Grinnscrúdú daonlathach: éisteachtaí na gcoimisinéirí ainmnithe 

 
 

Roinn an leathanach seo: 

Cuirfear tús leis na héisteachtaí poiblí ag deireadh mhí Mheán Fómhair  

Sular féidir leis an gCoimisiún Eorpach nua tús a chur lena thréimhse oifige, in éisteachtaí poiblí sa Pharlaimint déanfar measúnú ar oiriúnacht na gcoimisinéirí don phost.

Chuaigh níos mó ná 200 milliún Eorpach amach le vóta a chaitheamh sna toghcháin Eorpacha an 23-26 Bealtaine. Thug na toghcháin deis do vótálaithe tionchar a imirt ar chúrsaí polaitíochta san Aontas Eorpach nuair a thogh siad feisirí Eorpacha chun seasamh ar son a leasa go ceann cúig bliana.


Tá mandáid láidir dhaonlathach faighte ag na feisirí a toghadh i mí Bealtaine. I measc na bhfreagrachtaí atá orthu, beidh orthu vóta a chaitheamh i dtaobh an dtugann siad nó nach dtugann siad a dtoiliú le ceapadh an Choimisiúin Eorpaigh nua le haghaidh sainordaithe cúig bliana.


Cuirfidh feisirí Eorpacha na coimisinéirí ainmnithe faoi dhianscrúdú fada, poiblí agus trédhearcach maidir lena gcumas agus a n-oiriúnacht don phost. Éistfidh feisirí Eorpacha le smaointe na gcoimisinéirí ainmnithe agus déanfaidh siad measúnú ar a gcuid dúthrachta i dtaca le bearta nithiúla a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt ar na ceisteanna is mó atá ag goilleadh ar mhuintir na hEorpa.


I vóta an 16 Iúil, thug feisirí Eorpacha a gceadú le hiarrthóireacht Ursula von der Leyen d’uachtaránacht an Choimisiúin Eorpaigh. Ó dheireadh mhí Mheán Fómhair, beidh ar na coimisinéirí ainmnithe teacht os comhair na gcoistí parlaiminteacha cuí de réir na réimsí freagrachta a bheidh acu. Déanfar measúnú ar a gcumas, a n-oiriúnacht don phost agus a gcur amach ar a gcúraimí.


Is faoi rialtais na mballstát a bhíonn sé coimisinéirí a ainmniú, i gcomhar le von der Leyen. Tá sé ráite ag an uachtarán tofa go dtabharfaidh sí tús áite don chomhionannas inscne i rith a huachtaránachta.


Mar a fheidhmíonn na héisteachtaí parlaiminteacha


Tar éis don Chomhairle a ceadú a thabhairt leis na coimisinéirí ainmnithe, déanfaidh an tUachtarán tofa Ursula von der Leyen a foireann nua – coláiste na gcoimisinéirí – a fhógairt. Fógróidh sí freisin leithdháileadh chúraimí na gcoimisinéirí.


Mar go bhfuil ceapadh na gcoimisinéirí ar fad faoi réir fhormheas Pharlaimint na hEorpa, sular féidir leo tús a chur lena dtréimhsí oifige, cuirfear éisteachtaí parlaiminteacha ar siúl chun na hiarrthóirí a mheasúnú agus chun a chinntiú nach dtagann a gcuid scileanna agus a gcáilíochtaí salach ar na chúraimí a bheadh acu.


Tabharfar cuireadh do na coimisinéirí ainmnithe ar fad teacht os comhair éisteachta poiblí a mhairfidh trí huaire an chloig agus a chraolfar beo ar líne. Tiocfaidh na hiarrthóirí os comhair na gcoistí parlaiminteacha cuí de réir na réimsí freagrachta a bheidh acu. Tar éis na héisteachta, ullmhófar meastóireacht an choiste nó na gcoistí ábhartha. Seolfar tuarascáil meastóireachta maidir le gach iarrthóir chuig Comhdháil na nUachtarán atá comhdhéanta de chathaoirligh ghrúpaí polaitiúla na Parlaiminte agus d’Uachtarán na Parlaiminte.


Uaireanta, mar gheall ar na héisteachtaí parlaiminteacha, bíonn ar choimisinéir ainmnithe a iarrthóireacht nó a hiarrthóireacht a aistarraingt, nó caithfear a chúraimí nó a curaimí a athrú. Siar in 2014, mar shampla, d'aistarraing Alenka Bratušek a hiarrthóireacht do phost an choimisinéara um fhuinneamh tar éis di drochmheastóireacht a fháil ó na coistí parlaiminteacha um fhuinneamh agus um an gcomhshaol.


Agus deireadh tagtha le próiseas na n-éisteachtaí, déanfaidh feisirí Eorpacha vótáil i dtaobh an dtugann siad nó nach dtugann siad a dtoiliú le ceapadh an Choimisiúin Eorpaigh le haghaidh sainordaithe cúig bliana.


Ar an mbonn sin, beidh na coimisinéirí in ann tús a chur lena gcuid oibre. A bhuí le próiseas faofa na Parlaiminte, neartaítear dlisteanacht na mbearta a dhéanfaidh an Coimisiún Eorpach nua sna cúig bliana amach romhainn.