Το τέλος του Πολέμου της Μπανάνας: κερδισμένοι και χαμένοι 

 
 

Κοινοποίηση αυτής της σελίδας: 

Μπανάνες… BELGA_AFP_Ernesto Benavides  

Η ΕΕ είναι η μεγαλύτερη εισαγωγός μπανάνας στον κόσμο, με τη δική της παραγωγή να μην καλύπτει παρά το ένα δέκατο των αναγκών της. Έτσι οι παραγωγοί μπανάνας στην Καραϊβική, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική δίνουν μεγάλη μάχη για να διασφαλίσουν μερίδιο αγοράς στην Ευρώπη και, πρόσφατα, το ΕΚ ενέκρινε μέτρα διευκόλυνσης των εισαγωγών νοτιοαμερικανικής μπανάνας από τις μεγάλες πολυεθνικές του χώρου, προειδοποιώντας ωστόσο ότι αυτό μπορεί να απειλήσει τους μικρότερους παραγωγούς.

Η επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου του ΕΚ ενέκρινε, τη Δευτέρα 17 Ιανουαρίου τη συμφωνία για τη μπανάνα που επετεύχθη τον Δεκέμβριο του 2009 μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ, της Βραζιλίας, της Κολομβίας, της Κόστα Ρίκα, του Εκουαδόρ, της Γουατεμάλας, της Ονδούρας, του Μεξικού, της Νικαράγουας, του Παναμά, του Περού και της Βενεζουέλας. Εισηγήτρια είναι η Ιταλίδα ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών, Francesca Balzani.


Με βάση τη συμφωνία, η ΕΕ θα μειώσει προοδευτικά τους δασμούς που επιβάλλει στις μπανάνες νοτιοαμερικανικής προελεύσεως. Σε οκτώ στάδια οι δασμοί θα μειωθούν από 176 ευρώ τον τόνο σήμερα, σε 114 το 2017. Από την άλλη πλευρά, οι χώρες αυτές θα παραιτηθούν των νομικών μέτρων που έλαβαν κατά της Ένωσης στο πλαίσιο του ΠΟΕ για παραβίαση των κανόνων περί διεθνούς εμπορίου.


Αν η συμφωνία εγκριθεί και από την ολομέλεια, θα έχει σημάνει το τέλος του 15ετούς "πολέμου της μπανάνας" που άρχισε το 1993 όταν για λόγους που κυρίως συνδέονταν με την ενίσχυση της ανάπτυξης στον τρίτο κόσμο, η ΕΕ εισήγαγε το δασμολογικό καθεστώς που ισχύει σήμερα, επιτρέποντας στις μπανάνες από τις χώρες της Αφρικής και της Καραϊβικής να εισέρχονται ουσιαστικά αδασμολόγητες στο έδαφός της.


Ταυτόχρονα επέβαλε υψηλούς δασμούς στις μπανάνες της Νοτίου Αμερικής που ως επί το πλείστον παράγονται από μικρό αριθμό γιγαντιαίων αμερικανικών πολυεθνικών επιχειρήσεων όπως οι Dole και Chiquita.


Το προτιμησιακό καθεστώς ουσιαστικά επέτρεψε στους ελάχιστα ανταγωνιστικούς μικροπαραγωγούς των χωρών της Αφρικής και της Καραϊβικής να ανταγωνισθούν τις πολυεθνικές. Όμως ο ΠΟΕ, με επανειλημμένες αποφάσεις του το βρήκε αντίθετο με τους κανόνες που έχουν συμφωνηθεί και μάλιστα επέτρεψε στις ΗΠΑ να επιβάλλουν, ως αντίποινα, υψηλούς δασμούς σε ορισμένα ευρωπαϊκά προϊόντα όπως γαλλικά κρασιά και βρετανικά κασμήρια.


Έτσι, η ΕΕ τελικά δέχθηκε να μειώσει τους δασμούς κάτι που με τη σειρά του αφ' ενός αναμένεται να οδηγήσει σε πτώση της τιμής της μπανάνας στην Ευρώπη αφ' ετέρου να συμπιέσει το μερίδιο αγοράς και τα κέρδη των μικροπαραγωγών.


Οι φόβοι αυτοί οδήγησαν στη λήψη αντισταθμιστικών μέτρων όπως η ενίσχυση των χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού με κονδύλια ύψους 200 εκατομμυρίων για να προσαρμοσθούν ευκολότερα, ενώ ενίσχυση θα λάβουν και οι Ευρωπαίοι παραγωγοί.


Αίτημα του ΕΚ, είναι όμως και τα κονδύλια αυτά να αυξηθούν και να επιβληθούν περιορισμοί με βάση τις συνθήκες εργασίας στις φυτείες.


Στην ψηφοφορία στην επιτροπή, η πρόταση έγκρισης της συμφωνίας καταψηφίσθηκε από τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς και των Πρασίνων, που εξέφρασαν το φόβο ότι η συμφωνία, ενισχύοντας τη θέση των αμερικανικών επιχειρήσεων θα υπονομεύσει βασικά δικαιώματα των μικροπαραγωγών. Τελικά η συμφωνία εγκρίθηκε με 18 ψήφους έναντι 5.

Μπανάνες 
  • Η μπανάνα είναι από τα βασικά είδη διατροφής μαζί με το ρύζι, το σιτάρι και το καλαμπόκι 
  • Σημαντική πηγή βιταμινών Α, Β6, C, πλούσια σε ίνες, εξαιρετικά φτωχή σε λίπος 
  • Η Ινδία και η Βραζιλία κατέχουν περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής 
  • Μόνο το 20% της παγκόσμιας παραγωγής μπαίνει σε ελεύθερη δια πραγμάτευση στην αγορά 
  • Η ΕΕ έχει τις μεγαλύτερες εισαγωγές μπανάνας, η Λατινική Αμερική τις μεγαλύτερες εξαγωγές 
  • Το 2008 η ΕΕ προμηθεύθηκε 5,4 εκατομμύρια τόνους μπανάνας, το 72,5% από τη Λατινική Αμερική, το 17% από τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού.