Aleppo: ‘Scéal thar a bheith gruama atá ann ó thaobh na daonnachta de’ 

 
 

Roinn an leathanach seo: 

Staffan de Mistura  

Ag labhairt dó sna coistí um fhorbairt agus um ghnóthaí eachtracha an 29 Samhain, chuir toscaire na Náisiún Aontaithe sa tSiria Staffan de Mistura in iúl go bhfuil gach seans ann go scriosfar oirthear Aleppo ar fad roimh aimsir na Nollag. Easáitíodh níos mó ná 50,000 duine le cúpla lá anuas tar éis d’fhórsaí rialtas na Siria dul chun cinn a dhéanamh in oirthear na cathrach. Ag labhairt dó in agallamh tar éis an chruinnithe, leag an tUasal de Mistura béim ar an ngá le réiteach polaitiúil.

An féidir leat léargas a thabhairt dúinn ar chúrsaí mar atá sa tSiria anois díreach?


Tá dlús á chur le hiarrachtaí míleata chun deireadh a chur leis an gcoimhlint. Tá muintir na Siria ag fulaingt le beagnach sé bliana, inniu tá thart ar 16,000 duine easáitithe in oirthear Aleppo. Scéal thar a bheith gruama atá ann ó thaobh na daonnachta de.


Tá géarghá le brú idirnáisiúnta d’fhonn a chinntiú nach leantar ar aghaidh leis an síorbhuamáil. Le bheith féaráilte dóibh, níl aon fhianaise ann go bhfuil oirthear Aleppo á bhuamáil ag aerfhórsa na Rúise faoi láthair, tá an baile buailte ag buamáil fhórsaí na Siria áfach.


Ní féidir liom a rá cé chomh fada a bheidh oirthear Aleppo in ann an bhuamáil a sheasamh. Faoi aimsir na Nollag tá gach seans ann go mbeidh an-chuid díobhála déanta. Ní mór cabhair dhaonnúil a ligean isteach roimhe sin.


Agus an oiread sin páirtithe ag glacadh páirte sa choimhlint, an bhfuil seans ar bith ann go mbeifear in ann teacht ar réiteach polaitiúil iontaofa?


D’fhéadfá a rá go bhfuil sé chóir a bheith dodhéanta.  I bhfianaise na geopholaitíochta, ní dóigh liom go raibh coimhlint riamh ann sa stair leis an oiread sin páirtithe, páirtithe réigiúnacha agus idirnáisiúnta, gan trácht ar na grúpaí míleata agus an Stát Ioslamach. Ach ní hionann sin agus a rá nach bhfuil réiteach ar bith ann. Tá plean oibre againn: sin rún 2254. Ba chóir dúinn é a chur i bhfeidhm agus is fearr go deireanach ná go brách. Ar aon nós, ní bheidh toradh seasmhach míleata ann gan réiteach polaitiúil.


Maidir le comhchainteanna, ní amháin go bhfuil misneach fós ann ach tá géarghá le dul ar ais i mbun caibidlíochta. Ní féidir linn ligean d’eachtraí míleata gialla a dhéanamh dúinn an t-am ar fad. An rud is tábhachtaí ná go mbeidh na hidirghabhálaithe ar fad ann agus iad uilig faoi réir le dul i mbun caibidlíochta, agus cuirim an rialtas san áireamh sa mhéid sin.


Cén ról atá ag an Rúis faoi láthair? Chuir Donald Trump in iúl go mbeadh sé sásta comhoibriú leis an Rúis maidir leis an tSiria, cén tionchar a bheadh aige seo?


Níl dabht ar bith faoi, cor cinniúnach sa choimhlint a bhí i dteacht chun cinn na Rúise. An sprioc oifigiúil atá acu ná nach dtitfeadh an méid a tharla sa Libia amach an athuair, go mbeidh athrú de réir a chéile ann in ionad coup. An aidhm eile atá acu ná dul i ngleic leis an Stát Ioslamach. Má dhéanann an tUachtarán-toghaí Trump beart de réir a bhriathair, táim cinnte gur smaoineamh maith é comhoibriú leis an Uachtarán Putin. Táimid ar fad ag iarraidh cur in éadan an Stáit Ioslamaigh, ach chun an ceann is fearr a fháil orthu beidh gá le réiteach polaitiúil a chuirfeadh gach páirtí san áireamh.  


Cén ról a d’fhéadfadh a bheith ag an Aontas Eorpach i bpróiseas na hatógála agus an athmhuintearais nuair a bheidh deireadh leis an gcoimhlint?


Is san Eoraip a raibh tionchar ghéarchéim na Siria le feiceáil ar dtús, ceist mhór do chobhsaíocht pholaitiúil an Aontais is ea géarchéim na ndídeanaithe. Ba chóir don Eoraip a bheith chun tosaigh agus tacú leis na Náisiúin Aontaithe mar atá a dhéanamh ag Ardionadaí an Aontais Federica Mogherini. Is féidir leis an Eoraip an-chuid a dhéanamh a mhéid a bhaineann leis an bpróiseas eadrána - leis an Iaráin, leis an Araib Shádach agus le páirtithe réigiúnacha eile. An rud is tábhachtaí áfach ná an atógáil. Níl institiúid ar bith eile ann atá níos réitithe chun cabhrú le hatógáil na Siria. Mar a dúras, braitheann sé seo ar fad ar réiteach pholaitiúil atá iontaofa agus a chuireann na páirtithe ar fad san áireamh. Ní leor cliseadh nó bua.

Coimhlint na Siria 
  • Cabhair dhaonnúil ag teastáil ag 13.5 milliún duine  
  • 6.1 milliún duine easáitithe laistigh den tSiria 
  • 4.8 milliún duine tar éis an tír a fhágáil 
  • Maraíodh níos mó ná 250,000 duine 
  • Ceathrar as cúigear ag maireachtáil i mbochtaineacht 
  • Laghdú 20 bliain tagtha ar an ionchas saoil sa tír ó cuireadh tús leis an gcoimhlint