COP21: 'Táimid ag iarraidh go dtiocfaidh an comhaontú i bhfeidhm gan mhoill' 

An leagan is deireanaí: 
 
Cruthaithe:   
 

Roinn an leathanach seo: 

Giovanni La Via, cathaoirleach an choiste um chomhshaol  

Is ceist thábhachtach é an t-athrú aeráide a bhfuil an uile dhuine faoina anáil. Ag comhdháil i bPáras anuraidh thug 195 thír a gcuid tacaíochta le comhaontú nua domhanda faoin bhfadhb. Cuireadh daingniú an chomhaontaithe ar leibhéal AE chun vóta sa Pharlaimint an 4 Deireadh Fómhair agus Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe Ban Ki-moon i láthair. Don chéad uair, le daingniú an Aontais, tiocfaidh comhaontú maidir le hathrú aeráide i bhfeidhm a bheidh ina cheangal de réir dlí.

Dírítear le Comhaontú Pháras ar an ardú teochta domhanda a choinneáil i bhfad faoi bhun 2°C agus ar iarracht a dhéanamh é a choinneáil ag 1.5°C (i gcomparáid le leibhéil réamhthionsclaíocha). Chuige sin, tá dualgas ar thíortha bearta a dhéanamh chun a gcuid astaíochtaí a laghdú. Comhaontaíodh é ag comhdháil a bhí ar siúl i bPáras i Nollaig 2015, agus tiocfaidh sé i bhfeidhm tar éis do 55 thír ar a laghad é a dhaingniú, ar tíortha iad is cúis le 55% d’astaíochtaí domhanda gás ceaptha teasa, ar a laghad. Le daingniú an Aontais Eorpaigh an 4 Deireadh Fómhair baineadh an tairseach 55% amach. Mar sin don chéad uair, beidh comhaontú um athrú aeráide ann a bheidh ceangailteach ó thaobh dlí de i gcás na dtíortha a dhaingnigh é.

 

Bhí Giovanni La Via ina chathaoirleach ar thoscaireacht na Parlaiminte ag comhdháil COP21 i bPáras anuraidh.Foilsíodh an t-agallamh anseo thíos leis an Uasal La Via don chéad uair an 29 Meán Fómhair:


Táimid tar éis a bheith fíorbhródúil le fada san Eoraip as a bhfuil ar siúl againn a mhéid a bhaineann le cosaint an chomhshaoil. Na laethanta seo áfach is cosúil go bhfuilimid ag titim chun deiridh ar na Stáit Aontaithe agus ar an tSín?


Tharla sin mar go bhfuil an-chuid ama curtha amú againn. Tar éis Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe agus Sheachtain Comhshaoil Nua Eabhrac, tá trí scór tír - atá freagrach as 47.7% d’astaíochtaí gás ceaptha teasa an domhain - tar éis comhaontú Pháras a dhaingniú.


Leis an obair atá ar siúl againn sa Pharlaimint táimid ag iarraidh go dtiocfaidh an comhaontú i bhfeidhm gan mhoill. An chéad chéim eile ná vóta sa choiste um chomhshaol, beidh vóta deiridh ar siúl i rith an tseisiúin iomlánaigh a bheidh ar siúl an 3-6 Deireadh Fómhair.


Má dhaingnítear an comhaontú go pras ar leibhéal AE díreofar aird ar cheannaireacht an Aontais agus a mballstát agus ar an obair leanúnach atá ar siúl ag an Eoraip chun aghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide ar leibhéal domhanda. Ní cóir an deis seo a chur amú.


Céard iad na príomhghnéithe a bhaineann leis an gcomhaontú seo? Cén tionchar praiticiúil a bheidh aige ar mhuintir agus ar chuideachtaí na hEorpa?


An phríomhsprioc a bhaineann le comhaontú Pháras ná an t-athrú aeráide a choinneáil faoi bhun 2ºC i rith an chéid seo. Céard go díreach atá i gceist leis sin? Ní mór dúinn laghdú suntasach a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa. Mar gheall air seo beidh an-chuid oibre reachtaí le déanamh againn a mhéid a bhaineann le beartas aeráide. Táimid ag obair i dtreo laghdú a dhéanamh ar astaíochtaí in earnálacha nach dtagann faoi scáth scéim an Aontais maidir le trádáil astaíochtaí.  Beidh orainn ár n-iarrachtaí a roinnt idir na ballstáit ar fad.


Beidh gá le hobair a mhéid a bhaineann le héifeachtúlacht fuinnimh agus le fuinneamh inathnuaite d’fhonn laghdú a dhéanamh ar tháirgeadh gás ceaptha teasa, agus caithfear dé-ocsaíd charbóin a stóráil i gcré nó áit éigin eile gan ár gcuid iomaíochais a chur i mbaol.


Beidh an chéad chomhdháil eile maidir leis an athrú aeráide - COP22 - ar siúl in Marrakech an 7-18 Samhain. Céard a tharlóidh ansin?


Cuirfear tús in Marrakech leis an bpróiseas i ndáil le polasaithe Pháras a chur i bhfeidhm. Tá sé ar intinn againn dul chun cinn suntasach a dhéanamh ar phríomhghnéithe an chomhaontuithe, lena n-áirítear creat trédhearcachta níos fearr, sonraí maidir leis an stocáireamh domhanda, tuilleadh treoracha maidir le rannchuidiú an Aontais arna chinneadh go náisiúnta, agus meicníocht i ndáil le cur i bhfeidhm an chomhaontuithe a éascú agus comhlíonadh an chomhaontuithe a chur ar aghaidh.


Tá a chuid obair bhaile déanta ag an Aontas Eorpach: tá moltaí nua foilsithe againn agus cuid de na smaointe curtha i ngníomh cheana féin. Na céad chéimeanna eile ná comhroinnt díchill, athchóiriú dramhaíola, an pacáiste maidir leis an ngeilleagar ciorclach, an scéim maidir le trádáil astaíochtaí, agus moladh a bhaineann le talamhúsáid, athrú sa talamhúsáid agus foraoiseacht. Anois tá gá le hiarrachtaí domhanda ar leibhéal idirnáisiúnta.


Cliceáil anseo chun tuilleadh a fhoghlaim faoi ról na Parlaiminte sa chomhrac i gcoinne athrú na haeráide.