Sacharovprijs 2016: leden presenteren hun nominaties 

Bijgewerkt op: 
 
Gecreëerd:   
 

Deel deze pagina: 

Tekening van Andrei Sacharov door Ali Ferzat, laureaat Sacharovprijs 2011 ©Ali Ferzat 2016  

Can Dündar en medeverdedigers van de vrijheid van denken en meningsuiting in Turkije, de leider van de Krim-Tataren, Mustafa Dzhemilev, Yezidi overlevenden Nadia Murad Basee en Lamiya Aji Bashar en de Oeigoerse geleerde Ilham Tohti. Dat zijn de genomineerden voor de Sacharovprijs 2016. Ze werden door de leden op 6 oktober gepresenteerd in een gezamenlijke vergadering van het de commissies Buitenlandse Zaken, Ontwikkelingssamenwerking en Mensenrechten. De laureaat wordt gekozen op 27 oktober.

Het Parlement reikt de Sacharovprijs elk jaar uit aan uitzonderlijke individuen en organisaties die mensenrechten en grondvrijheden verdedigen.


Can Dündar

Can Dündar, de voormalige hoofdredacteur van het Turkse dagblad Cumhuriyet, werd in november vorig jaar gearresteerd nadat zijn krant melding had gemaakt van het smokkelen van wapens aan rebellen in Syrië door de Turkse inlichtingendienst. Hij werd later veroordeeld tot vijf jaar en 10 maanden gevangenisstraf voor "het onthullen van staatsgeheimen", overleefde een moordaanslag en woont nu in ballingschap. Hij is voorgedragen door de fracties De Groenen/EVA, EFDD en GUE/NGL.


Voor Marie-Christine Vergiat (GUE/NGL), staat Dündar "symbool voor de aanvallen op de persvrijheid in Turkije". Ska Keller (De Groenen/EVA) noemde Dündar "een levend symbool van de vrijheid van denken". Fabio Massimo Castaldo (EFDD)  sprak over andere gearresteerde journalisten en gesloten websites. "Met de toekenning van de prijs aan Dündar breiden we de prijs uit naar iedereen die een soortgelijke moed toont".


Mustafa Dzhemilev

Mustafa Dzhemilev, de voormalige voorzitter van de Mejlis (het Parlement) van de Krim-Tataren, is een voormalige Sovjet-dissident en een Oekraïens Parlementslid. Hij komt al meer dan een halve eeuw op voor mensenrechten en minderheden. Dzhemilev was zes maanden oud toen hij samen met zijn familie en alle andere Krim-Tataren naar Centraal-Azië werd gedeporteerd en hij kon pas na 45 jaar terugkeren. Nu, na de annexatie van de Krim door Rusland, is de mensenrechtenactivist opnieuw de toegang tot het schiereiland ontzegd. Hij wordt voorgedragen door de EVP en ECR.


Jacek Saryusz-Wolski (EVP) benadrukte zijn "niet aflatende strijd voor vrijheid en mensenrechten". Tunne Kelam (EVP) voegde eraan toe: "hij is een man die niet alleen staat voor de rechten van de Krim-Tataren, maar ook voor de rechten van de Oekraïners". Charles Tannock (ECR) eraan herinnerd dat, zoals Dzhemilev een Sovjet-dissident is zoals Sacharov en dat hij "zijn hele leven al  tegen tirannie en communistische onderdrukking strijdt".


Nadia Murad Basee en Lamiya Aji Bashar

Nadia Murad Basee en Lamiya Aji Bashar. zijn pleitbezorgers voor de Yezidi gemeenschap en voor de overlevende vrouwen van seksuele slavernij door IS. Ze komen beiden uit Kocho, één van de dorpen in de buurt van Sinjar, Irak, die in de zomer van 2014 door IS werd ingenomen. Ze en behoren tot de groep van duizenden Yezidi meisjes en vrouwen die door IS werden ontvoerd en gedwongen tot seksuele slavernij. Murad bepleit ook de erkenning van de genocide op de Yezidi. Nadia Murad Basee en Lamiya Aji Bashar werden voorgedragen door de S&D-fractie en de ALDE-fractie.


"Dit zijn twee vrouwen die zeer bewonderenswaardig, jong, en moedig zijn en zij symboliseren het beste van de geest van Europa en de wereld," zei Beatriz Becerra Basterrechea (ALDE). Hun nominatie zou een "eerbetoon aan vrouwen en meisjes zijn die de eerste slachtofferszijn  in geval van een conflict en voor alle religieuze minderheden, die het slachtoffer van genocide zijn," zei Josef Weidenholzer (S&D).


Ilham Tohti

Ilham Tohti, een vreedzame pleitbezorger van de Chinese Oeigoerse minderheid, zit een levenslange gevangenisstraf uit. Hij werd veroordeeld voor de beschuldiging van 'separatisme' als medeoprichter van de website Uyghur Online, ontworpen om begrip tussen Oeigoeren en Han-Chinezen te bevorderen. Hij werd voorgedragen door EP-lid Ilhan Kyuchyuk en 42 andere leden.


Tohti is een "vrije denker die in mensenrechten, de rechtsstaat, vreedzame coëxistentie tussen de etnische groepen en een democratische toekomst voor China gelooft,"  zei Kyuchyuk.


De procedure

De stemming voor de shortlist van drie finalisten vindt op dinsdag 11 oktober plaats tijdens een gezamenlijke vergadering van de commissies Buitenlandse zaken en Ontwikkelingssamenwerking. De Conferentie van Voorzitters, die bestaat uit EP-Voorzitter Schulz en de fractieleiders, kiest de winnaar en maakt dit op 27 oktober bekend.


De Sacharovprijs

De Sacharovprijs voor de vrijheid van denken wordt jaarlijks uitgereikt door het Europees Parlement. De prijs werd opgericht in 1988 om personen en organisaties die de mensenrechten en grondvrijheden verdedigen te eren. Vorig jaar werd de prijs toegekend aan Raif Badawi.


Fracties of een groep van ten minste 40 EP-eden kunnen mensen of een organisatie nomineren.

Infografiek