Grenscontroles in Schengen door het coronavirus: wat kan de EU doen? 

Bijgewerkt op: 
 
Gecreëerd:   
 

EU-landen ontspannen de grenscontroles die Covid-19 met zich meebracht. Het Parlement wil een gecoördineerde inspanning om een operationele Schengen zo snel mogelijk te hervatten.

©REUTERS/NACHO DOCE/AdobeStock  

Bewegingsvrijheid in de EU wordt hervat nu dat beperkingen om de verspreiding van het coronavirus tegen te houden opgeheven worden. De verspreiding van het virus vertraagt en met de zomervakantie in het verschiet, laten landen vrij reizen geleidelijk terug toe. EP-leden eisen dat de paspoort-vrije Schengenzone zo snel mogelijk terug volledig functioneert, voornamelijk omdat de bewegingsvrijheid van mensen, goederen en diensten het economisch herstel na de pandemie kan ondersteunen.

In een resolutie tijdens de plenaire sessie op 19 juni maken de Europarlementariërs maken zich zorgen over de resterende interne grenscontroles. De grenzen moet heropenen met respect voor het principe van non-discriminatie.

Schengen in lockdown

“Lidstaten namen afzonderlijk beslissingen en nu is het hoog tijd dat de EU het voortouw neemt voor het te laat is en er onherstelbare schade is toegebracht aan het Schengensysteem”, dringt Tanja Fajon aan, voorzitter van de LIBE werkgroep Schengen-toezicht. “De Commissie dient een sleutelrol te spelen om de bewegingsvrijheid te hervatten en in eerste instantie voor sleutel categorieën zoals grensarbeiders. Europese coördinatie is daarom essentieel.”

Volgens de huidige Schengenregels, kunnen lidstaten – voor een beperkte periode – grenscontroles introduceren aan hun interne grenzen als er een ernstige bedreiging is voor de openbare orde of de interne veiligheid. Ze moeten in dat geval wel de Europese Commissie en het Parlement inlichten over dergelijke sluitingen. De Commissie houdt op dit moment een overzicht bij per land van de nationale Covid-19 beperkende maatregelen.

Hoe open je de grenzen opnieuw – EU-advies

In een pakket voorstellen om reizen binnen de EU veilig te hervatten, stelde de Europese Commissie op 13 mei aan Schengen en EU lidstaten voor om geleidelijk hun interne grenzen opnieuw te openen. De nadruk ligt op de coördinatie, geen discriminatie op basis van nationaliteit en respect van de gemeenschappelijke gezondheidscriteria gebaseerd op richtlijnen van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding.

De EU-ministers van binnenlandse zaken bevestigden op 5 juni dat de meerderheid van de lidstaten de controles aan hun binnengrenzen en de bijbehorende reisbeperkingen uiterlijk op 15 juni hebben opgeheven. Andere lidstaten zullen tegen het einde van de maand volgen. De ministers waren het erover eens om hun beleid nauw op elkaar blijven afstemmen, onder leiding van de Commissie. Voor 15 juni deelde de Commissie bijkomende aanbevelingen om de beperkingen met niet-EU-landen op te heffen na 1 juli 2020.

Ontdek op re-open.eu wat de huidige reisomstandigheden en veiligheidsmaatregelen zijn voor elk EU-land.

Sinds het begin van de pandemie, stelt de Europese Commissie gemeenschappelijke richtlijnen op om het vervoer van werknemers in essentiële sectoren en essentiële goederen en diensten te garanderen. De Commissie maakte ook de repatriatie mogelijk van bijna zeshonderdduizend Europeanen die in het buitenland gestrand waren en beperkte de toegang tot de EU voor burgers uit niet-EU-landen, dat nu van kracht wordt tot eind juni.

Ontdek wat de EU doet om de Covid-19-crisis te bestrijden.

Bekijk de tijdlijn van aangenomen maatregelen.

Standpunt van het Parlement

EP-leden dringen aan op het herstel van open grenzen voor personen, arbeiders, goederen en diensten in het Schengengebied. Ze willen een sterkere EU-samenwerking om te garanderen dat er geen enkele discriminatie is tegen EU-burgers.

In een debat op 12 mei in de commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (LIBE) over de status van Schengen, herinnerde Tanja Fajon (S&D, Slovenië) aan de gesloten grenzen ingevoerd tijdens de migratiecrisis in 2015. Deze sluitingen zijn in sommige landen van kracht gebleven, wat het Parlement onverantwoord vindt. “Als we er niet in slagen om de integriteit van Schengen te herstellen, dan stellen we het Europese project in gevaar,” aldus Fajon. EP-leden willen daarom zekerheid dat alle toekomstige interne grenscontroles een uitzondering zijn en voor beperkte periode.


Lees hoe het Europees Parlement het Schengensysteem versterkt en de grensbeveiliging in Europa verbetert.

De Schengenzone 
  • De Schengenzone bestaat uit 26 landen 
  • 22 EU-lidstaten (België, Tsjechië, Denemarken, Duitsland, Estland, Griekenland, Spanje, Frankrijk, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Hongarije, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Slowakije, Slovenië, Finland en Zweden) 
  • 4 geassocieerde landen (IJsland, Noorwegen, Zwitserland en Liechtenstein)  
De Schengenzone bestaat uit 26 landen die hebben ingestemd om de controles aan de binnengrenzen af te schaffen.