Burgers: grondrechten, veiligheid en justitie

EU-burgers hebben het recht vrij over de hele Unie te reizen, te wonen en te werken en kunnen daarbij rekenen op een juridisch en institutioneel kader dat voortdurend evolueert. In het Handvest van de grondrechten worden individuele rechten gebundeld onder belangrijke beginselen, zoals menselijke waardigheid, fundamentele vrijheden, gelijkheid, solidariteit, burgerrechten en rechtvaardigheid. De Unie bevordert en beschermt de grondrechten, de rechtsstaat en de democratische waarden, onder meer op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, asiel en immigratie, en gendergelijkheid. Iedere burger heeft het recht een verzoekschrift in te dienen bij het Europees Parlement en kan rechtstreeks deelnemen aan het wetgevingsproces van de EU via het Europees burgerinitiatief. Juridische en constitutionele zaken zijn van essentieel belang om ervoor te zorgen dat de EU-wetgeving strookt met deze rechten en de Verdragen. Met het Verdrag van Lissabon werd de democratische verantwoordingsplicht op het gebied van vrijheid, veiligheid en justitie versterkt en kregen de nationale parlementen en het Hof van Justitie van de EU meer te zeggen. Met haar cultuur- en onderwijsbeleid helpt de EU ook om gedeelde waarden en grondrechten in de Unie te bevorderen.