Iarrann feisirí tacaíocht bhreise do na réigiúin chun go mbeidh rath ar an aistriú fuinnimh 

Preasráiteas 
Seisiún iomlánach 
 
 

Roinn an leathanach seo: 

  • Tá leathnú déanta ag an bParlaimint ar an raon feidhme don Chiste um Aistriú Cóir atá ar na bacáin 
  • Is treoirphrionsabal chun tacaíocht a sholáthar faoin gCiste atá sa chomhtháthú sóisialta 
  • Tá fócas ar leith ar réigiúin is lú forbairt, ar na réigiúin is forimeallaí agus ar oileáin 
  • Beidh ar an gComhairle Eorpach an leibhéal acmhainní a mhéadú má táthar le freastal ar na riachtanais atá ann i ndáiríre 
Cuirfidh an Ciste um Aistriú Cóir tacaíocht ar fáil do mhuintir na hEorpa, don gheilleagar agus don chomhshaol©Pkproject/Adobe Stock  

Tá na feisirí réidh le tús a chur le caibidlíochtaí leis an gComhairle i dtaobh an Chiste um Aistriú Cóir a chur ar bun chun an tionchar sóisialta atá ag glasú an gheilleagair a mhaolú.


Dé Céadaoin, an 16 Meán Fómhair, ghlac na feisirí seasamh na Parlaiminte ar an togra ón gCoimisiún maidir leis an gCiste um Aistriú Cóir le 417 vóta i bhfabhar, 141 vóta i gcoinne agus 138 ag staonadh.


D’áitigh an Pharlaimint go ndéanfaí méadú substainteach ar acmhainní an Chiste a thiocfaidh ó bhuiséad AE do 2021-2027 (€25 bhilliún i bpraghsanna 2018 i gcomparáid le €11 bhilliún a bhí molta ag an gCoimisiún agus an laghdú go dtí €7.5 a bhí comhaontaithe ag an gComhairle Eorpach). Ba cheart go mbeadh €32 bhilliún i bpraghsanna reatha mar fhorlíonadh ar an tsuim sin, faoi mar atá molta faoi Ionstraim Théarnaimh AE.


Thairis sin, dheimhnigh na feisirí príomhfhorálacha atá leagtha amach sna dréachtmholtaí a rinne an coiste um fhorbairt réigiúnach:


  • Tacaíocht a sholáthar do dhaoine, don gheilleagar agus don chomhshaol,
  • ‘Sásra do Luaíocht Ghlas’ a chruthú, lena bhféadfar 18% d’acmhainní iomlána an Chiste a leithdháileadh ar na Ballstáit a laghdaíonn a gcuid astaíochtaí gás ceaptha teasa níos tapa ná ballstáit eile,
  • Sciar de 1% den tsuim iomlán a leithdháileadh ar oileáin agus 1% a leithdháileadh ar na réigiúin is forimeallaí,
  • Ráta cómhaoinithe de suas go dtí 85% de na costais le haghaidh tionscadail incháilithe ar fud an Aontais,
  • An fhéidearthacht acmhainní a aistriú ó chuid eile de na cistí comhtháthaithe ar bhonn deonach,
  • An raon feidhme a leathnú ionas go gclúdófar micrifhiontair, turasóireacht inbhuanaithe, bonneagar sóisialta, ollscoileanna agus institiúidí taighde poiblí, teicneolaíochtaí stórála fuinnimh, téamh ceantair ísealastaíochta, soghluaisteacht chliste agus inbhuanaithe, nuáil dhigiteach, lena n-áirítear feirmeoireacht dhigiteach agus bheacht, tionscadail a théann i ngleic le bochtaineacht fuinnimh, chomh maith le cultúr, oideachas agus cothú pobal,
  • Maolú le haghaidh infheistíochtaí i ngníomhaíochtaí a bhaineann le gás nádúrtha agus do réigiúin atá ag brath go mór ar eastóscadh agus dóchán guail, ligníte, scealla ola nó móna, más rud é go gcáilíonn siad mar ghníomhaíochtaí atá ‘inbhuanaithe de réir an chomhshaoil’ i gcomhréir leis an Rialachán Tacsanomaíochta agus go gcomhlíonann siad sé choinníoll charnacha eile.

Lena chois sin, i gcás na mballstát sin nach bhfuil gealltanas tugtha acu go fóill do chuspóir

náisiúnta 2050 maidir le neodracht aeráide, ní fhorscaoilfear ach 50% dá leithdháileadh náisiúnta agus cuirfear an leath eile ar fáil a thúisce a bheidh an sprioc sin glactha acu.

Athlua

Dúirt an rapóirtéir, Manolis Kefalogiannis (Páirtí an Phobail Eorpaigh, an Ghréig): “Tá sé mar aidhm ag an Aontas, mar chuid den Chomhaontú Glas don Eoraip, claochlú socheacnamaíoch a dhéanamh sna réigiúin atá ag brath ar bhreoslaí iontaise agus ar thionscail atá dian ar charbón. An 6 Iúil, d’fhormheas an coiste um fhorbairt réigiúnach an dréacht-tuarascáil lena mbunaítear an Ciste um Aistriú Cóir. Beidh an Ciste ina chomhchuid lárnach de bheartas comhtháthaithe an Aontais. Táimid anois réidh le tús a chur leis na caibidlíochtaí idirinstitiúideacha. Ag an am céanna, beidh an Ciste um Aistriú Cóir nasctha go dlúth le buiséad 2021-2027 agus leis an Ionstraim Théarnaimh nua (‘Next Generation EU’).”

Na chéad chéimeanna eile

Meastar go dtosóidh na caibidlíochtaí idirinstitiúideacha chomh luath agus is féidir agus go bpléifear na nithe ar fad seachas an t-imchlúdach airgeadais, a bhfuil comhaontú le déanamh air sin i gcainteanna comhthráthacha ar an mbuiséad ilbhliantúil.

Cúlra


I mí Eanáir, d’fhoilsigh an Coimisiún togra reachtach maidir leis an gCiste um Aistriú Cóir, arb é sin an chéad togra reachtach chun na tosaíochtaí atá leagtha amach sa Chomhaontú Glas don Eoraip a chur chun feidhme. Sa Bhealtaine tháinig togra leasaithe ina raibh méadú déanta ar acmhainní an Chiste.


Ionas go dtarlóidh na caibidlíochtaí leis an gComhairle chomh luath agus is féidir, d’iarr an coiste um fhorbairt réigiúnach go mbeadh vóta i suí iomlánach na Parlaiminte ar an dréacht-tuarascáil agus ar an sainordú do na caibidlíochtaí. De réir Riail 71, dá ndiúltódh an Pharlaimint ina hiomláine do chinneadh an choiste dul i mbun caibidlíochta, ní fhéadfaí vótáil ar an tuarascáil go dtí an seisiún iomlánach ina dhiaidh sin agus chuirfeadh sé sin moill ar na caibidlíochtaí idir an Pharlaimint, an Chomhairle agus an Coimisiún.