Searmanas bronnta 2017: Duais Sakharov buaite ag an bhfreasúra daonlathach i Veiniséala 

 
 

Roinn an leathanach seo: 

Bronnfar Duais Sakharov um Shaoirse Smaointeoireachta ar an bhfreasúra daonlathach i Veiniséala ag searmanas sa Pharlaimint an 13 Nollaig. Craolfar an searmanas bronnta beo ar an suíomh seo.

Le blianta beaga anuas, tá Veiniséala i ngreim ag géarchéim pholaitiúil. De réir a chéile, tá teorainn curtha ag an bpáirtí rialaithe leis an smacht reatha agus leis an ord bunreachtúil, agus i mí an Mhárta 2017 bhain an chúirt uachtarach a chumhacht reachtach den Tionól Náisiúnta.

 

De bharr ráta boilscithe atá ag méadú as cuimse, tá na milliúin duine ag streachailt bia nó cógais a cheannach. Ó thús na bliana, dúnmharaíodh os cionn 120 freasúrach agus de réir Foro Penal Venezolano tá thart ar 300 príosúnach polaitiúil ann sa tír i láthair na huaire.

 

‘Táimid ag éileamh go mbeidh athrú síochánta ann chuig daonlathas’

 

Ag cruinniú a bhí ar siúl in Strasbourg an 26 Deireadh Fómhair, roghnaigh Comhdháil na nUachtarán an freasúra daonlathach i Veiniséala mar bhuaiteoirí Dhuais Sakharov na Parlaiminte don bhliain 2017. Tá Comhdháil na nUachtarán comhdhéanta d'Uachtarán Pharlaimint na hEorpa agus de chathaoirligh na ngrúpaí polaitiúla.

 

Agus buaiteoir na bliana seo á fhógairt aige le linn an tseisiúin iomlánaigh in Strasbourg, dúirt Uachtarán na Parlaiminte Antonio Tajani: “Trí Dhuais Sakharov um Shaoirse Smaointeoireachta a bhronnadh ar an bhfreasúra daonlathach i Veiniséala tá ár dtacaíocht dhílis le Tionól Náisiúnta Veiniséala á athdhearbhú againn, ar tionól é a thoghtar go daonlathach. Táimid ag éileamh chomh maith go mbeidh athrú síochánta ann chuig daonlathas, athrú atá á éileamh go géar ag pobal Veiniséala.”

 

Áirítear leis an bhfreasúra daonlathach an Tionól Náisiúnta (Julio Borges) agus na príosúnaigh pholaitiúla uile arna liostú ag Foro Penal Venezolano agus ionadaíocht á déanamh orthu ag Leopoldo López, Antonio Ledezma, Daniel Ceballos, Yon Goicoechea, Lorent Saleh, Alfredo Ramos agus Andrea González.

Tá thart ar 300 príosúnach polaitiúil ann, dar leis an tuarascáil is deireanaí de chuid Foro Penal Venezolano, eagraíocht mhór le rá um chearta an duine i Veiniséala a thugann cúnamh dlí do dhaoine a bhfuil teorainn lena gcuid acmhainní geilleagracha agus a nglactar leis ina dtaobh gur coinníodh go treallach iad, gur céasadh iad nó gur ionsaíodh i gcaitheamh agóidí iad. I measc na bpríosúnach polaitiúil, tá ceannairí mór le rá ón bhfreasúra amhail Leopoldo López, Antonio Ledezma, Daniel Ceballos, Yon Goicoechea, Lorent Saleh, Alfredo Ramos agus Andrea González.

 

‘I Veiniséala, níl aon saoirse cainte ann’

 

Tionólfar an searmanas bronnta in Strasbourg an 13 Nollaig agus bronnfar teastas agus €50,000 ar na buaiteoirí. Ag labhairt dó roimh an searmanas, dúirt Julio Borges: “I Veiniséala, níl aon saoirse cainte ann, tá an rialtas tar éis bunús na meán a dhúnadh nó a bhrú faoi chois, tá iriseoirí faoi bhagairt, tá an-chuid daoine i bpríosún as tvuít a sheoladh. [...] Measaim gur comhartha aitheantais í an duais seo do phobal Veiniséala. Pobal Veiniséala atá ag troid leis na blianta ar son a saoirse.”

 

An searmanas bronnta

 

Chomh maith le Julio Borges, beidh Antonio Ledezma agus ionadaithe príosúnaithe polaitiúla eile i láthair ag an searmanas bronnta an 13 Nollaig. Cuirfear tús leis an searmanas ag meán lae CET, agus craolfar é beo ar leathanach Facebook na Parlaiminte agus ar ár suíomh gréasáin.

 

Tionólfar preasócáid le Julio Borges agus le Antonio Ledezma díreach tar éis an tsearmanais. Agus craolfar agallamh beo ar leathanach Facebook na Parlaiminte ag 16.00 CET.

 

Duais Sakharov um Shaoirse Smaointeoireachta

 

Bunaíodh Duais Sakharov um Shaoirse Smaointeoireachta sa bhliain 1988 in onóir Andrei Sakharov, an t-eolaí núicléach Rúiseach agus gníomhaíoch ar son chearta an duine, agus is ionann í agus an comhartha ómóis is mó a bhronnann an tAontas Eorpach d’iarrachtaí ar son chearta an duine. Tugtar aitheantas agus tacaíocht mhorálta léi do na buaiteoirí a ghlacann misneach agus a théann ó neart go neart agus iad ag troid ar son a gcúiseanna.

 

 Tá níos mó i gceist leis ná díreach onóir a thabhairt do dhaoine ar fud na cruinne a throideann ar son chearta an duine. Féachann sé freisin, le haird a dhíriú ar sháruithe ar chearta an duine agus le tacú le buaiteoirí agus lena gcúis. Ba í Malala Yousafzaï ón bPacastáin a bhuaigh an duais sa bhliain 2013 agus bhí an bua ag Denis Mukwege, gínéiceolaí ó Phoblacht Dhaonlathach an Chongó sa bhliain 2014, bronnadh an duais ar an mblagálaí Raif Badawi ón Araib Shádach in 2015, agus ba iad Nadia Murad Basee agus Lamiya Aji Bashar a bhuaigh Duais na bliana seo caite.

 

Conas a roghnaítear an buaiteoir?

 

I mí Mheán Fómhair gach bliain, is féidir le feisirí iarrthóirí do Dhuais Sakharov a ainmniú. Ní mór tacaíocht 40 feisire ar a laghad a bheith ag gach ainmní, agus ní féidir le gach feisire aonair tacú ach amháin le haon ainmní amháin. Measúnaítear ainmniúcháin shínithe lena ngabhann fianaise tacaíochta ansin i gcomhchruinniú den choiste um ghnóthaí eachtracha agus den choiste um fhorbairt. Dréachtar gearrliosta de thriúr iarrthóirí ansin agus cuirtear é faoi bhráid Chomhdháil na nUachtarán i gcomhair vóta chríochnaithigh. Fógraítear an buaiteoir de ghnáth i mí Dheireadh Fómhair.

 

Tuilleadh eolais anseo faoi Dhuais Sakharov.