"Ik moest laten zien dat deze loodzware periode ook goede dingen met zich mee heeft gebracht“

Danijela Regisseerde een film over het vrijwilligerswerk van drie vrouwen tijdens de crisis Kroatië, Zagreb

De inwoners van Zagreb hadden het erg moeilijk in maart. Alsof het nog niet genoeg was dat COVID-19 onverwacht had toegeslagen, met de gevolgen die wij allemaal hebben ondervonden, was de stad ook het epicentrum van een vernietigende aardbeving. Oude gebouwen werden volledig vernield, het openbaar vervoer werd lamgelegd en mensen raakten dakloos. Toen Danijela deze situatie zag, vond ze dat het tijd was om iets positiefs te laten zien. “Er zijn vrouwen in dit land die onbaatzuchtig hun tijd en kennis ter beschikking stellen als vrijwilligsters bij sociale initiatieven. Mijn film “Women can do it!” gaat over hen. De film volgt drie vrouwen die de samenleving helpen tijdens de COVID-19-uitbraak, van 24 april tot 10 mei. Er wordt in getoond hoe burgers actie ondernamen en hulp boden aan mensen in nood tijdens deze onwaarschijnlijk zware periode”, licht ze toe. De film duurt 22 minuten en is te bekijken op YouTube.

"Ik hoop dat we nu voorgoed op weg zijn naar herstel“

Viri Gebruikte de lockdown om haar restaurant verder te verbeteren Spanje, San Román de Candamo, Asturië

COVID-19 was voor restaurantuitbaters in heel Europa een echte emotionele achtbaan. Dat was voor Viri niet anders. Toen Spanje in lockdown ging, moest zij haar restaurant, “El Llar de Viri”, sluiten. “We waren totaal onvoorbereid op de beslissing om alle restaurants te sluiten. We konden het gewoon niet geloven. We hebben veel verschillende fases doorlopen. Eerst was er onzekerheid, gevolgd door verbijstering. Daarna brak een fase aan waarin we niet meer stil konden zitten en gewoon iets wilden doen”, legt ze uit. Viri haalde het maximum uit die nieuwe instelling. Ze begon voedselpakketten te bereiden voor klanten en legde een moestuin aan. “De levering van onze groenten duurt nu welgeteld nul minuten”, grapt ze. Na een geslaagde heropening is Viri nooit zo blij geweest om haar trouwe klanten terug te zien. Al maakt ze zich nog steeds zorgen over de toekomst, ze zal elk moment dat ze met hen doorbrengt zeker en vast meer koesteren dan ooit tevoren.

"We willen allemaal zo veel mogelijk helpen“

Marc, Patrick en Nader Maakten essentiële middelen om de verspreiding van het virus tegen te gaan Malta, Ierland en Italië

Europa had al zijn knapste koppen nodig in deze moeilijke tijden. Het was verbazingwekkend om te zien hoe spontaan zij fantastische dingen bedachten. De Universiteit van Malta bijvoorbeeld ontwikkelde een prototype van een machine om ademhalingsmaskers te ontsmetten. “De machines zijn vrij eenvoudig te bouwen, kosten weinig en kunnen snel in grote hoeveelheden worden geproduceerd”, legt Marc uit. In Italië, waar COVID-19 hard heeft toegeslagen, kregen ziekenhuizen de welkome hulp van Nader en zijn pas opgerichte bedrijf. Zijn team gebruikte 3D-printers om van duikmaskers beademingsmaskers te maken. Die werden daarna, samen met gelaatsschermen, in het hele land verdeeld. In Ierland kwam er hulp van de destilleerderij van Patrick, die whiskey en gin produceert. “Toen we hoorden dat er in het noordwesten van het land geen desinfecterende handgels meer te verkrijgen waren, pasten we onze productielijn aan. We leverden handgel aan apotheken, artsen, winkels en liefdadigheidsinstellingen”, vertelt Patrick. Dankzij al deze inspanningen kan de EU zich toeleggen op de productie van vaccins en zich voorbereiden op toekomstige uitbraken. Daar trekt de EU 314 miljoen euro voor uit.

"Ik doe dit voor mijn moeder en alle moeders die in deze periode bang en geïsoleerd zijn geweest“

Melanie, Daniel, Anni en Marios Deden ruim meer dan hun plicht om collega-dokters en patiënten te helpen tijdens de crisis Malta, Finland, Cyprus

COVID-19 heeft ons geleerd dat dokters in heel Europa alles zouden doen om te helpen in deze moeilijke tijden. In de eerste plaats konden zij hun kennis ter beschikking stellen. In Malta maakte cardiologe Melanie een reeks filmpjes waarin ze uitleg verschafte over begrippen die voortdurend in het nieuws werden besproken, maar die zelden in detail werden toegelicht. In een van haar video’s legde ze termen uit zoals “de curve afvlakken”. Ze gebruikte daarbij woorden die voor iedereen begrijpelijk waren. In Finland gebruikte Anni Instagram om de vragen van mensen te beantwoorden. Zo kreeg ze al snel 25 000 volgers. Tegelijkertijd ondernamen Daniel (Malta) en Marios (Cyprus) initiatieven om hun collega’s aan de frontlinie te helpen. Verpleegkundige Daniel gebruikte zijn Facebook-account om iedereen te bedanken die eten had geschonken en steun had geboden aan zorgpersoneel, onder wie ook hijzelf. Ook Marios wendde zich tot Facebook. Daar kondigde hij aan dat hij zijn medische loopbaan weer zou oppikken, nadat hij eerder met pensioen was gegaan. Hij deelde ook zijn oprecht gemeende redenen voor die beslissing. Marios was trouwens lang niet de enige die weer als zorgverlener aan de slag ging. Veel leden van het Europees Parlement deden namelijk hetzelfde tijdens de uitbraak.

"Het is tijd voor burgers om solidair te zijn met elkaar“

Yasmina Biedt gratis maaltijden aan voor mensen die daar de grootste behoefte aan hebben Nederland, Rotterdam

Yasmina en haar vrienden richtten de onderneming Freshtable op in januari 2020. Het concept? Gezonde, organische en duurzame maaltijden bereiden die klanten op een vooraf bepaalde tijd en plaats kunnen afhalen. Niemand had kunnen voorspellen dat COVID-19 de behoefte aan dergelijke initiatieven sterk zou vergroten. Tijdens de uitbraak bood Freshtable werkgelegenheid aan vluchtelingen. Later leverde de onderneming zelfs gratis maaltijden aan ouderen die het zwaar te verduren hadden door de crisis. “We gingen op zoek naar verschillende manieren om kwetsbare mensen te steunen”, legt Yasmina uit. “In mei organiseerden we de campagne “Share A Meal”, waarbij we voedselpakketten uitdeelden aan mensen in nood. We richtten ons voornamelijk op doelgroepen zoals opvangcentra voor vrouwen en kwetsbare grote gezinnen in Rotterdam. We willen blijven helpen waar we kunnen. Onze klanten kunnen zelfs een maaltijd kopen voor iemand in nood.” Freshtable ontving EU-financiering in het kader van het Europees Solidariteitskorps. Dat initiatief biedt jongeren kansen om vrijwilligerswerk te doen of mee te werken aan solidariteitsprojecten.

"Onze AI-chatbot heeft al miljoenen burgers gecontroleerd op COVID-19-symptomen“

Jama Screent miljoenen mensen wereldwijd met behulp van kunstmatige intelligentie via zijn bedrijf Symptoma Oostenrijk, Attersee

De Oostenrijkse start-up Symptoma heeft 14 jaar lang onderzoek gedaan naar zijn digitale gezondheidstool. De COVID-19-crisis maakt duidelijk hoe waardevol dit medisch hulpmiddel kan zijn. Surf gewoon naar symptoma.com, voer je symptomen in en beantwoord enkele vragen. Daarna krijg je een score. Hoe hoger de score, hoe groter de kans dat je het virus hebt opgelopen. “Symptoma.com is waarschijnlijk de eerste en enige chatbot die gebruikmaakt van kunstmatige intelligentie (artificial intelligence, AI) om burgers te screenen op COVID-19-symptomen”, zegt Jama. “De chatbot is beschikbaar in meer dan 36 talen en wist COVID-19-risico in 96,32 % van de gevallen correct te identificeren.” De test is gratis en volledig anoniem. Dokters kunnen erop vertrouwen om middelen voor te behouden voor de dringendste gevallen. Gezondheidsinstanties en onderzoekers kunnen de chatbot gebruiken om meer inzicht te krijgen in de ziekte en er gepast op te reageren. Symptoma.com heeft financiering ontvangen van de Europese Commissie via het instrument voor kleine en middelgrote ondernemingen van Horizon 2020. Op symptoma.com/covid-19 lees je meer over hun studie, die momenteel door vakgenoten wordt gecontroleerd in een zogeheten “peer review”.

"Mijn zaak kreeg hulp dankzij de EU“

Isabel Hield haar zaak overeind dankzij hulp van de EU Spanje, Cabo de Palos

Op 13 maart sloot de Spaanse regio Murcia zijn grenzen om de verspreiding van het coronavirus in te perken. Die uiterst noodzakelijke maatregel riep een plotse halt toe aan het toerisme waar de regio van leeft. Dit trof Isabel Laguardia als eigenares van een duikcentrum bijzonder hard. Ze moest het centrum sluiten en al haar plannen om personeel aan te nemen voor de drukke paasvakantie en zomer uitstellen. De EU ondernam snel actie om kleine bedrijven zoals dat van Isabel te helpen beschermen. Nieuwe wetgeving maakte de regels omtrent staatssteun flexibeler. De Spaanse overheid kan ondernemingen nu sneller financiële steun bieden. Zo kunnen zij op hun beurt vermijden dat ze personeel moeten ontslaan tijdens de coronapandemie. Dergelijke regels bieden lidstaten de mogelijkheid om snel en effectief actie te ondernemen om burgers en bedrijven te steunen. Dat geldt in het bijzonder voor kleine ondernemingen die economische moeilijkheden ondervinden door COVID-19. Alle lidstaten kunnen voortaan regelingen invoeren waarmee ze tot 800 000 EUR kunnen toekennen aan een bedrijf zodat het in zijn dringende behoeften kan voorzien.

"Wij helpen ondernemers van wie de werkzaamheden fundamenteel zijn verstoord door de coronacrisis“

Claudine Zette samen met haar collega’s van de Luxemburgse Kamer van Koophandel het #JobSwitch-platform op Luxemburg, Luxemburg

Sommige ondernemingen moesten vanwege COVID-19 de deuren sluiten; bij andere ondernemingen was de vraag net zeer groot. Om deze uiteenlopende behoeften in evenwicht te brengen, heeft Claudine samen met haar collega’s van de Luxemburgse Kamer van Koophandel het #JobSwitch-platform opgezet. “We hadden een specifieke hotline voor bedrijven. We luisterden naar hun zorgen, gaven hun realtime-informatie en boden een tool aan waarmee personeelsleden van een werkplek die had moeten sluiten, konden gaan werken voor een ander bedrijf met een tekort aan personeel”, legt Claudine uit. Het platform, dat tot eind april liep, was een groot succes. Ongeveer 1 400 mensen stelden zich kandidaat, en meer dan 500 mensen vonden een nieuwe baan. Naast #JobSwitch heeft de Kamer van Koophandel ook een ondersteuningsprogramma voor ondernemers opgezet, met een bankgarantie voor bedrijven in financiële moeilijkheden.

"Laten we zingen. Vooral nu!“

Matthias Organiseert online koorsessies voor iedereen die mee wil zingen Duitsland, Regensburg

Niets zorgt voor een betere afleiding dan muziek. Waarom zouden we dan niet het beste maken van de lockdown en wat liedjes zingen? Dat is precies de kans die Cantemus-TV de voorbije maanden heeft geboden aan de mensen van Regensburg en daarbuiten. “Als leider van het Cantemus-koor van Regensburg wilde ik mensen van alle leeftijden een kans bieden om zichzelf uit te drukken via muziek”, legt Matthias uit. “Daarom creëerden we onze online ‘Cantemus-TV’. We nodigen kinderen, jongeren en gezinnen uit om mee te zingen. Wij geloven dat zingen de verveling kan verdrijven en zorgen kan verlichten. Het zorgt ook voor een warme sfeer en versterkt het zelfvertrouwen.” Cantemus-TV nodigt kijkers uit om actief deel te nemen aan sessies met koorleden en bovendien hun eigen artistieke bijdragen in te zenden. Volgens Matthias is het een totaal nieuwe manier om eenheid en solidariteit te beleven.

"We blijven de veiligheid en levenskwaliteit van mensen met een handicap garanderen“

Ioannis Garandeert de bescherming van mensen met een handicap in Griekenland Griekenland, Athene

De Nationale Confederatie van Mensen met een Handicap vertegenwoordigt mensen met een handicap en/of een chronische ziekte sinds 1989. Ze houdt aangesloten organisaties ook tijdens de crisis op de hoogte van regeringsmaatregelen voor mensen met een handicap. Er was veel meer nodig geweest dan COVID-19 om de confederatie ervan te weerhouden haar werk te doen. Ioannis zegt hierover het volgende: “Ondanks de “We stay at home”-campagne van het Ministerie van Volksgezondheid zijn wij volledig operationeel gebleven. Ons personeel begon thuis te werken en elke dag vragen per telefoon te beantwoorden.” Ioannis en zijn collega’s deden concrete voorstellen aan de premier, de bevoegde ministers, leden van het parlement en zelfs regionale en plaatselijke autoriteiten. Zij hielden daarbij rekening met de nieuwe uitdagingen waarmee mensen met een handicap worden geconfronteerd. Hun doel is tot op vandaag niet veranderd: de rechten van personen met een handicap en/of een chronische ziekte en van hun familieleden verdedigen en de veiligheid en levenskwaliteit van deze mensen waarborgen.

"Onze medewerkers en vrijwilligers doen hun uiterste best om bijstand te verlenen aan leden en aan iedereen die daar behoefte aan heeft“

Kinga Biedt Hongaarse gezinnen hulp en begeleiding om de economische gevolgen van de crisis te ondervangen Hongarije, Boedapest

De Nationale Vereniging van Grote Gezinnen in Hongarije, winnaar van de Prijs van de Europese Burger van het Europees Parlement in 2018, heeft hard gewerkt om gezinnen te helpen de economische gevolgen van de COVID-19-pandemie het hoofd te bieden. “We houden de aangesloten gezinnen op de hoogte van mogelijkheden inzake juridisch advies en kortingen. Daarnaast zorgen wij voor begeleiding op het gebied van geestelijk welzijn, bij financiële moeilijkheden en in geval van problemen in verband met thuisonderwijs.” De vereniging, die hulp krijgt van verschillende solidaire ondernemingen in het hele land, heeft in april ook een fotowedstrijd georganiseerd. Gezinnen werden aangemoedigd om momenten die zij tijdens de lockdown samen hadden doorgebracht, op beeld vast te leggen.

"Maatschappelijke organisaties moeten solidair en op elkaar afgestemd zijn“

Baiba Stelde noodmaatregelen voor aan de Letse regering om de basisuitgaven van mensen in nood te helpen dekken Letland, Riga

Hoe ga je na COVID-19 verder met je leven als je je baan bent verloren of aanzienlijk minder loon ontvangt? De Nationale Vereniging voor Consumentenbescherming van Letland heeft noodmaatregelen voorgesteld aan de Letse regering om burgers te helpen omgaan met zulke situaties. “We hebben erop aangedrongen dat burgers die niet in hun basisbehoeften konden voorzien een crisisuitkering zouden ontvangen. De helft van hun uitgaven zal worden terugbetaald”, vertelt Baiba. “We zijn ook betrokken geweest bij het besluit om consumenten de kans te bieden hun schulden te verlichten en de betaling van belastingen op te schorten. Daarnaast kunnen kwetsbare consumenten voortaan een verwarmingsvergoeding aanvragen.” Baiba is ook lid van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC). Ze wijst erop dat er in de periode na COVID-19 behoefte zal zijn aan een sterk en stabiel EESC, met deskundige leden die de belangen van maatschappelijke organisaties behartigen.