Stad a chur le meath na bithéagsúlachta  

An leagan is deireanaí: 
 
Cruthaithe:   
 

Roinn an leathanach seo: 

Baineann luach intreach leis an mbithéagsúlacht © Shutterstock.com/Simon Bratt  

Mar gheall ar ghníomhaíochtaí daonna amhail talamhúsáid agus truailliú, tá meath nach bhfacthas a leithéid riamh cheana ag teacht ar speicis ainmhíocha agus plandaí.

Tá meath scanrúil tagtha ar an mbithéagsúlacht timpeall an domhain le blianta beaga anuas, agus is iad gníomhaíochtaí daonna amhail athruithe ar thalamhúsáid, truailliú agus athrú aeráide na príomhchúiseanna a bhí leis. I dtuarascáil na Náisiún Aontaithe a foilsíodh sa bhliain 2019, tugtar le fios go bhfuil an t-ochtú cuid de speicis an domhain i mbaol a ndíothaithe. Meastar go bhfuil suas le 24% de speicis a bhaineann le grúpaí amhail féileacáin, éin agus mamaigh imithe ar fad ó chríoch roinnt tíortha Eorpacha.


I vóta an 16 Eanáir 2020, chuir feisirí Eorpacha in iúl go gcaithfear teacht ar chomhaontú ag comhdháil bhithéagsúlachta na Náisiún Aontaithe (COP15) i mí Dheireadh Fómhair maidir le spriocanna a bheidh ina gceangal de réir dlí chun stop a chur leis an meath.


Ag an gcomhdháil in Kunming na Síne, déanfaidh na páirtithe a bhfuil Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir leis an mBithéagsúlacht sínithe acu cinneadh maidir lena straitéis tar éis 2020. Tá feisirí Eorpacha ag iarraidh go mbeidh an tAontas Eorpach ar thús cadhnaíochta - trí 30% de chríocha AE a bheith ainmnithe mar limistéir nádúrtha faoi 2030. Ionas go seachnófaí athruithe tubaisteacha a tharlaíonn mar gheall ar chailliúint na bithéagsúlachta, tá feisirí ag iarraidh go gcuirfear an bhithéagsúlacht san áireamh i mbeartais uile an Aontais.

Bunchúiseanna atá taobh thiar de chailliúint na bithéagsúlachta 
  • Athruithe talamhúsáide (e.g. dífhoraoisiú, dianmhonashaothrú, uirbiú) 
  • Saothrú amhail ró-iascaireacht agus sealgaireacht 
  • Athrú aeráide 
  • Truailliú 
  • Speicis choimhthíocha ionracha 

Chomh maith leis sin, ba cheart éiceachórais dhíghrádaithe a athbhunú, agus chun maoiniú leordhóthanach a chinntiú, tá feisirí Eorpacha den tuairim gur cheart 10% de bhuiséad fadtéarmach an Aontais don tréimhse 2021-2027 a chaitheamh ar chaomhnú na bithéagsúlachta.


Luach intreach na bithéagsúlachta

Baineann luach intreach leis an mbithéagsúlacht: cuidíonn sí le folláine an duine agus le rathúnas eacnamaíoch, cuireann sí aer glan, fionnuisce agus cré ardchaighdeáin ar fáil, agus tá sí riachtanach chun slándáil an tsoláthair bhia a chinntiú. Imríonn ithir agus na haigéin ról riachtanach maidir le haeráid an domhain a rialú mar stórálann siad carbón i bhfoirm ábhair orgánaigh. Mar achoimre, tá ról riachtanach ag an mbithéagsúlacht i marthanas an chine dhaonna.


Cliceáil anseo chun tuilleadh a fhoghlaim faoi mholtaí na bhfeisirí.