Il-Finanzjament tan-Networks Trans-Ewropej

Parti mill-finanzjament tan-Networks Trans-Ewropej (TENs) tiġi mill-Unjoni Ewropea u l-parti l-oħra mill-Istati Membri. L-għajnuna finanzjarja mill-UE sservi ta' katalizzatur, peress li l-Istati Membri huma obbligati jipprovdu l-parti l-kbira tal-finanzjament. Il-finanzjament tat-TENs jista' jiġi kkomplementat ukoll permezz ta' assistenza mill-Fondi Strutturali, ta' għajnuna mill-Bank Ewropew tal-Investiment jew permezz ta' kontribuzzjonijiet mis-settur privat. Fl-2013, ġiet introdotta riforma kbira fit-TENs grazzi għall-istabbiliment tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa.

Il-bażi ġuridika

It-Titolu XVI tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li l-Artikolu 171 tiegħu jistipula li tista' tingħata għajnuna tal-UE għal proġetti ta' interess komuni li jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fil-linji gwida.

Ir-Regolament (UE) Nru 1316/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, li jemenda r-Regolament (UE) Nru 913/2010 u jħassar ir-Regolamenti (KE) Nru 680/2007 u (KE) Nru 67/2010.

L-objettivi

Li jikkontribwixxi għall-istabbiliment ta' networks trans-Ewropej fl-oqsma tat-trasport, tal-enerġija u tat-telekomunikazzjoni, permezz ta' appoġġ immirat tal-UE (3.5.1).

Il-kisbiet

A. Id-definizzjoni tal-kundizzjonijiet ġenerali għall-finanzjament tal-proġetti

B'mod ġenerali, il-finanzjament tal-UE serva ta' katalizzatur għall-proġetti. L-Istati Membri jridu jipprovdu l-parti l-kbira tal-finanzjament, ħlief fil-każ tal-għajnuna mill-Fond ta' Koeżjoni, fejn l-UE tradizzjonalment ikkontribwiet b'mod aktar sostanzjali.

L-ewwel prinċipji li jirregolaw il-finanzjament ġew stabbiliti permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2236/95 tat-18 ta' Settembru 1995, li jistabbilixxi regoli ġenerali għall-għoti ta' għajnuna finanzjarja Komunitarja fil-qasam tan-networks trans-Ewropej.

1. L-għajnuna tal-UE għall-proġetti ħadet forma waħda, jew aktar, minn dawn li ġejjin:

  • Il-kofinanzjament ta' studji relatati ma' proġetti u miżuri oħra ta' assistenza teknika (b'mod ġenerali ta' mhux aktar minn 50% tal-kost totali);
  • Il-kontribuzzjonijiet għal tariffi rigward garanziji ta' self mill-Fond Ewropew tal-Investiment jew istituzzjonijiet finanzjarji oħra;
  • Is-sussidji tal-interessi għal self mogħti mill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) jew minn korpi finanzjarji pubbliċi jew privati oħrajn;
  • L-għotjiet diretti għal investimenti f'każijiet debitament iġġustifikati.

2. Il-kriterji tal-proġett li ġejjin ġew stabbiliti progressivament:

  • L-għajnuna tal-UE għan-networks tat-telekomunikazzjoni u tal-enerġija ma jistgħux jikkawżaw distorsjonijiet tal-kompetizzjoni bejn in-negozji fis-settur ikkonċernat;
  • Il-proġetti jridu jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tan-networks;
  • Il-proġetti jridu jkunu ekonomikament vijabbli;
  • Il-maturità tal-proġett u l-effett ta' stimolu tal-intervent tal-UE;
  • L-effetti diretti jew indiretti fuq l-ambjent u l-impjiegi, inkluż, b'mod progressiv, l-analiżi dejjem aktar kompluta tal-analiżijiet tal-kostbenefiċċji, l-analiżi tal-impatt ambjentali, eċċ.;
  • Il-koordinazzjoni tal-iskedar taż-żmien tal-partijiet differenti tal-proġett, pereżempju fil-każ ta' proġetti transfruntiera.

Il-proġetti ffinanzjati kellhom jikkonformaw mad-dritt tal-UE u mal-politiki tal-UE, b'mod partikolari rigward tal-protezzjoni ambjentali, il-kompetizzjoni u l-għoti ta' kuntratti pubbliċi. Regolamenti suċċessivi li jistabbilixxu r-regoli ġenerali għall-għoti ta' għajnuna finanzjarja tal-UE introduċew sensiela ta' elementi ġodda, fosthom dawn li ġejjin:

  • Il-programmi pluriennali u annwali fl-oqsma tat-trasport u l-enerġija għall-għoti ta' għajnuna finanzjarja tal-UE għall-proġetti magħżula;
  • L-għajnuna tal-UE għall-istudji kienet limitata għal 50%, irrispettivament mill-proġett, u l-għajnuna għal proġetti ta' prijorità fil-qasam tat-trasport kienet limitata għal bejn 10% u 30% (b'massimu ta' 30% għas-sezzjonijiet transfruntiera ta' proġetti ta' prijorità);
  • Il-kapital ta' riskju kien inkluż u interkonness bħala parti mill-għajnuna finanzjarja tal-UE;
  • Il-qafas finanzjarju għall-perjodu 2007-2013 alloka €8 168 miljun għat-TENs, li €8 013 miljun minnhom marru għat-trasport (TEN-T) u € 155 miljun għall-enerġija (TEN-E).

Fl-14 ta' Diċembru 2021, il-Kummissjoni ppubblikat proposta leġiżlattiva (COM(2021)0812) li tirrevedi l-linji gwida tan-network trans-Ewropew tat-trasport biex tallinjahom mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u mal-miri klimatiċi tal-Liġi tal-UE dwar il-Klima. Ir-Regolament propost ifittex li jikkoordina l-kurituri Ewropej tat-trasport u l-prijoritajiet orizzontali. Għandu l-għan ukoll li jiżgura li jsir progress f'kull kuritur u prijorità orizzontali u li dan iseħħ b'mod konsistenti. Għalhekk il-Kummissjoni se tkun meħtieġa titlob l-opinjoni tal-Koordinaturi Ewropej għall-kurituri tan-network ewlieni meta teżamina l-applikazzjonijiet għall-finanzjament tal-Unjoni taħt il-FNE għall-kurituri Ewropej tat-trasport jew il-prijoritajiet orizzontali fi ħdan il-mandat tal-Koordinaturi Ewropej. Il-Koordinaturi Ewropej għandhom jivverifikaw jekk il-proġetti proposti mill-Istati Membri għall-kofinanzjament tal-FNE humiex konsistenti mal-prijoritajiet tal-pjan ta' ħidma tal-kurituri.

Il-proposta għadha qed tistenna l-ewwel qari tagħha fil-Parlament.

Fil-15 ta' Diċembru 2020, il-Kummissjoni adottat proposta biex tirrevedi r-Regolament (UE) Nru 347/2013 dwar linji gwida għall-infrastruttura tal-enerġija trans-Ewropea (TEN-E) biex tappoġġa aħjar il-modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-enerġija transfruntiera tal-Ewropa u tilħaq l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. Għalhekk, ir-Regolament (UE) 2022/869 rivedut jikkontribwixxi biex jintlaħqu l-miri tal-enerġija u tal-klima tal-Unjoni għall-2030, l-objettiv tagħha ta' newtralità klimatika sal-2050, u biex jiġu żgurati l-interkonnessjonijiet, is-sigurtà tal-enerġija, l-integrazzjoni tas-suq u tas-sistema, il-kompetizzjoni l-Istati Membri kollha, u prezzijiet tal-enerġija affordabbli. Fil-biċċa l-kbira tagħhom, il-linji gwida jtemmu l-appoġġ tal-UE għal proġetti ġodda tal-gass naturali u taż-żejt u jintroduċu kriterji obbligatorji ta' sostenibbiltà għall-proġett'i kollha ta' interess komuni (PCIs).

B'reazzjoni għall-instabbiltà u t-tfixkil fis-suq globali tal-enerġija kkawżati mill-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, f'Mejju 2022 il-Kummissjoni ppreżentat il-Pjan REPowerEU bl-għan doppju li tindirizza l-kriżi klimatika u ttemm id-dipendenza tal-UE fuq il-fjuwils fossili mir-Russja, li qed jintużaw bħala arma ekonomika u politika. Il-miżuri proposti jiffukaw fuq l-iffrankar tal-enerġija, id-diversifikazzjoni tal-provvisti tal-enerġija (inkluża l-importazzjoni tal-LNG) u l-introduzzjoni aċċellerata tal-enerġija rinnovabbli (inkluż l-idroġenu ekoloġiku). Il-pjan kien fih xi investimenti addizzjonali fl-infrastruttura tal-gass, stmati għal madwar €10 biljun, biex jikkomplementaw il-lista eżistenti tal-PCIs. Barra minn hekk, introduzzjoni aktar rapida tal-PCIs tal-elettriku tqieset essenzjali għall-adattament tal-grilja tal-elettriku għall-ħtiġijiet futuri u se tiġi appoġġjata permezz tal-FNE.

B. Il-possibilitajiet ta' finanzjament addizzjonali

1. Il-Fondi Strutturali u ta' Koeżjoni tal-UE

Fil-perjodu 2000-2006, dawn il-fondi kkontribwew madwar €26 biljun għal proġetti TEN – b'mod partikolari permezz tal-Fond ta' Koeżjoni fil-Greċja, l-Irlanda (sal-2003), il-Portugall u Spanja u l-Istati Membri tal-UE-10. Dawn tal-aħħar ġew allokati €2.48 biljun f'għajnuna ta' qabel l-adeżjoni, kif ukoll €4.24 biljun mill-Fond ta' Koeżjoni u €2.53 biljun minn fondi strutturali oħra. Minn dan il-finanzjament aggregat ta' qabel l-adeżjoni u ta' koeżjoni, madwar 50%, jew €3.9 biljun, kienu allokati għall-proġetti TEN-T.

2. L-għajnuna tal-Bank Ewropew tal-Investiment

Peress li s-self mill-BEI jingħata abbażi ta' kriterji bankarji, li jinkludu l-fattibbiltà finanzjarja (kapaċità ta' ħlas lura), teknika u ambjentali tal-proġett, ma tiġi applikata l-ebda restrizzjoni territorjali. Pereżempju, bejn l-1995 u l-2005, il-BEI ta self għal proġetti TEN li jammonta għal madwar €65 biljun.

C. Il-qafas finanzjarju 2020-2027

Fit-2 ta' Mejju 2018, il-Kummissjoni ressqet il-proposta tagħha għall-baġit fit-tul li jmiss tal-UE. Din ġiet segwita minn proposti leġiżlattivi għal 37 programm settorjali, inklużi l-agrikoltura, l-Erasmus u l-Orizzont Ewropa. B'reazzjoni għall-kriżi bla preċedent ikkawżata mill-COVID-19, fis-27 ta' Mejju 2020, il-Kummissjoni pproponiet l-istrument temporanju ta' rkupru NextGenerationEU, b'baġit ta' €750 biljun, kif ukoll rinforzi mmirati għall-baġit tal-UE għall-2021-2027. Finalment, il-Kapijiet ta' Stat jew ta' Gvern tal-UE laħqu ftehim politiku f'Lulju 2020, u l-Parlament u l-Kunsill approvawh f'Novembru 2020.

Il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa

Minn Diċembru 2013, daħlet fis-seħħ politika tal-infrastruttura tat-TEN ġdida fl-UE, b'baġit ta' aktar minn €30.4 biljun għall-perjodu sal-2020, u ta' €30 biljun għall-perjodu 2021-2027: il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE); Il-FNE għandha l-għan li tikseb sinerġiji fis-setturi tat-trasport, tat-telekomunikazzjoni u tal-enerġija, bil-għan li tissaħħaħ l-effettività tal-azzjoni tal-UE u jingħata lok biex jiġu ottimizzati l-kostijiet tal-implimentazzjoni. Hija għandha l-għan li taċċellera l-investiment fil-qasam tan-networks trans-Ewropej u tiġbor finanzjament kemm mis-settur pubbliku kif ukoll minn dak privat, filwaqt li żżid iċ-ċertezza tad-dritt u tirrispetta l-prinċipju tan-newtralità teknoloġika.

A. L-objettivi ġenerali

Il-FNE għandha l-għan li:

  • Tappoġġja l-implimentazzjoni ta' proġetti ta' interess komuni li jfittxu li jiżviluppaw u jibnu infrastruttura u servizzi ġodda, jew li jtejbu l-infrastruttura u s-servizzi eżistenti, fis-setturi tat-trasport, tat-telekomunikazzjoni u tal-enerġija;
  • Tgħin biex jiġu appoġġjati proġetti b'valur miżjud Ewropew u b' benefiċċji sinifikanti għas-soċjetà, li ma jirċevux finanzjament adegwat mis-suq;
  • Tikkontribwixxi għall-istrateġija Ewropa 2020 billi tiżviluppa networks trans-Ewropej li jieħdu kont tal-flussi tat-traffiku mistennija fil-futur u toħloq ambjent li jiffaċilita aktar l-investiment privat, pubbliku jew dak pubbliku-privat;
  • Tippermetti lill-UE tikseb il-miri tagħha ta' żvilupp sostenibbli, biex b'hekk tikkontribwixxi għall-objettivi ta' dekarbonizzazzjoni tagħha fuq perjodu ta' żmien medju u twil.

1. Fis-settur tat-trasport, l-appoġġ se jkun limitat għal proġetti ta' interess komuni mmirati lejn:

  • It-tneħħija tal-punti ta' konġestjoni, it-twettiq tal-konnessjonijiet nieqsa u, b'mod partikolari, it-titjib tas-sezzjonijiet transfruntiera;
  • L-iżgurar ta' sistemi tat-trasport sostenibbli u effiċjenti fuq perjodu twil ta' żmien, bil-għan li ssir tħejjija għall-flussi tat-trasport mistennija fil-futur, kif ukoll sabiex jingħata lok ħalli l-mezzi kollha tat-trasport jiġu dekarbonizzati; kif ukoll
  • L-ottimizzar tal-integrazzjoni u l-interkonnessjoni tal-mezzi tat-trasport u t-tisħiħ tal-interoperabbiltà tas-servizzi tat-trasport, filwaqt li tiġi żgurata l-aċċessibbiltà tal-infrastrutturi tat-trasport.

2. Fis-settur tal-enerġija, l-appoġġ se jkollu l-għan li:

  • Jixpruna l-kompetittività permezz tat-trawwim tal-integrazzjoni ulterjuri tas-suq intern tal-enerġija u l-interoperabbiltà tan-networks tal-elettriku u tal-gass bejn il-fruntieri;
  • Jsaħħaħ is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tal-UE; kif ukoll
  • Jikkontribwixxi għall-iżvilupp sostenibbli permezz tal-integrazzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli fin-network ta' trażmissjoni u l-iżvilupp ta' networks intelliġenti tal-enerġija u networks tad-diossidu tal-karbonju.

3. Fis-settur tat-telekomunikazzjoni, il-FNE se tappoġġja:

  • Is-servizzi ġeneriċi, il-pjattaformi ta' servizzi ewlenija u l-azzjonijiet ta' appoġġ għall-programmi li għandhom jiġu ffinanzjati permezz ta' għotjiet u/jew proċeduri ta' akkwist;
  • L-azzjonijiet fil-qasam tan-networks tal-broadband li għandhom jiġu ffinanzjati permezz ta' strumenti finanzjarji;

B. Il-Baġit għall-FNE 2021-2027

Fil-qafas tal-baġit tal-UE għall-2021-2027, fis-6 ta' Ġunju 2018, il-Kummissjoni pproponiet li l-programm FNE jiġi estiż lil hinn mill-2020 bil-għan ġenerali li jiġi appoġġjat l-investiment fin-networks Ewropej tal-infrastruttura fis-setturi tat-trasport, tal-enerġija u tat-telekomunikazzjoni (COM(2018)0438). Il-baġit totali propost għall-FNE jammonta għal €42.3 biljun (fi prezzijiet attwali) u speċifikament jalloka €30.6 biljun għat-trasport, €8.65 biljun għall-enerġija u €3 biljun għan-networks diġitali. Is-sinerġiji bejn it-tliet setturi u t-tisħiħ tal-kooperazzjoni transfruntiera fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli huma fost l-oqsma ewlenin li għandhom jiġu trattati mill-FNE ta' wara l-2020 bil-għan li jiġu aċċellerati d-diġitalizzazzjoni u d-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija tal-UE. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tipproponi li talloka 60% tal-baġit totali tal-FNE għal objettivi klimatiċi.

Fit-trasport, il-FNE għandha l-għan li taċċellera l-ikkompletar taż-żewġ saffi tat-TEN-T, il-varar tas-sistemi Ewropej ta' ġestjoni tat-traffiku, bħas-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju u l-proġett tar-Riċerka dwar il-Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru Uniku Ewropew, u li tappoġġja t-tranżizzjoni lejn mobilità intelliġenti, sostenibbli, inklużiva, sikura u sigura, billi tintroduċi network Ewropew ta' infrastruttura tal-iċċarġjar għal fjuwils alternattivi. Il-proposta tipprevedi li l-FNE l-ġdida tappoġġja wkoll l-infrastruttura tat-trasport b'użu doppju ċivili/militari biex tadatta n-networks tat-trasport tal-Ewropa għar-rekwiżiti militari u ttejjeb il-mobilità militari fl-UE.

B'rispons għall-pandemija tal-COVID-19, fis-27 ta' Mejju 2020, il-Kummissjoni ppubblikat il-proposta aġġustata tagħha għall-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) (COM(2020)0442). Madankollu, il-laqgħa speċjali tal-Kunsill Ewropew f'Lulju 2020 wasslet għal tnaqqis fil-finanzjament propost għall-baġit tat-trasport tal-FNE (EUCO 22/20). Il-Parlament Ewropew, fis-16 ta' Diċembru 2020, ta l-approvazzjoni tiegħu għar-regolament dwar il-QFP 2021-2027.

F'Marzu 2021, in-negozjaturi tal-Kunsill u tal-Parlament laħqu ftehim proviżorju, f'konformità mal-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Lulju 2020, biex jaqsmu l-finanzjament kif ġej:

  • Is-settur tat-trasport: €25.81 biljun, inklużi €11.29 biljun għall-pajjiżi li jibbenefikaw mill-Fond ta' Koeżjoni;
  • Is-settur tal-enerġija: €5.84 biljun;
  • Is-settur diġitali: €2.06 biljun.

Fil-qasam tat-trasport, il-FNE 2.0 se tippromwovi networks interkonnessi u multimodali għall-iżvilupp u l-immodernizzar tal-infrastruttura tal-ferroviji, tat-toroq, tal-passaġġi fuq l-ilma interni u dik marittima, kif ukoll mobilità sikura u sigura. Se tingħata prijorità lill-iżvilupp ulterjuri tan-networks trans-Ewropej tat-trasport (TEN-T), b'enfasi fuq konnessjonijiet nieqsa u proġetti transfruntiera b'valur miżjud tal-UE. €1.56 biljun mill-baġit tat-trasport se jiffinanzjaw proġetti ferrovjarji ewlenin bejn il-pajjiżi tal-Fond ta' Koeżjoni.

Il-Kunsill laħaq pożizzjoni komuni fis-16 ta' Ġunju 2021 u l-ftehim ġie adottat mill-Parlament fit-tieni qari fis-7 ta' Lulju 2021.

Ir-rwol tal-Parlament Ewropew

B'appoġġ għat-TENs, il-Parlament talab b'konsistenza li aktar modi tat-trasport favur l-ambjent jingħataw prijorità f'termini ta' finanzjament, u għalhekk alloka aktar minn 50% tal-finanzjament għall-infrastruttura lill-proġetti ferrovjarji (inkluż it-trasport kombinat) u stabbilixxa limitu massimu ta' 25% għall-proġetti tat-triq. Barra minn hekk, il-Parlament enfasizza b'mod konsistenti l-ħtieġa li l-Kummissjoni tiżgura l-koordinazzjoni u l-koerenza tal-proġetti ffinanzjati permezz ta' kontribuzzjonijiet mill-baġit tal-UE, mill-BEI, mill-Fond ta' Koeżjoni, mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali jew minn strumenti oħra ta' finanzjament tal-UE.

Wara li l-Kunsill, fi tmiem l-2005, qabel li jnaqqas b'mod massiv il-proposta oriġinali tal-Kummissjoni, il-Parlament waqt negozjati sussegwenti dwar l-aspetti finanzjarji tal-proposta talab li l-ammont allokat għat-TENs jiżdied. Fil-ftehim finali mal-Kunsill, il-Parlament kiseb żieda ta' €500 miljun, kif ukoll finanzjament supplimentari mill-BEI, għall-bini tat-TENs.

Fis-7 ta' Ġunju 2011, bħala parti mir-rieżami tar-regoli tat-tassazzjoni tat-trasport bit-triq (id-Direttiva dwar l-Eurovignette"), il-Parlament approva l-kompromess mal-Kunsill li jipprevedi li mill-inqas 15% tad-dħul mit-tariffi għall-kostijiet esterni u t-tariffa għall-infrastruttura ta' kull Stat Membru jintużaw biex jiġu ffinanzjati proġetti TEN-T sabiex tittejjeb is-sostenibbiltà tat-trasport. Dan il-perċentwal huwa mistenni jiżdied b'mod gradwali maż-żmien.

Bl-involviment tiegħu fit-tfassil tar-Regolament dwar il-FNE (sforz kollaborattiv minn tliet rapporteurs bejn żewġ kumitati parlamentari u mal-gruppi politiċi kollha), il-Parlament ħa rwol importanti fl-iżgurar ta' ammont kbir ta' fondi mill-UE għat-TENs għall-perjodu 2014-2020.

Fit-teħid ta' deċiżjonijiet dwar il-baġits annwali tal-UE, il-Parlament ħa ħsieb l-approprjazzjonijiet allokati kemm għall-FNE kif ukoll għal Orizzont 2020. Fir-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Lulju 2015 dwar il-mandat għat-trilogu dwar l-abbozz ta' baġit 2016, il-Parlament laqa' l-mobilizzazzjoni tal-Marġini Globali għall-Impenji biex jiġu ffinanzjati parzjalment it-€8 biljun tal-Fond ta' Garanzija tal-fond ta' garanzija tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi, minflok ma dan jiddependi biss fuq it-tnaqqis tal-FNE u ta' Orizzont 2020. Madankollu, il-Parlament fakkar fl-għan aħħari tiegħu li jimminimizza kemm jista' jkun l-impatt fuq iż-żewġ programmi. Għaldaqstant, huwa insista fuq it-tpaċija ulterjuri tat-tnaqqis ta' Orizzont 2020 u tal-FNE sabiex dawk il-programmi jkunu jistgħu jwettqu bis-sħiħ l-objettivi tagħhom.

Barra minn hekk, fir-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Marzu 2016 dwar il-linji gwida ġenerali għat-tħejjija tal-baġit 2017, il-Parlament tenna l-impenn tiegħu li jsaħħaħ il-programm Orizzont 2020 u l-FNE permezz tal-proċedura baġitarja annwali, sabiex jikkumpensa kemm jista' jkun għat-tnaqqis tal-FNE maqbul waqt in-negozjati dwar il-ħolqien tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi.

B'rispons għall-proposta tal-Kummissjoni tal-2018 dwar il-FNE wara l-2020, il-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu (TRAN) u dak għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija (ITRE) ħejjew abbozz ta' rapport konġunt. It-tliet rapporteurs qablu li l-proposta tal-Kummissjoni kienet nieqsa mill-ambizzjoni f'termini tal-allokazzjoni tal-FNE għat-trasport u enfasizzaw il-ħtiġijiet ta' investiment tas-settur, minbarra l-benefiċċji li l-konnettività mtejba tista' twassal għall-UE. Fost punti oħrajn, huma enfasizzaw ukoll il-ħtieġa li jiġu ssimplifikati aktar ir-regoli dwar il-FNE u l-importanza li tiġi żgurata l-koerenza bejn id-diversi fondi tal-UE li jappoġġjaw proġetti fis-settur tat-trasport, fis-settur tal-enerġija u fis-settur diġitali. Ir-rapporteurs irrimarkaw il-ħtieġa li jissaħħaħ l-iskrutinju parlamentari tal-prijoritajiet tal-FNE u li jittejjeb il-mod ta' kif din tiġi mmonitorjata.

F'Novembru 2018 iż-żewġ kumitati adottaw ir-rapport konġunt li inkluda żieda ta' madwar 10% fil-baġit allokat lil proġetti tat-trasport. Il-Parlament adotta d-deċiżjoni fl-ewwel qari f'April 2019 u l-att finali ġie ffirmat f'Lulju 2021 (2018/0228(COD)).

Fi Frar 2019, il-Parlament approva r-rapport leġiżlattiv dwar is-simplifikazzjoni tal-miżuri tat-TEN-T (2018/0138(COD)), li jinkludi orjentazzjonijiet dwar l-assistenza finanzjarja. Hawnhekk, dispożizzjoni ġdida tqis ir-rispett għall-iskadenzi stabbiliti mir-Regolament dwar il-FNE bħala wieħed mill-kriterji ta' għażla għall-proġetti sottomessi lill-FNE. In-negozjati interistituzzjonali nfetħu f'Settembru 2019 u ntlaħaq ftehim fis-17 ta' Ġunju 2020.

F'Lulju 2020, il-Parlament adotta riżoluzzjoni fejn laqa' l-ftehim dwar miżuri b'rispons għall-pandemija tal-COVID-19 bħala pass pożittiv, iżda, fost affarijiet oħra, esprima d-dispjaċir tiegħu dwar it-tnaqqis tal-komponent tal-għotjiet tal-fond għall-irkupru.

Fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Lulju 2020 dwar ir-reviżjoni tal-linji gwida għall-infrastruttura tal-enerġija trans-Ewropea, il-Parlament enfasizza l-ħtieġa li jiġi żgurat li l-infiq u l-għażla tal-PCIs jikkonformaw mal-impenji meħuda skont il-Ftehim ta' Pariġi.

 

Davide Pernice / Kristi Polluveer