Πώς καταπολεμά η ΕΕ την κλιματική αλλαγή 

Τελευταία ενημέρωση: 
 
Δημιουργήθηκε στις:   
 

Κοινοποίηση αυτής της σελίδας: 

Το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Φωτογραφία του Ezra Comeau-Jeffrey στο Unsplash  

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελεί προτεραιότητα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μάθετε περισσότερες στο παρακάτω άρθρο.

Περιορίζοντας την υπερθέρμανση του πλανήτη


Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία έχει αυξηθεί σημαντικά από τα χρόνια της βιομηχανικής επανάστασης και η τελευταία δεκαετία (2011 - 2020) υπήρξε η θερμότερη που έχει καταγραφεί ποτέ. Οι 20 από τις 19 θερμότερες χρονιές που έχουν καταγραφεί στην ιστορία σημειώθηκαν από το 2000 κι έπειτα.


Σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus, το 2019 υπήρξε η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη. Η πλειοψηφία των συλλεγμένων στοιχείων δείχνουν ότι αυτό οφείλεται στην αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που παράγονται από ανθρώπινες δραστηριότητες.


Η μέσα παγκόσμια θερμοκρασία είναι σήμερα κατά 0.95-1.20°C υψηλότερη από εκείνη του 19ου αιώνα. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη πρέπει να διατηρηθεί κάτω από το μέγιστο όριο των +2°C, σε σύγκριση με τα επίπεδα της προβιομηχανικής περιόδου, ώστε να αποφευχθούν οι καταστροφικές συνέπειες για το κλίμα και το περιβάλλον.


Γι’ αυτό τον λόγο, η διεθνής κοινότητα συμφωνεί ως προς την ανάγκη διατήρησης της αύξησης της θερμοκρασίας κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου.


Γιατί έχει σημασία η απάντηση της ΕΕ στην κλιματική αλλαγή;

Ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής στην ΕΕ


Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη σημαντικό αντίκτυπο στην ΕΕ, ανάλογα με την περιοχή. Μπορεί για παράδειγμα να προκαλέσει απώλεια βιοποικιλότητας, πυρκαγιές, μείωση της απόδοσης των καλλιεργειών και αυξημένες θερμοκρασίες. Μπορεί επίσης να επηρεάσει την υγεία των ανθρώπων. Οι καύσωνες, για παράδειγμα, μπορούν να στοιχίσουν ανθρώπινες ζωές.


Η ΕΕ είναι μεγάλος ρυπαντής


Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, το 2015 η ΕΕ ήταν η τρίτη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών αεριών του θερμοκηπίου μετά την Κίνα και τις ΗΠΑ.

Δείτε τα γραφήματά μας σχετικά με την κλιματική αλλαγή στην Ευρώπη.


Η ΕΕ λαμβάνει ενεργό μέρος στις διεθνείς διαπραγματεύσεις για το κλίμα

Η ΕΕ έχει διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις συνομιλίες του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή και εχει υπογράψει τη συμφωνία του Παρισίου. Όλες οι χώρες της ΕΕ την έχουν υπογράψει, αλλά συντονίζουν τις θέσεις τους και θέτουν κοινούς στόχους μείωσης των εκπομπών σε επίπεδο ΕΕ.

Στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισίου, η ΕΕ δεσμεύτηκε να μειώσει μέχρι το 2030 τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 40% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.

Το 2021 το Κοινοβούλιο ενέκρινε τον ευρωπαϊκό νόμο για το κλίμα καθιστώντας νομικά δεσμευτικό τον στόχο της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050 και θέτοντας τον ενδιάμεσο στόχο μείωσης των εκπομπών κατά 55% μέχρι το 2030. 

Ρίξτε μια ματιά στο χρονοδιάγραμμα διαπραγματεύσεων για την κλιματική αλλαγή.

Οι προσπάθειες της ΕΕ αποφέρουν καρπούς

Το 2008, η ΕΕ έθεσε τον στόχο μείωσης των εκπομπών κατά 20% έως το 2020, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Οι εκπομπές περιορίστηκαν κατά 24% μέχρι το 2019 και 31% μέχρι το 2020, εν μέρει λόγω της πανδημίας του κορονοϊού. Νέοι στόχοι τέθηκαν το 2021.

 

Δείτε το γράφημά μας σχετικά με την πορεία της ΕΕ προς τους κλιματικούς της στόχους.


Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία: μηδενικές εκπομπές έως το 2050

Όπως προαναφέρθηκε, το 2021 η ΕΕ κατέστησε νομικά δεσμευτικό τον στόχο της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050 και έθεσε τον ενδιάμεσο στόχο μείωσης των εκπομπών κατά 55% μέχρι το 2030. Ο στόχος αυτός κατοχυρώνεται στο νόμο για το κλίμα. Η Ευρωπϊκή Πράσινη Συμφωνία είναι ο χάρτης πορείας για να γίνει η ΕΕ κλιματική ουδέτερη έως το 2030.

Η νομοθεσία που θα βοηθήσει την Ευρώπη να εκπληρώσει τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας αναφέρεται στο πακέτο "Fit for 55" που παρουσίασε η Επιτροπή τον Ιούλιο του 2021. Το εν λόγω πακέτο θα περιλαμβάνει την αναθεώρηση της υπάρχουσας νομοθεσίας για την ενέργεια και τη μείωση των εκπομπών, όπως θα δούμε παρακάτω.

Η ΕΕ εργάζεται επίσης για την επίτευξη μιας κυκλικής οικονομίας έως το 2050, τη δημιουργία βιώσιμων συστημάτων διατροφή, καθώς και την προστασία της βιοποικιλότητας και των επικονιαστών. Προκειμένου να χρηματοδοτήσει την Πράσινη Συμφωνία, τον Ιανουάριο του 2020 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το επενδυτικό σχέδιο "Βιώσιμη Ευρώπη", το οποίο στοχεύει να προσελκύσει δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 1 τρισ. ευρώ κατά την επόμενη δεκαετία.

Στο πλαίσιο του επενδυτικού αυτού σχεδίου, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης στοχεύει να να βοηθήσει τις περιοχές που πλήττονται από τη μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία. όπως εκείνες που εξαρτώνται ιδιαίτερα από τα ορυκτά καύσιμα.

Διαβάστε περισσότερα για την Πράσινη Συμφωνία.

Εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ανά τομέα στην ΕΕ  

Περιορισμός των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου

Η ΕΕ έχει θέση σε εφαρμογή διάφορα είδη μηχανισμών, ανάλογα με τον κάθε τομέα.

Πυρηνικοί σταθμοί και βιομηχανία

Για τον περιορισμό των εκπομπών προερχόμενων από τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και τη βιομηχανία, η ΕΕ έχει δημιουργήσει την πρώτη μεγάλη αγορά άνθρακα μέσω του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών Αερίων (ETS). Βάσει του συστήματος αυτού, που καλύπτει το 40% του συνόλου των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της ΕΕ, οι εταιρείες πρέπει να αγοράζουν άδειες εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα ώστε να ανταμείβονται οι εταιρείες που μειώνουν την εξάρτησή τους από τον άνθρακα.

Το Κοινοβούλιο εξετάζει την αναθεώρηση του εν λόγω συστήματος με στόχο την ευθυγράμμισή του με τους υψηλότερους στόχους μείωσης εκπομπών της Πράσινης Συμφωνίας.

Οικοδομές και γεωργία

Σε άλλους τομείς, όπως στις οικοδομές ή στη γεωργία, ο περιορισμός των εκπομπών αναμένεται να επιτευχθεί μέσω συμφωνημένων εθνικών στόχων που υπολογίζονται βάσει του κατά κεφαλήν ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος των χωρών.

Στα πλαίσια του πακέτου "Fit for 55", οι ευρωβουλευτές ενέκριναν την αύξηση του στόχου μείωσης των εκπομπών στους τομείς αυτούς από 29% σε 40% έως το 2030.

Μεταφορές

Όσον αφορά τις οδικές μεταφορές, τον Ιούνιο του 2020, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε πρόταση για την επίτευξη μηδενικών εκπομπών από νέα αυτοκίνητα και ημιφορτηγά στην ΕΕ έως το 2035.

Ο τομέας των θαλάσσιων μεταφορών αναμένεται να συμπεριληφθεί στο αναθωρημένο σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ, όπως προβλέπει το πακέτο "Fit for 55".

Τον Ιούνιο του 2022, το Κοινοβούλιο τάχθηκε υπέρ της αναθεώρησης του συστήματος εμπορίας εκπομπών για τις αερομεταφορές, συμπεριλαμβανομένων όλων των πτήσεων που αναχωρούν από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

Αποδάσωση και χρήση γης

Η ΕΕ θέλει, επίσης, να χρησιμοποιήσει την δυνατότητα απορρόφησης των δασών για την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος. Toν Ιούνιο του 2022, οι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της επικαιροποίησης των κανόνων για την αποδάσωση και την μεταβολή της χρήσης γης (LULUCF). Στόχος είναι η ενίσχυση των δεξαμενών άνθρακα της ΕΕ για τον ακόμα μεγαλύτερο περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (σε σχέση με τον υφιστάμενο στόχο του 55% έως το 2050).

Τον Ιούλιο του 2021, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη δημιουργία ενός μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ) που θα ενθαρρύνει την απαλλαγή των επιχειρήσεων (εντός και εκτός ΕΕ) από τις ανθρακούχες εκπομπές μέσω της επιβολής εισφορών άνθρακα σε εισαγωγές ορισμένων προϊόντων που προέρχονται από τρίτες χώρες με λιγότερο φιλόδοξους στόχους για το κλίμα. Στόχος είναι η πρόληψη "διαρροών άνθρακα", δηλαδή της μετατόπισης της παραγωγής των ρυπογόνων βιομηχανιών εκτός της ΕΕ για την αποφυγή συμμόρφωσης σε αυστηρότερα πρότυπα.

Μάθετε περισσότερα σχετικά με τα μέτρα της ΕΕ για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Αντιμετώπιση της ενεργειακής πρόκλησης


Η ΕΕ αντιμετωπίζει την κλιματική αλλαγή και μέσω της ευρωπαϊκής πολιτικής για καθαρή ενέργεια, που υιοθετήθηκε από το Κοινοβούλιο το 2018. Στόχος της είναι να αυξηθεί το μερίδιο της ανανεώσιμης ενέργειας που καταναλώνεται στο 32% μέχρι το 2030 και να δοθεί στους ίδιους τους ανθρώπους η δυνατότητα παραγωγής πράσινης ενέργειας.

Επιπλέον, η ΕΕ επιθυμεί τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στο 32.5% μέχρι το 2030 και έχει ήδη θεσπίσει νομοθεσία σχετικά με τις συσκευές σε κτίρια και νοικοκυριά.

Οι στόχοι τόσο για το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όσο και για την ενεργειακή αποδοτικότητα θα επανεξεταστούν στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας.

Μάθετε περισσότερα για τα μέτρα της ΕΕ για την προώθηση της καθαρής ενέργειας.