Athrú aeráide: na hiarmhairtí ar an tsoláthair bhia agus ar an bhfarraige mhór 

 
 

Roinn an leathanach seo: 

Tá borradh ag teacht faoi líon na n-eachtraí adhaimsire ©123RF/European Union–EP  

Ag cruinniú sa Pharlaimint an 6 Samhain, chuir eolaithe na Náisiún Aontaithe fianaise nua i láthair maidir le tionchar na géarchéime aeráide ar tháirgeadh bia agus ar an bhfarraige mhór.

Tugann dhá thuarascáil de chuid an Phainéil Idir-Rialtasaigh ar an Athrú Aeráide (IPCC) léargas ar an nasc idir an t-athrú aeráide agus earnáil na feirmeoireachta, chomh maith le tionchar athrú na haeráide ar an bhfarraige mhór agus ar na hoighearchlúideacha. Cuireadh na tuarascálacha faoi bhráid na gcoistí um an gcomhshaol, um fhorbairt agus um iascach ag cruinniú an 6 Samhain 2019.


Ag labhairt dó ag an gcruinniú, thug an tOllamh Jim Skea le fios go bhfuil an díghrádú talún á dhéanamh níos measa mar gheall ar an athrú aeráide, agus go mbíonn tionchar aige seo ar bhonneagar agus ar shlite maireachtála. D’fhéadfadh bainistíocht talún níos fearr athrú aeráide a chomhrac ach tá gá le bearta eile chomh maith, dúirt sé.


Chuir an Dochtúir Jean-François Soussana in iúl go bhfuil earnáil an bhia freagrach as thart ar 21-37% de na hastaíochtaí gás ceaptha teasa ar fad a astaítear mar gheall ar ghníomhaíochtaí daonna. Ag labhairt dó faoi thionchar athrú na haeráide ar shlándáil an tsoláthair bhia, luaigh sé an meath ar tháirgeadh cruithneachta agus arbhair Indiaigh. Le borradh ag teacht chomh maith faoi líon na n-eachtraí adhaimsire, thug sé le fios go mbeidh tionchar aige seo ar shlándáil an tsoláthair bhia amach anseo.


Leibhéal na mara ag ardú


Tá leibhéal na mara ag ardú go mór mór mar gheall ar oighearchlúideacha na Graonlainne agus an Antartaigh a bheith ag leá ar bhonn níos sciobtha. I gcás “gnó mar is gnách”, chuir an tOllamh Hans-Otto Pörtner in iúl go meastar go dtiocfaidh ardú de thart ar chúig mhéadar ar leibhéal na mara faoi 2300.


Bíonn tionchar ag téamh na bhfarraigí ar rochtain fiadhúlra muirí ar ocsaigin agus ar chothaithigh, rud a chuirfidh slándáil an tsoláthair bhia i mbaol i gcás pobal a bhraitheann ar bhia mara. Dúirt an tOllamh Pörtner: “D’fhonn déine thionchar athrú na haeráide a laghdú, baineann tábhacht le gach aon phíosa téimh a tharlaíonn, baineann tábhacht le gach aon bhliain agus le gach aon rogha a dhéanann muid. Agus, níos tábhachtaí ná aon rud eile, baineann tábhacht le toil pholaitiúil agus le toil an phobail.”


Is é an Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide comhlacht na Náisiún Aontaithe atá freagrach as measúnú a dhéanamh ar an eolaíocht a bhaineann leis an ngéarchéim aeráide. Beidh COP25 (comhdháil aeráide na Náisiún Aontaithe) ar siúl i Maidrid an 2-13 Nollaig 2019.