Μείωση εκπομπών από αεροπλάνα και πλοία: Τα μέτρα της ΕΕ 

Τελευταία ενημέρωση: 
 
Δημιουργήθηκε στις:   
 

Κοινοποίηση αυτής της σελίδας: 

Παρότι αντιπροσωπεύουν μόνο το 8% περίπου των συνολικών εκπομπών της ΕΕ, οι εκπομπές από την αεροπορία και τη ναυτιλία αυξάνονται.  

Οι εκπομπές από αεροπλάνα και πλοία αυξάνονται, ενώ η ΕΕ θέλει να επιτύχει την ουδετερότητα του άνθρακα έως το 2050. Διαβάστε για τα μέτρα της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών τους.

Παρότι αντιπροσωπεύουν μόνο το 8% περίπου των συνολικών εκπομπών της ΕΕ, οι εκπομπές από την αεροπορία και τη ναυτιλία αυξάνονται. Σε μια προσπάθεια να μειώσει τις συνολικές εκπομπές της ΕΕ κατά 55% έως το 2030 και να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, η ΕΕ έχει φιλόδοξα σχέδια για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Το νομοθετικό πακέτο «Fit for 55», το οποίο σκοπεύει να επιτύχει τους στόχους της της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ, περιλαμβάνει προτάσεις για τη μείωση των εκπομπών και από τους δύο τομείς.


Διαβάστε περισσότερα για τους στόχους και τα μέτρα μείωσης των εκπομπών της ΕΕ.


Βελτίωση της εμπορίας εκπομπών για τις αερομεταφορές

 

Το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτω εκπομπής

Η ΕΕ έχει λάβει μέτρα για τη μείωση των εκπομπών από τις αεροπορικές μεταφορές μέσω της Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής (ΣΕΔΕ). Εφαρμόζει τους λεγόμενους κανόνες ανώτατων ορίων και εμπορίου για τον τομέα των αερομεταφορών, σύμφωνα με τους οποίους οι αεροπορικές εταιρείες υποχρεούνται να παραδίδουν δικαιώματα εκπομπών για να καλύψουν τις εκπομπές τους. Ωστόσο, για να μην τεθούν σε μειονεκτική θέση οι εταιρείες της ΕΕ, το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών εφαρμόζεται επί του παρόντος μόνο σε πτήσεις εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και τα περισσότερα δικαιώματα κατανέμονται στις αεροπορικές εταιρείες δωρεάν.


Στις 8 Ιουνίου 2022, το Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της αναθεώρησης του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών για τις αερομεταφορές. Οι ευρωβουλευτές ζητούν να εφαρμοστεί το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών σε όλες τις πτήσεις που αναχωρούν από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, συμπεριλαμβανομένων των πτήσεων που προσγειώνονται εκτός της περιοχής, ώστε να ευθυγραμμιστούν οι μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον τομέα των αερομεταφορών με τη Συμφωνία του Παρισιού.


Το Κοινοβούλιο θέλει να καταργήσει σταδιακά τα κονδύλια για τις αερομεταφορές πριν από το 2025, δύο χρόνια πριν από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι ευρωβουλευτές θέλουν να χρησιμοποιήσουν το 75% των εσόδων που προέρχονται από τον πλειστηριασμό των δικαιωμάτων για τις αερομεταφορές για τη στήριξη της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών. Θα ξεκινήσουν τώρα διαπραγματεύσεις με τις χώρες της ΕΕ ως προς την τελική μορφή των κανόνων για το ΣΕΔΕ.

Βιώσιμα καύσιμα για αεροπλάνα

 

Τον Ιούλιο του 2022, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τις θέσεις του σχετικά με την πρωτοβουλία ReFuelEU Aviation της ΕΕ για την αύξηση της χρήσης βιώσιμων καυσίμων σε αεροσκάφη και ευρωπαϊκούς αερολιμένες. Ένα ελάχιστο ποσοστό βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων θα πρέπει να διατίθεται στους αερολιμένες της ΕΕ: από το 2025, το ποσοστό αυτό θα πρέπει να αφορά το 2% και να αυξηθεί σε 37% το 2040 και σε 85% έως το 2050, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας και υδρογόνου στο συνολικό μείγμα καυσίμων. Οι αερολιμένες της ΕΕ θα πρέπει να διευκολύνουν την πρόσβαση των φορέων εκμετάλλευσης αεροσκαφών σε βιώσιμα καύσιμα, μεταξύ άλλων με υποδομές για τον ανεφοδιασμό με υδρογόνο και για ηλεκτρική επαναφόρτιση.

Τα συνθετικά καύσιμα, τα χρησιμοποιημένα μαγειρικά έλαια ή ακόμα και το υδρογόνο θα πρέπει σταδιακά να αποτελέσουν τον κανόνα στις αεροπορικές μεταφορές.

Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές ανέθεσαν στην Επιτροπή να αναπτύξει έως το 2024 ένα ευρωπαϊκό σύστημα εμπορικής σήμανσης σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των αεροσκαφών, των εταιρειών και των εμπορικών πτήσεων και να δημιουργήσουν ένα Ταμείο Βιώσιμης Αεροπορίας από το 2023 έως το 2050 για την επιτάχυνση της απαλλαγής του τομέα των αερομεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές και τη στήριξη των επενδύσεων σε βιώσιμα καύσιμα, σε καινοτόμες τεχνολογίες πρόωσης αεροσκαφών και στην έρευνα για νέους κινητήρες (με πόρους που θα προκύψουν από τις κυρώσεις).


Εύρεση λύσεων για πτήσεις εκτός Ευρώπης

 

Μέχρι στιγμής, το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών έχει ανασταλεί για πτήσεις που αναχωρούν ή φθάνουν εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Σκοπός είναι να δοθεί χρόνος για την ανάπτυξη ενός συγκρίσιμου διεθνούς συστήματος και να αποφευχθούν συγκρούσεις με διεθνείς εταίρους.

Ωστόσο, η ΕΕ συνεργάζεται με τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας για να εφαρμόσει ένα μέτρο που βασίζεται στην παγκόσμια αγορά (γνωστό ως « Corsia»), σύμφωνα με το οποίο οι αεροπορικές εταιρείες θα μπορούν να αντισταθμίσουν τις εκπομπές τους επενδύοντας σε πράσινα έργα, για παράδειγμα φυτεύοντας δέντρα.

Μείωση εκπομπών από τις θαλάσσιες μεταφορές

 

Ένταξη θαλάσσιων μεταφορών στο ΣΕΔΕ

Στις 16 Σεπτεμβρίου, το Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της ένταξης των θαλάσσιων μεταφορών στο σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ, Emissions Trading System - ETS) το 2022 και ζήτησε οι ναυτιλιακές εταιρείες να μειώσουν τις ετήσιες μέσες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ανά μονάδα, για όλα τα πλοία τους, κατά 40% μέχρι το 2030.

Σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές, η αρχική πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση του συστήματος της ΕΕ για την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και την επαλήθευση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τις θαλάσσιες μεταφορές δεν ήταν αρκετά αισιόδοξη, δεδομένης της ανάγκης να απαλλαχθούν όλοι οι τομείς της οικονομίας από τις ανθρακούχες εκπομπές.

Στις 27 Απριλίου, το Κοινοβούλιο επανέλαβε την ανάγκη μείωσης των εκπομπών που προέρχονται από τη ναυτιλία και την ένταξη των θαλάσσιων μεταφορών στα συστήματα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ. Υπογράμμισε επίσης την ανάγκη πρόληψης της διαρροής άνθρακα και αξιολόγησης των επιπτώσεων των θαλάσσιων μεταφορών στην ανταγωνιστικότητα και στις θέσεις εργασίας.

Το Κοινοβούλιο ζητάει τη λήψη των εξής μέτρων προκειμένου οι θαλάσσιες μεταφορές να γίνουν πιο αποδοτικές και καθαρές και να υλοποιηθεί η βιώσιμη μετάβαση του ναυτιλιακού τομέα στην κλιματική ουδετερότητα, στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας:

  • την παροχή κινήτρων, μεταξύ άλλων μέσω φορολογικών ελαφρύνσεων, για την προώθηση της χρήσης εναλλακτικών λύσεων αντί των βαρέων καυσίμων
  • τη ψηφιοποίηση και αυτοματοποίηση του ναυτιλιακού τομέα και την απαλλαγή του από τις ανθρακούχες εκπομπές
  • τη ρύθμιση της πρόσβασης στους λιμένες της ΕΕ για τα πλέον ρυπογόνα πλοία
  • τεχνικές βελτιώσεις, όπως είναι η βελτιστοποίηση της ταχύτητας, οι καινοτομίες στην υδροδυναμική, η εισαγωγή νέων μεθόδων πρόωσης...κλπ.

Ως μέρος της νομοθετικής δέσμης “Fit for 55”, η Επιτροπή πρότεινε τον Ιούλιο του 2021 μια ενημέρωση του συστήματος εμπορίας εκπομπών, συμπεριλαμβανομένης μιας επέκτασης για την κάλυψη των θαλάσσιων μεταφορών, κατόπιν αιτήματος του Κοινοβουλίου. Το Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση στις 22 Ιουνίου του επόμενου έτους.

Βιώσιμα καύσιμα για πλοία

 

Τον Οκτώβριο του 2022, το Κοινοβούλιο υιοθέτησε τη θέση του για το σχέδιο κανόνων της ΕΕ για τη χρήση ανανεώσιμων καυσίμων και καυσίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών στις θαλάσσιες μεταφορές, στα πλαίσια του ίδιου νομοθετικού πακέτου.


Το Κοινοβούλιο επιθυμεί ο ναυτιλιακός τομέας να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία κατά 2% από το 2025, 20% από το 2035 και 80% από το 2050 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2020. Τα μέτρα θα ισχύσουν για τα πλοία ολικής χωρητικότητας άνω των 5.000 τόνων, τα οποία ευθύνονται κατ’ αρχήν για το 90% των εκπομπών διοξειδίων του άνθρακα, για το σύνολο της ενέργειας που χρησιμοποιείται επί των πλοίων εντός ή μεταξύ λιμένων της ΕΕ, και για το 50% της ενέργειας που χρησιμοποιείται εν πλω όταν ο λιμένας αναχώρησης ή κατάπλου βρίσκεται εκτός της ΕΕ ή στις εξόχως απόκεντρες περιοχές της.


Τα έσοδα που θα προκύπτουν από τις κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τους κανόνες θα πρέπει να διοχετεύονται στο Ταμείο Ωκεανών και να συμβάλλουν στην απαλλαγή του ναυτιλιακού τομέα από τις ανθρακούχες εκπομπές.

Περισσότερα για τη μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές