EU-actie tegen klimaatverandering 

Bijgewerkt op: 
 
Gecreëerd:   
 

De aanpak van klimaatverandering is een prioriteit van het Europees Parlement. Kom meer te weten over hoe de EU en het Parlement zich daarvoor inspannen.

De aanpak van klimaatverandering is een prioriteit van het Europees Parlement. Foto: Ezra Comeau-Jeffrey / Unsplash  

Beperking van de opwarming van de aarde: een stijging van 2 ° C

Sinds de industriële revolutie zijn de gemiddelde temperaturen op aarde aanzienlijk gestegen. Het laatste decennium (2011-2020) was het warmste aller tijden. Van de 20 warmste jaren vonden er 19 plaats sinds het jaar 2000.


Volgens data van de Copernicus Klimaatveranderingsservice is 2019 het warmste gemeten jaar in Europa. Het merendeel van de data duidt erop dat dit veroorzaakt wordt door de toename van de uitstoot van broeikasgassen veroorzaakt door menselijke activiteiten.


De gemiddelde temperatuur op aarde is momenteel 0,95 tot 1,20 °C hoger dan aan het einde van de 19e eeuw. Wetenschappers beschouwen een verhoging van 2°C ten opzichte van pre-geïndustrialiseerde niveaus een drempel met gevaarlijke en catastrofale gevolgen voor het klimaat en het milieu.


De internationale gemeenschap is het daarom eens dat de opwarming van de aarde ver onder de 2°C moet blijven.

Waarom is actie op Europees niveau van belang?


De gevolgen van klimaatverandering in Europa

Klimaatverandering heeft nu al op verschillende manieren een invloed in Europa, afhankelijk van de regio. Dit loopt uiteen van het verlies van biodiversiteit, bosbranden, dalende gewasopbrengsten en stijgende temperaturen. Het kan ook een invloed hebben op de volksgezondheid.

De EU stoot veel uit

Volgens het Europees Milieuagentschap was de EU in 2015 de derde grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld, na China en de Verenigde Staten.


Bekijk onze infografiek over klimaatverandering in Europa.

De EU is een toegewijd lid van de internationale klimaatonderhandelingen

De EU is een belangrijke speler in de VN-klimaatgesprekken en heeft het Klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Alle EU-landen hebben het ook ondertekend, en ze coördineren hun standpunten en bepalen gezamenlijke emmissiereductiedoelstellingen op EU-niveau.

In het kader van de Overeenkomst van Parijs heeft de EU zich ertoe verbonden de uitstoot van broeikasgassen in de EU tegen 2030 met ten minste 40 procent te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990. In 2021 werd de doelstelling aangepast tot ten minste 55% vermindering tegen 2030 en om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn.

Bekijk onze tijdlijn van de klimaatonderhandelingen.

De inspanningen van de EU werpen hun vruchten af

In 2008 heeft de EU het doel gesteld om tegen 2020 de uitstoot met 20% te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990. In 2019 waren er 24% minder emissies en in 2020 31% minder deels als gevolg van de Covid-19-pandemie. De nieuwe doelstellingen werden in 2021 bepaald.

Bekijk onze infografiek met de vooruitgang van de EU op weg naar haar 2020-klimaatdoelstellingen.

De Europese Green Deal: nul-emissies tegen 2050

In 2021 heeft de EU klimaatneutraliteit, met een nul CO2-uitstoot tegen 2050, wettelijk bindend gemaakt in de EU. De interim-doelstelling wordt ingesteld om de broeikasgasemissies in de EU tegen 2030 met 55% te verminderen.

Deze doelstelling is vastgelegd in de EU-klimaatwet. De Europese Green Deal is het stappenplan om de EU tegen 2050 klimaatneutraal te maken. De concrete wetgeving die het voor Europa mogelijk maakt om de doelstellingen van de Green Deal te behalen is vastgelegd in het ‘Fit for 55’-pakket dat de Commissie in juli 2021 gepresenteerd heeft. Het zal bestaande wetgeving herzien op het vlak van emissiereductie en energie, zoals hieronder verder wordt uitgelegd.

De EU streeft ook naar een circulaire economie tegen 2050, met een duurzaam voedselsysteem en bescherming van de biodiversiteit en bestuivers.

Om de Green Deal te financieren, presenteerde de Europese Commissie in januari 2020 het Duurzame Europese Investeringsplan, dat ten minste één biljoen euro aan openbare en privé-investeringen wil aantrekken tijdens het komende decennium.

Als deel van het investeringsplan, werd het mechanisme voor een rechtvaardige transitie opgericht om die regio’s en gemeenschappen te steunen die het meest getroffen worden door de groene transitie - bijvoorbeeld regio’s die sterk afhankelijk zijn van steenkool.


Meer lezen over de Green Deal.

Broeikasgasuitstoot in de EU per sector in 2019  

Vermindering van broeikasgasemissies

Afhankelijk van de sector heeft de EU heeft verschillende soorten mechanismen ingevoerd.

Van elekriciteitscentrales en industrie

Om uitstoot van elektriciteitscentrales en industrie te verminderen, heeft de EU de eerste grote koolstofmarkt opgezet. Met het Emissions Trading System (ETS), een marktinstrument waarmee de EU de uitstoot van broeikasgassen kosteneffectief wil verminderen om zo haar doelstellingen te bereiken, worden bedrijven verzocht om vergunningen te kopen om CO2 uit te stoten. Dat wil zeggen dat hoe minder bedrijven vervuilen, hoe minder ze betalen. Dit systeem dekt 40% van de totale uitstoot van broeikasgassen in de EU.

Het Parlement overweegt momenteel een herziening van het systeem om ze in lijn te brengen met de hogere emissiereductiedoelstellingen van de Green Deal.

Van de bouwsector en landbouw

Voor de andere sectoren zullen reducties worden bereikt door overeengekomen nationale uitstootdoelstellingen. Deze worden berekend op basis van het bruto binnenlands product per capita. Als onderdeel van het "Fit for 55"-pakket steunden de EP-leden een verhoging van de emissiereductiedoelstelling van 29% tot 40% voor deze sectoren in 2030.

Van transport

Betreffende het wegvervoer, heeft het Europees Parlement in juni 2022 een voorstel om de uitstoot van nieuwe auto's en bestelwagens in de EU tegen 2035 tot nul te verlagen.

Tot hiertoe waren er geen EU-vereisten voor schepen om broeikasgasemissies te verminderen. Scheepvaart zal echter toegevoegd worden tot het hervormde EU-ETS, zoals voorgesteld in het ‘Fit for 55’-pakket.

In juni 2022 keurde het Parlement de herziening van het ETS voor de luchtvaart goed, waarbij alle vluchten die vanuit de Europees Economisch Ruimte in de regeling worden opgenomen.


Van ontbossing en landgebruik

De EU wil ook de CO2-absorptiemacht van bossen gebruiken om klimaatverandering te bestrijden. Het Parlement heeft in juni 2022 een herziening van de regels inzake ontbossing en verandering van landgebruik (LULUCF) goedgekeurd. Het doel is om de koolstofputten in de EU te verbeteren en zo tegen 2030 een nog grotere emissiereductie te bereiken dan de huidige doelstelling van 55%.

Van de import van landen met minder klimaatambities

In juli 2021 stelde de Europese Commissie een nieuw voorstel voor een koolstofgrenscorrectiemechanisme voor, om bedrijven in en buiten de EU aan te moedigen om koolstofarmer te worden, door een koolstofprijs te plaatsen op de import van bepaalde goederen als ze van minder klimaatambitieuze landen komen. Het doel is koolstoflekkage te vermijden, wat gebeurt wanneer industrieën productie verplaatsen naar landen met minder strenge regels rond broeikasgasemissies.


Meer informatie over EU-maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

Aanpak van de energie-uitdaging

De EU bestrijdt klimaatverandering ook met een beleid voor schone energie dat werd aangenomen door het Parlement in 2018.


De focus ligt op het verhogen van het aandeel hernieuwbare energie tot 32% in 2030 en het creëren van de mogelijkheid voor mensen om hun eigen groene energie te produceren. Daarnaast wil de EU de energie-efficiëntie tegen 2030 met 32,5% verbeteren en werd wetgeving aangenomen inzake gebouwen en huishoudelijke apparaten.

De doelstellingen voor zowel het aandeel hernieuwbare energie en energie-efficiëntie zal in het kader van de Green Deal herzien worden.


Meer uitleg over de EU-maatregelen voor schone energie.