Verborgen Europees cultureel erfgoed binnenkort online toegankelijk?  

 
 
Zal Europa's verborgen cultureel erfgoed binnenkort online beschikbaar zijn? ©Belga/Illustra  

Verweesde werken worden binnenkort misschien online ter beschikking gesteld in de EU. Het gaat om werken zoals films, romans of gedichten die beschermd zijn door auteursrecht maar waarvan niet duidelijk is wie de rechten houdt. Donderdag stemt het EP over een wetsontwerp dat het statuut van verweesde werken over Europese grenzen heen verankert en dat de materialen via digitalisering publiek beschikbaar stelt voor non-profit doeleinden.

Waar het voorstel over gaat


De nieuwe richtlijn is er op gericht om verweesde werken toegankelijk te maken voor openbare instellingen zoals bibliotheken, musea en openbare omroepen. De richtlijn definieert enkele regels over hoe men verweesde werken kan identificeren: er moet een "ijverige zoektocht" ingezet worden naar de juiste houder "te goeder trouw" en volgens bepaalde criteria. Als zijn/haar identiteit of locatie niet achterhaald kan worden wordt het werk beschouwd als "verweesd". Verder laat de richtlijn ook toe dat de rechtenhouders het statuut van verweesde werken beëindigen en een compensatie eisen voor het gebruik ervan. Tegelijk worden openbare instellingen beschermd tegen het risico om grote sommen te moeten betalen. 


Parlementsleden over het voorstel


Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, de Poolse Sociaaldemocraat en rapporteur van het verslag dat in maart werd goedgekeurd in de parlementaire commissie voor juridische zaken: "Het gaat hier om duidelijke wetgeving zodat openbare instellingen de verweesde werken zonder angst voor boetes of rechtszaken kunnen gebruiken. Openbare instellingen houden de werken om die redenen meestal verborgen. Soms beslaan de materialen 70% van de totale collectie van een instelling en lopen ze eenvoudigweg het risico om in de vergetelheid te belanden."

Vertegenwoordigers van het Parlement en de Raad bereikten in juni een informeel akkoord over de richtlijn en kregen daarbij de steun van alle politieke fracties die het woord namen tijdens de vergadering op 10 juli. De Groene leden van het Parlement weerhielden echter hun steun. "Het gemeenschappelijk Europees erfgoed zal op deze manier niet vrijgesteld kunnen worden en daarom roep ik iedereen op om het akkoord te herzien", zei de Zweedse Groene parlementariër Christian Engström.


Volgende stappen


De stemmingsronde en het debat hierover vinden allebei plaats op donderdag 13 september. De Commissie zal het wetsontwerp ook moeten goedkeuren.