Informaturi protetti: salvagwardji tal-UE għal min jaġixxi fl-interess pubbliku 

 
 

Aqsam din il-paġna ma' ħaddieħor: 

Ir-regoli tal-UE jfittxu li jipproteġu lil dawk li jirrapportaw ksur tad-dritt tal-UE u jipprovdu inċentivi lil dawk li jkunu jafu b'xi għemil ħażin biex jaġixxu fl-interess pubbliku.

-informaturi kellhom rwol ewlieni fil-kxif ta' skandli relatati mal-evażjoni tat-taxxa (eż. il-Lux Leaks u l-Panama Papers) jew l-abbuż tad-data personali (Cambridge Analytica). Madankollu, atti ħżiena oħra jistgħu jibqgħu moħbija peress li n-nies jibżgħu li kwistjonijiet ta' rapportar jistgħu jfissru sensja, jew agħar.


Il-Parlament Ewropew ivvota fis-16 ta' April biex jiżgura standards minimi komuni ta' protezzjoni għall-persuni li jirrapportaw ksur tad-dritt tal-UE madwar l-UE. Bħalissa, il-protezzjoni tal-informaturi hija frammentata madwar l-Istati Membri u tkopri biss xi oqsma ta' politika.


Ir-rapporteur tal-PE Virginie Rozière (S&D, Franza) qalet li rridu nipproteġu lil dawk li jiddefendu l-interessi tal-Ewropa - l-informaturi. Huma jiddefenduna, jiddefendu d-demokrazija Ewropea u l-ġid komuni Ewropew.


L-aspetti ewlenin tal-leġiżlazzjoni


Il-miżuri, maqbula b'mod provviżorju mal-Kunsill f'Marzu, għandhom l-għan li jagħmluha aktar faċli u sikur għall-informaturi potenzjali biex jirrapportaw l-irregolaritajiet.


Ir-regoli jkopru qasam wiesa' - il-frodi fiskali, il-ħasil tal-flus, l-akkwist pubbliku, is-sikurezza tal-prodotti u t-trasport, il-protezzjoni ambjentali, is-saħħa pubblika, il-protezzjoni tal-konsumatur, il-protezzjoni tad-data.


Organizzazzjonijiet pubbliċi u privati b'aktar minn 50 impjegat se jkollhom jistabbilixxu kanali ta' rapportar interni li jippermettu lin-nies jirrapportaw fi ħdan l-organizzazzjoni nnifisha. L-awtoritajiet nazzjonali se jkollhom ukoll jistabbilixxu kanali ta' rapportar esterni indipendenti. L-informaturi se jiġi protetti kemm jekk jagħżlu li jirrapportaw internament kif ukoll esternament lil korpi nazzjonali jew tal-UE.


Id-direttiva tipprevedi wkoll il-possibbiltà ta' rapportar pubbliku, lill-midja pereżempju, f'ċerti każijiet, jekk ma jkunx hemm segwitu għar-rapport inizjali, f'każ ta' periklu imminenti għal interess pubbliku, jew riskju ta' ritaljazzjoni.


Il-forom kollha ta' ritaljazzjoni għar-rapportar huma pprojbiti (dimozzjoni, sospensjoni, sensja, eċċ.). Il-protezzjoni tingħata wkoll lil persuni li jassistu lill-informaturi, inklużi l-ġurnalisti.


L-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-informaturi b'aċċess għall-informazzjoni dwar il-kanali u l-proċeduri ta' rapportar, u appoġġ legali, finanzjarju u psikoloġiku.


L-impenn tal-Parlament għall-protezzjoni tal-informaturi


Il-Parlament ilu jappoġġa l-introduzzjoni ta' regoli komuni tal-UE dwar il-protezzjoni tal-informaturi u din il-kwistjoni ġiet enfasizzata fl-inkjesti tiegħu dwar l-iskandli tal-evażjoni tat-taxxa. F'riżoluzzjoni fi Frar 2017, il-Membri tal-PE talbu lill-Kummissjoni biex tipproponi leġiżlazzjoni li tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-UE. F'Ottubru 2017 huma tennew dik it-talba.