Athrú aeráide a chomhrac: úsáid fuinnimh in-athnuaite a chur chun cinn 

An leagan is deireanaí: 
 
Cruthaithe:   
 

Roinn an leathanach seo: 

Faoi 2030, is as foinsí in-athnuaite fuinnimh a thiocfaidh 32% den fhuinneamh a ídítear san Aontas ©AP Images/European Union-EP  

Tosaíocht don Pharlaimint is ea dul i ngleic le hathrú aeráide. Ach céard iad moltaí na bhfeisirí maidir le héifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú agus fuinneamh in-athnuaite a chur chun cinn?

Siar sa bhliain 2016, d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach moltaí maidir le fuinneamh glan a bhfuil sé mar aidhm acu an t-athrú aeráide a chomhrac, spleáchas an Aontais Eorpaigh ar thíortha eile do sholáthairtí fuinnimh a laghdú, agus cabhrú le hEorpaigh a bhfuinneamh glas féin a ghiniúint.

Mar chuid den reachtaíocht, tá trí cinn de mholtaí: ceann amháin maidir le foinsí in-athnuaite fuinnimh, ceann eile maidir le héifeachtúlacht fuinnimh, agus baineann an tríú ceann le meicníocht rialaithe. Tháinig idirbheartaithe na Parlaiminte agus Chomhairle an Aontais Eorpaigh ar chomhaontú i Meitheamh 2018 maidir le leagan deiridh na rialacha sin.

Foinsí in-athnuaite fuinnimh

Tá sciar an fhuinnimh in-athnuaite as tomhaltas foriomlán fuinnimh an Aontais tar éis méadú ó 8.5% sa bhliain 2004 go 17% in 2016. Tar éis comhaontú a thángthas air siar in 2014, tá an tAontas tiomanta sprioc 27% ar a laghad d’fhuinneamh in-athnuaite as a thomhaltas foriomlán fuinnimh a bhaint amach faoi 2030.

Tháinig feisirí Eorpacha agus ionadaithe rialtais na mballstát ar chomhaontú an 14 Meitheamh 2018 maidir le hathruithe ar an treoir maidir le fuinneamh in-athnuaite. Cuimseofar sa treoir nuashonraithe sprioc níos uaillmhianaí (32%) i gcomhair fuinnimh ghlais faoin mbliain 2030. Mar chuid den treoir nua, beidh sé níos éasca ag Eorpaigh a gcuid leictreachais féin a ghiniúint, a stóráil agus a ídiú ó fhoinsí in-athnuaite, gan táillí nó cánacha breise a íoc.

Tuilleadh eolais anseo faoin aistriú chuig fuinneamh glan san Aontas Eorpach.

Éifeachtúlacht fuinnimh

Cosnaíonn allmhairí fuinnimh thart ar €350 billiún gach bliain, rud a fhágann gurb é an tAontas Eorpach an t-allmhaireoir fuinnimh is mó ar domhan. Chun spriocanna aeráide an Aontais a chomhlíonadh agus caiteachas ar allmhairí fuinnimh a laghdú, tá an Chomhairle agus an Pharlaimint tar éis teacht ar chomhaontú maidir le sprioc cheangailteach éifeachtúlacht fuinnimh AE de 32.5% a bhaint amach faoi 2030.

Tá téamh agus fuarú foirgneamh ina gcúis le 40% den fhuinneamh ar fad a ídítear san Aontas Eorpach. Tá 75% den tithíocht san Aontas neamhéifeachtúil ó thaobh fuinnimh de. Chun dul i ngleic leis an bhfadhb seo, thug feisirí na Parlaiminte a gceadú in Aibreán 2018 le rialacha nua chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh. Beidh ar bhallstáit an Aontais straitéisí fadtéarmacha a ullmhú chun tacú le hathchóiriú foirgnimh. Faoin mbliain 2050, ba chóir go mbeadh foirgnimh an Aontais dícharbhónaithe agus thar a bheith éifeachtúil ó thaobh fuinnimh.

I vóta an 13 Meitheamh 2017, thug feisirí Eorpacha a gceadú le córas simplithe maidir le lipéadú fuinnimh d'fhonn cabhrú le tomhaltóirí táirgí níos éifeachtúla - amhail meaisíní níocháin, folúsghlantóirí nó teilifíseáin - a shainaithint agus a cheannach. Dar leis an gCoimisiún Eorpach, trí chóras nua mar seo a chur i bhfeidhm bheifí in ann 200 billiún kWh a choigilt; is ionann sin agus ídiú fuinnimh bliantúil na Stát Baltach.

Rialachas an Aontais Fuinnimh

 

Tháinig feisirí Eorpacha ar chomhaontú leis an gComhairle an 20 Meitheamh 2018 maidir le rialachas an Aontais Fuinnimh. Táthar ag iarraidh a chinntiú go bhfanfaidh tíortha an Aontais ar an mbóthar ceart chun cuspóirí fuinnimh agus aeráide AE don bhliain 2030 a bhaint amach. Meastar go gcuirfear na dréachtrialacha chun vóta iomlánaigh sa Pharlaimint i mí Dheireadh Fómhair.

Tuilleadh eolais anseo faoin Aontas Fuinnimh.