Προσφυγική κρίση και ΕΕ: στοιχεία και αριθμοί 

Τελευταία ενημέρωση: 
 
Δημιουργήθηκε στις:   
 

Κοινοποίηση αυτής της σελίδας: 

Η πανδημία του COVID-19 μείωσε δραστικά τις προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι περιορισμοί μετακίνησης που επιβλήθηκαν λόγω της πανδημίας του κορονοϊού οδήγησαν στην ελάττωση τόσο της νόμιμης όσο και της παράνομης μετανάστευσης.

Ωστόσο, οι αδυναμίες του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου που ανέδειξε η άφιξη σχεδόν ενός εκατομμυρίου αιτούντων άσυλο και προσφύγων στην Ευρώπη το 2015 παραμένουν. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επεξεργάζεται προτάσεις για τη δημιουργία μιας πιο δίκαιης και αποτελεσματικότερης πολιτικής ασύλου.


Παρακάτω θα βρείτε όλα τα στοιχεία σχετικά με τη προσφυγική κρίση στην Ευρώπη: ποια είναι η διαφορά μεταξύ αιτούντων άσυλο και προσφύγων, τι κάνει η ΕΕ για να διαχειριστεί την κατάσταση και ποιες είναι έως τώρα οι οικονομικές συνέπειες αυτής της κρίσης;


Ποια η διαφορά μεταξύ αιτούντων άσυλο και προσφύγων;


Αιτών άσυλο είναι ο πολίτης τρίτης χώρας ή ανιθαγενής που έχει υποβάλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας, στην οποία ζητά άσυλο ή επικουρική προστασία. 

Πρόσφυγας είναι κάποιος που έχει εγκαταλείψει τη χώρα του εξαιτίας δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, κοινωνικής τάξης ή πολιτικών πεποιθήσεων δεν δύναται ή δεν επιθυμεί να απολαμβάνει την προστασία της χώρας αυτής, ή εξαιτίας φόβου διώξεως, να επιστρέψει σε αυτήν. Στην ΕΕ η οδηγία περί ελάχιστων προδιαγραφών θέτει τους όρους χορήγησης διεθνούς προστασίας σε όσους τη χρειάζονται.


Οι υπήκοοι τρίτων χωρών πρέπει να κάνουν αίτηση για προστασία στην πρώτη χώρα μέσω της οποίας εισήλθαν στην Ένωση. Κάνοντας την αίτηση αυτή μπορούν αυτόματα να γίνουν αιτούντες άσυλο. Οι τελευταίοι μπορούν να αναγνωριστουν ως πρόσφυγες ή να τύχουν άλλης διεθνούς προστασίας μόνο εφόσον δώσουν το πράσινο φως οι εθνικές αρχές του κράτους μέλους όπου εξετάστηκε η αίτησή τους.


Μάθετε περισσότερα για τα αίτια της μετανάστευσης.


Αποφάσεις για το άσυλο στην ΕΕ


Τους πρώτους 10 μήνες του 2020 καταγράφηκαν 390.000 αιτήσεις ασύλου στην ΕΕ, λιγότερες κατά 33% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019. Το 2018 είχαν καταγραφεί 634.700 αιτήσεις ασύλου, πολύ λιγότερες από τις περισσότερο από ένα εκατομμύριο αιτήσεις που είχαν καταμετρηθεί το 2015 και 2016.


Ιδιαίτερα σημαντική μείωση παρατηρήθηκε στη Γερμανία, στη Γαλλία και στην Ιταλία. Τους πρώτους εφτά μήνες του 2020 καταγράφηκαν λιγότερες αιτήσεις από τη Συρία (135.000 λιγότερες σε σχέση με τον μέσο όρο του 2018 και 2019, μειωμένες κατά 52%), το Ιράκ (μειωμένες κατά 55%) και τη Νιγηρία (μειωμένες κατά 58%).


Οι αιτήσεις για την παροχή ασύλου σημείωσαν ωστόσο αύξηση στην Ισπανία και στη Ρουμανία, εν μέρει λόγω της αύξησης των αιτήσεων προερχόμενων από τις χώρες της Νότιας Αμερικής, συμπεριλαμβανομένης της Κολομβίας (αυξημένες κατά 102% σε σχέση με τον μέσο όρο των δύο προηγούμενων ετών) και του Περού (αυξημένες κατά 76%).


Σχεδόν ένας στους τρεις αιτούντες άσυλο το 2019 προερχόταν από τη Συρία ©UNHCR/Mark Henley.  

Οι παράτυπες διελεύσεις των συνόρων στο χαμηλότερο επίπεδο της εξαετίας


Ο Οργανισμός Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex), συλλέγει στοιχεία σχετικά με τις παράνομες διελεύσεις στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, όπως αυτά καταχωρίζονται από τις εθνικές αρχές.

Το 2015 και το 2016 καταγράφηκαν πάνω από 2.3 εκατ. παράνομες διελεύσεις. Την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2020, ο συνολικός αριθμός των παράτυπων διελεύσεων των συνόρων ανήλθε σε 114.300, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μείωση (10%) της τελευταίας εξαετίας σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019. Παρά μια πτώση της τάξης του 55%, το Αφγανιστάν παραμένει μια από τις κύριες χώρες καταγωγής ως προς τις παράτυπες διελεύσεις, μαζί με τη Συρία, τη Τυνησία και την Αλγερία. 

Η διάβαση της Μεσογείου παρέμεινε θανατηφόρα, με 1.754 νεκρούς ή αγνοούμενους το 2020, σε σύγκριση με 2.095 το 2019. Την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου, οι παράτυπες αφίξεις δια της οδού της Κεντρικής Μεσογείου αυξήθηκαν κατά 154% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019. Καταγράφηκαν 34.100 τέτοιες αφίξεις το 2020, σε σχέση με τις σχεδόν 11.500 αφίξεις το 2019, με την πλειοψηφία των ανθρώπων να φθάνει στη Λαμπεντούζα. Οι αφίξεις στην Ισπανία, και ιδιαίτερα στις Κανάριες Νήσους, αυξήθηκαν κατα 46% (35.800) το 2020 σε σύγκριση με το 2019.

Πολλές νέες αφίξεις προέρχονται από χώρες που πλήττονται από την οικονομική ύφεση και όχι από συρράξεις. Η μείωση των παγκόσμιων εμβασμάτων είναι επίσης πιθανό να ενισχύσει την τάση αυτή. Έως ότου τιθασευτεί η πανδημία και ξεκινήσει η οικονομική ανάκαμψη, οι ισχνές προοπτικές απασχόλησης και υγειονομικής περίθαλψης σε χώρες καταγωγής θα εξακολουθήσουν να αποτελούν κίνητρο για τους ανθρώπους να έρθουν στην ΕΕ.


Τι γνώμη έχουν οι Ευρωπαίοι πολίτες;


Η διαχείριση της προσφυγικής κρίση αποτελεί εδώ και χρόνια μία από τις προτεραιότητες της ΕΕ. Έχουν ήδη ληφθεί διάφορα μέτρα για την καλύτερη διαχείριση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών και τη βελτίωση του συστήματος παροχής ασύλου.

Παρ' όλο που το Ευρωβαρόμετρο του Ιουνίου 2019 δείχνει ότι η μετανάστευση ήταν το πέμπτο μεγαλύτερο ζήτημα που επηρέασε τις αποφάσεις ψήφου των Ευρωπαίων πολιτών στις ευρωεκλογές του Μαΐου, η πανδημία φαίνεται να εκτόπισε το μεταναστευτικό, σύμφωνα με έρευνα "Parlemeter 2020". Το 46% των ερωτηθέντων θεωρεί πάντως τη μετανάστευση ως έναν από τους βασικότερους τομείς διαφωνιών μεταξύ της ΕΕ και των εθνικών κυβερνήσεων.


Η Ευρωπαϊκή Ένωση αύξησε σημαντικά τη χρηματοδότησή της για τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης, το άσυλο και τις πολιτικές ένταξης μετά την αυξημένη άφιξη αιτούντων άσυλο το 2015. 22,7 δισ. ευρώ θα διατεθούν για τη διαχείριση των συνόρων και την μετανάστευση στα πλαίσια του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ (2021-2027), σε σύγκριση με τα 10 δισ. ευρώ που είχαν διατεθεί για το άσυλο και τη μετανάστευση την περίοδο 2014-2010.

Μάθετε περισσότερα σχετικά με τις δράσεις της ΕΕ για τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης.

Πρόσφυγες στον κόσμο


Ο αριθμός των ανθρώπων που εγκαταλείπουν τη χώρα τους λόγω διώξεων, συγκρούσεων και βίας αγγίζει τα 80 εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο. Αυτό ισοδυναμεί με σχεδόν κάθε άνδρα, γυναίκα και παιδί στη Γερμανία. Τα παιδιά αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού προσφύγων.


Οι χώρες που φιλοξενούν τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων είναι η Τουρκία, η Κολομβία, το Πακιστάν, η Ουγκάντα ​​και η Γερμανία. Μόνο το 14% των προσφύγων παγκοσμίως φιλοξενούνται σε ανεπτυγμένες χώρες.


Δείτε τo παραπάνω γράφημα για να ανακαλύψετε τα στοιχεία της Eurostat του 2019 σχετικά με τις αιτήσεις ασύλου στην ΕΕ, καθώς και τα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας για τον αριθμό των προσφύγων σε χώρες της ΕΕ.


Μάθετε περισσότερα για τα αίτια των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών.