objęte są zakresem porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie obowiązkowego rejestru służącego przejrzystości. Poprawka 4 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 123 – ustęp 3 – akapit 1 3.  Podmioty wymienione w rejestrze służącym przejrzystości i ich przedstawiciele posiadający długoterminowe przepustki uprawniające do wstępu do pomieszczeń Parlamentu Europejskiego muszą przestrzegać: 3.  Podmioty wpisane do rejestru służącego przejrzystości i ich przedstawiciele posiadający długoterminowe przepustki uprawniające do wstępu do pomieszczeń Parlamentu Europejskiego muszą przestrzegać: —  kodeksu postępowania dla rejestrujących się podmiotów, załączonego do porozumienia; —  kodeksu postępowania dla rejestrujących się podmiotów, załączonego do porozumienia międzyinstytucjonalnego; —  procedur i innych zobowiązań określonych w porozumieniu; oraz —  procedur i innych zobowiązań określonych w porozumieniu międzyinstytucjonalnym; oraz —  przepisów wykonawczych odnoszących się do niniejszego artykułu. —  przepisów wykonawczych odnoszących się do niniejszego artykułu. Poprawka 5 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 123 – ustęp 5 5.  Prezydium – na wniosek Sekretarza Generalnego – przyjmuje środki niezbędne do wdrożenia rejestru służącego przejrzystości zgodnie z postanowieniami umowy w sprawie utworzenia tego rejestru. 5.  Prezydium – na wniosek Sekretarza Generalnego – przyjmuje środki niezbędne do wdrożenia rejestru służącego przejrzystości zgodnie z postanowieniami porozumienia międzyinstytucjonalnego. Poprawka 6 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 137 Artykuł 137 Artykuł 137 Tura pytań Tura pytań 1.  Tura pytań do Komisji może mieć miejsce podczas każdej sesji miesięcznej i trwa maksymalnie dziewięćdziesiąt minut oraz dotyczy jednego lub większej liczby konkretnych zagadnień przekrojowych, o których decyzję podejmuje Konferencja Przewodniczących na miesiąc przed sesją miesięczną. 1.  Tura pytań do komisarzy może mieć miejsce podczas każdej sesji miesięcznej i trwa maksymalnie około dziewięćdziesiąt minut oraz dotyczy jednego lub większej liczby zagadnień, o których decyzję podejmuje Konferencja Przewodniczących najpóźniej w czwartek poprzedzający daną sesję miesięczną. 2.  Zakres kompetencji komisarzy zaproszonych przez Konferencję Przewodniczących do udziału w turze pytań musi odpowiadać konkretnemu zagadnieniu przekrojowemu, którego mają dotyczyć zadawane im pytania. Na sesję miesięczną zaprasza się nie więcej, niż dwóch komisarzy. W zależności od konkretnego zagadnienia przekrojowego wybranego na turę pytań możliwe jest jednak zaproszenie trzeciego komisarza. 2.  Zakres kompetencji komisarzy zaproszonych przez Konferencję Przewodniczących do udziału w turze pytań musi odpowiadać zagadnieniu, którego mają dotyczyć zadawane im pytania. Na sesję miesięczną zaprasza się nie więcej, niż dwóch komisarzy. W zależności od zagadnienia wybranego na turę pytań możliwe jest jednak zaproszenie trzeciego komisarza. 3.  Zgodnie z wytycznymi określonymi przez Konferencję Przewodniczących poszczególne tury pytań mogą być prowadzone z udziałem Rady, przewodniczącego Komisji, Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Przewodniczącego Eurogrupy. 3.  Tury pytań mogą także być prowadzone, zgodnie z zasadami ustanowionymi w ust. 1, z udziałem Przewodniczącego Rady Europejskiej, prezydencji Rady, przewodniczącego Komisji, Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Przewodniczącego Eurogrupy. 4.  Czas przeznaczony na turę pytań nie jest w konkretny sposób przydzielany z wyprzedzeniem. Przewodniczący dba o to, aby w miarę możliwości pytania składać mogli na przemian posłowie różnych orientacji politycznych i posłowie pochodzący z różnych państw członkowskich. 4.  Czas przeznaczony na turę pytań nie jest w konkretny sposób przydzielany z wyprzedzeniem. Przewodniczący dba o to, aby w miarę możliwości pytania składać mogli na przemian posłowie różnych orientacji politycznych i posłowie pochodzący z różnych państw członkowskich. 5.  Poseł ma minutę na sformułowanie pytania, zaś komisarz dwie minuty na udzielenie odpowiedzi. Poseł ten może zadać pytanie uzupełniające trwające nie więcej, niż 30 sekund i bezpośrednio odnoszące się do pytania głównego. Komisarz ma dwie minuty na udzielenie odpowiedzi na pytanie uzupełniające. 5.  Poseł ma minutę na sformułowanie pytania, zaś osoba, do której je skierowano, dwie minuty na udzielenie odpowiedzi. Poseł ten może zadać pytanie uzupełniające trwające nie więcej, niż 30 sekund i bezpośrednio odnoszące się do pytania głównego. Osoba, do której skierowano pytanie, ma dwie minuty na udzielenie odpowiedzi na pytanie uzupełniające. Pytania oraz pytania uzupełniające muszą bezpośrednio dotyczyć wybranego zagadnienia przekrojowego, w sprawie którego podjęto decyzję zgodnie z ust. 1. Przewodniczący może podjąć decyzję w sprawie dopuszczalności pytań. 6.   Pytania oraz pytania uzupełniające muszą bezpośrednio dotyczyć zagadnienia, w sprawie którego podjęto decyzję zgodnie z ust. 1. Przewodniczący może podjąć decyzję w sprawie dopuszczalności pytań. Poprawka 7 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 171 – ustęp 2 2.  Żaden poseł nie może zabrać głosu, jeżeli nie udzielił mu go Przewodniczący. Mówca przemawia ze swojego miejsca i zwraca się do Przewodniczącego. Jeśli mówca odbiega od tematu, Przewodniczący dyscyplinuje mówcę. 2.  Żaden mówca nie może zabrać głosu, jeżeli nie udzielił mu go Przewodniczący. Jeśli mówca odbiega od tematu, Przewodniczący dyscyplinuje mówcę. 2a.   Mówcy, których wystąpienia przewidziano na liście mówców, zabierają głos z głównej mównicy. Mówcy z niepełnosprawnościami mogą wypowiadać się ze swoich miejsc, o ile sobie tego życzą. W przypadku wszystkich innych wystąpień mówcy zabierają głos ze swoich miejsc. Poprawka 8 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 171 – ustęp 8 8.  Przewodniczący może udzielić głosu posłom, którzy poprzez podniesienie niebieskiej kartki zgłaszają chęć zadania innemu posłowi w trakcie jego przemówienia pytania o długości nieprzekraczającej 30 sekund, związanego z tym, co poseł powiedział. Przewodniczący może udzielić w ten sposób głosu wyłącznie jeśli poseł przemawiający wyrazi zgodę na zadanie pytania a Przewodniczący uzna, że nie doprowadzi to do zakłócenia debaty lub, przez zadawanie kolejnych pytań zgłaszanych przez podniesienie niebieskiej kartki, do wyraźnego braku równowagi w związku z przynależnością do grup politycznych posłów zabierających głos w debacie. 8.  Przewodniczący może udzielić głosu posłom, którzy poprzez podniesienie niebieskiej kartki zgłaszają chęć zadania innemu posłowi w trakcie jego przemówienia pytania o długości nieprzekraczającej 30 sekund, związanego z tym, co poseł powiedział. Przewodniczący może udzielić w ten sposób głosu wyłącznie jeśli poseł przemawiający wyrazi zgodę na zadanie pytania a Przewodniczący uzna, że nie doprowadzi to do zakłócenia debaty lub, przez zadawanie kolejnych pytań zgłaszanych przez podniesienie niebieskiej kartki, do wyraźnego braku równowagi w związku z przynależnością do grup politycznych posłów zabierających głos w debacie. Poseł podnoszący niebieską kartkę i mówca nie mogą pochodzić z tej samej grupy politycznej oraz nie mogą być obydwaj posłami niezrzeszonymi. Nie naruszając warunków określonych w zdaniu drugim, stosowanym odpowiednio, Przewodniczący może zezwolić posłowi, który zadał takie pytanie, na skomentowanie odpowiedzi mówcy w czasie nie dłuższym niż pół minuty. Następnie mówca może ustosunkować się do tej wypowiedzi. Poprawka 9 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 194 – ustęp 1 – akapit 1 1.  Po zakończeniu głosowania każdy poseł może złożyć nieprzekraczające jednej minuty oświadczenie ustne dotyczące stanowiska zajętego w pojedynczym lub końcowym głosowaniu w sprawie przedłożonej Parlamentowi. Każdy poseł może złożyć w jednej sesji maksymalnie trzy oświadczenia ustne dotyczące stanowiska zajętego w głosowaniu. 1.  Każdy poseł może złożyć nieprzekraczające jednej minuty oświadczenie ustne dotyczące stanowiska zajętego w pojedynczym lub końcowym głosowaniu w sprawie przedłożonej Parlamentowi. Takie wyjaśnienia dotyczące stanowiska zajętego w głosowaniu są udzielane na koniec posiedzenia, na którym odbyło się dane głosowanie, chyba że Przewodniczący postanowi w drodze wyjątku przesunąć je na późniejszy termin w ramach tej sesji miesięcznej. Każdy poseł może złożyć w jednej sesji maksymalnie trzy oświadczenia ustne dotyczące stanowiska zajętego w głosowaniu. Poprawka 10 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 216 – ustęp 4 4.  Artykuł 171 ust. 2 stosuje się odpowiednio do komisji. Art. 171 ust. 2 zdanie drugie nie ma jednak zastosowania do posłów, którzy uczestniczą w posiedzeniu zdalnie. 4.  Artykuł 171 ust. 2 stosuje się odpowiednio do komisji. Poprawka 11 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 231 – ustęp 2 2.  Kandydatury muszą mieć poparcie co najmniej trzydziestu ośmiu posłów pochodzących z co najmniej dwóch państw członkowskich. 2.  Kandydatury muszą mieć poparcie co najmniej trzydziestu ośmiu posłów pochodzących z co najmniej dwóch państw członkowskich. Każdy poseł może udzielić poparcia tylko jednej kandydaturze. Każdy poseł może udzielić poparcia tylko jednej kandydaturze. Poparcie udzielone przez posła jest ważne tylko wtedy, gdy zostało wyrażone na standardowym formularzu, dostarczonym przez służby Parlamentu niezwłocznie po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenia wzywającego do zgłaszania kandydatur. W tym standardowym formularzu wyraźnie określa się datę podpisania. Termin ten przypada przed upływem terminu na składanie kandydatur określonym zgodnie z ust. 1. Posłowie mogą wycofać swoje poparcie, powiadamiając Przewodniczącego o wycofaniu się przed upływem tego terminu. Jeżeli po upływie tego terminu okaże się, że poseł poparł więcej niż jedną kandydaturę, żaden z podpisów nie liczy się dla którejkolwiek z kandydatur. Do kandydatury powinny być dołączone wszelkie dokumenty pozwalające stwierdzić w sposób niebudzący wątpliwości, że kandydat spełnia warunki określone w art. 6 ust. 2 decyzji Parlamentu Europejskiego 94/262/EWWiS, WE, Euratom53. Do kandydatury powinny być dołączone wszelkie dokumenty pozwalające stwierdzić w sposób niebudzący wątpliwości, że kandydat spełnia warunki określone w art. 11 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE, Euratom) 2021/116353. ____________________ ____________________ 53 Decyzja Parlamentu Europejskiego 94/262/EWWiS, WE, Euratom z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich (Dz.U. L 113 z 4.5.1994, s. 15). 53Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego (UE, Euratom) 2021/1163 z dnia 24 czerwca 2021 r. określające przepisy i ogólne warunki regulujące wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich (Statut Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich) i uchylające decyzję 94/262/EWWiS, WE, Euratom (Dz.U. L 253 z 16.7.2021, s. 1). Poprawka 12 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 231 – ustęp 3 3.  Kandydatury są przekazywane właściwej komisji. Pełna lista posłów, którzy udzielili poparcia kandydatom, jest podawana do wiadomości publicznej w stosownym czasie. 3.  Kandydatury są przekazywane właściwej komisji. Pełna lista posłów, którzy udzielili poparcia kandydatom, jest podawana do wiadomości publicznej w dniu roboczym następującym po upływie terminu zgłaszania kandydatur określonego zgodnie z ust. 1. Poprawka 13 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 231 – ustęp 3 a (nowy) 3a.   Kandydaci otrzymują, na wniosek, tymczasową przepustkę umożliwiającą im wstęp do budynków Parlamentu. Poprawka 14 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 231 – ustęp 8 8.   Z wyjątkiem przypadków śmierci lub odwołania, Rzecznik Praw Obywatelskich sprawuje swój urząd do momentu przejęcia obowiązków przez jego następcę. skreśla się Poprawka 15 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 232 Artykuł 232 Artykuł 232 Działalność Rzecznika Praw Obywatelskich Działalność Rzecznika Praw Obywatelskich 1.  Właściwa komisja bada przypadki niewłaściwego administrowania, o których została poinformowana przez Rzecznika Praw Obywatelskich zgodnie z art. 3 ust. 6 i 7 decyzji 94/262/EWWiS, WE, Euratom, i może sporządzić sprawozdanie zgodnie z art. 54. 1.  Właściwa komisja bada przypadki niewłaściwego administrowania, o których została poinformowana przez Rzecznika Praw Obywatelskich zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia (UE, Euratom) 2021/1163, i może sporządzić sprawozdanie zgodnie z art. 54. Właściwa komisja dokonuje analizy przedstawionego przez Rzecznika na koniec każdego rocznego posiedzenia plenarnego sprawozdania o wynikach przeprowadzonych postępowań zgodnie z art. 3 ust. 8 decyzji Parlamentu Europejskiego 94/262/EWWiS, WE, Euratom. Właściwa komisja może przedstawić Parlamentowi projekt rezolucji, jeżeli uzna, że powinien on zająć stanowisko w odniesieniu do któregokolwiek aspektu sprawozdania. 1a.   Właściwa komisja dokonuje analizy przedstawionego przez Rzecznika Praw Obywatelskich na koniec każdego rocznego posiedzenia plenarnego sprawozdania o wynikach przeprowadzonych postępowań zgodnie z art. 4 ust. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) 2021/1163. Właściwa komisja może przedstawić Parlamentowi projekt rezolucji, jeżeli uzna, że powinien on zająć stanowisko w odniesieniu do któregokolwiek aspektu sprawozdania. 2.  Rzecznik Praw Obywatelskich może również przekazywać właściwej komisji informacje, jeśli wystąpi ona z takim wnioskiem, lub z własnej inicjatywy zabierać przed nią głos. 2.  Zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia (UE, Euratom) 2021/1163 Rzecznik Praw Obywatelskich może, z własnej inicjatywy lub na wniosek właściwej komisji, zostać wysłuchany przez tę komisję lub udzielić informacji na temat swojej działalności. 2a.   W przypadku gdy Rzecznik Praw Obywatelskich zasięga opinii Parlamentu w sprawie projektu przepisów wykonawczych do rozporządzenia (UE, Euratom) 2021/1163 zgodnie z jego art. 18, komisja przedmiotowo właściwa w sprawie tego rozporządzenia przedkłada Parlamentowi sprawozdanie zgodnie z art. 51. Artykuł 59 ust. 1, 2, 4 i 5 stosuje się odpowiednio. Poprawka 16 Regulamin Parlamentu Europejskiego Artykuł 233 – ustęp 2 2.  Wniosek jest przekazywany Rzecznikowi Praw Obywatelskich i właściwej komisji, która w przypadku, gdy większość jej członków uzna wymienione powody odwołania za uzasadnione, przedstawia Parlamentowi sprawozdanie. Na swój wniosek Rzecznik Praw Obywatelskich zostaje wysłuchany przed poddaniem sprawozdania pod głosowanie w Parlamencie. Po przeprowadzeniu debaty Parlament podejmuje decyzję w głosowaniu tajnym. 2.  Wniosek jest przekazywany Rzecznikowi Praw Obywatelskich i właściwej komisji, która w przypadku, gdy większość jej członków uzna wymienione powody odwołania za uzasadnione, przedstawia Parlamentowi sprawozdanie. Rzecznik Praw Obywatelskich zostaje wysłuchany przed poddaniem sprawozdania pod głosowanie w Parlamencie. Po przeprowadzeniu debaty Parlament podejmuje decyzję w głosowaniu tajnym.

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 19 kwietnia 2023 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Protokołu zmieniającego Porozumienie z Marrakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu w odniesieniu do Porozumienia w sprawie subsydiów dla rybołówstwa (14557/2022 – C9-0404/2022 – 2022/0364(NLE))

P9_TA(2023)0108 A9-0068/2023

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (14557/2022),

–  uwzględniając projekt Protokołu zmieniającego Porozumienie z Marrakeszu ustanawiające Światową Organizację Handlu, Porozumienie w sprawie subsydiów dla rybołówstwa (14558/2022),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 ust. 4 akapit pierwszy i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C9‑0404/2022),

–  uwzględniając art. 105 ust. 1 i 4 oraz art. 114 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając pismo przesłane przez Komisję Rybołówstwa,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9‑0068/2023),

1.  wyraża zgodę na zawarcie protokołu;

2.  zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Światowej Organizacji Handlu.

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 19 kwietnia 2023 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (COM(2021)0706 – C9-0430/2021 – 2021/0366(COD))

P9_TA(2023)0109 A9-0219/2022

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2021)0706),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 192 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9‑0430/2021),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając uzasadnioną opinię przedstawioną – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez szwedzki Riksdag, w której stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 23 lutego 2022 r.(1),

–  po konsultacji z Komitetem Regionów,

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 21 grudnia 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Handlu Międzynarodowego, Komisję Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, Komisję Rozwoju i Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A9-0219/2022),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu(2);

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/... w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2023/1115.)

(1) Dz.U. C 275 z 18.7.2022, s. 88. (2) Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki przyjęte dnia 13 września 2022 r. (Dz.U. C 125 z 5.4.2023, s. 180).

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 19 kwietnia 2023 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie metod i procedury udostępniania zasobów własnych opartych na systemie handlu uprawnieniami do emisji, mechanizmie dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 i realokowanych zyskach oraz w sprawie środków w celu zaspokojenia potrzeb gotówkowych (COM(2022)0101 – C9-0131/2022 – 2022/0071(NLE))

P9_TA(2023)0110 A9-0046/2023

(Konsultacja)

Parlament Europejski,

—  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2022)0101),

—  uwzględniając art. 322 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, na mocy których Rada skonsultowała się z Parlamentem (C9‑0131/2022),

—  uwzględniając decyzję Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającą decyzję 2014/335/UE, Euratom(1), w szczególności jej art. 10,

—  uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych(2),

—  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie ulepszenia wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027: gotowy na nowe wyzwania, odporny budżet UE(3),

—  uwzględniając art. 82 Regulaminu Parlamentu,

—  uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0046/2023),

1.  zatwierdza wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do wniosku Komisji;

4.  zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. L 424 z 15.12.2020, s. 1. (2) Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 28. (3) Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0450.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 19 kwietnia 2023 r. w sprawie walki z dyskryminacją w UE – długo oczekiwana horyzontalna dyrektywa antydyskryminacyjna (2023/2582(RSP))

P9_TA(2023)0111 B9-0201/2023

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 2, 3 i 6,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 10 i 19,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej ,,Kartą”), w szczególności jej art. 20, 21 i 23,

–  uwzględniając orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE),

–  uwzględniając wniosek Komisji z 2 lipca 2008 r. dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania poza rynkiem pracy niezależnie od wieku, niepełnosprawności, orientacji seksualnej lub wyznania („horyzontalna dyrektywa antydyskryminacyjna”),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne(1) („dyrektywa w sprawie równości rasowej”),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy(2) („dyrektywa w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy”),

–  uwzględniając decyzję ramową Rady 2008/913/WSiSW z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/692 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program „Obywatele, równość, prawa i wartości”(4),

–  uwzględniając komunikat Komisji z 3 marca 2021 r. zatytułowany „Unia równości: Strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030” (COM(2021)0101) oraz Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych ratyfikowaną przez UE i wszystkie jej państwa członkowskie,

–  uwzględniając komunikat Komisji z 12 listopada 2020 r. zatytułowany „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (COM(2020)0698),

–  uwzględniając komunikat Komisji z 18 września 2020 r. zatytułowany „Unia równości: Unijny plan działania przeciwko rasizmowi na lata 2020–2025” (unijny plan działania przeciwko rasizmowi) (COM(2020)0565),

–  uwzględniając komunikat Komisji z 5 marca 2020 r. zatytułowany „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152),

–  uwzględniając komunikat Komisji z 16 kwietnia 2019 r. zatytułowany „Skuteczniejsze podejmowanie decyzji w dziedzinie polityki społecznej: obszary, w których można wprowadzić na większą skalę głosowanie większością kwalifikowaną” (COM(2019)0186),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z 19 marca 2021 r. w sprawie stosowania dyrektywy Rady 2000/43/WE wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne („dyrektywa w sprawie równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe”) oraz dyrektywy Rady 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy („dyrektywa w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy”) (COM(2021)0139),

–  uwzględniając wytyczne w sprawie usprawnienia gromadzenia i wykorzystywania danych dotyczących równouprawnienia na szczeblu krajowym, opracowane w 2018 r. przez podgrupę ds. danych dotyczących równouprawnienia działającą w ramach Grupy Wysokiego Szczebla ds. Niedyskryminacji, Równouprawnienia i Różnorodności pod egidą Komisji oraz opublikowane w 2021 r.,

–  uwzględniając traktaty i instrumenty ONZ dotyczące praw człowieka w sprawie ochrony praw człowieka i podstawowych wolności, w szczególności Powszechną deklarację praw człowieka, Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej, Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet oraz Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych,

–  uwzględniając Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030,

–  uwzględniając zalecenia i sprawozdania Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka, Wysokiego Komisarza ds. Mniejszości Narodowych oraz innych organów Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie,

–  uwzględniając Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w szczególności jej art. 14 i protokół 12 do niej, zakazujące dyskryminacji,

–  uwzględniając orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC),

–  uwzględniając zalecenia, sprawozdania i rezolucje Europejskiej Komisji przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji, Komitetu Sterującego ds. Antydyskryminacji, Różnorodności i Włączenia, Zgromadzenia Parlamentarnego, Komisji Weneckiej i innych organów Rady Europy,

–  uwzględniając Europejską kartę społeczną,

–  uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w tym jego trzecią zasadę równości szans, oraz komunikat Komisji z 4 marca 2021 r. zatytułowany „Plan działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych” (COM(2021)0102),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 13 grudnia 2022 r. w sprawie dążenia do równouprawnienia osób z niepełnosprawnościami(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 10 listopada 2022 r. w sprawie sprawiedliwości rasowej, niedyskryminacji i przeciwdziałania rasizmowi w UE(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 14 września 2021 r. w sprawie praw osób LGBTIQ w UE(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 11 marca 2021 r. w sprawie ogłoszenia UE strefą wolności osób LGBTIQ(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 17 grudnia 2020 r. w sprawie potrzeby stworzenia osobnego składu Rady do spraw równości płci(9),

–  uwzględniając swoje rezolucje z 25 października 2016 r.(10) i z 7 października 2020 r. w sprawie ustanowienia unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 19 czerwca 2020 r. w sprawie protestów antyrasistowskich po śmierci George’a Floyda(12),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz równouprawnienia płci(13),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 26 marca 2019 r. w sprawie praw podstawowych osób pochodzenia afrykańskiego i czarnoskórych Europejczyków w Europie(14),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 12 lutego 2019 r. w sprawie konieczności wzmocnienia strategicznych unijnych ram dotyczących krajowych strategii integracji Romów po 2020 r. i bardziej zdecydowanej walki z antycygańskością(15),

–  uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z 2 kwietnia 2009 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną(16),

–  uwzględniając swoje rezolucje w sprawie stanu praw podstawowych w UE,

–  uwzględniając swoją debatę na sesji plenarnej w Strasburgu zatytułowaną „Postępy w pracach nad horyzontalną dyrektywą dotyczącą przeciwdziałania dyskryminacji”, która odbyła się 22 października 2019 r.,

–  uwzględniając sprawozdania i ankiety Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA), w szczególności jej sprawozdanie zatytułowane „Równość w UE: 20 lat po pierwszym wdrożeniu dyrektyw w sprawie równego traktowania(17),

–  uwzględniając pytania do Rady i Komisji w sprawie walki z dyskryminacją w UE – długo oczekiwanej horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej (O-000010/2023 – B9-0013/23 i O-000011/2023 – B9-0014/23),

–  uwzględniając art. 136 ust. 5 i art. 132 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że prawo do niedyskryminacji stanowi prawo podstawowe zapisane w Karcie i traktatach oraz że musi zostać zapewnione jego pełne poszanowanie; mając na uwadze, że UE zakazuje dyskryminacji;

B.  mając na uwadze, że zasada niedyskryminacji jest jedną ze wspólnych wartości Unii Europejskiej, o której mowa w art. 2 TUE; mając na uwadze, że zgodnie z art. 10 TFUE Unia musi dążyć do zwalczania dyskryminacji przy określaniu i realizacji swoich polityk i działań; mając na uwadze, że art. 20 Karty stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa, a ponadto mając na uwadze, że art. 21 zakazuje dyskryminacji z wielu powodów;

C.  mając na uwadze, że każda osoba w UE ma równe prawo do bycia pełnoprawnym i aktywnym członkiem społeczeństwa oraz do równego traktowania wobec prawa;

D.  mając na uwadze, że istnieją znaczne luki w ochronie zapewnianej przez unijne ramy antydyskryminacyjne; mając na uwadze, że ta fragmentacja prowadzi do sztucznej hierarchii podstaw, która ogranicza zasięg i zakres unijnej ochrony przed dyskryminacją w pracy i poza nią; mając na uwadze, że o ile płeć i pochodzenie rasowe lub etniczne są w pewnym stopniu chronione, o tyle względem religii lub światopoglądu, niepełnosprawności, wieku i orientacji seksualnej nie zapewnia się takiego samego poziomu ochrony;

E.  mając na uwadze, że w 2008 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej (COM(2008)0426), który obejmował wiele dziedzin, takich jak edukacja, ochrona socjalna, dostęp do towarów i usług oraz dostarczanie towarów i usług; mając na uwadze, że Parlament przyjął stanowisko w kwietniu 2009 r.; mając na uwadze, że Rada nie przyjęła żadnego stanowiska od ponad 15 lat; mając na uwadze, że mimo ponawianych apeli Parlamentu wniosek pozostaje zablokowany w Radzie;

F.  mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie blokują konkretne postępy w tej konkretnej sprawie w Radzie;

G.  mając na uwadze, że dyskryminacja nasila się w całej UE; mając na uwadze, że brak gromadzenia przez państwa członkowskie porównywalnych i zdezagregowanych danych dotyczących równości oraz niedostateczne zgłaszanie przypadków uniemożliwia właściwe dokumentowanie dyskryminacji; mając na uwadze, że co piąta osoba w UE doświadcza dyskryminacji lub nękania z różnych powodów lub z kilku powodów(18);

H.  mając na uwadze, że od czasu przedstawienia przez Komisję w 2008 r. wniosku dotyczącego horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej TSUE i ETPC opracowały obszerne orzecznictwo w dziedzinie równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji; mając na uwadze, że orzecznictwo TSUE i ETPC wyjaśniło kilka kwestii związanych z interpretacją unijnych ram antydyskryminacyjnych, a zatem dostarcza przydatnych wskazówek dotyczących stosowania obecnego prawodawstwa;

I.  mając na uwadze, że brak wdrożenia unijnych ram antydyskryminacyjnych oraz orzecznictwa TSUE i ETPC przez państwa członkowskie jest ciągłym problemem, którego nie można ignorować;

J.  mając na uwadze, że ochrona przed dyskryminacją jest niespójna w poszczególnych państwach członkowskich, co ma negatywny wpływ na jednostki i społeczeństwo jako całość;

1.  głęboko ubolewa, że horyzontalna dyrektywa antydyskryminacyjna jest blokowana w Radzie od 2008 r.; ponawia swoje wcześniejsze apele do Rady o pilne odblokowanie horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej po 15 latach bezczynności; podkreśla, że należy to osiągnąć do końca bieżącego roku oraz że Parlament jest gotowy do przyjęcia jej przed końcem obecnej kadencji parlamentarnej;

2.  przypomina, że traktaty UE i Karta określają mandat i odpowiedzialność UE w zakresie zwalczania dyskryminacji i propagowania równego traktowania wszystkich osób;

3.  podkreśla, że zgodnie z ostatnim sprawozdaniem z postępów prac nad horyzontalną dyrektywą antydyskryminacyjną dwie delegacje podtrzymały zastrzeżenia ogólne, dwie podtrzymały zastrzeżenia parlamentarne, a wszystkie delegacje podtrzymały ogólne zastrzeżenia weryfikacji; podkreśla, że do kwestii będących przedmiotem dyskusji w Radzie należą przepisy dotyczące niepełnosprawności, a w szczególności możliwość zaoferowania państwom członkowskim nadmiernie długiego okresu transpozycji w odniesieniu do ich obowiązku zapewnienia racjonalnych usprawnień; ubolewa nad faktem, że pomimo wyraźnej i pilnej potrzeby podjęcia działań na rzecz horyzontalnej walki z dyskryminacją na szczeblu UE, jak dotąd nie osiągnięto żadnych namacalnych postępów;

4.  ubolewa nad faktem, że Rada zignorowała liczne i usilne wnioski o odblokowanie sprawy, a także zalecenia Parlamentu, i wzywa Radę do włączenia ich do swojego mandatu oraz do podjęcia wszelkich odpowiednich działań w celu zwalczania dyskryminacji w UE;

5.  wzywa nadchodzące prezydencje Rady do poważnego rozważenia powołania składu Rady ds. równouprawnienia płci i równości w celu ułatwienia dyskusji na wysokim szczeblu w tych kwestiach i umożliwienia odpowiednich dyskusji ministerialnych nad tekstem tej dyrektywy; ubolewa nad faktem, że zgodnie z art. 19 TFUE w Radzie wymagana jest jednomyślność i wzywa do uruchomienia klauzuli pomostowej;

6.  podkreśla fakt, że przyjęcie horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej zapewniłoby kompleksowe i kluczowe ramy zwalczania dyskryminacji na szczeblu UE oraz usunęłoby obecną lukę w unijnych ramach antydyskryminacyjnych, co zapewniłoby ochronę poza rynkiem pracy; podkreśla pilną potrzebę przyjęcia horyzontalnego podejścia do zwalczania dyskryminacji w celu usunięcia obecnej sztucznej hierarchii zakazanych przesłanek i zapewnienia w ten sposób ochrony wszystkim osobom;

7.  ubolewa nad ciągłym brakiem wdrażania unijnych ram antydyskryminacyjnych przez państwa członkowskie; wyraża zaniepokojenie, że ma to negatywny wpływ na jednostki i na całe społeczeństwo(19); wzywa państwa członkowskie do zapewnienia pełnego i prawidłowego wdrożenia obecnych unijnych ram antydyskryminacyjnych;

8.  wzywa Komisję do nasilenia monitorowania wdrażania obowiązującego prawodawstwa; przypomina swoje stanowisko, zgodnie z którym zakres rocznego sprawozdania Komisji na temat praworządności powinien zostać rozszerzony, tak aby obejmować wszystkie wartości określone w art. 2 TUE, w tym równe traktowanie i niedyskryminację; wzywa ponadto Komisję do proaktywnego wykorzystywania wszystkich dostępnych narzędzi w celu egzekwowania prawa UE w tej dziedzinie, w tym poprzez wszczynanie przeciwko państwom członkowskim i prowadzenie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego;

9.  domaga się, aby państwa członkowskie niezwłocznie zastosowały się do orzecznictwa TSUE i ETPC, a Komisja monitorowała jego wdrażanie, w szczególności w obszarze równego traktowania i niedyskryminacji; wzywa Komisję do podjęcia działań w przypadku nieprzestrzegania przepisów;

10.  wyraża głębokie zaniepokojenie niewystarczającą świadomością i brakiem wdrażania Karty na szczeblu krajowym, co podkreśliła FRA; wzywa Komisję do wzmożenia wysiłków na rzecz promowania Karty i jej prawidłowego wdrażania, a także unijnych ram antydyskryminacyjnych oraz odpowiedniego orzecznictwa TSUE i ETPC w państwach członkowskich;

11.  jest zaniepokojony faktem, że według FRA obecne procesy i systemy zgłaszania przypadków dyskryminacji są często nieskuteczne i nie zawsze pomagają ofiarom dyskryminacji w dochodzeniu zadośćuczynienia i w dostępie do wymiaru sprawiedliwości; wzywa państwa członkowskie i Komisję do zajęcia się tą sytuacją, co zapewniłoby wszystkim obywatelom Europy poczucie, że mogą bezpiecznie ujawniać wszelkie przypadki dyskryminacji, z którymi mogli się zetknąć;

12.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do promowania gromadzenia i wykorzystywania danych dotyczących równości zgodnie z prawodawstwem unijnym i krajowym; podkreśla fakt, że obowiązkowe gromadzenie porównywalnych i zdezagregowanych danych dotyczących równości jest konieczne, aby zapewnić odpowiednie udokumentowanie dyskryminacji przy pełnym poszanowaniu podstawowego prawa do prywatności, ochrony danych osobowych oraz odpowiedniego prawodawstwa unijnego i krajowego;

13.  ubolewa nad bardzo niepokojącymi tendencjami w zakresie równego traktowania w kilku państwach członkowskich, na które zwróciła również uwagę FRA(20); wzywa Komisję do uważnego monitorowania nasilającego się obecnie regresu w zakresie praw podstawowych i wzrostu dyskryminacji w całej UE; ponadto wzywa Komisję do zbadania wszystkich możliwych sposobów przezwyciężenia impasu politycznego w sprawie horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej oraz do zwalczania z równym zaangażowaniem wszelkich form dyskryminacji w UE;

14.  uważa, że wszelkie aktualizacje wniosku Komisji dotyczącego horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej muszą opierać się na stanowisku Parlamentu, odnosić się do dyskryminacji krzyżowej oraz wyraźnie zakazywać dyskryminacji z dowolnej kombinacji przyczyn wymienionych w Karcie;

15.  zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22. (2) Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16. (3) Dz.U. L 328 z 6.12.2008, s. 55. (4) Dz.U. L 156 z 5.5.2021, s. 1. (5) Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0435. (6) Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0389. (7) Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 2. (8) Dz.U. C 474 z 24.11.2021, s. 140. (9) Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 150. (10) Dz.U. C 215 z 19.6.2018, s. 162. (11) Dz.U. C 395 z 29.9.2021, s. 2. (12) Dz.U. C 362 z 8.9.2021, s. 63. (13) Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 208. (14) Dz.U. C 108 z 26.3.2021, s. 2. (15) Dz.U. C 449 z 23.12.2020, s. 2. (16) Dz.U. C 137 E z 27.5.2010, s. 68. (17) https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2021-opinion-equality-directives-01-2021_en_0.pdf. (18) https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2021-opinion-equality-directives-01-2021_en.pdf (19) https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2021-opinion-equality-directives-01-2021_en_0.pdf. (20) https://fra.europa.eu/en/publication/2022/fundamental-rights-report-2022.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 19 kwietnia 2023 r. w sprawie wyzwań stojących przed Republiką Mołdawii (2023/2595(RSP))

P9_TA(2023)0112 RC-B9-0198/2023

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Republiki Mołdawii, Ukrainy i Rosji,

–  uwzględniając Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony(1), który obejmuje pogłębioną i kompleksową strefę wolnego handlu i w pełni wszedł w życie z dniem 1 lipca 2016 r.,

–  uwzględniając wniosek Republiki Mołdawii o członkostwo w UE złożony 3 marca 2022 r. i przyznanie jej przez Radę Europejską 23 czerwca 2022 r. statusu kraju kandydującego na podstawie pozytywnej oceny Komisji i zgodnie z opiniami Parlamentu,

–  uwzględniając opinię Komisji z 17 czerwca 2022 r. w sprawie wniosku Republiki Mołdawii o członkostwo w Unii Europejskiej (COM(2022)0406), konkluzje Rady z 24 czerwca 2022 r. w sprawie wniosków o członkostwo Ukrainy, Republiki Mołdawii i Gruzji, sprawozdanie analityczne Komisji z 1 lutego 2023 r. w sprawie dostosowania prawa Mołdawii do dorobku prawnego UE (SWD(2023)0032) oraz sprawozdanie Komisji z 6 lutego 2023 r. w sprawie wdrożenia układu o stowarzyszeniu UE z Republiką Mołdawii (SWD(2023)0041),

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 23 marca 2023 r.,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie wydane po 7. posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE–Mołdawia 7 lutego 2023 r. oraz oświadczenie końcowe 13. Komisji Parlamentarnej Stowarzyszenia UE–Mołdawia z 23 marca 2023 r.,

–  uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych, akt końcowy z Helsinek oraz Paryską kartę dla nowej Europy,

–  uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Republika Mołdawii od samego początku potępiała rosyjską wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie i popiera integralność terytorialną Ukrainy; mając na uwadze, że wojna nieproporcjonalnie dotknęła Republikę Mołdawii, która musiała stawić czoła napływowi ponad 700 000 ukraińskich uchodźców – proporcjonalnie większej liczbie niż jakikolwiek inny kraj – z czego ponad 100 000 nadal pozostaje w tym kraju, podczas gdy gospodarka Mołdawii poważnie ucierpiała z powodu utraty handlu, spadku inwestycji zagranicznych oraz wzrostu cen energii i transportu; mając na uwadze, że Federacja Rosyjska, we współpracy z krajowymi podmiotami wspieranymi przez Rosję, pobudza i wykorzystuje wynikającą z tego niepewność gospodarczą do delegitymizacji mołdawskiego rządu i podsycania sprzeciwu wobec jego proeuropejskiej polityki;

B.  mając na uwadze, że Rosja wykorzystała swój eksport gazu jako narzędzie wywierania presji na mołdawski rząd, w tym na jego proeuropejskie ukierunkowanie, sztucznie wywołując kryzys dostaw gazu w 2021 i 2022 r.; mając na uwadze, że wykorzystywanie przez Rosję energii jako broni jeszcze bardziej obnażyło kruchość mołdawskiego sektora energetycznego, a powiązania tego kraju z unijnymi rynkami i mechanizmami gazu i energii elektrycznej pomogły mu przezwyciężyć kryzys; mając na uwadze, że wysokie ceny energii doprowadziły do wzrostu inflacji do 30 %, a produkcja gospodarcza Mołdawii spadła w 2022 r. realnie o 5,9 % rok do roku; mając na uwadze, że chociaż Republika Mołdawii zdywersyfikowała swoje dostawy gazu ziemnego, aby odejść od Rosji, jej dostawy energii elektrycznej pozostają w dużej mierze uzależnione od należącej do Rosji elektrowni Cuciurgan w Naddniestrzu;

C.  mając na uwadze, że na początku lat 90. Rosja była bezpośrednim uczestnikiem wojny o Naddniestrze przeciwko państwu mołdawskiemu i od tamtej pory nadal wspiera de facto okupowany region Naddniestrza, w którym do dziś nielegalnie utrzymuje siły szacowane na 1500 rosyjskich żołnierzy; mając na uwadze, że 22 czerwca 2018 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ wezwało Federację Rosyjską, aby bezwarunkowo i bez dalszej zwłoki zakończyła uporządkowane wycofywanie swoich sił zbrojnych i uzbrojenia z terytorium Republiki Mołdawii; mając na uwadze, że w składzie amunicji w Kiełbaśnej, znajdującym się w Naddniestrzu w pobliżu granicy ukraińsko-mołdawskiej, znajduje się około 22 000 ton posowieckiej amunicji i sprzętu wojskowego, strzeżonych przez grupę operacyjną wojsk rosyjskich; mając na uwadze, że mimo zobowiązań podjętych w 1999 r. i ponownie w 2021 r. Federacja Rosyjska nie dopilnowała pełnego zniszczenia tej broni i wycofania nielegalnie stacjonujących oddziałów;

D.  mając na uwadze, że 21 lutego 2023 r. prezydent Federacji Rosyjskiej Władimir Putin uchylił swój dekret z 7 maja 2012 r. w sprawie środków realizacji polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej, który między innymi zobowiązywał Rosję do poszukiwania sposobów rozwiązania kwestii separatystycznej „w oparciu o poszanowanie suwerenności, integralności terytorialnej i neutralności Republiki Mołdawii przy określaniu specjalnego statusu Naddniestrza”;

E.  mając na uwadze, że Federacja Rosyjska stosuje prowokację, dezinformację, cyberataki i inne środki hybrydowe do podważenia stabilności i suwerenności Republiki Mołdawii; mając na uwadze, że w ostatnich latach Republika Mołdawii borykała się z nasileniem dezinformacji z rosyjskich oraz prorosyjskich źródeł i mediów; mając na uwadze, że rosyjskie działania wywrotowe w mołdawskiej przestrzeni informacyjnej mają także na celu podważenie powszechnego poparcia dla tymczasowo przesiedlonych Ukraińców i dla Unii Europejskiej, związanie sił ukraińskich na południowej granicy oraz sprzyjanie destabilizacji; mając na uwadze, że inne aktywne działania przewidziane przez Rosję obejmują zakładanie i promowanie fasadowych organizacji udających organizacje pozarządowe i „ośrodki kultury”, ustanowienie silnego prorosyjskiego politycznego i społecznego elektoratu, przywrócenie Republiki Mołdawii do stanu uzależnienia od rosyjskich węglowodorów oraz podejmowanie kroków mogących skutkować eskalacją zbrojną w okupowanym Naddniestrzu; mając na uwadze, że rosyjscy urzędnicy wielokrotnie i fałszywie twierdzili, że ludność rosyjskojęzyczna w Republice Mołdawii jest poddawana represjom;

F.  mając na uwadze, że rosyjskie pociski wymierzone w Ukrainę kilkakrotnie przelatywały nad terytorium Republiki Mołdawii, jawnie naruszając suwerenność tego kraju, a rosyjskie odpady rakietowe wielokrotnie spadały na terytorium Mołdawii, powodując szkody i zagrażając życiu ludności cywilnej; mając na uwadze, że mołdawska obserwacja przestrzeni powietrznej i obrona powietrzna pilnie potrzebują inwestycji i modernizacji, a mołdawski rząd zwrócił się do zachodnich partnerów o systemy obrony powietrznej;

G.  mając na uwadze, że 9 lutego 2023 r. prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poinformował Radę Europejską, że Ukraina przechwyciła plan rosyjskich tajnych służb dotyczący zniszczenia systemu demokratycznego w Republice Mołdawii i przejęcia kontroli nad tym krajem; mając na uwadze, że potwierdziła to później prezydentka Republiki Mołdawii Maia Sandu, która oświadczyła, że kraj ten otrzymał informacje wywiadowcze sugerujące, iż Rosja spiskuje w celu obalenia przemocą proeuropejskiego przywództwa kraju;

H.  mając na uwadze, że Rosja wykorzystuje wewnętrznych, prorosyjskich oligarchów i siły polityczne, takie jak partia Șor, do destabilizacji sytuacji politycznej w kraju; mając na uwadze, że według doniesień partia Șor od sierpnia 2022 r. aktywnie rekrutowała osoby do udziału w antyrządowych protestach, organizowała logistykę i wykorzystywała trudną sytuację gospodarczą obywateli, oferując zachęty finansowe; mając na uwadze, że przywódca partii Șor, Ilan Șor, uciekł z Republiki Mołdawii w 2019 r. po tym, jak został skazany za pranie pieniędzy i defraudację w skandalu związanym z oszustwami bankowymi, w wyniku którego z systemu bankowego Mołdawii wyprowadzono równowartość 1 mld USD; mając na uwadze, że 13 kwietnia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Kiszyniowie skazał Ilana Șora na 15 lat więzienia za korupcję w sprawie oszustwa bankowego; mając na uwadze, że mołdawscy prokuratorzy domagają się jego ekstradycji z Izraela, a także oskarżyli jego partię o otrzymywanie nielegalnego finansowania;

I.  mając na uwadze, że rząd Mołdawii wezwał UE do nałożenia sankcji na zbiegłego oligarchę Ilana Șora, którego oskarża o pomaganie Rosji w prowadzeniu wojny hybrydowej przeciwko rządowi w Kiszyniowie poprzez szerzenie niepokojów społecznych; mając na uwadze, że oligarchowie Ilan Șor i Władimir Płachotniuk zostali objęci sankcjami przez Stany Zjednoczone i Zjednoczone Królestwo za udział w oszustwie bankowym o wartości 1 mld USD i innych nielegalnych układach;

J.  mając na uwadze, że mołdawska demokracja okazała się odporna na rosyjską dezinformację i propagandę podczas niedawnych zmian w rządzie mimo wzmożonej działalności wywrotowej ze strony Rosji i podmiotów wspieranych przez Rosję; mając na uwadze, że mimo tych wszystkich prób destabilizacji naród mołdawski i przywódcy mołdawscy pozostali zdeterminowani, by podążać wybraną przez siebie proeuropejską drogą;

K.  mając na uwadze, że 3 marca 2022 r. Republika Mołdawii złożyła wniosek o przystąpienie do UE, co świadczy o determinacji mołdawskich władz i obywateli w pogłębianiu integracji europejskiej swojego kraju; mając na uwadze, że Republika Mołdawii jest obecnie krajem kandydującym do członkostwa w UE;

L.  mając na uwadze, że rząd Republiki Mołdawii rozpoczął proces ambitnych reform politycznych, sądowniczych i instytucjonalnych oraz wykazał determinację w realizacji dziewięciu etapów określonych w opinii Komisji w celu spełnienia warunków dla otwarcia negocjacji akcesyjnych; mając na uwadze, że wdrażanie istniejących porozumień przez mołdawski rząd dowodzi jego zaangażowania w ściślejszą współpracę i integrację z Unią; mając na uwadze, że przystąpienie do UE pozostaje procesem opartym na zasługach oraz uzależnionym od spełnienia ustalonych kryteriów i warunków;

M.  mając na uwadze, że Republika Mołdawii jest bliskim i cenionym partnerem UE oraz że w ciągu ostatniego roku stosunki między UE a Mołdawią zacieśniły się w oparciu o wzajemne zobowiązanie do wzmocnienia stowarzyszenia politycznego i pogłębienia integracji gospodarczej; mając na uwadze, że w konkluzjach Rady z 13 grudnia 2022 r. w sprawie rozszerzenia oraz procesu stabilizacji i stowarzyszenia położono nacisk na dalsze pogłębianie współpracy sektorowej UE z Mołdawią i jej integrację z rynkiem wewnętrznym UE; mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie udzieliły Republice Mołdawii znacznego wsparcia politycznego, gospodarczego i humanitarnego oraz aktywnie zaangażowały się w promowanie praworządności, demokracji i reform w tym kraju; mając na uwadze, że w konkluzjach Rady Europejskiej z 23 marca 2023 r. potwierdzono determinację UE, by nadal udzielać Republice Mołdawii wszelkiego stosownego wsparcia, oraz zobowiązano Komisję do przedstawienia pakietu wsparcia przed jej kolejnym posiedzeniem; mając na uwadze, że ambitny i kompleksowy pakiet wsparcia ma zasadnicze znaczenie zarówno dla przeciwdziałania destabilizującym działaniom podmiotów zewnętrznych, jak i dla utrzymania kraju na proeuropejskim kursie;

N.  mając na uwadze, że od października 2021 r. Unia udzieliła Republice Mołdawii pożyczek i dotacji w wysokości 1,09 mld EUR w celu wzmocnienia jej odporności, w tym w formie wsparcia budżetowego, pomocy makrofinansowej, pomocy humanitarnej i pomocy w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności i platformy wsparcia dla Mołdawii; mając na uwadze, że druga rata pomocy makrofinansowej w wysokości 105 mln EUR obiecana w listopadzie 2022 r. nadal nie została wypłacona; mając na uwadze, że Rada przyjęła środki pomocy o wartości 7 mln EUR w 2021 r. i 40 mln EUR w 2022 r. na dalszą nieśmiercionośną pomoc wojskową w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju (EPF); mając na uwadze, że misja pomocy granicznej UE (EUBAM) wspiera wysiłki Mołdawii i Ukrainy na rzecz skutecznego zarządzania ich wspólną granicą;

O.  mając na uwadze, że Republika Mołdawii będzie gospodarzem kolejnego szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej w Kiszyniowie, co dowodzi jej ambitnego i zdecydowanie proeuropejskiego stanowiska;

P.  mając na uwadze, że Republika Mołdawii przezwyciężyła poważne blokady logistyczne na swojej granicy z Ukrainą przez rozmieszczenie dodatkowego wyspecjalizowanego personelu straży granicznej;

1.  wyraża solidarność z narodem Republiki Mołdawii w tym trudnym okresie i ponownie wyraża swoje niezachwiane poparcie dla niepodległości, suwerenności i integralności terytorialnej Republiki Mołdawii; zdecydowanie potępia podejmowane wielokrotnie przez Rosję próby destabilizacji Republiki Mołdawii, jej rządu i społeczeństwa, w tym stosowanie środków hybrydowych, wykorzystywanie dostaw energii jako broni, powtarzające się naruszenia mołdawskiej przestrzeni powietrznej, kampanie dezinformacyjne i wyreżyserowane protesty, a także groźbę użycia siły; wzywa władze rosyjskie do poszanowania niepodległości, suwerenności i integralności terytorialnej Republiki Mołdawii, do zaprzestania prowokacji i prób destabilizacji kraju, do wycofania sił zbrojnych z Naddniestrza, do zapewnienia natychmiastowego wycofania lub całkowitego zniszczenia pod międzynarodowym nadzorem całej amunicji i sprzętu znajdującego się w składzie w Kiełbaśnej oraz do poparcia pokojowego i trwałego rozwiązania konfliktu w Naddniestrzu zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego i w granicach Republiki Mołdawii uznanych przez społeczność międzynarodową;

2.  wzywa UE i jej państwa członkowskie, by ściśle monitorowały sytuację w Republice Mołdawii oraz podjęły działania przeciwko stosowaniu przez Federację Rosyjską środków hybrydowych; wzywa UE, by zwiększyła wsparcie dla Republiki Mołdawii, w tym poprzez zapewnienie większych zasobów technicznych, pomocy finansowej i wiedzy eksperckiej w zakresie zwalczania dezinformacji, cyberataków i innych ataków hybrydowych; wzywa Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do poprawy komunikacji strategicznej na temat UE w Republice Mołdawii; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by dalej wspierały niezależność mediów w Republice Mołdawii, a także podejmowały wysiłki na rzecz zwiększenia umiejętności korzystania z mediów i umiejętności krytycznej analizy w całym społeczeństwie, aby podnieść jego zdolność do wykrywania dezinformacji;

3.  z zadowoleniem przyjmuje przywództwo i odwagę polityczną prezydentki Mai Sandu, jak również determinację i odpowiedzialność, z jaką władze Mołdawii zdołały ujawnić i odeprzeć wspierane przez Rosję próby destabilizacji rządu; wzywa Radę, Komisję i ESDZ do przeprowadzenia dokładnej oceny istniejących środków wsparcia, biorąc pod uwagę zwiększone zagrożenia dla bezpieczeństwa Republiki Mołdawii oraz potrzebę wzmocnienia odporności mołdawskich instytucji państwowych, sił zbrojnych i społeczeństwa na zewnętrzne próby destabilizacji i prowokacji; z zadowoleniem przyjmuje propozycję prezydencji szwedzkiej dotyczącą utworzenia misji cywilnej w Mołdawii w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (misja partnerska UE w Mołdawii – EUPM Moldova), aby udzielić wsparcia w przeciwdziałaniu dezinformacji oraz zagrożeniom cyberbezpieczeństwa i zagrożeniom hybrydowym; wzywa państwa członkowskie, by ustanowiły i w krótkim terminie uruchomiły ambitną cywilną misję doradczą UE w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, a zatem by priorytetowo uruchomiły tę misję na posiedzeniu Rady do Spraw Zagranicznych 22 maja 2023 r., a także by zapewniły jej odpowiedni personel i finansowanie;

4.  wzywa Komisję i ESDZ, by dalej zacieśniały współpracę z Republiką Mołdawii w celu zwiększenia odporności tego kraju na zagrożenia hybrydowe, w tym poprzez wspólne opracowanie strategii mającej na celu ochronę integralności i środowiska bezpieczeństwa wyborów lokalnych w 2023 r., wyborów prezydenckich w 2024 r. i wyborów parlamentarnych w 2025 r., co pozwoli wesprzeć pracę dziennikarzy i organizacji społeczeństwa obywatelskiego dążących do przeciwdziałania dezinformacji; apeluje do Komisji i władz mołdawskich, by wzmocniły strategiczną komunikację z ludnością Mołdawii, w tym w Naddniestrzu; ponadto wzywa platformy mediów społecznościowych do opracowania, dostosowania i wdrożenia konkretnych środków moderowania treści online podatnych na dezinformację w Republice Mołdawii;

5.  z zadowoleniem przyjmuje wyraźne potępienie przez władze Mołdawii rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie oraz zobowiązanie rządu do dostosowania się do unijnych środków ograniczających wobec Rosji; wzywa Komisję, by udzieliła Mołdawii pomocy we wdrażaniu tych sankcji oraz zapewniła wsparcie w celu złagodzenia wszelkich negatywnych konsekwencji; wyraża uznanie dla niesłabnącej solidarności Mołdawii z ludźmi uciekającymi z Ukrainy przed rosyjską wojną napastniczą, a także dla niedawnej decyzji o przyznaniu im tymczasowej ochrony zgodnie z odpowiednim prawodawstwem UE; wzywa Komisję do dalszego udzielania pomocy humanitarnej za pośrednictwem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, wsparcia w zakresie zarządzania granicami za pośrednictwem Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) oraz przeniesionej misji EUBAM, a także do wspierania transferu osób do państw członkowskich UE w kontekście platformy solidarności; ponawia swój apel do Komisji i władz mołdawskich o uwzględnienie szczególnych potrzeb dzieci-uchodźców z Ukrainy przebywających obecnie w Mołdawii, o ustanowienie programów wsparcia dla uchodźczyń, w szczególności tych, które potrzebują specjalistycznego wsparcia dla ofiar przemocy ze względu na płeć, oraz o zapewnienie im dostępu do usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego;

6.  podkreśla rolę Republiki Mołdawii jako regionalnego gwaranta bezpieczeństwa, zwłaszcza od momentu rozpoczęcia na pełną skalę rosyjskiej inwazji na Ukrainę; z zadowoleniem przyjmuje zwiększenie wsparcia dla Republiki Mołdawii w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju w 2022 r., aby pomóc w modernizacji mołdawskich sił zbrojnych; wzywa państwa członkowskie, by zwiększyły wkłady otrzymywane przez Republikę Mołdawii z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju poprzez długoterminowe i przewidywalne roczne przydziały, które między innymi pozwoliłyby Mołdawii poprawić obserwację przestrzeni powietrznej i obronę powietrzną, a tym samym zwiększyłyby również bezpieczeństwo UE na jej granicach;

7.  popiera dalsze prace w ramach dialogu na wysokim szczeblu na temat polityki i bezpieczeństwa między UE a Republiką Mołdawii w celu zacieśnienia współpracy w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, poruszenia istotnych kwestii dotyczących bezpieczeństwa i stabilności w regionie, a także omówienia możliwości ścisłej koordynacji oraz skutecznej pomocy i środków wsparcia; docenia udział Republiki Mołdawii w unijnej misji szkoleniowej w Mali oraz zamiar wniesienia wkładu w unijną misję szkoleniową w Somalii i EUFOR ALTHEA w Bośni i Hercegowinie, a także zintensyfikowania współpracy w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym;

8.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do rozszerzenia zakresu globalnego systemu sankcji UE za naruszenia praw człowieka, aby uwzględnić jako przestępstwo podlegające karze akty korupcji, które zagrażają bezpieczeństwu, stabilności, porządkowi konstytucyjnemu i instytucjom demokratycznym kraju; wzywa UE i jej państwa członkowskie do ustanowienia natychmiastowych sankcji wobec tych, którzy próbują zdestabilizować Republikę Mołdawii, podważać jej bezpieczeństwo, stabilność i porządek konstytucyjny lub korumpować jej instytucje polityczne i gospodarcze; w związku z tym wzywa UE do indywidualnego ukarania zbiegłych oligarchów Ilana Șora i Władimira Płachotniuka oraz, w stosownych przypadkach, do nałożenia sankcji na ich przedsiębiorstwa i organizacje polityczne; wzywa odpowiednie państwa i terytoria przyjmujące do ekstradycji Ilana Șora i Władimira Płachotniuka, aby mogli stanąć przed sądem w Republice Mołdawii;

9.  potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz członkostwa Republiki Mołdawii w Unii Europejskiej; uważa, że stanowiłoby to geostrategiczną inwestycję w zjednoczoną i silną Europę; docenia postępy rządu w zakresie reform i poziomu dostosowania do dorobku prawnego UE i zachęca go do intensyfikacji prac na rzecz pełnego i skutecznego wdrożenia układu o stowarzyszeniu oraz pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu; zachęca przywódców UE i państw członkowskich do dalszego inwestowania w dialog polityczny z Republiką Mołdawii, a także do odwiedzania tego kraju, co między innymi pokaże zaangażowanie UE w europejską przyszłość Mołdawii; wzywa Komisję, by dołączyła jasne i wymierne kryteria i poziomy odniesienia do dziewięciu kroków określonych dla Republiki Mołdawii w celu zapewnienia postępów na drodze do jej członkostwa w UE;

10.  z zadowoleniem przyjmuje znaczne wysiłki władz Mołdawii na rzecz przyspieszenia programu reform oraz ich determinację w realizacji dziewięciu kroków określonych w opinii Komisji, pomimo nacisków na Mołdawię ze strony Rosji oraz kryzysu wywołanego rosyjską wojną napastniczą przeciwko Ukrainie; zachęca Republikę Mołdawii do śmiałej kontynuacji programu reform na rzecz demokracji i praworządności; zachęca rząd do współpracy z wszystkimi zainteresowanymi stronami nad dogłębną, trwałą i kompleksową reformą wymiaru sprawiedliwości i reformą antykorupcyjną, zgodnie z zaleceniami UE i Komisji Weneckiej; pochwala zdecydowane kroki poczynione przez rząd w celu poprawy funkcjonowania sądownictwa, w tym postępy osiągnięte w procedurze weryfikacji wstępnej nowych członków Najwyższej Rady Sądownictwa i Najwyższej Rady Prokuratorów; zachęca wszystkie zainteresowane podmioty, w szczególności Zgromadzenie Ogólne Sędziów, do dopilnowania, by pozostałe stanowiska w Najwyższej Radzie Sądownictwa zostały obsadzone szybko i przy przestrzeganiu wysokich standardów uczciwości jej członków; z zadowoleniem przyjmuje działania podjęte w obszarze walki z korupcją, takie jak wdrożenie przepisów dotyczących rozpraw w trybie zaocznym oraz postępy w ściganiu szeregu głośnych przestępstw antykorupcyjnych lub przestępstw związanych z oszustwami bankowymi na kwotę 1 mld USD; wzywa władze Mołdawii, by kontynuowały i dalej wzmacniały wysiłki na rzecz zwalczania korupcji, w szczególności poprzez doprecyzowanie mandatów krajowych wyspecjalizowanych instytucji antykorupcyjnych oraz zwiększenie skuteczności Krajowego Centrum Antykorupcyjnego i Krajowego Urzędu ds. Etyki; przypomina, że priorytetem jest osiągniecie wiarygodnych wyników ścigania korupcji i wyroków skazujących za korupcję na podstawie proaktywnych i skutecznych postępowań przygotowawczych;

11.  zachęca Mołdawię do podejmowania starań na rzecz zwalczania zorganizowanej i poważnej przestępczości międzynarodowej i transgranicznej; wzywa Komisję do zwiększenia pomocy dla mołdawskich organów ścigania, aby zapobiec tego rodzaju przestępstwom; z zadowoleniem przyjmuje zacieśnienie przez Republikę Mołdawii współpracy z Agencją Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), Agencją Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL) oraz Fronteksem i zwraca się do Komisji i Rady o zwiększenie obecności tych instytucji w Mołdawii; z zadowoleniem przyjmuje ścisłą współpracę w ramach unijnej platformy wsparcia bezpieczeństwa wewnętrznego i zarządzania granicami w Mołdawii i wzywa do wzmocnienia tej platformy, m.in. przez wyznaczenie i utrzymywanie punktów kontaktowych w odpowiednich instytucjach UE oraz przez zapewnienie dodatkowej pomocy finansowej UE na potrzeby jego działań operacyjnych; wzywa UE i jej państwa członkowskie do zwiększenia wsparcia dla mołdawskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz do poprawy współpracy z Republiką Mołdawii w zakresie wymiany informacji niejawnych;

12.  z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Republiki Mołdawii do zwiększenia starań na rzecz spełnienia wymogu deoligarchizacji zawartego w opinii Komisji; z zadowoleniem przyjmuje projekt ustawy o deoligarchizacji, przepisy dotyczące własności mediów oraz przyjęcie nowej strategii zarządzania mieniem państwowym, przedsiębiorstwami państwowymi i podmiotami z kapitałem państwowym w latach 2022–2030; wzywa jednak władze do uwzględnienia zaleceń Komisji Weneckiej dotyczących przyjęcia systemowego podejścia do wzmocnienia instytucji i ustawodawstwa dotyczącego zapobiegania monopolom, polityki konkurencji, partii politycznych, wyborów, opodatkowania oraz zwalczania korupcji i prania pieniędzy; wzywa Komisję Europejską do wyjaśnienia procesu deoligarchizacji opisanego w dziewięciu krokach;

13.  ponownie apeluje o innowacyjną, uzupełniającą i elastyczną interakcję między wdrażaniem układu o stowarzyszeniu a procesem negocjacji akcesyjnych, umożliwiającą stopniową integrację Republiki Mołdawii z rynkiem wewnętrznym UE, w oparciu o priorytetowy plan działania i odpowiednie programy sektorowe oraz z zapewnieniem dostępu do odpowiednich funduszy UE, co umożliwi obywatelom Mołdawii czerpanie korzyści z przystąpienia w trakcie całego procesu, a nie tylko po jego zakończeniu;

14.  podkreśla znaczenie przyspieszenia procesu reform w tym kraju w celu poprawy poziomu życia ludności, zwłaszcza grup ludności znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji oraz ludności zamieszkującej regiony, a także zapewnienia młodszym pokoleniom atrakcyjnych perspektyw życia i pracy w kraju; przypomina również, że Mołdawia musi dotrzymać swoich zobowiązań do zwiększania równouprawnienia płci i walki z przemocą wobec kobiet, jak określono w dziewięciu krokach przedstawionych w opinii Komisji;

15.  oczekuje na realizację przez Republikę Mołdawii dziewięciu kroków określonych w opinii Komisji i w ocenie Komisji w ramach pakietu rozszerzeniowego z 2023 r.; w tym kontekście wzywa Komisję i Radę Europejską, by po realizacji tych dziewięciu kroków rozpoczęły negocjacje akcesyjne przed upływem 2023 r., ;

16.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do wspierania integracji Republiki Mołdawii poprzez włączenie tego kraju do programów, instrumentów i agencji UE, takich jak unijny program na rzecz jednolitego rynku, program „Cyfrowa Europa”, Unijny Mechanizm Ochrony Ludności, Europejska Agencja Środowiska, instrument „Łącząc Europę”, Europejska Agencja Obrony, Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC), DiscoverEU, program Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych i inne, a także zwiększenie udziału Republiki Mołdawii w programach, do których już przystąpiła, takich jak Erasmus Mundus;

17.  wzywa UE i jej państwa członkowskie, by dalej udzielały Republice Mołdawii wsparcia politycznego, gospodarczego i humanitarnego, w tym za pośrednictwem uruchomionej w 2022 r. platformy wsparcia dla Mołdawii, oraz propagowały praworządność, demokrację i reformy w tym kraju; wzywa UE i jej państwa członkowskie do zwiększenia pomocy finansowej i technicznej w celu wsparcia szybkiego i skutecznego procesu integracji Republiki Mołdawii z UE oraz wzywa w szczególności do udzielenia Republice Mołdawii pomocy finansowej w formie bezpośredniego wsparcia budżetowego; apeluje o przekazywanie Republice Mołdawii dokumentów orientacyjnych przed posiedzeniami Rady i po nich, zgodnie z obecną praktyką stosowaną względem krajów Bałkanów Zachodnich;

18.  podkreśla znaczenie kompleksowego pakietu wsparcia UE, w ramach którego od października 2021 r. uruchomiono ponad 1,09 mld EUR w formie pożyczek i dotacji w celu wzmocnienia odporności Mołdawii; z zadowoleniem przyjmuje wypłatę przez Komisję 5 kwietnia 2023 r. dotacji w wysokości 10 mln EUR w ramach drugiej raty bieżącej pomocy makrofinansowej dla Republiki Mołdawii, o łącznej wartości 150 mln EUR, i oczekuje, że kwota ta zostanie bezzwłocznie w pełni wypłacona; oczekuje, że wypłata kolejnych 40 mln EUR w formie pożyczek nastąpi na początku maja 2023 r.; wzywa Komisję do szybkiego wypłacenia 105 mln EUR wsparcia budżetowego ogłoszonego w listopadzie 2022 r. w celu wsparcia wysiłków Mołdawii na rzecz stabilizacji makroekonomicznej i finansowej; z zadowoleniem przyjmuje zaproponowane przez Komisję dodatkowe zwiększenie pomocy makrofinansowej o 145 mln EUR i potwierdza swoją gotowość do poparcia tego środka; apeluje o szybkie przyjęcie odnośnego wniosku, aby umożliwić wypłatę środków w ciągu 2023 r.;

19.  wzywa Komisję do przygotowania pakietu wsparcia dla Republiki Mołdawii, o który zwróciła się Rada Europejska 23 marca 2023 r., nie później niż do posiedzenia Rady Europejskiej 29 czerwca 2023 r., aby wzmocnić odporność, bezpieczeństwo, gospodarkę i dostawy energii w tym kraju oraz wesprzeć jego ścieżkę przystąpienia do UE;

20.  podkreśla znaczenie jak najszybszego zapewnienia Republice Mołdawii dostępu do przedakcesyjnych instrumentów finansowych UE; wzywa Komisję do jak najszybszego przedstawienia wniosku w sprawie odpowiedniego przeglądu rozporządzenia w sprawie IPA III(2), w tym wniosku w sprawie dostatecznego zwiększenia ogólnego budżetu IPA III. podkreśla, że istotne jest zapewnienie synergii między programami UE a dodatkowymi zasobami zapewnianymi przez unijne i międzynarodowe instytucje finansowe, państwa członkowskie i innych darczyńców;

21.  z zadowoleniem przyjmuje tymczasowe środki liberalizacyjne służące wsparciu gospodarki Republiki Mołdawii, takie jak przyznanie rocznych bezcłowych kontyngentów taryfowych w celu przezwyciężenia utraty rynków eksportowych w Rosji, Białorusi i Ukrainie; wzywa UE, by zgodnie z wnioskiem rządu mołdawskiego podjęła szybkie i znaczące kroki w kierunku trwałej liberalizacji jej kontyngentów taryfowych, co pozwoli zapewnić przewidywalność i zwiększyć średnio- i długoterminową atrakcyjność Republiki Mołdawii dla inwestorów; zauważa, że ponieważ rolnictwo jest kluczowym sektorem gospodarki Republiki Mołdawii, wyżej wymienionym środkom powinno towarzyszyć również wspieranie zrównoważonego charakteru produkcji rolnej w Mołdawii; apeluje do UE, aby – biorąc pod uwagę strukturę małej gospodarki Republiki Mołdawii i pozytywne oceny audytorów – zezwoliła na przywóz dodatkowych mołdawskich produktów pochodzenia zwierzęcego oraz aby objęła mołdawskich rolników mechanizmem kompensacyjnym dla producentów dotkniętych zakłóceniami na rynku wynikającymi z wojny w Ukrainie;

22.  potępia ciągły szantaż energetyczny ze strony Rosji i wyraża poparcie dla wysiłków Republiki Mołdawii na rzecz zwiększenia jej bezpieczeństwa energetycznego poprzez dywersyfikację źródeł dostaw, zmniejszenie zużycia i zakup energii na rynku europejskim, rozwój wzajemnie powiązanej infrastruktury (np. linii wysokiego napięcia Isaccea-Vulcănești i Suczawa-Bielce), a także ochronę obywateli Mołdawii za pomocą planu rekompensat dla najsłabszych grup za pośrednictwem funduszu na rzecz osób podatnych na zagrożenia energetyczne; wzywa UE i jej państwa członkowskie do dalszego wspierania Republiki Mołdawii w dążeniu do osiągnięcia niezależności energetycznej, w tym przez zwiększenie zdolności wytwórczych, konektywność, dywersyfikację, przyciąganie inwestycji w odnawialne źródła energii i efektywność energetyczną, przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważenia środowiskowego i dążeniu do neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla, zgodnie ze strategicznymi priorytetami Mołdawii; wzywa UE do wykorzystania nadzwyczajnych środków finansowych w celu wzmocnienia połączenia Republiki Mołdawii z siecią elektroenergetyczną UE i zmniejszenia zależności od energii produkowanej w regionie Naddniestrza; podkreśla krytyczny charakter wkładu UE i partnerów w łagodzenie wpływu rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie na ceny energii w Mołdawii i apeluje o zapewnienie dalszej pomocy stosownie do potrzeb; zachęca Mołdawię, by w pełni wykorzystała wspólny mechanizm zakupów gazu za pośrednictwem unijnej platformy energetycznej, co zapewni jej bezpieczeństwo dostaw i dostęp do przystępnej cenowo energii; wzywa instytucje UE, by wspierały Republikę Mołdawii w tych staraniach;

23.  wzywa UE i jej instytucje, by wspierały wysiłki Republiki Mołdawii w kierunku modernizacji jej systemu płatniczego w celu spełnienia warunków integracji z jednolitym obszarem płatności w euro (SEPA) oraz by podjęły niezbędne kroki w celu osiągnięcia celu, jakim jest zniesienie opłat roamingowych między Republiką Mołdawii a UE, poczynając od rozszerzenia na Republikę Mołdawii unijnej polityki zakładającej taki sam koszt korzystania z telefonu za granicą jak w kraju;

24.  z zadowoleniem przyjmuje przedłużenie umowy między UE a Mołdawią w sprawie liberalizacji drogowego transportu towarowego do 30 czerwca 2024 r., co pozwoli Mołdawii na pełne wykorzystanie alternatywnych szlaków eksportowych celem wsparcia jej gospodarki; z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie Mołdawii w prace Wspólnoty Transportowej i zachęca do dalszej współpracy, by utorować drogę do pełnego członkostwa Mołdawii w Traktacie o Wspólnocie Transportowej, a także do utworzenia przedstawicielstwa Wspólnoty Transportowej w Kiszyniowie; wzywa sekretariat Wspólnoty Transportowej do wsparcia opracowania planu działania na rzecz transpozycji dorobku prawnego UE w dziedzinie transportu na grunt ustawodawstwa krajowego;

25.  wzywa UE do dalszego wspierania odbudowy i modernizacji infrastruktury kolejowej w Republice Mołdawii, a także portu Giurgiulești, jako części rozwiązania regionalnych i światowych problemów związanych z bezpieczeństwem żywnościowym oraz jako sposobu wspierania gospodarki Republiki Mołdawii i Ukrainy;

26.  z zadowoleniem przyjmuje przystąpienie Republiki Mołdawii do programu „UE dla zdrowia” i wzywa Komisję do zaoferowania Mołdawii dodatkowego wsparcia na jego uruchomienie i wdrożenie;

27.  zachęca do organizowania dwustronnych posiedzeń parlamentarnych między parlamentami państw członkowskich a parlamentem Republiki Mołdawii, a także spotkań między Komisją a rządem Republiki Mołdawii, zaleca także, by zastanowić się nad tym, w jaki sposób można by przyspieszyć moment, w którym obserwatorzy z Republiki Mołdawii mogliby zająć swoje miejsca w Parlamencie Europejskim, na przykład przez powiązanie tego z zamknięciem negocjacji w sprawie konkretnych klastrów; wyraża chęć wspierania i wzmacniania demokracji parlamentarnej w Republice Mołdawii, m.in. poprzez dialog im. Jeana Monneta, w stosownych przypadkach w kontekście krajowym;

28.  przypomina, że konsolidacja zdolności administracyjnych Republiki Mołdawii jest kluczowym wymogiem określonym w opinii Komisji z 17 czerwca 2022 r.; odnotowuje wpływ rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie na napięty budżet i zdolności administracyjne Republiki Mołdawii; wzywa w związku z tym władze Mołdawii do dalszych wysiłków na rzecz podniesienia jakości i zdolności personelu administracji publicznej pracującego nad przystąpieniem do UE; zachęca Komisję do oddelegowania urzędników UE do mołdawskich ministerstw; zważywszy na wyzwania stojące przed Republiką Mołdawii i jej status jako kraju kandydującego do UE wzywa Komisję, by dalej zwiększała swoje zasoby kadrowe, które zajmują się procesem akcesyjnym Republiki Mołdawii i wspierają go, zarówno w Brukseli, jak i w Kiszyniowie, a także by powołała specjalny dział ds. Republiki Mołdawii w Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Sąsiedztwa i Negocjacji w sprawie Rozszerzenia (DG NEAR);

29.  podkreśla, że podstawą pomyślnego wdrożenia reform niezbędnych do zbliżenia Republiki Mołdawii do UE będzie współpraca ze społeczeństwem obywatelskim i jego udział w procesach decyzyjnych; wzywa instytucje UE i państwa członkowskie, by zwiększyły wsparcie dla społeczeństwa obywatelskiego w Republice Mołdawii;

30.  zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji/wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacji Narodów Zjednoczonych, prezydent, rządowi i parlamentowi Republiki Mołdawii oraz Federacji Rosyjskiej.

(1) Dz.U. L 260 z 30.8.2014, s. 4. (2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1529 z 15 września 2021 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) (Dz.U. L 330 z 20.9.2021, s. 1).

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 19 kwietnia 2023 r. w sprawie unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania, grup bojowych UE i art. 44 TUE: dalsze działania (2022/2145(INI))

P9_TA(2023)0113 A9-0077/2023

Parlament Europejski,

–  uwzględniając tytuł V Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 44,

–  uwzględniając plan działania pt. „Strategiczny kompas na rzecz bezpieczeństwa i obrony – dla Unii Europejskiej, która chroni swoich obywateli, swoje wartości i interesy oraz przyczynia się do międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa”, zatwierdzony przez Radę 21 marca 2022 r. i poparty przez Radę Europejską 25 marca 2022 r.,

–  uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2021/509 z dnia 22 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju (EPF)(1),

–  uwzględniając konkluzje Rady z 19 listopada 2018 r. w sprawie umowy w zakresie cywilnego wymiaru WPBiO,

–  uwzględniając konkluzje Rady z 22 stycznia 2018 r. w sprawie zintegrowanego podejścia do konfliktów i kryzysów zewnętrznych,

–  uwzględniając Deklarację wersalską przyjętą na nieformalnym posiedzeniu szefów państw i rządów 11 marca 2022 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady z 24 i 25 marca oraz 30 i 31 maja 2022 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z 18 stycznia 2023 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony – sprawozdanie roczne za 2022 r.(2),

–  uwzględniając Traktat Północnoatlantycki,

–  uwzględniając deklarację ze szczytu w Walii przyjętą przez szefów państw i rządów NATO uczestniczących w posiedzeniu Rady Północnoatlantyckiej 5 września 2014 r., a w szczególności środki sprawiające, że siły odpowiedzi NATO są bardziej elastyczne i skuteczne,

–  uwzględniając deklarację ze szczytu w Madrycie przyjętą przez szefów państw i rządów NATO uczestniczących w posiedzeniu Rady Północnoatlantyckiej w Madrycie 29 czerwca 2022 r., w szczególności nową koncepcję strategiczną NATO przyjętą na tym szczycie,

–  uwzględniając wspólne deklaracje w sprawie współpracy UE-NATO, podpisane w Brukseli 8 lipca 2016 r. i 10 lipca 2018 r., oraz 74 propozycje dotyczące wspólnych działań poparte przez państwa członkowskie UE i sojuszników NATO,

–  uwzględniając sprawozdanie z wyników Konferencji w sprawie przyszłości Europy z 9 maja 2022 r.,

–  uwzględniając ustalenia Rady do Spraw Zagranicznych (obrona) z 15 listopada 2022 r.,

–  uwzględniając art. 54 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0077/2023),

A.  mając na uwadze, że od 2003 r. podczas 19 zakończonych i 18 trwających misji UE zdobyła rozległe doświadczenie w zakresie rozmieszczania operacji wojskowych i misji cywilnych mających na celu wspieranie pokoju, bezpieczeństwa, stabilności i postępu w Europie i na świecie; mając na uwadze, że te operacje i misje w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) regularnie działają równolegle z misjami państw członkowskich, Organizacji Narodów Zjednoczonych, NATO, innych organizacji międzynarodowych i państw trzecich oraz je uzupełniają; mając na uwadze, że wiele państw członkowskich wnosi także zasadniczy wkład w misje i operacje kierowane przez ONZ; mając na uwadze, że jednoczesna obecność kilku podmiotów, misji i operacji na jednym obszarze konfliktu unaocznia znaczenie koordynacji i podziału zadań dla poprawy spójności i skuteczności;

B.  mając na uwadze, że po wybuchu wojny na europejskiej ziemi krajobraz geopolityczny w Europie uległ radykalnej zmianie; mając na uwadze pogarszającą się sytuację w zakresie bezpieczeństwa światowego oraz konieczność zwiększenia zdolności reagowania i wiarygodności Unii w sytuacjach kryzysowych; mając na uwadze, że od 20 lat UE dąży do tego, aby stać się skutecznym gwarantem bezpieczeństwa, i zachęca państwa członkowskie UE do współpracy za pośrednictwem różnych struktur i instrumentów, takich jak Europejska Agencja Obrony, plan rozwoju zdolności, stała współpraca strukturalna (PESCO), Komórka Planowania i Prowadzenia Operacji Wojskowych (MPCC) oraz skoordynowany roczny przegląd w zakresie obronności (CARD), w celu poprawy zdolności, interoperacyjności i opłacalnych rozwiązań w obszarze obronności Europy; mając na uwadze, że wyniki i skuteczność tych instrumentów są wciąż raczej ograniczone; mając na uwadze, że od 2017 r. uruchomiono 61 projektów PESCO, nie osiągając żadnych wymiernych rezultatów;

C.  mając na uwadze, że 18 maja 2022 r. Szwecja i Finlandia wspólnie złożyły wnioski o przystąpienie do NATO; mając na uwadze, że 5 lipca 2022 r. sojusznicy NATO podpisali protokoły akcesyjne dotyczące Finlandii i Szwecji;

D.  mając na uwadze, że Europa jest filarem pokoju i stabilności na świecie, która to rola wymaga silnego poparcia ze strony obywateli europejskich; mając na uwadze w tym kontekście, że pojawiła się potrzeba przeciwdziałania wrogim kampaniom dezinformacyjnym oraz proaktywnego informowania obywateli europejskich, miejscowej ludności krajów przyjmujących oraz społeczności międzynarodowej o celu i założeniach uruchomienia unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania;

E.  mając na uwadze, że unijna zdolność szybkiego rozmieszczania jest kluczowym elementem strategicznej autonomii Unii Europejskiej i powinna znacznie poprawić nasze zdolności w zakresie bezpieczeństwa i obrony w przypadku działań poza terytorium UE; mając na uwadze, że utworzenie unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania powinno stworzyć nową synergię w zakresie bezpieczeństwa i wzmocnić zdolności operacyjne, w tym również w stosunkach z naszymi partnerami;

F.  mając na uwadze, że misje i operacje w ramach WPBiO regularnie zależą od dobrej operacyjności zintegrowanego podejścia UE, od skutecznego wykonywania misji przez partnerów międzynarodowych, rzetelnej współpracy, terminowej wymiany informacji, a także od szczerego wsparcia instytucjonalnego i społecznego ze strony państwa przyjmującego, odpowiedzialności za nie, poszanowania prawa międzynarodowego praw człowieka, międzynarodowego prawa humanitarnego oraz standardów demokracji i przejrzystości, jak również od woli politycznej państw członkowskich do zagwarantowania wystarczających zasobów kadrowych i finansowych; mając na uwadze, że brak któregokolwiek z tych elementów może zagrozić udanej realizacji mandatu misji WPBiO i ostatecznie doprowadzić do wycofania sił pod przewodnictwem UE; mając na uwadze, że w mandatach należy przedstawić jasno określone cele misji i operacji UE, w tym harmonogram ich osiągnięcia, a także kompleksową strategię wycofania się;

G.  mając na uwadze, że w świetle niedawnych doświadczeń z regionu Sahelu należy wyciągnąć wnioski i dopilnować, aby bezpieczeństwo lokalnych społeczności stało się podstawowym elementem podejścia naprawdę ukierunkowanego na bezpieczeństwo ludności;

H.  mając na uwadze, że przedwczesne zakończenie misji WPBiO może pozostawiać kraje przyjmujące i ich władze w pozycji, w której trudno jest im chronić ludność, co stwarza polityczną próżnię, którą mogą wykorzystać inne podmioty państwowe i niepaństwowe, w tym terroryści i ekstremiści – również ci sponsorowani przez naszych światowych konkurentów;

I.  mając na uwadze, że Unia Europejska i jej państwa członkowskie powinny dążyć do koordynacji z partnerami o podobnych poglądach podczas przygotowywania, prowadzenia i podtrzymywania misji i operacji WPBiO; mając na uwadze, że Unia powinna być w stanie szybko rozmieszczać wielonarodowe, wielowymiarowe i modułowe siły, szybko je wzmacniać w razie potrzeby i utrzymywać je tak długo, jak jest to konieczne we współpracy z partnerami o podobnych poglądach, ale nie być uzależniona od wsparcia stron trzecich;

J.  mając na uwadze, że misje WPBiO są podejmowane z wykorzystaniem zasobów ludzkich i zdolności zapewnianych przez państwa członkowskie i zależą od wystarczającej ilości sił zbrojnych i sprzętu; mając na uwadze, że państwa członkowskie często nie zapewniają wystarczających sił i sprzętu misjom WPBiO, co podważa skuteczność misji; mając na uwadze, że zdolności państw członkowskich są wykorzystywane do celów krajowych oraz do ich wkładu w zbiorową obronę i misje za granicą; mając na uwadze, że kraje kandydujące i stowarzyszone również wnoszą wkład w misje WPBiO;

K.  mając na uwadze, że wiele państw członkowskich koordynuje swoje wysiłki i wykorzystuje swoje siły na rzecz zbiorowej obrony w ramach NATO; mając na uwadze, że wiele państw członkowskich wnosi również wkład w misje poza UE w ramach WPBiO;

L.  mając na uwadze, że budowanie zdolności i dostosowywanie ich do potrzeb wojskowych wymaga wspólnej kultury strategicznej, postrzegania zagrożeń oraz opracowania i połączenia rozwiązań w doktrynie i koncepcjach, organizacji i strukturze sił, regularnych szkoleniach indywidualnych, zbiorowych i wielonarodowych, odpowiedniej logistyki, rozwoju sprzętu obronnego, zamówieniach publicznych i zarządzaniu cyklem życia, rozwoju przywództwa wojskowego, rekrutacji i rozwoju personelu, infrastrukturze, instalacjach i obiektach obronnych, interoperacyjności i normalizacji;

M.  mając na uwadze, że inicjatywy z zakresu wspólnych zamówień publicznych mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia strategicznej autonomii UE w obecnie niestabilnym otoczeniu regionalnym i międzynarodowym;

N.  mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny wyeliminować niedobory zdolności w odniesieniu do czynników warunkujących potencjał sił oraz zobowiązać się do znacznego zmniejszenia krytycznych braków do 2025 r., w szczególności tych związanych z unijną zdolnością szybkiego rozmieszczania;

O.  mając na uwadze, że ćwiczenia powinny być dostosowane do aktualnego krajobrazu zagrożeń i możliwych scenariuszy uruchomienia unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania; mając na uwadze, że w oparciu o zasadę jednolitego zasobu sił zbieżne standardy szkolenia i certyfikacji mogą poprawić interoperacyjność dostępnych sił państw członkowskich UE; mając na uwadze, że wspólne szkolenie urzędników cywilnych i wojskowych w ramach unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania wymaga stopniowego dostosowania nauczania i szkoleń prowadzonych w Europejskim Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony ustanowionym na mocy wspólnego działania 2008/550/WPZiB;

P.  mając na uwadze, że Strategiczny kompas został przyjęty 21 marca 2022 r., wkrótce po rozpoczęciu rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, i określa on działania na szczeblu UE w wielu z tych obszarów;

Q.  mając na uwadze, że przyjmując Strategiczny kompas, państwa członkowskie zgodziły się, że muszą mieć kolektywną zdolność do reagowania na bezpośrednie zagrożenia lub szybkiego reagowania na kryzys poza Unią w dowolnej fazie cyklu konfliktu, a także do rozwinięcia zdolności szybkiego rozmieszczania, która umożliwiłaby UE szybkie rozmieszczenie modułowych sił, w tym komponentów lądowych, powietrznych i morskich, a także niezbędnych zasobów strategicznych;

R.  mając na uwadze, że w ramach Strategicznego kompasu proponuje się znaczne zwiększenie i wykorzystanie pełnego potencjału unijnych instrumentów finansowania, w szczególności Europejskiego Funduszu Obronnego, co ma kluczowe znaczenie dla wzmocnienia naszych zdolności obronnych, a także wyposażenia sił państw członkowskich, tak by mogły radzić sobie w przyszłych konfliktach;

S.  mając na uwadze, że Europejski Fundusz Obronny (EFO) to instrument UE, który został już uruchomiony, ma na celu poprawę zdolności wojskowych i obejmuje wzmocnienie konkurencyjności bazy przemysłowej;

T.  mając na uwadze, że EFO i EPF były już wykorzystywane; mając na uwadze, że EFO jest instrumentem mającym na celu poprawę zdolności wojskowych, natomiast EPF ma na celu propagowanie wsparcia operacyjnego, współpracy i podziału obciążeń za granicą;

U.  mając na uwadze, że proponowane rozporządzenia w sprawie ustanowienia aktu na rzecz wzmocnienia europejskiego przemysłu obronnego przez wspólne zamówienia oraz w sprawie Europejskiego programu inwestycji w dziedzinie obronności (EDIP) powinny ułatwić wspólne zamówienia z udziałem państw członkowskich UE w duchu prawdziwej współpracy, zwiększając w ten sposób interoperacyjność krajowych sił zbrojnych;

V.  mając na uwadze, że bezwzględnie konieczne są ponowna ocena i odpowiednie zwiększenie budżetu EPF w celu zapewnienia właściwego i terminowego finansowania unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania w każdym możliwym scenariuszu; mając na uwadze, że takie zwiększenie finansowania powinno uwzględniać potrzebę współfinansowania wsparcia wojskowego dla Ukrainy, a zatem należy zwiększać je tak, aby budżet EPF był w stanie pokryć koszty jego planowych działań oraz wydatki operacyjne unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania; mając na uwadze, że wydano już ponad 50 % pierwotnego budżetu na EPF na lata 2021–2027;

W.  mając na uwadze, że należy zbadać, jakie rodzaje wydatków związanych ze zdolnością szybkiego rozmieszczania mogą być finansowane z budżetu Unii na mocy art. 44 TUE;

X.  mając na uwadze, że unijna zdolność szybkiego rozmieszczania ma zasadnicze znaczenie dla WPBiO, ponieważ stanowi jedyną zdolność wojskową w gotowości do ewentualnych operacji oraz przyczynia się do zwiększenia skuteczności sił zbrojnych państw członkowskich;

Y.  mając na uwadze, że koncepcja grup bojowych przyczyniła się do rozwoju wielonarodowej współpracy i interoperacyjności w dziedzinie obronności, a także transformacji sił zbrojnych w celu szybkiego rozmieszczenia i ich modernizacji;

Z.  mając na uwadze, że problemy z podejmowaniem decyzji i wolą polityczną strukturalnie blokują rozmieszczenie grup bojowych UE od czasu ich utworzenia w 2007 r., w związku z czym nigdy nie zostały one wykorzystane;

AA.  mając na uwadze, że ogólnie rzecz biorąc przez lata państwa członkowskie nie zmobilizowały wystarczającej woli politycznej, aby przekształcić ważne instrumenty, takie jak grupy bojowe, w niezawodną i dobrze funkcjonującą zdolność;

AB.  mając na uwadze, że w przypadkach, w których grupy bojowe UE nie zostały rozmieszczone, poszczególne państwa członkowskie UE zamiast tego działały okazjonalnie poza ramami UE, czy to samodzielnie, czy z innymi państwami UE lub spoza UE, co nieuchronnie ograniczało – o ile nie podważało – deklarowaną przez UE aspirację dotyczącą integracji narzędzi politycznych, instytucji i podmiotów, aby służyły wspólnym interesom i wartościom, w tym również w polityce zagranicznej; mając na uwadze, że w tych przypadkach Parlament nie był w stanie sprawować ani formalnej, ani nieformalnej kontroli demokratycznej;

AC.  mając na uwadze, że zasada samodzielnego finansowania swojego udziału w odniesieniu do grup bojowych nie stanowi żadnej zachęty dla państw członkowskich, których oddziały uczestniczą w projekcie, do ich rzeczywistego rozmieszczania w stanie gotowości; mając na uwadze, że jest to podstawową przyczyną niechęci państw członkowskich do dostarczania oddziałów;

AD.  mając na uwadze, że Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ) i Rada Europejska formalnie uznały brak wspólnego finansowania grup bojowych za „najbardziej istotną przeszkodę”; mając na uwadze, że, jak wynika z dowodów i dotychczasowych przykładów, wydaje się, że znacznie łatwiej jest podjąć decyzję, jeśli zaangażowane kraje nie muszą ponosić dodatkowych kosztów;

AE.  mając na uwadze, że ilekroć omawiano wykorzystanie grup bojowych, ale nie wyrażano na nie zgody, wzmacniano negatywny precedens, który osłabia ducha solidarności i współpracy;

AF.  mając na uwadze, że wczesne lata grup bojowych były nacechowane malejącą dynamiką WPBiO, w szczególności ze względu na cięcia w obronności po kryzysie finansowym w 2008 r.;

AG.  mając na uwadze, że faktyczna zbieżność między państwami członkowskimi co do priorytetowych zagrożeń dla Unii Europejskiej oraz co do potrzeby posiadania zdolności szybkiego na nie reagowania była względnie ograniczona; mając na uwadze, że w Strategicznym kompasie poczyniono znaczne postępy w tym zakresie dzięki wspólnej analizie zagrożeń;

AH.  mając na uwadze, że kompleksowe podejście to warunek wstępny osiągnięcia trwałych wyników pod względem poprawy bezpieczeństwa i stabilności na obszarach konfliktów; mając na uwadze, że zintegrowane podejście UE przewiduje spójne wykorzystanie różnych instrumentów na poszczególnych etapach konfliktów; mając na uwadze, że zintegrowane podejście ma również na celu priorytetowe traktowanie zapobiegania i promowanie bezpieczeństwa ludności lokalnej;

AI.  mając na uwadze, że NATO pozostaje kluczowymi ramami instytucjonalnymi dla bezpieczeństwa euroatlantyckiego;

AJ.  mając na uwadze, że Unia Europejska musi pilnie wziąć większą odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo, działając w swoim sąsiedztwie i poza nim; mając na uwadze, że aby osiągnąć ten cel, UE musi poprawić własne zdolności w zakresie bezpieczeństwa i obrony, aby zapewnić sobie autonomię strategiczną, a także możliwość obrony własnych wartości i interesów;

AK.  mając na uwadze, że 14 listopada 2022 r. Rada przyjęła konkluzje w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, w których w pkt 7 i 14 wyraźnie zwrócono uwagę, jak ważne jest znaczące przywództwo kobiet, we wszystkich fazach cyklów konfliktu, oraz realizacja programu działań na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa w misjach i operacjach w dziedzinie WPBiO;

AL.  mając na uwadze, że wspólne deklaracje w sprawie współpracy UE-NATO powinny definiować obszary współpracy i koordynacji, określać zadania, które należy wypełniać w ramach każdego z nich, oraz powinny im towarzyszyć plany działania dotyczące ich realizacji;

AM.  mając na uwadze, że Strategiczny kompas określa jasny plan działania na rzecz realizacji działań na szczeblu UE, w szczególności na rzecz przekształcenia systemu grup bojowych UE, ustanowienia elastyczniejszej i sprawniejszej unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania, oparcia się na znacznie zmienionych grupach bojowych UE i torowania drogi do powierzenia realizacji konkretnych zadań WPBiO grupie państw członkowskich w ramach Unii zgodnie z art. 42 ust. 5 i art. 44 TUE;

AN.  mając na uwadze, że unijna zdolność szybkiego rozmieszczania to zasadniczy cel Strategicznego kompasu, a zatem powinna być wdrożona w trybie pilnym, a państwa członkowskie powinny przypisać jej niezbędny poziom pilności; mając na uwadze, że aby uzyskać pełną operacyjność, unijna zdolność szybkiego rozmieszczania powinna przezwyciężyć przeszkody napotykane przez grupy bojowe w przeszłości i nie powielać tych samych błędów;

AO.  mając na uwadze, że zgodnie z zapisem w Strategicznym kompasie unijna zdolność szybkiego rozmieszczania powinna opierać się na wcześniej określonych scenariuszach operacyjnych, jak również na praktycznym doświadczeniu w stosowaniu unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania, oraz powinna uwzględniać m.in. wytyczne zawarte w Strategicznym kompasie;

AP.  mając na uwadze, że art. 44 TUE nigdy nie był stosowany i jest nieprecyzyjny, jeśli chodzi o sposób jego funkcjonowania;

AQ.  mając na uwadze, że art. 44 TUE przewiduje możliwości szybszego i bardziej elastycznego reagowania w ramach UE na różne kryzysy w celu ochrony wartości i interesów Unii; mając na uwadze, że po podjęciu przez Radę (reprezentującą 27 państw członkowskich) decyzji o utworzeniu grupy państw członkowskich na mocy art. 44 TUE, państwa członkowskie należące do tej grupy mogą korzystać z autonomii decyzyjnej i zawetować wszelkie dalsze decyzje Rady;

AR.  mając na uwadze, że możliwe wdrożenie art. 44 TUE, a także utworzenie i funkcjonowanie unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania należy uznać za kluczowe aspekty WPBiO, w sprawie których wiceprzewodniczący Komisji / wysoki przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa musi regularnie konsultować się z Parlamentem;

AS.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 41 TUE i w oparciu o doświadczenia Europejskiego Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony wydatki administracyjne na unijną zdolność szybkiego rozmieszczania powinny być pokrywane z budżetu Unii, z wyjątkiem wydatków pokrywanych z Europejskiego Funduszu na rzecz Pokoju, przy czym nadal należy umożliwić uczestniczącym państwom członkowskim wnoszenie bezpłatnych wkładów na rzecz unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania;

AT.  mając na uwadze, że w zakres zadań petersberskich wchodzą misje humanitarne i ratunkowe, zapobieganie konfliktom i misje pokojowe, misje zbrojne służące zarządzaniu kryzysami, w tym przywracaniu pokoju, wspólne działania rozbrojeniowe, doradztwo wojskowe i wsparcie oraz operacje stabilizacyjne po zakończeniu konfliktu;

AU.  mając na uwadze, że należy w związku z tym zwiększyć zakres pokrywanych wspólnie kosztów unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania w przypadku misji poza Unią; mając na uwadze, że w związku z tym konieczne może być zaktualizowanie prawa wtórnego lub zaproponowanie nowych aktów Unii w celu odzwierciedlenia wszystkich powyższych kwestii;

AV.  mając na uwadze, że zgodnie ze Strategicznym kompasem MPCC jest preferowaną strukturą dowodzenia i kontroli unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania na szczeblu wojskowo-strategicznym i powinna jak najszybciej osiągnąć pełną zdolność operacyjną, zgodnie z konkluzjami Rady z 19 listopada 2018 r., w których jako ostateczny termin wyznaczono rok 2020;

AW.  mając na uwadze, że odpowiednie akty Unii powinny zostać zaktualizowane w celu odzwierciedlenia wszystkich powyższych kwestii;

Ustanowienie unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania

1.  z zadowoleniem przyjmuje propozycję wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela, zawartą w Strategicznym kompasie zatwierdzonym przez ministrów spraw zagranicznych i obrony UE i popartym przez Radę Europejską, dotyczącą utworzenia unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania; podkreśla, jak ważne jest, by UE posiadała niezbędne elastyczne, solidne i wiarygodne instrumenty, zdolności oraz strukturę dowodzenia i kontroli, aby skutecznie działać oraz szybko i zdecydowanie reagować w celu zapobiegania kryzysom i zarządzania nimi, aby uwiarygodnić się jako podmiot w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony oraz służyć obywatelom Unii, jej interesom, zasadom i wartościom zapisanym w art. 21 TUE i chronić ich na całym świecie; uznaje, że unijna zdolność szybkiego rozmieszczania ma zasadnicze znaczenie dla wyeliminowania różnicy między poziomem ambicji UE a jej rzeczywistymi możliwościami; podkreśla w tym kontekście, że:

2.  zdecydowanie zachęca wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela do zaproponowania decyzji Rady w sprawie utworzenia unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania w celu ochrony wartości Unii i służenia interesom Unii jako całości, reagowania na bezpośrednie zagrożenia lub szybkiego reagowania na sytuację kryzysową poza granicami Unii, w tym w środowiskach nieprzyjaznych i na wszystkich etapach cyklu konfliktu, zgodnie z poniższymi wytycznymi, przy jednoczesnym uwzględnieniu zmian w kontekście geopolitycznym:

3.  wzywa państwa członkowskie do wykazania woli politycznej i zapewnienia odpowiedniej ilości funduszy i personelu potrzebnych do jak najszybszego podjęcia działań mających na celu przekształcenie systemu grup bojowych UE w solidniejszy i bardziej elastyczny instrument odpowiadający potrzebom unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania;

4.  wzywa państwa członkowskie do dostosowania procedur krajowych, aby umożliwić szybkie rozmieszczanie, przy jednoczesnym uznaniu własnej kultury strategicznej państw członkowskich, ich zdolności i kompetencji w zakresie bezpieczeństwa i obrony;

5.  podkreśla, że rozwój unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania powinien opierać się na wnioskach wyciągniętych w związku z grupami bojowymi UE oraz że unijnej zdolności nie należy postrzegać jako zrewidowanej koncepcji grup bojowych UE; uważa, że koncepcja grupy bojowej UE ma wady strukturalne, które umożliwiły państwom członkowskim przeprowadzanie krajowych obliczeń kosztów i korzyści, ilekroć składano wniosek o rozmieszczenie grup bojowych, oraz korzystanie z prawa weta, a jednocześnie przedstawianie alternatywnych wyjaśnień w tym zakresie; zauważa, że wyższy poziom ambicji unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania w porównaniu z grupami bojowymi ma zatem przede wszystkim charakter jakościowy, ponieważ rozwiązuje niedociągnięcia grup bojowych; uważa, że unijna zdolność szybkiego rozmieszczania ma ogromny potencjał zapewnienia znacznej poprawy i wykorzystania doświadczeń wyniesionych z grup bojowych, wzmocnienia strategicznej autonomii UE i wniesienia pozytywnego wkładu w zintegrowane podejście UE do bezpieczeństwa i pokoju;

6.  podkreśla, że szybkie rozmieszczanie wymaga elastyczności w podejmowaniu decyzji politycznych oraz odpowiedniej gotowości modułów wojskowych, co oprócz wojsk lądowych obejmuje także posiadanie niezbędnych elementów powietrznych, morskich i specjalnych oraz strategicznych czynników warunkujących potencjał sił;

7.  podkreśla niewystarczające postępy UE w zakresie strategicznych czynników warunkujących potencjał sił w ciągu ostatnich 20 lat i wzywa państwa członkowskie oraz właściwe instytucje UE do pilnego zajęcia się brakami w zdolnościach oraz do zobowiązania się do znacznego zmniejszenia krytycznych braków do 2025 r., w szczególności tych związanych z unijną zdolnością szybkiego rozmieszczania i niedoborami strukturalnymi; podkreśla, że takie czynniki warunkujące potencjał sił muszą być dostosowane w sposób, który zaspokaja potrzeby unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania, i wykorzystywane priorytetowo do jej celów; apeluje ponadto do Komisji i wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela o określenie także potrzeb finansowych związanych z eliminacją tych niedoborów; podkreśla w związku z tym rolę EFO w eliminowaniu braków w zdolnościach; wzywa państwa członkowskie do zwrócenia szczególnej uwagi na potencjalne potrzeby unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania w istniejących ramach, takich jak PESCO; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy Komisji dotyczące ułatwienia wspólnych zamówień publicznych jako uzupełniającego instrumentu poprawy zdolności i interoperacyjności UE;

8.  podkreśla, że należy zwiększyć dostępność europejskich czynników warunkujących potencjał sił, ponieważ jest to warunek wstępny dla w pełni operacyjnej i odpowiednio wyposażonej unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania, która obejmuje solidny, w miarę możliwości autonomiczny i proaktywny wywiad, obserwację i rozpoznanie, strategiczny transport i zdolności w zakresie transportu lotniczego, tankowanie w powietrzu, komunikację satelitarną, zasoby komunikacji kosmicznej, opiekę medyczną i jednostki ewakuacyjne oraz zdolności w zakresie cyberobrony, które mogą właściwie ocenić sytuację kryzysową;

9.  podkreśla, że unijna zdolność szybkiego rozmieszczania powinna stopniowo uzyskiwać status operacyjny w odniesieniu do różnych scenariuszy, zależnie od dojrzałości czynników warunkujących potencjał sił, od najmniej do najbardziej wymagających operacji;

10.  zwraca uwagę na fakt, że więcej wysiłku i inwestycji na rzecz czynników warunkujących potencjał sił przyczyniłoby się również do silniejszego europejskiego wsparcia dla NATO; podkreśla, że UE w dużej mierze polega na USA w zakresie dostarczania czynników warunkujących potencjał sił; zaznacza ponadto, że uprawnienia ustawodawcze UE w kluczowych obszarach, takich jak wojna hybrydowa, cyberbezpieczeństwo czy polityka kosmiczna, mają znaczący wpływ na rozwój i dostępność czynników warunkujących potencjał sił wymaganych dla uruchomienia unijnej zdolności szybkiego przemieszczania; podkreśla zatem potrzebę przekrojowej koordynacji obejmującej różne dziedziny polityki w UE;

11.  podkreśla, że szybkie rozmieszczenie wymaga poprawy gotowości UE i współpracy przez zwiększenie mobilności wojskowej; z zadowoleniem przyjmuje plan działania na rzecz mobilności wojskowej 2.0, a zwłaszcza przewidziany w nim cel wspierania przemieszczeń sił zbrojnych na dużą skalę na terenie UE, które są zasadniczym warunkiem uruchomienia przez UE unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania w krótkim terminie;

12.  podkreśla, że aspiracje Strategicznego kompasu zostaną zrealizowane tylko wówczas, gdy państwa członkowskie będą w stanie odpowiednio zwiększyć i skoordynować swoje programy zamówień publicznych w dziedzinie obrony oraz krajowe zdolności obronne; przypomina w związku z tym, że współpraca europejska powinna dążyć do trwałego inwestowania w usuwanie braków militarnych Europy, ponieważ jest to podstawowy wymóg skutecznego wdrożenia unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania i skutecznego przyczynienia się do rozwoju UE jako poważnego i wiarygodnego podmiotu geopolitycznego; ponadto z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą ułatwienia wspólnych zamówień publicznych jako uzupełniającego instrumentu poprawy zdolności i interoperacyjności UE;

13.  uważa, że Centrum Satelitarne Unii Europejskiej powinno udostępnić swoje usługi i wiedzę specjalistyczną unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania, i apeluje, aby w przyszłości poczyniono niezbędne przygotowania, w tym przez zagwarantowanie, że na rzecz EUSatCen zostanie udostępnione adekwatne finansowanie;

Komórka Planowania i Prowadzenia Operacji Wojskowych

14.  zwraca uwagę, że unijna zdolność szybkiego rozmieszczania powinna mieć stałe, w pełni rozwinięte dowództwo operacyjne w ramach MPCC i powinna zapewnić swoją skuteczność poprzez uwzględnienie następujących kwestii:

15.  proponuje utrzymanie krajowych sztabów operacyjnych „wysokiej gotowości” jako zapasowych unijnych opcji dowodzenia w celu przewidywania scenariuszy, w których jednocześnie występuje wiele kryzysów;

16.  podkreśla, że art. 36 TUE wymaga, aby wiceprzewodniczący / wysoki przedstawiciel regularnie informował Parlament, a zatem powinien to czynić w odniesieniu do postępów poczynionych w kierunku przekształcenia MPCC w pełną strukturę dowodzenia i kontroli, zdolną do planowania i kontrolowania zadań i operacji niewykonawczych i wykonawczych oraz dowodzenia nimi, umożliwiając tym samym Parlamentowi sprawowanie kontroli – w szczególności nad tym, czy wszystkie działania UE są wystarczająco skoordynowane, aby zmaksymalizować spójność i skuteczność;

Artykuł 44 TUE – działanie w imieniu Unii Europejskiej

17.  podkreśla, że stosowanie art. 44 TUE może przynieść znaczne korzyści, takie jak szybkość, elastyczność i swoboda działania, przy jednoczesnym zachowaniu wspólnych działań UE w sytuacjach, w których konieczne jest szybkie rozmieszczenie oddziałów w celu zapobieżenia dalszej eskalacji i w których ryzyko dla oddziałów bojowych jest podwyższone; podkreśla, że proces podejmowania decyzji w sprawie uruchomienia unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania na podstawie art. 44 TUE umożliwia także zaangażowanie państw trzecich w misje z wykorzystaniem tejże zdolności, jeśli jest to konieczne i pożądane;

18.  wzywa państwa członkowskie do działania w imieniu Unii Europejskiej zgodnie z upoważnieniem udzielonym przez Radę na mocy art. 44 TUE i do użycia w związku z tym wszystkich przewidzianych w Traktacie narzędzi w celu poprawy wiarygodności, elastyczności i efektywności zarządzania kryzysowego UE;

19.  wzywa ponadto państwa członkowskie do podjęcia działań na mocy art. 44 TUE na podstawie wniosku wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela, również jeżeli zaproponuje to uprzednio państwo członkowskie, po uzyskaniu jednogłośnego poparcia Rady, co można osiągnąć poprzez konstruktywne wstrzymanie się od głosu; wzywa państwa członkowskie, którym powierzono realizację tego zadania, aby stosowały głosowanie większością kwalifikowaną przy podejmowaniu kolejnych decyzji;

20.  uważa, że należy zmienić zachęty polityczne i gospodarcze, aby poprawić perspektywy stosowania art. 44 TUE; wzywa do umożliwienia państwom członkowskim korzystającym z art. 44 TUE większego dostępu do wspólnego finansowania w celu pokrycia dodatkowych kosztów oraz do zapewnienia im większej elastyczności przy podejmowaniu decyzji operacyjnych oraz opracowywaniu koncepcji zarządzania kryzysowego i planów operacyjnych; sugeruje wykorzystanie scenariuszy w celu uprzedniej symulacji możliwych zastosowań art. 44 TUE i wyjaśnienia powiązanych modalności;

21.  wzywa wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela do regularnego informowania Parlamentu, jak wymaga tego art. 36 TUE, oraz do zapewnienia należytego uwzględnienia opinii Parlamentu we wnioskach wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela;

22.  podkreśla, że państwa członkowskie i unijna zdolność szybkiego rozmieszczania muszą stosować zintegrowane podejście UE, aby zapewnić skuteczną koordynację reakcji UE na poszczególnych etapach kryzysu lub konfliktu, które to podejście łączy działania z zakresu obrony i bezpieczeństwa z wysiłkami rozwojowymi i dyplomatycznymi;

23.  podkreśla, że stosowanie art. 44 TUE zapewnia znaczne korzyści w porównaniu z działaniem państw członkowskich poza ramami UE;

Aktualizacja odpowiednich aktów prawnych

24.  wzywa Komisję do zaproponowania odpowiednich zmian w rozporządzeniu finansowym i regulaminie pracowniczym UE, w odpowiednim porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawach budżetowych oraz, w razie potrzeby, w innych aktach Unii;

25.  wzywa wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela do zaproponowania niezbędnych decyzji Rady, w stosownych przypadkach wspólnie z Komisją;

Płeć, prawa socjalne i pracownicze

26.  podkreśla, że udział kobiet w WPBiO przyczynia się do skuteczności misji i stanowi czynnik zwiększający wiarygodność UE jako orędownika równości płci na całym świecie; zwraca się o uwzględnienie aspektu płci podczas opracowywania WPBiO, w szczególności poprzez zapewnienie większej równowagi płci wśród personelu i kierownictwa misji i operacji WPBiO oraz specjalne szkolenia dla personelu biorącego w nich udział; apeluje o odpowiednie przeszkolenie całego unijnego personelu wojskowego w zakresie równości płci i wdrażania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, w szczególności w zakresie sposobu włączenia perspektywy płci do jego zadań;

27.  zauważa, że w skład unijnej zdolności szybkiego rozmieszczania wejdą siły, które będą się wspólnie szkolić i współpracować, oraz że dopóki znajdują się pod dowództwem UE, oddziały przydzielone do tejże zdolności powinny korzystać z równych praw pracowniczych i socjalnych;

o
o   o

28.  zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie oraz Komisji.

(1) Dz.U. L 102 z 24.3.2021, s. 14. (2) Teksty przyjęte, P9_TA(2023)0010.