Ksur tal-valuri tal-UE: kif tista' taġixxi l-UE (Infografika) 

 
 

Aqsam din il-paġna ma' ħaddieħor: 

L-UE għandha għodod biex tipproteġi l-valuri u l-baġit tagħha meta jkun hemm riskju ta’ ksur minn stat membru. Skopri kif jaħdmu dawn il-mekkaniżmi.

L-Unjoni Ewropea hija bbażata fuq valuri komuni li jorbtu lill-pajjiżi u lin-nies flimkien. Dawn il-valuri ilhom stabbiliti mill-bidu nett fit-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, fl-Artikolu 2. Dawn jinkludu r-rispett għad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem.

Il-ssur tal-valuri tal-UE minn stat membru jiġġustifika reazzjoni fil-livell tal-UE.

X'inhu l-istat tad-dritt?

 

L-istat tad-dritt huwa wieħed mill-valuri tal-UE u prinċipju ewlieni fl-istati demokratiċi peress li jgħin biex jiġu żgurati l-ġustizzja u t-trasparenza, fost oħrajn.

Il-prinċipju tal-istat tad-dritt ifisser li l-gvernijiet għandhom ikunu marbuta bil-liġi, li m'għandhomx jieħdu deċiżjonijiet arbitrarji u li ċ-ċittadini għandhom ikunu jistgħu jikkontestaw l-azzjonijiet tagħhom fi qrati indipendenti.

Jistabbilixxi wkoll il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, li tiffavorixxi b'mod inġust lil xi wħud għad-detriment ta' oħrajn, u s-salvagwardja tal-libertà tal-media, u b'hekk tiżgura li l-pubbliku jkun infurmat sew dwar il-ħidma tal-gvern.

F'dawn l-aħħar snin il-Parlament Ewropew kien qed idoqq l-allarm dwar is-sitwazzjoni li qed tmur għall-agħar rigward l-istat tad-dritt f'xi pajjiżi tal-UE, bħall-Ungerija. Il-MPE ilhom jieħdu azzjoni u ripetutament jitolbu lill-Kummissjoni Ewropea u lill-istati membri biex jipproteġu l-valuri tal-UE u l-baġit.

Il-proċedura tal-Artikolu 7

 

Il-proċedura taħt l-Artikolu 7 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea ġiet introdotta mit-Trattat ta’ Amsterdam fl-1997. Dan jinkludi żewġ mekkaniżmi għall-protezzjoni tal-valuri tal-UE:

  • Miżuri preventivi, jekk ikun hemm riskju ċar ta' ksur tal-valuri tal-UE
  • Sanzjonijiet, jekk tali ksur ikun diġà seħħ.


Sanzjonijiet possibbli kontra l-pajjiż tal-UE kkonċernat mhumiex definiti b'mod ċar fit-trattati tal-UE, iżda jistgħu jinkludu s-sospensjoni tad-drittijiet tal-vot fil-Kunsill u l-Kunsill Ewropew.

Għaż-żewġ mekkaniżmi, id-deċiżjoni finali jeħtieġ li tittieħed mir-rappreżentanti tal-istati membri fil-Kunsill. Il-limiti biex tintlaħaq deċiżjoni huma differenti:

  • Għall-mekkaniżmu preventiv, deċiżjoni fil-Kunsill teħtieġ maġġoranza ta' erba' minn ħamsa tal-istati membri.
  • Biex tiġi determinata l-eżistenza ta' ksur, hija meħtieġa l-unanimità fost il-kapijiet ta' stat u ta' gvern tal-UE.

Il-pajjiż tal-UE kkonċernat ma jieħu sehem fl-ebda vot.

Ara l-infografika tagħna għad-dettalji kollha.

Regoli biex jipproteġu l-baġit tal-UE

 

Fl-2020, il-MPE approvaw regolament imfassal biex jipproteġi l-fondi tal-UE milli jintużaw b’mod mhux xieraq mill-istati membri - dan huwa magħruf bħala l-mekkaniżmu tal-kundizzjonalità tal-istat tad-dritt. Il-Parlament ħeġġeġ biex dan japplika mhux biss meta l-fondi tal-UE jintużaw ħażin direttament, bħal każijiet ta’ korruzzjoni jew frodi, iżda wkoll meta ksur sistemiku tal-valuri fundamentali jirriskja li jaffettwa l-ġestjoni tal-fondi tal-UE.

Dan ifisser li r-rispett tal-istat tad-dritt u valuri oħra huwa kundizzjoni għall-istati membri biex jiksbu fondi tal-UE, peress li l-flus jistgħu jinżammu minn pajjiżi li fihom ksur stabbilit tal-istat tad-dritt jikkomprometti l-ġestjoni tal-fondi tal-UE.

Miżuri oħra

 

Jekk il-Kummissjoni hija tal-fehma li stat membru qed jikser il-liġi tal-UE, li jfisser li ma tapplikax ir-regoli miftiehma fil-livell tal-UE, tista’ tibda proċedimenti ta’ ksur quddiem il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja li jistgħu jwasslu għal sanzjonijiet finanzjarji kontra l-pajjiż.

Il-Parlament qed jifli bir-reqqa s-sitwazzjoni tad-dritt fil-pajjiżi tal-UE, u jħejji rapporti li jenfasizzaw il-problemi u jitolbu azzjoni, inkluż ir-rapport dwar id-drittijiet fundamentali fl-2020 u l-2021.

Mill-2020, il-Kummissjoni tippubblika rapport annwali dwar l-istat tad-dritt li jimmonitorja kemm żviluppi pożittivi kif ukoll negattivi relatati mal-istat tad-dritt fl-istati membri kollha.

Il-bnadar tal-UE u tal-Ungerija jtajru quddiem crest Ungeriż.  

L-azzjonijiet tal-Parlament rigward l-istat tad-dritt fl-Ungerija

Il-MPE bdew il-proċedura tal-Artikolu 7 għall-ewwel darba fl-2018 meta talbu lill-Kunsill biex jiddetermina jekk l-Ungerija hijiex f'riskju li tikser il-valuri fundaturi tal-UE.

Huma qajmu numru ta’ tħassib dwar il-funzjonament tal-istituzzjonijiet tal-pajjiż, inklużi problemi bis-sistema elettorali, l-indipendenza tal-ġudikatura u r-rispett għad-drittijiet u l-libertajiet taċ-ċittadini.

Il-Parlament appoġġa proposta simili mill-Kummissjoni rigward il-Polonja.

Fil-15 ta’ Settembru 2022, il-Parlament qal li s-sitwazzjoni fl-Ungerija marret għall-agħar b’tali mod li l-pajjiż sar “awtokrazija elettorali”, sistema kostituzzjonali li fiha jseħħu l-elezzjonijiet, iżda r-rispett għan-normi u l-istandards demokratiċi huwa nieqes. Ir-rapport tal-Parlament stabbilixxa kif il-valuri tal-UE fil-pajjiż komplew jiddeterjoraw mill-2018 'l hawn, permezz tal-"isforzi intenzjonati u sistematiċi tal-gvern Ungeriż". Il-MPE qalu li n-nuqqas ta’ azzjoni tal-UE aggravat ir-rigress demokratiku, u li parti mill-fondi tal-UE għandhom jinżammu sakemm il-pajjiż jikkonforma mar-rakkomandazzjonijiet tal-UE u s-sentenzi tal-qorti.

Fit-18 ta’ Settembru, il-Kummissjoni pproponiet li tissospendi l-ħlas ta’ €7.5 biljun ta’ finanzjament tal-UE lill-Ungerija minħabba tħassib dwar l-istat tad-dritt biex tiżgura l-protezzjoni tal-baġit tal-UE u l-interessi finanzjarji tal-UE. Il-MPE li ggwidaw ir-regoli biex jipproteġu l-baġit tal-UE permezz tal-Parlament laqgħu l-proposta. F'konformità mal-proċeduri, il-passi li jmiss huma f'idejn l-istati membri u l-Kunsill.

Dan l-artikolu ġie ppubblikat oriġinarjament fl-2018 u ġie aġġornat diversi drabi. L-aktar aġġornament reċenti kien f'Settembru 2022.