Creat nua AE chun infheistíocht inbhuanaithe a éascú 

An leagan is deireanaí: 
 
Cruthaithe:   
 

Roinn an leathanach seo: 

Tá sé mar aidhm ag an Eoraip bheith ar an gcéad mhór-roinn aeráidneodrach ar domhan faoi 2050 © Georgii Timakov/AdobeStock  

Ag seisiún iomlánach mhí an Mheithimh, caithfidh feisirí Eorpach vóta ar chreat lena gcuirfear sainmhíniú ar fáil ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de.

Leis an gcóras aicmithe Eorpach nua, bheadh soiléire ag gnólachtaí agus ag infheisteoirí maidir leis na gníomhaíochtaí a mheastar a bheith inbhuanaithe. Chuideodh an córas nua lena áirithiú go mbeidh straitéisí infheistíochta dírithe ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha a rannchuidíonn i ndáiríre le cuspóirí comhshaoil a bhaint amach. Táthar ag súil leis chomh maith go spreagfar maoiniú ón earnáil phríobháideach don aistriú go hAontas Eorpach a bheidh aeráidneodrach.


Tháinig idirbheartaithe Pharlaimint na hEorpa agus Comhairle an Aontais Eorpaigh ar chomhaontú sealadach maidir leis an gcóras aicmithe aontaithe an 18 Nollaig 2019, agus thug feisirí na gcoistí um ghnóthaí eacnamaíocha agus um an gcomhshaol a gceadú leis an socrú an 28 Bealtaine 2020.


An chéad mhór-roinn aeráidneodrach ar domhan


D’fhógair Parlaimint na hEorpa éigeandáil aeráide agus chomhshaoil i Samhain 2019, agus chuir feisirí in iúl gur cheart an sprioc i dtaca leis an méadú ar an meánteocht dhomhanda a theorannú go 1.5°C a chur chun cinn i mbeartais uile an Aontais.


Tá sé mar aidhm ag an Aontas Eorpach, faoi 2030, astaíochtaí gáis cheaptha teasa a laghdú 40% ar a laghad i gcomparáid le leibhéal astaíochtaí 1990. Leis an gComhaontú Glas don Eoraip, a fógraíodh i Nollaig 2019, táthar ag iarraidh a áirithiú nach mbeidh aon astaíochtaí glana de gháis cheaptha teasa ann faoin mbliain 2050.


Má tá an Eoraip le bheith ar an gcéad mhór-roinn aeráidneodrach ar domhan faoi 2050, beidh infheistíocht ollmhór ag teastáil. De réir mheastacháin an Choimisiúin Eorpaigh, chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 40% faoi 2030, bheadh gá le hinfheistíocht bhreise de €260 billiún gach bliain.


Infheistíocht phríobháideach a chothú


Chomh maith le hinfheistíocht phoiblí, beidh gá le hinfheistíocht ón earnáil phríobháideach chun tionscadail inbhuanaithe a mhaoiniú. Faoi láthair, áfach, níl aon chóras coiteann aicmithe ann ar an leibhéal Eorpach ina sainítear céard is gníomhaíocht eacnamaíoch atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de ann.


Leis an gcreat nua atá á ullmhú, táthar ag súil leis go mbeifear in ann an "snas glas" a laghdú. Tagraíonn snas glas don chleachtas faoina bhfaightear buntáiste iomaíoch éagórach trí tháirge airgeadais a mhargú mar cheann atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, nuair is amhlaidh i ndáiríre nach gcomhlíonann sé caighdeáin bhunúsacha chomhshaoil.


Beidh an creat nua bunaithe ar shé chuspóir comhshaoil de chuid an Aontais:

Ionad athchúrsála © Romaset/AdobeStock  

Faoin gcóras nua, chun cáiliú mar ghníomhaíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, beidh ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha cuidiú ar bhealach substainteach le ceann amháin ar a laghad de na sé chuspóir comhshaoil thuas a bhaint amach, gan dochar suntasach a dhéanamh d'aon cheann de na cuspóirí comhshaoil eile. Caithfear a áirithiú chomh maith go ndéanfar an ghníomhaíocht eacnamaíoch i gcomhréir le cearta sóisialta agus saothair.


An chéad chéim eile


Tar éis don Chomhairle agus don Pharlaimint na rialacha nua a ghlacadh go foirmiúil, iarrfar ar an gCoimisiún an t-aicmiú a bhunú trí na "critéir scagtha theicniúil" a shainiú do gach ceann de na cuspóirí comhshaoil thuas.


Táthar ag súil leis go mbeidh na critéir maidir leis an athrú aeráide a mhaolú agus le hoiriúnú don athrú aeráide réidh faoi dheireadh 2020. I gcás na gceithre chuspóir eile, ba cheart na critéir a bhunú faoi dheireadh 2021.